P9_TA(2020)0272

Att dwar is-Servizzi Diġitali: Titjib tal-funzjonament tas-Suq Uniku

Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-20 ta' Ottubru 2020 li jinkludi rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni dwar l-Att dwar is-Servizzi Diġitali: Titjib tal-funzjonament tas-Suq Uniku (2020/2018(INL))

(2021/C 404/01)

Il-Parlament Ewropew,

—	wara li kkunsidra l-Artikolu 225 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

—	wara li kkunsidra d-Direttiva 2000/31/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-8 ta' Ġunju 2000 dwar ċerti aspetti legali tas-servizzi minn soċjetà tal-informazzjoni, partikolarment il-kummerċ elettroniku, fis-Suq Intern (“Direttiva dwar il-kummerċ elettroniku”) (1),

—	wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2019/1150 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Ġunju 2019 dwar il-promozzjoni tal-korrettezza u tat-trasparenza għall-utenti kummerċjali tas-servizzi tal-intermedjazzjoni online (2),

—	wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2019/770 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Mejju 2019 dwar ċerti aspetti li jikkonċernaw il-kuntratti għall-provvista ta' kontenut diġitali u ta' servizzi diġitali (3),

—	wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2019/771 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Mejju 2019 dwar ċerti aspetti li jikkonċernaw kuntratti għall-bejgħ ta' oġġetti, li temenda r-Regolament (UE) 2017/2394 u d-Direttiva 2009/22/KE, u li tħassar id-Direttiva 1999/44/KE (4),

—

wara li kkunsidra d-Direttiva 2005/29/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Mejju 2005 dwar prattiċi kummerċjali żleali fin-negozju mal-konsumatur fis-suq intern li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 84/450/KEE, id-Direttivi 97/7/KE, 98/27/KE u 2002/65/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, u r-Regolament (KE) Nru 2006/2004 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (“Direttiva dwar Prattiċi Kummerċjali Żleali”) (5),

—	wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2019/1020 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta' Ġunju 2019 dwar is-sorveljanza tas-suq u l-konformità tal-prodotti u li jemenda d-Direttiva 2004/42/KE u r-Regolamenti (KE) Nru 765/2008 u (UE) Nru 305/2011 (6),

—	wara li kkunsidra d-Direttiva 2006/123/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Diċembru 2006 dwar is-servizzi fis-suq intern (7),

—	wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-21 ta' Settembru 2010 dwar l-ikkompletar tas-suq intern għall-kummerċ elettroniku (8),

—	wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-15 ta’ Ġunju 2017 dwar il-pjattaformi online u s-suq uniku diġitali (9),

—	wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta' Jannar 2012 bit-titlu “Qafas koerenti għall-bini ta' fiduċja fis-Suq Uniku Diġitali tal-kummerċ elettroniku u tas-servizzi online” (COM(2011)0942),

—

wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2018/334 tal-1 ta' Marzu 2018 dwar miżuri biex jiġi indirizzat b'mod effettiv il-kontenut illegali online (10) u l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-28 ta' Settembru 2017 bit-titlu “Nindirizzaw il-kontenut illegali online: Lejn aktar responsabbiltà fir-rigward tal-pjattaformi online” (COM(2017)0555),

—

wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni tas-26 ta' April 2018 bit-titlu “L-indirizzar tad-diżinformazzjoni online: Approċċ Ewropew”(COM(2018)0236), li tkopri l-informazzjoni falza jew qarrieqa li tinħoloq, tiġi ppreżentata u mxerrda għal gwadann ekonomiku jew biex tqarraq intenzjonalment bil-pubbliku, u li tista' tagħmel ħsara lill-pubbliku,

—

wara li kkunsidra l-Memorandum ta' Qbil tal-21 ta' Ġunju 2016 dwar il-bejgħ ta' oġġetti ffalsifikati fuq l-internet u r-rieżami tiegħu fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill u lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tad-29 ta' Novembru 2017 bit-titlu “Sistema bbilanċjata ta' infurzar tal-Proprjetà Intellettwali li twieġeb għall-isfidi tas-soċjetà tal-lum” (COM(2017)0707),

—	wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni (ECON-VI/048) tal-5 ta' Diċembru 2019 dwar “Qafas Ewropew għal reazzjonijiet regolatorji għall-ekonomija kollaborattiva”,

—

wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2016/679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' April 2016 dwar il-protezzjoni tal-persuni fiżiċi fir-rigward tal-ipproċessar ta' data personali u dwar il-moviment liberu ta' tali data, u li jħassar id-Direttiva 95/46/KE (Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data) (11),

—	wara li kkunsidra d-Direttiva (UE) 2019/790 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' April 2019 dwar id-drittijiet tal-awtur u drittijiet relatati fis-Suq Uniku Diġitali u li temenda d-Direttivi 96/9/KE u 2001/29/KE (12),

—	wara li kkunsidra d-Direttiva 2002/58/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2002 dwar l-ipproċessar tad-data personali u l-protezzjoni tal-privatezza fis-settur tal-komunikazzjoni elettronika (Direttiva dwar il-privatezza u l-komunikazzjoni elettronika) (13),

—

wara li kkunsidra d-Direttiva 96/9/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Marzu 1996 dwar il-protezzjoni legali ta' databases (14), id-Direttiva 2001/29/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta' Mejju 2001 dwar l-armonizzazzjoni ta' ċerti aspetti ta' drittijiet tal-awtur u drittijiet relatati fis-soċjetà tal-informazzjoni (15) u d-Direttiva 2010/13/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-10 ta' Marzu 2010 dwar il-koordinazzjoni ta' ċerti dispożizzjonijiet stabbiliti bil-liġi, b'regolament jew b'azzjoni amministrattiva fi Stati Membri dwar il-forniment ta' servizzi tal-media awdjoviżiva (Direttiva dwar is-Servizzi tal-Media awdjoviżiva) (16),

—	wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-10 ta' Marzu 2020 bit-titlu “Strateġija għall-SMEs għal Ewropa sostenibbli u diġitali” (COM(2020)0103),

—	wara li kkunsidra l-White Paper dwar l-Intelliġenza Artifiċjali – Approċċ Ewropew għall-eċċellenza u għall-fiduċja tad-19 ta’ Frar 2020 (COM(2020)0065),

—	wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-19 ta' Frar 2020 bit-titlu “Insawru l-futur diġitali tal-Ewropa” (COM(2020)0067),

—	wara li kkunsidra l-impenji li ħadet il-Kummissjoni fil-“Linji gwida Politiċi għall-Kummissjoni Ewropea li jmiss 2019-2024”,

—	wara li kkunsidra l-istudju tas-Servizz ta' Riċerka tal-Parlament Ewropew bit-titlu “Mapping the cost of Non-Europe 2019-2024” (L-Immappjar tal-Kost tan-Non-Ewropa 2019-2024) li juri li l-gwadann potenzjali tal-ikkompletar tas-Suq Uniku Diġitali għas-servizzi jista' jitla' sa EUR 100 biljun,

—

wara li kkunsidra l-istudju tad-Dipartiment Tematiku għall-Politika Ekonomika, Xjentifika u tal-Kwalità tal-Ħajja tal-Parlament Ewropew bit-titlu “The e-commerce Directive as the cornerstone of the Internal Market” (Id-Direttiva dwar il-kummerċ elettroniku bħala l-pedament tas-Suq Intern) li jenfasizza erba' prijoritajiet għat-titjib tad-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku,

—

wara li kkunsidra l-istudji pprovduti mid-Dipartiment Tematiku għall-Politika Ekonomika, Xjentifika u tal-Kwalità tal-Ħajja għall-workshop “E-commerce rules, fit for the digital age” (Regoli dwar il-kummerċ elettroniku adatti għall-era diġitali) organizzat mill-Kumitat għas-Suq Intern u l-Ħarsien tal-Konsumatur (IMCO),

—	wara li kkunsidra l-istudju dwar il-valutazzjoni tal-valur miżjud Ewropew imwettaq miss-Servizz ta' Riċerka tal-Parlament Ewropew, bit-titlu “Digital Services Act: European added value assessment” (L-Att dwar is-Servizzi Diġitali: valutazzjoni tal-valur miżjud Ewropew) (17),

—	wara li kkunsidra l-vademecum dwar id-Direttiva 98/48/KE, li tintroduċi mekkaniżmu għat-trasparenza tar-regolamenti dwar is-servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni,

—	wara li kkunsidra l-Artikoli 47 u 54 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

—	wara li kkunsidra l-opinjonijiet tal-Kumitat għat-Trasport u t-Turiżmu, tal-Kumitat għall-Kultura u l-Edukazzjoni, tal-Kumitat għall-Affarijiet Legali u tal-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern,

—	wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għas-Suq Intern u l-Ħarsien tal-Konsumatur (A9-0181/2020),

billi l-kummerċ elettroniku jinfluwenza l-ħajja ta' kuljum tan-nies, tan-negozji u tal-konsumaturi fl-Unjoni u, meta jitħaddem b'kundizzjonijiet ekwi u regolamentati, jista' jikkontribwixxi pożittivament biex jiġi sfruttat il-potenzjal tas-Suq Uniku Diġitali, isaħħaħ il-fiduċja tal-konsumaturi u jipprovdi lill-impriżi l-ġodda, inklużi l-intrapriżi mikro, żgħar u medji, opportunitajiet ġodda fis-suq għal tkabbir u impjiegi sostenibbli;

billi d-Direttiva 2000/31/KE (id-“Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku”) kienet waħda mill-aktar atti leġiżlattivi tal-Unjoni li rnexxew u sawret is-Suq Uniku Diġitali kif nafuh illum; billi d-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku ġiet adottata 20 sena ilu, u l-pakkett tal-Att dwar is-Servizzi Diġitali (“DSA”) għandu jqis it-trasformazzjoni u l-espansjoni rapidi tal-kummerċ elettroniku fil-forom kollha tiegħu, bl-għadd kbir ta' servizzi, prodotti, fornituri u sfidi emerġenti differenti li jikkaratterizzawh u d-diversi leġiżlazzjonijiet speċifiċi għas-settur; billi minn meta ġiet adottata d-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku, il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea (“il-Qorti”) ħarġet għadd ta' sentenzi fir-rigward tagħha;

billi, fil-preżent, l-approċċ tal-Istati Membri għall-mod kif jindirizzaw il-kontenut illegali online huwa frammentat; billi, minħabba f'hekk, il-fornituri tas-servizzi kkonċernati jistgħu jkunu soġġetti għal firxa ta' rekwiżiti legali differenti u diverġenti f'dak li għandu x'jaqsam mal-kontenut u l-kamp ta' applikazzjoni tagħhom; billi jidher li hemm nuqqas ta' infurzar u kooperazzjoni bejn l-Istati Membri, kif ukoll sfidi relatati mal-qafas legali eżistenti;

billi s-servizzi diġitali jridu jkunu konformi għalkollox mar-regoli li jirrigwardaw id-drittijiet fundamentali, speċjalment il-privatezza, il-protezzjoni tad-data personali, in-nondiskriminazzjoni u l-libertà tal-espressjoni u tal-informazzjoni, kif ukoll il-pluraliżmu tal-midja, id-diversità kulturali u d-drittijiet tat-tfal, kif minquxa fit-Trattati u fil-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (“il-Karta”);

billi fil-Komunikazzjoni tagħha “Insawru l-futur diġitali tal-Ewropa” , il-Kummissjoni impenjat ruħha li, bħala parti mid-DSA, tadotta regoli ġodda u riveduti għall-pjattaformi online u l-fornituri ta' servizzi tal-informazzjoni, issaħħaħ is-sorveljanza fuq il-politiki tal-kontenut tal-pjattaformi fl-Unjoni u teżamina r-regoli ex ante;

billi l-pandemija tal-COVID-19 ġabet magħha sfidi soċjali u ekonomiċi ġodda li jaffettwaw profondament liċ-ċittadini u lill-ekonomija; billi, fl-istess waqt, il-pandemija tal-COVID-19 qed turi r-reżiljenza tas-settur tal-kummerċ elettroniku u l-potenzjal tiegħu bħala xprun biex l-ekonomija Ewropea tirpilja; billi l-pandemija kixfet ukoll nuqqasijiet fil-qafas regolatorju attwali, partikolarment fir-rigward tal-acquis relatat mal-ħarsien tal-konsumatur; billi dan jitlob azzjoni fil-livell tal-Unjoni biex ikun hemm approċċ aktar koerenti u koordinat sabiex id-diffikultajiet identifikati jiġu indirizzati u jiġi evitat li jerġgħu jinqalgħu;

billi l-pandemija tal-COVID-19 uriet ukoll kemm il-konsumaturi tal-UE huma vulnerabbli għal prattiki kummerċjali qarrieqa minn negozjanti diżonesti li jbigħu online prodotti illegali li ma jkunux konformi mar-regoli ta' sikurezza tal-Unjoni u li jimponu kundizzjonijiet inġusti oħrajn fuq il-konsumaturi; billi l-pandemija tal-COVID-19 uriet partikolarment li l-pjattaformi u s-servizzi ta' intermedjazzjoni online jeħtieġ li jżidu l-isforzi tagħhom biex jikxfu u jneħħu affermazzjonijiet foloz u jindirizzaw b'mod konsistenti u koordinat il-prattiki qarrieqa ta' negozjanti bla skrupli, partikolarment dawk li jbigħu tagħmir mediku falz jew prodotti perikolużi online; billi l-Kummissjoni laqgħet l-approċċ meħud mill-pjattaformi wara l-ittri li bagħtitilhom fit-23 ta' Marzu 2020; billi trid tittieħed azzjoni fil-livell tal-Unjoni biex ikun hemm approċċ aktar koerenti u koordinat fil-ġlieda kontra dawn il-prattiki qarrieqa u favur il-ħarsien tal-konsumatur;

billi d-DSA għandu jiżgura ħarsien sħiħ tad-drittijiet tal-konsumaturi u l-utenti fl-Unjoni u, għalhekk, il-kamp ta' applikazzjoni territorjali tiegħu għandu jkopri l-attivitajiet tal-fornituri ta' servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni stabbiliti f'pajjiżi terzi jekk is-servizzi tagħhom ikunu jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tad-DSA u jkunu mmirati lejn konsumaturi jew utenti fl-Unjoni;

billi d-DSA għandu jiċċara n-natura tas-servizzi diġitali li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tiegħu, u dan filwaqt li tinżamm in-natura orizzontali tad-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku, li tapplika mhux biss għall-pjattaformi online, iżda għall-fornituri kollha ta' servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni kif definiti fid-dritt tal-Unjoni;

billi d-DSA għandu jkun bla preġudizzju għar-Regolament (UE) 2016/679 (il-“GDPR”) li jistabbilixxi qafas legali għall-protezzjoni tad-data personali, id-Direttiva (UE) 2019/790 dwar id-drittijiet tal-awtur u drittijiet relatati fis-Suq Uniku Diġitali, id-Direttiva 2010/13/UE dwar il-koordinazzjoni ta' ċerti dispożizzjonijiet stabbiliti bil-liġi, b'regolament jew b'azzjoni amministrattiva fi Stati Membri dwar il-forniment ta' servizzi tal-media awdjoviżiva u d-Direttiva 2002/58/KE dwar l-ipproċessar tad-data personali u l-protezzjoni tal-privatezza fis-settur tal-komunikazzjoni elettronika;

billi d-DSA m'għandux jaffettwa d-Direttiva 2005/29/KE kif emendata bid-Direttiva (UE) 2019/2161, kif ukoll id-Direttivi (UE) 2019/770 u (UE) 2019/771 dwar ċerti aspetti li jikkonċernaw il-kuntratti għall-provvista ta' kontenut diġitali u ta' servizzi diġitali u kuntratti għall-bejgħ ta' oġġetti, u r-Regolament (UE) 2019/1150 dwar il-promozzjoni tal-korrettezza u tat-trasparenza għall-utenti kummerċjali tas-servizzi tal-intermedjazzjoni online;

L.	billi d-DSA għandu jkun mingħajr preġudizzju għall-qafas stabbilit mid-Direttiva 2006/123/KE dwar is-servizzi fis-suq intern;

M.	billi ċerti tipi ta' kontenut illegali li jikkawżaw tħassib konsiderevoli, bħad-diskors ta' mibegħda illegali, diġà ġew definiti fid-dritt nazzjonali u tal-Unjoni u m'għandhomx jiġu definiti mill-ġdid fid-DSA;

billi t-titjib tat-trasparenza u l-għajnuna mogħtija liċ-ċittadini biex jiksbu litteriżmu medjatiku u diġitali f'dak li għandu x'jaqsam ma' tixrid ta' kontenut dannuż, diskors ta' mibegħda u diżinformazzjoni, kif ukoll l-iżvilupp tal-ħsieb kritiku u t-tisħiħ ta' ġurnaliżmu professjonali indipendenti u midja ta' kwalità se jgħinu fil-promozzjoni ta' kontenut varjat u ta' kwalità;

O.	billi l-WHOIS hija database aċċessibbli għall-pubbliku li kienet strument utli biex jinstab sid l-isem ta' dominju partikolari fuq l-internet kif ukoll id-dettalji u l-kuntatti ta' kull isem ta' dominju;

P.	billi d-DSA għandu jkollu l-għan li jiżgura ċ-ċertezza u ċ-ċarezza legali, inkluż fis-suq tal-kiri għal żmien qasir u s-servizzi ta' mobilità, billi jippromwovi t-trasparenza u obbligi ta' informazzjoni aktar ċari;

billi l-qbil li ntlaħaq f'Marzu 2020 bejn il-Kummissjoni u ċerti pjattaformi tas-settur tal-kiri għal żmien qasir dwar il-kondiviżjoni tad-data se jippermetti lill-awtoritajiet lokali jifhmu aħjar l-iżvilupp tal-ekonomija kollaborattiva u se jippermetti wkoll kondiviżjoni affidabbli u kontinwa tad-data u tfassil ta' politika bbażat fuq l-evidenza; billi huma meħtieġa passi ulterjuri biex jingħata bidu għal qafas aktar komplut għall-kondiviżjoni tad-data għall-pjattaformi online tal-kiri għal żmien qasir;

billi l-pandemija tal-COVID-19 kellha impatt serju fuq is-settur tat-turiżmu fl-Unjoni u wriet il-ħtieġa li tkompli tiġi appoġġjata l-kooperazzjoni f'dak li għandu x'jaqsam ma' korsiji ħodor biex jiġi żgurat il-funzjonament bla xkiel tal-ktajjen tal-provvista u l-moviment tal-merkanzija fin-network tat-trasport tal-Unjoni;

billi l-evoluzzjoni tal-iżvilupp u l-użu tal-pjattaformi tal-internet għal firxa wiesgħa ta' attivitajiet, inklużi l-kummerċ, it-trasport, it-turiżmu u l-kondiviżjoni ta' oġġetti u servizzi, biddlu l-mod li bih l-utenti u l-kumpaniji jinteraġixxu mal-fornituri tal-kontenut, l-operaturi tas-suq u individwi oħra li joffru oġġetti u servizzi; billi s-Suq Uniku Diġitali ma jistax jirnexxi mingħajr il-fiduċja tal-utenti fi pjattaformi online li jirrispettaw il-leġiżlazzjoni applikabbli kollha u l-interessi leġittimi tagħhom; billi kwalunkwe qafas regolatorju futur għandu jindirizza wkoll il-mudelli kummerċjali intrużivi, inklużi l-manipulazzjoni tal-imġiba u l-prattiki diskriminatorji, li huma ta' detriment kbir għall-funzjonament tas-Suq Uniku u għad-drittijiet fundamentali tal-utenti;

T.	billi l-Istati Membri għandhom jagħmlu sforzi biex itejbu l-aċċess u l-effiċjenza tas-sistemi ġudizzjarji u tal-infurzar tal-liġi tagħhom b'rabta mad-determinazzjoni tal-illegalità ta' kontenut online u mar-riżoluzzjoni ta' tilwim rigward it-tneħħija ta' kontenut jew id-diżattivazzjoni tal-aċċess;

billi r-rekwiżiti tad-DSA għandhom ikunu jistgħu jiġu implimentati faċilment fil-prattika mill-fornituri ta' servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni; billi l-intermedjarji online jistgħu jikkriptaw jew jimpedixxu mod ieħor l-aċċess għall-kontenut minn partijiet terzi, inklużi l-intermedjarji tal-hosting li jaħżnu l-kontenut innifsu;

billi mod effettiv ta' kif jonqsu l-attivitajiet illegali hu li jitħallew jiffjorixxu mudelli kummerċjali innovattivi ġodda, u li s-Suq Uniku Diġitali jissaħħaħ billi jitneħħew l-ostakli inġustifikati għall-moviment liberu tal-kontenut diġitali; billi l-ostakli, li joħolqu swieq nazzjonali frammentati, jikkontribwixxu biex tinħoloq domanda għal kontenut illegali;

billi s-servizzi diġitali għandhom jipprovdu lill-konsumaturi mezzi ta' komunikazzjoni diretti u effiċjenti, utilizzabbli, identifikabbli u aċċessibbli faċilment, bħal indirizzi tal-posta elettronika, formoli ta' kuntatt elettroniċi, chatbots, messaġġi istantanji jew telefonati lura, u għandhom jaraw li l-informazzjoni relatata ma' dawk il-mezzi ta' komunikazzjoni tkun aċċessibbli għall-konsumaturi b'mod ċar u li jinftiehem, u kemm jista' jkun uniformi, u li t-talbiet tal-konsumaturi jiġu indirizzati lejn is-servizzi diġitali sottostanti differenti tal-fornitur tas-servizzi diġitali;

billi d-DSA għandu jiggarantixxi d-dritt li l-konsumaturi jiġu infurmati jekk servizz ikun abilitat bl-intelliġenza artifiċjali (IA), jagħmel użu minn proċessi deċiżjonali awtomatizzati, għodod għall-apprendiment awtomatiku jew strumenti għar-rikonoxximent awtomatizzat tal-kontenut; billi d-DSA għandu joffri l-possibbiltà ta' esklużjoni fakultattiva, limitazzjoni jew personalizzazzjoni tal-użu ta' kwalunkwe funzjonalità ta' personalizzazzjoni awtomatizzata, speċjalment fir-rigward tal-klassifikazzjonijiet u, b'mod aktar speċifiku, joffri l-possibbiltà li l-utent jara l-kontenut f'ordni mhux ikkurat u jingħata aktar kontroll fuq il-mod kif jiġi kklassifikat il-kontenut;

Y.	billi l-protezzjoni tad-data personali soġġetta għal proċessi deċiżjonali awtomatizzati hija diġà koperta – fost l-oħrajn – mill-GDPR, u d-DSA m'għandux jipprova jirrepeti jew jemenda tali miżuri;

Z.	billi l-Kummissjoni għandha tiżgura li d-DSA jippreserva l-approċċ iċċentrat fuq il-bniedem għall-IA, f'konformità mar-regoli eżistenti dwar il-moviment liberu tas-servizzi abilitati bl-IA, filwaqt li jirrispetta l-valuri u d-drittijiet fundamentali kif minquxa fit-Trattati;

AA.	billi l-awtoritajiet superviżorji nazzjonali, meta l-liġi tal-Unjoni tippermetti, għandu jkollhom aċċess għad-dokumentazzjoni tas-software u s-settijiet tad-data tal-algoritmi li jkunu qed jiġu eżaminati;

AB.	billi l-kunċetti tat-trasparenza u tal-ispjegabbiltà tal-algoritmi għandhom jiġu interpretati bħala obbligu li l-informazzjoni mogħtija lill-utent tiġi ppreżentata f'forma konċiża, trasparenti, intelliġibbli u faċilment aċċessibbli, bl-użu ta' lingwaġġ ċar u sempliċi;

AC.	billi huwa importanti li jiġu stabbiliti miżuri li jiżguraw infurzar u superviżjoni effettivi; billi l-konformità mad-dispożizzjonijiet għandha tissaħħaħ b'penali effettivi, proporzjonati u dissważivi, inkluża l-impożizzjoni ta' multi proporzjonati;

AD.	billi d-DSA għandu jilħaq bilanċ bejn id-drittijiet tal-utenti kollha u jiżgura li l-miżuri previsti fih ma jkunux imfassla biex jiffavorixxu interess leġittimu wieħed fuq ieħor u li jiġi evitat l-użu ta' miżuri bħala għodod offensivi fi kwalunkwe kunflitt bejn in-negozji jew is-setturi;

AE.	billi l-mekkaniżmu tas-suq intern ex ante għandu japplika meta l-liġi tal-kompetizzjoni waħedha ma tkunx biżżejjed biex tindirizza adegwatament in-nuqqasijiet identifikati fis-suq;

AF.

billi l-miżuri leġiżlattivi proposti bħala parti mid-DSA għandhom ikunu bbażati fuq l-evidenza; billi l-Kummissjoni għandha twettaq valutazzjoni tal-impatt dettaljata, ibbażata fuq data, statistika, analiżi u studji rilevanti, dwar l-għażliet differenti disponibbli; billi dik il-valutazzjoni tal-impatt għandha tivvaluta u tanalizza anke l-prodotti perikolużi u mhux sikuri mibjugħa fis-swieq online; billi l-valutazzjoni tal-impatt għandha tqis ukoll it-tagħlimiet meħuda mill-pandemija tal-COVID-19 u tikkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew; billi d-DSA għandu jkun akkumpanjat minn linji gwida dwar l-implimentazzjoni;

Prinċipji ġenerali

Jilqa' l-impenn tal-Kummissjoni li tressaq proposta għal pakkett dwar l-Att dwar is-Servizzi Diġitali, li għandu jikkonsisti f'direttiva li temenda d-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku u proposta għal regoli ex ante fuq operaturi sistemiċi bi rwol ta' gwardjan, abbażi tal-Artikolu 225 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE); jistieden lill-Kummissjoni tressaq tali pakkett abbażi tal-Artikoli 53(1), 62 u 114 tat-TFUE, skont ir-rakkomandazzjonijiet stabbiliti fl-Anness għal dan ir-Regolament, abbażi ta' valutazzjoni tal-impatt dettaljata li għandha tinkludi informazzjoni dwar l-implikazzjonijiet finanzjarji tal-proposti u tkun ibbażata fuq data, statistika u analiżi rilevanti;

Jirrikonoxxi l-importanza tal-qafas legali stabbilit mid-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku fl-iżvilupp tas-servizzi online fl-Unjoni u jemmen li l-prinċipji li mxew magħhom il-leġiżlaturi meta kienu qed jirregolaw lill-fornituri ta' servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni fl-aħħar tas-snin 90 għadhom validi u għandhom jintużaw fl-abbozzar ta' kwalunkwe proposta fil-futur; jenfasizza li ċ-ċertezza legali li ġabet magħha d-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku tat lill-intrapriżi żgħar u medji (SMEs) l-opportunità li jespandu n-negozju tagħhom u joperaw aktar faċilment bejn il-fruntieri;

Huwa tal-fehma li l-fornituri kollha ta' servizzi diġitali stabbiliti barra mill-Unjoni għandhom josservaw ir-regoli tad-DSA meta s-servizzi tagħhom ikunu intiżi għall-Unjoni, sabiex jiġu żgurati kundizzjonijiet ekwi bejn il-fornituri ta' servizzi diġitali Ewropej u dawk ta' pajjiżi terzi; jitlob lill-Kummissjoni tevalwa wkoll jekk hemmx riskju ta' miżuri ta' ritaljazzjoni minn pajjiżi terzi, filwaqt li tqajjem kuxjenza dwar kif il-liġi tal-Unjoni tapplika għal fornituri ta' servizzi minn pajjiżi terzi mmirati lejn is-suq tal-Unjoni;

Jenfasizza r-rwol ċentrali li kellha l-klawsola tas-suq intern – li tistabbilixxi l-kontroll tal-pajjiż ta' oriġini u l-obbligu fuq l-Istati Membri li jiżguraw il-moviment liberu tas-servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni – fl-iżvilupp tas-Suq Uniku Diġitali; jenfasizza l-ħtieġa li jiġu indirizzati l-ostakli inġustifikati u sproporzjonati li għad fadal għall-forniment ta' servizzi diġitali, bħal proċeduri amministrattivi kumplessi, soluzzjonijiet ta' tilwim transfruntier li jiswew ħafna flus u l-aċċess għal informazzjoni dwar ir-rekwiżiti regolatorji rilevanti, inkluż dwar it-tassazzjoni, kif ukoll li jiġi żgurat li ma jinħolqux ostakli inġustifikati u sproporzjonati ġodda;

Jinnota li skont ir-regoli tal-Unjoni dwar il-moviment liberu tas-servizzi, l-Istati Membri jistgħu jieħdu miżuri biex jipproteġu objettivi leġittimi ta' interess pubbliku, bħall-protezzjoni tal-politika pubblika, is-saħħa pubblika, is-sigurtà pubblika, il-ħarsien tal-konsumatur, il-ġlieda kontra n-nuqqas ta' akkomodazzjoni għall-kiri, u l-prevenzjoni tal-evażjoni u l-evitar tat-taxxa, dment li dawk il-miżuri jkunu konformi mal-prinċipji ta' nondiskriminazzjoni u proporzjonalità;

Iqis li l-prinċipji fundamentali tad-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku, bħall-klawsola dwar is-suq intern, il-libertà tal-istabbiliment, il-libertà li jiġu pprovduti servizzi u l-projbizzjoni tal-impożizzjoni ta' obbligu ta' monitoraġġ ġenerali għandhom jiġu ppreservati; jenfasizza li l-prinċipju li “dak li hu illegali offline hu illegali anke online”, kif ukoll il-prinċipji tal-ħarsien tal-konsumatur u s-sikurezza tal-utent, għandhom isiru wkoll prinċipji gwida għall-qafas regolatorju futur;

jissottolinja l-importanza tal-pjattaformi tal-ekonomija kollaborattiva, inkluż fis-setturi tat-trasport u t-turiżmu, li fuqhom jiġu pprovduti servizzi kemm mill-individwi kif ukoll mill-professjonisti; jistieden lill-Kummissjoni biex, wara konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha, tvara qafas aktar komplut għall-kondiviżjoni ta' data mhux personali u għall-koordinazzjoni bejn il-pjattaformi u l-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali, immirat b'mod speċjali lejn il-kondiviżjoni tal-aħjar prattiki u l-ħolqien ta' sett ta' obbligi ta' informazzjoni, f'konformità mal-Istrateġija Ewropea għad-Data;

Jinnota li r-reġim tal-protezzjoni tad-data ġie aġġornat b'mod sinifikanti mindu ġiet adottata d-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku, u jenfasizza li l-iżvilupp rapidu tas-servizzi diġitali jirrikjedi qafas leġiżlattiv u adatt għall-futur biex jiġu mħarsa d-data personali u l-privatezza; jenfasizza, f'dan ir-rigward, li l-fornituri ta' servizzi diġitali jeħtieġ li jkunu konformi mar-rekwiżiti tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni dwar il-protezzjoni tad-data, jiġifieri l-GDPR u d-Direttiva 2002/58/KE (“id-Direttiva dwar il-Privatezza Elettronika”) – li qed tiġi riveduta bħalissa – mal-qafas wiesa' tad-drittijiet fundamentali, inklużi l-libertà tal-espressjoni, id-dinjità u n-nondiskriminazzjoni, kif ukoll id-dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv, u jiżguraw is-sigurtà u s-sikurezza tas-sistemi u s-servizzi tagħhom;

Jemmen li d-DSA għandu jiżgura l-fiduċja tal-konsumatur u jistabbilixxi b'mod ċar li l-liġi tal-konsumatur u r-rekwiżiti tas-sikurezza tal-prodotti jkunu rispettati sabiex tiġi żgurata ċ-ċertezza legali; jirrimarka li d-DSA għandu jagħti attenzjoni speċjali lill-utenti b'diżabilità u jiggarantixxi l-aċċessibbiltà tagħhom għas-servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni; jitlob lill-Kummissjoni tħeġġeġ lill-fornituri tas-servizzi jiżviluppaw għodod tekniċi li jippermettu lill-persuni b'diżabilità jaċċedu b'mod effettiv għas-servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni, jużawhom u jibbenefikaw minnhom;

10.

Jisħaq fuq l-importanza li jinżamm l-approċċ orizzontali tad-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku; jenfasizza li approċċ “wieħed tajjeb għal kulħadd” mhuwiex adatt biex jiġu indirizzati l-isfidi l-ġodda kollha fix-xenarju diġitali tal-lum u li d-diversità tal-atturi u tas-servizzi offruti online tirrikjedi approċċ regolatorju mfassal apposta; jirrakkomanda li ssir distinzjoni bejn l-attivitajiet ekonomiċi u dawk li mhumiex, u bejn it-tipi differenti ta' servizzi diġitali b'hosting mill-pjattaformi, aktar milli ssir enfasi fuq it-tip ta' pjattaforma; iqis, f'dan il-kuntest, li kwalunkwe proposta leġiżlattiva futura għandha taspira li tiżgura li l-obbligi l-ġodda tal-Unjoni fuq il-fornituri ta' servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni jkunu proporzjonati u ċari fin-natura tagħhom;

11.

Ifakkar li għadd kbir ta' deċiżjonijiet leġiżlattivi u amministrattivi kif ukoll relazzjonijiet kuntrattwali jużaw id-definizzjonijiet u r-regoli tad-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku u li, għalhekk, kwalunkwe bidla fihom ikollha konsegwenzi importanti;

12.

Jenfasizza li qafas Ewropew prevedibbli, adatt għall-futur, ċar u dettaljat, flimkien ma' kompetizzjoni ġusta, huma kruċjali biex jitrawwem it-tkabbir tan-negozji Ewropej kollha, inklużi l-pjattaformi fuq skala żgħira, l-SMEs, inklużi l-kumpaniji mikro, l-imprendituri u n-negozji l-ġodda, biex tiżdied l-offerta transfruntiera ta' servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni, biex titneħħa l-frammentazzjoni tas-suq u jiġu żgurati kundizzjonijiet ekwi li jippermettu lin-negozji Ewropej jieħdu vantaġġ sħiħ mis-suq tas-servizzi diġitali u jkunu globalment kompetittivi fix-xena dinjija;

13.

Jissottolinja li l-istrument futur tas-suq intern dwar regoli ex ante fir-rigward ta' pjattaformi sistemiċi u l-għodda tal-kompetizzjoni l-ġdida mħabbra bl-għan li jiġu indirizzati l-lakuni fil-liġi tal-kompetizzjoni għandhom jinżammu bħala strumenti legali separati;

14.

Ifakkar li d-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku ġiet abbozzata b'mod teknoloġikament newtrali biex jiġi żgurat li ma tispiċċax f'obsolexxenza minħabba l-iżviluppi teknoloġiċi li jirriżultaw mill-pass mgħaġġel tal-innovazzjoni fis-settur tal-IT, u jenfasizza li d-DSA għandu jkun adatt għall-futur u applikabbli għat-teknoloġiji l-ġodda emerġenti li jkollhom impatt fuq is-suq uniku diġitali; jitlob lill-Kummissjoni tiżgura li kwalunkwe reviżjoni tibqa' teknoloġikament newtrali sabiex jiġu ggarantiti benefiċċji permanenti għan-negozji u l-konsumaturi;

15.

Huwa tal-fehma li fis-suq intern hemm bżonn kundizzjonijiet ekwi, ibbażati fuq l-istess drittijiet u obbligi għall-partijiet ikkonċernati kollha – il-konsumaturi u n-negozji – bejn l-ekonomija tal-pjattaformi u l-ekonomija offline; iqis li d-DSA m'għandux jindirizza l-kwistjoni tal-ħaddiema tal-pjattaformi; jemmen, għalhekk, li l-protezzjoni soċjali u d-drittijiet soċjali tal-ħaddiema, inkluż tal-ħaddiema tal-pjattaformi jew tal-ekonomija kollaborattiva, għandhom jiġu indirizzati kif xieraq fi strument separat sabiex jingħata rispons adegwat u komprensiv għall-isfidi tal-ekonomija diġitali tal-lum;

16.

Iqis li d-DSA għandu jkun ibbażat fuq il-valuri komuni tal-Unjoni li jħarsu d-drittijiet taċ-ċittadini u għandu jkollu l-għan li jrawwem il-ħolqien ta' ekosistema online rikka u varjata b'firxa wiesgħa ta' servizzi, ambjent diġitali kompetittiv, trasparenza u ċertezza legali, biex jiġi sfruttat il-potenzjal sħiħ tas-Suq Uniku Diġitali;

17.

Iqis li d-DSA jagħti opportunità lill-Unjoni biex mhux biss issawwar l-ekonomija diġitali, fil-livell tal-Unjoni, iżda anke sservi ta' mudell għall-bqija tad-dinja;

Drittijiet u libertajiet fundamentali

18.

Jinnota li l-fornituri ta' servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni, b'mod partikolari l-pjattaformi online, fosthom is-siti tan-networking soċjali, għandhom kapaċità kbira li jilħqu u jinfluwenzaw udjenzi usa', kif ukoll l-imġiba, l-opinjonijiet u l-prattiki, inkluż ta' gruppi vulnerabbli bħall-minorenni, u għandhom ikunu konformi mal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni f'dak li għandu x'jaqsam mal-protezzjoni tal-utenti u tas-soċjetà inġenerali;

19.

Ifakkar li l-iskandli ta' dan l-aħħar dwar il-harvesting u l-bejgħ ta' data, bħall-każ ta' Cambridge Analytica, il-fake news, id-diżinformazzjoni, il-manipulazzjoni tal-votanti u għadd ta' danni oħra online (mid-diskors ta' mibegħda sax-xandir tat-terroriżmu) urew il-ħtieġa ta' ħidma fuq infurzar aħjar u kooperazzjoni aktar mill-qrib bejn l-Istati Membri sabiex jiġu mifhuma l-vantaġġi u n-nuqqasijiet tar-regoli eżistenti u sabiex jissaħħaħ il-ħarsien tad-drittijiet fundamentali online;

20.

Ifakkar, f'dan ir-rigward, li ċerti skemi awtoregolatorji u koregolatorji stabbiliti, bħall-Kodiċi ta' Prattika dwar id-Diżinformazzjoni, għenu biex jiġi strutturat djalogu mal-pjattaformi u r-regolaturi; jissuġġerixxi li l-pjattaformi online jistabbilixxu salvagwardji effettivi u adegwati, partikolarment biex jiġi żgurat li jaġixxu b'mod diliġenti, proporzjonat u nondiskriminatorju u tiġi evitata t-tneħħija mhux intenzjonata ta' kontenut li ma jkunx illegali; tali miżuri m'għandhomx iwasslu għal filtraġġ obbligatorju tal-kontenut imtella' li ma jkunx konformi mal-projbizzjoni ta' obbligi ta' monitoraġġ ġenerali; jissuġġerixxi li l-miżuri għall-ġlieda kontra l-kontenut dannuż, id-diskors ta' mibegħda u d-diżinformazzjoni għandhom jiġu evalwati regolarment u żviluppati aktar;

21.

Itenni l-importanza li tiġi garantita l-libertà tal-espressjoni, tal-informazzjoni u ta' opinjoni, u li jkun hemm panorama ġurnalistika u medjatika ħielsa u varjata, anke fid-dawl tal-protezzjoni tal-ġurnaliżmu indipendenti; jinsisti fuq il-protezzjoni u l-promozzjoni tal-libertà tal-espressjoni u fuq l-importanza li jkun hemm diversità ta' opinjonijiet, informazzjoni, stampa, midja u espressjonijiet artistiċi u kulturali;

22.

Jenfasizza li d-DSA għandu jsaħħaħ il-libertajiet tas-suq intern u jiggarantixxi d-drittijiet u l-prinċipji fundamentali stabbiliti fil-Karta; jenfasizza li d-drittijiet fundamentali tal-konsumaturi u tal-utenti għandhom ikunu protetti minn mudelli kummerċjali online dannużi, inkluż fil-qasam tar-reklamar diġitali, kif ukoll minn manipulazzjoni tal-imġiba u prattiki diskriminatorji;

23.

Jisħaq fuq l-importanza tar-responsabbilizzazzjoni tal-utenti fir-rigward tal-infurzar tad-drittijiet fundamentali tagħhom online; itenni li l-fornituri ta' servizzi diġitali għandhom jirrispettaw u jippermettu d-dritt għall-portabbiltà tad-data tal-utenti tagħhom kif stabbilit fid-dritt tal-Unjoni;

24.

Jirrimarka li d-data bijometrika titqies bħala kategorija speċjali ta' data personali b'regoli speċifiċi għall-ipproċessar; jinnota li l-bijometrika tista' u qiegħda tintuża dejjem aktar għall-identifikazzjoni u l-awtentikazzjoni ta' individwi, u dan, minkejja l-vantaġġi potenzjali tiegħu, jinvolvi riskji sinifikanti, u interferenzi serji fir-rigward tad-dritt għall-privatezza u l-protezzjoni tad-data meta jsir mingħajr il-kunsens tas-suġġett tad-data, minbarra li jiffaċilita l-frodi tal-identità; jitlob li d-DSA jiżgura li l-fornituri ta' servizzi diġitali jaħżnu data bijometrika fuq l-apparat innifsu biss, sakemm il-ħżin ċentrali ma jkunx permess bil-liġi, jagħtu lill-utenti tas-servizzi diġitali alternattiva għall-użu ta' data bijometrika ssettjata b'mod awtomatiku għall-funzjonament ta' servizz u jkunu obbligati jinfurmaw b'mod ċar lill-klijenti bir-riskji involuti meta jużaw data bijometrika;

25.

Jenfasizza li, fl-ispirtu tal-ġurisprudenza dwar il-metadata relatata mal-komunikazzjoni, l-awtoritajiet pubbliċi m'għandhomx jingħataw aċċess għall-metadata u d-data dwar l-abbonamenti ta' utent ħlief biex jinvestigaw suspetti ta' reati serji b'awtorizzazzjoni ġudizzjarja minn qabel; huwa konvint, madankollu, li l-fornituri ta' servizzi diġitali m'għandhomx iżommu data għal finijiet ta' infurzar tal-liġi sakemm awtorità pubblika kompetenti indipendenti ma tordnax direttament iż-żamma mmirata tad-data ta' utent individwali, f'konformità mad-dritt tal-Unjoni;

26.

Jisħaq fuq l-importanza li jiġi applikat kriptaġġ effettiv minn tarf sa tarf għad-data għax dan hu essenzjali għall-fiduċja u s-sigurtà fuq l-internet u effettivament jimpedixxi aċċess mhux awtorizzat minn partijiet terzi;

Trasparenza u ħarsien tal-konsumatur

27.

Jinnota li l-pandemija tal-COVID-19 uriet l-importanza u r-reżiljenza tas-settur tal-kummerċ elettroniku u l-potenzjal tiegħu bħala mutur biex l-ekonomija Ewropea tirpilja iżda wriet ukoll kemm il-konsumaturi tal-UE huma vulnerabbli għal prattiki kummerċjali qarrieqa minn negozjanti diżonesti li jbigħu prodotti ffalsifikati, illegali jew mhux sikuri, u joffru servizzi online li ma jkunux konformi mar-regoli ta' sikurezza tal-Unjoni jew jimponu żidiet inġustifikati u abbużivi fil-prezzijiet jew kundizzjonijiet inġusti oħrajn fuq il-konsumaturi; jenfasizza l-ħtieġa urġenti li jiżdied l-infurzar tar-regoli tal-Unjoni u jissaħħaħ il-ħarsien tal-konsumatur;

28.

Jenfasizza li din il-problema hi aggravata mid-diffikultajiet biex tiġi stabbilita l-identità ta' utenti kummerċjali frawdolenti, u b'hekk tagħmilha diffiċli għall-konsumaturi li jfittxu kumpens għad-danni u t-telf li jkunu ġarrbu;

29.

Iqis li r-rekwiżiti attwali ta' trasparenza u informazzjoni stabbiliti fid-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku fuq il-fornituri ta' servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni u l-klijenti kummerċjali tagħhom, u r-rekwiżiti minimi ta' informazzjoni fuq il-komunikazzjoni ta' natura kummerċjali, għandhom jissaħħu b'mod parallel ma' miżuri li jżidu l-konformità mar-regoli eżistenti, bla ma ssir ħsara lill-kompetittività tal-SMEs;

30.

Jistieden lill-Kummissjoni ssaħħaħ ir-rekwiżiti ta' informazzjoni stabbiliti fl-Artikolu 5 tad-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku u tobbliga lill-fornituri ta' servizzi ta' hosting iqabblu l-informazzjoni u l-identità tal-utenti kummerċjali li jkollhom relazzjoni kummerċjali diretta magħhom mad-data ta' identifikazzjoni mid-databases eżistenti u disponibbli rilevanti tal-Unjoni f'konformità mal-leġiżlazzjoni dwar il-protokolli tad-data; il-fornituri ta' servizzi ta' hosting għandhom jitolbu lill-utenti kummerċjali tagħhom jiżguraw li l-informazzjoni li jipprovdu tkun preċiża, kompluta u aġġornata u għandhom ikunu intitolati u obbligati jirrifjutaw jew jieqfu jipprovdulhom is-servizzi tagħhom jekk l-informazzjoni dwar l-identità tal-utenti kummerċjali tagħhom tkun falza jew qarrieqa; għandu jkun kompitu tal-utenti kummerċjali li jinnotifikaw lill-fornitur tas-servizzi bi kwalunkwe bidla fl-attività kummerċjali tagħhom (pereżempju, l-għeluq tal-attività);

31.

Jistieden lill-Kummissjoni tintroduċi obbligi infurzabbli fuq il-fornituri ta' servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni bl-għan li jiżdiedu t-trasparenza, l-informazzjoni u l-obbligu ta' rendikont; jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li l-miżuri ta' infurzar ikunu mmirati b'mod li jqis is-servizzi differenti u ma jwassalx inevitabbilment għal ksur tal-privatezza u tal-proċess legali; iqis li dawk l-obbligi għandhom ikunu proporzjonati u jiġu infurzati permezz ta' pieni xierqa, effettivi, proporzjonati u dissważivi;

32.

Jenfasizza li l-obbligi eżistenti dwar it-trasparenza tal-komunikazzjonijiet kummerċjali u r-reklamar diġitali, stabbiliti fid-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku u d-Direttiva dwar Prattiċi Kummerċjali Żleali, għandhom jissaħħu; jirrimarka li t-tħassib urġenti dwar il-ħarsien tal-konsumatur fir-rigward tat-tfassil ta' profili, l-immirar u l-ipprezzar personalizzat għandu jiġi indirizzat, fost l-oħrajn, permezz ta' obbligi ta' trasparenza u rekwiżiti ta' informazzjoni ċari;

33.

Jenfasizza li, online, il-konsumaturi jsibu ruħhom f'relazzjoni żbilanċjata mal-fornituri tas-servizzi u n-negozjanti li joffru servizzi sostnuti mid-dħul mir-reklamar u minn reklami li jkunu mmirati awtomatikament lejn il-konsumaturi individwali, abbażi tal-informazzjoni miġbura permezz tal-big data u l-mekkaniżmi tal-IA; jinnota l-impatt negattiv li jista' jkollu r-reklamar personalizzat, partikolarment ir-reklamar immirat b'mod mikro u skont l-imġiba; jistieden, lill-Kummissjoni, għalhekk, tintroduċi regoli addizzjonali dwar ir-reklamar immirat u l-immirar mikro, bbażat fuq il-ġbir ta' data personali u tikkunsidra l-possibbiltà li tirregola r-reklamar immirat b'mod mikro u skont l-imġiba b'mod aktar strett favur forom inqas intrużivi ta' reklamar li ma jirrikjedux traċċar estensiv tal-interazzjoni tal-utent mal-kontenut; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tikkunsidra wkoll l-introduzzjoni ta' miżuri leġiżlattivi biex ir-reklamar online isir aktar trasparenti;

34.

Jenfasizza, fid-dawl tal-iżvilupp tas-servizzi diġitali, l-importanza tal-obbligu tal-Istati Membri li jiżguraw li l-ordinament ġuridiku tagħhom jippermetti l-konklużjoni ta' kuntratti b'mezzi elettroniċi, filwaqt li jiġi żgurat livell għoli ta' ħarsien tal-konsumatur; jistieden lill-Kummissjoni tagħmel rieżami tar-rekwiżiti eżistenti dwar kuntratti konklużi b'mezzi elettroniċi, inkluż fir-rigward ta' notifiki mill-Istati Membri, u taġġornahom jekk ikun hemm bżonn; jinnota, f'dak il-kuntest, iż-żieda fl-għadd ta' “kuntratti intelliġenti”, bħal dawk ibbażati fuq teknoloġiji ta' reġistru distribwit, u jitlob lill-Kummissjoni tivvaluta l-iżvilupp u l-użu ta' teknoloġiji ta' reġistru distribwit, fosthom “kuntratti intelliġenti”, inklużi fir-rigward ta’ kwistjonijiet ta' validità u infurzar ta' kuntratti intelliġenti f'sitwazzjonijiet transfruntiera, tipprovdi gwida dwarhom, biex tiġi żgurata ċertezza legali għan-negozji u l-konsumaturi, u ma tiħux inizjattivi leġiżlattivi ħlief jekk jiġu identifikati lakuni konkreti wara dik il-valutazzjoni;

35.

Jistieden lill-Kummissjoni tintroduċi standards minimi għat-termini kuntrattwali u l-kundizzjonijiet ġenerali, partikolarment fir-rigward ta' miżuri ta' trasparenza, aċċessibbiltà, ġustizzja u nondiskriminazzjoni, u tkompli teżamina l-prattika ta' klawsoli standard ifformulati bil-lest fit-termini u l-kundizzjonijiet kuntrattwali li ma jkunux ġew innegozjati individwalment minn qabel, inklużi l-ftehimiet dwar il-liċenzji tal-utent finali (EULAs), biex jinstabu modi kif tagħmilhom aktar ġusti u tiżgura l-konformità mad-dritt tal-Unjoni, sabiex tippermetti involviment aktar faċli għall-konsumaturi, inkluż fl-għażla tal-klawsoli biex tagħmilha possibbli li jinkiseb kunsens infurmat aħjar;

36.

Jenfasizza l-ħtieġa li titjieb l-effiċjenza tal-interazzjonijiet elettroniċi bejn in-negozji u l-konsumaturi fid-dawl tal-iżvilupp ta' teknoloġiji ta' identifikazzjoni virtwali; iqis li sabiex tiġi żgurata l-effikaċja tad-DSA, il-Kummissjoni għandha taġġorna wkoll il-qafas regolatorju dwar l-identifikazzjoni diġitali, jiġifieri Regolament (UE) Nru 910/2014 (18) (ir-“Regolament eIDAS”); iqis li l-ħolqien ta' identità diġitali affidabbli u aċċettata universalment u sistemi ta' awtentikazzjoni fdati jkun utli biex jiġu stabbiliti l-identitajiet individwali siguri ta' persuni fiżiċi, entitajiet ġuridiċi u magni sabiex ikun hemm protezzjoni kontra l-użu ta' profili foloz; jinnota, f'dan il-kuntest, l-importanza li l-konsumaturi jużaw jew jixtru prodotti u servizzi online b'mod sigur mingħajr ma jkollhom għalfejn jużaw pjattaformi mhux relatati u jikkondividu bla bżonn data, inkluża data personali, li tinġabar minn dawk il-pjattaformi; jistieden lill-Kummissjoni twettaq valutazzjoni tal-impatt dettaljata fir-rigward tal-ħolqien ta' identità elettronika pubblika aċċettata universalment bħala alternattiva għal sistemi privati ta' awtentikazzjoni ta' darba (“single sign-on”) u jenfasizza li dan is-servizz għandu jiġi żviluppat b'tali mod li d-data miġbura tinżamm għal minimu assolut; jemmen li l-Kummissjoni għandha tistudja l-possibbiltà li tinħoloq sistema ta' verifika tal-età għall-utenti tas-servizzi diġitali, speċjalment sabiex jiġu mħarsa l-minorenni;

37.

Jenfasizza li d-DSA m'għandux jaffettwa l-prinċipju tal-minimizzazzjoni tad-data stabbilit mill-GDPR, u, sakemm xi leġiżlazzjoni speċifika ma titlobx mod ieħor, l-intermedjarji tas-servizzi diġitali għandhom jippermettu l-użu anonimu tas-servizzi tagħhom sal-limitu massimu possibbli u jipproċessaw biss id-data meħtieġa għall-identifikazzjoni tal-utent; jenfasizza wkoll li tali data miġbura m'għandhiex tintuża għal servizzi diġitali oħra għajr dawk li jirrikjedu identifikazzjoni personali, awtentikazzjoni jew verifika tal-età u għandha tintuża biss bi skop leġittimu, u bl-ebda mod biex jiġi ristrett l-aċċess ġenerali għall-internet;

L-IA u l-apprendiment awtomatiku

38.

Jenfasizza li filwaqt li s-servizzi bbażati fuq l-IA jew li jagħmlu użu minn proċessi deċiżjonali awtomatizzati jew għodod ta' apprendiment awtomatiku – attwalment irregolati mid-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku – għandhom potenzjal enormi f'termini ta' benefiċċji għall-konsumaturi u l-fornituri tas-servizzi, id-DSA għandu jindirizza l-isfidi konkreti li jippreżentaw f'termini ta' nondiskriminazzjoni, trasparenza, inkluż dwar is-settijiet tad-data użati u l-outputs immirati, u spjegazzjoni komprensibbli tal-algoritmi, kif ukoll tar-responsabbiltà, li mhumiex indirizzati fil-leġiżlazzjoni eżistenti;

39.

Jenfasizza, barra minn hekk, li l-algoritmi sottostanti jeħtieġ ikunu konformi għalkollox mar-rekwiżiti dwar id-drittijiet fundamentali, speċjalment il-privatezza, il-protezzjoni tad-data personali, il-libertà tal-espressjoni u tal-informazzjoni, id-dritt għal rimedju ġudizzjarju effettiv u d-drittijiet tat-tfal, kif minquxa fit-Trattati u fil-Karta;

40.

Iqis li hu essenzjali li jiġi żgurat l-użu ta' settijiet ta' data sottostanti ta' kwalità għolja, nondiskriminatorji u imparzjali, kif ukoll li l-individwi jingħataw għajnuna biex jiksbu aċċess għal varjetà ta' kontenut u opinjonijiet kif ukoll prodotti u servizzi ta' kwalità għolja;

41.

Jistieden lill-Kummissjoni tintroduċi rekwiżiti ta' trasparenza u obbligu ta' rendikont fir-rigward tal-proċessi ta' teħid ta' deċiżjonijiet awtomatizzati, filwaqt li tiżgura konformità mar-rekwiżiti dwar il-privatezza tal-utenti u s-sigrieti kummerċjali; jirrimarka l-ħtieġa li jingħata lok għal awditi regolatorji esterni, sorveljanza każ b'każ u valutazzjonijiet tar-riskju rikorrenti min-naħa tal-awtoritajiet kompetenti u li jiġu vvalutati r-riskji assoċjati, partikolarment riskji għall-konsumaturi jew għal partijiet terzi, u jqis li l-miżuri meħuda biex jiġu evitati dawn ir-riskji għandhom ikunu ġustifikati u proporzjonati, u m'għandhomx ifixklu l-innovazzjoni; jemmen li l-prinċipju tal-“human-in-command” irid jiġi rispettat, fost l-oħrajn biex tiġi evitata ż-żieda fir-riskji għas-saħħa u s-sigurtà, id-diskriminazzjoni, is-sorveljanza indebita u l-abbużi, jew biex jiġi evitat kwalunkwe theddid li jista' jkun hemm għad-drittijiet u l-libertajiet fundamentali;

42.

Iqis li l-konsumaturi u l-utenti għandhom id-dritt jiġu informati kif xieraq fi żmien utli b'mod li jkun konċiż, u jinftiehem u aċċessibbli, u li d-drittijiet tagħhom għandhom jiġu ggarantiti b'mod effikaċi meta jinteraġixxu ma' sistemi awtomatizzati ta' teħid ta' deċiżjonijiet u ma' servizzi jew applikazzjonijiet diġitali innovattivi oħra; jesprimi tħassib fir-rigward tan-nuqqas attwali ta' trasparenza fir-rigward tal-użu ta' assistenti virtwali jew chatbots, li jista' jkun partikolarment ta' ħsara għall-konsumaturi vulnerabbli u jissottolinja li l-fornituri tas-servizzi diġitali m'għandhomx jużaw esklużivament sistemi awtomatizzati ta' teħid ta' deċiżjonijiet biex jipprovdu appoġġ lill-konsumatur;

43.

Jemmen, f'dak il-kuntest, li għandu jkun possibbli li l-konsumaturi jiġu infurmati kif xieraq meta jinteraġixxu ma' sistema awtomatizzata ta' teħid ta' deċiżjonijiet, u dwar kif jistgħu jagħmlu kuntatt ma' bniedem li għandu s-setgħa li jieħu deċiżjonijiet, kif jitolbu kontrolli u korrezzjonijiet ta' żbalji possibbli li jirriżultaw minn deċiżjonijiet awtomatizzati, kif ukoll kif ifittxu rimedju għal kwalunkwe dannu relatat mal-użu ta' sistemi awtomatizzati ta' teħid ta' deċiżjonijiet;

44.

Jissottolinja l-importanza li jissaħħu l-għażla tal-konsumatur, il-kontroll tal-konsumatur u l-fiduċja tal-konsumatur fis-servizzi u l-applikazzjonijiet tal-IA; jemmen, għalhekk, li t-totalità tad-drittijiet tal-konsumaturi għandha tiġi estiża biex tipproteġihom aħjar fid-dinja diġitali u jistieden lill-Kummissjoni tqis b'mod partikolari l-kriterji tal-obbligu ta' rendikont u tal-ekwità u l-kontroll tagħhom u d-dritt għan-nondiskriminazzjoni u s-settijiet tad-data tal-IA imparzjali; iqis li l-konsumaturi u l-utenti għandu jkollhom aktar kontroll fuq kif tintuża l-IA u jkollhom il-possibbiltà li jirrifjutaw, jillimitaw jew jippersonalizzaw l-użu ta' kwalunkwe karatteristika ta' personalizzazzjoni marbuta mal-IA;

45.

Jinnota li l-għodod awtomatizzati għall-moderazzjoni tal-kontenut mhumiex kapaċi jifhmu b'mod effikaċi s-sottilità tal-kuntest u tat-tifsira fil-komunikazzjoni bejn il-bnedmin, li hija meħtieġa biex jiġi ddeterminat jekk il-kontenut ivvalutat jistax jitqies li jikser il-liġi jew it-termini tas-servizz; jenfasizza għalhekk li l-użu ta' dawn l-għodod m'għandux ikun impost mid-DSA;

L-Indirizzar ta' Kontenut u Attivitajiet Illegali Online

46.

Jenfasizza li l-eżistenza u t-tixrid ta' kontenut u attivitajiet illegali online tikkostitwixxi theddida serja li timmina l-fiduċja taċ-ċittadini fl-ambjent diġitali, tagħmel ħsara wkoll lill-iżvilupp ta' ekosistemi diġitali b'saħħithom u jista' jkollha konsegwenzi serji u dejjiema fuq is-sikurezza u d-drittijiet fundamentali tal-individwi; jieħu att tal-fatt, fl-istess ħin, li l-kontenut u l-attivitajiet illegali jistgħu jiġu faċilment proliferati u għalhekk l-impatt negattiv tagħhom jiġi amplifikat f'perjodu ta' żmien qasir ħafna;

47.

Jinnota li m'hemm l-ebda soluzzjoni “waħda tajba għal kulħadd” għat-tipi kollha ta' kontenut u attivitajiet illegali; jenfasizza li kontenut li jista' jitqies bħala illegali f'ċerti Stati Membri, jista' ma jitqiesx “illegali” f'oħrajn, peress li ċerti tipi ta' kontenut illegali biss huma armonizzati fl-UE; jitlob li ssir distinzjoni stretta bejn il-kontenut illegali, l-atti punibbli u l-kontenut kondiviż illegalment minn naħa, u l-kontenut dannuż, id-diskors ta' mibegħda u d-diżinformazzjoni min-naħa l-oħra, li mhux dejjem ikunu illegali u jkopru ħafna aspetti, approċċi u regoli differenti applikabbli f'kull każ; jieħu l-pożizzjoni li r-reġim ta' responsabbiltà ġuridika għandu jikkonċerna kontenut illegali biss kif definit fil-liġi tal-Unjoni jew dik nazzjonali;

48.

Jemmen, madankollu, li, mingħajr preġudizzju għall-qafas wiesa' tad-drittijiet fundamentali u l-leġiżlazzjoni settorjali fis-seħħ, approċċ aktar allinjat u kkoordinat fil-livell tal-Unjoni, li jqis it-tipi differenti ta' kontenut u attivitajiet illegali u li jkun ibbażat fuq il-kooperazzjoni u l-iskambju tal-aħjar prattiki bejn l-Istati Membri, se jgħin biex il-kontenut illegali jiġi indirizzat b'mod aktar effikaċi; jissottolinja wkoll il-ħtieġa li s-severità tal-miżuri li jeħtieġ li jittieħdu mill-fornituri tas-servizzi tiġi adattata għas-serjetà tal-ksur u jappella għal titjib fil-kooperazzjoni u skambju ta' informazzjoni bejn l-awtoritajiet kompetenti u l-fornituri ta' servizzi ta' ospitar;

49.

Iqis li l-azzjonijiet volontarji u l-awtoregolamentazzjoni mill-pjattaformi online madwar l-Ewropa ġabu magħhom ċerti benefiċċji, iżda hemm bżonn ta' qafas ġuridiku ċar għat-tneħħija ta' kontenut u attivitajiet illegali sabiex jiġu żgurati n-notifika u t-tneħħija rapidi ta' tali kontenut online; jissottolinja l-ħtieġa li tiġi evitata l-impożizzjoni ta' obbligu ġenerali ta' monitoraġġ fuq il-fornituri ta' servizzi diġitali biex tiġi mmonitorjata l-informazzjoni li huma jittrażmettu jew jaħżnu u jiġu impediti it-tiftix, il-moderazzjoni jew l-iffiltrar attivi tal-kontenut u l-attivitajiet kollha, la de jure u lanqas de facto; jissottolinja li l-kontenut illegali għandu jitneħħa minn fejn qiegħed ospitat, u li l-fornituri tal-aċċess m'għandhomx jintalbu jimblukkaw l-aċċess għall-kontenut;

50.

Jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li l-intermedjarji online, li, fuq inizjattiva tagħhom stess, ipoġġu kontenut allegatament illegali offline, jagħmlu dan b'mod diliġenti, proporzjonat u nondiskriminatorju, u b'kunsiderazzjoni debita, fiċ-ċirkostanzi kollha, tad-drittijiet u l-libertajiet fundamentali tal-utenti; jissottolinja li kwalunkwe miżura bħal din għandha tkun akkumpanjata minn salvagwardji proċedurali robusti u rekwiżiti sinifikanti fil-qasam tat-trasparenza u tal-obbligu ta' rendikont; u jitlob, fejn ikun hemm dubji dwar in-natura “illegali” tal-kontenut, li dan il-kontenut ikun assoġġettat għal reviżjoni umana u ma jitneħħiex mingħajr investigazzjoni ulterjuri;

51.

Jitlob lill-Kummissjoni tippreżenta studju fuq it-tneħħija ta' kontenut u data qabel u matul il-pandemija tal-COVID-19 permezz ta' proċessi deċiżjonali awtomatizzati u fuq il-livell ta' tneħħijiet bi żball (pożittivi foloz) inklużi fin-numru ta' elementi mneħħija;

52.

Jistieden lill-Kummissjoni tindirizza d-differenzi u l-frammentazzjonijiet dejjem akbar tar-regoli nazzjonali fl-Istati Membri u tadotta regoli armonizzati ċari u prevedibbli u mekkaniżmu ta' notifika u azzjoni trasparenti, effikaċi u proporzjonat; jispeċifika li dan il-mekkaniżmu għandu jipprovdi biżżejjed salvagwardji, jippermetti lill-utenti jinnotifikaw lill-intermedjarji online bl-eżistenza ta' kontenut jew attivitajiet online potenzjalment illegali u jgħin lill-intermedjarji online jirreaġixxu malajr u jkunu aktar trasparenti dwar l-azzjonijiet meħuda fir-rigward ta' kontenut potenzjalment illegali; huwa tal-fehma li tali miżuri għandhom ikunu teknoloġikament newtrali u faċilment aċċessibbli għall-atturi kollha biex jiggarantixxu livell għoli ta' protezzjoni tal-utenti u tal-konsumaturi;

53.

Jenfasizza li tali mekkaniżmu ta' “notifika u azzjoni” irid ikun iċċentrat fuq il-bniedem; jissottolinja li għandhom jiġu introdotti salvagwardji kontra l-abbuż tas-sistema, inkluż kontra sinjalar falz ripetut, prattiki kummerċjali żleali u skemi oħra; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tiżgura aċċess għal mekkaniżmi ta' kontroavviż u ta' lmenti li jkunu trasparenti, effikaċi, ekwi u rapidi u mekkaniżmi ekstraġudizzjarji għas-soluzzjoni tat-tilwim, u tiggarantixxi l-possibbiltà ta' rimedju ġudizzjarju fil-każ ta' tneħħija ta' kontenut biex jiġi ssodisfat id-dritt għal rimedju effikaċi;

54.

Jilqa' l-isforzi biex ikun hemm trasparenza fit-tneħħija ta' kontenut; jistieden lill-Kummissjoni tiżgura għall-pubbliku d-disponibbiltà tar-rapporti b'informazzjoni dwar il-mekkaniżmi ta' notifika u azzjoni, bħan-numru ta' avviżi, it-tip ta' entitajiet li jinnotifikaw il-kontenut, in-natura tal-kontenut li huwa l-oġġett tal-ilment, il-ħin tar-rispons mill-intermedjarju, in-numru ta' appelli kif ukoll in-numru ta' każijiet fejn il-kontenut ġie identifikat b'mod żbaljat bħala illegali jew bħala kondiviż b'mod illegali;

55.

Jieħu att tal-isfidi relatati mal-infurzar tal-mandati ta' inibizzjoni maħruġa fi Stat Membru li ma jkunx il-pajjiż tal-oriġini ta' fornitur ta' servizzi u jissottolinja l-bżonn li din il-kwistjoni tiġi investigata aktar; huwa tal-fehma li l-fornituri tas-servizzi ta' ospitar m'għandhomx ikunu meħtieġa jneħħu informazzjoni li tkun legali fil-pajjiż ta' oriġini tagħhom jew ineħħu l-aċċess għaliha;

56.

Jenfasizza li r-responsabbiltà għall-infurzar tal-liġi, id-deċiżjoni dwar il-legalità ta' attivitajiet u kontenut online, kif ukoll l-ordnijiet lill-fornituri ta' servizzi ta' ospitar biex ineħħu kontenut illegali jew l-aċċess għalih, u l-iżgurar li tali ordnijiet ikunu preċiżi, fondati u konformi mad-drittijiet tal-bniedem, taqa' f'idejn l-awtoritajiet pubbliċi kompetenti indipendenti;

57.

Jenfasizza li ż-żamma ta' miżuri ta' salvagwardja mir-reġim tar-responsabbiltà ġuridika għall-intermedjarji stabbiliti fl-Artikoli 12, 13 u 14 tad-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku u l-projbizzjoni ta' monitoraġġ ġenerali stipulata fl-Artikolu 15 tad-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku huma kruċjali biex jiġi ffaċilitat il-moviment liberu tas-servizzi diġitali, tiġi żgurata d-disponibbiltà tal-kontenut online u jitħarsu d-drittijiet fundamentali tal-utenti, u jeħtieġ li jiġu ppreservati; jenfasizza, f'dan il-kuntest, li r-reġim ta' responsabbiltà ġuridika u l-projbizzjoni fuq il-monitoraġġ ġenerali m'għandhomx jiddgħajfu permezz ta' att leġiżlattiv ġdid possibbli jew permezz tal-emendar ta' taqsimiet oħra tad-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku;

58.

Jirrikonoxxi l-prinċipju li s-servizzi diġitali li jiżvolġu rwol newtrali u passiv, bħas-servizzi infrastrutturali u ta' backend, mhumiex responsabbli għall-kontenut trażmess fuq is-servizzi tagħhom peress li m'għandhomx kontroll fuq dak il-kontenut, m'għandhomx interazzjoni attiva miegħu u lanqas ma jottimizzawh; jenfasizza, madankollu, li hija meħtieġa kjarifika ulterjuri fir-rigward tar-rwol attiv u passiv billi titqies il-ġurisprudenza tal-Qorti dwar il-kwistjoni;

59.

Jistieden lill-Kummissjoni tqis li tintroduċi obbligu fuq il-fornituri ta' servizzi ta' ospitar li jirrapportaw kontenut illegali li jista' jikkostitwixxi reat serju lill-awtorità tal-infurzar tal-liġi kompetenti hekk kif isiru konxji minn tali reat;

Swieq online

60.

Jinnota li filwaqt li l-ħolqien ta' fornituri ta' servizzi online, bħal swieq online, kien ta' benefiċċju kemm għall-konsumaturi kif ukoll għan-negozjanti, b'mod partikolari billi tejjeb l-għażla, naqqas l-ispejjeż u baxxa l-prezzijiet, dan renda lill-konsumaturi aktar vulnerabbli għal prattiki kummerċjali qarrieqa minn numru dejjem akbar ta' bejjiegħa, inklużi minn pajjiżi terzi, li huma kapaċi joffru online prodotti u servizzi illegali, mhux sikuri jew kontrafatti li spiss ma jikkonformawx mar-regoli u l-istandards tal-Unjoni dwar is-sikurezza tal-prodotti u ma jiggarantixxux biżżejjed id-drittijiet tal-konsumatur;

61.

Jenfasizza li l-konsumaturi għandu jkollhom l-istess livell ta' sikurezza sew meta jixtru online u sew meta jixtru mill-ħwienet tradizzjonali; jenfasizza li mhuwiex aċċettabbli li l-konsumaturi tal-Unjoni jkunu esposti għal prodotti illegali, kontrafatti u mhux sikuri li jkun fihom sustanzi kimiċi perikolużi, kif ukoll perikli oħra għas-sikurezza li jippreżentaw riskji għas-saħħa tal-bniedem; jinsisti fuq il-ħtieġa li jiġu introdotti salvagwardji u miżuri xierqa għas-sikurezza tal-prodotti u l-protezzjoni tal-konsumatur sabiex jiġi evitat il-bejgħ ta' prodotti jew servizzi mhux konformi fis-swieq online, u jistieden lill-Kummissjoni ssaħħaħ ir-reġim ta' responsabbiltà fuq is-swieq online;

62.

Jenfasizza l-importanza tar-regoli tar-Regolament (UE) 2019/1020 dwar is-sorveljanza tas-suq u l-konformità tal-prodotti fir-rigward tal-konformità tal-prodotti li jidħlu fl-Unjoni minn pajjiżi terzi; jistieden lill-Kummissjoni tieħu miżuri biex ittejjeb il-konformità mal-leġiżlazzjoni minn bejjiegħa stabbiliti barra mill-Unjoni meta m'hemmx manifattur, importatur jew distributur stabbilit fl-Unjoni u tirrimedja kwalunkwe lakuna legali attwali li tippermetti lill-fornituri stabbiliti barra mill-Unjoni jbigħu lill-konsumaturi Ewropej prodotti online li ma jkunux konformi mar-regoli tal-Unjoni dwar is-sikurezza u l-protezzjoni tal-konsumatur, mingħajr ma jiġu sanzjonati jew mingħajr ma jkunu responsabbli għall-azzjonijiet tagħhom, u b'hekk il-konsumaturi jitħallew mingħajr ebda mezz legali biex jinfurzaw id-drittijiet tagħhom jew li jiksbu kumpens għal danni; jenfasizza, f'dan il-kuntest, il-ħtieġa ta' possibbiltà li dejjem jiġu identifikati l-manifatturi u l-bejjiegħa ta' prodotti minn pajjiżi terzi;

63.

Jenfasizza l-ħtieġa li s-swieq online jinformaw lill-konsumaturi mill-ewwel ladarba prodott li jkunu xtraw mingħandhom ikun tneħħa mis-suq insegwitu ta' notifika dwar in-nuqqas ta' konformità tiegħu mar-regoli tal-Unjoni dwar is-sikurezza tal-prodotti u dwar il-protezzjoni tal-konsumatur;

64.

Jenfasizza l-ħtieġa li jiġi żgurat li l-fornituri tas-swieq online jikkonsultaw lir-RAPEX u jinnotifikaw lill-awtoritajiet kompetenti hekk kif isiru jafu bi prodotti illegali, mhux sikuri u kontrafatti fuq il-pjattaformi tagħhom;

65.

Iqis li l-fornituri tas-swieq online għandhom itejbu l-kooperazzjoni tagħhom mal-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq u mal-awtoritajiet doganali, anki billi jiskambjaw informazzjoni dwar il-bejjiegħ ta' prodotti illegali, mhux sikuri u kontrafatti;

66.

Jistieden lill-Kummissjoni tħeġġeġ lill-Istati Membri jwettqu aktar azzjonijiet konġunti ta' sorveljanza tas-suq u jżidu l-kollaborazzjoni mal-awtoritajiet doganali biex jiċċekkjaw is-sikurezza tal-prodotti mibjugħa online qabel ma dawn jaslu għand il-konsumaturi; jitlob lill-Kummissjoni tesplora l-possibbiltà li jinħoloq network internazzjonali ta' ċentri tal-konsumatur biex jgħin lill-konsumaturi tal-UE jittrattaw tilwim ma' kummerċjanti bbażati f'pajjiżi mhux tal-UE;

67.

Jitlob lill-Kummissjoni tiżgura li meta swieq online joffru servizzi professjonali, jinkiseb livell suffiċjenti ta' protezzjoni tal-konsumatur permezz ta' salvagwardji adegwati u rekwiżiti ta' informazzjoni;

68.

Jemmen li fis-suq tat-turiżmu u tat-trasport, id-DSA għandu jkollu l-għan li jiżgura ċ-ċertezza u ċ-ċarezza legali billi joħloq qafas ta' governanza li jifformalizza l-kooperazzjoni bejn il-pjattaformi u l-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali, bl-għan b'mod speċjali li jikkondividu l-aħjar prattiki u jistabbilixxu serje ta' obbligi ta' informazzjoni ta' pjattaformi ta' kiri għal żmien qasir u ta' mobbiltà fil-konfront tal-fornituri tas-servizzi tagħhom fir-rigward tal-leġiżlazzjoni nazzjonali, reġjonali u lokali rilevanti; jappella lill-Kummissjoni biex tkompli tneħħi ostakli mhux ġustifikati permezz ta' sforz settorjali kkoordinat mill-UE li jinvolvi lill-partijiet interessati kollha biex jaqblu dwar serje ta' kriterji, bħal permessi, jew liċenzji jew, meta applikabbli, numru ta' reġistrazzjoni lokali jew nazzjonali ta' fornitur tas-servizzi, f'konformità mar-regoli tas-Suq Uniku, meħtieġa sabiex wieħed ikun jista' joffri servizz fuq pjattaforma ta' kiri għal żmien qasir u ta' mobbiltà; jisħaq fuq l-importanza li tiġi evitata l-impożizzjoni ta' obbligi ta' informazzjoni sproporzjonati u ta' piż amministrattiv mhux meħtieġ fuq il-fornituri kollha ta' servizzi b'enfasi partikolari fuq il-fornituri ta' servizzi bejn il-pari u l-SMEs;

69.

Jistieden lid-DSA, f'konformità mal-Patt Ekoloġiku Ewropew, biex jippromwovi t-tkabbir sostenibbli u s-sostenibbiltà tal-kummerċ elettroniku; jisħaq fuq l-importanza tas-swieq online għall-promozzjoni ta' prodotti u servizzi sostenibbli u t-tħeġġiġ ta' konsum sostenibbli; jappella għal miżuri intiżi biex jindirizzaw il-prattiki qarrieqa u d-diżinformazzjoni rigward il-prodotti u s-servizzi offruti online, inklużi “dikjarazzjonijiet ambjentali” foloz filwaqt li jistieden lill-fornituri tas-swieq online jippromwovu s-sostenibbiltà tal-kummerċ elettroniku billi jipprovdu lill-konsumaturi b'informazzjoni ċara u li tinftiehem faċilment dwar l-impatt ambjentali tal-prodotti jew tas-servizzi li jixtru online;

70.

Jistieden lill-Kummissjoni teżamina bir-reqqa ċ-ċarezza u l-konsistenza tal-qafas legali eżistenti applikabbli għall-bejgħ online ta' prodotti u servizzi sabiex tidentifika l-lakuni u l-kontradizzjonijiet possibbli u n-nuqqas ta' infurzar effikaċi; jitlob lill-Kummissjoni twettaq analiżi bir-reqqa tal-interazzjoni bejn id-DSA u l-leġiżlazzjoni tal-Unjoni dwar is-sikurezza tal-prodotti u s-sustanzi kimiċi; jitlob lill-Kummissjoni tiżgura l-konsistenza bejn ir-regoli l-ġodda dwar is-swieq online u r-reviżjoni tad-Direttiva 2001/95/KE (19) (id-“Direttiva dwar is-Sigurtà Ġenerali tal-Prodotti”) u d-Direttiva 85/374/KEE (20) (id-“Direttiva dwar ir-Responsabbiltà għall-Prodotti”);

71.

Jinnota l-problemi persistenti tal-użu abbużiv jew l-applikazzjoni ħażina ta' ftehimiet ta' distribuzzjoni selettiva li jillimitaw id-disponibbiltà ta' prodotti u servizzi lil hinn mill-fruntieri fi ħdan is-Suq Uniku u bejn il-pjattaformi; jitlob lill-Kummissjoni tieħu azzjoni dwar din il-kwistjoni fil-qafas ta' kwalunkwe rieżami usa' tal-Eżenzjoni ta' Kategorija Vertikali u politiki oħra fl-ambitu tal-Artikolu 101 tat-TFUE filwaqt li tevita li ddaħħalha fid-DSA;

Regolamentazzjoni ex ante ta' operaturi sistemiċi

72.

Jinnota li, illum il-ġurnata, xi swieq huma kkaratterizzati minn operaturi kbar b'effetti sinifikanti fuq in-network li huma kapaċi jaġixxu de facto bħala “gwardjani tal-aċċess online” tal-ekonomija diġitali (“operaturi sistemiċi”); jenfasizza l-importanza ta' kompetizzjoni ġusta u effikaċi bejn l-operaturi online bi preżenza diġitali sinifikanti u fornituri oħra sabiex jiġi promoss il-benesseri tal-konsumatur; jitlob lill-Kummissjoni twettaq analiżi bir-reqqa tal-kwistjonijiet differenti osservati s'issa fis-suq u l-konsegwenzi tagħhom anki fuq il-konsumaturi, l-SMEs u s-suq intern;

73.

Iqis li billi jitnaqqsu l-ostakli għad-dħul fis-suq u billi jiġu regolati l-operaturi sistemiċi, strument tas-suq intern li jimponi rimedji regolatorji ex ante fuq dawk l-operaturi sistemiċi b'setgħa sinifikanti fis-suq għandu l-potenzjal li jiftaħ is-swieq għal parteċipanti ġodda, inklużi l-SMEs, l-imprendituri u n-negozji ġodda, u b'hekk jippromwovi l-għażla tal-konsumatur u jixpruna l-innovazzjoni lil hinn minn dak li jista' jinkiseb permezz tal-infurzar tal-liġi dwar il-kompetizzjoni biss;

74.

Jilqa' l-konsultazzjoni pubblika tal-Kummissjoni dwar il-possibbiltà li tiġi introdotta bħala parti mid-DSA futur, regolamentazzjoni ex ante mmirata biex tindirizza kwistjonijiet sistemiċi li huma speċifiċi għas-swieq diġitali; jenfasizza l-kumplementarjetà intrinsika bejn ir-regolamentazzjoni tas-suq intern u l-politika tal-kompetizzjoni, kif enfasizzat fir-rapport imħejji mill-konsulenti speċjali tal-Kummissjoni bit-titlu “Competition policy for the Digital Era” (Politika ta' kompetizzjoni għall-era diġitali);

75.

Jistieden lill-Kummissjoni tiddefinixxi “operaturi sistemiċi” abbażi ta' indikaturi ċari;

76.

Iqis li r-regolamentazzjoni ex ante għandha tibni fuq ir-Regolament (UE) 2019/1150 (ir-“Regolament dwar il-Pjattaforma għan-Negozju”) u l-miżuri tiegħu għandhom ikunu konformi mar-regoli tal-antitrust tal-Unjoni u fl-ambitu tal-politika tal-Unjoni dwar il-kompetizzjoni, li bħalissa qed tiġi riveduta biex tindirizza aħjar l-isfidi fl-era diġitali; ir-regolamentazzjoni ex ante għandha tiżgura kundizzjonijiet kummerċjali ekwi applikabbli għall-operaturi kollha, inklużi rekwiżiti addizzjonali possibbli u lista magħluqa tal-azzjonijiet pożittivi u negattivi li dawn l-operaturi huma meħtieġa jikkonformaw magħhom u/jew li huma pprojbiti milli jwettqu;

77.

Jistieden lill-Kummissjoni tanalizza b'mod partikolari n-nuqqas ta' trasparenza għas-sistemi ta' rakkomandazzjoni ta' operaturi sistemiċi inkluż għar-regoli u l-kriterji għall-funzjonament ta' tali sistemi u tiddetermina jekk hemmx bżonn li jiġu imposti obbligi addizzjonali fil-qasam tat-trasparenza u tal-informazzjoni;

78.

Jenfasizza li l-impożizzjoni ta' rimedji regolatorji ex ante f'setturi oħra, tejbet il-kompetizzjoni f'dawk is-setturi; jinnota li jista' jiġi żviluppat qafas simili għall-identifikazzjoni ta' operaturi sistemiċi bi rwol ta' “gwardjan” filwaqt li jitqiesu l-ispeċifiċitajiet tas-settur diġitali;

79.

Jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li d-daqs tal-utenti kummerċjali tal-operaturi sistemiċi jvarja minn kumpaniji multinazzjonali għal mikrointrapriżi; jissottolinja li r-regolamentazzjoni ex ante dwar l-operaturi sistemiċi m'għandhiex tinvolvi rekwiżiti addizzjonali għan-negozji li jużawhom;

80.

Jissottolinja li l-akkumulazzjoni u l-ġbir ta' ammonti kbar ta' data u l-użu ta' tali data minn operaturi sistemiċi biex jespandu minn suq għal ieħor, kif ukoll il-possibbiltà ulterjuri li l-utenti jiġu inċitati jużaw identifikazzjoni elettronika ta' operatur uniku għal pjattaformi multipli, jistgħu joħolqu żbilanċi fis-setgħa tan-negozjar u, b'hekk, iwasslu għal distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-Suq Uniku; iqis li ż-żieda fit-trasparenza u l-kondiviżjoni ta' data bejn operaturi sistemiċi u l-awtoritajiet kompetenti hija kruċjali sabiex jiġi żgurat il-funzjonament ta' regolamentazzjoni ex ante;

81.

Jenfasizza li l-interoperabbiltà hija kruċjali biex tippermetti suq kompetittiv, kif ukoll l-għażla tal-utenti u servizzi innovattivi, u biex tillimita r-riskju ta' effett ta' dipendenza tal-utenti u tal-konsumaturi; jistieden lill-Kummissjoni tiżgura livelli xierqa ta' interoperabbiltà għall-operaturi sistemiċi u tesplora teknoloġiji differenti u standards u protokolli miftuħa, inkluża l-possibbiltà ta' interfaċċa teknika (Interfaċċa għall-Ipprogrammar tal-Applikazzjonijiet);

Superviżjoni, kooperazzjoni u infurzar

82.

Jemmen li, fid-dawl tan-natura transfruntiera tas-servizzi diġitali, il-kooperazzjoni u s-superviżjoni effikaċi bejn l-Istati Membri, inkluża l-kondiviżjoni tal-informazzjoni u tal-aħjar prattiki, hija essenzjali biex jiġi żgurat l-infurzar xieraq tad-DSA; jenfasizza li t-traspożizzjoni, l-implimentazzjoni u l-infurzar mhux perfetti tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni mill-Istati Membri joħolqu ostakli mhux ġustifikati fis-suq uniku diġitali; jistieden lill-Kummissjoni tindirizza dawk il-problemi f'kooperazzjoni mill-qrib mal-Istati Membri;

83.

Jitlob lill-Kummissjoni tiżgura li l-Istati Membri jipprovdu lill-awtoritajiet superviżorji nazzjonali bil-mezzi finanzjarji u r-riżorsi umani adegwati u setgħat ta' infurzar biex iwettqu l-funzjonijiet tagħhom b'mod effikaċi u jikkontribwixxu għall-ħidma rispettiva tagħhom;

84.

Jenfasizza li l-kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet nazzjonali kif ukoll awtoritajiet oħra tal-Istati Membri, is-soċjetà ċivili u l-organizzazzjonijiet tal-konsumatur hija tal-akbar importanza biex jinkiseb infurzar effettiv tad-DSA; jipproponi li jissaħħaħ il-prinċipju tal-pajjiż ta' oriġini permezz ta' aktar kooperazzjoni bejn l-Istati Membri sabiex tittejjeb is-sorveljanza regolatorja tas-servizzi diġitali u jinkiseb infurzar effikaċi tal-liġi f'każijiet transfruntiera; iħeġġeġ lill-Istati Membri jiġbru flimkien u jikkondividu l-aħjar prattiki u l-kondiviżjoni tad-data bejn ir-regolaturi nazzjonali, u jipprovdu lir-regolaturi u lill-awtoritajiet legali b'modi sikuri u interoperabbli biex jikkomunikaw ma' xulxin;

85.

Jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta l-aktar mudell xieraq ta' superviżjoni u infurzar għall-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet relatati mad-DSA, u tikkunsidra t-twaqqif ta' sistema ibrida, ibbażata fuq il-koordinazzjoni u l-kooperazzjoni tal-awtoritajiet nazzjonali u tal-Unjoni, għas-sorveljanza effikaċi tal-infurzar u l-implimentazzjoni effikaċi tad-DSA; iqis li tali sistema superviżorja għandha tkun responsabbli għas-sorveljanza, il-konformità, il-monitoraġġ u l-applikazzjoni tad-DSA u għandha jkollha setgħat supplimentari biex twettaq inizjattivi u investigazzjonijiet transfruntiera u għandha tingħata setgħat ta' infurzar u ta' awditu;

86.

Huwa tal-fehma li koordinazzjoni tal-UE f'kooperazzjoni man-network tal-awtoritajiet nazzjonali għandha tipprijoritizza l-indirizzar ta' kwistjonijiet transfruntiera kumplessi;

87.

Ifakkar fl-importanza li tiġi ffaċilitata l-kondiviżjoni ta' data mhux personali u li jiġi promoss id-djalogu mal-partijiet ikkonċernati; u jħeġġeġ ia l-ħolqien u l-amministrazzjoni ta' arkivju Ewropew tar-riċerka li jiffaċilita l-kondiviżjoni ta' tali data mal-istituzzjonijiet pubbliċi, ir-riċerkaturi, l-NGOs u l-universitajiet għal skopijiet ta' riċerka; jistieden lill-Kummissjoni tibni tali għodda fuq l-aħjar prattiki u inizjattivi eżistenti bħall-Osservatorju tal-Pjattaforma jew l-Osservatorju tal-UE dwar il-Blockchain;

88.

Jemmen li l-Kummissjoni, permezz taċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka, għandha tingħata s-setgħa li tipprovdi assistenza esperta lill-Istati Membri, fuq talba, favur l-analiżi ta' kwistjonijiet teknoloġiċi jew amministrattivi jew kwistjonijiet oħra relatati mal-infurzar leġiżlattiv tas-Suq Uniku Diġitali; u jistieden lir-regolaturi nazzjonali u lill-Kummissjoni jipprovdu pariri u assistenza ulterjuri lill-SMEs tal-Unjoni dwar id-drittijiet tagħhom;

89.

Jistieden lill-Kummissjoni ssaħħaħ u timmodernizza l-qafas eżistenti tal-Unjoni għar-riżoluzzjoni ekstraġudizzjarja fis-sens tad-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku, b'kont meħud tal-iżviluppi li ġejjin mid-Direttiva 2013/11/UE (21), kif ukoll l-azzjonijiet tal-qorti li jippermettu li jkun hemm infurzar effikaċi u rimedju effikaċi għall-konsumatur; jenfasizza l-ħtieġa li l-konsumaturi jiġu appoġġjati biex jużaw is-sistema tal-qrati; jemmen li ebda reviżjoni m'għandha ddgħajjef il-protezzjonijiet ġuridika tan-negozji u tan-negozjanti ż-żgħar previsti mis-sistemi ġuridiċi nazzjonali;

Aspetti finali

90.

Iqis li kwalunkwe implikazzjoni finanzjarja tal-proposta mitluba għandha tkun koperta minn allokazzjonijiet baġitarji xierqa;

o o

91.

Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni u r-rakkomandazzjonijiet dettaljati annessi magħha lill-Kummissjoni u lill-Kunsill kif ukoll lill-parlamenti u lill-gvernijiet tal-Istati Membri.

(1) ĠU L 178, 17.7.2000, p. 1.

(2) ĠU L 186, 11.7.2019, p. 57.

(3) ĠU L 136, 22.5.2019, p. 1.

(4) ĠU L 136, 22.5.2019, p. 28.

(5) ĠU L 149, 11.6.2005, p. 22.

(6) ĠU L 169, 25.6.2019, p. 1.

(7) ĠU L 376, 27.12.2006, p. 36.

(8) ĠU C 50 E, 21.2.2012, p. 1.

(9) ĠU C 331, 18.9.2018, p. 135.

(10) ĠU L 63, 6.3.2018, p. 50.

(11) ĠU L 119, 4.5.2016, p. 1.

(12) ĠU L 130, 17.5.2019, p. 92.

(13) ĠU L 201, 31.7.2002, p. 37.

(14) ĠU L 77, 27.3.1996, p. 20.

(15) ĠU L 167, 22.6.2001, p. 10..

(16) ĠU L 95, 15.4.2010, p. 1.

(17) https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2020/654180/EPRS_STU(2020)654180_EN.pdf

(18) Ir-Regolament (UE) Nru 910/2014 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ Lulju 2014 dwar l-identifikazzjoni elettronika u s-servizzi fiduċjarji għal transazzjonijiet elettroniċi fis-suq intern u li jħassar id-Direttiva 1999/93/KE (ĠU L 257, 28.8.2014, p. 73).

(19) Id-Direttiva Nru 2001/95/KE tal-Parlament u tal-Kunsill tat-3 ta' Diċembru 2001 dwar is-sigurtà ġenerali tal-prodotti (ĠU L 11, 15.1.2002, p. 4).

(20) Id-Direttiva tal-Kunsill 85/374/KEE tal-25 ta' Lulju 1985 dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet, regolamenti u dispożizzjonijiet amministrattivi tal-Istati Membri dwar responsabbiltà għall-prodotti difettużi (ĠU L 210, 7.8.1985, p. 29).

(21) Id-Direttiva 2013/11/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-21 ta' Mejju 2013 dwar is-soluzzjoni alternattiva għat-tilwim, għat-tilwim tal-konsumaturi u li temenda r-Regolament (KE) Nru 2006/2004 u d-Direttiva 2009/22/KE (id-Direttiva dwar l-ADR tal-konsumaturi) (ĠU L 165, 18.6.2013, p. 63).

ANNESS GĦAR-RIŻOLUZZJONI:

RAKKOMANDAZZJONIJIET DWAR IL-KONTENUT TAL-PROPOSTA MITLUBA

I. PRINĊIPJI ĠENERALI

Il-pakkett dwar l-Att dwar is-Servizzi Diġitali (“DSA”) għandu jikkontribwixxi għat-tisħiħ tas-suq intern billi jiżgura l-moviment liberu tas-servizzi diġitali u l-libertà ta' intrapriża, filwaqt li fl-istess ħin jiggarantixxi livell għoli ta' protezzjoni tal-konsumatur, u t-titjib tad-drittijiet, il-fiduċja u s-sikurezza tal-utenti online.

Id-DSA għandu jiggarantixxi li l-attivitajiet ekonomiċi online u offline jiġu ttrattati b'mod ugwali u b'kundizzjonijiet ekwi li jirriflettu b'mod sħiħ il-prinċipju li “dak li hu illegali offline huwa wkoll illegali online”, hekk kif jittieħed kont tan-natura speċifika tal-kuntest online.

Id-DSA għandu jipprovdi lill-konsumaturi u lill-operaturi ekonomiċi, speċjalment lill-intrapriżi mikro, żgħar u ta' daqs medju, ċertezza legali u trasparenza. Id-DSA għandu jikkontribwixxi għall-appoġġ tal-innovazzjoni u t-tneħħija ta' ostakli u restrizzjonijiet mhux ġustifikati u sproporzjonati għall-forniment ta' servizzi diġitali.

Id-DSA għandu japplika mingħajr preġudizzju għall-qafas wiesa' tad-drittijiet u l-libertajiet fundamentali tal-utenti u l-konsumaturi, bħall-protezzjoni tal-ħajja privata u l-protezzjoni tad-data personali, in-nondiskriminazzjoni, id-dinjità, il-libertà tal-espressjoni u d-dritt għal rimedju ġudizzjarju effikaċi.

Id-DSA għandu jibni fuq ir-regoli attwalment applikabbli għall-pjattaformi online, jiġifieri d-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku u r-Regolament dwar il-Pjattaforma għan-Negozju.

Id-DSA għandu jinkludi:

—

reviżjoni komprensiva tad-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku, ibbażata fuq l-Artikoli 53(1), 62 u 114 tat-TFUE, li tikkonsisti f'dan li ġej:

—	qafas rivedut li jipprevedi obbligi ċari fir-rigward tat-trasparenza u l-informazzjoni;

—	proċeduri u miżuri ċari u dettaljati relatati mal-indirizzar effikaċi u t-tneħħija effikaċi ta' kontenut illegali online, inkluż mekkaniżmu Ewropew ta' notifika u ta' azzjoni li jkun armonizzat u ġuridikament vinkolanti;

—	superviżjoni effikaċi, kooperazzjoni u sanzjonijiet proporzjonati, effikaċi u dissważivi;

—	strument legali tas-suq intern ibbażat fuq l-Artikolu 114 tat-TFUE li jimponi obbligi ex ante fuq pjattaformi kbar bi rwol ta' gwardjan tal-aċċess fl-ekosistema diġitali (“operaturi sistemiċi”), ikkomplementat b'mekkaniżmu istituzzjonali effikaċi ta' infurzar.

II. KAMP TA' APPLIKAZZJONI

Fl-interess taċ-ċertezza legali, id-DSA għandu jiċċara liema servizzi diġitali jidħlu fil-kamp ta' applikazzjoni tiegħu. Id-DSA għandu jsegwi n-natura orizzontali tad-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku u japplika mhux biss għall-pjattaformi online, iżda għall-fornituri kollha ta' servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni kif definiti fil-liġi tal-Unjoni.

Għandu jiġi evitat approċċ “wieħed tajjeb għal kulħadd”. Jistgħu jkunu meħtieġa miżuri differenti għal servizzi diġitali offruti fil-qafas ta' relazzjoni purament minn negozju għal negozju, servizzi li għandhom biss aċċess limitat jew l-ebda aċċess għal partijiet terzi jew għall-pubbliku ġenerali, u servizzi li huma mmirati direttament lejn il-konsumaturi u l-pubbliku ġenerali.

Il-portata territorjali tad-DSA għandha tiġi estiża biex ikopri wkoll l-attivitajiet tal-kumpaniji, il-fornituri tas-servizzi u s-servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni stabbiliti f'pajjiżi terzi, meta l-attivitajiet tagħhom huma relatati mal-offerta ta' servizzi jew prodotti lill-konsumaturi jew lill-utenti fl-Unjoni.

Jekk il-Kummissjoni, wara r-rieżami tagħha, tqis li d-DSA għandu jemenda l-Anness tad-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku fir-rigward tad-derogi stabbiliti fih, il-modifiki m'għandhomx jemendaw b'mod partikolari d-deroga tal-obbligi kuntrattwali li jikkonċernaw il-kuntratti tal-konsumatur.

Id-DSA għandu jiżgura li l-Unjoni u l-Istati Membri jżommu livell għoli ta' protezzjoni tal-konsumatur u li l-Istati Membri jkunu jistgħu jsegwu objettivi leġittimi ta' interess pubbliku, fejn dan ikun meħtieġ, proporzjonat u f'konformità mal-liġi tal-Unjoni.

Id-DSA għandu jiddefinixxi b'mod koerenti kif id-dispożizzjonijiet tiegħu jinteraġixxu ma' strumenti legali oħra, bil-għan li jiġi ffaċilitat il-moviment liberu tas-servizzi, sabiex jiġi ċċarat ir-reġim ġuridiku applikabbli għas-servizzi professjonali u mhux professjonali fis-setturi kollha, inklużi attivitajiet relatati mas-servizzi tat-trasport u kirjiet għal żmien qasir, fejn tkun meħtieġa kjarifika.

Id-DSA għandu wkoll jiċċara b'mod koerenti kif id-dispożizzjonijiet tiegħu jinteraġixxu mar-regoli adottati riċentement dwar l-imblukkar ġeografiku, is-sikurezza tal-prodotti, is-sorveljanza tas-suq, ir-relazzjonijiet bejn il-pjattaformi u n-negozji, il-protezzjoni tal-konsumatur, il-bejgħ ta' prodotti u l-provvista ta' kontenut diġitali u servizzi diġitali (1) fost l-oħrajn, u inizjattivi previsti oħra bħar-regolamentazzjoni tal-IA.

Id-DSA għandu japplika mingħajr preġudizzju għar-regoli stabbiliti fi strumenti oħra, bħall-GDPR, id-Direttiva (UE) 2019/790 (id-“Direttiva dwar id-Drittijiet tal-Awtur”) u d-Direttiva 2010/13/UE (id-“Direttiva dwar is-Servizzi tal-Media Awdjoviżiva”).

III. DEFINIZZJONIJIET

Fid-definizzjonijiet li għandhom jiġu inklużi, id-DSA għandu:

—

jiċċara sa liema punt is-servizzi diġitali ġodda, bħan-networks tal-midja soċjali, is-servizzi tal-ekonomija kollaborattiva, il-magni tat-tiftix, il-hotspots tal-wifi, ir-reklamar online, is-servizzi tal-cloud, il-web hosting, is-servizzi ta' messaġġi, l-app stores, l-għodod tat-tqabbil, is-servizzi bbażati fuq l-IA, in-networks tat-twassil tal-kontenut, u s-servizzi tal-isem tad-dominju jidħlu fil-kamp ta' applikazzjoni tiegħu;

—	jiċċara n-natura tal-intermedjarji li jospitaw il-kontenut (kontenut ta' test, stampi, vidjo, jew awdjo) minn naħa, u tas-swieq kummerċjali online (li jbigħu prodotti, inklużi prodotti b'elementi diġitali jew servizzi), min-naħa l-oħra;

—	jiċċara d-differenza bejn l-attivitajiet u l-kontenut kummerċjali jew it-tranżazzjonijiet ipprovduti bi ħlas, kif definit mill-Qorti, li jkopru wkoll prattiki ta' reklamar u ta' kummerċjalizzazzjoni min-naħa l-waħda, u attivitajiet u kontenut mhux kummerċjali min-naħa l-oħra;

—

jiċċara x'jaqa' fl-ambitu tad-definizzjoni tal-“kontenut illegali”, filwaqt li jagħmilha ċara li ksur tar-regoli tal-Unjoni dwar il-protezzjoni tal-konsumatur, is-sigurtà tal-prodotti jew l-offerta jew il-bejgħ ta' ikel jew prodotti tat-tabakk, kożmetiċi u mediċini kontrafatti, jew prodotti derivati minn speċijiet selvaġġi ukoll jaqa' fid-definizzjoni ta' kontenut illegali;

—

jiddefinixxi t-terminu “operatur sistemiku” billi jistabbilixxi serje ta' indikaturi ċari li jippermettu lill-awtoritajiet regolatorji jidentifikaw pjattaformi li jgawdu minn pożizzjoni sinifikanti fis-suq bi rwol ta' “gwardjani tal-aċċess” u li b'hekk ikollhom rwol sistemiku fl-ekonomija online; tali indikaturi jistgħu jinkludu kunsiderazzjonijiet bħal jekk l-intrapriża hijiex attiva b'mod sinifikanti fi swieq b'diversi aspetti, jew jekk għandhiex il-kapaċità li trendi dipendenti l-utenti jew il-konsumaturi, id-daqs tan-network tagħha (l-għadd ta' utenti), u l-preżenza ta' effetti tan-network; ostakli għad-dħul, is-saħħa finanzjarja tagħha, il-kapaċità ta' aċċess għad-data, l-akkumulazzjoni u t-taħlit ta' data minn sorsi differenti; l-integrazzjoni vertikali u r-rwol tiegħu bħala sieħeb inevitabbli u l-importanza tal-attività tiegħu għall-aċċess ta' partijiet terzi għall-provvisti u s-swieq, eċċ.;

—	jipprova jikkodifika d-deċiżjonijiet tal-Qorti, fejn meħtieġ, filwaqt li jqis kif xieraq id-diversi atti leġiżlattivi differenti li jużaw dawn id-definizzjonijiet.

IV. OBBLIGI TA' TRASPARENZA U INFORMAZZJONI

Id-DSA għandu jintroduċi obbligi ċari u proporzjonati fil-qasam tat-trasparenza u l-informazzjoni; dawk l-obbligi m'għandhomx joħolqu xi derogi jew eżenzjonijiet ġodda għar-reġim ta' responsabbiltà attwali stabbilit skont l-Artikoli 12, 13, u 14 tad-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku u għandhom ikopru l-aspetti deskritti hawn taħt:

1. Rekwiżiti ġenerali ta' informazzjoni

Id-dispożizzjonijiet riveduti tad-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku għandhom isaħħu r-rekwiżiti ġenerali ta' informazzjoni permezz tal-obbligi li ġejjin:

—	r-rekwiżiti ta' informazzjoni fl-Artikoli 5, 6 u 10 tad-tad-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku għandhom jissaħħu;

—

il-prinċipju “Kun Af lill-Klijenti tan-Negozju Tiegħek”, limitat għar-relazzjonijiet kummerċjali diretti tal-fornitur tal-ospitar, għandu jiġi introdott għall-utenti kummerċjali; il-fornituri ta' ospitar għandhom iqabblu d-data ta' identifikazzjoni pprovduta mill-utenti kummerċjali tagħhom mal-bażijiet tad-data tal-UE fuq il-VAT u tal-Identifikazzjoni u r-Reġistrazzjoni tal-Operaturi Ekonomiċi tal-UE (“EORI”), fejn jeżisti numru tal-VAT jew tal-EORI; meta negozju jkun eżenti mill-VAT jew mir-reġistrazzjoni EORI, għandha tingħata prova ta' identifikazzjoni; meta utent kummerċjali jkun qed jaġixxi bħala aġent għal negozji oħra, huwa għandu jiddikjara lilu nnifsu bħala tali; il-fornituri ta' ospitar għandhom jitolbu lill-utenti kummerċjali tagħhom sabiex jiżguraw li l-informazzjoni provduta kollha tkun preċiża u aġġornata, salv kwalunkwe bidliet, u l-fornituri ta' ospitar m'għandhomx jitħallew jipprovdu servizzi lil utenti kummerċjali meta l-informazzjoni ma tkunx kompluta jew meta l-fornitur ta' ospitar ikun ġie infurmat mill-awtoritajiet kompetenti li l-identità tal-klijent kummerċjali tagħhom hija falza, qarrieqa jew invalida b'xi mod ieħor;

—

il-miżura ta' esklużjoni mis-servizzi msemmija hawn fuq għandha tapplika biss għar-relazzjonijiet kuntrattwali bejn in-negozji u għandha tapplika mingħajr preġudizzju għad-drittijiet tas-soġġetti tad-data fis-sens tal-GDPR. Dik il-miżura għandha tapplika mingħajr preġudizzju għall-protezzjoni tal-anonimità online għall-utenti, għajr għall-utenti kummerċjali. Ir-rekwiżiti ta' informazzjoni ġenerali l-ġodda għandhom isaħħu aktar l-Artikoli 5, 6 u 10 tad-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku sabiex dawk il-miżuri jiġu allinjati mar-rekwiżiti ta' informazzjoni stabbiliti fil-leġiżlazzjoni adottata riċentement, b'mod partikolari d-Direttiva 93/13/KEE (2) (id-“Direttiva dwar it-Termini Inġusti tal-Kuntratti”), id-Direttiva 2011/83/UE (3) (id-“Direttiva dwar id-Drittijiet tal-Konsumatur”) u r-Regolament dwar il-Pjattaformi u n-Negozji;

—

L-Artikolu 5 tad-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku għandu jiġi modernizzati aktar billi n-negozjanti jintalbu jipprovdu lill-konsumaturi b'mezzi ta' komunikazzjoni diretti u effiċjenti bħal formoli ta' kuntatt elettroniċi, chatbots, messaġġi istantanji jew telefonati lura, sakemm l-informazzjoni relatata ma' dawk il-mezzi ta' komunikazzjoni tkun aċċessibbli għall-konsumaturi b'mod ċar u li jinftiehem;

2. Termini kuntrattwali u kundizzjonijiet ġenerali ġusti

Id-DSA għandu jistabbilixxi standards minimi għall-fornituri tas-servizzi biex jadottaw termini kuntrattwali u kundizzjonijiet ġenerali ekwi, aċċessibbli, nondiskriminatorji u trasparenti f'konformità tal-anqas mar-rekwiżiti li ġejjin:

—	id-definizzjoni ta' termini u kundizzjonijiet kuntrattwali ċari u mhux ambigwi f'lingwaġġ sempliċi u li jinftiehem;

—

l-indikazzjoni b'mod espliċitu fit-termini tal-kuntratt u l-kundizzjonijiet ġenerali ta' x'għandu jinftiehem bħala kontenut jew imġiba illegali skont il-liġi tal-Unjoni jew dik nazzjonali u l-ispjegazzjoni tal-konsegwenzi ġuridiċi li se jħabbtu wiċċhom magħhom l-utenti talli intenzjonalment jaħżnu jew tellgħu kontenut illegali;

—	in-notifika lill-utenti kull meta ssir bidla sinifikanti li tista' taffettwa d-drittijiet tal-utenti fit-termini tal-kuntratt u l-kundizzjonijiet ġenerali u l-għoti ta' spjegazzjoni tagħhom;

—

l-iżgurar li l-klawżoli standard ifformulati minn qabel fit-termini kuntrattwali u l-kundizzjonijiet ġenerali, li ma jkunux ġew innegozjati individwalment minn qabel, inkluż fil-Ftehimiet dwar il-Ħruġ ta' Liċenzji tal-Utenti Finali, jibdew b'dikjarazzjoni fil-qosor ibbażata fuq mudell armonizzat, li għandha tiġi stabbilita mill-Kummissjoni;

—	l-iżgurar li l-proċess ta' kanċellazzjoni jkun faċli daqs il-proċess ta' reġistrazzjoni (mingħajr interfaċċi qarrieqa tal-utent (“dark patterns”) jew influwenzi oħra fuq id-deċiżjoni tal-konsumatur);

—

fejn jintużaw sistemi awtomatizzati, l-ispeċifikazzjoni ċara u mhux ambigwa fit-termini kuntrattwali u l-kundizzjonijiet ġenerali tagħhom tal-inputs u l-outputs immirati tas-sistemi awtomatizzati tagħhom, u l-parametri ewlenin li jiddeterminaw l-ikklassifikar, kif ukoll ir-raġunijiet għall-importanza relattiva ta' dawk il-parametri prinċipali meta mqabbla ma' parametri oħra, filwaqt li tiġi żgurata l-konsistenza mar-Regolament dwar il-Pjattaformi għan-Negozju;

—

l-iżgurar li jiżguraw li t-termini u l-kundizzjonijiet ġenerali tal-kuntratt jikkonformaw mar-rekwiżiti ta' informazzjoni stabbiliti mil-liġi tal-Unjoni u jikkomplementawhom, inklużi dawn stabbiliti fid-Direttiva dwar it-Termini Inġusti tal-Kuntratti, id-Direttiva dwar Prattiċi Kummerċjali Żleali, id-Direttiva dwar id-Drittijiet tal-Konsumatur, kif emendata mid-Direttiva (UE) 2019/2161 u mal-GDPR;

3. Rekwiżiti ta' trasparenza dwar komunikazzjonijiet kummerċjali

—	Id-dispożizzjonijiet riveduti tad-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku għandhom isaħħu r-rekwiżiti ta' trasparenza attwali rigward il-komunikazzjonijiet kummerċjali billi jistabbilixxu l-prinċipji tat-trasparenza mill-mument tat-tfassil u t-trasparenza prestabbilita.

—

Abbażi tal-Artikolu 6 u 7 tad-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku, il-miżuri l-ġodda proposti għandhom jistabbilixxu qafas ġdid għar-relazzjonijiet bejn il-Pjattaformi u l-konsumaturi dwar it-trasparenza fir-rigward tar-reklamar, in-nudging diġitali, l-immirar mikro, is-sistemi ta' rakkomandazzjoni għar-riklamar u t-trattament preferenzjali; dawk il-miżuri għandhom:

—

jinkludu l-obbligu li jiġu żvelati tipi definiti b'mod ċar ta' informazzjoni dwar ir-reklamar online biex ikunu jistgħu jsiru awditi u kontroll effikaċi, bħal informazzjoni dwar l-identità ta' min jirreklama u l-pagamenti diretti u indiretti jew kwalunkwe remunerazzjoni oħra li jirċievu l-fornituri tas-servizzi; dan għandu jippermetti wkoll lill-konsumaturi u l-awtoritajiet pubbliċi jidentifikaw min għandu jinżamm responsabbli f'każ ta', pereżempju, reklamar falz jew qarrieqi; il-miżuri għandhom jikkontribwixxu wkoll għall-iżgurar li l-attivitajiet illegali ma jkunux jistgħu jiġu ffinanzjati permezz ta' servizzi ta' reklamar;

—

jiddistingwu b'mod ċar bejn reklamar kummerċjali u politiku online u jiżguraw it-trasparenza tal-kriterji għall-gruppi mmirati għat-tfassil ta' profili u l-ottimizzazzjoni tal-kampanji ta' reklamar; jippermettu lill-konsumaturi b'opzjoni prestabbilita li ma jiġux traċċati jew mikroimmirati u li jipparteċipaw fl-użu ta' data dwar l-imġiba għal skopijiet ta' reklamar, kif ukoll opzjoni ta' inklużjoni fakultattiva għar-reklamar politiku u r-reklami;

—

jipprovdu lill-konsumaturi aċċess għall-profili ta' kummerċjalizzazzjoni dinamiċi tagħhom, sabiex ikunu infurmati dwar jekk u għal liema għanijiet ikunu ttraċċati u jekk l-informazzjoni li jirċievu tkunx għal skopijiet ta' reklamar u jiggarantixxu d-dritt tagħhom li jikkuntestaw deċiżjonijiet li jimminaw id-drittijiet tagħhom;

—	jiżguraw li r-reklamar imħallas jew it-tqegħid bi ħlas f'klassifikazzjoni ta' riżultati ta' tiftix jiġu identifikati b'mod ċar, konċiż, u intelliġibbli f'konformità mad-Direttiva 2005/29/KE kif emendata mid-Direttiva (UE) 2019/2161;

—	jiżguraw konformità mal-prinċipju tan-nondiskriminazzjoni u mar-rekwiżiti minimi ta' diversifikazzjoni, u jidentifikaw prattiki li jikkostitwixxu reklamar aggressiv, filwaqt li jinkoraġġixxu teknoloġiji tal-IA favorevoli għall-konsumatur;

—

jintroduċu kriterji tal-obbligu ta' rendikont u tal-ekwità għall-algoritmi użati għal reklamar immirat u l-ottimizzazzjoni tar-reklamar, u jippermettu awditi regolatorji esterni mill-awtoritajiet kompetenti u verifika tal-għażliet ta' disinn algoritmiku li jinvolvu informazzjoni dwar individwi, mingħajr riskju li jiksru d-drittijiet relatati mal-privatezza tal-utent u s-sigrieti kummerċjali;

—	jipprovdu aċċess għal data dwar it-twassil tar-reklamar u informazzjoni dwar l-esponiment ta' dawk li jirreklamaw, f'dak li għandu x'jaqsam ma' fejn u meta jsiru r-reklami, u l-prestazzjoni ta' reklamar imħallas u dak mhux imħallas;

4. L-intelliġenza artifiċjali u l-apprendiment awtomatiku

Id-dispożizzjonijiet riveduti għandhom isegwu l-prinċipji elenkati hawn taħt rigward il-forniment ta' servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni li huma possibbli permezz tal-IA jew jagħmlu użu minn għodod deċiżjonali awtomatizzati jew għodod ta' apprendiment awtomatiku, billi:

—

jiżguraw li l-konsumaturi jkollhom id-dritt li jiġu infurmati jekk servizz ikun provdut bl-assistenza tal-IA, jagħmlu użu minn għodod deċiżjonali awtomatizzati jew għodod għall-apprendiment awtomatiku jew għodod awtomatizzati għar-rikonoxximent tal-kontenut, minbarra d-dritt li ma jkunux soġġetti għal deċiżjoni bbażata unikament fuq l-ipproċessar awtomatizzat u d-dritt tal-possibbiltà li jiġi rrifjutat, limitat jew personalizzat l-użu ta' kwalunkwe karatteristika ta' personalizzazzjoni abilitata bl-IA, speċjalment fid-dawl tal-klassifikazzjoni tas-servizzi;

—	l-istabbiliment ta' regoli komprensivi dwar in-nondiskriminazzjoni u t-trasparenza tal-algoritmi u s-settijiet ta' data;

—	jiżguraw li l-algoritmi jkunu spjegabbli għall-awtoritajiet kompetenti li jkunu jistgħu jivverifikaw meta jkollhom raġunijiet biex jemmnu li hemm preġudizzju algoritmiku;

—

jipprovdu sorveljanza każ b'każ u valutazzjoni rikorrenti tar-riskju tal-algoritmi mill-awtoritajiet kompetenti, kif ukoll kontroll mill-bniedem fuq it-teħid tad-deċiżjonijiet biex jiġi garantit livell ogħla ta' ħarsien tal-konsumatur; tali rekwiżiti għandhom ikunu konsistenti mal-mekkaniżmi ta' kontroll mill-bniedem u mal-obbligi tal-valutazzjoni tar-riskju għas-servizzi ta' awtomatizzazzjoni stabbiliti fir-regoli eżistenti, bħad-Direttiva (UE) 2018/958 (4) (“id-Direttiva dwar it-Test tal-Proporzjonalità”), u m'għandhomx ikunu restrizzjoni inġustifikata jew sproporzjonata għall-mument liberu tas-servizzi;

—	jistabbilixxu mekkaniżmi ta' għoti ta' rendikont, ta' responsabbiltà u ta' rimedju ċari biex jindirizzaw ħsara potenzjali li tirriżulta mill-użu ta' applikazzjonijiet tal-IA, teħid awtomatizzat tad-deċiżjonijiet u għodod ta' apprendiment awtomatiku;

—

jistabbilixxu l-prinċipju tas-sikurezza, is-sigurtà sa mit-tfassil u b'mod awtomatiku u l-istabbiliment ta' drittijiet u proċeduri effettivi u effiċjenti għall-iżviluppaturi tal-IA f'każijiet fejn l-algoritmi jipproduċu deċiżjonijiet sensittivi dwar l-individwi, u billi jindirizzaw u jisfruttaw kif xieraq l-impatt tal-iżviluppi teknoloġiċi futuri;

—	jiżguraw il-konsistenza mal-kunfidenzjalità, mal-privatezza tal-utent u mas-sigrieti kummerċjali;

—	jiżguraw li, meta t-teknoloġiji tal-IA introdotti fil-post tax-xogħol ikollhom impatti diretti fuq il-kundizzjonijiet tal-impjieg tal-ħaddiema li jużaw is-servizzi diġitali, ikun hemm informazzjoni komprensiva għall-ħaddiema;

5. Penali

Il-konformità ma' dawn id-dispożizzjonijiet għandha tissaħħaħ b'penali effettivi, proporzjonati u dissważivi, inkluża l-impożizzjoni ta' multi proporzjonati.

V. MIŻURI RELATATI MAL-INDIRIZZAR TAL-KONTENUT ILLEGALI ONLINE

Id-DSA għandu jipprovdi ċarezza u gwida dwar kif l-intermedjarji online għandhom jindirizzaw il-kontenut illegali online. Ir-regoli riveduti tad-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku għandhom:

—	jiċċaraw li kwalunkwe tneħħija jew diżattivazzjoni tal-aċċess għall-kontenut illegali m'għandhiex taffettwa d-drittijiet fundamentali u l-interessi leġittimi tal-utenti u l-konsumaturi, u li l-kontenut legali għandu jibqa' online;

—	itejbu l-qafas legali b'kont meħud tar-rwol ċentrali tal-intermedjarji online u tal-internet fl-iffaċilitar tad-dibattitu pubbliku u t-tixrid liberu ta' fatti, opinjonijiet u ideat;

—

jippreservaw il-prinċipju legali sottostanti li l-intermedjarji online m'għandhomx jinżammu direttament responsabbli għall-azzjonijiet tal-utenti tagħhom u li l-intermedjarji online jistgħu jkomplu jimmoderaw il-kontenut skont termini u kundizzjonijiet ta' servizz ġusti, aċċessibbli, nondiskriminatorji u trasparenti;

—

jiċċaraw li deċiżjoni magħmula minn intermedjarji online dwar jekk il-kontenut imtella' mill-utenti huwiex legali għandha tkun proviżorja, u li l-intermedjarji online m'għandhomx jinżammu responsabbli għaliha, billi huma biss il-qrati tal-liġi li jiddeċiedu fl-aħħar istanza x'inhu kontenut illegali;

—	jiżguraw li ma tiġix affettwata il-kapaċità tal-Istati Membri li jiddeċiedu liema kontenut huwa illegali skont il-liġi nazzjonali;

—	jiżguraw li meta l-intermedjarji online jintalbu jadottaw miżuri, dawn ikunu proporzjonati, effettivi u adegwati biex jindirizzaw b'mod effettiv il-kontenut illegali online;

—	jadattaw is-severità tal-miżuri li jeħtieġ li jittieħdu mill-fornituri tas-servizzi għall-gravità tal-ksur;

—	jiżguraw li l-imblukkar tal-aċċess għal kontenut illegali, u t-tneħħija tiegħu, ma jkunux jirrikjedu l-imblukkar tal-aċċess għal pjattaforma sħiħa u servizzi li altrimenti huma legali;

—

jintroduċu trasparenza ġdida u sorveljanza indipendenti tal-proċeduri u l-għodod tal-moderazzjoni tal-kontenut relatati mat-tneħħija ta' kontenut illegali online; tali sistemi u proċeduri għandhom ikunu akkumpanjati minn salvagwardji robusti għal trasparenza u obbligu ta' rendikont u għandhom ikunu disponibbli għal awditjar u ttestjar min-naħa tal-awtoritajiet kompetenti.

1. Mekkaniżmu ta' avviż u azzjoni

Id-DSA għandu jistabbilixxi mekkaniżmu ta' avviż u azzjoni li jkun armonizzat u legalment infurzabbli u bbażat fuq sett ta' proċessi ċari u kalendarji preċiżi għal kull stadju tal-proċedura ta' avviż u azzjoni. Dak il-mekkaniżmu ta' avviż u azzjoni għandu:

—	japplika għal kontenut jew imġiba illegali online;

—	jagħmel differenza bejn it-tipi differenti ta' fornituri, setturi u/jew kontenut illegali u l-gravità tal-ksur;

—	joħloq proċeduri faċilment aċċessibbli, affidabbli u faċli għall-utent magħmula apposta għat-tip ta' kontenut;

—	jippermetti li l-utenti jinnotifikaw faċilment b'mezzi elettroniċi kontenut jew imġiba online potenzjalment illegali lill-intermedjarji online;

—	jiċċara, b'mod intelliġibbli, kunċetti u proċessi eżistenti bħal “azzjoni rapida”, “għarfien u sensibilizzazzjoni attwali”, “azzjonijiet immirati”, “formati tal-avviżi”, u “validità tal-avviżi”;

—	jiggarantixxi li l-avviżi ma jissarrfux awtomatikament f'responsabbiltà legali u lanqas ma jimponu xi rekwiżit ta' tneħħija, għal biċċiet speċifiċi tal-kontenut jew għall-valutazzjoni tal-legalità;

—

jirrikjedi li l-avviżi jkunu biżżejjed preċiżi u sostanzjati b'mod adegwat sabiex jippermettu lill-fornitur tas-servizzi li jirċevihom jieħu deċiżjoni infurmata u diliġenti fir-rigward tal-effett li għandu jingħata għan-notifika u jispeċifika r-rekwiżiti meħtieġa biex jiżgura li l-avviżi jkun fihom l-informazzjoni kollha meħtieġa għat-tneħħija rapida tal-kontenut illegali;

—

jirrikjedi li l-avviżi għandhom jinkludu l-post (URL u kronogramma, fejn adatt) tal-kontenut allegatament illegali inkwistjoni, indikazzjoni tal-ħin u d-data meta twettaq l-allegat ksur, ir-raġuni ddikjarata għat-talba, inkluża spjegazzjoni tar-raġunijiet għaliex il-fornitur tal-avviż iqis li l-kontenut huwa illegali, u jekk meħtieġ, skont it-tip ta' kontenut, evidenza addizzjonali għat-talba u dikjarazzjoni bona fide li l-informazzjoni pprovduta hija preċiża;

—

il-fornitur tal-avviż għandu jkollu l-possibbiltà, iżda mhux l-obbligu, li jinkludi d-dettalji ta' kuntatt tiegħu f'avviż; jekk jiddeċiedi li jagħmel hekk, l-anonimità tiegħu għandha tkun żgurata mill-fornitur tal-kontenut; jekk ma jingħatawx dettalji ta' kuntatt, jista' jintuża l-indirizz IP jew mezzi ekwivalenti oħra; avviżi anonimi m'għandhomx ikunu permessi meta jikkonċernaw il-ksur tad-drittijiet tal-personalità jew tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali;

—	jistabbilixxi salvagwardji biex jipprevjeni mġiba abbużiva minn utenti li b'mod sistematiku, ripetut u b'mala fide jippreżentaw avviżi skorretti jew abbużivi;

—

joħloq obbligu fuq l-intermedjarji online li jivverifikaw il-kontenut innotifikat u jwieġbu fi żmien xieraq lill-fornitur tal-avviż u lil min itella' l-kontenut b'deċiżjoni motivata; tali rekwiżit għal tweġiba għandu jinkludi r-raġunament wara d-deċiżjoni, kif ittieħdet id-deċiżjoni, jekk id-deċiżjoni tteħditx minn bniedem jew aġent deċiżjonali awtomatizzat u informazzjoni dwar il-possibbiltà li d-deċiżjoni tiġi appellata minn kwalunkwe waħda mill-partijiet mal-intermedjarju, il-qrati jew entitajiet oħra;

—	jipprovdi informazzjoni u rimedji biex id-deċiżjoni tiġi kkontestata permezz ta' kontroavviż, inkluż jekk il-kontenut ikun tneħħa permezz ta' soluzzjonijiet awtomatizzati, sakemm tali kontroavviż ma jkunx ta' kunflitt ma' investigazzjoni li tkun għaddejja mill-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi;

—	jissalvagwardja li l-inġunzjonijiet ġudizzjarji maħruġa fi Stat Membru għajr dak tal-intermedjarji online m'għandhomx jiġu trattati fi ħdan il-mekkaniżmu ta' avviż u azzjoni.

Il-mekkaniżmu ta' avviż u azzjoni tad-DSA għandu jkun vinkolanti biss għall-kontenut illegali. Madankollu, dan m'għandux jimpedixxi lill-intermedjarji online milli jkunu jistgħu jadottaw mekkaniżmu ta' avviż u azzjoni simili għal kontenut ieħor.

2. Soluzzjoni straġudizzjarja tat-tilwim relatata mal-mekkaniżmi ta' avviż u azzjoni

—

Id-deċiżjoni meħuda mill-intermedjarju online dwar jekk jaġixxix jew le dwar kontenut issinjalat bħala illegali għandu jkun fiha ġustifikazzjoni ċara dwar l-azzjonijiet meħuda fir-rigward ta' dak il-kontenut speċifiku. Il-fornitur tal-avviż għandu jirċievi konferma tar-riċevuta u komunikazzjoni li tindika s-segwitu mogħti lill-avviż;

—

Il-fornituri tal-kontenut li jkun qed jiġi ssinjalat bħala illegali għandhom jiġu infurmati minnufih bl-avviż u, jekk ikun il-każ, bir-raġunijiet u d-deċiżjonijiet meħuda biex jitneħħa, jiġi sospiż jew jiġi diżattivat l-aċċess għall-kontenut; il-partijiet kollha għandhom ikunu infurmati kif xieraq dwar l-għażliet legali u l-mekkaniżmi eżistenti kollha disponibbli biex jikkontestaw din id-deċiżjoni;

—

Il-partijiet interessati kollha għandu jkollhom id-dritt li jikkontestaw id-deċiżjoni permezz ta' kontroavviż, li għandu jkun soġġett għal rekwiżiti ċari u jkun akkumpanjat minn spjegazzjoni; il-partijiet interessati għandhom ikunu jistgħu jirrikorru wkoll għal mekkaniżmi straġudizzarji għas-soluzzjoni tat-tilwim.

—

Id-dritt ta' notifika u d-dritt li jinħareġ kontroavviż minn utent qabel tittieħed deċiżjoni biex jitneħħa l-kontenut għandhom jiġu ristretti jew rinunzjati biss, meta:

(a)	intermedjarji online jkunu soġġetti għal rekwiżiti legali nazzjonali li servizzi intermedjarji online jitterminaw il-forniment tas-servizzi ta' intermedjazzjoni online kollha tagħhom lil utent partikolari b'mod li ma jippermettilux jirrispetta dan il-mekkaniżmu ta' avviż u azzjoni; jew,

(b)	in-notifika jew il-kontroavviż jimpedixxu investigazzjoni kriminali li tkun għaddejja u li tirrikjedi li tinżamm sigrieta d-deċiżjoni ta' sospensjoni jew tneħħija tal-aċċess għall-kontenut.

—

Ir-regoli tal-Artikolu 17 tad-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku għandhom jiġu riveduti biex jiġi żgurat li jiġu stabbiliti mekkaniżmi ta' soluzzjoni straġudizzjarja tat-tilwim indipendenti u dawn ikunu disponibbli għall-utenti fil-każ ta' tilwim dwar id-diżattivazzjoni tal-aċċess jew it-tneħħija ta' xogħlijiet jew materjal ieħor imtella' minnhom;

—

Il-mekkaniżmi ta' soluzzjoni straġudizzjarja tat-tilwim għandhom jissodisfaw ċerti standards, b'mod partikolari f'termini ta' ġustizzja, indipendenza, imparzjalità, trasparenza u effettività proċedurali; tali mekkaniżmi għandhom jippermettu li t-tilwim jiġi solvut b'mod imparzjali u m'għandhomx iċaħħdu lill-utent mill-protezzjoni legali mogħtija mil-liġi nazzjonali, mingħajr preġudizzju għad-drittijiet tal-utenti li jirrikorru għal rimedji ġudizzjarji effiċjenti;

—	Jekk ir-rimedju u l-kontroavviż ikunu stabbilixxew li l-attività jew l-informazzjoni nnotifikata ma tkunx illegali, l-intermedjarju online għandu jreġġa' lura l-kontenut li jkun tneħħa jew ġie sospiż mingħajr dewmien mhux dovut jew għandu jippermetti li l-utent itellgħu mill-ġdid;

—	Meta joħorġu, jikkontestaw jew jirċievu avviż, il-partijiet interessati kollha għandhom jiġu nnotifikati kemm bil-possibbiltà li jsir użu minn mekkaniżmu ta' soluzzjoni alternattiva għat-tilwim kif ukoll bid-dritt li jirrikorru għal qorti nazzjonali kompetenti;

—	Il-mekkaniżmi straġudizzarji għas-soluzzjoni tat-tilwim m'għandhom bl-ebda mod jaffettwaw id-drittijiet tal-partijiet involuti li jibdew proċedimenti legali.

3. Trasparenza tal-mekkaniżmu ta' avviż u azzjoni

Il-mekkaniżmi ta' avviż u azzjoni għandhom ikunu trasparenti u pubblikament disponibbli; għal dan il-għan, l-intermedjarji online għandhom ikunu obbligati jippubblikaw rapporti annwali, li għandhom ikunu standardizzati u jkollhom informazzjoni dwar:

—	l-għadd tal-avviżi kollha rċevuti bis-sistema ta' avviż u azzjoni u t-tipi ta' kontenut li huma relatati magħhom;

—	il-ħin tar-rispons skont it-tip ta' kontenut;

—	l-għadd ta' tneħħijiet żbaljati;

—	it-tip ta' entitajiet li jkunu ħarġu l-avviżi (individwi privati, organizzazzjonijiet, korporazzjonijiet, sinjalaturi fdati, eċċ.) u l-għadd totali tal-avviżi tagħhom;

—	informazzjoni dwar in-natura tal-illegalità jew it-tip ta' ksur tal-kontenut li jkunu wasslu għat-tneħħija tiegħu;

—	l-għadd ta' deċiżjonijiet ikkontestati li l-intermedjarji online jkunu rċevew u kif dawn ġew indirizzati;

—	id-deskrizzjoni tal-mudell ta' moderazzjoni tal-kontenut applikat mill-intermedjarju tal-hosting, kif ukoll deskrizzjoni ta' kwalunkwe għodda awtomatizzata, inkluża informazzjoni sinifikanti dwar il-loġika involuta;

—	il-miżuri li jadottaw fir-rigward ta' trasgressuri ripetuti biex jiżguraw li dawn huma effettivi biex jindirizzaw tali mġiba sistemika abbużiva.

L-obbligu tal-pubblikazzjoni tar-rapport u d-dettall li jeħtieġ għandhom iqisu d-daqs jew l-iskala li fuqha joperaw l-intermedjarji online u jekk għandhomx biss riżorsi u għarfien espert limitati. Il-mikrointrapriżi u n-negozji l-ġodda għandhom jintalbu jaġġornaw dan ir-rapport biss meta jkun hemm bidla sinifikanti minn sena għall-oħra.

L-intermedjarji online għandhom jippubblikaw ukoll informazzjoni dwar il-proċeduri tagħhom u l-iskedi ta' żmien għall-intervent minn partijiet interessati, bħaż-żmien li fih dak li jtella' l-kontenut iwieġeb b'kontronotifika, iż-żmien li fih l-intermedjarju ser jinforma liż-żewġ partijiet dwar ir-riżultat tal-proċedura u ż-żmien għal forom differenti ta' appell kontra kwalunkwe deċiżjoni.

4. Dispożizzjonijiet dwar żoni sikuri fl-Artikoli 12, 13 u 14 tad-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku

Id-DSA għandu jipproteġi u jiddefendi l-eżenzjonijiet limitati attwali u jipproteġihom mir-responsabbiltà għall-fornituri tas-servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni (intermedjarji online) previsti fl-Artikoli 12, 13, u 14 tad-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku.

5. Ospitanti Attivi u Passivi

Id-DSA għandu jżomm id-derogi fid-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku għal intermedjarji li għandhom rwol newtrali u passiv u jindirizza n-nuqqas ta' ċertezza legali rigward il-kunċett ta' “rwol attiv” billi jikkodifika l-ġurisprudenza tal-Qorti dwar dik il-kwistjoni. Dan għandu jiċċara wkoll li l-fornituri ta' hosting għandhom rwol attiv meta joħolqu l-kontenut jew jikkontribwixxu sa ċertu punt għall-illegalità tal-kontenut, jew jekk dan huwiex adozzjoni tal-kontenut ta' parti terza bħala proprju, kif iġġudikat mill-utenti jew mill-konsumaturi komuni.

Dan għandu jiżgura li l-miżuri volontarji meħuda minn intermedjarji online biex jindirizzaw il-kontenut illegali m'għandhomx iwasslu li dawn jitqiesu bħala li għandhom rwol attiv, abbażi biss ta' dawk il-miżuri. Madankollu, l-istabbiliment ta' kwalunkwe miżura bħal din irid jiġi akkumpanjat minn salvagwardji adegwati u l-prattiki ta' moderazzjoni tal-kontenut iridu jkunu ġusti, aċċessibbli, nondiskriminatorji u trasparenti.

Id-DSA għandu jżomm l-eżenzjonijiet mir-responsabbiltà għas-servizzi backend u tal-infrastruttura, li mhumiex parti għar-relazzjonijiet kuntrattwali bejn l-intermedjarji online u l-klijenti tagħhom, hekk kif dawn sempliċiment jimplimentaw deċiżjonijiet meħuda mill-intermedjarji online jew mill-klijenti tagħhom.

6. Projbizzjoni fuq il-Monitoraġġ Ġenerali – Artikolu 15 tad-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku

Id-DSA għandu jżomm il-projbizzjoni fuq l-obbligu tal-monitoraġġ ġenerali skont l-Artikolu 15 tad-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku attwali. L-intermedjarji online m'għandhomx ikunu soġġetti għal obbligi ta' monitoraġġ ġenerali.

VI. SWIEQ ONLINE

Id-DSA għandu jipproponi regoli speċifiċi għas-swieq online fir-rigward tal-bejgħ, il-promozzjoni u l-forniment online ta' prodotti u għall-għoti ta' servizzi lill-konsumaturi.

Dawk ir-regoli l-ġodda għandhom:

—	ikunu konsistenti mar-riforma tad-Direttiva dwar is-Sigurtà Ġenerali tal-Prodotti u komplementari magħha;

—	ikopru l-entitajiet kollha li joffru u jidderieġu servizzi u/jew prodotti lill-konsumaturi fl-Unjoni, inkluż jekk dawn ikunu stabbiliti barra mill-Unjoni;

—

jiddistingwu s-swieq online minn tipi oħra ta' fornituri ta' servizz, inklużi attivitajiet ta' intermedjazzjoni anċillari oħrajn fl-istess attività ta' kumpanija; jekk wieħed mis-servizzi pprovduti minn kumpanija jissodisfa l-kriterji meħtieġa biex jiġi kkunsidrat bħala suq, ir-regoli għandhom japplikaw b'mod sħiħ għal dik il-parti tan-negozju irrispettivament mill-organizzazzjoni interna ta' dik il-kumpanija;

—	jiżguraw li s-swieq online jagħmluha ċara minn liema pajjiż ikunu qegħdin jinbiegħu l-prodotti jew jiġu pprovduti s-servizzi, irrispettivament minn jekk humiex ipprovduti minn dak is-suq, minn parti terza jew minn bejjiegħ stabbilit ġewwa jew barra mill-Unjoni;

—	jiżguraw li s-swieq online jneħħu malajr kwalunkwe informazzjoni qarrieqa magħrufa mogħtija mill-fornitur, inklużi garanziji u dikjarazzjonijiet impliċiti li jsiru mill-fornitur;

—

jiżguraw li s-swieq online, li joffru servizzi professjonali, jindikaw meta professjoni tkun regolata skont it-tifsira tad-Direttiva 2005/36/KE, biex il-konsumaturi jkunu jistgħu jagħmlu kemm għażla informata kif ukoll jivverifikaw, fejn meħtieġ, mal-awtorità kompetenti rilevanti jekk professjonist jissodisfax ir-rekwiżiti għal kwalifika professjonali speċifika;

—	jiżguraw li s-swieq online jkunu trasparenti u responsabbli filwaqt li jikkooperaw mal-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri biex jidentifikaw meta jeżistu riskji serji ta' prodotti perikolużi u javżawhom hekk kif isiru jafu b'tali prodotti fil-pjattaformi tagħhom;

—	jiżguraw li s-swieq online jikkonsultaw is-Sistema ta' Twissija Bikrija tal-Unjoni għal prodotti perikolużi mhux tal-ikel (RAPEX) u jwettqu kontrolli għal għarrieda fuq prodotti msejħa lura u perikolużi u, fejn possibbli, jieħdu azzjoni xierqa fir-rigward tal-prodotti kkonċernati;

—

jiżguraw li ladarba l-prodotti jkunu ġew identifikati bħala mhux sikuri u/jew foloz mis-sistemi ta' twissija rapida tal-Unjoni, mill-awtoritajiet nazzjonali tas-sorveljanza tas-suq, mill-awtoritajiet doganali jew mill-awtoritajiet tal-ħarsien tal-konsumatur, għandu jkun obbligatorju li l-prodotti jitneħħew mis-suq fi żmien jumejn ta' ħidma minn meta tasal in-notifika;

—

jiżguraw li s-swieq online jinfurmaw lill-konsumaturi ladarba prodott li jkunu xtraw mingħandhom ikun tneħħa mill-pjattaforma tagħhom wara notifika dwar in-nuqqas ta' konformità tiegħu mar-regoli tal-Unjoni dwar is-sikurezza tal-prodotti u l-ħarsien tal-konsumatur; jinfurmaw ukoll lill-konsumaturi dwar kwalunkwe kwistjoni ta' sikurezza u dwar kwalunkwe azzjoni meħtieġa biex jiġi żgurat li s-sejħiet lura jsiru b'mod effettiv;

—

jiżguraw li s-swieq online jistabbilixxu miżuri biex jaġixxu kontra trasgressuri reċidivi li joffru prodotti perikolużi, f'kooperazzjoni mal-awtoritajiet skont ir-Regolament dwar Tranżazzjonijiet minn Pjattaforma għal Negozju, u li jadottaw miżuri maħsuba biex jevitaw li prodott perikoluż li kien diġà tneħħa jerġa' jitfaċċa;

—

jikkunsidraw l-għażla li jitolbu lill-fornituri li huma stabbiliti f'pajjiż terz jistabbilixxu fergħa fl-Unjoni jew jaħtru rappreżentant legali stabbilit fl-Unjoni, li jista' jinżamm responsabbli għall-bejgħ ta' prodotti jew servizzi li ma jkunux konformi mar-regoli tal-Unjoni dwar is-sikurezza għall-konsumaturi Ewropej;

—	jindirizzaw ir-responsabbiltà tas-swieq online għad-danni lill-konsumaturi u għan-nuqqas li jittieħdu miżuri adegwati biex jitneħħew prodotti illegali wara li jinkiseb għarfien reali dwar tali prodotti illegali;

—

jindirizzaw ir-responsabbiltà tas-swieq online meta dawn il-pjattaformi jkollhom influwenza predominanti fuq il-fornituri u l-elementi essenzjali tat-tranżazzjonijiet ekonomiċi bħall-mezzi ta' pagament, il-prezzijiet, it-termini u l-kundizzjonijiet ta' inadempjenza, jew imġiba maħsuba biex tiffaċilita l-bejgħ ta' oġġetti lil konsumatur fis-suq tal-Unjoni, u ma jkun hemm l-ebda manifattur, importatur jew distributur stabbilit fl-Unjoni li jista' jinżamm responsabbli;

—

jindirizzaw ir-responsabbiltà tas-swieq online jekk is-suq online ma jkunx informa lill-konsumatur li parti terza hija l-fornitur reali tal-oġġetti jew tas-servizzi, biex b'hekk is-suq ikun kuntrattwalment responsabbli fil-konfront tal-konsumatur; ir-responsabbiltà għandha tiġi kkunsidrata wkoll f'każ li s-suq konxjament jipprovdi informazzjoni qarrieqa;

—	jiggarantixxu li s-swieq online jkollhom id-dritt għal rimedju fil-konfront ta' fornitur jew produttur li jkollu tort;

—

jesploraw l-espansjoni tal-impenn magħmul minn xi bejjiegħa bl-imnut tal-kummerċ elettroniku u mill-Kummissjoni biex prodotti perikolużi jew iffalsifikati jitneħħew rispettivament mill-bejgħ aktar malajr taħt l-iskemi ta' impenn volontarju msejħa “Impenn għas-Sigurtà tal-Prodotti” u “Memorandum ta' Qbil dwar il-Bejgħ ta' Oġġetti Ffalsifikati fuq l-Internet” u jindikaw liema minn dawk l-impenji jistgħu jsiru obbligatorji.

VII. REGOLAMENTAZZJONI EX ANTE TA' OPERATURI SISTEMIĊI

Id-DSA għandu jressaq proposta għal strument separat ġdid bil-ħsieb li jiġi żgurat li r-rwol sistemiku ta' pjattaformi online speċifiċi ma jkunx ta' periklu għas-suq intern billi jiġu esklużi b'mod inġust parteċipanti ġodda innovattivi, inklużi l-SMEs, l-imprendituri u n-negozji l-ġodda, li b'hekk jillimitaw l-għażla tal-konsumatur;

Għal dan il-għan, id-DSA għandu, b'mod partikolari:

—

jistabbilixxi mekkaniżmu ex ante biex jevita (minflok sempliċiment jirrimedja) fallimenti tas-suq miġjuba minn “operaturi sistemiċi” fid-dinja diġitali, u jibni fuq ir-Regolament dwar Tranżazzjonijiet minn Pjattaforma għal Negozju; tali mekkaniżmu għandu jippermetti lill-awtoritajiet regolatorji jimponu rimedji fuq operaturi sistemiċi biex jindirizzaw fallimenti tas-suq, mingħajr ma jkun stabbilit li kien hemm ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni;

—

jagħti s-setgħa lill-awtoritajiet regolatorji biex jimponu rimedji proporzjonati u definiti sew fuq dawk il-kumpaniji li ġew identifikati bħala “operaturi sistemiċi”, abbażi ta' kriterji stabbiliti fid-DSA u lista esklużiva ta' azzjonijiet pożittivi u negattivi li dawn il-kumpaniji huma meħtieġa jikkonformaw magħhom u/jew huma pprojbiti milli jipparteċipaw fihom; fil-valutazzjoni tal-impatt tagħha l-Kummissjoni għandha twettaq analiżi bir-reqqa tal-kwistjonijiet differenti osservati s'issa fis-suq, bħal:

—	nuqqas ta' interoperabbiltà u għodod, data, għarfien espert u riżorsi adegwati użati minn operaturi sistemiċi biex il-konsumaturi jitħallew jibdlu jew jaqbdu u jinteroperaw bejn pjattaformi diġitali jew ekosistemi tal-internet;

—	wiri preferenzjali sistematiku li jippermetti lill-operaturi sistemiċi jipprovdu s-servizzi downstream tagħhom b'viżibilità aħjar;

—	kodifikazzjoni (envelopment) ta' data użata għall-espansjoni tas-saħħa fis-suq minn suq wieħed għal swieq kontigwi, għal awtopreferenzjar tal-prodotti u tas-servizzi proprji u għal involviment fi prattiki maħsuba għall-intrappolament tal-konsumaturi;

—	prattika mifruxa li tipprojbixxi lil utenti kummerċjali terzi milli jidderieġu lill-konsumaturi lejn is-sit web tagħhom bl-impożizzjoni ta' klawsoli kuntrattwali;

—	nuqqas ta' trasparenza tas-sistemi ta' rakkomandazzjoni użati minn operaturi sistemiċi, inklużi r-regoli u l-kriterji għall-funzjonament ta' sistemi bħal dawn;

—	jiżgura li l-operaturi sistemiċi jingħataw il-possibbiltà li juru li l-imġiba inkwistjoni tkun ġustifikata;

—

jiċċara li xi rimedji regolatorji għandhom jiġu imposti fuq l-“operaturi sistemiċi”, bħal obbligi ta' trasparenza fir-rigward tal-mod kif joperaw, b'mod partikolari kif jiġbru u jużaw id-data, u projbizzjoni għall-“operaturi sistemiċi” li jwettqu kwalunkwe prattika maħsuba biex tagħmilha aktar diffiċli għall-konsumaturi li jibdlu jew jużaw servizzi minn fornituri differenti, jew forom oħra ta' diskriminazzjoni mhux ġustifikata li jeskludu jew joħolqu żvantaġġi għal negozji oħra;

—	jagħti s-setgħa lill-awtoritajiet regolatorji jadottaw miżuri interim u jimponu penali fuq “operaturi sistemiċi” li ma jirrispettawx l-obbligi regolatorji differenti imposti fuqhom;

—	jirriserva għall-Kummissjoni s-setgħa ta' deċiżjoni finali jekk fornitur ta' servizz tas-soċjetà tal-informazzjoni huwiex “operatur sistemiku”, abbażi tal-kundizzjonijiet stabbiliti fil-mekkaniżmu ex ante;

—

jagħti s-setgħa lill-utenti ta' “operaturi sistemiċi” biex ikunu infurmati, jiddiżattivaw u jkunu kapaċi jikkontrollaw u jiddeċiedu effettivament x'tip ta' kontenut iridu jaraw; l-utenti għandhom jiġu infurmati wkoll b'mod xieraq dwar ir-raġunijiet kollha għalfejn kontenut speċifiku qiegħed jiġi ssuġġerit lilhom;

—	jiżgura li d-drittijiet, l-obbligi u l-prinċipji tal-GDPR – inklużi l-minimizzazzjoni tad-data, il-limitazzjoni tal-iskop, il-protezzjoni tad-data mid-disinn u b'mod awtomatiku, ir-raġunijiet legali għall-ipproċessar – jiġu osservati;

—

jiżgura livelli xierqa ta' interoperabbiltà li jirrikjedu li “operaturi sistemiċi” jikkondividu għodod, data, għarfien espert u riżorsi xierqa użati biex jiġu limitati r-riskji ta' intrappolament tal-utenti u tal-konsumaturi u l-vinkolar artifiċjali tal-utenti ma' operatur sistemiku wieħed mingħajr ebda possibbiltà realistika jew inċentivi għal bidla bejn pjattaformi diġitali jew ekosistemi tal-internet bħala parti minn dawk il-miżuri; il-Kummissjoni għandha tesplora teknoloġiji u standards u protokolli miftuħa differenti, inkluża l-possibbiltà ta' interfaċċa teknika (Interfaċċa għall-Ipprogrammar tal-Applikazzjonijiet) li tippermetti lill-utenti ta' pjattaformi kompetituri jikkonnettjaw mal-operaturi sistemiċi u jiskambjaw informazzjoni magħha; l-operaturi sistemiċi ma jistgħux jagħmlu użu kummerċjali minn kwalunkwe data li jirċievu minn partijiet terzi waqt attivitajiet ta' interoperabbiltà għal finijiet oħra għajr li jippermettu dawk l-attivitajiet; l-obbligi ta' interoperabbiltà m'għandhomx jillimitaw, ixekklu jew idewmu l-kapaċità tal-intermedjarji li jirranġaw il-vulnerabbiltajiet;

—	jiżgura li l-mekkaniżmu ex ante l-ġdid ikun mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni, inkluż dwar awtopreferenzjar u integrazzjoni vertikali ġenerali, u jiżgura li ż-żewġ għodod ta' politika jkunu kompletament indipendenti.

VIII. SUPERVIŻJONI, KOOPERAZZJONI U INFURZAR

Id-DSA għandu jtejjeb is-superviżjoni u l-infurzar tar-regoli eżistenti u jsaħħaħ il-klawsola tas-suq intern bħala l-pedament tas-Suq Uniku Diġitali billi jikkomplementaha b'mekkaniżmu ta' kooperazzjoni ġdid bl-għan li jtejjeb l-iskambju ta' informazzjoni, il-kooperazzjoni u l-fiduċja reċiproka, u, fuq talba, l-assistenza reċiproka volontarja bejn l-Istati Membri, b'mod partikolari bejn l-awtoritajiet tal-pajjiż tad-domiċilju fejn huwa stabbilit il-fornitur tas-servizz u l-awtoritajiet tal-pajjiż ospitanti fejn il-fornitur qiegħed joffri s-servizzi tiegħu.

Il-Kummissjoni għandha twettaq valutazzjoni tal-impatt bir-reqqa biex tivvaluta l-aktar mudell xieraq ta' superviżjoni u infurzar għall-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet rigward id-DSA, filwaqt li jiġu rrispettati l-prinċipji tas-sussidjarjetà u l-proporzjonalità.

Fil-valutazzjoni tal-impatt tagħha, il-Kummissjoni għandha teżamina mudelli eżistenti, bħan-Network tal-Kooperazzjoni għall-Protezzjoni tal-Konsumatur (CPC), il-Grupp ta' Regolaturi Ewropej għas-Servizzi tal-Media Awdjoviżiva (ERGA), il-Bord Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data (EDBP) u n-Network Ewropew għall-Kompetizzjoni (ECN), u tikkunsidra l-adozzjoni ta' sistema ta' superviżjoni ibrida.

Din is-sistema ta' superviżjoni ibrida, ibbażata fuq il-koordinazzjoni tal-UE f'kooperazzjoni ma' network ta' awtoritajiet nazzjonali, għandha ttejjeb il-monitoraġġ u l-applikazzjoni tad-DSA, tinforza l-konformità, inkluż l-infurzar ta' multi regolatorji, sanzjonijiet jew miżuri oħra u għandha tkun tista' twettaq awditjar tal-intermedjarji u tal-pjattaformi. Din għandha ssolvi wkoll, fejn meħtieġ, it-tilwim transfruntier bejn l-awtoritajiet nazzjonali, tindirizza kwistjonijiet transfruntiera kumplessi, tipprovdi pariri u gwida u tapprova kodiċijiet u deċiżjonijiet fl-Unjoni kollha u, flimkien mal-awtoritajiet nazzjonali, għandha tkun tista' tniedi inizjattivi u investigazzjonijiet dwar kwistjonijiet transfruntiera. Is-sorveljanza finali tal-obbligi tal-Istati Membri għandha tibqa' f'idejn il-Kummissjoni.

Il-Kummissjoni għandha tirrapporta lura lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill u, flimkien mal-awtoritajiet nazzjonali, tamministra “Tabella ta' Valutazzjoni tal-Pjattaformi” pubblika b'informazzjoni rilevanti dwar il-konformità mad-DSA. Il-Kummissjoni għandha tiffaċilita u tappoġġa l-ħolqien u l-amministrazzjoni ta' għodda repożitorja Ewropea tar-riċerka li tiffaċilita l-kondiviżjoni tad-data mal-istituzzjonijiet pubbliċi, ir-riċerkaturi, l-NGOs u l-universitajiet għal skopijiet ta' riċerka.

Id-DSA għandu jintroduċi wkoll elementi ġodda ta' infurzar fl-Artikolu 16 tad-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku fir-rigward tal-awtoregolamentazzjoni.

(1) Regoli previsti fid-Direttiva (UE) 2019/770 u d-Direttiva (UE) 2019/771.

(2) Id-Direttiva tal-Kunsill 93/13/KEE tal-5 ta' April 1993 dwar klawżoli inġusti f'kuntratti mal-konsumatur, emendata l-aktar riċentement mid-Direttiva (UE) 2019/2161 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Novembru 2019 li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 93/13/KEE u d-Direttivi 98/6/KE, 2005/29/KE u 2011/83/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-infurzar aħjar u mmodernizzar tar-regoli tal-Unjoni dwar il-protezzjoni tal-konsumatur (ĠU L 328, 18.12.2019, p. 7).

(3) Direttiva 2011/83/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Ottubru 2011 dwar drittijiet tal-konsumatur, li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 93/13/KEE u d-Direttiva 1999/44/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li tħassar id-Direttiva tal-Kunsill 85/577/KEE u d-Direttiva 97/7/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 304, 22.11.2011, p. 64).

(4) Id-Direttiva (UE) 2018/958 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-28 ta' Ġunju 2018 dwar test tal-proporzjonalità qabel l-adozzjoni ta' regolamentazzjoni ġdida tal-professjonijiet ( ĠU L 173, 9.7.2018, p. 25 ).