Dan ir-rapport dwar missjoni ta’ sorveljanza msaħħa fir-Rumanija jiġi trażmess lill-Kunsill f’konformità mal-Artikolu 11(4) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 1 . Kif previst mill-Artikolu 11(5) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97, is-sejbiet proviżorji ta’ din il-missjoni ġew trażmessi preċedentement lill-awtoritajiet Rumeni għall-kummenti tagħhom.

Ir-Rumanija – Proċedura ta’ Devjazzjoni Sinifikanti

missjoni ta’ sorveljanza msaħħa, il-25 ta’ Settembru 2019

Rapport

1. Introduzzjoni

Ir-Rumanija ilha taħt il-proċeduri ta’ devjazzjoni sinifikanti mir-rebbiegħa tal-2017. Kemm f’Ġunju 2017 kif ukoll f’Ġunju 2018 f’konformità mal-Artikolu 121(4) tat-Trattat, il-Kunsill sab li kien hemm devjazzjoni osservata sinifikanti mill-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien u mill-perkors ta’ aġġustament lejh fl-2016 u l-2017, rispettivament. Il-Kunsill ħareġ rakkomandazzjonijiet li jitolbu lir-Rumanija tieħu l-miżuri ta’ politika meħtieġa biex tindirizza dawn id-devjazzjonijiet. Iż-żewġ rakkomandazzjonijiet ġew riveduti sitt xhur wara, meta l-Kunsill ikkonkluda li r-Rumanija ma kienet ħadet l-ebda azzjoni effettiva b’reazzjoni għar-rakkomandazzjonijiet ta’ Ġunju. Ir-Rumanija ma ħadet l-ebda azzjoni biex tindirizza r-rakkomandazzjonijiet riveduti lanqas 2 .

Bħala konsegwenza tad-devjazzjoni sinifikanti fl-2018, ġiet imnedija proċedura ta’ devjazzjoni sinjifikanti ġdida fir-rebbiegħa tal-2019. Fil-5 ta’ Ġunju 2019, il-Kummissjoni ħarġet twissija lir-Rumanija li fl-2018 kienet reġgħet iddevjat mill-perkors ta’ aġġustament lejn l-objettiv baġitarju fuq perjodu medju ta’ żmien tagħha u pproponiet lill-Kunsill biex iniedi proċedura ta’ devjazzjoni sinjifikanti ġdida. Fir-rakkomandazzjoni tiegħu approvata fl-14 ta’ Ġunju, il-Kunsill talab lir-Rumanija biex tieħu l-miżuri meħtieġa biex tiżgura li r-rata ta’ tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett ma taqbiżx l-4,5 % fl-2019 u l-5,1 % fl-2020, li tikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta’ 1,0 % tal-PDG fl-2019 u 0,75 % fl-2020.

Dan ir-rapport jippreżenta s-sejbiet mill-missjoni ta’ sorveljanza msaħħa fir-Rumanija li saret fil-25 ta’ Settembru 2019. Il-missjoni kienet imsejsa fuq l-Artikolu 11(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Il-missjoni ltaqgħet mas-Sinjura Daniela Pescaru u s-Sur Tiberiu Valentin Mavrodin, segretarji tal-istat fil-Ministeru tal-Finanzi, is-Sinjura Mirela Călugăreanu, il-kap tal-amministrazzjoni tat-taxxa (ANAF), is-Sur Mugur Isărescu, il-gvernatur tal-Bank Nazzjonali tar-Rumanija, u s-Sur Daniel Dăianu, il-President tal-Kunsill Fiskali tar-Rumanija, flimkien mal-persunal rispettiv tagħhom. L-istess bħal f’missjonijiet simili preċedenti, l-għan kien li jiġu diskussi l-miżuri fiskali ppjanati mill-awtoritajiet, tiġi enfasizzata l-eżistenza ta’ riskji fiskali, u tiġi inkoraġġita l-konformità tar-rakkomandazzjoni tal-proċedura ta’ devjazzjoni sinjifikanti. Dan ir-rapport huwa bbażat fuq informazzjoni miksuba qabel u matul il-missjoni.

2. Is-sejbiet tal-missjoni

L-awtoritajiet ma għandhomx l-intenzjoni li jaġixxu fuq ir-rakkomandazzjoni tal-proċedura ta’ devjazzjoni sinjifikanti. Ir-rappreżentanti tal-Ministeru tal-Finanzi spjegaw li l-gvern ma jippjanax aġġustament strutturali fl-2019 jew fl-2020. L-awtoritajiet Rumeni kkomplu jiffukaw fuq iż-żamma tad-defiċit nominali taħt il-valur referenzjarju tat-Trattat ta’ 3 % tal-PDG, u b’hekk jimmiraw li jevitaw il-fergħa korrettiva tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir. L-emenda tal-baġit tal-2019, adottata f’Awwissu, kompliet tiffoka fuq il-mira tad-defiċit nominali ta’ 2,76 % tal-PDG f’termini ta’ flus (2,78 % tal-PDG f’termini ESA). Il-Gvern diġà approva l-limiti massimi tan-nefqa għall-baġit li jmiss tal-2020 u pprovda stimi għall-perijodu medju. Il-miri tad-defiċit nominali huma 2,92 % tal-PDG fl-2020, 2,99 % fl-2021, 2,74 % fl-2022 u 2,40 % fl-2023. Il-Ministeru ma pprovdiex il-miri tad-defiċit strutturali matul il-missjoni, iżda spjega li dawn il-miri tad-defiċit nominali jimplikaw li l-aġġustament strutturali jibda biss fl-2022. Il-ministeri kompetenti qed iħejju pjanijiet ta’ nfiq konkreti fi ħdan il-limiti massimi tan-nefqa approvati.

Hemm riskji għall-kisba tal-mira tal-baġit għall-2019. Id-defiċit pubbliku f’termini ta’ flus kontanti f’Jannar-Awwissu 2019 kien ta’ 0,6 punti perċentwali tal-PDG ogħla mill-perjodu ekwivalenti tas-sena ta’ qabel (id-defiċit pubbliku f’termini ta’ flus kien jammonta għal 2,9 % tal-PDG fl-2018 b’mod ġenerali). Skont il-Kunsill Fiskali, hemm riskji sinifikanti li tinqabeż il-mira tad-defiċit tal-2019 u anke l-valur referenzjarju tat-Trattat ta’ 3 % tal-PDG. Dan huwa dovut għal dħul sopravalutat (b’mod partikolari, il-VAT u l-kontribuzzjonijiet soċjali) u l-infiq sottovalutat fuq il-benefiċċji soċjali u l-oġġetti u s-servizzi. Il-Kunsill Fiskali jistma li, sakemm ma jiġux adottati miżuri kompensatorji addizzjonali kredibbli, id-defiċit tal-baġit jista’ jkun bejn 3,4 % u 3,7 % tal-PDG fl-2019. Il-Kunsill Fiskali osserva li l-gvern x’aktarx jipprova jikkontrolla d-defiċit nominali permezz tat-tnaqqis tal-investiment pubbliku, li diġà huwa qrib il-livelli rekord, u miżuri oħra ta’ impatt iżgħar.

Il-liġi l-ġdida dwar il-pensjonijiet toħloq riskju sinifikanti 'l fuq għad-defiċit pubbliku fl-2020 u lil hinn. Il-liġi, li ilha fis-seħħ minn Ġunju, fiha żidiet annwali ad hoc sinifikanti tal-punt tal-pensjoni (il-parametru ewlieni użat għall-indiċjar tal-pensjonijiet tax-xjuħija) fl-2019–2021, inkluża żieda ta’ 40 % f’Settembru 2020. Fih ukoll bidliet ġenerużi fil-formula standard tal-indiċjar tal-pensjonijiet u kalkolu mill-ġdid ’il fuq tal-pensjonijiet eżistenti mill-2022. Skont l-istimi tal-gvern uffiċjali mill-memorandum ta’ spjegazzjoni li jakkumpanjah, il-liġi se żżid in-nefqa tal-gvern b’0,8 % tal-PDG fl-2019, 2,3 % fl-2020 u 4,9 % fl-2021, meta mqabbel mal-livell nominali mill-2018. Il-persunal tal-Ministeru tal-Finanzi qal li l-istrateġija fiskali għas-snin li ġejjin tipprovdi biżżejjed spazju fiskali biex takkomoda dawn l-ispejjeż, grazzi għal titjib fil-konformità mar-regoli tat-taxxa u l-iffriżar tal-infiq. Il-persunal offra li jaqsam id-dettalji matul iż-żjara ta’ tbassir li jmiss tal-Kummissjoni. Il-parteċipanti tal-missjoni saħqu li mhuwiex ċar kif il-liġi l-ġdida dwar il-pensjonijiet (b’mod partikolari ż-żieda ta’ 40 % tal-pensjoni) tista’ tiġi akkomodata mingħajr ma tinbidel l-iskeda ta’ implimentazzjoni tagħha. Skont il-Kunsill Fiskali u l-Bank Nazzjonali tar-Rumanija, l-implimentazzjoni tal-liġi tal-pensjonijiet fl-iskeda leġiżlattiva mhijiex kompatibbli maż-żamma tad-defiċit nominali fi ħdan il-valur referenzjarju tat-Trattat ta’ 3 % tal-PDG.

Il-President tal-amministrazzjoni tat-taxxa (ANAF) ta ħarsa ġenerali lejn l-azzjonijiet u l-objettivi ppjanati biex jiżdied il-ġbir tat-taxxa. Dawn jinkludu l-ħatra ta’ kunsill konsultattiv ġdid, is-simplifikazzjoni tad-dikjarazzjonijiet tat-taxxa u l-pagamenti, il-miżuri dwar l-ipprezzar ta’ trasferiment, l-iżvilupp ta’ kriterji għat-trattament ta’ kontribwent differenzjat ibbażat fuq ir-riskju fiskali, ir-riorganizzazzjoni tar-riżorsi tal-amministrazzjoni tat-taxxa (ANAF) lejn l-uffiċċji reġjonali li jeħtiġuhom l-aktar (eż. Bucharest), awditi ġodda tat-taxxa bbażati fuq analiżi tar-riskju integrata, l-aggregazzjoni u l-analiżi ta’ data miġbura minn reġistri elettroniċi tal-flus, żieda fid-diġitalizzazzjoni tal-ANAF, żvilupp ta’ sistema ta’ monitoraġġ tal-merkanzija trasportata u stima tad-differenza fil-VAT. Il-parteċipanti tal-missjoni kienu sodisfatti b’dawn l-isforzi iżda wissew li t-titjib tal-konformità mar-regoli tat-taxxa jieħu ż-żmien u fi kwalunkwe każ jista’ ma jkunx biżżejjed biex jiffinanzja ż-żidiet fil-pensjonijiet. Il-Kunsill Fiskali jqis li bħala kwistjoni ta’ prinċipju ta’ prudenza fiskali, l-impatt baġitarju potenzjali pożittiv ta’ miżuri mmirati lejn it-titjib tal-ġbir tat-taxxa m’għandux jitqies ex ante fil-projezzjoni tad-dħul baġitarju.

Il-Kunsill Fiskali esprima tħassib dwar l-istruttura tal-finanzi pubbliċi u l-Bank Nazzjonali tar-Rumanija esprima t-tħassib dwar l-impatt tad-defiċits tal-baġit fuq il-politika monetarja. Il-Kunsill Fiskali huwa mħasseb li d-dħul baġitarju mhuwiex biżżejjed biex jiffinanzja l-infiq pubbliku meħtieġ. Id-dħul fiskali huwa baxx ħafna, xprunat minn rati tat-taxxa statutorji baxxi u konformità mat-taxxa dgħajfa, kif evidenzjat minn nuqqas kbir ta’ VAT. Ir-Rumanija għandha titgħallem minn esperjenzi tajbin ta’ pari reġjonali, bħall-Bulgarija u l-Polonja, fit-titjib tal-ġbir tat-taxxa. Il-Bank Nazzjonali tar-Rumanija jaqbel ma’ din l-analiżi, u jindika dħul mit-taxxa baxx u kwalità baxxa ta’ l-infiq pubbliku bħala l-problemi strutturali prinċipali tal-finanzi pubbliċi. Il-Bank Nazzjonali tar-Rumanija huwa mħasseb li d-defiċits fiskali għoljin u politika fiskali espansjonarja jikkumplikaw it-tmexxija tal-politika monetarja.