Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar il-“Komunikazzjoni mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni — Aġenda għall-Ħiliet għall-Ewropa għall-kompetittività sostenibbli, il-ġustizzja soċjali u r-reżiljenza”

(COM(2020) 274 final)

“Proposta għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali (VET) għall-kompetittività sostenibbli, il-ġustizzja soċjali u r-reżiljenza”

(COM(2020) 275 final)

(2021/C 10/07)

Relatur:

Tatjana BABRAUSKIENĖ

Konsultazzjoni	Kummissjoni Ewropea, 12.8.2020
Bażi legali	L-Artikolu 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea
Sezzjoni kompetenti	Sezzjoni għax-Xogħol, l-Affarijiet Soċjali u ċ-Ċittadinanza
Adottata fis-sezzjoni	9.9.2020
Adottata fil-plenarja	29.10.2020
Sessjoni plenarja Nru	555
Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet)	218/0/5

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

1.1.

Il-KESE jfakkar li forza tax-xogħol b'ħiliet u kkwalifikata hija waħda mill-assi ewlenin tal-mudell soċjali u ekonomiku Ewropew u li l-appoġġ għat-taħriġ għaż-żgħażagħ u l-adulti għandu jintuża bħala lieva biex tingħata spinta lit-tkabbir ekonomiku sostenibbli u fit-tul, peress li jgħin biex jiżdiedu l-innovazzjoni, il-produttività u l-kompetittività u jappoġġja lill-ħaddiema fi tranżizzjoni ġusta u l-progressjoni tal-karriera u l-pagi.

1.2.

Il-KESE jilqa' l-fatt li l-Aġenda għall-Ħiliet u r-rakkomandazzjoni proposta dwar l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali (VET) ġew żviluppati taħt l-umbrella tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali (EPSR) u li l-motto tal-Aġenda għall-Ħiliet huwa l-ewwel prinċipju tal-EPSR.

1.3.

Il-Kumitat jemmen li l-proġetti taċ-Ċentri ta' Eċċellenza Vokazzjonali u l-finanzjament tal-parteċipazzjoni tal-pajjiżi fil-kompetizzjonijiet tal-EuroSkills bħala wieħed mill-istrumenti se jwasslu għal titjib fis-sistema kollha tal-VET, filwaqt li jtejbu l-kwalità, l-attraenza u l-inklużività tal-VET għal kulħadd. Dan għandu jinkiseb mal-imsieħba soċjali u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili rilevanti, inklużi l-familji, il-ġenituri u l-istudenti.

1.4.

Il-KESE jfakkar li l-kompetenzi ewlenin u l-ħiliet STEAM (1) jeħtieġ li jiġu inklużi fid-dispożizzjoni ta' “ħiliet ġusti” biex iwieġbu għall-ħtiġijiet immedjati taż-żgħażagħ u l-adulti sabiex jgħixu b'suċċess fis-soċjetà u għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol fit-tranżizzjoni diġitali u ekoloġika.

1.5.

Il-KESE jenfasizza l-fokus fuq il-kompetenzi soċjali u taċ-ċittadinanza, li huma kruċjali għall-individwu bħala ċittadin demokratiku. L-edukazzjoni dwar iċ-ċittadinanza għandha tkun aċċessibbli għal kulħadd, b'mod partikolari għal gruppi żvantaġġati (2). Il-KESE jħeġġeġ lill-Istati Membri biex jimplimentaw ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-promozzjoni tal-valuri komuni (3) u biex isaħħu wkoll it-tagħlim dwar il-valuri u l-identità Ewropej fis-setturi tal-VET u tat-tagħlim għall-adulti.

1.6.

Il-Kumitat jilqa' l-proposta għal Patt għall-Ħiliet dwar it-taħriġ mill-ġdid u t-titjib tal-ħiliet tal-ħaddiema u jappella biex jiġu mfassla miri li jistgħu jintlaħqu u prinċipji ta' kwalità komuni miftiehma, bl-involviment tal-imsieħba soċjali rilevanti, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u partijiet interessati importanti oħra, sabiex jipprovdu soluzzjonijiet effettivi għal kulħadd.

1.7.

Il-KESE jappella biex issir enfasi akbar fuq il-politiki ta' gwida u ta' konsulenza fir-rigward tat-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali tas-suq tax-xogħol billi jiġu estiżi l-mekkaniżmi ta' appoġġ offruti minn fornituri ta' informazzjoni differenti, pereżempju l-iskemi tal-ambaxxaturi għat-taħriġ tat-trade unions, l-appoġġ għar-riżorsi umani għall-kumpaniji, u l-ħidma tas-soċjetà ċivili biex timmotiva lill-adulti u lill-ħaddiema fir-rigward tat-taħriġ mill-ġdid u t-titjib tal-ħiliet. Il-KESE jfakkar li l-appoġġ lill-persuni b'taħriġ fi tranżizzjonijiet diġitali u ekoloġiċi ġusti se jibda bil-validazzjoni tat-tagħlim mhux formali u informali (NFIL) u bl-iżgurar tar-rikonoxximent u ċ-ċertifikazzjoni ta' korsijiet ta' taħriġ li jippermettulhom jiffurmaw parti minn kwalifiki sħaħ.

1.8.

Il-KESE jirreferi għall-Opinjoni tiegħu dwar “Il-finanzjament sostenibbli għat-tagħlim tul il-ħajja u l-iżvilupp tal-ħiliet, fil-kuntest tal-għadd insuffiċjenti ta' ħaddiema b'ħiliet speċjalizzati” (4) u jinnota li l-Pjan ta' Rkupru, Next Generation EU u fondi oħra tal-UE (eż. FSE+, Fondi ta' Tranżizzjoni Ġusta) jeħtieġ li jintużaw b'mod effiċjenti u konsistenti biex jappoġġjaw b'mod effettiv il-politiki dwar l-edukazzjoni u t-taħriġ.

1.9.

Il-Kumitat jappella li ssir riċerka fil-livell tal-UE dwar l-idea ta' inizjattiva Ewropea għal Kontijiet Individwali tal-Apprendiment (ILA) bħala inizjattiva kumplessiva jew appoġġ speċifiku għall-ħtiġijiet tal-Istati Membri. Il-KESE jappella lill-Kummissjoni tniedi djalogu soċjali dwar l-ILA u dwar l-iżvilupp ta' Profili Ewlenin Ewropej fil-VET sabiex jitqiesu l-ħtiġijiet tas-setturi, ir-rekwiżiti nazzjonali mill-professjonijiet tal-VET f'konformità mal-ftehimiet kollettivi, il-profili professjonali u okkupazzjonali li qed jinbidlu, u l-ħtiġijiet tal-kumpaniji, u tikkonsulta mal-organizzazzjonijiet rilevanti tas-soċjetà ċivili.

1.10.

Il-KESE jħeġġeġ li jerġgħu jiġu kkunsidrati u aġġornati l-indikaturi u l-punti ta' riferiment għal darb'oħra meta data dwar l-impatt tal-kriżi tal-COVID-19 ssir disponibbli. Id-data u l-informazzjoni dwar il-ħtiġijiet tal-VET, il-ħiliet u s-suq tax-xogħol għandhom jittejbu fir-rigward tal-għanijiet tal-UE dwar l-edukazzjoni u t-taħriġ u l-indikaturi l-ġodda għandhom jinfurzaw l-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta' Żvilupp sostenibbli (SDGs) tan-NU u s-Semestru Ewropew. Sabiex jinkisbu l-indikaturi proposti sal-2025, il-frekwenza tal-monitoraġġ teħtieġ aġġornament annwali dwar firxa ta' data biex jiġi segwit aħjar it-titjib fis-settur tal-VET u dwar il-forniment tat-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid.

1.11.

Il-KESE jitlob li l-istudenti kollha tal-VET jiġu ggarantiti d-dritt u l-aċċess għal VET u apprendistati ta' kwalità għolja u inklużivi, filwaqt li jiġi kkunsidrat b'mod xieraq il-Qafas Ewropew għal Apprendistati ta' Kwalità u Effettivi (EFQEA) (5). Minbarra l-indikatur tal-parteċipazzjoni fit-tagħlim imsejjes fuq ix-xogħol stabbilit fir-Rakkomandazzjoni tal-VET proposta, jista' jiġi ddefinit indikatur ta' tagħlim ibbażat fuq il-kumpaniji u jista' jitħeġġeġ apprendistat kollaborattiv bejn il-kumpaniji.

1.12.

Il-KESE jirreferi għall-Opinjoni tiegħu dwar “Lejn strateġija tal-UE għat-tisħiħ tal-ħiliet u l-kompetenzi ekoloġiċi għal kulħadd” (6) u jistieden lill-Kummissjoni tiżviluppa strateġija Ewropea ta' ħiliet u kompetenzi ekoloġiċi f'konformità mal-Patt Ekoloġiku Ewropew u tistabbilixxi indikaturi dwar qafas ta' kompetenza dwar il-ħtiġijiet ta' ħiliet ekoloġiċi, bl-involviment tal-gvernijiet, l-imsieħba soċjali u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili.

1.13.

Il-Kumitat jappella li jiġu żviluppati politiki li jtejbu l-attraenza tal-professjoni tal-għalliema u tal-ħarrieġa tal-VET billi joffru aġġornamenti strateġiċi tal-iżvilupp professjonali inizjali u kontinwu tagħhom biex ikunu ppreparati sew għat-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali tal-VET, billi jtejbu l-istatus, is-saħħa u s-sikurezza u l-kundizzjonijiet tax-xogħol tagħhom, u billi jiġu involuti fl-iżvilupp tal-kurrikulu dwar it-tranżizzjoni diġitali u ekoloġika għall-iskejjel u l-istituzzjonijiet edukattivi tal-VET bħala parti minn proċess ta' djalogu soċjali ġenwin.

1.14.

Il-KESE jixtieq li l-Pjan ta' Azzjoni għall-Edukazzjoni Diġitali (7) jipproponi appoġġ prattiku għall-komunitajiet tal-iskejjel biex itejjeb il-ħiliet diġitali u l-investiment fl-għodod diġitali u l-aċċess għall-internet u jipprovdi appoġġ sabiex il-ħiliet diġitali, kemm il-ħiliet personali (għall-ħajja soċjali u personali), kif ukoll il-ħiliet tekniċi (relatati mat-teknoloġija u mal-impjieg) jilħqu lil kulħadd. Nistiednu lill-Kummissjoni tipprovdi data rilevanti dwar l-aċċess għall-għodod diġitali u l-aċċess għall-internet fl-iskejjel fir-rigward tal-għodda SELFIE (8). Huwa importanti li l-ħaddiema jkollhom taħriġ mill-ġdid u titjib tal-ħiliet fil-ħiliet diġitali meħtieġa.

1.15.

Il-KESE jirrakkomanda li jsir studju fuq livell tal-UE biex jiġu identifikati l-mikrokredenzjali eżistenti ta' fornituri differenti biex jiġu identifikati l-ħtiġijiet reali tal-kumpaniji, l-impjegaturi, il-ħaddiema u dawk li qed ifittxu impjieg Ewropej fir-rigward tal-mikrokredenzjali u l-impatti tagħhom fuq il-kwalifiki u l-ftehimiet kollettivi.

1.16.

Il-KESE jirrakkomanda li l-pjattaforma Europass tittejjeb, b'informazzjoni affidabbli għal dawk li qed ifittxu impjieg, l-istudenti, l-impjegaturi, u dawk li jfasslu l-politika, u li l-informazzjoni għandha tkun aċċessibbli wkoll għall-persuni b'diżabilità u tiġi pprovduta f'lingwi differenti, inklużi l-lingwi ewlenin tal-migranti, ir-refuġjati u l-persuni li jfittxu l-asil.

1.17.

Il-Kumitat jappella biex azzjonijiet ta' ħiliet nazzjonali jagħmlu enfasi fuq l-appoġġ għall-istudenti nisa, il-ħaddiema nisa u n-nisa qiegħda, b'taħriġ imfassal apposta, li jiffoka wkoll fuq appoġġ effettiv għall-familji li ffaċċjaw diffikultajiet serji fil-kriżi tal-COVID-19.

1.18.

Il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni biex tfassal azzjonijiet li jiżguraw li kull refuġjat u persuna li tfittex l-asil jingħataw l-opportunità li jivvalidaw il-ħiliet u l-kompetenzi tagħhom u jiġu offruti apprendistati u taħriġ mill-ġdid u titjib tal-ħiliet, biex jiġu integrati fis-suq tax-xogħol, skont il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE.

1.19.

Il-KESE jipproponi li l-ideat wara l-inizjattivi ta' edukazzjoni għolja u dawk relatati mar-riċerka tal-Aġenda għall-Ħiliet u azzjonijiet ta' politika ulterjuri għandhom jiġu diskussi aktar mal-gvernijiet, l-imsieħba soċjali rilevanti u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili. Is-sħubijiet bejn in-negozji u l-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja għandhom ikunu ugwalment ta' benefiċċju għaż-żewġ partijiet u ma għandhomx jirriżultaw fi tnaqqis fil-baġits pubbliċi għall-edukazzjoni għolja.

1.20.

Il-KESE jitlob li jsir investiment pubbliku nazzjonali sostenibbli fl-edukazzjoni għolja u r-riċerka bħala parti mis-Semestru Ewropew u biex dan jiġi appoġġjat b'fondi tal-UE biex l-edukazzjoni għolja u r-riċerka jsiru kompletament inklużivi u aċċessibbli għall-istudenti u r-riċerkaturi futuri u biex jiġi garantit ambjent ta' ħidma ta' appoġġ għall-akkademiċi u r-riċerkaturi. Il-KESE jappella li l-proposti dwar l-iżvilupp tal-ħiliet u l-kompetenzi tar-riċerkaturi jiġu diskussi aktar mal-benefiċjarji intenzjonati tal-inizjattivi.

1.21.

Il-KESE jistieden lill-Istati Membri biex jimplimentaw il-Communiqué ta' Pariġi (2018) u l-Communiqué ta' Ruma li jmiss (2020) u biex jiżguraw li l-libertà u l-integrità akkademiċi, l-awtonomija istituzzjonali, il-parteċipazzjoni tal-istudenti u l-persunal fil-governanza tal-edukazzjoni għolja, u r-responsabbiltà pubblika jiġu rrispettati bħala l-bażi taż-Żona Ewropea ta' Edukazzjoni Għolja (EHEA). Il-KESE jistieden lill-Istati Membri biex jirrispettaw il-valuri fundamentali tal-proċess ta' Bolonja, jimplimentaw il-prinċipji dwar id-dimensjoni soċjali u dwar l-apprendiment u t-tagħlim ta' kwalità, u jitlob lill-Grupp ta' Segwitu ta' Bolonja biex jiżgura implimentazzjoni ulterjuri tal-għanijiet ta' Bolonja li dwarhom hemm qbil komuni. Il-KESE jenfasizza wkoll l-importanza li tiġi implimentata r-Rakkomandazzjoni tan-NU dwar l-Istatus tal-Għalliema fl-Edukazzjoni Għolja tal-1997 (9).

2.   Kuntest

2.1.

Il-Komunikazzjoni dwar European skills agenda for sustainable competitiveness, social fairness and resilience tistabbilixxi prijoritajiet u azzjonijiet ta' politika mmirati lejn it-taħriġ ta' aktar persuni, aktar ta' spiss, u fil-ħiliet meħtieġa għal impjieg, b'mod partikolari biex jiġu identifikati t-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali.

2.2.

Il-proposta l-ġdida hija msejsa fil-komunikazzjoni Aġenda Ġdida għall-Ħiliet għall-Ewropa: Naħdmu flimkien biex insaħħu l-kapital uman, l-impjegabbiltà u l-kompetittività (2016) (10). L-Aġenda aġġornata għall-Ħiliet (2020) tipproponi 12-il inizjattiva u erba' objettivi kwantitattivi li għandhom jintlaħqu sal-2025. Il-proposta għal Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali (VET) għall-kompetittività sostenibbli, il-ġustizzja soċjali u r-reżiljenza tipproponi miri addizzjonali għall-istudenti tal-VET. Din l-Opinjoni tiffoka fuq iż-żewġ inizjattivi.

3.   Kummenti ġenerali

3.1.

Il-pandemija tal-COVID-19 tefgħet lill-ekonomija Ewropea f'reċessjoni profonda u rata tal-qgħad li dejjem qed tiżdied. Filwaqt li l-Eurostat jistma li ż-żieda reċenti fil-qgħad kienet żgħira meta mqabbla mat-tnaqqis fl-attività ekonomika, ir-rata tal-qgħad fl-UE-27 hija mistennija li tiżdied minn 6,7 % fl-2019 għal 9 % fl-2020 (11). Min-naħa l-oħra, il-kriżi tal-COVID-19 aċċellerat it-tranżizzjoni diġitali fl-edukazzjoni, ix-xogħol u l-ħajja ta' kuljum. Għalhekk il-pakkett ta' politika tal-Kummissjoni wasal fil-mument it-tajjeb biex isiru diskussjonijiet dwar politiki effettivi dwar l-edukazzjoni u t-taħriġ.

3.2.

Il-KESE jilqa' l-fatt li l-Aġenda għall-Ħiliet u r-rakkomandazzjoni proposta dwar il-VET ġew żviluppati taħt l-umbrella tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali biex jikkontribwixxu lejn l-ewwel prinċipju tiegħu dwar id-dritt għal edukazzjoni, taħriġ u tagħlim tul il-ħajja ta' kwalità u inklużivi. Fil-fatt, l-Ewropej kollha għandu jkollhom id-dritt ta' aċċess għal taħriġ u tagħlim tul il-ħajja ta' kwalità u inklużivi fi tranżizzjoni ġusta u fir-rigward ta' tibdil demografiku. Aħna nenfasizzaw il-ħtieġa li jiġi indirizzat il-faqar edukattiv, li kompla jissaħħaħ bħala riżultat ta' aċċess mhux ugwali għall-edukazzjoni u t-taħriġ matul il-kriżi tal-COVID-19.

3.3.

Aħna nemmnu li l-kompetenzi ewlenin u l-ħiliet personali huma importanti daqs il-“ħiliet ġusti” meħtieġa fis-suq tax-xogħol. Dawn il-kompetenzi ewlenin jinkludu kompetenzi soċjali u ta' ċittadinanza li huma kruċjali għall-individwu bħala ċittadin demokratiku speċjalment meta żieda fl-inugwaljanzi soċjali u ekonomiċi tista' twassal għar-radikaliżmu, il-populiżmu u rati ogħla ta' kriminalità. L-Aġenda tal-Ħiliet għandha tagħti aktar attenzjoni lill-iżvilupp tal-kompetenzi ewlenin matul iċ-ċikli/kurrikuli ta' edukazzjoni obbligatorji, kif ukoll għat-tagħlim taż-żgħażagħ u tal-adulti. L-enfasi tal-Aġenda għall-Ħiliet fuq l-istudji STEM (12) u l-kompetenzi intraprenditorjali hija milqugħa tajjeb ħafna, flimkien ma' fehim tal-ħtiġijiet ta' kompetenzi wesgħin għas-soċjetà u s-suq tax-xogħol u bil-kundizzjoni li jkun hemm enfasi fuq il-ħiliet soċjali u trasversali. Il-ħiliet STEAM (13) jeħtieġ li jittejbu aktar, peress li l-arti, l-istudji umanistiċi, l-istudji soċjali u s-setturi professjonali jagħtu kontribut sinifikanti għall-PDG ta' pajjiż.

3.4.

Nirrimarkaw li l-KESE fl-Opinjoni tiegħu dwar iż-Żona Ewropea tal-Edukazzjoni (EEA) (2018) (14) laqa' l-fatt li l-inizjattiva tal-EEA tipproponi aktar inklużività fis-sistemi edukattivi futuri u enfasizza li t-tagħlim dwar l-UE, il-valuri demokratiċi, it-tolleranza u ċ-ċittadinanza għandhom jitqiesu bħala dritt għal kulħadd, f'kunċett ta' edukazzjoni olistika, b'enfasi speċjali fuq gruppi ta' nies żvantaġġati (15) bħala parti mill-implimentazzjoni tal-EPSR. Huwa essenzjali li l-Istati Membri jiġu mħeġġa jimplimentaw ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-promozzjoni tal-valuri komuni (16). Wara l-Opinjoni tal-KESE dwar l-Edukazzjoni dwar l-Unjoni Ewropea (17), nirrimarkaw li l-VET u t-tagħlim għall-adulti għandhom jiffukaw ukoll fuq it-tisħiħ tal-valuri komuni Ewropej u l-identità tal-UE.

4.   Kummenti speċifiċi

4.1.

Il-KESE jilqa' l-proposta għal Patt għall-Ħiliet dwar it-taħriġ mill-ġdid u t-titjib tal-ħiliet tal-ħaddiema. Huwa essenzjali li l-Patt jitfassal bl-involviment tal-imsieħba soċjali, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili rilevanti u partijiet interessati importanti oħra skont il-gruppi fokus, sabiex jiġu definiti l-miri għad-destinatarji ta' tali Patt u jiġi żgurat li dawn il-miri jintlaħqu. Il-Patt għandu jipprovdi soluzzjonijiet effettivi għaż-żgħażagħ u l-adulti, il-persuni qiegħda, dawk bi kwalifiki baxxi u l-ħaddiema, b'attenzjoni speċjali fuq l-aċċess għal gruppi ta' nies żvantaġġati soċjoekonomikament għal VET ta' kwalità u inklużivi, tagħlim għall-adulti u taħriġ mill-ġdid u titjib tal-ħiliet ipprovduti minn firxa wiesgħa ta' fornituri, bħas-servizzi pubbliċi tal-impjiegi, kumpaniji u istituzzjonijiet tal-VET.

4.2.

Wieħed mill-kriterji ta' kwalità ta' dawn id-dispożizzjonijiet ta' taħriġ għandu jorbot mal-validazzjoni tat-tagħlim mhux formali u informali (NFIL) qabel kwalunkwe taħriġ. It-taħriġ għandu jkun rikonoxxut u ċċertifikat, filwaqt li jidentifika b'mod ċar il-livell tal-kwalifika jew l-unità/parti tal-kwalifika li ċ-ċertifikat huwa parti minnha. Dan ir-rekwiżit isaħħaħ l-implimentazzjoni tar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar Perkorsi ta' titjib tal-ħiliet: Opportunitajiet ġodda għall-Adulti (18) u r-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-validazzjoni tal-NFIL (19).

4.3.

F'konformità ma' Opinjoni preċedenti tal-KESE dwar “Il-finanzjament sostenibbli għat-tagħlim tul il-ħajja u l-iżvilupp tal-ħiliet, fil-kuntest tal-għadd insuffiċjenti ta’ ħaddiema b’ħiliet speċjalizzati” (20), qed nappellaw li l-Pjan ta' Rkupru, in-Next Generation EU u fondi oħra tal-UE (eż. FSE+, Fondi għal Tranżizzjoni Ġusta) jintużaw b'mod effiċjenti u konsistenti, sabiex jiġi żgurat li n-negozji u l-intrapriżi soċjali joħorġu mill-kriżi, li jkunu jistgħu joffru u jżommu impjiegi ta' kwalità, u li l-ħaddiema u l-persuni qiegħda jirċievu appoġġ effettiv fir-rigward tal-kisba ta' ħiliet ta' kwalità. L-FSE+ bħala fond komplementari jgħin fl-implimentazzjoni tar-riformi tal-edukazzjoni u t-taħriġ identifikati fil-proċess tas-Semestru Ewropew u għandu jappoġġja l-objettivi tal-istrateġija industrijali tal-Ewropa u l-politika tal-SMEs dwar l-iżvilupp tal-ħiliet.

4.4.

Il-KESE jinnota li, fil-proposta tagħha, il-Kummissjoni tirrikonoxxi l-approċċi differenti fl-Istati Membri li jagħtu s-setgħa lin-nies biex jibnu l-ħiliet matul il-ħajja, filwaqt li titkellem dwar “kontijiet” aktar milli “kont” fis-singular. Madankollu, l-idea ta' inizjattiva Ewropea għall-Kontijiet Individwali tal-Apprendiment (ILA) bħala inizjattiva kumplessiva jew appoġġ speċifiku għall-ħtiġijiet tal-Istati Membri teħtieġ li tiġi investigata aktar b'riċerka xierqa, sabiex jiġi żgurat li tkun tista' verament tipprovdi soluzzjoni effettiva għall-appoġġ tat-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid u tkun ibbażata fuq il-validazzjoni tal-NFIL sabiex tipprovdi għażliet ta' tagħlim individwali. Għalhekk, għandhom jiġu deċiżi aktar azzjonijiet ta' politika mal-imsieħba soċjali rilevanti inklużi dawk settorjali.

4.5.

Il-Patt għall-Ħiliet jista' jiffoka fuq setturi industrijali li fihom l-appoġġ għat-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid u l-motivazzjoni tal-ħaddiema, wara gwida u konsulenza prattika, biex jattendu t-taħriġ li jikkontribwixxi għall-iżvilupp professjonali u tal-karriera tagħhom u l-interess tal-kumpanija huma importanti. Fir-rigward tal-inizjattiva tal-Pjan ta' Azzjoni (21) u l-idea li jiġi żviluppat Profil Ewlieni Ewropew fil-VET, ta' min jinnota li s-sinerġiji potenzjali tal-profili tal-ħiliet settorjali ta' ċerti professjonijiet jeħtieġ li jiġu diskussi aktar mal-imsieħba soċjali settorjali rilevanti. Jeħtieġ li jitqiesu approċċi komprensivi, inklużi l-kompetittività, l-istrateġiji ta' riċerka u innovazzjoni tal-kumpaniji, u s-sigrieti industrijali.

4.6.

L-istudenti kollha tal-VET għandu jkollhom id-dritt għal VET u apprendistati ta' kwalità għolja u inklużivi li jirrispettaw ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-2018 dwar Qafas Ewropew għal Apprendistati ta' Kwalità u Effettivi (22). L-indikaturi għar-rata tal-impjegabbiltà tal-gradwati tal-VET għandhom iqisu l-impatt tal-kriżi tal-COVID-19 fuq l-industriji u r-rekwiżiti tal-impjiegi ġusti u ta' kwalità tal-gradwati. L-apprendistati kollaborattivi bejn il-kumpaniji jistgħu jiġu mħeġġa aktar. Il-proġetti dwar iċ-Ċentri ta' Eċċellenza Vokazzjonali jista' jkollhom enfasi akbar fuq l-inklużjoni soċjali u l-aċċess ugwali għal taħriġ ta' kwalità għolja u attraenti. Huwa importanti li jiġi kkunsidrat ir-rwol tal-fornituri tal-VET fil-kuntest nazzjonali u l-interazzjoni tagħhom mal-imsieħba soċjali fir-rigward tal-adattament tal-kurrikuli għall-ħtiġijiet tal-ħiliet. Bl-istess mod, is-suġġeriment dwar il-parteċipazzjoni tal-finanzjament tal-pajjiżi fil-kompetizzjonijiet tal-EuroSkills jista' jżid l-attraenza tal-VET. Madankollu, it-tħejjija eċċezzjonali ta' studenti tal-VET magħżula se sservi ta' eżempju għall-gvernijiet biex itejbu l-kwalità tal-iskejjel tal-VET b'mod ġenerali b'miżuri effettivi.

4.7.

Il-KESE jfakkar fil-Konklużjonijiet ta' Riga dwar l-istrateġija tal-VET għall-2015-2020, li taqbel li t-tagħlim imsejjes fuq ix-xogħol (WBL) ikopri tagħlim prattiku fl-iskejjel u l-kumpaniji (23). Peress li l-aċċess għal xi forma ta' tagħlim imsejjes fuq ix-xogħol għandu jkun in-norma għall-istudenti kollha tal-VET, l-indikaturi tal-parteċipazzjoni tad-WBL żgur li mhumiex ambizzjużi u huwa diffiċli biex jiġu applikati sabiex jittejjeb l-għoti tal-apprendistat.

4.8.

It-tisħiħ tal-informazzjoni dwar il-ħiliet, li jibni fuq il-ħidma reċenti mis-Cedefop (24), huwa essenzjali wkoll biex jiġu ddefiniti u mmonitorjati l-kisbiet tal-Istati Membri fir-rigward tal-indikaturi dwar it-tagħlim għall-adulti u l-VET. It-tbassir/l-antiċipazzjoni tal-ħtiġijiet ta' ħiliet fir-rigward ta' bidliet soċjali u tas-suq tax-xogħol huma importanti biex tiġi żgurata governanza aħjar tal-istrateġiji tal-ħiliet fi ħdan djalogu soċjali effettiv u konsultazzjoni mal-organizzazzjonijiet rilevanti tas-soċjetà ċivili u l-partijiet interessati, inklużi l-kumpaniji. Jiġi milqugħ il-fatt li l-indikaturi proposti mill-Aġenda għall-Ħiliet u r-Rakkomandazzjoni ġroposta dwar il-VET jerġgħu jiġu kkunsidrati u aġġornati b'segwitu għar-riċerka dwar l-impatt tal-kriżi tal-COVID-19 fuq l-edukazzjoni, it-taħriġ u s-suq tax-xogħol.

4.9.

B'mod aktar ġenerali, id-data u l-informazzjoni dwar il-VET, il-ħiliet u s-suq tax-xogħol jeħtieġ li jittejbu fir-rigward tal-għanijiet tal-UE dwar l-edukazzjoni u t-taħriġ u l-indikaturi l-ġodda proposti biex tiġi infurzata l-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-NU, b'mod partikolari l-SDG 4 (l-edukazzjoni), l-SDG 5 (l-ugwaljanza), l-SDG 8 (ix-xogħol deċenti), u l-SDG 13 (it-tibdil fil-klima) u s-Semestru Ewropew. Sabiex jintlaħqu l-indikaturi proposti sal-2025, il-frekwenza tal-monitoraġġ mill-Eurostat u minn aġenziji bħal Cedefop u Eurofound tkun teħtieġ aġġornament annwali. Indikaturi addizzjonali jistgħu jappoġġjaw aħjar lill-kumpaniji u lill-ħaddiema fid-definizzjoni tal-investiment, il-provvista u l-ħtiġijiet tal-ħiliet tagħhom, b'enfasi fuq il-“perċentwal ta' intrapriżi li jipprovdu taħriġ skont it-tip ta' taħriġ” u “n-nefqa tal-intrapriżi fuq korsijiet ta' taħriġ bħala perċentwal tal-ispiża totali tax-xogħol”. Din id-data diġà tinġabar mill-Eurostat kull 5 snin, iżda tali perjodu ta' żmien ma jappoġġjax l-involviment attiv tal-imsieħba soċjali fl-antiċipazzjoni/it-tbassir tal-ħiliet u t-twaqqif tat-taħriġ meħtieġ, kwistjoni li l-Aġenda għall-Ħiliet tipproponi li għandha tissaħħaħ. Liv bi ħlas għall-edukazzjoni bħala parti mill-ftehimiet kollettivi nnegozjati jista' jkun għodda li għandha tiġi inkluża fl-indikaturi, flimkien mal-kejl tal-għoti ta' informazzjoni u gwida lill-ħaddiema.

4.10.

L-Opinjoni tal-KESE dwar “Lejn strateġija tal-UE għat-tisħiħ tal-ħiliet u l-kompetenzi ekoloġiċi għal kulħadd” (25) tindika li r-responsabbiltà ambjentali hija obbligu għal kulħadd. It-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid proattivi biex tiġi ffaċilitata t-tranżizzjoni ġusta għal ekonomija ekoloġika għandhom ikunu disponibbli għal kulħadd, b'mod partikolari għall-ħaddiema fis-setturi li jinsabu f'deklin. Huwa meħtieġ monitoraġġ tal-għoti ta' taħriġ dwar ħiliet u kompetenzi ekoloġiċi personali (għall-ħajja ta' kuljum u s-soċjetà) u tekniċi (tekniċi-professjonali), skont indikatur ċar, rilevanti għal kulħadd fl-Ewropa u mhux biss għall-adulti. Tali indikatur u l-istrateġija tal-UE dwar il-ħiliet u l-kompetenzi ekoloġiċi għandhom ikunu bbażati fuq studju u valutazzjoni bir-reqqa fil-livell tal-UE tal-istrateġiji nazzjonali għall-ħiliet u l-kompetenzi ekoloġiċi. It-twaqqif ta' indikaturi u ta' qafas ta' kompetenza dwar ħiliet ekoloġiċi jeħtieġ li jkun ibbażat fuq Metodu Miftuħ ta' Kooperazzjoni. L-għalliema u l-ħarrieġa fil-VET għandhom jirċievu żvilupp professjonali kontinwu ta' kwalità anke fi ħdan il-kumpaniji (26) u jeħtieġ li jkunu involuti fl-iżvilupp tal-kurrikulu dwar it-tranżizzjoni diġitali u ekoloġika.

4.11.

Aħna nenfasizzaw li l-iskejjel għandhom rwol soċjali kbir u li l-metodi tat-tagħlim għandhom ikunu appoġġjati bid-diġitalizzazzjoni bħala għodda u mhux bħala għan. Appoġġ effettiv għall-iskejjel, l-istudenti, l-għalliema, il-ġenituri u l-familji għat-titjib tal-ħiliet diġitali u l-investiment fit-tagħmir huwa essenzjali u għandu jiġi indirizzat fi ħdan is-Semestru Ewropew u fil-Pjan ta' Azzjoni għall-Edukazzjoni Diġitali. Peress li l-industriji u l-ekonomija huma kontinwament diġitalizzati, huwa importanti li l-ħaddiema jkollhom taħriġ mill-ġdid u titjib tal-ħiliet fil-ħiliet diġitali meħtieġa bl-użu tad-djalogu soċjali. Nistiednu lill-Kummissjoni tipprovdi data rilevanti dwar l-aċċess għall-għodod diġitali u l-internet fl-iskejjel fir-rigward tal-għodda SELFIE (27).

4.12.

Jeħtieġ li tinstab, f'konsultazzjoni mal-imsieħba soċjali, definizzjoni Ewropea komuni u ftehim dwar il-mikrokredenzjali. Il-KESE jirrakkomanda li jsir studju fil-livell tal-UE biex jiġu identifikati l-mikrokredenzjali eżistenti li jintużaw mill-kumpaniji f'setturi, fornituri tat-taħriġ, u istituzzjonijiet edukattivi (VET u edukazzjoni għolja) differenti u biex jiġu identifikati l-ħtiġijiet u l-interess tal-kumpaniji, l-impjegaturi, il-ħaddiema u l-persuni Ewropej li qed ifittxu x-xogħol fir-rigward tal-kisba u t-talba ta' mikrokredenzjali. Il-mikrokredenzjali jistgħu jitqiesu bħala soluzzjoni waħda iżda mhux l-unika soluzzjoni u eżitu tal-proċeduri ta' rikonoxximent u t-titjib tal-ħiliet jew it-taħriġ mill-ġdid. Dawn għandhom jiddefinixxu b'mod ċar kif iċ-ċertifikat jorbot ma' kwalifika sħiħa. Jeħtieġ li tiġi diskussa mal-imsieħba soċjali d-definizzjoni tal-istandards u ta' azzjoni ta' politika ulterjuri fil-livell tal-UE dwar il-mikrokredenzjali, filwaqt li jiġu żgurati b'mod partikolari l-kwalità u t-trasparenza, filwaqt li jitqiesu tali studju fil-livell tal-UE u valutazzjoni tal-impatt bir-reqqa li tinkludi l-impatti tiegħu fuq il-kwalifiki u l-ftehimiet kollettivi.

4.13.

Fir-rigward tat-tnedija tal-pjattaforma l-ġdida tal-Europass, il-fiduċja fiċ-ċertifikazzjonijiet u l-kwalifiki tista' tiġi solvuta bi kredenzjali diġitali, filwaqt li jiġu rrispettati l-proċeduri ta' rikonoxximent u validazzjoni. L-informazzjoni għandha tkun aċċessibbli wkoll għall-persuni b'diżabilità u għandha tingħata f'lingwi differenti, inklużi l-lingwi ewlenin tal-migranti, ir-refuġjati u dawk li jfittxu l-asil. L-idea ta' badges diġitali li għandhom jintużaw għar-rikonoxximent rapidu għandha tiġi esplorata f'aktar dettall.

4.14.

Il-KESE jilqa' s-suġġerimenti tal-Kummissjoni dwar l-appoġġ għall-azzjonijiet strateġiċi nazzjonali dwar il-ħiliet b'enfasi fuq l-inklużività u l-ugwaljanza bejn il-ġeneri fil-VET. Il-kriżi tal-COVID-19 laqtet partikolarment lin-nisa b'familji skont rapporti reċenti tan-NU (28), tal-Kunsill tal-Ewropa, u tal-Istitut Ewropew għall-Ugwaljanza bejn is-Sessi (EIGE) (29). In-nisa qed jiffaċċjaw “livelli ogħla ta' vjolenza domestika, sesswali u sessita” (traduzzjoni mhux uffiċjali) u “għandha tingħata attenzjoni wkoll lill-effetti possibbli fit-tul tal-pandemija fuq il-bilanċ bejn il-ħajja professjonali u personali u fuq l-indipendenza ekonomika tan-nisa, peress li ħafna minnhom jistgħu jiġu mġiegħla jagħmlu għażliet diffiċli u jiċċaqilqu għal xogħol bla ħlas.” (30) (traduzzjoni mhux uffiċjali) Għalhekk, il-KESE jissuġġerixxi li l-azzjonijiet nazzjonali għall-ħiliet għandhom jagħmlu enfasi fuq l-appoġġ lill-istudenti nisa, il-ħaddiema nisa u n-nisa qiegħda, b'taħriġ imfassal apposta. Dawn l-azzjonijiet għandhom jiffukaw ukoll fuq l-appoġġ effettiv lill-familji li ffaċċjaw diffikultajiet serji fil-kriżi tal-COVID-19.

4.15.

Il-KESE jfakkar li jeħtieġ li r-refuġjati jiġu ttrattati b'mod ugwali irrispettivament mil-livell ta' ħiliet tagħhom, u kull refuġjat u persuna li tfittex l-asil għandhom jingħataw il-possibbiltà li jivvalidaw il-ħiliet u l-kompetenzi tagħhom u jirċievu apprendistati u taħriġ mill-ġdid u titjib tal-ħiliet biex jiġu integrati fis-suq tax-xogħol f'konformità mal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE. Il-Patt dwar il-Migrazzjoni u l-Asil għandu jirrikonoxxi li r-refuġjati għandhom ħiliet u livelli differenti ta' kwalifiki li jistgħu jkunu ta' valur miżjud għall-pajjiżi riċeventi u s-suq tax-xogħol lokali tagħhom u l-ħtiġijiet tan-negozji.

4.16.

Huwa importanti li jinstabu aktar rabtiet bejn iż-Żona Ewropea ta' Edukazzjoni Għolja (EHEA) u ż-Żona Ewropea tar-Riċerka biex jittejbu l-kwalità u l-inklużività tal-edukazzjoni għolja u r-riċerka għall-istudenti kollha irrispettivament mill-età jew l-isfond soċjoekonomiku tagħhom. It-tisħiħ tal-kwalità u r-rikonoxximent tal-istudji bejn l-universitajiet jeħtieġ li jkun punt fokali importanti tal-inizjattiva tal-Universitajiet Ewropej. Filwaqt li l-edukazzjoni ogħla hija kompetenza nazzjonali, il-proposti tal-KE għal-Lawrja Ewropea, Statut Universitarju Ewropew u Sistema Ewropea ta' Rikonoxximent u Assigurazzjoni tal-Kwalità jidhru li huma pass lejn is-sinkronizzazzjoni ta' studji ta' edukazzjoni ogħla. Għalhekk, il-KESE jitlob li l-ideat wara dawn l-inizjattivi u aktar azzjonijiet ta' politika jiġu diskussi aktar mal-gvernijiet, l-imsieħba soċjali u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili rilevanti.

4.17.

Il-KESE jinnota li l-kriżi tal-COVID-19 kellha impatt negattiv ħafna fuq l-ammissjonijiet, l-attendenza, ir-rwol soċjali u l-investiment tal-universitajiet. Għandu jiġi żgurat investiment pubbliku nazzjonali sostenibbli fl-edukazzjoni għolja u r-riċerka u l-fondi tal-UE għandhom jittejbu biex l-edukazzjoni u r-riċerka jsiru kompletament inklużivi u aċċessibbli għall-istudenti u r-riċerkaturi futuri u biex jiġi ggarantit ambjent ta' ħidma ta' appoġġ għall-akkademiċi u r-riċerkaturi.

4.18.

Is-sħubijiet bejn in-negozji u l-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja għandhom ikunu ta' benefiċċju għaż-żewġ partijiet mingħajr pressjoni esterna u għandhom ikunu bbilanċjati biex jiżguraw ħidma ta' riċerka u innovazzjoni tal-kumpaniji fihom infushom u objettivi pubbliċi ta' edukazzjoni għolja u riċerka fihom infushom. L-impenji li saru mill-ministri tat-48 firmatarju tal-Proċess ta' Bolonja jeħtieġ li jitqiesu fir-rigward tal-proposti li saru fl-Aġenda għall-Ħiliet: “Il-libertà u l-integrità akkademiċi, l-awtonomija istituzzjonali, il-parteċipazzjoni tal-istudenti u l-persunal fil-governanza tal-edukazzjoni għolja, u r-responsabbiltà pubblika għal u tal-edukazzjoni għolja jiffurmaw is-sinsla tal-EHEA.” Il-KESE jiġbed l-attenzjoni wkoll għar-Rakkomandazzjoni tan-NU dwar l-Istatus tal-Għalliema fl-Edukazzjoni Għolja tal-1997 (31).

4.19.

Skont l-Artikolu 13 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE, “L-arti u r-riċerka xjentifika huma liberi. Il-libertà akkademika għandha tiġi rispettata” (32). Il-proposti għall-istabbiliment ta' Qafas Ewropew ta' Kompetenza għar-Riċerkaturi, Tassonomija tal-Ħiliet għar-Riċerkaturi, u l-iżvilupp ta' kurrikuli għar-riċerkaturi dwar ix-xjenza miftuħa u l-ġestjoni tax-xjenza huma ideat ambizzjużi iżda jpoġġu dubju fuq il-libertà akkademika tal-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja fit-tħejjija ta' akkademiċi u riċerkaturi futuri biex tissaħħaħ il-libertà tal-għarfien u r-riċerka.

---

(1)  Xjenza, Teknoloġija, Inġinerija, Arti u Matematika.

(2)  EIGE.

(3)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-valuri komuni, l-edukazzjoni inklużiva u d-dimensjoni Ewropea tat-tagħlim (ĠU C 195, 7.6.2018, p. 1).

(4)  ĠU C 232, 14.7.2020, p. 8.

(5)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-15 ta' Marzu 2018 dwar Qafas Ewropew għal Apprendistati ta' Kwalità u Effettivi

(6)  Opinjoni SOC/636 (għadha għaddejja), it-titolu qiegħed fil-proċess li jinbidel.

(7)  Il-paġna tal-Kummissjoni dwar Pjan ta' Azzjoni ġdid għall-Edukazzjoni Diġitali.

(8)  għodda SELFIE.

(9)  Rakkomandazzjoni dwar l-Istatus tal-Għalliema fl-Edukazzjoni Għolja

(10)  COM(2016) 381 final.

(11)  Stqarrijijiet għall-istampa tal-Eurostat “Euro area unemployment at 7,8 %”, Lulju 2020 (Il-qgħad fiż-żona tal-euro jilħaq 7,8 % – mhux disponibbli bil-Malti).

(12)  Ix-xjenza, it-teknoloġija, l-inġinerija u l-matematika

(13)  Ix-xjenza, it-teknoloġija, l-inġinerija, l-arti u l-matematika

(14)  ĠU C 62, 15.2.2019, p. 136.

(15)  EIGE.

(16)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill (ĠU C 195, 7.6.2018, p. 1).

(17)  ĠU C 228, 5.7.2019, p. 68.

(18)  ĠU C 484, 24.12.2016, p. 1.

(19)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta' Diċembru 2012 dwar il-validazzjoni tat-tagħlim mhux formali u informali.

(20)  Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 4.

(21)  Pjan ta' azzjoni għall-kooperazzjoni settorjali dwar il-ħiliet.

(22)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-15 ta' Marzu 2018 dwar Qafas Ewropew għal Apprendistati ta' Kwalità u Effettivi

(23)  Ara d-definizzjoni tad-WBL fin-nota 6 f'qiegħ il-paġna tal-Konklużjonijiet ta' Riga tal-2015.

(24)  Sit web tas-Cedefop dwar l-informazzjoni dwar il-ħiliet.

(25)  Ara n-nota ta’ qiegħ il-paġna 6.

(26)  Cedefop, “Il-prinċipji gwida għall-iżvilupp professjonali tal-ħarrieġa fil-VET”, 2014 u ETUCE Policy Paper on VET in Europe, 2012 (Dokument ta' Politika tal-ETUCE dwar il-VET fl-Ewropa, 2012 – mhux disponibbli bil-Malti).

(27)  għodda SELFIE.

(28)  UN Policy Brief: The Impact of COVID-19 on Women, 2020 (Sommarju tal-Politika tan-NU: L-Impatt tal-COVID-19 fuq in-Nisa, 2020 – mhux disponibbli bil-Malti)

(29)  Ara l-paġna web rilevanti tal-EIGE.

(30)  https://www.coe.int/en/web/genderequality/women-s-rights-and-covid-19

(31)  UN Recommendation concerning the Status of Higher-Education Teaching Personnel, 1997 (Rakkomandazzjoni tan-NU dwar l-Istatus tal-Għalliema fl-Edukazzjoni Għolja, 1997 – mhux disponibbli bil-Malti)

(32)  Il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea.