IL-KUMMISSJONI EWROPEA

Brussell, 3.3.2021

COM(2021) 105 final

KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI LILL-KUNSILL EMPTY

Sena mit-tifqigħa tal-COVID-19: rispons tal-politika fiskali

1.Introduzzjoni

It-tifqigħa tal-pandemija tal-COVID-19 ikkawżat kriżi globali tas-saħħa pubblika mingħajr preċedent, li wasslet għal tnaqqis qawwi fl-attività ekonomika. L-Istati Membri ffaċċjaw il-ħtieġa doppja li jindirizzaw l-emerġenza tas-saħħa pubblika u jappoġġaw l-ekonomija. Ir-rispons qawwi ta’ politika fil-livell nazzjonali u tal-UE taffa l-impatt tal-kriżi fuq in-nisġa ekonomika u soċjali tal-Ewropa. It-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku u l-appoġġ fiskali ta’ emerġenza rriżultaw f’żieda qawwija fid-defiċits tal-gvern u d-dejn pubbliku.

Din il-Komunikazzjoni tistabbilixxi l-kunsiderazzjonijiet tal-Kummissjoni dwar kif għandha tiġi kkoordinata fil-livell tal-UE t-twettiq tal-politika fiskali, filwaqt li jittieħed l-approċċ miftiehem għall-indirizzar tal-pandemija, is-sostenn tal-ekonomija u l-appoġġ għal irkupru sostenibbli għall-fażi li jmiss filwaqt li tinżamm is-sostenibbiltà fiskali fit-terminu medju. L-Istati Membri bħalissa qed jimplimentaw il-baġits tagħhom għall-2021, filwaqt li jfasslu miżuri ta’ politika f’waqthom, temporanji u mmirati għaċ-ċirkostanzi speċifiċi għall-pajjiż tagħhom. F’April, l-Istati Membri se jippreżentaw il-Programmi ta’ Stabbiltà u Konverġenza tagħhom, li jistabbilixxu l-politiki fiskali tagħhom fuq medda medja ta’ żmien. Fix-xhur li ġejjin, wara d-dħul fis-seħħ tar-Regolament dwar il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (RRF), l-Istati Membri se jippreżentaw il-Pjanijiet ta’ Rkupru u Reżiljenza tagħhom, li l-implimentazzjoni tagħhom se tinvolvi f’ħafna każijiet impuls fiskali mdaqqas iffinanzjat mill-UE. Għal dawn ir-raġunijiet, din il-Komunikazzjoni tipprovdi lill-Istati Membri b’orjentazzjonijiet wiesgħa għat-twettiq tal-politiki fiskali fil-perjodu li ġej.

Is-sitwazzjoni attwali għadha inċerta ħafna, iżda wħud mill-isfidi li l-ekonomiji tagħna se jiffaċċjaw hekk kif joħorġu mill-pandemija huma ċari. Sabiex jiġu indirizzati b’suċċess dawk l-isfidi, se jkun hemm bżonn ta’ rispons ta’ politika koordinat u konsistenti, li jinvolvi strateġiji kredibbli ta’ politika fiskali fuq terminu medju sabiex jiġi appoġġat l-irkupru, filwaqt li tiġi żgurata s-sostenibbiltà fiskali.

L-attivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir b’reazzjoni għall-bidu tal-pandemija tal-COVID-19 ippermettiet lill-Istati Membri jiddevjaw mir-rekwiżiti baġitarji li normalment japplikaw. Peress li l-klawsola ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt, il-Kummissjoni Ewropea tkompli topera ċ-ċiklu annwali ta’ sorveljanza fiskali. Din il-Komunikazzjoni tipprovdi orjentazzjonijiet ta’ politika biex tiffaċilita l-koordinazzjoni tal-politiki fiskali u t-tħejjija tal-Programmi ta’ Stabbiltà u Konverġenza tal-Istati Membri. Hija tiddiskuti t-tfassil u l-kwalità xierqa tal-miżuri fiskali, filwaqt li tħares lejn l-effettività tagħhom, l-aġġustament gradwali tagħhom minn emerġenza għal miżuri aktar immirati, u t-tneħħija gradwali eventwali tagħhom. Hija tistabbilixxi wkoll il-kunsiderazzjonijiet tal-Kummissjoni rigward id-diżattivazzjoni jew l-attivazzjoni kontinwa tal-klawżola liberatorja ġenerali. Fl-aħħar nett, il-Komunikazzjoni tipprovdi indikazzjonijiet ġenerali dwar il-politika fiskali ġenerali għall-perjodu medju, inklużi l-implikazzjonijiet tal-RRF għall-politika fiskali.

Dawn il-kunsiderazzjonijiet jipprovdu kontribut għad-diskussjonijiet tal-Kunsill ECOFIN u tal-Grupp tal-Euro u se jingħataw aktar dettalji fil-gwida dwar il-politika fiskali li se tiġi proposta bħala parti mill-pakkett tas-Semestru Ewropew tar-rebbiegħa tal-Kummissjoni lejn l-aħħar ta’ Mejju 2021.

2.Is-sitwazzjoni ekonomika u l-prospettivi

L-Ewropa għadha impenjata bis-sħiħ fuq il-pandemija, sena wara li l-pandemija tal-COVID-19 laqtet lill-UE u lill-ekonomija globali. Il-qawmien mill-ġdid tal-infezzjonijiet fil-ħarifa tal-2020 u l-emerġenza ta’ varjanti aktar kontaġjużi aggravaw is-sitwazzjoni epidemjoloġika u ġiegħlu lill-Istati Membri jintroduċu mill-ġdid jew jissikkaw il-miżuri ta’ konteniment li jaffettwaw l-attività ekonomika.

Fl-istess ħin, dawn l-aħħar xhur hemm dawl f’tarf ta’ din il-mina. L-iżvilupp rivoluzzjonarju tat-tilqim fil-ħarifa li għaddiet u l-bidu ta’ kampanji ta’ tilqim tal-massa fl-Istati Membri kollha saħħew il-perspettiva lil hinn mit-terminu qasir u qajmu t-tamiet għal ritorn għal normalità ġdida. Barra minn hekk, intlaħaq ftehim dwar il-Qafas Finanzjarju Pluriennali u Next Generation EU. L-RRF daħlet fis-seħħ, li se tgħin lill-Istati Membri fi triqithom lejn irkupru sostenibbli.

L-ekonomija Ewropea hija mistennija li tkun temmet l-2020 u bdiet is-sena l-ġdida fuq bażi dgħajfa, iżda t-tbassir tax-xitwa 2021 tal-Kummissjoni jipprojetta li t-tkabbir Ewropew jerġa’ jibda din ir-rebbiegħa u jżid il-momentum fis-sajf. L-attività ekonomika naqset fl-aħħar tliet xhur tal-2020 u l-indikaturi tal-istħarriġ jindikaw tnaqqis fl-attività ekonomika fil-bidu tas-sena. Madankollu, il-progress fit-tilqim ta’ popolazzjonijiet vulnerabbli għandu jiffaċilita t-tneħħija tal-iffriżar tal-attività ekonomika. Id-domanda esterna hija mistennija li tappoġġja l-irkupru bis-saħħa ta’ perspettiva mtejba għall-ekonomija globali. Kollox ma’ kollox, it-tkabbir huwa mbassar li jirkupra għal madwar 3¾% fl-2021 fl-UE u fiż-żona tal-euro, wara li naqas b’madwar 6½% fl-2020. Hekk kif l-irkupru jidħol fis-seħħ, ir-rata ta’ tkabbir annwali tal-2022 għandha tiġi stabbilita għal madwar 4 % fl-UE u 3¾% fiż-żona tal-euro. Il-PDG reali issa huwa mistenni li jilħaq il-livelli ta’ qabel il-kriżi fit-tieni kwart tal-2022 bħala medja fl-UE u fiż-żona tal-euro. Madankollu, l-output mhuwiex previst li jerġa’ lura għat-tendenza tiegħu ta’ qabel il-kriżi sa tmiem l-2022 (Appendiċi Graff 1) 1 .

L-irkupru huwa mistenni li jkun irregolari madwar il-pajjiżi. Il-veloċità mistennija tal-irkupru tirrifletti d-differenzi fis-severità tal-pandemija, l-istrettezza u t-tul ta’ żmien tal-miżuri ta’ konteniment, l-importanza relattiva tat-turiżmu u l-attivitajiet ta’ divertiment, ir-reżiljenza u l-elementi fundamentali tal-ekonomija, u d-daqs u l-puntwalità tar-reazzjonijiet ta’ politika. Xi Stati Membri huma mistennija jaraw li d-distanza mil-livelli ta’ produzzjoni tagħhom ta’ qabel il-kriżi tingħalaq sa tmiem l-2021 filwaqt li xi oħrajn lanqas biss huma mistennija li jilħqu dawk il-livelli sa tmiem l-2022.

Dawn il-projezzjonijiet huma soġġetti għal inċertezza u riskji elevati, b’mod predominanti marbuta mal-evoluzzjoni tal-pandemija u s-suċċess tal-kampanji ta’ tilqim (Appendiċi Graff 2). Mil-lat pożittiv, il-proċess tat-tilqim jista’ jwassal għal tħaffif aktar mgħaġġel tal-miżuri ta’ konteniment u għalhekk irkupru aktar bikri u aktar b’saħħtu. Barra minn hekk, is-saħħa tal-irpiljar tista’ tkun sorpriża fuq in-naħa ta’ fuq. Tifqigħa ta’ ottimiżmu ta’ wara l-kriżi jista’ jwassal għal domanda aktar b’saħħitha u proġetti ta’ investiment, bis-saħħa ta’ tfaddil domestiku storikament għoli, spejjeż baxxi ta’ finanzjament, u politiki ta’ appoġġ. Fuq in-naħa negattiva, il-pandemija tista’ tkun aktar persistenti jew tirriżulta aktar severa fil-futur qrib. Hemm ir-riskju li, fost l-oħrajn, varjanti ġodda u iktar kontaġġjużi tal-coronavirus jistgħu idewwmu t-tneħħija tal-miżuri ta' konteniment. Dan idewwem l-irkupru mistenni, li jirriskja li jħalli feriti aktar profondi fin-nisġa tal-ekonomija u s-soċjetà Ewropea ikkawżati mill-kriżi mtawla, permezz ta’ fallimenti, żieda fil-qgħad fit-tul u aktar inugwaljanzi. Hemm riskju li l-irtirar prematur tal-appoġġ fiskali jista’ jżomm lura l-irkupru u jaggrava ċikatriċi madwar l-UE. Fl-aħħar nett, it-twessigħ tad-diverġenzi bejn il-pajjiżi jista’ japprofondixxi, ifixkel il-funzjonament tas-suq intern, jikkawża telf fl-effiċjenza u fl-aħħar mill-aħħar isir awto-rinforzanti.

Implimentazzjoni ambizzjuża u rapida tal-programm Next Generation EU, inkluż l-RRF tiegħu, tista’ tagħti spinta qawwija lill-ekonomija tal-UE. Wara l-ftehim politiku milħuq dwar l-RRF f’Diċembru 2020, it-tħejjija tal-Pjanijiet ta’ Rkupru u Reżiljenza nazzjonali intensifikat fl-Istati Membri kollha. S’issa, il-biċċa l-kbira tal-abbozzi tal-pjanijiet ma ġewx inkorporati fit-tbassir tal-Kummissjoni. Meta l-miżuri tal-Pjanijiet ta’ Rkupru u Reżiljenza li ġejjin jiġu implimentati, l-irkupru ekonomiku fl-2021 u l-2022 jista’ jirriżulta aktar b’saħħtu milli mbassar bħalissa. B’mod parallel mal-iżvilupp tal-Pjanijiet ta’ Rkupru u Reżiljenza tagħhom, l-Istati Membri għandhom jaċċelleraw ukoll l-ipprogrammar tal-fondi tal-politika ta’ koeżjoni 2021-2027 tagħhom sabiex l-istrumenti kollha jkunu koerenti fl-appoġġ tagħhom għal irkupru sostenibbli, ekoloġiku u diġitali.

Id-deterjorament tas-sitwazzjoni tas-saħħa u ekonomika fl-aħħar tliet xhur tal-2020 u l-bidu tal-2021 wassal lill-Istati Membri biex jestendu l-miżuri ta’ emerġenza jew jipprovdu appoġġ fiskali addizzjonali. Fl-istess ħin, il-primjums tar-riskju tad-dejn sovran baqgħu baxxi, parzjalment minħabba taħlita ta’ azzjonijiet deċiżivi tal-UE u tal-Istati Membri. Dawn tal-aħħar jinkludu l-koordinazzjoni mill-qrib tar-reazzjonijiet ta’ politika u l-pożizzjoni ta’ politika ta’ appoġġ qawwi kemm fuq in-naħa fiskali kif ukoll fuq dik monetarja. Irtirar prematur tal-appoġġ fiskali, inkluż fl-UE u f’ekonomiji kbar oħra (il-Kaxxa 1), jew devjazzjoni mill-impenn biex tiġi ppreservata s-sostenibbiltà fiskali fit-terminu medju jistgħu jbiddlu l-perċezzjonijiet tas-swieq finanzjarji.

Kaxxa 1: Politiki fiskali fil-bqija tad-dinja

Ir-rispons fiskali globali għall-pandemija tal-COVID-19 ammonta għal madwar EUR 6 triljun ta’ appoġġ baġitarju dirett fl-2020 (qrib 7½% tal-PDG dinji), bil-biċċa l-kbira tal-appoġġ mill-pajjiżi tal-G20 2 . Dan huwa aktar mid-doppju tal-ammont ipprovdut b’reazzjoni għall-kriżi finanzjarja globali fl-2008-2010. L-appoġġ fiskali taffa l-effetti tal-pandemija fuq il-konsum u l-produzzjoni, 3 filwaqt li wassal għal żieda fid-defiċits u d-dejn pubbliċi. Id-dejn pubbliku globali huwa stmat li laħaq 98 % tal-PDG dinji fi tmiem l-2020, 4 meta mqabbel ma’ 84 % tal-PDG għall-istess sena abbażi ta’ projezzjonijiet li saru eżatt qabel ma faqqgħet il-pandemija. L-infiq addizzjonali fis-settur tas-saħħa ammonta għal EUR 800 biljun, filwaqt li l-appoġġ fiskali dirett għall-unitajiet domestiċi u d-ditti laħaq kważi EUR 5 triljun.

Minbarra l-istimolu fiskali dirett, il-gvernijiet ipprovdew madwar EUR 5 triljun (madwar 6 % tal-PDG dinji) ta’ miżuri ta’ appoġġ ta’ likwidità lil kumpaniji u unitajiet domestiċi, bħal injezzjonijiet ta’ ekwità, self, xiri ta’ assi jew suppożizzjonijiet ta’ dejn, u garanziji. Kwalunkwe impatt futur possibbli ta’ dawn l-obbligazzjonijiet kontinġenti fuq id-dejn pubbliku u d-defiċit jiddependi fuq il-punt sa fejn dawn il-garanziji jittieħdu mis-settur privat u kemm se jintalbu jew jiġu attivati.

L-aċċess għal finanzjament ekonomika sostenibbli, id-daqs tal-istat soċjali u l-ispazju ta’ politika disponibbli influwenzaw risponsi fiskali speċifiċi għall-pajjiż. Il-pajjiżi b’sistemi ta’ sikurezza usa’ espandew il-miżuri eżistenti u r-rispons ta’ politika tagħhom kien jiddependi relattivament aktar fuq l-istabbilizzaturi awtomatiċi. B’kuntrast ma’ dan, il-pajjiżi b’aktar xbieki ta’ sikurezza limitati kellhom jadottaw miżuri fiskali diskrezzjonali akbar. Pereżempju, fl-2020 l-Istati Uniti adottaw miżuri baġitarji ta’ kważi 17 % tal-PDG u appoġġ ta’ likwidità għal 2,4 % tal-PDG, filwaqt li riċentement ġie approvat mill-Kungress tal-Istati Uniti pakkett ġdid ta’ USD 1,9 triljun (madwar 10 % tal-PDG). Liġi oħra hija mistennija li tiġi ppreżentata aktar tard din is-sena u li tiffoka fuq miżuri biex jinħolqu l-impjiegi, tittejjeb l-infrastruttura, jiġi miġġieled it-tibdil fil-klima u tiġi indirizzata l-ekwità razzjali.

F’kuntest ta’ politika monetarja ristretta, il-Ġappun impjega stimolu fiskali relattivament kbir, li jammonta għal madwar 15½% tal-PDG ta’ appoġġ fiskali dirett u aktar minn 28 % tal-PDG ta’ appoġġ ta’ likwidità. Iċ-Ċina pprovdiet appoġġ baġitarju ta’ madwar 4½% tal-PDG u appoġġ ta’ likwidità ta’ aktar minn 1 % tal-PDG. Fir-Renju Unit, il-miżuri baġitarji u l-miżuri ta’ likwidità ammontaw għal aktar minn 16 % tal-PDG kull wieħed. Fl-aħħar nett, is-sehem tal-miżuri mmirati lejn is-settur tas-saħħa rrifletta s-sitwazzjoni epidemjoloġika u l-kundizzjonijiet preeżistenti fis-settur tas-saħħa, bin-nefqa pubblika totali fuq is-saħħa tvarja minn 0,1 % tal-PDG fiċ-Ċina għal aktar minn 5 % tal-PDG fir-Renju Unit.

B’mod ġenerali, l-ekonomiji avvanzati setgħu jissellfu bi prezz irħis minn pajjiżi oħra u b’hekk setgħu jiffinanzjaw pakketti akbar. Filwaqt li bħala medja l-ekonomiji avvanzati użaw madwar 24 % tal-PDG f’miżuri fiskali, dan kien f’kuntrast qawwi ma’ 6 % fi swieq emerġenti u inqas minn 2 % f’pajjiżi bi dħul baxx. 5 L-appoġġ mill-komunità internazzjonali permezz ta’ għotjiet, finanzi konċessjonali, u ħelsien mid-dejn huwa essenzjali biex tiġi ffaċilitata r-reazzjoni politika tal-pajjiżi sħab tal-UE.

3.Ir-rispons tal-politika fiskali nazzjonali: l-indirizzar tal-pandemija, is-sostenn tal-ekonomija u l-appoġġ għal irkupru sostenibbli

L-Istati Membri wettqu reazzjoni politika fiskali rapida u b’saħħitha mingħajr preċedent, b’miżuri fiskali u ta’ likwidità stmati li taffew it-tnaqqis fil-PDG fl-2020 b’madwar 4,5 punti perċentwali 6 . Dan ir-rispons ġie ffaċilitat bl-attivazzjoni bikrija tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir f’Marzu 2020 u l-użu tal-flessibbiltà sħiħa prevista skont ir-regoli tal-UE dwar l-Għajnuna mill-Istat, b’mod partikolari permezz ta’ Qafas Temporanju adottat ukoll f’Marzu 2020. B’kollox, l-appoġġ fiskali fl-UE — stabbilizzaturi awtomatiċi u miżuri diskrezzjonarji — fl-2020 huwa stmat għal madwar 8 % tal-PDG, konsiderevolment aktar mill-appoġġ fiskali pprovdut fl-2008-2009. L-Istati Membri ħadu miżuri fiskali diskrezzjonarji relatati mal-kriżi li ammontaw għal kważi 4 % tal-PDG fl-2020 (Appendiċi Tabella 1) flimkien mal-istabbilizzaturi awtomatiċi diġà mdaqqsa stmati għal madwar 4 % tal-PDG. Il-biċċa l-kbira tal-miżuri diskrezzjonarji kienu jikkonsistu f’infiq addizzjonali (3,3 % tal-PDG). Dan inkluda l-infiq ta’ emerġenza fuq il-kura tas-saħħa (0,6 % tal-PDG), pereżempju biex tiżdied il-kapaċità tas-sistemi tas-saħħa, biex jiġi pprovdut tagħmir protettiv jew biex jiġu stabbiliti sistemi ta’ ttestjar u traċċar. Il-miżuri ta’ nfiq f’oqsma oħra (2,7 % tal-PDG) kienu jikkonsistu f’kumpensi għal setturi speċifiċi għal telf fid-dħul, kif ukoll skemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar u partiti oħra. Il-miżuri ta’ ħelsien mit-taxxa ammontaw għal 0,4 % addizzjonali tal-PDG. L-Istati Membri pprovdew ukoll appoġġ ta’ likwidità mdaqqas (madwar 19 % tal-PDG), l-aktar fil-forma ta’ garanziji pubbliċi. S’issa ttieħdu madwar kwart tal-garanziji disponibbli. F’ħafna każijiet, dawn l-iskemi ta’ garanzija kienu jeħtieġu valutazzjoni u approvazzjoni tal-għajnuna mill-Istat mill-Kummissjoni, li ngħatat malajr f’konformità mar-regoli tal-UE dwar l-għajnuna mill-Istat.

Fl-20 ta’ Lulju 2020, il-Kunsill irrakkomanda lill-Istati Membri biex jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jindirizzaw b’mod effettiv il-pandemija, isostnu l-ekonomija u jappoġġaw l-irkupru. Huwa rrakkomanda wkoll lill-Irlanda biex, meta l-kundizzjonijiet ekonomiċi jippermettu, issegwi politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq terminu medju u l-iżgurar tas-sostenibbiltà tad-dejn, filwaqt li ttejjeb l-investiment.

Miżuri adottati mill-Istati Membri kienu effettivi biex jipproteġu l-impjiegi. L-inizjattivi nazzjonali ta’ appoġġ għall-impjiegi b’ħinijiet iqsar ipproteġew madwar 20 % tal-impjiegi fl-UE. L-Istati Membri qed jagħmlu użu wiesa’ mill-appoġġ finanzjarju fil-forma ta’ self favorevoli taħt l-Istrument Ewropew għal Appoġġ temporanju biex jittaffew ir-Riskji ta’ Qgħad f’Emerġenza (SURE) biex jiffinanzjaw skemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar u miżuri simili biex jipproteġu lill-impjegati u lil dawk li jaħdmu għal rashom 7 . Il-miżuri inkludew varjetà kbira ta’ programmi, inkluż li l-iskemi eżistenti jsiru aktar flessibbli biex jappoġġaw it-tranżizzjonijiet tal-impjiegi, it-titjib tal-ħiliet, u t-taħriġ vokazzjonali straordinarju bħala alternattiva għal tnaqqis fil-ħin tax-xogħol. Dawn l-iskemi sponsorjati mill-istat qed inaqqsu l-kostijiet lavorattivi għan-negozji filwaqt li offrew introjtu ta’ sostituzzjoni aħjar għall-ħaddiema, meta mqabbla mal-benefiċċji tal-qgħad tas-soltu. Huma qed jgħinu wkoll biex jissalvagwardjaw l-impjiegi u jtaffu aktar tnaqqis fl-għadd ta’ impjiegi, l-introjtu disponibbli tal-unitajiet domestiċi u d-domanda domestika. Dawn l-iskemi qed ikunu effettivi ħafna: ir-rata tal-qgħad fl-UE żdiedet biss marġinalment fl-2020, minkejja t-tnaqqis kbir fl-attività ekonomika. Din iż-żieda kienet ħafna inqas minn dik implikata mir-relazzjoni storika bejn il-qgħad u t-tkabbir tal-PDG (Appendiċi Graff 3). Barra minn hekk, ir-rata tal-qgħad tal-UE varjat b’mod sinifikanti inqas milli fl-Istati Uniti (Appendiċi Graff 4). L-iskemi ta’ appoġġ għall-impjiegi huma l-aktar effettivi f’pajjiżi bi skemi nazzjonali stabbiliti sew. Il-pajjiżi li introduċew skemi bħal dawn matul il-pandemija setgħu raw effett mitiganti kemxejn iżgħar fuq il-qgħad.

L-appoġġ ta’ likwidità vitali żamm in-nuqqas ta’ likwidità milli jinbidel fi problemi ta’ solvenza. Is-settur korporattiv sofra matul il-kriżi u ħafna kumpaniji finanzjarjament b’saħħithom b’mudelli ta’ negozju vijabbli ġew imbuttati f’diffikultà finanzjarja. L-impatt varja bejn l-industriji, u eżerċita pressjoni partikolari fuq id-ditti fis-settur tas-servizzi li jiddependu b’mod aktar dirett fuq il-kuntatt soċjali. Il-miżuri inkludew injezzjonijiet ta’ ekwità, il-ftuħ ta’ linji ta’ kreditu, il-forniment ta’ garanziji ta’ self pubbliku, il-posponiment ta’ pagamenti ta’ imgħax, u l-posponiment jew it-tħassir ta’ ċerti taxxi u kontribuzzjonijiet soċjali u miżuri relatati mal-insolvenza 8 . L-istimi tal-Kummissjoni jissuġġerixxu li mingħajr miżuri ta’ appoġġ mill-gvern (lil hinn mill-iskemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar) jew self ġdid, kwart tal-kumpaniji tal-UE kienu se jesperjenzaw diffikultà ta’ likwidità sa tmiem l-2020 wara li eżawrew il-bafers kapitali tagħhom. Il-garanziji ta’ kreditu tal-gvern u l-moratorji tal-ħlas lura tas-self s’issa evitaw żieda f’inadempjenzi ta’ self. Id-dewmien amministrattiv, il-moratorji fuq il-ħlas lura tas-self u r-rilassament temporanju tar-regolamenti dwar il-falliment wasslu biex fl-2020 inqas kumpaniji fallew milli fis-sena ta’ qabel.

L-appoġġ tal-politika fiskali diskrezzjonali huwa pproġettat li jonqos gradwalment, minħabba l-irtirar jew l-iskadenza tal-miżuri ta’ emerġenza. Dan l-aħħar, ħafna Stati Membri qiesu mill-ġdid il-pass tal-waqfien tal-miżuri ta’ emerġenza minħabba l-evoluzzjoni tal-pandemija u r-restrizzjonijiet kontinwi fuq il-kuntatt soċjali, li jikkonferma l-ħtieġa li r-rispons fiskali nazzjonali jibqa’ aġli. B’mod ġenerali, l-impatt tal-miżuri relatati mal-COVID-19 bħalissa huwa mistenni li jammonta għal madwar 2,6 % tal-PDG fl-2021 u għal madwar 0,6 % tal-PDG fl-2022. Barra minn hekk, l-istabbilizzaturi awtomatiċi se jkomplu jipprovdu aktar appoġġ lill-ekonomija.

L-abbozzi tal-Pjanijiet Baġitarji tal-2021 tal-Istati Membri kienu ġeneralment konformi mar-rakkomandazzjoni tal-politika fiskali. Fil-ħarifa tal-2020, il-Kummissjoni vvalutat l-Abbozzi tal-Pjanijiet Baġitarji tal-Istati Membri taż-Żona tal-Euro għall-2021, abbażi ta’ valutazzjoni kwalitattiva tal-miżuri fiskali, inkluża n-natura mmirata u temporanja tagħhom. Ħafna mill-miżuri fl-Abbozzi tal-Pjan Baġitarju tal-Belġju jappoġġaw l-attività ekonomika fl-isfond ta’ inċertezza konsiderevoli. Fil-parti l-kbira tal-Istati Membri, il-miżuri ppreżentati kienu fil-biċċa l-kbira temporanji. Madankollu, xi miżuri stabbiliti fl-Abbozzi ta’ Pjanijiet Baġitarji ta’ ftit Stati Membri ma dehrux li huma temporanji jew imqabbla ma’ miżuri ta’ tpaċija. Sa mill-valutazzjoni tal-Abbozzi tal-Pjanijiet Baġitarji tal-2021, l-Istati Membri ħadu miżuri b’impatt baġitarju dirett addizzjonali ta’ 1,0 % tal-PDG tal-UE fl-2021, kważi kollha mil-lat tan-nefqa. L-infiq addizzjonali fuq il-kura tas-saħħa u l-infiq fuq skemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar huma stmati għal 0,2 % tal-PDG kull wieħed. L-infiq addizzjonali jinkludi wkoll diversi skemi ta’ appoġġ għall-kumpaniji affettwati mill-kriżi, inklużi sussidji għal setturi partikolarment affettwati.

4.Ir-Reazzjoni Politika tal-UE: nagħmlu l-aħjar użu mill-klawżola liberatorja ġenerali u min-Next Generation EU

F’Marzu 2020, l-UE attivat il-klawsola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, li ppermettiet tluq temporanju mill-operat normali tar-regoli fiskali f’sitwazzjoni ta’ tnaqqis serju fir-ritmu ekonomiku fl-UE. Il-Kummissjoni pproponiet li tattiva l-klawżola liberatorja ġenerali biex l-UE tkompli tirrispondi malajr, b’mod qawwi u koordinat għall-kriżi li qed tevolvi malajr. Dispożizzjonijiet speċifiċi fir-regoli fiskali tal-UE jippermettu devjazzjoni temporanja kkoordinata u ordnata mir-rekwiżiti normali għall-Istati Membri kollha f’sitwazzjoni ta’ kriżi ġeneralizzata. Speċifikament, għall-parti preventiva, l-Artikoli 5(1) u 1466(97) tar-Regolament (KE) 9/1 jgħidu li “f’perjodi ta’ tnaqqis serju fir-ritmu ekonomiku għaż-żona euro jew l-Unjoni kollha, l-Istati Membri jistgħu jitħallew jiddevjaw temporanjament mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien, sakemm dan ma jipperikolax is-sostenibbiltà fiskali fuq perjodu medju ta’ żmien”. Il-Kummissjoni sabet li filwaqt li l-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt, l-attivazzjoni tagħha tippermetti lill-Kummissjoni u lill-Kunsill jieħdu l-miżuri ta’ koordinazzjoni tal-politika meħtieġa fil-qafas tal-Patt, filwaqt li jitbiegħdu mir-rekwiżiti baġitarji li normalment japplikaw.

Il-Kummissjoni adottat ukoll rapporti skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-UE għall-Istati Membri kollha minbarra r-Rumanija, li diġà tinsab fil-parti korrettiva tal-Patt. Dawn ir-rapporti jivvalutaw il-konformità tal-Istati Membri mal-kriterju tad-defiċit fl-2020, fuq il-bażi tal-pjanijiet tagħhom jew fuq it-tbassir tar-rebbiegħa 2020 tal-Kummissjoni. Għal xi Stati Membri, huma vvalutaw ukoll il-konformità mal-kriterju tad-dejn fl-2019. Bħala konsegwenza tar-rispons ta’ politika tagħhom għall-kriżi tal-COVID-19, id-defiċits ippjanati tal-Istati Membri għall-2020 kienu ġeneralment ogħla mil-livell limitu ta’ 3 % tal-PDG. Il-Kummissjoni waslet għall-konklużjoni li, f’dak l-istadju, ma għandhiex tittieħed deċiżjoni dwar jekk l-Istati Membri għandhomx jitqiegħdu taħt proċedura ta’ defiċit eċċessiv. Dan kien iġġustifikat mill-inċertezza eċċezzjonali maħluqa mill-impatt makroekonomiku u fiskali tat-tifqigħa tal-COVID-19, inkluż għat-tfassil ta’ perkors kredibbli għall-politika fiskali.

Fil-fehma tal-Kummissjoni, id-deċiżjoni dwar id-diżattivazzjoni jew l-applikazzjoni kontinwa tal-klawżola liberatorja ġenerali għandha tittieħed bħala valutazzjoni ġenerali tal-istat tal-ekonomija abbażi ta’ kriterji kwantitattivi. Il-perspettiva ekonomika tibqa’ inċerta ħafna u ma tippermettix antiċipazzjoni soda tat-tmiem tat-tnaqqis serju fir-ritmu ekonomiku fl-UE jew fiż-żona tal-euro. Id-diżattivazzjoni tal-klawżola għandha tkun kundizzjonali fuq l-istat tal-UE u l-ekonomija taż-żona tal-euro, filwaqt li jiġi rikonoxxut li biex l-ekonomija terġa’ lura għal kundizzjonijiet normali, irid jgħaddi ż-żmien. Jistgħu jiġu kkunsidrati diversi indikaturi, iżda għandhom ukoll limitazzjonijiet:

·L-istimi tad-distakk bejn il-produzzjoni reali u dik potenzjali huma karatteristika komuni tar-regoli fiskali tal-UE iżda huma soġġetti għal inċertezza partikolarment kbira fl-istadju attwali minħabba s-severità tax-xokk ekonomiku u l-karatteristiċi uniċi tiegħu.

·Ir-rati ta’ tkabbir ekonomiku trimestrali jew saħansitra annwali jipprovdu biss qari parzjali tal-istat tal-ekonomija, b’rati ta’ tkabbir ekonomiku b’saħħithom fl-2021-2022 li jxekklu s-saħħa tal-irkupru minħabba t-tnaqqis bla preċedent fil-PDG fl-2020 u ċ-ċikatriċi profondi li seħħew fl-2020.

·L-indikaturi tas-suq tax-xogħol, bħar-rata tal-qgħad irreġistrata, jistgħu jirrappreżentaw ħażin il-kundizzjonijiet ekonomiċi minħabba l-użu massiv ta’ skemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar, xogħol part-time involontarju u l-fatt li l-indikaturi tas-suq tax-xogħol jirreaġixxu b’dewmien għall-iżviluppi ekonomiċi.

·Il-livell ta’ attività ekonomika fl-UE jew fiż-żona tal-euro meta mqabbel mal-livelli ta’ qabel il-kriżi huwa indikatur aktar xieraq biex jitkejjel l-istat tal-irkupru 9 .

Il-livell ta’ attività ekonomika fl-UE jew fiż-żona tal-euro meta mqabbel mal-livelli ta’ qabel il-kriżi (tmiem l-2019) għalhekk ikun il-kriterju kwantitattiv ewlieni għall-Kummissjoni biex tagħmel il-valutazzjoni ġenerali tagħha tad-diżattivazzjoni jew l-applikazzjoni kontinwa tal-klawżola liberatorja ġenerali. Abbażi tat-tbassir tax-xitwa 2021 tal-Kummissjoni, il-PDG tal-UE huwa previst li jilħaq il-livell tiegħu tal-2019 lejn nofs l-2022. Għalhekk, l-indikazzjonijiet preliminari attwali jissuġġerixxu li tkompli tiġi applikata l-klawżola liberatorja ġenerali fl-2022 u li din tiġi diżattivata mill-2023. Il-Kummissjoni se tivvaluta d-diżattivazzjoni jew l-applikazzjoni kontinwa tal-klawżola liberatorja ġenerali bħala parti mill-pakkett tagħha tas-Semestru Ewropew tar-rebbiegħa, abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2021 tal-Kummissjoni. Sitwazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż se jkomplu jiġu kkunsidrati wara d-diżattivazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali. F’każ li Stat Membru ma jkunx irkupra għal-livell ta’ attività ekonomika ta’ qabel il-kriżi, il-flessibbiltajiet eżistenti fi ħdan il-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir se jintużaw bis-sħiħ, b’mod partikolari meta tiġi proposta gwida għall-politika fiskali.

Azzjonijiet bla preċedent tal-UE appoġġaw u kkumplimentaw ir-reazzjonijiet tal-politika fiskali nazzjonali. L-istrument SURE qed jipprovdi self irħis lill-Istati Membri biex jgħinhom jappoġġaw lill-ħaddiema. Fl-2020, il-Kunsill approva total ta’ EUR 90 biljun f’appoġġ SURE lil 18-il Stati Membri, u Stat Membru ieħor applika fi Frar 2021. Il-Bank Ewropew tal-Investiment stabbilixxa xibka ta’ sikurezza għan-negozji, filwaqt li l-Istrument ta’ Appoġġ għall-Kriżi Pandemika tal-Mekkaniżmu Ewropew ta’ Stabbiltà jestendi xibka ta’ sikurezza lill-Istati Membri biex tappoġġa l-finanzjament tal-kura tas-saħħa, kif ukoll l-ispejjeż relatati mal-kura u mal-prevenzjoni li jirriżultaw mill-pandemija tal-COVID-19. Il-ġenerazzjoni li jmiss tal-UE, inkluż l-RRF, se tiżgura rkupru sostenibbli, uniformi, inklużiv u ġust. Il-fondi tal-politika ta’ koeżjoni ġew diretti mill-ġdid fejn l-aktar kien hemm bżonn permezz tal-Inizjattiva ta’ Investiment fir-Rispons għall-Coronavirus Plus 10 . Il-Kummissjoni Ewropea adottat Qafas Temporanju li jippermetti lill-Istati Membri jużaw il-flessibbiltà sħiħa prevista skont ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat biex isostnu l-ekonomija fil-kuntest tat-tifqigħa tal-COVID-19. Aktar tard ġie emendat biex jiżdiedu l-possibbiltajiet għall-appoġġ pubbliku għar-riċerka, l-ittestjar u l-produzzjoni ta’ prodotti rilevanti għall-ġlieda kontra l-pandemija, biex jiġu protetti l-impjiegi u biex tkompli tiġi appoġġata l-ekonomija. Aktar tard, ġie estiż biex jippermetti miżuri ta’ rikapitalizzazzjoni u ta’ dejn subordinat, biex jappoġġa aktar kumpaniji żgħar u biex jinċentiva l-investimenti privati. Iktar reċentement, il-Qafas Temporanju ġie estiż sa tmiem l-2021, ċerti limiti massimi ta’ għajnuna żdiedu u l-konverżjoni ta’ ċerti strumenti ripagabbli f’għotjiet diretti kienet permessa. B’reazzjoni għall-konsegwenzi ekonomiċi kkawżati mill-pandemija, il-BĊE ħa sett wiesa’ ta’ miżuri ta’ politika monetarja, b’mod partikolari t-tnedija tal-programm ta’ xiri ta’ emerġenza pandemika (PEPP) u l-għoti ta’ likwidità addizzjonali permezz ta’ operazzjonijiet ta’ rifinanzjament immirati aktar fit-tul. Dawn il-miżuri jikkontribwixxu biex jippreservaw kundizzjonijiet ta’ finanzjament favorevoli matul il-perjodu tal-pandemija għas-setturi kollha tal-ekonomija, u b’hekk isostnu l-attività ekonomika u jissalvagwardjaw l-istabbiltà tal-prezzijiet fuq terminu medju.

L-RRF se jappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri biex iżidu l-potenzjal tat-tkabbir permezz ta’ riformi strutturali u investimenti filwaqt li jikkontribwixxu għat-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali. Il-Faċilità se tipprovdi EUR 312,5 biljun ta’ appoġġ mhux ripagabbli u sa EUR 360 biljun ta’ self lill-Istati Membri u hija orjentata lejn l-ekonomiji l-aktar milquta mill-konsegwenzi ekonomiċi tal-pandemija. Il-Faċilità se tgħin biex jittaffa r-riskju ta’ diverġenzi kemm fil-kundizzjonijiet ekonomiċi kif ukoll f’dawk soċjali fiż-żona tal-euro u fl-UE. L-iskala ġenerali tal-faċilità hija possibbli permezz ta’ rikors bla preċedent għall-ħruġ tad-dejn tal-UE. Iż-żamma tal-benefiċċju ta’ finanzjament vantaġġuż tal-UE tal-Ġenerazzjoni li Jmiss se tiddependi bl-istess mod fuq il-kapaċità tal-Istati Membri tal-UE li jimplimentaw il-pjanijiet tagħhom fil-prattika, inkluż billi jistabbilixxu strutturi effettivi biex jassorbu finanzjament tal-UE kbir u kkonċentrat minn qabel. Il-konsistenza bejn l-ippjanar fiskali fuq terminu medju tal-Istati Membri u l-investimenti u r-riformi tagħhom skont l-RRF hija wkoll prerekwiżit importanti għall-użu b’suċċess tal-appoġġ tal-UE taħt Next Generation EU.

Simulazzjonijiet ibbażati fuq mudelli jenfasizzaw l-impatt sinifikanti tat-tkabbir ta’ Next Generation EU. Il-PDG tal-UE huwa stmat li jkun kważi 2 % ogħla fuq terminu qasir u medju u 1 % fuq terminu twil, bis-suppożizzjoni li l-għotjiet kollha u nofs is-self jintużaw biex jiżdied l-investiment pubbliku produttiv 11 . Investiment ogħla huwa mistenni li jagħti spinta lid-domanda fuq terminu qasir u t-tkabbir potenzjali fit-terminu medju. Bir-rati tal-imgħax fil-limitu inferjuri effettiv, l-effetti ta’ esklużjoni tal-istimolu fiskali huma mistennija li jkunu limitati. PDG ogħla se jkollu wkoll impatt favorevoli fuq il-proporzjonijiet tad-dejn mal-PDG, speċjalment fi Stati Membri b’dejn għoli, bil-konsegwenza ta’ tnaqqis fil-primjums tar-riskju li jistimulaw il-konsum privat u l-investiment. Fl-aħħar nett, in-natura kkoordinata tal-istimolu fiskali tiġġenera effetti pożittivi ta’ tkabbir minħabba ż-żieda fl-opportunitajiet ta’ esportazzjoni intra-UE.

L-introduzzjoni tal-RRF għandha implikazzjonijiet importanti għall-politiki fiskali nazzjonali. In-nefqa ffinanzjata mill-faċilità se tipprovdi impuls fiskali sostanzjali fis-snin li ġejjin. In-nefqa ffinanzjata mill-RRF b’appoġġ li ma jitħallasx lura se tagħmilha possibbli li jiġu ffinanzjati proġetti ta’ investiment ta’ kwalità għolja u li jiġu koperti l-ispejjeż ta’ riformi li jtejbu l-produttività mingħajr ma jinħolqu defiċits u dejn ogħla. Il-finanzjament tal-RRF għalhekk se jippermetti lill-Istati Membri jappoġġaw l-irkupru ekonomiku, irawmu tkabbir potenzjali ogħla u gradwalment itejbu l-pożizzjonijiet fiskali sottostanti tagħhom. Din l-opportunità hija partikolarment importanti għall-Istati Membri b’inqas spazju fiskali jew b’livelli għoljin ta’ dejn pubbliku, li għandhom iżommu politiki fiskali prudenti. Sakemm l-assorbiment tal-fondi RRF jirnexxi, in-nefqa addizzjonali ffinanzjata mill-RRF se tipprovdi impuls fiskali sinifikanti fis-snin li ġejjin, li se jonqos wara l-ewwel snin ta’ antiċipazzjoni tal-investimenti fl-RRF. Fit-tfassil tal-istrateġiji fiskali tagħhom fuq terminu medju, l-Istati Membri għandhom iqisu din l-interazzjoni bejn l-RRF u l-infiq iffinanzjat b’mod nazzjonali biex jagħmlu użu mit-tieqa ta’ opportunità (ara wkoll it-taqsima 5). L-approvazzjoni tad-Deċiżjoni dwar ir-Riżorsi Proprji hija prerekwiżit għall-finanzjament tal-RRF permezz ta’ Next Generation EU. L-Istati Membri għandhom jieħdu l-passi kollha meħtieġa biex jiżguraw approvazzjoni rapida, f’konformità mar-rekwiżiti nazzjonali tagħhom.

L-RRF hija maħsuba biex tħeġġeġ lill-Istati Membri jtejbu l-infiq u d-dħul pubbliku li jiffavorixxi t-tkabbir. Biex dan iseħħ, l-investiment pubbliku ffinanzjat mill-RRF għandu jiżdied mal-livelli eżistenti ta’ investiment. Huwa biss jekk dak l-RRF jappoġġa l-finanzjament ta’ investiment produttiv u ta’ kwalità għolja addizzjonali, li jikkontribwixxi għall-irkupru u jneħħi t-tkabbir potenzjali, b’mod partikolari meta kkombinat ma’ riformi strutturali. Jekk, għall-kuntrarju, l-appoġġ għall-RRF ma jirriżultax f’żieda fl-investiment, dan inaqqas biss temporanjament id-defiċits u l-proporzjonijiet tad-dejn, bi ftit jew l-ebda effett pożittiv fuq terminu medju sa twil. Barra minn hekk, l-ispazju fiskali addizzjonali pprovdut mill-RRF huwa temporanju u għalhekk mhux maħsub biex jiffinanzja nefqiet rikorrenti addizzjonali. Minflok, jenħtieġ li miżuri permanenti ġodda jiġu akkumpanjati minn sorsi ta’ finanzjament nazzjonali li jistgħu jinżammu maż-żmien.

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-Pjanijiet ta’ Rkupru u Reżiljenza tagħhom jinkludu riformi u investimenti li jsostnu l-irkupru u jsaħħu r-reżiljenza ekonomika u soċjali. F’konformità mar-Regolament maqbul mal-Parlament Ewropew u l-Kunsill, jenħtieġ li l-Istati Membri jindirizzaw b’mod effettiv l-isfidi kollha jew subsett sinifikanti ta’ sfidi identifikati fir-rakkomandazzjonijiet rilevanti speċifiċi għall-pajjiżi, inklużi dawk li jikkontribwixxu għal pożizzjonijiet ta’ finanzi pubbliċi sostenibbli fuq terminu medju 12 . L-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tappoġġja wkoll l-irkupru u ssaħħaħ ir-reżiljenza. Fuq in-naħa tad-dħul, dan jista’ jinkludi miżuri biex jissaħħu l-ġbir u l-infurzar tat-taxxa, biex jitwessgħu l-bażijiet tat-taxxa u biex isiru bidliet tat-taxxa li jiffavorixxu t-tkabbir, li fost l-oħrajn inaqqsu l-piż fuq ix-xogħol u jappoġġaw objettivi ambjenttali u relatati mal-klima. Fuq in-naħa tan-nefqa, dan jista’ jinkludi miżuri biex tissaħħaħ il-ġestjoni finanzjarja pubblika u biex jitwettqu rieżamijiet tan-nefqa, li jwasslu għal ridirezzjoni sinifikanti tal-infiq lejn użi aktar produttivi. Jista’ jinvolvi wkoll miżuri biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà tas-sistemi tas-sigurtà soċjali, pereżempju permezz ta’ riformi li jżidu r-rati tal-impjiegi u jnaqqsu r-riskju li l-kriżi tal-COVID-19 twassal għal qgħad fit-tul ogħla jew tnaqqis fil-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol, anke fid-dawl tal-popolazzjoni li qed tixjiħ. Fl-aħħar nett, il-miżuri li jneħħu l-impedimenti bla bżonn għall-investiment u għan-negozju huma importanti biex jiġu ppreservati finanzi pubbliċi sodi permezz ta’ tkabbir ekonomiku ogħla, filwaqt li spiss ma jinvolvux spejjeż baġitarji.

5.Orjentazzjonijiet għal politiki fiskali koordinati

I-koordinazzjoni tal-politiki fiskali nazzjonali hija kruċjali biex tirfed l-irkupru f’ambjent inċert b’politika monetarja ristretta. Fil-kuntest tar-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro, il-Kunsill qabel li l-politiki fiskali għandhom jibqgħu ta’ appoġġ fl-Istati Membri kollha taż-żona tal-euro matul l-2021 13 . Il-miżuri ta’ politika jenħtieġ li jitfasslu skont iċ-ċirkostanzi speċifiċi għall-pajjiż, u jkunu f’waqthom, temporanji u mmirati. L-Istati Membri għandhom ikomplu jikkoordinaw l-azzjonijiet biex jindirizzaw b’mod effettiv il-pandemija, isostnu l-ekonomija u jappoġġaw irkupru sostenibbli. Meta l-kundizzjonijiet epidemjoloġiċi u ekonomiċi jippermettu, il-miżuri ta’ emerġenza għandhom jitneħħew gradwalment, filwaqt li jiġu miġġielda l-impatti soċjali u tas-suq tax-xogħol tal-kriżi. Barra minn hekk, il-Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija, adottati f’Jannar 2021, appellaw għal aktar miżuri mmirati u temporanji biex jiġi appoġġat l-irkupru, b’kont meħud tar-riskji eżistenti u emerġenti għall-istabbiltà makroekonomika. Din l-organizzazzjoni kkoordinata għat-twettiq ta’ politika fiskali fil-livell ta’ Stat Membru u tal-UE tibqa’ valida bis-sħiħ.

F’dan l-isfond, it-twettiq tal-politiki fiskali fil-perjodu li ġej għandu jiddependi fuq għadd ta’ kunsiderazzjonijiet ewlenin. L-ewwel nett, il-koordinazzjoni tal-politiki baġitarji tibqa’ essenzjali fil-kuntest tal-preżentazzjoni mill-Istati Membri tal-Programmi ta’ Stabbiltà u Konverġenza u l-Pjanijiet ta’ Rkupru u Reżiljenza. It-tieni, il-politika fiskali għandha tibqa’ aġli u taġġusta għas-sitwazzjoni li qed tevolvi kif meħtieġ. It-tielet, irtirar prematur tal-appoġġ fiskali għandu jiġi evitat. Il-politika fiskali hija għodda effettiva, speċjalment f’ambjent inċert. Ir-riskji ta’ rtirar bikri huma ogħla mir-riskji assoċjati maż-żamma fis-seħħ ta’ miżuri ta’ appoġġ għal wisq żmien. Barra minn hekk, l-irtirar prematur iwassal għal taħlita ta’ politika ġenerali żbilanċjata f’sitwazzjoni fejn il-politika monetarja x’aktarx li topera fi jew qrib il-limitu inferjuri effettiv għal xi żmien li ġej. Ir-raba’, ladarba r-riskji għas-saħħa jonqsu, il-miżuri fiskali għandhom gradwalment jiffokaw fuq miżuri aktar immirati li jippromwovu rkupru reżiljenti u sostenibbli. Il-ħames, il-politiki fiskali għandhom iqisu l-impatt tal-RRF. Fl-aħħar nett, il-politiki fiskali għandhom iqisu s-saħħa tal-irkupru u l-kunsiderazzjonijiet tas-sostenibbiltà fiskali. L-Istati Membri għandhom, bħala parti mill-irtirar gradwali u sekwenzjat tajjeb tal-appoġġ tal-politika u, fil-mument opportun, isegwu politiki fiskali mmirati lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq perjodu medju ta’ żmien, filwaqt li jsaħħu l-investiment.

Dawn il-kunsiderazzjonijiet għandhom implikazzjonijiet għat-twettiq tal-politika fiskali fil-futur qarib, speċifikament fir-rigward tat-tfassil tal-miżuri, l-impuls fiskali ġenerali, u l-ħtieġa li jiġu kkunsidrati sitwazzjonijiet differenti madwar l-Istati Membri. Se jiġu deskritti aktar fid-dettal bħala parti mill-gwida fil-pakkett tar-rebbiegħa tas-Semestru Ewropew li jmiss.

It-tfassil ta’ miżuri ta’ appoġġ fiskali

Il-miżuri ta’ appoġġ jenħtieġ li jkunu f’waqthom, temporanji u miżuri Fiskali mmirati jenħtieġ li jimmassimizzaw l-appoġġ għall-irkupru mingħajr ma jantiċipaw trajettorji fiskali futuri. Għalhekk, il-miżuri għandhom jevitaw li joħolqu piż permanenti fuq il-finanzi pubbliċi. Meta l-Istati Membri jintroduċu miżuri permanenti, huma għandhom jiffinanzjawhom kif xieraq biex jiżguraw newtralità baġitarja fuq perjodu medju ta’ żmien.

Ladarba r-riskji għas-saħħa jonqsu, il-miżuri ta’ appoġġ għandhom ikunu minn għajnuna ta’ emerġenza għal miżuri aktar immirati li jippromwovu rkupru reżiljenti u sostenibbli. Huwa kruċjali li l-miżuri jippreservaw l-effikaċja tagħhom maż-żmien u li l-irtirar tagħhom ikun gradwali. Il-kwalità tal-miżuri se tkun importanti ħafna biex l-ekonomija tiġi appoġġata b’mod effiċjenti b’riżorsi fiskali limitati. Peress li l-miżuri ta’ konteniment jitneħħew u l-attività ekonomika tinnormalizza, l-appoġġ fiskali kontinwu għandu jgħin biex jimminimizza r-rendiment ekonomiku fit-tul u jiżgura riallokazzjoni rapida tar-riżorsi. Fl-istess ħin, il-gvernijiet se jkollhom jibdew jindirizzaw il-konsegwenzi tal-kriżi, inklużi livelli għoljin ta’ dejn pubbliku u privat u l-impatti soċjali u tas-suq tax-xogħol.

Hekk kif is-setturi ekonomiċi u individwali jidħlu fil-fażi ta’ rkupru, l-awtoritajiet għandhom iżidu l-inċentivi għall-impjiegi għall-ħaddiema. Il-politiki għandhom jaqilbu mill-protezzjoni tar-relazzjonijiet eżistenti bejn l-impjegati u d-ditti għal żieda fl-opportunitajiet ta’ xogħol għal persuni qiegħda u inattivi, u l-appoġġ għat-tranżizzjonijiet minn skemi ta’ qgħad ikkawżat mill-kriżi jew ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar għal opportunitajiet oħra ta’ impjieg f’setturi li jibqgħu validi fil-futur. Miżuri li jnaqqsu r-riskju ta’ qgħad strutturali ogħla jinkludu programmi tal-gvern għall-edukazzjoni, titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid u estensjonijiet immirati ta’ skemi ta’ xogħol b’ħinijiet iqsar biex jappoġġaw it-tranżizzjonijiet tal-impjiegi, kif ukoll inċentivi ta’ reklutaġġ temporanji mfassla tajjeb.

Miżuri ta’ appoġġ immirati għandhom jgħinu lil ditti vijabbli iżda li għadhom vulnerabbli biex jerġgħu jiftħu u jaġġustaw il-mudelli tan-negozju tagħhom. L-appoġġ ta’ likwidità għandu jiġi rtirat gradwalment biex jiġi żgurat li l-obbligazzjonijiet akkumulati ma jirriżultawx fi problemi ta’ solvenza. Li jinżamm appoġġ għal ditti solventi iżda b’restrizzjonijiet ta’ likwidità li huma mistennija li jsofru impatt temporanju mill-kriżi tal-COVID-19 huwa essenzjali għall-prevenzjoni ta’ problemi ta’ insolvenza. Tnaqqis immirat u temporanju fit-taxxa korporattiva jew sussidji fuq il-pagi jistgħu jkomplu jkunu ġustifikati f’każijiet speċifiċi. Il-finanzjament għal ditti vijabbli għandu jsir aktar diversifikat lejn l-ekwità u kapital ieħor (soluzzjonijiet ibridi). Jista’ jiġi kkunsidrat l-għoti ta’ kapital mis-settur privat (eż. tnaqqis tat-taxxa għat-tisħiħ tal-kapital ta’ kumpaniji vijabbli bi problemi ta’ solvenza) jew it-taħlit ta’ appoġġ għas-solvenza privata u pubblika.

Hekk kif l-irkupru jieħu postu, il-politika fiskali għandha tipprijoritizza investiment pubbliku u privat ogħla, li jappoġġa t-tranżizzjoni lejn ekonomija ekoloġika u diġitali. Jeħtieġ li dawn l-investimenti jintgħażlu b’mod għaqli u flimkien ma’ riformi sabiex jiġi massimizzat l-impatt tagħhom. Investimenti addizzjonali sinifikanti jeħtieġ li jindirizzaw objettivi strateġiċi ta’ politika, jiġifieri li jsaħħu l-produttività, jgħinu biex tintlaħaq il-mira klimatika l-ġdida għall-2030 u l-objettivi tal-Patt Ekoloġiku Ewropew, jaġġornaw il-kapaċitajiet diġitali, u investimenti oħra fejn jeżistu effetti pożittivi qawwija. Strateġija ta’ rkupru li tirnexxi se tinkorpora wkoll investiment li jippromwovi l-inklużjoni soċjali u tal-ġeneru, b’mod partikolari permezz tal-edukazzjoni u tal-ħiliet, kif ukoll il-koeżjoni reġjonali. Il-fondi riċevuti permezz tal-RRF għall-implimentazzjoni tar-riformi u l-investiment se jikkontribwixxu wkoll għal dawn l-objettivi.

Jitqies l-impuls fiskali totali

L-impuls fiskali ġenerali, li jirriżulta mill-baġits nazzjonali u l-RRF, jeħtieġ li jibqa’ ta’ appoġġ fl-2021 u l-2022. Il-livell ta’ impuls fiskali pprovdut mill-RRF jeħtieġ li jitqies b’mod espliċitu fl-ippjanar baġitarju nazzjonali peress li mhuwiex kopert mill-metriċi tas-soltu għall-evalwazzjoni tal-pożizzjoni fiskali. Hekk kif l-RRF tidħol fis-seħħ, l-indikaturi tas-soltu li normalment jintużaw fis-sorveljanza fiskali se jissottovalutaw l-impuls fiskali li qed jiġi pprovdut lill-ekonomija. In-nefqa ffinanzjata minn għotjiet mill-RRF tirrappreżenta impuls fiskali li mhux se jissarraf f’defiċit jew dejn ogħla. Dan l-impuls fiskali addizzjonali se jkun partikolarment importanti għal dawk l-Istati Membri fejn il-finanzjament ipprovdut mill-RFF huwa l-akbar meta mqabbel mal-livell tal-PDG jew l-investiment pubbliku totali.

L-RRF hija tieqa unika ta’ opportunità biex tittejjeb il-pożizzjoni fiskali sottostanti mingħajr ma jiġi fgat it-tkabbir. L-impuls fiskali u t-tkabbir potenzjali ogħla li jirriżulta mill-miżuri RRF huma ta’ benefiċċju reċiproku. Hekk kif ir-riskji għas-saħħa jonqsu u l-miżuri ta’ emerġenza jitneħħew gradwalment, it-tnedija tal-RRF tipprovdi opportunità għall-Istati Membri biex itejbu l-pożizzjonijiet fiskali sottostanti tagħhom fuq terminu medju filwaqt li xorta jappoġġaw it-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi . Għalhekk, huwa essenzjali li l-Istati Membri jieħdu viżjoni integrata tal-infiq nazzjonali u d-deċiżjonijiet li jżidu d-dħul billi jinkorporaw l-RRF fl-istrateġiji baġitarji tagħhom fuq medda medja ta’ żmien.

B’kont meħud tas-sitwazzjonijiet differenti madwar l-Istati Membri

Fil-perspettiva ta’ normalizzazzjoni gradwali tal-attività ekonomika fit-tieni nofs tal-2021, il-politiki fiskali tal-Istati Membri għandhom isiru aktar differenzjati fl-2022. Il-politiki fiskali tal-Istati Membri għandhom iqisu l-istat tal-irkupru, ir-riskji għas-sostenibbiltà fiskali u l-ħtieġa li jitnaqqsu d-diverġenzi ekonomiċi u soċjali:

·Żieda fid-differenzjazzjoni fil-gwida fiskali lill-Istati Membri għandha timxi id f’id ma’ pożizzjoni fiskali ta’ appoġġ ġenerali fl-2022, filwaqt li jiġi evitat l-irtirar prematur tal-appoġġ fiskali. L-irtirar prematur ikun żball ta’ politika b’effetti negattivi fuq l-attività ekonomika (kemm domestikament kif ukoll fi Stati Membri oħra) u l-kunfidenza. Dan jirriskja li jwassal għal ċikatrizzazzjoni fin-nisġa soċjali u ekonomika u jagħmilha aktar diffiċli biex jiġu implimentati dawk il-prijoritajiet ta’ riforma li se jgħinu biex tissaħħaħ ir-reżiljenza ekonomika u soċjali tal-UE. Minħabba l-ħtieġa li jiġi appoġġat irkupru sostenibbli fl-UE, l-Istati Membri b’riskji baxxi għas-sostenibbiltà għandhom jorjentaw il-baġits tagħhom lejn iż-żamma ta’ politika fiskali ta’ appoġġ fl-2022, b’kont meħud tal-impatt tal-RRF.

·Ir-riskji għas-sostenibbiltà żdiedu minħabba l-impatt serju tal-kriżi. Il-livelli ħafna ogħla tal-proporzjonijiet tad-dejn mal-PDG u l-impatt negattiv fuq ix-xejra tat-tkabbir bħala riżultat tal-kriżi x’aktarx li jwasslu għal trajettorji inqas favorevoli fuq perjodu medju ta’ żmien 14 . Rati tal-imgħax baxxi jipprovdu kundizzjonijiet ta’ finanzjament favorevoli għall-Istati Membri kollha biex iwettqu nfiq li jista’ jagħti spinta lit-tkabbir potenzjali u jevita nassa ta’ dejn għoli bi tkabbir baxx. Huma meħtieġa strateġiji fiskali kredibbli fuq terminu medju biex jiġu ankrati l-aspettattivi. Kollox ma’ kollox, l-Istati Membri b’livelli għolja ta’ dejn għandhom isegwu politiki fiskali prudenti, filwaqt li jippreservaw l-investiment iffinanzjat b’mod nazzjonali u jużaw għotjiet RRF biex jiffinanzjaw proġetti addizzjonali ta’ investiment ta’ kwalità għolja.

·L-Istati Membri kollha għandhom jiffukaw fuq il-kompożizzjoni u l-kwalità tal-finanzi pubbliċi, kemm fuq in-naħa tad-dħul kif ukoll fuq in-naħa tan-nefqa tal-baġit. Għandhom ukoll jagħtu prijorità lir-riformi strutturali fiskali li se jgħinu biex jipprovdu finanzjament għall-prijoritajiet tal-politika pubblika u jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi.

Għall-perjodu lil hinn mill-2022, il-politiki fiskali għandhom ikomplu jqisu s-saħħa tal-irkupru, il-grad ta’ inċertezza ekonomika u kunsiderazzjonijiet ta’ sostenibbiltà fiskali. L-iffukar mill-ġdid tal-politiki fiskali lejn il-kisba ta’ pożizzjonijiet fiskali prudenti fuq terminu medju, fil-mument xieraq, inkluż bl-eliminazzjoni gradwali tal-miżuri ta’ appoġġ, se jikkontribwixxi biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà fiskali fit-terminu medju. Dan għandu jsir b’mod li jtaffi l-impatt soċjali u fuq is-suq tax-xogħol tal-kriżi u jikkontribwixxi għas-sostenibbiltà soċjali.

6.Konklużjonijiet u l-passi li jmiss

L-Istati Membri huma mistennija jippreżentaw Programmi ta’ Stabbiltà u Konverġenza li jqisu r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi tal-2020, l-Istrateġija Annwali għat-Tkabbir Sostenibbli, ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-Politika Ekonomika taż-żona tal-euro u l-orjentazzjonijiet ta’ politika inklużi f’din il-Komunikazzjoni. Il-pjanijiet ta’ Rkupru u ta’ Reżiljenza tal-Istati Membri għandhom ikunu konsistenti bis-sħiħ ma’ dawk l-orjentazzjonijiet ta’ politika.

Peress li l-klawżola liberatorja ġenerali ma tissospendix il-proċeduri tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, il-Kummissjoni se tivvaluta l-Programmi ta’ Stabbiltà u Konverġenza u tipproponi gwida ta’ politika fiskali speċifika għall-pajjiż bħala parti mill-pakkett tar-rebbiegħa tas-Semestru Ewropew. Il-gwida fiskali proposta se tirrispetta l-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir, filwaqt li tuża l-flessibbiltà sħiħa fih biex tiżgura li l-koordinazzjoni tal-politika fiskali tindirizza s-sitwazzjoni eċċezzjonali li l-pandemija tat lok għaliha. Abbażi tal-kunsiderazzjonijiet deskritti hawn fuq, il-proposti tal-Kummissjoni għall-gwida tal-politika fiskali mhux se jibqgħu kompletament kwalitattivi iżda jinkludu element kwantifikat differenzjat, kif ukoll indikazzjonijiet għal politiki fuq terminu medju. L-impuls fiskali mill-RRF, it-titjib tal-pożizzjoni fiskali sottostanti, u l-implimentazzjoni tar-riformi u l-investimenti biex tingħata spinta lit-tkabbir potenzjali huma ta’ benefiċċju reċiproku. Dan se jitqies fil-gwida politika proposta.

Il-Kummissjoni waslet għall-konklużjoni li, f’dak l-istadju, ma għandhiex tittieħed deċiżjoni dwar jekk l-Istati Membri għandhomx jitqiegħdu taħt proċedura ta’ defiċit eċċessiv. Bħal fir-rebbiegħa tal-2020, il-Kummissjoni beħsiebha tħejji rapporti skont l-Artikolu 126(3). F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni beħsiebha tqis l-inċertezza għolja, ir-rispons tal-politika fiskali miftiehem għall-kriżi tal-COVID-19 u r-rakkomandazzjonijiet tal-Kunsill għall-2021. L-approċċ tal-Kummissjoni se jiġi kkonfermat fil-pakkett tas-Semestru Ewropew tar-rebbiegħa, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2020 u l-Programmi ta’ Stabbiltà u Konverġenza tal-Istati Membri.

Bħala parti mill-pakkett tar-rebbiegħa tas-Semestru Ewropew, u wara djalogu bejn il-Kunsill u l-Kummissjoni, il-Kummissjoni se tivvaluta wkoll id-diżattivazzjoni jew l-applikazzjoni kontinwa tal-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. Fil-fehma tal-Kummissjoni, id-deċiżjoni dwar id-diżattivazzjoni jew il-kontinwazzjoni tal-klawżola liberatorja ġenerali għall-2022 għandha tittieħed bħala valutazzjoni ġenerali tal-istat tal-ekonomija abbażi ta’ kriterji kwantitattivi. Il-livell ta’ output fl-UE jew fiż-żona tal-euro meta mqabbel mal-livelli ta’ qabel il-kriżi jkun il-kriterju kwantitattiv ewlieni. L-indikazzjonijiet preliminari attwali jissuġġerixxu li tkompli tiġi applikata l-klawżola liberatorja ġenerali fl-2022 u li din tiġi diżattivata mill-2023.

Meta l-irkupru jidħol fis-seħħ, il-Kummissjoni biħsiebha tniedi mill-ġdid id-dibattitu pubbliku dwar il-qafas tal-governanza ekonomika. Ir-rieżami tal-Kummissjoni ta’ Frar 2020 identifika sfidi rikonoxxuti sew mal-qafas fiskali u l-implimentazzjoni tiegħu 15 . Filwaqt li l-livelli ġenerali tad-defiċit u tad-dejn naqsu, id-dejn pubbliku għoli ħafna kien għadu jippersisti f’xi Stati Membri qabel il-kriżi attwali. Il-pożizzjoni fiskali fil-livell tal-Istati Membri spiss kienet proċiklika, kemm fi żminijiet tajbin kif ukoll fi żminijiet ħżiena, rispettivament billi ma nbewx biżżejjed buffers f’xi perjodi jew billi ma ntużawx biżżejjed spazju fiskali f’oħrajn. Il-kompożizzjoni tal-finanzi pubbliċi wkoll ma kinitx saret aktar favorevoli għat-tkabbir u l-investiment. Fil-każ ta’ xokkijiet ekonomiċi kbar, il-kapaċità li tidderieġi l-pożizzjoni fiskali għaż-żona tal-euro kienet imxekkla minn nuqqas ta’ politiki prudenti fi żminijiet tajbin u baqgħet ristretta sakemm kienet tiddependi esklussivament fuq il-koordinazzjoni tal-politiki fiskali nazzjonali, fin-nuqqas ta’ kapaċità ċentrali ta’ stabbilizzazzjoni fiskali. Barra minn hekk, il-qafas sar dejjem aktar kumpless.

Il-pandemija biddlet b’mod sinifikanti l-kuntest tad-dibattitu pubbliku, b’livelli ogħla ta’ dejn u defiċit u telf sinifikanti fil-produzzjoni, żieda fil-ħtiġijiet ta’ investiment u l-introduzzjoni relatata ta’ għodod ġodda ta’ politika fil-livell tal-UE. Barra minn hekk, il-klawsola liberatorja ġenerali ntużat għall-ewwel darba fl-implimentazzjoni tas-sorveljanza fiskali. Għalhekk, il-kriżi enfasizzat ir-rilevanza u l-importanza ta’ ħafna mill-isfidi li l-Kummissjoni fittxet li tiddiskuti u tindirizza fid-dibattitu pubbliku. It-tnedija mill-ġdid tal-konsultazzjoni pubblika dwar il-qafas tal-governanza ekonomika se tippermetti lill-Kummissjoni tirrifletti dwar dawn l-isfidi u tislet tagħlimiet. Madankollu, fid-dawl tal-kriżi tal-COVID u l-ħtieġa li wieħed jiffoka fuq l-RRF u r-rispons ta’ politika immedjata, it-tnedija mill-ġdid tagħha ġiet sospiża.

Appendiċi

Tabella 1: ħarsa ġenerali lejn il-miżuri fiskali nazzjonali b’rispons għall-pandemija tal-COVID-19

Sors: Il-previżjoni tax-xitwa 2021 tal-Kummissjoni Ewropea;

Graff 1PDG Reali fl-UE, 2019-2022 (indiċi, 2019Q4=100)	Graff 2Indiċi tal-inċertezza Dinjija til-pandemija, 2010Q1-2020Q4

Nota: Il-previżjoni ta’ qabel il-pandemija għall-2022 tinkiseb billi jiġu estrapolati r-rati ta’ tkabbir trimestrali ta’ 2021. Sors: It-tbassir tax-xitwa 2020 u 2021 tal-Kummissjoni Ewropea.	Sors: Ahir, Bloom u Furceri, “The World Uncerity Index” (Indiċi tal-inċertezza Dinjija til-pandemija), mimeo.

Graff 3Ir-rata attwali tal-qgħad u t-tbassir ta’ Okun fl-UE, 2019Q4–2020Q2 (%)	Graff 4Ir-rata tal-qgħad fl-UE u fl-Istati Uniti, Jannar 2010-Diċembru 2020 (%

Nota: Il-liġi ta’ Okun hija relazzjoni osservata empirikament bejn il-qgħad u t-tkabbir reali tal-PDG. Sors: Il-Kummissjoni Ewropea bbażata fuq l-Istatistika dwar il-Forza tax-Xogħol u l-Kontijiet Nazzjonali tal-Eurostat.	Sors: Eurostat.

(1)

Il-produzzjoni tax-xejriet kif imbassra fit-tbassir tax-xitwa 2020 tal-Kummissjoni, jiġifieri qabel it-tifqigħa tal-COVID-19 fl-UE.

(2)

Il-bażi tad-Data tal-Monitoraġġ Fiskali tal-FMI tal-Miżuri Fiskali tal-Pajjiż b’Reazzjoni għall-Pandemija tal-COVID-19 (Jannar 2021). https://www.imf.org/en/Topics/imf-and-covid19/Fiscal-Policies-Database-in-Response-to-COVID-19

(3)

Fond Monetarju Internazzjonali — IMF (2021), World Economic Outlook (Perspettiva Ekonomika Dinjija), Aġġornament ta’ Jannar 2021.

(4)

Fond Monetarju Internazzjonali — IMF (2021), Fiscal Monitor, Aġġornament ta’ Jannar 2021.

(5)

https://www.imf.org/en/Topics/imf-and-covid19/Fiscal-Policies-Database-in-Response-to-COVID-19

(6)

Ara: Stimi aġġornati tal-Kummissjoni bbażati fuq l-analiżi ta’ simulazzjoni ppreżentata f’Pfeiffer, P., Roeger W. u in ’t Veld, J. (2020), "The COVID-19 pandemic in the EU: Macroeconomic transmission and economic policy response” (Trażmissjoni makroekonomika u rispons għall-politika ekonomika), Dokument ta’ Diskussjoni tal-ECFIN 127, Lulju 2020.

(7)

Ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2020/672 dwar l-istabbiliment ta’ Strument Ewropew għal appoġġ temporanju biex jittaffew ir-riskji ta’ qgħad f’emerġenza (SURE) wara t-tifqigħa tal-COVID-19; EUR 100 biljun f’assistenza finanzjarja fil-forma ta’ self li tingħata lill-Istati Membri li jitolbuha.

(8)

Inklużi tali miżuri bħas-sospensjoni tad-dazju (għad-debituri) u l-possibbiltà (għall-kredituri) li japplikaw għal insolvenza jew moratorji fuq l-eżekuzzjoni ta’ pretensjonijiet jew it-terminazzjoni ta’ kuntratti u l-interruzzjoni tal-proċedimenti tal-qorti. Ħarsa ġenerali tal-miżuri ta’ insolvenza li ttieħdu mill-Istati Membri hija disponibbli fuq https://e-justice.europa.eu/content_impact_of_covid19_on_the_justice_field-37147-mt.do

(9)

Il-Bord Fiskali Ewropew issuġġerixxa wkoll approċċ bħal dan. Ara: Il-Bord Fiskali Ewropew (2020), “Assessment of the fiscal stance appropriate for the euro area in 2021” (Valutazzjoni tal-pożizzjoni fiskali xierqa għaż-żona tal-euro fl-2021), Lulju 2020. https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/2020_06_25_efb_assessment_of_euro_area_fiscal_stance_en.pdf https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/2020_06_25_efb_assessment_of_euro_area_fiscal_stance_en.pdf

(10)

ĠU L 99, 31.3.2020, p. 5–8.

(11)

Ara: Tbassir Ekonomiku tal-Kummissjoni, Ħarifa 2020. https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/economy-finance/ip136_en_2.pdf Aġġornament tal-mudell inizjali tas-simulazzjonijiet ippreżentati fil-Kummissjoni Ewropea (2020), “Identifikazzjoni tal-ħtiġijiet ta’ rkupru tal-Ewropa”, SWD (2020) 98 final.

(12)

ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17–75

(13)

Ara r-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-Żona tal-Euro: It-test maqbul huwa disponibbli fuq: https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-14356-2020-INIT/mt/pdf

(14)

Ara: Il-Kummissjoni Ewropea (2020), “Monitoraġġ tas-Sostenibbiltà tad-Dejn 2020”, Frar 2021. https://ec.europa.eu/info/publications/debt-sustainability-monitor-2020_en

(15)

Ara: Il-Kummissjoni Ewropea (2020), “Economic governance review” (Rieżami tal-governanza ekonomika), Frar 2020. https://ec.europa.eu/info/business-economy-euro/economic-and-fiscal-policy-coordination/eu-economic-governance-monitoring-prevention-correction/economic-governance-review_en