IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell, 3.9.2021
COM(2021) 535 final
RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL
dwar l-Artikolu 7(a) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2271/96 (“Statut ta’ Mblukkar”)
IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell, 3.9.2021
COM(2021) 535 final
RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL
dwar l-Artikolu 7(a) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2271/96 (“Statut ta’ Mblukkar”)
Rapport tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-Artikolu 7(a) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2271/96 (“Statut ta’ Mblukkar”)
Il-miżuri restrittivi (sanzjonijiet) huma għodda essenzjali għall-politika estera u ta’ sigurtà komuni tal-Unjoni, li permezz tagħha l-Unjoni Ewropea (UE) tista’ tintervjeni fejn meħtieġ biex tipprevjeni l-kunflitt jew tirreaġixxi għal kriżijiet emerġenti jew attwali. Filwaqt li s-sanzjonijiet tal-UE b’mod inerenti għandhom l-għan li jaffettwaw il-politiki jew l-attivitajiet f’pajjiżi li mhumiex fl-UE, dawn japplikaw biss fejn l-UE għandha ġurisdizzjoni. Fi kliem ieħor, l-obbligi li jimponu huma vinkolanti fuq iċ-ċittadini tal-UE jew persuni li jinsabu fl-UE jew li jagħmlu negozju hawnhekk. B’kuntrast ma’ dan, ġurisdizzjonijiet oħra japplikaw xi wħud mis-sanzjonijiet tagħhom barra mit-territorju, jiġifieri jistennew li ċ-ċittadini u l-kumpaniji ta’ pajjiżi terzi inklużi pajjiżi tal-UE jaġixxu f’konformità magħhom. Bħala kwistjoni ta’ prinċipju, l-UE tqis li l-applikazzjoni extraterritorjali tas-sanzjonijiet tmur kontra d-dritt internazzjonali.
Fl-1996, l-UE adottat ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2271/96 1 (l-“Istatut ta’ Mblukkar”) biex tagħti effett lil dan il-prinċipju. L-għan tal-Istatut ta’ Mblukkar huwa li jikkontrobatti l-applikazzjoni extraterritorjali ta’ liġijiet, regolamenti, u strumenti leġiżlattivi oħra ta’ pajjiżi mhux tal-UE li għandhom l-għan li jirregolaw l-attivitajiet ta’ persuni fiżiċi u ġuridiċi taħt il-ġurisdizzjoni tal-Istati Membri.
Skont l-Istatut ta’ Mblukkar, il-Kummissjoni trid tinforma lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-effetti tal-istrumenti leġiżlattivi u l-azzjonijiet sussegwenti, abbażi tal-informazzjoni miksuba skont ir-Regolament, u regolarment tipprovdi rapport pubbliku sħiħ dwar is-sejbiet tagħha 2 .
Wara l-attivazzjoni mill-ġdid tal-Istatut ta’ Mblukkar permezz ta’ emenda tal-anness tiegħu fl-2018 3 , il-persuni u l-kumpaniji tal-UE jikkondividu mal-Kummissjoni informazzjoni dwar kif is-sanzjonijiet extraterritorjali elenkati qed jaffettwaw l-interessi ekonomiċi u / jew finanzjarji tagħhom 4 . Mill-emenda għall-Istatut ta’ Mblukkar fl-2018 ’il quddiem, u r-riattivazzjoni mill-Istati Uniti tat-Titolu III u t-Titolu IV tal-Att Helms-Burton fl-2019, il-Kummissjoni rċeviet għadd sostanzjali ta’ notifiki. Dan ir-rapport jagħti dettalji dwar dawn in-notifiki u għandu l-għan li jipprovdi ħarsa ġenerali lejn l-effetti kkawżati mill-applikazzjoni extraterritorjali tas-sanzjonijiet ta’ pajjiżi mhux tal-UE. Ir-rapport huwa bbażat fuq informazzjoni pprovduta lill-Kummissjoni skont din il-proċedura. Bħala tali, mhuwiex eżawrjenti u ma jistax jindirizza każijiet li ma ġewx irrappurtati lill-Kummissjoni.
1.L-Istatut ta’ Mblukkar
L-Istatut ta’ Mblukkar jikkonsisti fi 12-il artikolu u fih anness li jelenka l-liġijiet speċifiċi fil-mira tiegħu 5 (“liġijiet extraterritorjali elenkati”). Għandu jinqara flimkien ma’ tliet testi ewlenin oħra:
· Ir-Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) 2018/1100 6 li implimenta l-aktar emendi reċenti għall-anness tal-Istatut ta’ Mblukkar,
· Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2018/1101 7 , li jistabbilixxi l-kriterji li l-Kummissjoni tapplika meta tawtorizza applikazzjonijiet biex tikkonforma ma’ liġi extraterritorjali elenkata, u
· In-Nota ta’ Gwida : Mistoqsijiet u Tweġibiet dwar l-adozzjoni tal-aġġornament tal-Istatut ta’ Mblukkar (2018/C 277 I/03) 8 li jipprovdu spjegazzjoni komprensiva għal mistoqsijiet komuni f’format ta’ “mistoqsija u tweġiba”.
B’mod ġenerali, l-Istatut ta’ Mblukkar jipproteġi l-interessi, il-persuni u l-kumpaniji tal-UE 9 billi:
§jannulla l-effett fl-UE ta’ kwalunkwe deċiżjoni ta’ qorti barranija bbażata fuq il-liġijiet extraterritorjali elenkati (l-Artikolu 4);
§jipprojbixxi persuni u kumpaniji tal-UE milli jikkonformaw ma’ kwalunkwe rekwiżit jew projbizzjoni li jinsabu fil-liġijiet extraterritorjali elenkati (l-Artikolu 5, l-ewwel paragrafu);
§iħalli lill-persuni u l-kumpaniji tal-UE jirkupraw fil-qorti d-danni kkawżati mill-applikazzjoni extraterritorjali tal-liġijiet extraterritorjali elenkati (l-Artikolu 6); kif ukoll
§jirrikjedi li l-persuni u l-kumpaniji tal-UE jinfurmaw lill-Kummissjoni jekk dawn il-liġijiet extraterritorjali elenkati jaffettwaw l-interessi ekonomiċi jew finanzjarji tagħhom (l-Artikolu 2).
Dispożizzjonijiet speċifiċi tal-Istatut ta’ Mblukkar ta’ rilevanza partikolari għal dan ir-rapport:
§Obbligu li jiġi rrappurtat dannu għall-interessi ekonomiċi u finanzjarji
L-Istatut ta’ Mblukkar jipprevedi li l-persuni u l-kumpaniji tal-UE jridu jinfurmaw lill-Kummissjoni jekk il-liġijiet extraterritorjali elenkati jaffettwaw direttament jew indirettament l-interessi ekonomiċi jew finanzjarji tagħhom 10 . Huma għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni fi żmien 30 jum bi kwalunkwe dannu jew avveniment 11 . Għal kumpanija, dan l-obbligu jaqa’ fuq diretturi, maniġers jew persuni li jeżerċitaw responsabbiltajiet maniġerjali 12 .
Permezz ta’ tali notifiki, il-Kummissjoni tiġbor informazzjoni minn persuni u kumpaniji tal-UE dwar l-applikazzjoni possibbli tal-liġijiet extraterritorjali elenkati. Meta “notifika” tiġi ppreżentata direttament lill-Kummissjoni, din tinforma minnufih lill-awtoritajiet kompetenti tal-Istat Membru. Persuni u kumpaniji tal-UE jistgħu wkoll jilħqu lill-awtorità kompetenti tal-Istat Membru fejn il-persuna tkun qed tgħix jew fejn tkun ibbażata l-kumpanija.
§Informazzjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill
Filwaqt li tibni fuq l-informazzjoni li tiġbor min-notifiki fl-implimentazzjoni tal-Istatu ta’ Mblukkar, il-Kummissjoni tinforma lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-effetti tal-liġijiet extraterritorjali elenkati 13 .
Kompetenzi oħra tal-Kummissjoni Ewropea skont l-Istatut ta’ Mblukkar huma:
§L-għoti ta’ awtorizzazzjonijiet għall-konformità mal-liġijiet extraterritorjali elenkati: f’ċirkostanzi eċċezzjonali, il-Kummissjoni tista’ tagħti lil persuni jew kumpaniji tal-UE awtorizzazzjoni biex jikkonformaw bis-sħiħ jew parzjalment ma’ liġi extraterritorjali elenkata jekk il-fatt li ma jagħmlux dan ikun ta’ dannu serju għall-interessi tagħhom jew dawk tal-UE 14 .
Tali awtorizzazzjoni tista’ tingħata f’ċirkostanzi speċifiċi u debitament motivati bħala eċċezzjoni għall-projbizzjoni ta’ konformità mal-liġijiet extraterritorjali elenkati. L-applikazzjonijiet jiġu vvalutati abbażi tal-kriterji stabbiliti fir-Regolament ta’ Implimentazzjoni 2018/1101. Il-Kumitat għal-Leġiżlazzjoni Extraterritorjali, li huwa magħmul minn rappreżentant ta’ kull Stat Membru, jassisti lill-Kummissjoni fil-valutazzjoni ta’ dawn l-applikazzjonijiet 15 .
§Appoġġ lill-pajjiżi, lill-persuni u lill-kumpaniji tal-UE: il-Kummissjoni tikkollabora ma’ persuni u kumpaniji tal-UE, u mal-Istati Membri biex tappoġġahom fl-applikazzjoni tal-Istatut ta’ Mblukkar, inkluż billi toħroġ gwida. Il-Kummissjoni tissorvelja u timmonitorja wkoll l-implimentazzjoni tal-Istatut ta’ Mblukkar mill-Istati Membri.
§Aġġornament tal-lista tal-liġijiet extraterritorjali: il-Kummissjoni għandha s-setgħa li żżid fl-anness għall-Istatut ta’ Mblukkar kwalunkwe liġi ta’ pajjiżi mhux tal-UE b’applikazzjoni extraterritorjali li taffettwa l-interessi tal-persuni u l-kumpaniji tal-UE, u tal-UE kollha kemm hi 16 . Dan sar l-aħħar fl-2018.
§Komunikazzjoni ma’ sħab internazzjonali: il-Kummissjoni tappoġġa lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna fl-involviment ma’ sħab internazzjonali li jikkondividu t-tħassib dwar l-applikazzjoni extraterritorjali ta’ sanzjonijiet mhux tal-UE 17 .
§Pubblikazzjoni tad-dettalji tal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti għall-Istatut ta’ Mblukkar: il-Kummissjoni tippubblika f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-UE l-ismijiet u l-indirizzi tal-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri msemmija fl-Artikolu 2 tal-Istatut ta’ Mblukkar 18 .
2.Liġijiet extraterritorjali elenkati fl-anness għall-Istatut ta’ Mblukkar
L-Istatut ta’ Mblukkar japplika esklussivament għal sanzjonijiet tal-Istati Uniti kontra l-Iran u Kuba.
Il-liġijiet extraterritorjali li ġejjin huma elenkati fl-anness.
2.1.L-Iran:
Wara l-irtirar tiegħu mill-Pjan ta’ Azzjoni Komprensiv Konġunt (“PAKK” jew “ftehim nukleari mal-Iran”), l-Istati Uniti reġgħu imponew sanzjonijiet kontra l-Iran. Fis-7 ta ’Awwissu 2018, il-Kummissjoni Ewropea emendat l-Istatut ta’ Mblukkar biex tqis dawn l-iżviluppi. Il-liġijiet extraterritorjali elenkati li jikkonċernaw l-Iran huma dawn li ġejjin:
- l-“Att dwar is-Sanzjonijiet għall-Iran tal-1996”;
- l-“Att tal-2012 dwar il-Libertà u l-Ġlieda Kontra l-Proliferazzjoni tal-Iran”;
- l-“Att dwar l-Awtorizzazzjoni tad-Difiża Nazzjonali għas-Sena Fiskali 2012”;
- l-“Att dwar it-Tnaqqis tat-Theddid mill-Iran u d-Drittijiet tal-Bniedem tas-Sirja tal-2012”; kif ukoll
- ir-“Regolamenti dwar it-Tranżazzjonijiet u s-Sanzjonijiet tal-Iran”.
Sommarju ta’ dawn il-liġijiet u r-regolamenti huwa ppubblikat fir- Regolament Delegat tal-Kummissjoni (UE) Nru 2018/1100 . Għal dispożizzjonijiet sħaħ, ara l-istrumenti rilevanti 19 .
Ġeneralment, ir-riskji assoċjati mal-ksur tas-sanzjonijiet extraterritorjali tal-Istati Uniti huma dawn li ġejjin:
§Penali ċivili, kriminali u amministrattivi. Il-kumpaniji u l-individwi jistgħu jiffaċċjaw multi ċivili sa USD 250 000 jew darbtejn il-valur tat-tranżazzjoni 20 . Sanzjonijiet amministrattivi, bħaċ-ċaħda ta’ drittijiet ta’ esportazzjoni u esportazzjoni mill-ġdid għal prodotti li joriġinaw mill-Istati Uniti, huma wkoll fis-seħħ. Barra minn hekk, vjolazzjonijiet volontarji jistgħu jitqiesu bħala reat kriminali, b’multi u l-possibbiltà ta’ sentenzi ta’ ħabs għall-individwi.
§Listi ta’ ċittadini deżinjati b’mod speċjali (Specially designated nationals, SDN). L-Uffiċċju tal-Kontroll tal-Assi Barranin (Office of Foreign Assets Control, OFAC) 21 tad-Dipartiment tat-Teżor tal-Istati Uniti jżomm lista ta’ individwi u kumpaniji, imsejħa “ċittadini deżinjati b’mod speċjali u persuni mblukkati” (“SDNs”) li jitqiegħdu fuq il-lista jekk ikunu aġixxew kontra l-politika ta’ sanzjonijiet tal-Istati Uniti. Il-persuni u l-kumpaniji tal-UE jistgħu jiġu elenkati jekk l-OFAC isib li aġixxew bi ksur tal-leġiżlazzjoni extraterritorjali tal-Istati Uniti billi involvew ruħhom f’ċerti tranżazzjonijiet. Persuni u kumpaniji tal-UE jistgħu jiġu deżinjati wkoll biex jinvolvu ruħhom f’negozju ma’ SDN (pereżempju entità Iranjana elenkata).
§Restrizzjonijiet għall-Istati Uniti. Restrizzjonijiet bħal dawn jistgħu jirriżultaw f’esklużjoni mis-suq tal-Istati Uniti minħabba ċaħda ta’ aċċess għas-sistema finanzjarja tal-Istati Uniti, jew it-telf ta’ kontijiet bankarji korrispondenti tal-Istati Uniti jew projbizzjoni ta’ dħul fl-Istati Uniti għal persuni individwali.
2.2.Kuba:
- l-Att dwar l-Awtorizzazzjoni tad-Difiża Nazzjonali għas-Sena Fiskali 1993, Titolu XVII “Att dwar id-Demokrazija Kubana 1992, taqsimiet 1704 and 1706;
- l-Att tal-1996 dwar il-Libertà u s-Solidarjetà Demokratika Kubana (“l-Att Helms-Burton”).
L-Att Helms-Burton jikkodifika l-miżuri tal-Istati Uniti kontra Kuba. Dan għandu l-għan li jiskoraġġixxi lill-kumpaniji milli jagħmlu negozju f’Kuba billi jissoġġettahom għall-konformità mal-embargo tal-Istati Uniti (Titolu I), u jesponihom għal litigazzjoni ċivili privata (Titolu III) u sanzjonijiet amministrattivi (Titolu IV).
L-Istati Uniti kienu ssospendew l-applikazzjoni tal-Att Helms-Burton mill-1996. Fit-2 ta’ Mejju 2019, l-Istati Uniti ħabbru r-riattivazzjoni sħiħa tat-Titolu III u l-infurzar mill-ġdid tat-Titolu IV ta’ dan l-Att.
§Titolu I: It-Titolu I jipprevedi embargo ekonomiku u finanzjarju li jikkonċerna lil Kuba u għandu kamp ta’ applikazzjoni extraterritorjali. Fil-prattika, dan jikkonċerna prinċipalment l-esportazzjonijiet lejn l-Istati Uniti ta’ prodotti minn Kuba jew trasportati minn Kuba, l-importazzjonijiet ta’ prodotti jew servizzi li joriġinaw mill-Istati Uniti lejn Kuba u l-imblukkar ta’ tranżazzjonijiet finanzjarji ma’ Kuba.
§Titolu III: It-Titolu III jipprovdi kawża għal azzjoni legali fil-qrati tal-Istati Uniti kontra individwi jew kumpaniji li, fil-fehma tal-ilmentatur, “jittraffikaw” fi proprjetà li ġiet esproprjata mill-Gvern Kuban. It-terminu “traffikar” huwa definit b’mod wiesa’ ħafna (sjieda ta’ proprjetà, okkupazzjoni ta’ art, qligħ minn art jew proprjetà).
§Titolu IV: Id-Dipartiment tal-Istat tal-Istati Uniti jsegwi wkoll proċedimenti taħt it-Titolu IV tal-Att Helms-Burton. Taħt dan it-Titolu, l-amministrazzjoni tista’ tiċħad id-dħul fl-Istati Uniti lil persuni barranin, b’mod partikolari lil eżekuttivi ta’ kumpaniji, kif ukoll lill-membri tal-familja tagħhom.
3.Ħarsa ġenerali lejn in-notifiki skont l-Artikolu 2 tal-Istatut ta’ Mblukkar
Il-Kummissjoni rċeviet maġġoranza ta’ notifiki minn kumpaniji involuti f’attivitajiet kummerċjali jew bankarji internazzjonali. Hija rċeviet ukoll għadd ta’ notifiki minn individwi u entitajiet oħra, bħal assoċjazzjonijiet, missjonijiet diplomatiċi, u federazzjonijiet tan-negozju.
B’kollox, bejn l-1 ta’ Awwissu 2018 u l-1 ta’ Marzu 2021, il-Kummissjoni rċeviet 63 notifika:
o35 relatati ma’ sanzjonijiet tal-Istati Uniti kontra Kuba; kif ukoll
o28 relatati ma’ sanzjonijiet tal-Istati Uniti kontra l-Iran.
Il-Kummissjoni rċeviet notifiki mingħand persuni u entitajiet ibbażati fi 12-il Stat Membru differenti. L-għadd ta’ notifiki riċevuti jvarja ħafna skont l-Istat Membru.
Il-Kummissjoni ġiet mgħarrfa b’10 notifiki marbuta ma’, jew segwiti minn, proċedimenti tal-qorti quddiem il-qrati nazzjonali tal-UE (ara t-Taqsima 4.2).
Dan ir-rapport jaqsam in-notifiki li waslu skont it-tip ta’ effetti negattivi rrapurtati:
§Effetti negattivi relatati ma’ attivitajiet bankarji jew servizzi finanzjarji oħra: ħafna persuni u kumpaniji tal-UE infurmaw lill-Kummissjoni dwar l-effetti negattivi relatati mal-aċċess għal servizzi bankarji ta’ kuljum jew terminazzjonijiet unilaterali minn istituzzjoni finanzjarja tal-provvista tas-servizzi bankarji.
§Effetti negattivi kkawżati minn sieħeb kummerċjali wieħed jew aktar: Il-persuni u l-kumpaniji tal-UE ta’ spiss innotifikaw lill-Kummissjoni dwar l-effetti negattivi kkawżati mis-sħab kummerċjali tagħhom, ħafna drabi minħabba d-deċiżjoni ta’ sieħeb fin-negozju li jtemm ir-relazzjoni kummerċjali mal-parti notifikanti.
§Proċedimenti amministrattivi u ġudizzjarji fl-Istati Uniti: ħafna notifiki relatati ma’ Kuba, u xi notifiki rigward l-Iran, irrapportaw l-eżistenza jew it-theddida ta’ proċedimenti quddiem l-awtoritajiet amministrattivi jew ġudizzjarji tal-Istati Uniti.
§Nuqqas ta’ rieda li jsir investiment, jew li jsir negozju f’pajjiżi fil-mira tal-liġijiet extraterritorjali elenkati: għadd limitat ta’ persuni u kumpaniji tal-UE nnotifikaw formalment lill-Kummissjoni dwar in-nuqqas ta’ rieda tagħhom li jinvestu, jew li jidħlu fin-negozju, fil-pajjiżi fil-mira tal-liġijiet extraterritorjali elenkati minħabba li huma antiċipaw effetti negattivi li kieku kellhom jagħmlu dan.
Id-distribuzzjoni tal-effetti negattivi fost it-63 notifika li rċeviet il-Kummissjoni hija kif ġej:
3.1.
Metodoloġija għall-għadd tan-notifiki
L-ambitu ta’ dan ir-rapport ikopri n-notifiki riċevuti direttament mill-Kummissjoni jew notifikati lill-Kummissjoni minn awtorità nazzjonali kompetenti bejn l-1 ta’ Awwissu 2018 u l-1 ta’ Marzu 2021.
In-notifiki jikkonsistu fi preżentazzjonijiet formali lill-Kummissjoni sabiex jiġu rraportati l-effetti negattivi kkawżati mil-liġijiet extraterritorjali elenkati. In-notifiki jistgħu jiġu sottomessi minn individwi, kumpaniji jew entitajiet oħra bħal assoċjazzjonijiet, missjonijiet diplomatiċi, federazzjonijiet tan-negozju. Waslu wkoll notifiki konġunti (jiġifieri diversi partijiet notifikanti għal notifika waħda).
Strettament, il-Kummissjoni tista’ biss tikkunsidra n-notifiki li jintbagħtu minn persuni li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tal-Artikolu 11 tal-Istatut ta’ Mblukkar. Madankollu, il-Kummissjoni inkludiet ukoll għadd ta’ notifiki riċevuti minn rappreżentanzi barranin fil-pajjiżi tal-UE.
F’xi każijiet, il-parti notifikanti tipprovdi lill-Kummissjoni jew lill-awtorità nazzjonali kompetenti b’informazzjoni addizzjonali u aġġornamenti relatati mal-istess effett negattiv. F’każijiet bħal dawn, dawn is-segwiti ma jitqisux bħala notifiki ġodda iżda jiġu ttrattati bħala segwitu għall-ewwel notifika.
Madankollu, jekk l-effetti negattivi rrapportati mill-parti notifikanti fl-iskambji sussegwenti tagħha mal-Kummissjoni jew mal-awtorità nazzjonali kompetenti ma jkunux identiċi għall-effetti negattivi rrappurtati fl-ewwel notifika tagħha, dan jitqies bħala notifika ġdida. Ftit persuni u kumpaniji tal-UE biss infurmaw lill-Kummissjoni jew lill-awtorità nazzjonali kompetenti bil-fatt li ġew affettwati minn diversi tipi ta’ effetti negattivi.
It-taqsimiet li ġejjin jipprovdu informazzjoni dettaljata dwar l-effetti negattivi identifikati fuq il-persuni u l-kumpaniji tal-UE, u dwar il-kuntest tagħhom.
3.2.Effetti negattivi relatati ma’ attivitajiet bankarji u servizzi finanzjarji oħra
Persuni u kumpaniji tal-UE, inklużi banek, innotifikaw regolarment lill-Kummissjoni dwar l-effetti negattivi relatati ma’ attivitajiet bankarji jew servizzi finanzjarji, kemm fir-rigward ta’ Kuba kif ukoll fir-rigward tal-Iran. F’xi każijiet, l-istess notifika saret minn diversi persuni jew kumpaniji permezz ta’ notifika konġunta.
Bejn l-1 ta’ Awwissu 2018 u l-1 ta’ Marzu 2021, il-Kummissjoni rċeviet 18-il notifika li rrapportaw effetti negattivi relatati ma’ attivitajiet bankarji. Il-biċċa l-kbira ta’ dawn in-notifiki kienu marbuta ma’ sanzjonijiet extraterritorjali tal-Istati Uniti kontra l-Iran.
Hemm livell għoli ta’ interazzjoni bejn is-sistemi finanzjarji li jesponi lill-banek tal-UE u fornituri oħra ta’ servizzi finanzjarji għal sanzjonijiet extraterritorjali. Għaldaqstant, il-banek tal-UE u fornituri oħra ta’ servizzi finanzjarji jsofru effetti negattivi iżda wkoll, permezz ta’ effett indirett, jistgħu jikkawżaw tali effetti negattivi lil persuni u kumpaniji oħra tal-UE meta jikkonformaw ma’ sanzjonijiet extraterritorjali.
L-effetti negattivi huma diversi u jistgħu jinkludu dawn li ġejjin:
§l-imblukkar ta’ operazzjonijiet bankarji relatati ma’ Kuba jew l-Iran (pereżempju, meta l-operazzjoni tinvolvi ċittadin ta’ dawn il-pajjiżi jew klijent jew fornitur aħħari f’dawn il-pajjiżi);
§dewmien eċċessiv bla bżonn fl-ipproċessar ta’ operazzjonijiet bankarji mhux relatati;
§terminazzjoni tar-relazzjoni bankarja; jew
§inabbiltà li wieħed jiftaħ jew ikollu kont tal-bank li jiffunzjona.
F’diversi każijiet, is-sospensjoni tar-relazzjoni bankarja kkawżat ħsara finanzjarja u ekonomika gravi lill-parti notifikanti. Tipikament, bank jimblokka trasferimenti relatati mal-esportazzjoni ta’ prodotti jew servizzi minn jew lejn Kuba u l-Iran, u l-kumpanija tal-UE, min-naħa tagħha, ma tkunx tista’ tirċievi pagament. Ħafna partijiet notifikanti indikaw li s-sieħeb kummerċjali tagħhom ma kienx persuna elenkata fl-SDN.
Barra minn hekk, diversi banek li joperaw fl-UE b’uffiċċji prinċipali li jinsabu fl-Iran jew f’Kuba rrappurtaw terminazzjoni unilaterali mill-banek tal-UE ta’ kuntratti ta’ servizzi bankarji u finanzjarji. Bl-istess mod, il-Kummissjoni ġiet innotifikata b’tali terminazzjonijiet minn rappreżentanzi barranin fil-pajjiżi tal-UE.
Fl-aħħar nett, xi individwi nnotifikaw ukoll lill-Kummissjoni dwar l-imblukkar ta’ ċerti operazzjonijiet bankarji relatati ma’ Kuba jew l-Iran.
3.3.Effetti negattivi kkawżati minn sieħeb kummerċjali wieħed jew aktar
L-effetti negattivi kkawżati minn sieħeb fin-negozju huma rikorrenti, irrispettivament minn jekk il-parti notifikanti għamlitx negozju mal-Iran jew Kuba. Il-persuni li jinnotifikaw lill-Kummissjoni b’dawn l-effetti negattivi huma kumpaniji tal-UE, inklużi banek tal-UE u individwi.
Bejn l-1 ta’ Awwissu 2018 u l-1 ta’ Marzu 2021, il-Kummissjoni rċeviet 15-il notifika li rrappurtaw l-effetti negattivi kkawżati minn sieħeb kummerċjali wieħed jew aktar tal-parti notifikanti. Il-biċċa l-kbira ta’ dawn in-notifiki kienu relatati mal-Iran.
L-effetti negattivi rrappurtati huma relatati mat-terminazzjoni unilaterali tar-relazzjoni ta’ negozju, spiss bi ksur tal-kuntratt. Is-sħab kummerċjali li allegatament kisru l-Istatut ta’ Mblukkar huma kumpaniji importati-esportaturi, fornituri tas-softwer u tat-telekomunikazzjoni, ditti industrijali, linji tal-ajru, servizzi postali u ta’ konsenja, u kumpaniji tat-trasport marittimu u tal-prodotti tal-konsumatur 22 .
Il-partijiet notifikanti rrappurtaw li sofrew effetti detrimentali serji b’riżultat tan-nuqqas ta’ ssodisfar tal-obbligi kuntrattwali jew bħala riżultat tat-terminazzjoni tar-relazzjoni ta’ negozju. Dawn l-effetti jvarjaw minn impedimenti serji għall-esportazzjoni jew il-konsenja ta’ prodotti lill-Iran jew lil Kuba, għall-inabbiltà materjali li titwettaq kwalunkwe operazzjoni ekonomika. Diversi partijiet notifikanti għażlu li jibdew proċedimenti legali biex jikkontestaw dan il-ksur. Il-Kummissjoni timmonitorja mill-qrib il-każijiet tal-qorti li tkun ġiet mgħarrfa dwarhom u, fuq talba, tipprovdi appoġġ tekniku fuq talba lil persuni u kumpaniji tal-UE li ġew affettwati b’mod negattiv.
Tipikament, kumpanija tal-UE se tiffaċċja terminazzjoni unilaterali f’daqqa tar-relazzjoni kummerċjali minn sieħeb kummerċjali wieħed jew aktar. Dawn is-sħab kummerċjali qed jiksru allegatament l-obbligazzjonijiet kuntrattwali tagħhom minkejja li l-parti notifikanti ma tkunx direttament ikkonċernata mis-sanzjonijiet tal-Istati Uniti. Ir-raġunijiet iddikjarati, implikati jew issuspettati jistgħu jkunu relatati ma’, pereżempju, Kuba jew l-Iran bħala l-pajjiż tal-kumpanija prinċipali jew is-sid benefiċjarju aħħari tal-kumpanija affettwata tal-UE, id-destinazzjoni tal-prodotti inkwistjoni, jew il-pajjiż tal-benefiċjarju tas-servizzi jew il-prodotti. F’okkażjonijiet rari, il-Kummissjoni ġiet innotifikata minn kumpanija tal-UE b’effetti negattivi kkawżati minn sħab kummerċjali barranin li kienu soġġetti direttament għal sanzjonijiet tal-Istati Uniti.
Barra minn hekk, diversi banek li joperaw fl-UE b’uffiċċji prinċipali li jinsabu fl-Iran jew f’Kuba rrappurtaw li jemmnu li xi wħud mis-sħab kummerċjali tagħhom, inklużi l-fornituri u l-manifatturi tat-telekomunikazzjoni, interrompew ir-relazzjonijiet tagħhom biex jikkonformaw mas-sanzjonijiet tal-Istati Uniti (l-hekk imsejħa konformità żejda).
Fl-aħħar nett, individwu wieħed innotifika lill-Kummissjoni dwar ir-rifjut ta’ kumpanija postali li twassal pakkett f’Kuba. Il-kumpanija postali indikat espressament lill-klijent tagħha li l-kunsinna ma kinitx possibbli minħabba l-embargo tal-Istati Uniti fuq Kuba.
3.4.Proċedimenti amministrattivi u ġudizzjarji fl-Istati Uniti
B’kollox, 28 parti notifikanti infurmaw lill-Kummissjoni jew lill-awtorità kompetenti nazzjonali rilevanti dwar litigazzjoni quddiem awtorità ġudizzjarja fl-Istati Uniti jew jew proċedimenti quddiem awtorità amministrattiva tal-Istati Uniti. Il-biċċa l-kbira ta’ dawn in-notifiki jikkonċernaw l-applikazzjoni tat-Titolu III tal-Att Helms-Burton li jkopri t-“traffikar” fi proprjetà esproprjata mill-gvern Kuban. Filwaqt li l-azzjonijiet meħuda taħt it-Titolu III jaffettwaw esklussivament lill-kumpaniji tal-UE, il-proċedimenti tat-Titolu IV huma mmirati lejn individwi. Kien hemm każijiet limitati li jikkonċernaw l-Iran.
3.4.1.Litigazzjoni relatata mal-applikazzjoni tat-Titolu III tal-
Att Helms-Burton (Kuba)
Diversi persuni u kumpaniji tal-UE rrappurtaw li rċevew avviż ta’ intenzjoni li tinbeda azzjoni quddiem il-qrati tal-Istati Uniti skont it-Titolu III tal-Att Helms-Burton. Dawn l-avviżi ntbagħtu minn persuni jew kumpaniji tal-Istati Uniti li ddikjaraw li l-kumpaniji tal-UE kienu involuti fi “traffikar” ta’ proprjetajiet esproprjati f’Kuba. Huma ġeneralment jinfurmaw lill-kumpanija tal-UE li l-azzjoni legali se tittieħed sakemm ir-riċevitur tal-avviż “iwaqqaf minnufiħ it-traffiku” fil-proprjetà.
Il-Kummissjoni ġiet innotifikata wkoll bil-bidu ta’ proċedimenti formali quddiem il-qrati tal-Istati Uniti. F’dan ir-rigward, il-qrati fl-Istati Uniti f’żewġ okkażjonijiet aċċettaw li jissospendu l-proċedimenti filwaqt li l-konvenut tal-UE jitlob awtorizzazzjoni mill-Kummissjoni. Il-Kummissjoni bħalissa qed tivvaluta applikazzjoni għall-awtorizzazzjoni f’każ bħal dan.
3.4.2.Proċedimenti amministrattivi fl-Istati Uniti taħt it-Titolu IV tal-Att Helms-Burton (Kuba)
Xi individwi rrapportaw li d-Dipartiment tal-Istat tal-Istati Uniti kien infurmahom dwar il-bidu ta’, jew l-intenzjoni li jinbdew, proċedimenti skont it-Titolu IV tal-Att Helms-Burton. It-Titolu IV jippermetti lid-Dipartiment tal-Istat tal-Istati Uniti li jiċħad id-dħul fit-territorju tal-Istati Uniti lil kwalunkwe persuna fiżika barranija u lill-familji tagħhom li d-Dipartiment tal-Istat jirrikonoxxi li “ttraffikaw” fi proprjetà kkonfiskata f’Kuba ddikjarata li tappartjeni għal ċittadini tal-Istati Uniti.
L-individwi fil-mira huma maniġers jew impjegati ta’ livell għoli ta’ kumpaniji akkużati b’“traffikar” fi proprjetajiet tal-Istati Uniti kkonfiskati. Il-Kummissjoni hija konxja ukoll li ċerti ċittadini tal-UE u l-familji tagħhom ma tħallewx jidħlu fl-Istati Uniti għal dawn ir-raġunijiet.
3.4.3.Notifiki rigward il-proċedimenti tal-qorti tal-Istati Uniti relatati mas-sanzjonijiet tal-Istati Uniti kontra l-Iran
Ftit notifiki jikkonċernaw il-proċedimenti tal-qorti fl-Istati Uniti kontra persuni u kumpaniji tal-UE relatati ma’ sanzjonijiet extraterritorjali tal-Istati Uniti kontra l-Iran. Notifiki oħra rrapportaw talbiet mill-Istati Uniti biex jestradixxu ċittadini Iranjani li jgħixu fl-UE li huma akkużati bi ksur tas-sanzjonijiet tal-Istati Uniti. Notifiki ulterjuri huma marbuta ma’ proċedimenti amministrattivi fil-qasam bankarju.
3.5.Nuqqas ta’ rieda li jsir investiment, jew li jsir negozju f’pajjiżi fil-mira tal-liġijiet extraterritorjali elenkati
Il-persuni u l-kumpaniji tal-UE nnotifikaw ukoll lill-Kummissjoni dwar in-nuqqas ta’ rieda tagħhom li jinvestu f’pajjiżi fil-mira tal-liġijiet extraterritorjali elenkati. Bl-antiċipazzjoni tal-effetti negattivi possibbli, dawn ġew skoraġġuti milli jwettqu negozju leġittimu u legali f’Kuba u fl-Iran. Persuni u kumpaniji tal-UE li jinfurmaw lill-Kummissjoni jew lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti tagħhom ukoll fittxew assigurazzjonijiet u appoġġ qabel ma ħadu deċiżjoni ta’ investiment.
Filwaqt li l-Kummissjoni rċeviet biss għadd limitat ta’ notifiki għal dawn ir-raġunijiet, il-valutazzjoni tagħha hija li ħafna aktar persuni u kumpaniji tal-UE jistgħu jaqsmu l-istess tħassib. Il-Kummissjoni tissorvelja mill-qrib in-notifiki kollha u tħeġġeġ lill-persuni u lill-kumpaniji tal-UE jikkuntattjaw lis-servizzi tagħha 23 biex jinnotifikawhom dwar l-effetti negattivi tal-liġijiet extraterritorjali elenkati.
4.Interpretazzjoni Ġudizzjarja tal-Istatut ta’ Mblukkar quddiem il-qrati tal-UE u dawk Nazzjonali
Il-Kummissjoni hija konxja mill-proċedimenti ġudizzjarji li ġejjin rigward l-Istatut ta’ Mblukkar fil-livell tal-UE u dak nazzjonali.
4.1.Il-livell tal-UE
Talba għal deċiżjoni preliminari (Bank Melli Iran vs Telekom Deutschland GmbH, Kawża C-124/20)
Il-kawża pendenti quddiem il-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja tikkonċerna talba għal deċiżjoni preliminari skont l-Artikolu 267 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) minn Hanseatisches Oberlandesgericht Hamburg (il-Ġermanja). It-tilwima tikkonċerna t-terminazzjoni ta’ servizzi ta’ telekomunikazzjonijiet bejn ir-rikorrenti, Bank Melli Iran, u l-konvenut Telekom Deutschland GmbH. Ir-rikorrent huwa bank Iranjan inkorporat taħt id-dritt Iranjan, li għandu fergħa f’Hamburg, il-Ġermanja. Il-konvenut huwa sussidjarja ta’ Deutsche Telekom AG, li hija waħda mill-fornituri prinċipali Ġermaniżi tas-servizzi tat-telekomunikazzjoni, bil-kwartieri ġenerali tagħha f’Bonn, il-Ġermanja.
Rikors għall-annullament quddiem il-Qorti Ġenerali (IFIC Holding vs Il-Kummissjoni, Kawża T-8/21)
IFIC Holding, fergħa ta’ investiment tal-Iran Foreign Investment Company (IFIC) ibbażata fil-Ġermanja, ippreżentat rikors quddiem il-Qorti Ġenerali, fejn ikkontestat l-awtorizzazzjoni mogħtija mill-Kummissjoni Ewropea fit-28 ta’ April 2020 lil Clearstream Banking AG, skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill 2271/96 fost oħrajn għar-raġunijiet li ġejjin: ksur tad-dritt tar-rikorrent għal smigħ u ksur tal-obbligu ta’ motivazzjoni.
Huwa mistenni li dawn il-kawżi pendenti quddiem il-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja se jagħmluha aktar faċli biex jiġu interpretati u implimentati ċerti dispożizzjonijiet tal-Istatut ta’ Mblukkar u se jġibu aktar ċertezza legali u ċarezza fil-proċeduri differenti minquxa fihom.
4.2.Il-livell nazzjonali
Il-Kummissjoni ġiet mgħarrfa b’10 proċedimenti legali li għamlu referenza għall-Istatut ta’ Mblukkar quddiem il-qrati tal-Istati Membri tal-UE.
Fil-Ġermanja, bank innotifika kumpanija internazzjonali tal-loġistika li kien se jtemm is-servizzi tiegħu, u rrefera għar-riskju tal-applikazzjoni potenzjali tas-sanzjonijiet extraterritorjali tal-Istati Uniti bħala raġuni 24 . Skont it-termini u l-kundizzjonijiet ġenerali tal-bank, dan jista’ jtemm is-servizzi tiegħu jekk jipprovdi raġuni valida. Il-Qorti qieset it-terminazzjoni legali meta qieset li l-Istatut ta’ Mblukkar ma jobbligax lill-kumpaniji tal-UE jkomplu jinnegozjaw ma’ entitajiet Iranjani meta dan imur kontra l-interessi kummerċjali tagħhom. Hija sabet li r-riskju involut u r-riskju li banek korrispondenti oħra jtemmu l-kooperazzjoni tagħhom biex jevitaw li jesponu lilhom infushom għal sanzjonijiet extraterritorjali jikkostitwixxu tali raġuni ġustifikata biex jiġi terminat il-kuntratt.
Kawża oħra fil-Ġermanja kienet tikkonċerna t-terminazzjoni tas-servizzi tat-telekomunikazzjoni bejn fergħa bbażata fl-UE ta’ bank Iranjan soġġetta għal sanzjonijiet mill-Istati Uniti u fornitur ewlieni tat-telekomunikazzjoni 25 . Peress li l-bank seta’ juri li seta’ jkompli jħallas għas-servizzi, u li dejjem għamel dan, il-qorti Ġermaniża tat ordni provviżorja li tordna lill-fornitur tat-telekomunikazzjonijiet biex jirrestawra s-servizzi tiegħu sal-iskadenza tal-kuntratti. Il-proċedimenti ġew sospiżi wara talba għal deċiżjoni preliminari pendenti quddiem il-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja (ara hawn fuq, Bank Melli Iran vs Telekom Deutschland GmbH, C-124/20).
Fin-Netherlands, kawża kienet tikkonċerna ftehim ta’ distribuzzjoni bejn Exact B.V. u l-kumpanija ta’ Curaçao PAM International N.V. (iktar ’il quddiem “PAM”) 26 . PAM qassmet software fornut minn Exact B.V. lil kumpaniji f’Kuba. Exact B.V. temmet dan il-ftehim wara l-akkwist tagħha minn kumpanija ta’ investiment ibbażata fl-Istati Uniti. Il-Qorti ordnat lil Exact B.V. biex tkompli tipprovdi s-servizzi tagħha u nnotat ukoll li Exact B.V. setgħet kisret l-Istatut ta’ Mblukkar billi temmet il-ftehim.
Il-Kummissjoni ġiet mgħarrfa b’żewġ kawżi li nfetħu fl-Italja. Fl-ewwel kawża, bank innotifika lill-klijent tiegħu, kumpanija kkontrollata minn sħab fl-Iran, li kien se jtemm is-servizzi bankarji tiegħu. Il-kumpanija bdiet proċedimenti għal miżuri provviżorji minn ġewwa sabiex il-bank jiġi ordnat ikompli s-servizzi tiegħu. Qorti Taljana ddeterminat li t-terminazzjoni ta’ dawn is-servizzi tammonta għal ksur tal-Istatut ta’ Mblukkar u ħarġet inġunzjoni proviżorja kontra l-bank biex tipprevjeni t-terminazzjoni ta’ dawn is-servizzi 27 .
Fil-kawża l-oħra, kumpanija Taljana kkonkludiet kuntratt ta’ forniment ma’ kumpanija Iranjana li aktar tard saret soġġetta għal sanzjonijiet mill-Istati Uniti. Il-ħlas mill-kumpanija Iranjana ġie ffriżat mill-bank tal-kumpanija Taljana. Il-Qorti ordnat ir-rilaxx tal-fondi peress li, skont l-Istatut ta’ Mblukkar, it-tqegħid, mill-Istati Uniti, tal-kumpanija Iranjana fil-lista SDN tal-OFAC ma kellu l-ebda effett fl-UE, u ma kienet soġġetta għall-ebda sanzjoni fl-UE 28 .
Il-Kummissjoni ġiet infurmata dwar diversi proċedimenti li jikkonċernaw l-istess kumpanija fi Franza. Wara l-konklużjoni ta’ kuntratt għall-provvista ta’ prodotti lill-Iran, il-kumpanija ma setgħetx tirċievi ħlas. Din kienet kwistjoni dejjiema peress li l-kumpanija kienet iffaċċjat diversi għeluq tal-kontijiet bankarji tagħha fuq ħafna snin. Il-bank irrifjuta li jittrasferixxi dawn il-fondi, u invoka diversi raġunijiet, inkluża l-konformità mas-sanzjonijiet tal-Istati Uniti. Fl-aħħar aġġornament dwar il-proċedimenti tal-qorti li rċeviet il-Kummissjoni, il-qorti tal-ewwel istanza sabet li l-bank ma kellux jagħlaq il-kont tal-kumpanija u jtemm is-servizzi bankarji mingħajr avviż. Madankollu, il-qorti qieset ukoll li t-terminazzjoni tas-servizzi bankarji kienet leġittima fuq il-bażi li l-bank iffaċċja restrizzjonijiet ekonomiċi u strateġiċi, inkluża l-impożizzjoni possibbli ta’ sanzjonijiet mill-Istati Uniti.
5.Konklużjoni
L-UE hija tal-fehma li l-applikazzjoni extraterritorjali minn pajjiżi terzi ta’ miżuri kontra l-operaturi tal-UE tmur kontra d-dritt internazzjonali. Dawn il-miżuri jheddu l-integrità tas-Suq Uniku u s-sistemi finanzjarji tal-UE, inaqqsu l-effettività tal-politika barranija tal-UE u jpoġġu pressjoni fuq il-kummerċ u l-investiment b’mod leġittimu fi ksur tal-prinċipji bażiċi tad-dritt internazzjonali.
Bl-informazzjoni miġbura fost l-oħrajn permezz tal-proċedura ta’ notifika skont l-Artikolu 2 tal-Istatut ta’ Mblukkar, il-Kummissjoni nżammet aġġornata dwar varjetà ta’ żviluppi politiċi, legali, ekonomiċi u finanzjarji li jaffettwaw lill-persuni u lill-kumpaniji tal-UE, u lill-Unjoni kollha kemm hi. Il-Kummissjoni se tkompli timmonitorja l-impatt tal-liġijiet extraterritorjali elenkati u tinforma lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill skont l-Artikolu 7(a) tal-Istatut ta’ Mblukkar.
Il-proliferazzjoni ta’ tali sanzjonijiet teħtieġ dibattitu aktar fil-fond dwar miżuri addizzjonali possibbli biex jiżdied l-effett ta’ deterrent u, jekk ikun hemm bżonn, biex jiġu miġġielda. Dan ir-rapport se jikkontribwixxi għad-diskussjoni dwar l-implimentazzjoni tal-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-19 ta’ Jannar 2021 dwar “Is-sistema ekonomika u finanzjarja Ewropea: it-trawwim tal-ftuħ, is-saħħa u r-reżiljenza” 29 . Il-Kummissjoni nediet riflessjoni ġenerali dwar l-opzjonijiet ta’ politika biex timmodernizza s-sett ta’ għodod għad-dispożizzjoni tal-UE biex tiġġieled l-effetti tal-applikazzjoni extraterritorjali illeġittima tas-sanzjonijiet unilaterali minn pajjiżi terzi fuq l-individwi u l-entitajiet tal-UE.