ANNESS

Direttivi għan-negozjar ta’ SĦUBIJA ĠDIDA mar-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq

I.Il-kuntest ġenerali

1.Wara n-notifika mir-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta’ Fuq (minn issa “ir-Renju Unit”) tal-intenzjoni tiegħu li joħroġ mill-Unjoni Ewropea (minn issa “l-Unjoni”) u mill-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika (minn issa l-“Euratom”), l-Unjoni nnegozjat u kkonkludiet mar-Renju Unit ftehim li jistabbilixxi l-arranġamenti dwar il-ħruġ tiegħu (minn issa “il-Ftehim dwar il-Ħruġ”) skont l-Artikolu 50 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE).

2.Fil-linji gwida tat-23 ta’ Marzu 2018, il-Kunsill Ewropew iddikjara għal darb’oħra li l-Unjoni hija determinata li jkollha fil-futur sħubija kemm jista’ jkun qrib mar-Renju Unit. Skont dawn il-linji gwida, tali sħubija jenħtieġ li tkun tkopri l-kummerċ u l-kooperazzjoni ekonomika, kif ukoll oqsma oħra b’mod partikolari l-ġlieda kontra t-terroriżmu u l-kriminalità internazzjonali, kif ukoll is-sigurtà, id-difiża u l-politika barranija. Il-Kunsill Ewropew stabbilixxa dawk il-linji gwida fil-ħsieb tal-kunċett kumplessiv tal-qafas għas-sħubija prevista, li kellu jitfassal f’dikjarazzjoni politika li tkun takkumpanja l-Ftehim dwar il-Ħruġ u li tkun imsemmija fih.

3.Matul in-negozjati skont l-Artikolu 50 tat-TUE, ġie identifikat kunċett kumplessiv mar-Renju Unit dwar il-qafas għas-sħubija prevista u dan ġie rreġistrat fid-dikjarazzjoni politika li tistabbilixxi l-qafas għas-sħubija prevista bejn l-Unjoni u r-Renju Unit (minn issa “id-Dikjarazzjoni Politika”) approvata mill-Kunsill Ewropew (l-Artikolu 50) fis-17 ta’ Ottubru 2019. F’dan il-kuntest, id-Dikjarazzjoni Politika akkumpanjat il-Ftehim dwar il-Ħruġ li kien konkluż mill-Unjoni u r-Renju Unit.

4.Il-Ftehim dwar il-Ħruġ jipprevedi perjodu ta’ tranżizzjoni li matulu l-liġi tal-Unjoni tapplika għar-Renju Unit u fih. Dan il-perjodu ta’ tranżizzjoni se jintemm fil-31 ta’ Diċembru 2020, sakemm il-Kumitat Konġunt stabbilit bil-Ftehim dwar il-Ħruġ ma jadottax, qabel l-1 ta’ Lulju 2020, deċiżjoni unika li testendi l-perjodu ta’ tranzizzjoni għal massimu ta’ sena (1) jew sentejn (2). Fil-Ftehim dwar il-Ħruġ, l-Unjoni u r-Renju Unit impenjaw ruħhom li jużaw l-aħjar sforzi tagħhom biex jagħmlu l-passi neċessarji biex jinnegozjaw bla telf ta’ żmien il-ftehimiet li jirregolaw is-sħubija prevista tagħhom bil-ħsieb li jiġi żgurat li dawk il-ftehimiet ikunu japplikaw, sa fejn ikun possibbli, hekk kif jintemm il-perjodu ta’ tranżizzjoni. Fid-Dikjarazzjoni Politika l-Unjoni u r-Renju Unit impenjaw ruħhom li jużaw l-aħjar sforzi tagħhom biex jikkonkludu u jirratifikaw il-ftehim il-ġdid tagħhom dwar is-sajd sal-1 ta’ Lulju 2020.

5.Jenħtieġ li n-negozjati tas-sħubija prevista jkunu bbażati fuq il-premessa ta’ implimentazzjoni effettiva tal-Ftehim dwar il-Ħruġ u tat-tliet Protokolli tiegħu. F’dan il-kuntest, jenħtieġ li s-sħubija prevista tkompli tipproteġi l-Ftehim tal-Ġimgħa l-Kbira jew ta’ Belfast, milħuq fl-10 ta’ April 1998 mill-Gvern tar-Renju Unit, il-Gvern Irlandiż u l-parteċipanti l-oħra fin-negozjati multipartitiċi fil-partijiet kollha tiegħu, fl-għarfien tal-fatt li l-proċess ta’ paċi fl-Irlanda ta’ Fuq se jibqa’ ta’ importanza mill-akbar għall-paċi, l-istabbiltà u r-rikonċiljazzjoni fil-gżira tal-Irlanda.

II.L-ISKOP U L-AMBITU TAS-SĦUBIJA PREVISTA

6.Fil-konklużjonijiet tiegħu tat-13 ta’ Diċembru 2019, il-Kunsill Ewropew (l-Artikolu 50) reġa’ ddikjara li l-Unjoni hija determinata li fil-futur jkollha sħubija kemm jista’ jkun qrib mar-Renju Unit, f’konformità mad-Dikjarazzjoni Politika li tistabbilixxi l-parametri kruċjali tas-sħubija prevista bejn l-Unjoni u r-Renju Unit. L-approċċ tal-Unjoni se jibqa’ jkun iddefinit mill-pożizzjonijiet u l-prinċipji kumplessivi stabbiliti fil-linji gwida u l-konklużjonijiet relevanti tal-Kunsill Ewropew, b’mod partikolari dawk tat-23 ta’ Marzu 2018 u tal-25 ta’ Novembru 2018.

7.L-iskop tan-negozjati huwa li tiġi stabbilita sħubija ġdida bejn l-Unjoni, u l-Euratom fejn ikun relevanti, u r-Renju Unit li tkun komprensiva u li tkopri l-oqsma ta’ interess imfissra fid-Dikjarazzjoni Politika: il-kummerċ u l-kooperazzjoni ekonomika, l-infurzar tal-liġi u l-kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji kriminali, il-politika barranija, is-sigurtà u d-difiza u oqsma tematiċi ta’ kooperazzjoni. Is-sħubija prevista jenħtieġ li tkun tifforma struttura koerenti u tkun integrata f’qafas kumplessiv ta’ governanza.

8.Id-Dikjarazzjoni Politika tipprevdi wkoll li, fejn il-Partijiet iqisu li jkun fl-interess reċiproku tagħhom matul in-negozjati, is-sħubija prevista tkun tista’ tinkorpora oqsma ta’ kooperazzjoni lil hinn minn dak li hemm imfisser fiha. Hija tagħraf ukoll li s-sħubija prevista tista’ tevolvi maż-żmien.

9.Il-Kummissjoni jenħtieġ li jkollha l-għan li tikseb il-massimu possibbli matul il-perjodu qasir tal-perjodu ta’ tranżizzjoni u jenħtieġ li tkun lesta tkompli n-negozjati dwar kwalunkwe kwistjoni li tifdal wara t-tmiem tal-perjodu ta’ tranżizzjoni.

III.IL-KONTENUT TAS-SĦUBIJA PREVISTA

IL-PRINĊIPJI ĠENERALI

10.Is-sħubija prevista bejn l-Unjoni u r-Renju Unit jenħtieġ li tkun ibbażata fuq, fost affarijiet oħra, il-prinċipji u l-objettivi kruċjali sottostanti li ġejjin, u li tkun tirreferi għalihom:

-jirrikonoxxu li l-prosperità u s-sigurtà jittejbu meta jkun hemm ordni internazzjonali bbażat fuq ir-regoli, difiża tad-drittijiet tal-individwu u l-istat tad-dritt, standards għolja ta’ protezzjoni tal-ħaddiema u tad-drittijiet tal-konsumatur u tal-ambjent, ġlieda kontra t-tibdil fil-klima u kummerċ ħieles u ġust;

-isaħħu l-impenn tal-Partijiet li jaħdmu flimkien biex jissalvagwardjaw dawn il-prinċipji ġenerali, u biex jikkooperaw kontra theddid intern u estern għall-valuri u l-interessti tagħhom;

-jiżguraw bilanċ ta’ drittijiet u obbligi, kif ukoll il-garanzija ta’ kundizzjonijiet ekwi. Dan il-bilanċ irid jiggarantixxi l-awtonomija tat-teħid ta’ deċiżjonijiet u tal-ordni ġuridiku tal-Unjoni, jiggarantixxi l-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni, u jkun konsistenti mal-prinċipji l-oħra tal-Unjoni stabbiliti fil-linji gwida relevanti tal-Kunsill Ewropew, b’mod partikolari għar-rigward tal-integrità tas-Suq Uniku u l-Unjoni Doganali u l-indiviżibbiltà tal-erba’ libertajiet;

-jirrifletti l-istatus tar-Renju Unit bħala pajjiż terzi mhux f’Schengen, u li Stat li mhux membru tal-Unjoni, jiġifieri li mhux suġġett għall-istess obbligi daqs membru, ma jistax ikollu l-istess drittijiet u jgawdi l-istess benefiċċji daqs membru.

PARTI I: DISPOŻIZZJONIJIET TAL-BIDU

1. IL-BAŻI GĦALL-KOOPERAZZJONI

A. Valuri u drittijiet ċentrali

11.Is-sħubija prevista jenħtieġ li tkun ibbażata fuq valuri u impenji kondiviżi, li jenħtieġ li tkun espressa fil-ħames klawżoli politiċi vinkolanti (li jirfdu r-relazzjonijiet komprensivi kollha bejn l-Unjoni u pajjiżi terzi) rigward: id-drittijiet tal-bniedem, id-demokrazija u l-istat tad-dritt; in-nonproliferazzjoni tal-armi tal-qerda massiva; il-ġlieda kontra t-terroriżmu; il-prosekuzzjoni ta’ dawk akkużati bl-aktar atti kriminali serji li huma ta’ preokupazzjoni għall-komunità internazzjonali; l-armi ħfief u ta’ kalibru żgħir. Ir-rispett għad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali, il-prinċipji demokratiċi, l-istat tad-dritt u l-appoġġ għan-nonproliferazzjoni, u s-salvagwardja tagħhom, għandhom jikkostitwixxu elementi essenzjali għall-kooperazzjoni li hemm prevista fis-sħubija. Jenħtieġ li l-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima, kif spjegat fil-proċess UNFCCC u b’mod partikolari fil-Ftehim ta’ Pariġi, ukoll tkun tikkostitwixxi element essenzjali tas-sħubija prevista. Is-sħubija prevista jenħtieġ li tafferma mill-ġdid l-impenn tal-Partijiet li jippromwovu l-multilateraliżmu effettiv u bbażat fuq ir-regoli.

B Il-protezzjoni tad-data

12.Fid-dawl tal-importanza tal-flussi tad-data, jenħtieġ li s-sħubija prevista tafferma l-impenn tal-Partijiet biex jiżguraw livell għoli ta’ protezzjoni tad-data personali, u jirrispettaw bis-sħiħ ir-regoli tal-Unjoni dwar il-protezzjoni tad-data personali, inkluż il-proċess ta’ teħid ta’ deċiżjoni tal-Unjoni għar-rigward ta’ deċiżjonijiet ta’ adegwatezza. L-adozzjoni mill-Unjoni ta’ deċiżjonijiet ta’ adegwatezza, jekk jintlaqgħu l-kundizzjonijiet applikabbli, jenħtieġ li tkun fattur li jabilita l-kooperazzjoni u l-iskambju tal-informazzjoni, b’mod partikolari fil-qasam tal-infurzar tal-liġi u tal-kooperazzjoni ġudizzjarja fi kwistjonijiet ta’ natura kriminali.

2. OQSMA TA’ INTERESS KONDIVIŻ

A. Il-parteċipazzjoni fi programmi tal-Unjoni u tal-Euratom

13.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tistabbilixxi prinċipji ġenerali u termini u kundizzjonijiet għall-parteċipazzjoni tar-Renju Unit, u l-kontribuzzjoni tiegħu lejhom, fi programmi tal-Unjoni u tal-Euratom , suġġett għall-kundizzjonijiet stabbiliti fl-istrumenti korrispondenti, f’oqsma bħal ma huma x-xjenza u l-innovazzjoni, iż-żgħażagħ, il-kultura u l-edukazzjoni, l-iżvilupp u l-kooperazzjoni internazzjonali, il-kapaċitajiet ta’ difiża, il-protezzjoni ċivili, l-ispazju u oqsma relevanti oħra, meta dan ikun fl-interess tal-Unjoni. Dan ikun jinkludi r-regoli ġenerali għall-iffinanzjar u l-kontroll u l-awditjar tal-implimentazzjoni tal-programmi, u l-konsultazzjoni kif xieraq tar-Renju Unit.

14.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tiżgura li jkun hemm impenn kondiviż lejn it-twettiq ta’ PEACE PLUS fil-futur, biż-żamma tal-proporzjonijiet preżenti ta’ ffinanzjar għall-programm fil-futur.

B. Id-Djalogi

15.Is-sħubija prevista jenħtieġ li tipprovdi, skont kif ikun imiss, għal djalogu u għal skambji f’oqsma ta’ interess kondiviż, bil-ħsieb li jiġu identifikati opportunitajiet ta’ kooperazzjoni, jiġu kondiviżi l-aħjar prassi u l-għarfien espert, u għal azzjoni flimkien, inkluż f’oqsma bħal ma huma l-kultura, l-edukazzjoni, ix-xjenza u l-innovazzjoni, it-turiżmu jew l-istatistika. F’dawn l-oqsma, jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tagħraf l-importanza tal-mobbiltà u l-moviment temporanju ta’ oġġetti u tagħmir f’kooperazzjoni abilitanti u wkoll tiffaċilita l-kooperazzjoni li għaddejja bejn gruppi relatati mal-kultura u mal-edukazzjoni.

PARTI II: IL-PARTI EKONOMIKA

1. L-OBJETTIVI U L-PRINĊIPJI

16.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tinkludi sħubija ekonomika ambizzjuża, b’firxa wiesgħa u bbilanċjata. Jenħtieġ li din is-sħubija tkun komprensiva, li tiġbor fi ħdanha ftehim ta’ kummerċ ħieles kif ukoll kooperazzjoni settorjali usa’ fejn dan ikun fl-interess tal-Unjoni. Jenħtieġ li tkun konsistenti mar-regoli applikabbli tal-Organizzazzjoni Dinjija tax-Xogħol (id-WTO), b’mod partikolari l-Artikolu XXIV tal-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-Kummerċ (General Agreement on Tariffs and Trade, GATT) u l-Artikolu V tal-Ftehim Ġenerali dwar il-Kummerċ fis-Servizzi (General Agreement on Trade in Services, GATS), u tkun tiżgura li l-livelli kollha tal-amministrazzjoni pubblika jkunu konformi b’mod effettiv mad-dispożizzjonijiet tagħha. Jenħtieġ li tkun tinkludi dispożizzjonijiet dwar is-sajd, kif stabbilit fit-Taqsima 12 ta’ din il-Parti, b’mod partikolari l-paragrafu 85 , u tkun mirfuda minn impenji b’saħħithom li jiżguraw kundizzjonijiet ekwi għal kompetizzjoni miftuħa u ġusta, kif stabbilit fit-Taqsima 15 ta’ din il-Parti, kif ukoll b’amministrazzjoni u superviżjoni, soluzzjoni ta’ tilwim u arranġamenti ta’ infurzar effettivi, inkluż rimedji xierqa. Jenħtieġ li tiffaċilita, safejn ikun possibbli, il-kummerċ u l-investiment bejn il-Partijiet, filwaqt li tiġi rispettata l-integrità tas-Suq Uniku u tal-Unjoni Doganali tal-Unjoni.

17.Is-sħubija prevista jenħtieġ li tagħraf li l-iżgurar tal-iżvilupp sostenibbli huwa objettiv li jkun jispira l-intenzjonijiet kollha tal-Partijiet. Is-sħubija ekonomija jenħtieġ li tiżgura li l-Partijiet iżommu l-awtomija tagħhom u l-abbiltà li jirregolaw l-attività ekonomika skont il-livelli ta’ protezzjoni li kull wieħed iqis bħala xierqa sabiex jinkisbu objettivi pubbliċi leġittimi ta’ politika pubblika bħal ma huma s-saħħa pubblika, is-saħħa u l-benesseri tal-annimali u tal-pjanti, is-servizzi soċjali, l-edukazzjoni pubblika, is-sikurezza, l-ambjent, inkluża l-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima, il-morali pubblika, il-protezzjoni soċjali jew tal-konsumatur, il-privatezza u l-protezzjoni tad-data u l-promozzjoni u l-protezzjoni tad-diversità kulturali u l-ġlieda kontra l-ħasil tal-flus.

2. IL-MERKANZIJA

A. L-objettivi u l-prinċipji

18.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tinkludi arranġamenti komprensivi li jinkludu żona ta’ kummerċ ħieles, b’kooperazzjoni doganali u regolatorja li tkun konformi mal-Punti B, C u D ta’ din it-Taqsima, mirfuda minn impenji b’saħħithom li jiggarantixxu kundizzjonijiet ekwi għal kompetizzjoni miftuħa u ġusta, kif ukoll b’amministrazzjoni u superviżjoni, soluzzjoni ta’ tilwim u arranġamenti ta’ infurzar effettivi, inkluż rimedji xierqa.

B. Żona ta’ kummerċ ħieles

19.Jenħtieġ li s-sħubija prevista jkollha l-għan li tistabbilixxi żona ta’ kummerċ ħieles li tiggarantixxi li ma jkun hemm l-ebda tariffa, miżata, imposta li jkollhom effett ekwivalenti jew restrizzjonijiet ta’ kwantità għas-setturi kollha basta jiġi ggarantit li jkun hemm kundizzjonijiet ekwi bis-saħħa ta’ impenji qawwija, kif stabbilit fit-Taqsima 15 ta’ din il-Parti. Jenħtieġ li d-dazji doganali jew it-taxxi kollha fuq l-esportazzjonijiet, jew kull miżura b’dak l-effett, jiġu pprojbiti u ma jiddaħħlux oħrajn ġodda. Jenħtieġ li s-sħubija prevista ma tħallix li jkun hemm xi projbizzjoni jew restrizzjoni fil-kummerċ bejn il-Partijiet, inkluż restrizzjonijiet ta’ kwantità jew rekwiżiti ta’ awtorizzazzjoni, li ma jkunux iġġustifikati mir-regoli u l-eċċezzjonijiet speċifiċi li jsir provvediment għalihom fis-sħubija ekonomika, u jenħtieġ li tkun tinkludi dixxiplini mtejba fejn jidħol il-liċenzjar għall-importazzjoni u l-esportazzjoni, il-monopolji tal-importazzjoni u l-esportazzjoni, l-oġġetti msewwija, it-trasbord, il-merkanzija rimanifatturata u l-immarkar tal-oriġini.

20.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tinkludi regoli xierqa ta’ oriġini bbażati fuq ir-regoli preferenzjali tal-oriġini standard tal-Unjoni u li jieħdu f’kunsiderazzjoni l-interess tal-Unjoni.

21.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tinkludi wkoll dispożizzjonijiet biex jiġu eżaminati b’mod konġunt miżuri xierqa fil-każ ta’ żbalji li jsiru mill-awtoritajiet kompetenti, b’mod partikolari fl-applikazzjoni tar-regoli preferenzjali tal-oriġini. Jenħtieġ ukoll li tfassal il-proċeduri u l-miżuri xierqa li l-Partijiet jistgħu jieħdu meta jiġi stabbilit li jkun hemm nuqqas ta’ kooperazzjoni amministrattiva f’affarijiet dognali, irregolaritajiet jew frodi, u għar-rigward tal-irkupru ta’ dazji mhux imħallsa fil-każ ta’ frodi doganali.

22.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tinkludi dispożizzjonijiet dwar l-antidumping, miżuri kumpensatorji u ta’ salvagwardja li jipprovdu li kull Parti tista’ tieħu miżuri xierqa skont il-Ftehimiet tad-WTO dwar l-Implimentazzjoni tal-Artikolu VI ta’ GATT 1994, il-Ftehim tad-WTO dwar is-Sussidji u l-Miżuri Kumpensatorji, l-obbligi skont l-Artikolu XIX ta’ GATT 1994, il-Ftehim tad-WTO dwar is-Salvagwardji, u skont l-Artikolu 5 tal-Ftehim dwar l-Agrikoltura, kif ikun xieraq.

C. Il-kooperazzjoni doganali u l-faċilitazzjoni tal-kummerċ

23.Fi ħdan il-qafas tal-Kodiċi Doganali tal-Unjoni, jenħtieġ li s-sħubija prevista jkollha l-għan li ttejjeb kemm jista’ jkun il-proċeduri, is-superviżjoni u l-kontrolli doganali, u tiffaċilita il-kummerċ leġittimu billi jintużaw arranġamenti u teknoloġiji disponibbli ta’ faċilitazzjoni, filwaqt li jiġi żgurat li l-awtoritajiet doganali jkunu jistgħu jieħdu miżuri effettivi fil-fruntiera biex jissaħħu l-politiki pubbliċi leġittimi u jiġu protetti l-interessi finanzjarji, inkluż it-tisħiħ effettiv u effiċjenti tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali mill-awtoritajiet doganali fuq il-merkanzija kollha li taqa’ taħt il-kontroll doganali.

24.Għal dan l-iskop, jenħtieġ li s-sħubija prevista tibni fuq il-Ftehim ta’ Faċilitazzjoni tal-Kummerċ tad-WTO u tmur lil hinn minnu. Jenħtieġ li hija tkun tinkudi ġabra komprensiva ta’ dispożizzjonijiet marbuta mad-dwana li jkopru t-trasparenza, l-effiċjenza u n-natura mhux diskriminatorja tal-proċeduri u tal-prattiċi doganali.

25.Jenħtieġ ukoll li s-sħubija prevista tipprevedi kooperazzjoni amministrattiva u assistenza reċiproka f’materji li jolqtu d-dwana u t-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) inkluż għall-iskambju tal-informazzjoni fil-ġlieda kontra l-frodi doganali u tal-VAT kif ukoll attivitajiet illegali oħra, u għal assistenza reċiproka għall-irkupru ta’ pretensjonijiet marbuta mat-taxxi u d-dazji.

26.B’żieda ma’ dan, jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tinkludi arranġamenti dwar il-faċilitazzjoni tal-ispezzjonijiet u l-formalitajiet fir-rigward tat-trasport tal-merkanzija u dwar il-miżuri tas-sigurtà doganali, inkluż permezz tal-għarfien reċiproku tal-programmi tal-Operaturi Ekonomiċi Awtorizzati (Authorised Economic Operators, AEO), fejn dan ikun fl-interess tal-Unjoni u jkunu ssodisfati l-kundizzjonijiet neċessarji rigward is-sigurtà tal-kummerċ fil-merkanzija.

D. Aspetti regolatorji

27.Filwaqt li tinżamm l-awtonomija regolatorja, jenħtieġ li s-sħubija prevista tistabbilixxi dispożizzjonijiet li jippromwovu approċċi regolatorji li jkunu trasparenti, effiċjenti, li jippromwovu l-evitar ta’ xkiel mhux neċessarju għall-kummerċ fil-merkanzija u li jkunu sa fejn jista’ jkun kumpatibbli. Id-dixxiplini dwar l-ostakoli tekniċi għall-kummerċ (technical barriers to trade, TBT) u l-miżuri sanitarji u fitosanitarji (sanitary and phytosanitary, SPS) jenħtieġ li jibnu fuq il-ftehimiet rispettivi tad-WTO u jmorru lil hinn minnhom.

28.B’mod speċifiku, jenħtieġ li d-dixxiplini TBT jistabbilixxu l-prinċipji fl-oqsma tal-istandardizzazzjoni, ir-regolamenti tekniċi, l-evalwazzjoni tal-konformità, l-akkreditazzjoni, is-sorveljanza tas-suq, il-metroloġija u l-ittikkettjar. Jenħtieġ li d-dispożizzjonijiet TBT jkunu jinkludu definizzjoni ta’ standards internazzjonali, abbażi tal-prassi preżenti kondiviża taż-żewġ Partijiet, u jenħtieġ li jkollhom l-għan li jippromwovu l-użu ta’ standards internazzjonali relevanti bħala bażi għar-regolamenti tekniċi, kif ukoll rekwiżiti razzjonalizzati ta’ ttestjar u ta’ ċertifikazzjoni permezz ta’, pereżempju, l-applikazzjoni ta’ approċċ ibbażat fuq ir-riskju għall-valutazzjoni tal-konformità (inkluż l-użu ta’ awtoċertifikazzjoni f’setturi fejn dan ikun possibbli u xieraq). Jenħtieġ ukoll li s-sħubija prevista tistabbilixxi mekkaniżmu li jindirizza b’mod spedit kull preokkupazzjoni speċifika li tolqot il-kummerċ li tkun marbuta ma’miżuri TBT u tkun tinkludi dispożizzjonijiet li jkollhom l-għan li jiġi ggarantit it-tqassim f’ħinu ta’ informazzjoni lill-importaturi u lill-esportaturi fiż-żewġ Partijiet dwar miżuri TBT applikabli.

29.Fil-qasam tal-SPS, jenħtieġ li s-sħubija prevista tibni fuq il-Ftehim tad-WTO dwar miżuri SPS, u tmur lil hinn minnhom, bl-objettiv li jiġi ffaċilitat l-aċċess għas-suq ta’ kull Parti filwaqt li titħares is-saħħa tal-bnedmin u tal-annimali, kif ukoll is-saħħa tal-pjanti. Jenħtieġ li d-dispożizzjonijiet SPS jkollhom bħala għan l-applikazzjoni ta’ proċess ta’ awtorizzazzjoni għall-esportazzjoni madwar l-Unjoni kollha (entità unika), u jenħtieġ li jingħata għarfien lir-reġjonalizzazzjoni fil-każ ta’ tixrid ta’ mard jew ta’ pesta abbażi ta’ informazzjoni epidemjoloġika pprovduta mill-Parti li tesporta. Jenħtieġ li d-dispożizzjonijiet SPS jieħdu f’kunsiderazzjoni l-istandards internazzjonali rispettivi, il-linji gwida u r-rakkomandazzjonijiet tal-Konvenzjoni Internazzjonali għat-Tħaris tal-Pjanti (International Plant Protection Convention, IPPC), tal-Organizzazzjoni Dinjija għas-Saħħa tal-Annimali (World Organisation for Animal Health, OIE) u tal-Codex Alimentarius. Jenħtieġ li d-dispożizzjonijiet SPS jkunu jkopru t-trasparenza u n-nondiskriminazzjoni, l-evitar ta’ dewmien bla bżonn, l-armonizzazzjoni, ir-rikonoxximent tal-istatus tal-Partijiet fejn jidħlu s-saħħa u l-pesti, il-kontroll, il-proċeduri ta’ spezzjonijiet u ta’ approvazzjoni, l-awditi, iċ-ċertifikazzjoni, il-kontrolli tal-importazzjoni, il-miżuri ta’ emerġenza, l-approvazzjoni ta' stabbilimenti mingħajr spezzjonijiet minn qabel, il-kooperazzjoni regolatorja, il-kooperazzjoni dwar ir-reżistenza antimikrobjali, il-kooperazzjoni f’fora multilaterali li jkunu relevanti fi kwistjonijiet SPS, il-kooperazzjoni dwar is-sistemi alimentari sostenibbli, u l-ħolqien ta’ mekkaniżmu biex jindirizza bla telf ta’ żmien preokkupazzjonijiet speċifiċi li jolqtu l-kummerċ marbuta ma’ miżuri SPS jew kull kwistjoni relevanti. Jenħtieġ li s-sħubija prevista tippromwovi aktar kooperazzjoni u skambi kontinwi għar-rigward tal-benesseri tal-annimali. Jenħtieġ li s-sħubija prevista żżomm mal-applikazzjoni tal-prinċipju prekawzjonarju fl-Unjoni kif stabbilit fit-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea.

30.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tistabbilixxi qafas għall-kooperazzjoni regolatorja volontarja f’oqsma li jkunu ta’ interess għall-Unjoni, inkluż l-iskambju ta’ informazzjoni u l-kondiviżjoni tal-aħjar prassi.

31.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tinkludi dixxiplini trasversali dwar prassi regolatorja tajba u dwar it-trasparenza għall-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ regolamenti effiċjenti u kosteffettivi, inkluż konsultazzjonijiet pubbliċi bikrija dwar xi regolamenti ġodda sinifikanti jew dwar xi rieżami sinifikanti ta’ miżuri eżistenti.

3. SERVIZZI U INVESTIMENT

A. L-objettivi u l-prinċipji

32.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tinkludi dispożizzjonijiet ambizzjużi, komprensivi u bbilanċjati dwar il-kummerċ fis-servizzi u l-investiment fis-setturi tas-servizzi u mhux tas-servizzi, fir-rispett tad-dritt li jkollha kull Parti li tagħmel regolamenti. Jenħtieġ li dawn id-dispożizzjonijiet jkollhom l-għan li jwasslu għal livell ta’ liberalizzazzjoni fil-kummerċ fis-servizzi lil hinn mill-impenji tad-WTO tal-Partijiet u filwaqt li jitqiesu ftehimiet eżistenti ta’ kummerċ ħieles li għandha l-Unjoni.

33.F’konformità mal-Artikolu V tal-Ftehim Ġenerali dwar il-Kummerċ fis-Servizzi (GATS), jenħtieġ li s-sħubija prevista jkollha l-għan li jkun hemm kopertura settorjali sostanzjali, li tkun tkopri l-modi kollha ta’ provvista u li tipprovdi biex fis-setturi koperti ma jkun hemm sostanzjalment l-ebda diskriminazzjoni. Jenħtieġ li s-sħubija prevista tipprevedi eċċezzjonijiet u limitazzjonijiet kif xieraq, inkluż l-esklużjoni ta’ attivitajiet li jsiru fl-eżerċizzju tal-awtorità governattiva. Is-servizzi awdjoviżivi jenħtieġ li jkunu esklużi mid-dispożizzjonijiet marbuta mal-liberalizzazzjoni. Jenħtieġ li l-kwalità għolja tas-servizzi pubbliċi fl-Unjoni tiġi ppreserevata f’konformità mat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea u b’mod partikolari l-Protokoll Nru 26 dwar is-Servizzi ta’ Interess Ġenerali, u filwaqt li jitqiesu r-riżervi li għandha l-Unjoni f’dan il-qasam, inkluż fil-GATS. Jenħtieġ li d-dispożizzjonijiet dwar is-servizzi u l-investiment ikunu jkopru setturi bħal ma huma s-servizzi professjonali u tan-negozju, is-servizzi tat-telekomunikazzjoni, is-servizzi tal-kurrier u dawk postali, is-servizzi tad-distribuzzjoni, is-servizzi ambjentali, is-servizzi finanzjarji u s-servizzi tat-trasport 1 .

B. L-aċċess għas-suq u n-nondiskriminazzjoni

34.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tinkludi dispożizzjonijiet dwar l-aċċess għas-suq u t-trattament nazzjonali skont ir-regoli tal-istat ospitanti għall-provvedituri tas-servizzi u l-investituri tal-Partijiet, kif ukoll tindirizza rekwiżiti fejn tidħol il-prestazzjoni li jkunu imposti fuq l-investituri.

35.Jenħtieġ ukoll li tkun tinkludi dispożizzjonijiet li jkunu jippermettu d-dħul u s-soġġorn temporanju ta’ persuni fiżiċi għal skopijiet ta’ negozju f’oqsma definiti. Madankollu, jenħtieġ li xejn fis-sħubija prevista ma għandu jtellef lill-Partijiet milli japplikaw il-liġijiet, ir-regolamenti u r-rekwiżiti nazzjonali tagħhom rigward id-dħul u s-soġġorn, sakemm, meta jagħmlu dan, ma jkunux qegħdin jannullaw jew itellfu l-benefiċċji li jinkisbu mis-sħubija prevista. Il-liġijiet, ir-regolamenti u r-rekwiżiti li jeżistu fi ħdan l-Unjoni rigward il-kundizzjonijiet tax-xogħol u d-drittijiet tal-ħaddiema jenħtieġ li jibqgħu japplikaw.

C. Aspetti regolatorji

36.Filwaqt li tiġi ppreżervata l-awtonomija regolatorja tal-Partijiet, jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tinkludi dispożizzjonijiet għall-promozzjoni ta’ approċċi regolatorji li jkunu trasparenti, effiċjenti, sa fejn ikun possibbli kumpatibbli, u li jippromwovu l-evitar ta’ rekwiżiti mhux meħtieġa ta’ regolamentazzjoni.

37.F’dan il-kuntest, jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tkopri dixxiplini dwar ir-regolamentazzjoni domestika. Dawn jenħtieġ li jinkludu dispożizzjonijiet orizzontali konformi mal-prassi tal-Unjoni fi ftehimiet ta’ kummerċ ħieles, bħal ma huma l-proċeduri ta’ liċenzjar, u d-dispożizzjonijiet regolatorji konformi ma’ ftehimiet eżistenti ta’ kummerċ ħieles li għandha l-Unjoni f’setturi speċifiċi bħal ma huma s-servizz tat-telekomunikazzjoni, is-servizzi finanzjarji, is-servizzi ta’ konsenja, u s-servizzi ta’ trasport internazzjonali bil-baħar.

38.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tirriafferma l-impenn tal-Partijiet li jipprovdu, permezz ta’ dispożizzjonijiet settorjali fis-servizzi tat-telekomunikazzjoni, aċċess ġust u ekwu għan-netwerks u s-servizzi pubbliċi tat-telekomunikazzjoni lill-provvedituri tas-servizzi ta’ xulxin, u tindirizza prassi antikompetittiva.

39.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tistabbilixxi qafas għall-kooperazzjoni regolatorja volontarja f’oqsma li jkunu ta’ interess għall-Unjoni, inkluż l-iskambju ta’ informazzjoni u l-kondiviżjoni tal-aħjar prassi.

40.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tinkludi dixxiplini trasversali dwar prassi regolatorja tajba u dwar it-trasparenza għall-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta’ regolamenti effiċjenti u kosteffettivi għas-servizzi u l-investiment, inkluż konsultazzjonijiet pubbliċi bikrija dwar xi regolamenti ġodda sinifikanti jew dwar xi rieżami sinifikanti ta’ miżuri eżistenti.

41.Jenħtieġ ukoll li s-sħubija prevista tkun tinkludi qafas għal negozjati dwar il-kundizzjonijiet biex l-awtoritajiet domestiċi kompetenti jkunu jistgħu jirrikonoxxu l-kwalifiki professjonali meħtieġa għal professjonijiet regolati speċifiċi, fejn dan ikun fl-interess tal-Unjoni.

4. IL-KOOPERAZZJONI DWAR IS-SERVIZZI FINANZJARJI

42.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tirriafferma l-impenn tal-Partijiet li jippreservaw l-istabbiltà finanzjarja, l-integrità tas-suq, il-protezzjoni tal-investitur u tal-konsumatur u l-kompetizzjoni ġusta, fir-rispett tal-awtonomija regolatorja u ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet tal-Partijiet, u l-ħila tagħhom li jieħdu deċiżjonijiet ta’ ekwivalenza meta jkun fl-interess tagħhom. Dan huwa bla ħsara għall-ħila tal-Partijiet li jadottaw jew iżommu kull miżura għal raġunijiet prudenzjali. L-istrument kruċjali li se jużaw il-Partijiet biex jirregolaw l-interazzjonijiet bejn is-sistemi finanzjarji tagħhom se jkunu l-oqsfa ta’ ekwivalenza unilaterali rispettivi tagħhom.

43.Jenħtieġ li l-kooperazzjoni fejn jidħlu s-servizzi finanzjarji tistabbilixxi kooperazzjoni voluntarja mill-qrib u strutturata kif xieraq dwar kwistjonijiet regolatorji u superviżorji, inkluż f’entitajiet internazzjonali. Jenħtieġ li din il-kooperazzjoni tippreserva l-awtonomija regolatorja u superviżorja tal-Unjoni. Jenħtieġ li din tippermetti l-iskambju informali ta’ informazzjoni u diskussjonijiet bilaterali dwar inizjattivi regolatorji u dwar kwistjonijiet oħra ta’ interess, pereżempju fejn tidħol l-ekwivalenza. Jenħtieġ li tiggarantixxi, fejn ikun possibbli, it-trasparenza u l-istabbiltà tal-kooperazzjoni kif xieraq.

5. IL-KUMMERĊ DIĠITALI

44.Fil-kuntest ta’ diġitalizzazzjoni li qiegħda dejjem tiżdied tal-kummerċ, li tkopri kemm is-servizzi kif ukoll il-merkanzija, jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tinkludi dispożizzjonijiet bil-għan li jiġi ffaċilitat il-kummerċ diġitali, bl-indirizzar ta’ ostakoli b’mezzi elettroniċi mhux ġustifikati għall-kummerċ, u biex jiġi ggarantit ambjent online miftuħ, bla perikli u affidabbli għan-negozji u l-konsumaturi, bħal fejn jidħlu servizzi fiduċjarji u ta’ awtentikazzjoni elettroniċi jew dwar in-nuqqas ta’ bżonn ta’ awtorizzazzjoni minn qabel għar-raġuni li s-servizz ikun ipprovdut biss b’mezzi elettroniċi. Jenħtieġ li dawn jagħmlu provvista wkoll għall-protezzjoni tal-konsumatur fl-ambjent online u dwar il-komunikazzjoni kummerċjali diretta mhux mitluba. Dawn id-dispożizzjonijiet jenħtieġ li jindirizzaw il-flussi tad-data, filwaqt li ma jaffettwawx ir-regoli tal-protezzjoni tad-data personali tal-Unjoni.

45.Jenħtieġ ukoll li s-sħubija prevista tipprevedi l-kooperazzjoni f’fora multilaterali li fihom jipparteċipaw diversi interessi f’oqsma ta’ interess reċiproku, u jiġi stabbilit djalogu għall-iskambju tal-informazzjoni, esperjenza u l-aħjar prassi marbuta mat-teknoloġiji emerġenti.

6. IL-MOVIMENTI TAL-KAPITAL U L-PAGAMENTI

46.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tinkludi dispożizzjonjiet li jabilitaw il-moviment tal-kapital u tal-pagamenti marbuta ma’ tranżazzjonijiet liberalizzati skont is-sħubija prevista. Jenħtieġ li tinkludi dispożizzjonijiet ta’ salvagwardja u ta’ eżenzjoni fiskali (pereżempju dwar l-Unjoni ekonomika u monetarja u l-bilanċ tal-pagamenti), li għandhom ikunu skont id-dispożizzjonijiet tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea dwar il-moviment liberu tal-kapital.

7.IL-PROPRJETÀ INTELLETTWALI

47.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tipprevedi l-protezzjoni u l-infurzar tad-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali biex jiġu stimulati l-innovazzjoni, il-kreattività u l-attività ekonomika, li jmorru lil hinn mill-istandards tal-Ftehim tad-WTO dwar Aspetti relatati mal-Kummerċ tad-Drittijiet tal-Proprjetà Intellettwali (Trade-Related Aspects of Intellectual Property Rights, TRIPs) u l-konvenzjonijiet tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Proprjetà Intellettwali (World Intellectual Property Organization, WIPO)

48.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tippreserva l-livelli għolja ta’ protezzjoni tal-proprjetà intellettwali li għandhom bħalissa l-Partijiet, bħal ma huma d-drittijiet tal-awtur u dawk relatati, it-trademarks, id-drittijiet dwar id-diżinji mhux reġistrati u dawk reġistrati, l-indikazzjonijiet ġeografiċi, il-privattivi, l-informazzjoni mhux żvelata jew id-drittijiet dwar il-varjetajiet tal-pjanti. Jenħtieġ li s-sħubija prevista tikkonferma l-protezzjoni ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi eżistenti skont id-dispożizzjonijiet tal-Ftehim dwar il-Ħruġ u li jiġi stabbilit mekkaniżmu għall-protezzjoni ta’ indikazzjonijiet ġeografiċi fil-futur li jiggarantixxi l-istess livell ta’ protezzjoni bħal dak li hemm ipprovdut fil-Ftehim dwar il-Ħruġ.

49.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tiżgura wkoll l-effettività tal-infurzar tad-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali, inkluż fl-ambjent diġitali u fil-fruntiera.

50.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tistabbilixxi mekkaniżmu xieraq għall-kooperazzjoni u l-iskambju ta’ informazzjoni bejn il-Partijiet dwar kwistjonijiet li jolqtu l-proprjetà intellettwali ta’ interess reċiproku, bħal ma huma l-approċċi u l-proċessi rispettivi rigward it-trade marks, id-diżinni u l-privattivi.

8. L-AKKWIST PUBBLIKU

51.Fil-kunsiderazzjoni tal-adeżjoni prevista tar-Renju Unit mal-Ftehim tad-WTO dwar l-Akkwist Pubbliku (Government Procurement Agreement, GPA), jenħtieġ li s-sħubija prevista tipprovdi opportunitajiet reċiproki fis-swieq rispettivi tal-akkwist pubbliku tal-Partijiet, abbażi tal-offerta tar-Renju Unit ta’ aċċess għall-adeżjoni mal-GPA u lil hinn mill-impenji tagħhom skont il-GPA f’oqsma speċifiċi, bla ħsara għar-regoli domestiċi tagħhom għall-protezzjoni tal-interessi ta’ sigurtà essenzjali tagħhom. Dawn l-oqsma jenħtieġ li jinkludu akkwist relevanti mhux kopert bil-GPA bħal ma hu akkwist fis-setturi tal-utilitajiet mhux koperti skont il-GPA. Jenħtieġ li t-trattament nazzjonali jiggarantixxi trattament mhux anqas favorevoli minn dak mogħti lil fornituri jew provvedituri ta’ servizzi stabbiliti lokalment.

52.Jenħtieġ li s-sħubija prevista timpenja lill-Partijiet għal standards ibbażati fuq dawk tal-GPA u li jmorru lil hinn minnhom, li jiggarantixxu trasparenza fejn jidħlu l-opportunitajiet tas-suq, ir-regoli, il-proċeduri u l-prattiċi tal-akkwist pubbliku, Abbażi ta’ dawn l-istandards, jenħtieġ li s-sħubija prevista tindirizza r-riskju ta’ imġiba arbitrarja fl-għoti tal-kuntratti, u li jsiru disponibbli proċeduri ta’ rimedju u ta’ riezami effettivi u aċċessibbli, inkuż quddiem l-awtoritajiet ġudizzjarji.

9. Il-MOBBILTÀ

53.L-arranġamenti dwar il-mobbiltà, inkluż għar-rigward ta’ vjaġġar mingħajr il-bżonn ta’ viża għal soġġorni qosra, fis-sħubija prevista jenħtieġ li jkunu bbażati fuq in‑nondiskriminazzjoni bejn l-Istati Membri tal-Unjoni u r-reċiproċità sħiħa.

54.Jenħtieġ li s-sħubija prevista jkollha l-għan li tistabbilixxi l-kundizzjonijiet ta’ dħul u soġġorn għal skopijiet bħal ma huma r-riċerka, l-istudju, it-taħriġ u l-iskambji taż-żgħażagħ.

55.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tindirizza l-koordinazzjoni tas-sigurtà soċjali, filwaqt li jitqies kif jixraq il-moviment tal-persuni fil-futur.

56.Kwalunkwe dispożizzjoni jenħtieġ li tkun bla ħsara għall-arranġamenti taż-Żona Komuni tal-Ivvjaġġar (Common Travel Area, CTA) kif japplikaw bejn ir-Renju Unit u l-Irlanda, kif hemm referenza għaliha fl-Artikolu 38(2) tal-Ftehim dwar il-Ħruġ u fl-Artikolu 3 tal-Protokoll dwar l-Irlanda/l-Irlanda ta’ Fuq.

10. IT-TRASPORT

A L-Avjazzjoni

a) It-trasport bl-ajru

57.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tindirizza b’mod komprensiv ir-relazzjoni mar-Renju Unit fejn tidħol l-avjazzjoni. Jenħtieġ li tagħti garanzija li jkun hemm, abbażi tal-prinċipji kummerċjali u ta’ opportunitajiet ġusti u ekwi għall-kompetizzjoni, ftuħ reċiproku, sostenibbli u bbilanċjat ta’ swieq filwaqt li jitħares is-suq intern għas-servizzi tat-trasport bl-ajru. Ċerti elementi tas-sħubija prevista jistgħu jiġu implimentati f’approċċ gradwali.

58.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tiggarantixxi li l-linji tal-ajru kollha tal-Unjoni jiġu ttrattati indaqs u mingħajr diskriminazzjoni, tkun xi tkun in-nazzjonalità tagħhom, f’kull kwistjoni koperta mill-ftehim.

59.Jenħtieġ li din tkun tinkludi dispożizzjonijiet abbażi ta’ proċeduri li jkollhom dewmien minimu fejn jidħlu l-applikazzjonijiet li l-linji tal-ajru jagħmlu għall-awtorizzazzjonijiet biex ikunu jistgħu joperaw.

60.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tinkorpora fuq bażi reċiproka ċerti drittijiet ta’ traffiku biex tiġi żgurata konnettività kontinwa. Madankollu, ir-Renju Unit, bħala pajjiż mhux membru tal-Unjoni, ma jistax ikollu l-istess drittijiet u jgawdi mill-istess benefiċċji daqs membru. Jistgħu jiġu kkunsidrati elementi inklużi fil-Ħames Libertà tal-Ajru jekk, meta titqies il-qrubija ġeografika tar-Renju Unit, jiġu bbilanċjati minn obbligi korrispondenti u li jkunu fl-interess tal-Unjoni.

61.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tipprevedi mekkaniżmu adegwat ta’ verifika u ta’ skambju ta’ informazzjoni bl-iskop li tiġi ggarantita l-fiduċja reċiproka fl-implimentazzjoni tagħha. Jenħtieġ li tipprevedi dispożizzjonijiet tas-sigurtà u s-sikurezza tal-ajru, li jkunu hemm jista’ jkun stretti. Jenħtieġ li tkopri dispożizzjonijiet ta’ flesibbiltà operattiva u kummerċjali, b’enfażi partikolari fuq ir-riżoluzzjoni ta’ kwistjonijiet li jolqtu l-iżvolġiment tan-negozju.

62.Barra mir-rekwiżiti ta’ kundizzjonijiet ekwi kif stabbilit fit-Taqsima 15 ta’ din il-Parti, jenħtieġ li jkun hemm dispożizzjonijiet għal kompetizzjoni miftuħa u ġusta li jkunu speċifiċi għas-settur tal-avjazzjoni.

63.Jenħtieġ li s-sħubija prevista ma tipprojbixxix it-tassazjoni fuq bażi nondiskriminatorja tal-karburant tal-ajruplani li jiġi fornut. Jenħtieġ li l-ftehim ma jaffettwax il-qasam tal-VAT.

b) Is-sigurtà tal-avjazzjoni

64.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tiffaċilita l-kummerċ u l-investiment fi prodotti, parts u tagħmir użati fl-ajrunawtika permezz ta’ kooperazzjoni f’oqsma bħal ma huma ċ-ċertifikazzjoni u l-monitoraġġ, is-superviżjoni tal-produzzjoni u l-approvazzjoni u l-ittestjar fejn jidħlu standards ambjentali. Jenħtieġ li n-negozjati jkunu bbażati fuq il-premessa li ż-żewġ Partijiet ikunu sodisfatti bir-rekwiżiti, il-proċessi regolatorji u l-kapaċità li l-Parti l-oħra tista' timplimentahom,

65.Jenħtieġ li xejn fis-sħubija prevista ma jimplika l-aċċettazzjoni reċiproka tal-istandards u tar-regolamenti tekniċi tal-Partijiet. Pjuttost, jenħtieġ li hija tillimita d-dupplikazzjoni tal-valutazzjonijiet għal dawk li huma differenzi regolatorji sinifikanti u li tkun tippermetti, safejn possibbli, serħan fuq is-sistema ta’ ċertifikazzjoni tal-Parti l-oħra. Tista’ wkoll tispeċifika modalitajiet, ibbażati pereżempju fuq l-esperjenza rispettiva u l-għarfien tal-parti l-oħra, dwar il-livell rispettiv ta’ involviment mill-awtoritajiet. Sabiex tiġi ffaċilitata l-kisba tal-objettiv stabbilit hawn fuq, is-sħubija prevista tista’ wkoll tipprevedi kooperazzjoni regolatorja.

66.L-aċċettazzjoni minn Parti waħda tal-kostatazzjonijiet jew taċ-ċertifikati tal-Parti l-oħra għandha ssir biss meta, u biss sakemm, l-ewwel Parti tkun fil-pożizzjoni li tistabbilixxi u żżomm il-fiduċja fil-ħila tal-Parti l-oħra li teżegwixxi l-obbligi tagħha skont is-sħubija prevista. Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tinkludi mekkaniżmi xierqa ta’ kooperazzjoni biex jiġu vverifikati fuq bażi reċiproka l-idoneità u l-abbiltà kontinwa tal-korpi regolatorji involuti fl-implimentazzjoni tagħha.

B. It-trasport fuq it-triq

67.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tistabbilixxi aċċess tas-suq miftuħ għat-trasport bilaterali tal-merkanzija bit-triq, inkluż vjaġġi vojta, li jsiru b’rabta ma’ dawn l-operazzjonijiet:

-minn operaturi tat-trasport tal-merkanzija bit-triq tal-Unjoni mit-territorju tal-Unjoni lejn it-territorju tar-Renju Unit, u bil-kontra;

-minn operaturi tat-trasport tal-merkanzija bit-triq tar-Renju Unit lejn it-territorju tal-Unjoni, u bil-kontra.

68.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tipprovdi wkoll għal arranġamenti xierqa ta’ traniżitu.

69.Bħala operaturi ta’ pajjiż terz, jenħtieġ li l-operaturi ta’ trasport tal-merkanzija bit-triq tar-Renju Unit ma jingħatawx l-istess drittijiet u benefiċċji bħal dawk li jgawdu l-operaturi ta’ trasport tal-merkanzija bit-triq tal-Unjoni għar-rigward tal-operazzjonijiet ta’ trasport tal-merkanzija bit-triq minn Stat Membru tal-Unjoni lejn ieħor (“kabutaġġ kbir”) u tal-operazzjonijiet ta’ trasport tal-merkanzija bit-triq fi ħdan it-territorju ta’ Stat Membru wieħed tal-Unjoni (“kabutaġġ”).

70.B’żieda mar-rekwiżiti ta’ kundizzjonijiet ekwi stabbiliti fit-Taqsima 15 ta’ din il-Parti, jenħtieġ li jiġi ggarantit, permezz ta’ dispożizzjonijiet speċifiċi, li l-livell komuni ta’ protezzjoni f’rabta mal-operaturi u s-sewwieqa (inklużi r-regoli soċjali) fil-qasam tat-trasport bit-triq ma jinżilx taħt il-livell ipprovdut mill-istandards komuni applikabbli fl-Unjoni u fir-Renju Unit fi tmiem il-perjodu ta’ tranżizzjoni.

71.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tindirizza r-rekwiżiti għat-teknoloġija tat-takografija.

72.Għar-rigward tat-trasport tal-passiġġieri bil-kowċ u l-karozzi tal-linja (servizzi ta’ darba kultant, u regolari), jenħtieġ li s-sħubija prevista tieħu f’kunsiderazzjoni l-Ftehim Interbus multilaterali u l-Protokoll ta’ dak il-Ftehim rigward is-servizzi regolari u speċjali, li bħalissa jinsab fil-proċess li jiġi ffirmat jew ratifikat mill-partijiet ta’ dak il-ftehim u protokoll.

C. It-trasport bil-ferrovija

73.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tindirizza, jekk ikun hemm bżonn, is-sitwazzjoni speċifika tal-Mina taħt il-Kanal Ingliż.

11. L-ENERĠIJA U L-MATERJA PRIMA

A. Dispożizzjonijiet orizzontali dwar l-enerġija u l-materja prima

74.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tinkludi dispożizzjonijiet orizzontali li jindirizzaw l-aspetti relatati mal-kummerċ u mal-investiment tal-enerġija u l-materja prima. Jenħtieġ li s-sħubija prevista jkollha l-għan li jiġi ggarantit ambjent tan-negozju miftuħ, trasparenti, mhux diskriminatorju u prevedibbli u li tindirizza l-ipprezzar doppju f’dan il-qasam. Jenħtieġ li jkollha l-għan li tistabbilixxi regoli trasparenti u mhux diskriminatorji għall-esplorazzjoni u l-produzjoni, kif ukoll regoli speċifiċi dwar l-aċċess għas-suq, u tkun tinkludi dispożizzjonijeit dwar l-enerġiji rinnovabbli. Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun ukoll tinkludi regoli li jsostnu u jkomplu jippromwovu l-kummerċ u l-investiment fis-settur tal-enerġija rinnovabbli.

75.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun ukoll waħda li ttejjeb il-kooperazzjoni fl-oqsma msemmija hawn fuq. Jenħtieġ li s-sħubija prevista jkollha l-għan li tippromwovi l-iżvilupp ta’ ekonomija sostenibbli u sikura b’livell baxx ta' emissjonijiet ta’ karbonju, bħal ma hu l-investiment fl-enerġiji rinnovabbli u s-soluzzjonijiet b’użu effiċjenti tal-enerġija.

B. L-elettriku u l-gass

76.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tipprovdi għal kooperazzjoni biex tiġi sostnuta l-provvista ta’ fornimenti kosteffiċjenti, nodfa u bla periklu tal-elettriku u l-gass, abbażi ta’ swieq kompetittivi u tal-aċċess mhux diskriminatorju għan-netwerks. Din il-kooperazzjoni tirrekjedi impenji ta’ kundizzjonijiet ekwi qawwija, inkluż ipprezzar effettiv tal-karbonju kif stabbilit fit-Taqsima 15 ta’ din il-Parti, u l-integrazzjoni tal-enerġija rinnovabbli fis-sistema tal-enerġija. Is-swieq kompetittivi u l-aċċess mhux diskriminatorju għan-netwerks jirrekjedu s-separazzjoni effettiva tal-operaturi tan-netwerks, regolamentazzjoni indipendenti, kif ukoll miżuri biex ma jitħallewx li jsiru prattiċi abbużivi li jaffettwaw is-swieq bl-ingrossa tal-enerġija.

77.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tipprovdi għall-istabbiliment ta’ qafas li jiffaċilita l-kooperazzjoni teknika bejn l-operaturi tan-netwerks tal-elettriku u tal-gass u l-organizzazzjonijiet għall-elettriku u l-gass. Meta jitqies li r-Renju Unit se joħroġ mis-suq intern għall-enerġija, jenħtieġ li l-qafas ikun jinkludi wkoll mekkaniżmi biex sa fejn ikun possibbli tkun garantita l-provvista u li jkun hemm kummerċ effiċjenti permezz ta’ interkonnetturi fuq perjodi ta’ żmien varji.

C. L-enerġija nukleari b’użu ċivili

78.Fl-għarfien tal-importanza tas-sigurtà nukleari u tan-nonproliferazzjoni, jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tinkludi dispożizzjonijiet għal kooperazzjoni wiesa’ bejn il-Euratom u r-Renju Unit dwar l-użu tal-enerġija nukleari għal skopijiet paċifiċi.

79.Jenħtieġ li d-dispożizzjonijiet dwar il-kooperazzjoni nikleari jkunu bbżati fuq ir-rispett tal-konvenzjonijiet u t-trattati internazzjonali. Jenħtieġ li d-dispożizzjonijiet dwar il-kooperazzjoni fil-qasam nukleari jkunu mirfuda minn impenji li jiġu ppreżervati l-istandards għolja ta’ sigurtà nukleari li jkunu applikati fi tmiem il-perjodu ta’ tranżizzjoni, u fuq l-impenn mill-Euratom u mir-Renju Unit li jibqgħu jtejbu l-implimentazzjoni tal-prinċipji tal-Konvenzjoni dwar is-Sigurtà Nukleari.

80.Jenħtieġ li d-dispożizzjonijiet dwar il-kooperazzjoni nukleari jiffaċilitaw il-kummerċ fil-materjali u t-tagħmir nukleari, it-trasferiment tat-teknoloġija nukleari u jippermetti l-kooperazzjoni u l-iskambju tal-informazzjoni bejn il-Euratom, ir-Renju Unit u l-awtoritajiet nazzjonali tiegħu, inkluż f’dak li għandu x’jaqsam mal-iskambju ta’ informazzjoni dwar is-salvagwardji nukleari, is-sigurtà nukleari, il-livelli tar-radjuattività fl-ambjent u l-provvista ta’ isotopi radjuattivi mediċi.

12. IS-SAJD

81.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tinkludi, fil-parti ekonomika tagħha, dispożizzjonijiet dwar is-sajd li jistabbilixxu qafas għall-ġestjoni tal-istokkijiet kondiviżi tal-ħut, kif ukoll il-kundizzjonijiet dwar l-aċċess għall-ilmijiet u r-riżorsi. Jenħtieġ li tiggarantixxi li jsir sajd responsabbli li jiżgura l-konservazzjoni u s-sostenibbiltà għat-tul tar-riżorsi bijoloġiċi marittimi, konformi mal-prinċipji relevanti skont id-dritt internazzjonali u tal-Unjoni, b’mod partikolari dawk li jirfdu l-Politika Komuni dwar is-Sajd, kif stabbilita fir-Regolament (UE) Nru 1380/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Diċembru 2013. Jenħtieġ li d-dispożizzjonijiet dwar is-sajd ikunu mirfuda minn ġestjoni u superviżjoni effettiva, kif ukoll minn arranġamenti ta’ soluzzjoni ta’ tilwim u ta’ infurzar, inklużi rimedji xierqa.

82.Id-dispożizzjonijiet fejn jidħol is-sajd jenħtieġ li jinkorporaw il-kooperazzjoni dwar l-iżvilupp ta’ miżuri għall-esplojtazzjoni sostenibbli u l-konservazzjoni tar-riżorsi, inkluż l-evitar ta’ prattiċi li jwasslu għall-ħela, bħal ma hu r-rimi. Jenħtieġ li tali miżuri ma jkunux diskriminatorji u jkunu jsegwu approċċ ibbażat fuq ix-xjenza allinjat mal-objettiv tal-kisba ta’ rendiment sostenibbli massimu għall-istokkijiet ikkonċernati. Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tinkludi dispożizzjonijiet għall-kollaborazzjoni fil-ġbir tad-data u fir-riċerka.

83.Apparti l-kooperazzjoni fejn tidħol il-konservazzjoni, l-immaniġġjar u r-regolamentazzjoni, l-objettiv tad-dispożizzjonijiet dwar is-sajd jenħtieġ li jkun dak li jiġu ppreżervati l-attivitajiet tas-sajd tal-Unjoni. B’mod partikolari, jenħtieġ li jkollha l-għan li tevita d-diżlokazzjoni ekonomika għas-sajjieda tal-Unjoni li tradizzjonalment kienu jistadu fl-ilmijiet tar-Renju Unit.

84.Sabiex jintlaħaq dan l-objettiv, id-dispożizzjonijiet dwar is-sajd jenħtieġ li jkunu kostruwiti fuq il-kundizzjonijiet ta’ aċċess reċiproku, ishma ta’ kwoti u l-attività tradizzjonali eżistenti tal-flotta tal-Unjoni, u għaldaqstant:

-jipprevedu aċċess reċiproku kontinwu, għall-ispeċi relevanti kollha, mill-opri tal-baħar tal-Unjoni u tar-Renju Unit għall-ilmijiet tal-Unjoni u tar-Renju Unit;

-jiddefinixxu ishma ta’ kwoti stabbli, li jkunu jistgħu jiġu aġġustati biss bil-kunsens taż-żewġ Partijiet;

-jkunu jinkludu modalitajiet għat-trasferimenti u l-iskambji ta’ kwoti u għall-istabbiliment ta’ qbid permissibbli totali annwali jew pluriennali (jew limitazzjonijiet tal-isforz) abbażi ta’ strateġiji ta’ mmaniġġjar fit-tul;

-jorganizzaw il-modalitajiet għall-kisba ta’ awtorizzazzjonijiet għas-sajd u d-dispożizzjonijiet li jiggarantixxu l-ekwità tat-trattament u l-konformità, inkluż attivitajiet konġunti ta’ spezzjoni u kontroll.

85.Il-kundizzjonijiet ta’ aċċess għall-ilmijiet u l-ishma tal-kwoti għandhom jiggwidaw il-kundizzjonijiet stabbiliti fir-rigward ta’ aspetti oħra tal-parti ekonomika tas-sħubija prevista, b’mod partikolari tal-kundizzjonijiet għall-aċċess skont iż-żona ta’ kummerċ ħieles kif hemm provvediment għaliha fil-Punt B tat-Taqsima 2 ta’ din il-Parti.

86.Id-dispożizzjonijiet dwar is-sajd jenħtieġ li jkunu stabbiliti sal-1 ta’ Lulju 2020, sabiex ikunu lesti f’mument tajjeb biżzejjed biex jintużaw għad-determinazzjoni tal-opportunitajiet tas-sajd għall-ewwel sena wara l-perjodu ta’ tranżizzjoni.

13. L-IMPRIŻI ŻGĦAR U MEDJI (SMEs)

87.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tinkludi kapitolu speċifiku dwar l-impriżi żgħar u medji (SMEs) li jkun ta’ għajnuna biex l-SMEs jieħdu vantaġġ sħiħ mis-sħubija prevista, fost affarijiet oħra billi jiżdied il-livell ta’ għarfien fost l-SMEs u billi jitjieb l-aċċess tagħhom għal informazzjoni utli dwar ir-regoli, ir-regolamenti u l-proċeduri marbuta ma’ kif tagħmel in-negozju, inkluż dwar l-akkwist pubbliku.

14.IL-KOOPERAZZJONI DINJIJA

88.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tinkludi dispożizzjonijiet li jirrikonoxxu l-importanza tal-kooperazzjoni dinjija biex ikunu jistgħu jiġu indirizzati kwistjonijiet kondiviżi ta’ natura ekonomika, ambjentali u soċjali. Bħala tali, filwaqt li tiġi ppriżervata l-awtonomija tagħhom fit-teħid tad-deċiżjonijiet, jenħtieġ li s-sħubija prevista tinkludi kooperazzjoni f’fora internazzjonli, bħal ma hu l-G7 u l-G20, fejn ikun fl-interess reċiproku tagħhom, inkluż fl-oqsma ta’: it-tibdil fil-klima; l-iżvilupp sostenibbli; it-tniġġiż transfruntier; il-protezzjoni ambjentali; il-protezzjoni tas-saħħa pubblika u tal-konsumatur; l-istabbiltà finanzjarja; kif ukoll il-ġlieda kontra l-protezzjoniżmu.

15. KUNDIZZJONIJIET EKWI U S-SOSTENIBBILTÀ

A. Prinċipji ġenerali

89.Fid-dawl tal-qrubija ġeografika u l-interdipendenza tal-Unjoni u r-Renju Unit, is-sħubija prevista trid tiggarantixxi kompetizzjoni miftuħa u ġusta, li tkun tinkorpora impenji qawwija biex jiġu ggarantiti kundizzjonijiet ekwi. Jenħtieġ li dawn l-impenji jkunu proporzjonali mal-ambitu u l-profondità tas-sħubija komprensiva prevista u mar-rabta ekonomika bejn il-Partijiet. Jenħtieġ li dawn l-impenji ma jħallux li jsiru distorsjonijiet tal-kummerċ u ma jagħtux vantaġġi kompetittivi mhux ġusti. Għal dak l-iskop, jenħtieġ li s-sħubija prevista tmantni l-istandards komuni għolja fl-oqsma tal-għajnuna mill-Istat, il-kompetizzjoni, l-impriżi tal-Istat, l-istandards soċjali u tal-impjiegi, l-istandards ambjentali, it-tibdil fil-klima, u kwistjonijiet relevanti li jolqtu t-taxxa. Meta jsir hekk, jenħtieġ li l-ftehim ikun jistrieħ fuq standards xierqa u relevanti internazzjonali u tal-Unjoni. Jenħtieġ li jkun jinkludi mekkaniżmi adegwati sabiex jiġu ggarantiti l-implimentazzjoni fil-livell domestiku, l-infurzar u s-soluzzjoni tat-tilwim effettivi, inklużi rimedji xierqa. Jenħtieġ ukoll li l-Unjoni jkollha l-possibbiltà li tapplika miżuri temporanji awtonomi biex tkun tista’ tirreaġixxi malajr meta jkun hemm tħarbit fil-kundizzjonijiet ekwi fejn tidħol il-kompetizzjoni f’oqsma relevanti.

90.Jenħtieġ li fis-sħubija prevista l-Partijiet ikunu impenjati li jkompli jtejbu l-livelli rispettivi ta’ protezzjoni bil-għan aħħari li jiggarantixxu livelli għolja ta’ protezzjoni fl-oqsma li ssir referenza għalihom fil-paragrafu 89 . Il-korp ta' tmexxija jenħtieġ li jingħata s-setgħa li jimmodifika l-impenji dwar kundizzjonijiet ekwi sabiex jinkludi oqsma addizzjonali jew sabiex jistabbilixxi standards ogħla maż-żmien.

B. Il-Kompetizzjoni

91.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tiggarantixxi l-applikazzjoni tar-regoli tal-Unjoni dwar l-għajnuna mill-Istat lejn u fir-Renju Unit. Fil-każ ta’ għajnuna mir-Renju Unit li taffettwa l-kummerċ bejn ir-Renju Unit u l-Unjoni, ir-Renju Unit jenħtieġ li jistabbilixxi awtorità tal-infurzar indipendenti u bir-riżorsi meħtieġa li jkollha poteri effettivi li tinforza r-regoli applikabbli, li jkun jenħtieġ li taħdem f’kooperazzjoni mill-qrib mal-Kummissjoni. Jenħtieġ li t-tilwim dwar l-applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat fir-Renju Unit ikun suġġett għal proċess ta’ soluzzjoni tat-tilwim.

92.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tipprovdi li jkunu projbiti l-ftehimiet antikompetittivi, l-abbużi minn pożizzjoni dominanti u l-konċentrazzjonijiet ta’ impriżi li jheddu li jħarbtu l-kompetizzjoni, sakemm ma jingħatawx rimedji, safejn dawn jaffettwaw il-kummerċ bejn l-Unjoni u r-Renju Unit. Jenħtieġ ukoll li l-Partijiet jimpenjaw ruħhom għal infurzar effettiv permezz ta’ liġi dwar il-kompetizzjoni u ta’ proċeduri amministrattivi u ġudizzjarji domestiċi, li jippermettu t-teħid ta’ azzjoni effettiva u f’waqtha kontra l-ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni, kif ukoll għal rimedji effettivi.

C. Impriżi tal-Istat

93.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tinkludi dispożizzjonijiet dwar l-impriżi tal-Istat, il-monopolji rikonoxxuti u impriżi mogħtija drittijiet jew privileġġi speċjali, biex jiġi ggarantit li dawn ma jħarbtux il-kompetizzjoni jew joħolqu xi ostakoli għall-kummerċ u l-investiment.

D. IT-TASSAZZJONI

94.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tagħraf u timpenja lill-Partijiet biex jimplimentaw il-prinċipji tal-governanza tajba fil-qasam tat-tassazzjoni, inklużi l-istandards dinjija dwar it-trasparenza u l-iskambju tal-informazzjoni, it-tassazzjoni ġusta, u l-istandards tal-OECD kontra l-Erożjoni tal-Bażi u t-Trasferiment tal-Profitt (Base Erosion and Profit Shifting, BEPS). Għandha tiggarantixxi li r-Renju Unit japplika l-istandards komuni applikabbli fi ħdan l-Unjoni u fir-Renju Unit fi tmiem il-perjodu ta’ tranżizzjoni f’rabta ma’ mill-anqas l-oqsma li ġejjin: l-iskambju tal-informazzjoni dwar id-dħul, il-kontijiet finanzjarji, is-sentenzi dwar it-taxxa, ir-rapporti pajjiż b’pajjiż, is-sjieda benefiċjarja u l-arranġamenti potenzjoni transfruntiera ta’ ppjanar tat-taxxa. Jenħtieġ ukoll li tiggarantixxi li r-Renju Unit japplika l-istandards komuni applikabbli fi ħdan l-Unjoni u r-Renju Unit fi tmiem il-perjodu ta’ tranżizzjoni f’rabta mal-ġlieda kontra l-prattiċi ta’ evitar tat-taxxa u mar-rappurtaġġ pajjiż b’pajjiż minn istitutzzjonijiet ta’ kreditu u ditti tal-investiment.

95.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tirriafferma l-impenn tal-Partijiet li jnaqqsu l-miżuri dannużi marbuta mat-taxxa, filwaqt li jitqies il-Pjan ta’ Azzjoni G20-OECD-BEPS. Huma jenħtieġ ukoll li jiggarantixxu li r-Renju Unit jirriafferma l-impenn tiegħu għall-Kodiċi ta’ Kondotta għat-Tassazzjoni tan-Negozju.

E. Il-ħaddiema u l-protezzjoni soċjali

96.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tiggarantixxi li l-livell ta’ protezzjoni tal-ħaddiema u ta’ protezzjoni soċjali pprovduta bil-liġijiet, ir-regolamenti u l-prattiċi ma jitnaqqasx biex jitniżżel taħt il-livell ipprovdut mill-istandards komuni applikabbli fi ħdan l-Unjoni u r-Renju Unit fi tmiem il-perjodu ta’ tranżizzjoni f’rabta ma’ mill-anqas l-oqsma li ġejjin: id-drittijiet fundamentali fuq il-post tax-xogħol; is-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol, inkluż il-prinċipju prekawzjonarju; il-kundizzjonijiet ġusti fuq ix-xogħol u l-istandards tal-impjieg; kif ukoll id-drittijiet ta’ informazzjoni u konsultazzjoni fil-livell ta’ kumpanija u r-ristrutturar. Hija jenħtieġ ukoll li tipproteġi u tippromwovi d-djalogu soċjali dwar kwistjonijiet li jolqtu x-xogħol kemm mal-ħaddiema kif ukoll mal-impjegati, u l-organizzazzjonijiet rispettivi tagħhom, u mal-gvernijiet.

97.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tiggarantixxi l-infurzar effettiv mir-Renju Unit tal-impenji tiegħu u tal-liġijiet, tar-regolamenti u l-prattiċi tiegħu li jirriflettu dawk l-impenji, permezz ta’ awtoritajiet domestiċi li jingħataw ir-riżorsi li jkollhom bżonn, sistema effettiva ta’ spezzjonijiet fuq il-postijiet tax-xogħol u permezz ta’ amministrazzjoni effettiva u ta’ proċedimenti ġudizzjarji.

F. L-Ambjent

98.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tiggarantixxi li l-livell komuni ta’ protezzjoni ambjentali prevista bil-liġijiet, ir-regolamenti u l-prattiċi ma jitnaqqasx taħt il-livell ipprovdut mill-istandards komuni applikabbli fi ħdan l-Unjoni u r-Renju Unit fi tmiem il-perjodu ta’ tranżizzjoni f’rabta ma’ mill-anqas l-oqsma li ġejjin: l-aċċess għal informazzjoni dwar l-ambjent; il-parteċipazzjoni pubblika u l-aċċess għall-ġustizzja fi kwistjonijiet ambjentali; il-valutazzjoni tal-impatt ambjentali u l-valutazzjoni strateġika ambjentali; l-emissjonijiet industrijali; l-emissjonijiet fl-arja u l-miri u l-limiti massimi fejn tidħol il-kwalità tal-arja; il-konservazzjoni tan-natura u tal-bijodiversità; l-immaniġġjar tal-iskart; il-protezzjoni u l-preservazzjoni tal-ambjent akkwatiku; il-protezzjoni u l-preservazzjoni tal-ambjent marittimu; il-prevenzjoni, it-tnaqqis u l-eliminazzjoni ta’ riskji għas-saħħa tal-bniedem jew tal-ambjent li ġejjin mill-produzzjoni, l-użu, ir-rilaxx u d-disponiment ta' sustanzi kimiċi; kif ukoll it-tibdil fil-klima. Dan kollu jenħtieġ li jieħu kont tal-fatt li l-Unjoni u r-Renju Unit jikkondividu bijosfera komuni għar-rigward tat-tniġġiż transfruntier. Jenħtieġ li s-sħubija prevista tistabbilixxi impenji minimi li jirriflettu l-istandards, inklużi miri, li jkunu eżistenti fi tmiem il-perjodu ta’ tranżizzjoni f’dawk l-oqsma, fejn ikun relevanti. Jenħtieġ li s-sħubija prevista tiggarantixxi li l-Partijiet jirrispettaw il-prinċipju prekawzjonarju u l-prinċipji li jmissha tittieħed azzjoni preventiva, li l-prijorità hija li d-dannu ambjentali jiġi rranġat fis-sors u li min iniġġeż għandu jħallas.

99.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tiggarantixxi li r-Renju Unit jimplimenta, permezz ta’ korp jew korpi indipendenti u li jkollhom ir-riżorsi biex jagħmlu dan, sistema trasparenti għall-monitoraġġ domestiku, ir-rappurtar, is-superviżjoni u l-infurzar effettiv tal-obbligi tiegħu .

G. Il-Ġlieda kontra t-tibdil fil-klima

100.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tirriafferma l-impenji tal-Partijiet biex b’mod effettiv jimplimentaw ftehimiet internazzjonali biex jaffaċċjaw it-tibdil fil-klima, inklużi dawk stabbiliti bil-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima (United Nations Framework Conventions on Climate Change, UNFCCC), bħal ma hu l-Ftehim ta’ Pariġi.

101.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tiggarantixxi li r-Renju Unit iżomm sistema ta’ pprezzar tal-karbonju li tkun mill-anqas ta’ effettività u ambitu ugwali għal dik li hija pprovduta mill-istandards komuni, inklużi l-miri, miftiehma mal-Unjoni qabel tmiem il-perjodu ta’ tranżizzjoni u applikabbli għall-perjodu ta’ wara dan. Jenħtieġ li l-Partijiet jikkunsidraw li tintrabat xi sistema nazzjonali li jista’ jkollu r-Renju Unit dwar l-emissjonijiet tal-gassijiet bl-effett ta’ serra mas-Sistema għall-Iskambju ta’ Kwoti tal-Emissjonijiet tal-Unjoni (Emissions Trading System, ETS). Tali rbit tas-sistemi jenħtieġ li jkun ibbażat fuq il-kundizzjonijiet maqbula mal-Unjoni, ikun jiggarantixxi l-integrità tal-ETS tal-Unjoni kif ukoll kundizzjonijiet ekwi, u jipprovdi l-possibbiltà li jiżdied il-livell ta’ ambizzjoni maż-żmien.

102.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tiggarantixxi wkoll li fl-oqsma mhux koperti minn sistema ta’ pprezzar tal-karbonju, ir-Renju Unit ma jnaqqasx il-livell ta’ protezzjoni biex iġibu taħt il-livell ipprovdut mill-istandards komuni, inklużi l-miri, miftiehma mal-Unjoni qabel tmiem il-perjodu ta’ tranżizzjoni u applikabbli għall-perjodu ta’ wara dan.

103.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tiggarantixxi li r-Renju Unit jimplimenta sistema trasparenti għall-monitoraġġ domestiku, ir-rappurtar, is-superviżjoni u l-infurzar effettivi tal-obbligi tiegħu minn korp jew korpi indipendenti u li jkollhom ir-riżorsi biex jagħmlu dan.

H. Strumenti oħra għall-iżvilupp sostenibbli

104.F’konformità mal-objettiv tal-Partijiet li jiġi ggarantit żvilupp sostenibbli, jenħtieġ li s-sħubija prevista tippromwovi l-implimentazzjoni tal-Aġenda tal-2030 tan-Nazzjonijiet Uniti għall-iżvilupp sostenibbli. Jenħtieġ li tinkludi dispożizzjonijiet dwar l-aderenza ma’ prinċipji u regoli relevanti maqbula f’livell internazzjonali u dwar l-implimentazzjoni effettiva tagħhom. Dan għandu jinkludi l-konvenzjonijiet tal-Organizzazzjoni Dinjija tax-Xogħol (International Labour Organisation, ILO) u tal-Karta Soċjali Ewropea tal-Kunsill tal-Ewropa. Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tkopri wkoll ftehimiet ambjentali multilaterali inkluż dawk marbuta mat-tibdil fil-klima, b’mod partikolari l-Ftehim ta’ Pariġi, kif ukoll inizjattivi multilaterali marbuta mat-taffija tat-tibdil fil-klima, bħal dawk tal-Organizzazzjoni Marittima Internazzjonali (International Maritime Organization, IMO).

105.Barra minn dan, meta l-Partijiet iżidu l-livell ta’ protezzjoni tagħhom ambjentali, soċjali u tax-xogħol kif ukoll tal-klima, lil hinn mill-impenji fil-paragrafi 96 , 98 u 100 sa 102 , jenħtieġ li s-sħubija prevista ma tħallihomx ibaxxu dawk il-livelli addizzjonali biex b’hekk jagħtu spinta lill-kummerċ u l-investiment.

106.Għal dan l-iskop, jenħtieġ li s-sħubija prevista tippromwovi kontribut akbar ta’ kummerċ u investiment għall-iżvilupp sostenibbli, anki billi, permezz tal-kooperazzjoni bilaterali u f’fora internazzjonali, kif ukoll b’mezzi oħra, jiġu indirizzati oqsma bħal ma huma l-faċilitazzjoni tal-kummerċ fi prodotti ambjentali u li ma jagħmlux ħsara ambjentali u l-promozzjoni ta’ skemi volontarji ta’ assikurazzjoni tas-sostenibbiltà u ta’ responsabbiltà soċjali korporattiva. Jenħtieġ li b’mod partikolari tagħti lok għall-kooperazzjoni f’fora internazzjonali, bħal ma huma l-UNFCCC, il-G7 u l-G20, u li, b’mod bilaterali, żżid il-livel ta’ ambizzjoni fejn jidħol l-iżvilupp sostenibbli u fil-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima. Jenħtieġ ukoll li tippromwovi l-kummerċ li jiffavorixxi l-iżvilupp b’emissjonijiet baxxi u li jiflaħ għat-tibdil fil-klima. Jenħtieġ ulterjorment li s-sħubija prevista tkun tippromwovi l-kummerċ f’riżorsi naturali miksuba b’mod legali u mmaniġġjati b’mod sostenibbli, b’mod partikolari fejn jidħlu l-bijodiversità, il-fawna u l-flora, l-ekosistema akwatika, il-prodotti mill-forestrija, u tkun tkopri strumenti u prattiċi internazzjonali relevanti oħra.

107.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tipprovdi għall-parteċipazzjoni tas-soċjetà ċivili u għad-djalogu.

108.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tipprovdi għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-impenji u tal-impatti soċjali u ambjentali tas-sħubija prevista permezz fost affarijiet oħra ta’ rieżami pubbliku, skrutinju pubbliku u ta’ mekkaniżmi li jindirizzaw tilwim kif ukoll ta’ strumenti ta’ inkoraġġiment u attivitajiet ta’ kooperazzjoni marbuta mal-kummerċ, inkluż f’fora relevanti internazzjonali.

16. L-ASPETTATTIVI ĠENERALI

109.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tinkludi aspettattivi ġenerali, applikabbli għall-partijiet relevanti tas-sħubija prevista, inkluż fejn jidħlu s-sigurtà, il-bilanċ tal-pagamenti, is-superviżjoni prudenzjali u t-tassazzjoni abbażi tal-artikoli relevanti ta’ ftehimiet tad-WTO.

PARTI III: IL-PARTI TAS-SIGURTÀ

1. L-OBJETTIVI U L-PRINĊIPJI

110.B’attenzjoni mill-Unjoni għas-sigurtà u l-ħarsien taċ-ċittadini tagħha, jenħtieġ li l-Partijiet jistabbilixxu sħubija wiesgħa, komprensiva u bbilanċjata fejn tidħol is-sigurtà. Din is-sħubija se tieħu kont tal-qrubija ġeografika u tat-theddid li jkun qiegħed jevolvi, inkluż il-kriminalità internazzjonali serja, il-kriminalità organizzata, l-attakki ċibernetiċi, il-kampanji ta’ diżinformazzjoni, it-theddid ibridu, l-erożjoni tal-ordni internazzjonali bbażat fuq ir-regoli u l-qawmien mill-ġdid ta’ theddid li ġej mill-Istati.

111.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tirrafferma l-impenn tal-Partijiet li jippromwovu s-sigurtà dinjija, il-prosperità u l-multilateraliżmu effettiv, mirfud mill-prinċipji, il-valuri u l-interessi kondiviżi tagħhom. Jenħtieġ li s-sigurtà prevista tkun tikkomprendi l-infurzar tal-liġi u l-kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji kriminali, il-politika barranija, is-sigurtà u d-difiza kif ukoll kooperazzjoni tematika f’oqsma ta’ interess komuni.

2. L-INFURZAR TAL-LIĠI U L-KOOPERAZZJONI ĠUDIZZJARJA FI KWISTJONIJIET TA’ NATURA KRIMINALI

112.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tipprovdi għal kooperazzjoni fl-infurzar tal-liġi u kooperazzjoni ġudizzjarja f’rabta mal-prevenzjoni, l-investigazzjoni, is-sejba u l-prosekuzzjoni ta’ reati kriminali, fil-kunsiderazzjomni tal-istatus futur tar-Renju Unit bħala pajjiż terz mhux ta’ Schengen li ma jipprevedix il-moviment ħieles tal-persuni. Is-sħubija prevista jenħtieġ li tiggarantixxi r-reċiproċità, tippreserva l-awtonomija tat-teħid ta’ deċiżjonijiet tal-Unjoni u l-integrità tal-ordni ġuridiku tagħha, u li tieħu f’kunsiderazzjoni l-fatt li pajjiż terz ma jistax igawdi l-istess drittijiet u benefiċċji daqs Stat Membru.

113.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun mirfuda minn impenji għar-rispett tad-drittijiet fundamentali inkluż protezzjoni adegwata tad-data personali, li tabilita l-kooperazzjoni. F’dan il-kuntest, jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tipprovdi għat-terminazzjoni awtomatika tal-kooperazzjoni fl-infurzar tal-liġi u tal-kooperazzjoni ġudizzjarja fi kwistjonijiet ta’ natura kriminali kieku r-Renju Unit kellu jiddenunzja l-Konvenzjoni Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem (European Convention of Human Rights, ECHR). Jenħtieġ li tipprevedi wkoll is-sospensjoni awtomatika kieku r-Renju Unit kellu jabroga l-liġi domestika li ddaħħal fis-seħħ l-ECHR, biex b’hekk ikun impossibbli li individwi jinvokaw id-drittijiet skont l-ECHR quddiem il-qrati tar-Renju Unit. Il-livell ta’ ambizzjoni tal-kooperazzjoni fl-infurzar tal-liġi u l-kooperazzjoni ġudizzjarja previsti fis-sħubija ta’ sigurtà se jkunu jiddependu fuq il-livell ta’ protezzjoni tad-data personali ggartantit fir-Renju Unit. Il-Kummissjoni se taħdem biex tittieħed deċiżjoni ta’ adegwatezza għall-faċilitazzjoni ta’ tali kooperazzjoni, jekk jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet applikabbli. Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tipprevedi s-sospensjoni tal-kooperazzjoni fl-infurzar tal-liġi kif ukoll f’dik ġudizzjarja stabbilita fis-sħubija ta’ sigurtà, jekk id-deċiżjoni ta’ adegwatezza tiġi revokata jew sospiża mill-Kummissjoni jew tiġi ddikjarata invalida mill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea (QĠUE). Jenħtieġ li s-sħubija ta’ sigurtà tipprevedi wkoll garanziji ġudizzjarji dwar proċess ġudizzjarju ġust, inklużi d-drittijiet proċedurali, pereż. aċċess effettiv għal avukat. Jenħtieġ ukoll tistabbilixxi liema jkunu r-raġunijiet xierqa biex tinċaħad talba għall-kooperazzjoni, inkluż meta tali talba tkun tikkonċerna persuna li tkun ġiet ikkundannata jew inkella liberata b'mod definittiv, għall-istess fatti fi Stat Membru jew fir-Renju Unit.

A. L-iskambju tad-data

114.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tistabbilixxi arranġamenti għal skambji f’waqthom, effettivi, effiċjenti u reċiproki bejn l-Unitajiet tal-Informazzjoni dwar il-Passiġġieri għall-iskambji ta’ data tar-Reġistru tal-Ismijiet tal-Passiġġieri (PNR) u tar-riżultati tal-ipproċessar ta’ tali data maħżuna fis-sistemi nazzjonali rispetti ta’ pproċessar tal-PNR. Jenħtieġ ukoll li tipprovdi bażi għat-trasferimenti ta’ data tal-PNR lir-Renju Unit mil-linji tal-ajru fil-każ ta’ titjiriet bejn ir-Renju Unit u xi Stat Membru. Tali arranġamenti jenħtieġ li jkunu konformi mar-rekwiżiti relevanti, inklużi dawk stabbiliti fl-Opinjoni 1/15 tal-QĠUE.

115.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tipprovdi għal arranġamenti bejn il-Partijiet li jiggarnatixxu aċċess reċiproku għad-data disponibbli fil-livell nazzjonali dwar id-DNA u l-marki tas-swaba ta’ individwi taħt suspett u kkundannati, kif ukoll data dwar ir-reġistrazzjoni tal-vetturi (Prüm).

116.Bla ħsara għall-iskambju ta’ informazzjoni dwar l-infurzar tad-data permezz tal-Interpol, il-Europol, ftehimiet bilaterali u internazzjonali, jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tipprovdi għall-iskambju ssimplifikat ta’ informazzjoni u intelligence eżistenti bejn l-awtoritajiet ta’ infurzar tar-Renju Unit u tal-Istati Membri, bl-intenzjoni li jiġu stabbiliti kapaċitajiet li, safejn ikun teknikament u legalment possibbli, u meqjusa neċessarji fl-interess tal-Unjoni, jkunu qrib dawk abilitati bid-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2006/960/ĠAI Dan ikun jinkudi informazzjoni dwar persuni u oġġetti mfittxija u nieqsa.

B. Il-kooperazzjoni operattiva bejn l-awtoritajiet ta’ infurzar tal-liġi u l-kooperazzjoni ġudizzjarja f’materji ta’ natura kriminali

117.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tipprovdi għal kooperazzjoni bejn ir-Renju Unit u l-Europol u l-Eurojust f’konformità mal-arranġamenti għall-kooperazzjoni ma’ pajjiżi terzi stabbiliti fil-leġiżlazzjoni relavanti tal-Unjoni.

118.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tistabbilixxi arranġamenti effettivi abbażi ta’ proċeduri razzjonalizzati suġġetti għall-kontroll ġudizzjarju u għal limiti ta’ żmien li jippermettu lir-Renju Unit u lill-Istati Membri tal-Unjoni jikkonsejaw b’mod effiċjenti u spedit il-persuni taħt suspett jew ikkundannati, bil-possibbilitajiet li jiġi rinunzjat ir-rekwiżit tal-kriminalità doppja fil-każ ta’ ċerti reati, u biex tiġi stabbilta l-applikabbiltà ta’ dawn l-arranġamenti għaċ-ċittadini proprji u għal reati politiċi.

119.Sabiex tiġi ggarantita l-kooperazzjoni prattika effettiva u effiċjenti bejn l-awtoritajiet ta’ infurzar tal-liġi u dawk ġudizzjarji f’materji ta’ natura kriminali, jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tiffaċilita u tissupplimenta, fejn ikun neċessarju, l-applikazzjoni ta’ konvenzjonijiet relevanti tal-Kunsill tal-Ewropea, inkluż billi jiġu imposti limiti ta’ żmien u billi jiġu pprovduti formoli standard. Jenħtieġ ukoll li tkun tkopri forom supplimentari neċessarji ta’ assistenza legali reċiproka u ta’ arranġamenti xierqa għall-istatus futur tar-Renju Unit, inkluż rigward timijiet ta’ investigazzjoni konġunti, u l-aktar avvanzi reċenti fit-teknoloġija, bl-intenzjoni li jinħolqu kapaċitajiet li, safejn ikun teknikament u legalment possibbli, u safejn jitqies li jkun neċessarju u fl-interess tal-Unjoni, jkunu qrib dawk abilitati mill-istrumenti tal-Unjoni.

120.Biex tissupplimenta u tiffaċilita l-applikazzjoni tal-Konvenzjoni Ewropea dwar l-Assistenza Legali Reċiproka f’Materji Kriminali tal-20 ta’ April 1959 u l-Protokolli Addizzjonali tagħha, jenħtieġ li s-sħubija prevista tistabbilixxi arranġamenti dwar l-iskambju tal-informazzjoni dwar id-dokumentazzjoni kriminali li jkunu jixirqu għall-istatus futur tar-Renju Unit bl-intenzjoni li jinħolqu kapaċitajiet li, safejn ikun teknikament u legalment possibbli, u jkun jitqies fl-interess tal-Unjoni, jkunu qrib dawk abilitati mill-istrument tal-Unjoni.

C. Il-ħidma kontra l-ħasil tal-flus u kontra l-iffinanzjar tat-terroriżmu

121.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tinkludi impenji b’appoġġ għall-isforzi internazzjonali fil-prevenzjoni tal-ħasil tal-flus u l-iffinanzjar tat-terroriżmu, u l-ġlieda kontrihom, b’mod partikolari permezz ta’ konformità mal-istandards tat-Task Force ta’Azzjoni Finanzjarja (Financial Action Task Force, FATF). Jenħtieġ li d-dispożizzjonijiet tas-sħubija prevista jmorru lil hinn mill-istandards tal-FATF fejn tidħol l-informazzjoni dwar is-sjieda benefiċjarja, fost oħrajn billi jsir provvediment għall-eżistenza ta’ reġistri pubbliċi b’informazzjoni dwar is-sjieda benefiċjarja għall-kumpaniji u reġistri semipubbliċi ta’ informazzjoni dwar is-sjieda benefiċjarja fil-każ ta’ trusts u arranġamenti legali oħra.

3. IL-POLITIKA BARRANIJA, IS-SIGURTÀ U D-DIFIŻA

122.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tipprovdi għal kooperazzjoni ambizzjuża, mill-qrib u dejjiema dwar l-azzjoni esterna għall-protezzjoni taċ-ċittadini mit-theddid estern, għall-prevenzjoni tal-kunflitti, it-tisħiħ tal-paċi u s-sigurtà internazzjonali u li tkun tindirizza l-kawżi fl-għeruq tal-isfidi dinjija.

123.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tippreserva l-awtonomija tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-Unjoni inkluż it-tfassil tal-politika barranija, is-sigurtà u d-difiża tagħha. Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tirrispetta l-ordni ġuridiku tal-Unjoni kif ukoll l-interessi strateġiċi u ta’ sigurtà tagħha.

124.Fejn u meta r-Renju Unit ikollu interessi kondiviżi mal-Unjoni, jenħtieġ li s-sħubija prevista tippermetti li r-Renju Unit bħala pajjiż terzi jikkoopera mal-Unjoni.

125.Permezz ta’ użu sħiħ mill-qafas eżistenti ta’ kooperazzjoni ma’ pajjiżi terzi, inkluż permezz tan-Nazzjonijiet Uniti u n-NATO, jenħtieġ li s-sħubija tippermetti li jkun hemm djalogu, konsultazzjoni, skambju tal-informazzjoni u mekkaniżmu ta’ kooperazzjoni, kif xieraq, li jkunu flessibbli, li jistgħu jitkabbru jew jiċċekknu, u proporzjonali għal-livell ta’ impenn tar-Renju Unit biswit l-Unjoni.

A. Il-konsultazzjoni u l-kooperazzjoni

126.Jenħtieġ li bis-sħubija prevista jkunu jistgħu jsiru konsultazzjonijiet bejn l-Unjoni u r-Renju Unit permezz ta’ Djalogu Politiku dwar il-Politika Estera u ta’ Sigurtà Komuni (PESK) u l-Politika ta’ Sigurtà u ta’ Difiża Komuni (PSDK) kif ukoll djalogi settorjali. Il-Partijiet jistgħu jdaħħlu fis-seħħ tali konsultazzjonijiet strutturati, fejn ikun xieraq, qabel tmiem il-perjodu ta’ tranżizzjoni.

127.Jenħtieġ li bis-sħubija prevista tkun tista’ ssir kooperazzjoni bejn l-Unjoni u r-Renju Unit f’pajjiżi terzi, inkuż fejn tidħol il-protezzjoni konsulari, u f’organizzazzjonijiet internazzjonali, b’mod partikolari fil-qafas tan-Nazzjonijiet Uniti, bl-intenzjoni li jiġu kkombinati sforzi fl-azzjoni esterna u fl-immaniġġjar ta’ sfidi globali.

B. Sanzjonijiet

128.Sabiex ikun jista’ jsir l-alinjament tar-Renju Unit mal-politika dwar is-sanzjonijiet tal-Unjoni, meta u fejn ikunu kondiviżi l-objettivi ta’ politika barranija, jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tiffaċilita d-djalogu u l-iskambju reċiproku tal-informazzjoni bejn l-Unjoni u r-Renju Unit fi stadji xierqa taċ-ċiklu politiku tar-reġimi rispettivi tagħhom ta’ sanzjonijiet.

C. Operazzjonijiet u missjoniijiet

129.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tistabilixxi qafas f’konformità mar-regoli eżistenti biex ir-Renju Unit ikun jista’ jipparteċipa, fuq bażi ta’ każ b’każ, u wara invit mill-Unjoni, f’missjonijiet u operazzjonijiet tal-PSDK li jkunu miftuħa għal pajjiżi terzi.

130.Skont dan il-qafas, u fil-kuntest ta’ xi missjoni jew operazzjoni tal-PSDK li fiha jipparteċipa r-Renju Unit, jenħtieġ li s-sħubija prevista tipprevedi l-interazzjoni u l-iskambju tal-informazzjoni mar-Renju Unit li jkunu fi proporzjon mal-livell ta’ kontribut li jkun qiegħed jagħti r-Renju Unit.

D. L-iżvilupp tal-kapaċitajiet ta’ difiża

131.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tippreserva l-awtonomija strateġika u l-libertà ta’ azzjoni tal-Unjoni mirfuda mill-bażi industrijali ta’ difiża tagħha. Fejn ikun fl-interess industrijali u teknoloġiku tal-Unjoni li tiġi ffaċilitata l-interoperabbiltà tal-forzi armati rispettivi, is-sħubija ta’ sigurtà tista’ tabilita, jekk ikun skont il-kundizzjonijiet tad-dritt tal-Unjoni, u sal-punt li jkun possibbli:

a)Il-kollaborazzjoni tar-Renju Unit fl-iżvilupp ta’ proġetti ta’ riċerka u kapaċitajiet tal-Aġenzija Ewropea tad-Difiża (European Defence Agency, EDA), permezz ta’ arranġament amministrattiv.

b)Il-parteċipazzjoni ta’ entitajiet eliġibbli tar-Renju Unit fi proġetti ta’ difiża kollaborattivi li jġibu flimkien entitajiet tal-Unjoni appoġġjati mill-Fond Ewropew tad-Difiża.

c)Il-parteċipazzjoni tar-Renju Unit fuq bażi eċċezzjonali fi proġetti fil-qafas tal-Kooperazzjoni Strutturata Permanenti (Permanent Structured Cooperation, PESCO), meta jkun mistieden biex jipparteċipa mill-Unjoni.

132.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tipprovdi li kull parteċipazzjoni tar-Renju Unit fl-attivitajiet tal-EDA jew taċ-Ċentru Satellitari tal-Unjoni Ewropea (European Union Satellite Centre, EUSC) li jkunu relatati mal-politiki usa’ tal-Unjoni jkunu konformi mar-regoli ta’ parteċipazzjoni definiti fid-dritt tal-Unjoni.

E. Skambji ta’ intelligence

133.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tipprovdi għall-possibbiltà ta’ skambji ta’ intelligence bejn l-Unjoni u r-Renju Unit fuq bażi reċiproka fil-waqt u b’mod voluntarju skont kif ikun xieraq, filwaqt li tiġi preżervata l-produzzjoni awtonoma ta’ prodotti ta’ intelligence tal-Unjoni. Tali skambji ta’ intelligence jenħtieġ li jkunu jikkontribwixxu għal fehim kondiviż tal-ambjent ta’ sigurtà tal-Ewropa u jiffaċilitaw il-kooperazzjoni bejn l-Unjoni u r-Renju Unit.

134.Jenħtieġ li bis-sħubija prevista jkun jista’ jsir l-iskambju ta’ intelligence u ta’ informazzjoni sensittiva bejn l-istituzzjonijiet, l-entitajiet, l-uffiċċji u l-aġenziji relevanti tal-Unjoni u l-awtoritajiet tar-Renju Unit. Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tipprovdi għall-kooperazzjoni bejn ir-Renju Unit u l-EUSC f’konformità mad-Deċiżjoni tal-Kunsill dwar l-istabbiliment tal-EUSC fil-qasam tar-ritratti mill-ispazju.

F. L-ispazju

135.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tipprovdi għall-possibbiltà li r-Renju Unit ikollu aċċess għas-Servizz Pubbliku Regolat ta’ Galileo (Public Regulated Service, PRS) permezz ta’ dispożizzjonijiet dwar il-PRS skont il-liġi tal-Unjoni. Jenħtieġ li tali dispożizzjonijiet dwar il-PRS jkunu jippermettu lir-Renju Unit li jakkwista aċċess għas-servizz l-aktar reżiljenti ta’ Galileo għal applikazzjonijiet sensittivi fil-kuntest ta’ operazzjonijiet tal-Unjoni jew operazzjonijiet ad hoc li jkunu jinvolvu lill-Istati Membri.

136.Peress li l-aċċess għall-iżvilupp tat-teknoloġiji huwa eskluż, l-aċċess għall-PRS Galileo jenħtieġ li jkun bil-kundizzjoni li:

a)jiġi żgurat li l-użu mir-Renju Unit tal-PRS ma jkunx jikser l-interessi essenzjali ta’ sigurtà tal-Unjoni u tal-Istati Membri tagħha;

b)ir-Renju Unit jipparteċipa fl-attivitajiet mhux relatati mas-sigurtà tal-Programm Spazjali tal-Unjoni kif previst fit-Taqsima 2(A) tal-Parti I dwar il-parteċipazzjoni fi programmi tal-Unjoni, sakemm ir-Renju Unit idum jagħti lill-Unjoni aċċess għas-Sistema tas-Satelliti ta’ Navigazzjoni Globali tar-Renju Unit li hemm ippjanata li ssir.

G. Il-kooperazzjoni għall-iżvilupp

137.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tippermetti lir-Renju Unit li jikkontribwixxi għall-istrumenti u l-mekkaniżmi tal-Unjoni fir-rispett sħiħ tal-awtonomija tal-Unjoni fl-ipprogrammar ta’ prijoritajiet għall-iżvilupp. Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tippromwovi l-iżvilupp sostenibbli u l-eliminazzjoni tal-faqar. F’dan ir-rigward, jenħtieġ li s-sħubija tipprevedi t-tkomplija tal-appoġġ mill-Partijiet għall-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti u tal-Kunsens Ewropew għall-Iżvilupp.

4. IL-KOOPERAZZJONI TEMATIKA

A. Iċ-ċibersigurtà

138.Jenħtieġ li bis-sħubija prevista jkun jista’ jsir djalogu bejn l-Unjoni u r-Renju Unit dwar iċ-ċibersigurtà, inkluż kooperazzjoni għall-promozzjoni ta’ prattiki effettivi dinjija dwar iċ-ċibersigurtà f’entitajiet internazzjonali relevanti.

139.Jenħtieġ li bis-sħubija prevista jkun jista’ jsir l-iskambju f’waqtu u reċiproku ta’ informazzjoni bejn l-Unjoni u r-Renju Unit dwar iċ-ċibersigurtà, inkluż fejn jidħlu inċidenti u xejriet.

140.F’dan il-kuntest, jenħtieġ li bis-sħubija prevista tkun tista’ ssir kooperazzjoni li tiggarantixi r-reċiproċità bejn ir-Renju Unit u l-Iskwadra ta' Rispons f’Emerġenza relatata mal-Kompjuters – Unjoni Ewropea (CERT-UE). Jenħtieġ li biha r-Renju Unit ikun jista’ jipparteċipa f’attivitajiet relevanti tal-Grupp ta’ Kooperazzjoni stabbilit skont id-Direttiva tal-Unjoni dwar is-Sigurtà tas-Sistemi tan-Netwerk u tal-Informazzjoni u tal-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għaċ-Ċibersigurtà (ENISA).

B. Il-migrazzjoni irregolari

141.Jenħtieġ li s-sħubija prevista taħseb għall-kooperazzjoni biex tiġi ffaċċjata l-migrazzjoni irregolari, inkluż dak li jimbuttaha u l-konsegwenzi tagħha, filwaqt li jingħata għarfien kemm għall-ħtieġa li jiġu protetti dawk l-aktar vulnerabbli kif ukoll għall-istat futur tar‑Renju Unit bħala pajjiż terzi mhux f’Schengen li ma għandux provvediment għall-moviment ħieles tal-persuni. Din il-kooperazzjoni jenħtieġ li tkun tkopri:

a)kooperazzjoni mal-Europol fil-ġlieda kontra l-kriminalità organizzata marbuta mal-immigrazzjoni f’konformità mal-arranġamenti għal kooperazzjoni ma’ pajjiżi terzi kif stabbilit fil-leġiżlazzjoni relevanti tal-Unjoni;

b)djalogu dwar objettivi kondiviżi u dwar il-kooperazzjoni, inkluż f’pajjiżi terzi u f’fora internazzjonali, biex tiġi ffaċċjata minn qabel il-migrazzjoni irregolari.

PARTI IV: ARRANĠAMENTI ISTITUZZJONALI U OĦRAJN ORIZZONTALI

1. L-ISTRUTTURA

142.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun integrata f’qafas ta’ governanza kumplessiv li jkun ikopri l-oqsma kollha ta’ kooperazzjoni ekonomika u ta’ sigurtà, u, skont kif ikun xieraq, ftehimiet u arranġamenti li jissupplimentaw is-sħubija prevista.

143.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tippermetti li hija tiġi rieżaminata minn żmien għal żmien.

2. IL-GOVERNANZA

144.Sabiex jiġi ggarantit il-funzjonament tajjeb tas-sħubija prevista, jenħtieġ li din tirriafferma l-impenn li jkun hemm djalogu regolari u li jiġu stabbiliti arranġamenti robusti, effiċjenti u effettivi għall-immaniġġjar, is-superviżjoni, l-implimentazzjoni, ir-rieżami u l-iżvilupp tagħha hekk kif jgħaddi ż-żmien, u għas-soluzzjoni ta’ tilwim u għall-infurżar, fir-rispett sħiħ tal-awtonomija tal-ordnijiet ġuridiċi rispettivi tagħhom.

145.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tipprovdi għall-possibbiltà ta’ miżuri awtonomi, inkluż is-sospensjoni tal-applikazzjoni tas-sħubija, kif ukoll ta’ kull ftehim supplimentari, fit-totalità tagħhom jew parti minnhom, fil-każ ta’ xi ksur ta’ xi elementi essenzjali.

A. Direzzjoni strateġika u djalogu

146.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tinkludi djalogu fil-livelli xierqa sabiex tingħata direzzjoni strateġika u jiġu diskussi opportunitajiet ta’ kooperazzjoni f’oqsma ta’ interess reċiproku.

147.Jenħtieġ li jkun hemm ukoll djalogi tematiċi speċifiċi fil-livell xierqa li jenħtieġ iseħħu kemm-il darba jkun hemm bżonn għall-operat effettiv tas-sħubija prevista.

148.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tistabbilixxi djalogu bejn il-Parlament Ewropew u l-Parlament tar-Renju Unit, fejn iħossu li jkun xieraq, sabiex il-leġiżlaturi jaqsmu l-fehmiet u l-għarfien espert dwar kwistjonijiet marbuta mas-sħubija prevista.

149.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tinkoraġġixxi d-djaloġu fis-soċjetà ċivili.

B. Immaniġġjar, amministrazzjoni u superviżjoni

150.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tistabbilixxi korp ta’ tmexxija li jkun responsabbli għall-immaniġġjar u s-superviżjoni tal-implimentazzjoni u l-operat tas-sħubija prevista, li jiffaċilita s-soluzzjoni tat-tilwim kif imfisser hawn taħt. Jenħtieġ li huwa jieħu deċiżjonijiet u jagħmel rakkomandazzjonijiet rigward l-evoluzzjoni tiegħu.

151.Jenħtieġ li l-korp ta’ tmexxija jkun jinkorpora r-rappreżentanti tal-Partijiet f’livell xieraq, li jasal għal deċiżjonijiet b’kunsens reċiproku u li jiltaqa’ skont kemm ikun hemm bżonn biex iwettaq il-kompiti tiegħu. Jekk ikun neċessarju, jenħtieġ li dan il-korp jistabbilixxi wkoll sottokumitati biex jassistuh fit-twettiq tal-kompiti tiegħu.

C. Interpretazzjoni

152.Fir-rispett sħiħ tal-awtonomija tal-ordnijiet ġuridiċi tal-Partijiet, jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun interpretata u applikata b’mod konsistenti.

D. Soluzzjoni ta’ tilwim

153.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tinkludi arranġamenti xierqa għas-soluzzjoni tat-tilwim u għall-infurzar, inkluż dispożizzjonijiet rigward soluzzjoni malajr tal-problemi. Għal dak il-għan, jenħtieġ li tinkludi dispożizzjonijiet li jħajru lill-Partijiet jagħmlu kull tentattiv biex isolvu kull kwistjoni li tolqot l-operat tas-sħubija prevista permezz tad-diskussjoni u l-konsultazzjoni, inkluż fil-qafas tal-korp ta’ tmexxija għal soluzzjoni formali.

154.Meta jkun applikabbli, il-korp ta’ tmexxija jista’ jaqbel li jirreferi t-tilwima lil bord indipendenti ta’ arbitraġġ f’kull mument, u kull Parti jenħtieġ li tkun tista’ tagħmel dan meta l-korp ta’ tmexxija ma jkunx wasal għal soluzzjoni li tissodisfa liż-żewġ naħat fi żmien perjodu definit ta’ żmien. Jenħtieġ li d-deċiżjonijiet tal-bord indipendenti ta’ arbitraġġ ikunu vinkolanti fuq il-Partijiet.

155.F’każ li tinqala’ tilwima dwar xi kwistjoni ta’ interpretazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, li tista’ tiġi indikata wkoll minn kwalunkwe waħda mill-Partijiet, jenħtieġ li l-bord ta’ arbitraġġ jirreferi l-kwistjoni lill-QGUE bħala l-uniku arbitru tad-dritt tal-Unjoni, għal sentenza vinkolanti. Jenħtieġ li l-bord ta’ arbitraġġ jasal għal deċiżjoni dwar it-tilwima skont is-sentenza mogħtija mill-QĠUE.

156.Meta xi Parti ma tiħux dawk il-miżuri li jkunu neċessarji għall-konformità mar-riżoluzzjoni vinkolanti ta’ xi tilwima fi żmien perjodu raġjonevoli ta’ żmien, il-Parti l-oħra tkun intitolata li titlob kumpens finanzjarju jew inkella li tieħu miżuri proporzjonati u temporanji, inkluż is-sospensjoni tal-obbligi tagħha fi ħdan l-ambitu tas-sħubija prevista. Skont kif hemm ipprovdut fl-Artikolu 178(2) tal-Ftehim dwar il-Ħruġ, jenħtieġ li s-sħubija prevista tistabbilixxi l-kundizzjonijiet li skonthom Parti waħda, fil-każ li l-Parti l-oħra tibqa’ mhux konformi ma’ xi sentenza tal-bord ta’ arbitraġġ li ssir referenza għaliha fl-Artikolu 173 tal-Ftehim dwar il-Ħruġ, tkun tista’ tissospendi l-obbligi li jirriżultaw minn kwalunkwe parti tas-sħubija prevista kif ukoll minn ftehimiet supplimentari.

3. INFORMAZZJONI KLASSIFIKATA U INFORMAZZJONI MHUX KLASSIFIKATA SENSITTIVA

157.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tkun tipprovdi għal garanziji reċiproki għat-trattament u l-protezzjoni tal-informazzjoni klassifikata tal-Partijiet.

158.Fejn ikun neċessarju, jenħtieġ li l-Partijiet jistabbilixxu l-kundizzjonijiet għall-protezzjoni ta’ informazzjoni sensittiva mhux klassifikata li tiġi pprovduta u skambjata bejniethom.

4. EĊĊEZZJONIJIET U SALVAGWARDJI

159.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tipprovdi għal eċċezzjonijiet xierqa. Jenħtieġ li dawn jinkludu l-iżvelar ta’ informazzjoni marbuta mal-interessi ta’ sigurtà tal-Partijiet.

160.Jenħtieġ li s-sħubija prevista tindirizza l-possibbiltà ta’ xi Parti li tattiva miżuri temporanji ta’ salvagwardja li altrimenti jkunu bi ksur tal-impenji tagħha fil-każ li jinqalgħu ċirkostanzi ta’ diffikultajiet ekonomiċi, soċjetali jew ambjentali sinifikanti. Jenħtieġ li dan ikun suġġett għal kundizzjonijiet stretti u jkun jinkludi d-dritt li l-Parti l-oħra tieħu miżuri ta’ ribbilanċjar. Jenħtieġ li l-miżuri meħuda jkunu suġġetti għal arbitraġġ indipendenti.

IV. L-AMBITU TERRITORJALI

161.Kwalunkwe ftehim bejn l-Unjoni u r-Renju Unit innegozjat abbażi ta’ dawn id-direttivi ta’ negozjar jenħtieġ li jkun bla ħsara għall-Protokoll dwar l-Irlanda/l-Irlanda ta’ Fuq u għall-Protokoll rigward iż-Żoni ta' Bażi Sovrana tar-Renju Unit tal-Gran Brittanja u l-Irlanda ta' Fuq f'Ċipru .

162.Kull ftehim bejn l-Unjoni u r-Renju Unit innegozjat abbażi ta’ dawn id-direttivi ta’ negozjar mhux se jinkludi lil Ġibiltà.

V.IL-LINGWI AWTENTIĊI

163.Is-sħubija prevista, li jenħtieġ li tkun awtentika indaqs fil-lingwi uffiċjali kollha tal-Unjoni, jenħtieġ li tinkludi klawżola dwar il-lingwi f’dan is-sens.

VI. L-ARRANĠAMENTI PROĊEDURALI GĦAT-TMEXXIJA TAN-NEGOZJATI

164.Jenħtieġ li l-Kummissjoni tmexxi n-negozjati f’koordinazzjoni kontinwa u bi djalogu permanenti mal-Kunsill u l-entitajiet preparatorji tiegħu. F’dan ir-rigward, il-Kunsill u l-Coreper, assistiti minn [isem il-kumitat speċjali], jenħtieġ li jipprovdu linji gwida lill-Kummissjoni.

165.Jenħtieġ li l-Kummissjoni, mingħajr dewmien, tikkonsulta u tirrapporta lill-entitajiet preparatorji tal-Kunsill. Għal dan il-għan, jenħtieġ li l-Kunsill jorganizza, qabel u wara kull sessjoni ta’ negozjar, il-laqgħa ta’ [isem il-kumitat speċjali]. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tipprovdi f'waqthom l-informazzjoni u d-dokumenti neċessarji kollha marbuta man-negozjati.

166.Jenħtieġ li l-Kummissjoni, b'mod f'waqtu, iżżomm lill-Parlament Ewropew infurmat bis-sħiħ dwar in-negozjati.

167.Jenħtieġ li l-Kummissjoni tmexxi n-negozjati f’kooperazzjoni mar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika tas-Sigurtà u bi ftehim miegħu fi kwistjonijiet li jolqtu l-PESK.