IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell, 12.6.2018
COM(2018) 454 final
2018/0240(NLE)
Proposta għal
DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL
dwar l-iffirmar, f'isem l-Unjoni Ewropea,
tal-Ftehim għall-prevenzjoni tas-Sajd mhux regolat fl-ibħra miftuħa fl-Oċean Artiku Ċentrali
IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell,12.6.2018
COM(2018) 454 final
ANNESS
tal-
Proposta għal Deċiżjoni tal-Kunsill
dwar l-iffirmar, f'isem l-Unjoni Ewropea,
tal-Ftehim għall-prevenzjoni tas-Sajd mhux regolat fl-ibħra miftuħa fl-Oċean Artiku Ċentrali
ANNESS
FTEHIM GĦALL-PREVENZJONI TAS-SAJD MHUX REGOLAT F'IBĦRA MIFTUĦA
FL-OĊEAN ARTIKU ĊENTRALI
Il-Partijiet għal dan il-Ftehim,
Filwaqt li jirrikonoxxu li sa ftit ilu s-silġ b’mod ġenerali kien jgħatti l-parti tal-ibħra miftuħa tal-Oċean Artiku ċentrali tul is-sena kollha, li kien jagħmel is-sajd f’dawk l-ilmijiet impossibbli, iżda dik il-kopertura tas-silġ f’dik iż-żona naqset fis-snin reċenti;
Filwaqt li jirrikonoxxu li, filwaqt li l-ekosistemi fl-Oċean Artiku ċentrali kienu relattivament mhux esposti għal attivitajiet tal-bniedem, dawk l-ekosistemi qed jinbidlu minħabba t-tibdil fil-klima u fenomeni oħra, u li l-effetti ta’ dawn il-bidliet mhumiex mifhuma sew;
Filwaqt li jirrikonoxxu r-rwol kruċjali ta' ekosistemi tal-baħar b'saħħithom u sostenibbli u tas-sajd għall-ikel u n-nutrizzjoni;
Filwaqt li jirrikonoxxu r-responsabbiltajiet speċjali u l-interessi speċjali tal-Istati kostali tal-Oċean Artiku ċentrali fir-rigward tal-konservazzjoni u l-ġestjoni sostenibbli ta’ stokkijiet ta’ ħut fl-Oċean Artiku ċentrali;
Filwaqt li jinnotaw f’dan ir-rigward l-inizjattiva tal-Istati kostali tal-Oċean Artiku ċentrali kif riflessa fid-Dikjarazzjoni Dwar il-Prevenzjoni ta' Sajd Mhux Regolat fl-Ibħra Miftuħa fl-Oċean Artiku Ċentrali iffirmata fis-16 ta’ Lulju 2015;
Filwaqt li jfakkru fil-prinċipji u d-dispożizzjonijiet ta’ trattati u strumenti internazzjonali oħra relatati ma’ sajd tal-baħar li diġà japplikaw fil-parti tal-ibħra miftuħa tal-Oċean Artiku ċentrali, inklużi dawk li hemm f’dawn li ġejjin:
il-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Liġi tal-Baħar tal-10 ta’ Diċembru 1982 ("il-Konvenzjoni");
il-Ftehim dwar l-Implimentazzjoni tad-Dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Liġi tal-Baħar tal-10 ta' Diċembru 1982 relatati mal-Konservazzjoni u l-Ġestjoni ta' Stokkijiet ta' Ħut Transżonali u Stokkijiet ta' Ħut li Jpassi Ħafna tal-4 ta' Awwissu 1995 ("il-Ftehim tal-1995"); u
il-Kodiċi ta' Kondotta tal-1995 għal Sajd Responsabbli u strumenti oħra rilevanti adottati mill-Organizzazzjoni tal-Ikel u l-Agrikoltura tan-Nazzjonijiet Uniti;
Filwaqt li jissottolinjaw l-importanza li tiġi żgurata l-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni bejn il-Partijiet u l-Kummissjoni tas-Sajd tal-Atlantiku tal-Grigal, li għandha l-kompetenza li tadotta miżuri ta’ konservazzjoni u ġestjoni f'parti mit-taqsima tal-ibħra miftuħa tal-Oċean Artiku ċentrali, u mekkaniżmi rilevanti oħra għall-ġestjoni tas-sajd li huma stabbiliti u mħaddma f’konformità mad-dritt internazzjonali, kif ukoll mal-korpi u l-programmi internazzjonali rilevanti;
Filwaqt li jemmnu li s-sajd kummerċjali x'aktarx ma jsirx vijabbli fil-parti tal-ibħra miftuħa tal-Oċean Artiku ċentrali fil-futur qrib u li għalhekk fiċ-ċirkustanzi attwali huwa prematur li jiġu stabbiliti xi organizzazzjonijiet jew arranġamenti reġjonali jew subreġjonali addizzjonali għall-ġestjoni tas-sajd għall-parti tal-ibħra miftuħa tal-Oċean Artiku ċentrali;
Filwaqt li jixtiequ, b'mod konsistenti mal-approċċ ta’ prekawzjoni, jipprevjenu l-bidu ta’ sajd mhux regolat fil-parti tal-ibħra miftuħa tal-Oċean Artiku ċentrali filwaqt li tinżamm taħt rieżami regolari l-ħtieġa għal miżuri ta’ konservazzjoni u ta’ ġestjoni addizzjonali;
Filwaqt li jfakkru fid-Dikjarazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti tal-2007 dwar id-Drittijiet tal-Popli Indiġeni;
Filwaqt li jirrikonoxxu l-interessi tar-residenti tal-Artiku, inklużi l-popli indiġeni tal-Artiku, fil-konservazzjoni fit-tul u l-użu sostenibbli tar-riżorsi ħajjin tal-baħar u f'ekosistemi tal-baħar b’saħħithom fl-Oċean Artiku u waqt li jissottolinjaw l-importanza li jinvolvuhom u lill-komunitajiet tagħhom; u
Filwaqt li jixtiequ jippromwovu l-użu ta’ kemm l-għarfien xjentifiku u l-għarfien indiġenu u lokali tar-riżorsi ħajjin tal-baħar tal-Oċean Artiku u l-ekosistemi li jseħħu fihom bħala bażi għall-konservazzjoni u l-ġestjoni tas-sajd fil-parti tal-ibħra miftuħa tal-Oċean Artiku ċentrali,
Ftehmu kif ġej:
Artikolu 1
Użu ta’ Termini
Għall-finijiet ta' dan il-Ftehim:
(a) "Żona tal-Ftehim" tfisser il-parti unika tal-ibħra miftuħa tal-Oċean Artiku ċentrali li hija mdawwra b’ilmijiet li fihom il-Kanada, ir-Renju tad-Danimarka fir-rigward ta’ Greenland, tar-Renju tan-Norveġja, il-Federazzjoni Russa u l-Istati Uniti tal-Amerika jeżerċitaw il-ġurisdizzjoni tas-sajd;
(b) "ħut" tfisser speċijiet ta’ ħut, molluski u krustaċji barra dawk li jappartjenu għal speċijiet sedentarji kif definit fl-Artikolu 77 tal-Konvenzjoni;
(c) "sajd" tfisser it-tiftix għal, l-attrazzjoni, il-lokalizzazzjoni, il-qbid, it-teħid jew il-ġbir ta’ ħut jew kwalunkwe attività li tista’ raġonevolment tkun mistennija li tirriżulta fl-attrazzjoni, fil-lokalizzazzjoni, fil-qbid, fit-teħid jew fil-ġbir tal-ħut;
(d) "sajd kummerċjali" tfisser sajd għal skopijiet kummerċjali;
(e) "sajd esploratorju" tfisser sajd għall-fini ta’ valutazzjoni tas-sostenibbiltà u l-fattibbiltà ta’ sajd kummerċjali fil-ġejjieni billi jikkontribwixxi għal data xjentifika dwar sajd bħal dan;
(f) "bastiment" tfisser kwalunkwe bastiment li jintuża, li huwa mgħammar biex jintuża, inkella li huwa maħsub li jintuża għas-sajd.
Artikolu 2
Objettiv ta' dan il-Ftehim
L-objettiv ta’ dan il-Ftehim huwa li jipprevjeni s-sajd mhux regolat fil-parti tal-ibħra miftuħa tal-Oċean Artiku ċentrali permezz tal-applikazzjoni ta’ miżuri prekawzjonarji ta’ konservazzjoni u ġestjoni bħala parti minn strateġija fit-tul biex tissalvagwardja l-ekosistemi tal-baħar b’saħħithom u biex jiġu żgurati l-konservazzjoni u l-użu sostenibbli ta’ stokkijiet ta’ ħut.
Artikolu 3
Miżuri Interim ta’ Konservazzjoni u Ġestjoni fir-rigward tas-Sajd
1. Kull Parti għandha tawtorizza l-bastimenti intitolati li jtajru l-bandiera tagħha biex iwettqu sajd kummerċjali fiż-Żona tal-Ftehim biss skont:
(a) miżuri ta’ konservazzjoni u ġestjoni għall-ġestjoni sostenibbli ta’ stokkijiet ta' ħut adottati minn organizzazzjoni jew arranġament wieħed jew aktar reġjonali jew subreġjonali għall-ġestjoni tas-sajd li kienu jew jistgħu jkunu stabbiliti u li huma mħaddma skont id-dritt internazzjonali biex jiġġestixxu dan is-sajd skont l-istandards internazzjonali rikonoxxuti, jew
(b) miżuri interim ta’ konservazzjoni u ġestjoni li jistgħu jiġi stabbiliti mill-Partijiet skont l-Artikolu 5, paragrafu 1 (c) (ii).
2. Il-Partijiet huma mħeġġa jagħmlu riċerka xjentifika taħt il-qafas tal-Programm Konġunt ta’ Riċerka Xjentifika u Monitoraġġ stabbilit skont l-Artikolu 4 u skont il-programmi xjentifiċi nazzjonali rispettivi tagħhom.
3. Parti tista’ tawtorizza bastimenti intitolati li jtajru l-bandiera tagħha biex iwettqu sajd esploratorju fiż-Żona tal-Ftehim biss skont il-miżuri ta’ konservazzjoni u ġestjoni stabbiliti mill-Partijiet abbażi tal-Artikolu 5, il-paragrafu 1(d).
4. Il-partijiet għandhom jiżguraw li l-attivitajiet ta’ riċerka xjentifika tagħhom li jinvolvu l-qbid ta’ ħut fiż-Żona tal-Ftehim ma jdgħajfux il-prevenzjoni ta' sajd kummerċjali mhux regolat u sajd esploratorju u l-protezzjoni ta’ ekosistemi tal-baħar b’saħħithom. Il-Partijiet huma mħeġġa jinfurmaw lil xulxin dwar il-pjanijiet tagħhom għall-awtorizzazzjoni ta’ tali attivitajiet ta’ riċerka xjentifika.
5. Il-Partijiet għandhom jiżguraw il-konformità ma’ miżuri interim stabbiliti b’dan l-Artikolu, u bi kwalunkwe miżura interim addizzjonali jew differenti li huma jistgħu jistabbilixxu skont l-Artikolu 5, il-paragrafu 1 (c).
6. B'mod konsistenti mal-Artikolu 7 tal-Ftehim tal-1995, l-Istati kostali Parti u Partijiet oħra għandhom jikkooperaw sabiex jiżguraw il-kompatibbiltà ta’ miżuri ta’ konservazzjoni u ġestjoni għal stokkijiet ta’ ħut li jinsabu f’żoni kemm ġewwa kif ukoll lil hinn mill-ġurisdizzjoni nazzjonali fl-Oċean Artiku ċentrali sabiex jiġu żgurati l-konservazzjoni u l-ġestjoni ta’ dawn l-istokkijiet fl-intier tagħhom.
7. Ħlief kif ipprovdut fil-paragrafu 4 hawn fuq, xejn f’dan il-Ftehim ma għandu jiġi interpretat bħala li jillimita d-drittijiet tal-Partijiet fir-rigward tar-riċerka xjentifika tal-baħar kif rifless fil-Konvenzjoni.
Artikolu 4
Programm Konġunt ta’ Riċerka Xjentifika u Monitoraġġ
1. Il-Partijiet għandhom jiffaċilitaw il-kooperazzjoni f’attivitajiet xjentifiċi bil-għan li jiżdied l-għarfien tar-riżorsi ħajjin tal-baħar fl-Oċean Artiku ċentrali u l-ekosistemi li jseħħu fihom.
2. Il-Partijiet jaqblu li jistabbilixxu, fi żmien sentejn mid-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, Programm Konġunt ta’ Riċerka Xjentifika u Monitoraġġ bil-għan li jtejbu l-għarfien tagħhom tal-ekosistemi fiż-Żona tal-Ftehim u, b’mod partikolari, li jiddeterminaw jekk jistax ikun hemm stokkijiet ta' ħut li jeżistu fiż-Żona tal-Ftehim issa jew fil-ġejjieni li jistgħu jinġabru fuq bażi sostenibbli u l-impatti possibbli ta’ tali sajd fuq l-ekosistemi fiż-Żona tal-Ftehim.
3. Il-Partijiet għandhom jiggwidaw l-iżvilupp, il-koordinazzjoni u l-implimentazzjoni tal-Programm Konġunt ta’ Riċerka Xjentifika u Monitoraġġ.
4. Il-Partijiet għandhom jiżguraw li l-Programm Konġunt ta’ Riċerka Xjentifika u Monitoraġġ jieħu kont tax-xogħol tal-organizzazzjonijiet, il-korpi u l-programmi xjentifiċi u tekniċi rilevanti, kif ukoll tal-għarfien indiġenu u lokali.
5. Bħala parti mill-Programm Konġunt ta’ Riċerka Xjentifika u ta’ Monitoraġġ, il-Partijiet għandhom jadottaw, fi żmien sentejn mid-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, protokoll dwar il-kondiviżjoni tad-data u għandhom jikkondividu data rilevanti, direttament jew permezz ta’ organizzazzjonijiet, korpi u programmi xjentifiċi u tekniċi rilevanti, f'konformità ma' dak il-protokoll.
6. Il-Partijiet għandhom jagħmlu laqgħat xjentifiċi konġunti, personalment jew b’mod ieħor, mill-inqas kull sentejn u mill-inqas xahrejn qabel il-laqgħat tal-Partijiet li jseħħu skont l-Artikolu 5 biex jippreżentaw ir-riżultati tar-riċerka tagħhom, biex jirrieżaminaw l-aħjar informazzjoni xjentifika disponibbli, u biex jipprovdu parir xjentifiku fil-ħin għal-laqgħat tal-Partijiet. Il-Partijiet għandhom jadottaw, fi żmien sentejn mid-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, it-termini ta’ referenza u proċeduri oħra għat-tħaddim tal-laqgħat xjentifiċi konġunti.
Artikolu 5
Rieżami u Implimentazzjoni Ulterjuri
1. Il-Partijiet għandhom jiltaqgħu kull sentejn jew aktar spiss jekk jiddeċiedu hekk. Matul il-laqgħat tagħhom, il-Partijiet għandhom, fost l-oħrajn:
(a) jirrieżaminaw l-implimentazzjoni ta’ dan il-Ftehim u, meta xieraq, jikkunsidraw kwalunkwe kwistjoni relatata mat-tul ta' żmien ta’ dan il-Ftehim skont l-Artikolu 13, il-paragrafu 2;
(b) jirrieżaminaw l-informazzjoni xjentifika disponibbli kollha żviluppata permezz tal-Programm Konġunt ta’ Riċerka Xjentifika u Monitoraġġ, mill-programmi xjentifiċi nazzjonali, u minn kwalunkwe sors rilevanti ieħor, inkluż l-għarfien lokali u indiġenu;
(c) abbażi tal-informazzjoni xjentifika miksuba mill-Programm Konġunt ta’ Riċerka Xjentifika u Monitoraġġ, mill-programmi xjentifiċi nazzjonali, u minn sorsi rilevanti oħra, u filwaqt li jittieħed kont tal-ġestjoni tas-sajd rilevanti u kunsiderazzjonijiet tal-ekosistemi, inkluż l-approċċ ta’ prekawzjoni u l-impatti potenzjalment negattivi tas-sajd fuq l-ekosistemi, jikkunsidraw, fost l-oħrajn, jekk id-distribuzzjoni, il-migrazzjoni u l-abbundanza ta’ ħut fiż-Żona tal-Ftehim tkunx ta’ appoġġ għal sajd kummerċjali sostenibbli u, fuq dik il-bażi, jistabbilixxu:
(i) jekk jibdewx negozjati biex jistabbilixxu organizzazzjoni jew arranġament wieħed jew aktar addizzjonali għall-ġestjoni tas-sajd reġjonali jew subreġjonali għall-ġestjoni ta’ sajd fiż-Żona tal-Ftehim; u
(ii) jekk, ladarba n-negozjati jkunu bdew skont is-subparagrafu (i) hawn fuq u ladarba l-Partijiet ikunu qablu dwar mekkaniżmi li jiżguraw is-sostenibbiltà tal-istokkijiet ta' ħut, jistabbilixxux miżuri interim ta’ konservazzjoni u ġestjoni addizzjonali jew differenti fir-rigward ta’ dawk l-istokkijiet fiż-Żona tal-Ftehim.
(d) jistabbilixxu, fi żmien tliet snin mid-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, il-miżuri ta’ konservazzjoni u ġestjoni għas-sajd esploratorju fiż-Żona tal-Ftehim. Il-Partijiet jistgħu jemendaw tali miżuri minn żmien għal żmien. Dawn il-miżuri għandhom jipprovdu, fost l-oħrajn, li:
(i) sajd esploratorju m’għandux jimmina l-objettiv ta’ dan il-Ftehim;
(ii) sajd esploratorju għandu jkun limitati fit-tul ta' żmien, l-ambitu u l-iskala biex inaqqas l-impatti fuq l-istokkijiet tal-ħut u l-ekosistemi u għandu jkun soġġett għal rekwiżiti standard stabbiliti fil-protokoll tal-kondiviżjoni tad-data adottat skont l-Artikolu 4(5);
(iii) Parti tista’ tawtorizza sajd esploratorju biss abbażi ta’ riċerka xjentifika serja u meta huwa konsistenti mal-Programm Konġunt ta’ Monitoraġġ u ta’ Riċerka Xjentifika u l-programm/i xjentifiċi nazzjonali tagħha stess;
(iv) Parti tista’ tawtorizza sajd esploratorju biss wara li tkun innotifikat lill-Partijiet l-oħra dwar il-pjanijiet tagħha għal tali sajd u tkun ipprovdiet lill-Partijiet oħra opportunità biex jikkummentaw dwar dawn il-pjanijiet; u
(v) Parti għandha tissorvelja b’mod adegwat kwalunkwe sajd esploratorju li tkun awtorizzat u tirrapporta r-riżultati ta’ tali sajd lill-Partijiet l-oħra.
2. Sabiex tippromwovi l-implimentazzjoni ta’ dan il-Ftehim, inkluż fir-rigward tal-Programm Konġunt ta’ Monitoraġġ u ta’ Riċerka Xjentifika u attivitajiet oħra mwettqa skont l-Artikolu 4, il-Partijiet jistgħu jiffurmaw kumitati jew korpi simili fejn rappreżentanti tal-komunitajiet tal-Artiku, inklużi l-popli indiġeni tal-Artiku, jistgħu jipparteċipaw.
Artikolu 6
Teħid tad-Deċiżjonijiet
1. Deċiżjonijiet tal-Partijiet dwar materji ta’ proċedura għandhom jittieħdu b’maġġoranza tal-Partijiet li jitfgħu voti fl-affermattiv jew fin-negattiv.
2. Deċiżjonijiet tal-Partijiet dwar materji ta’ sustanza għandhom jittieħdu b’kunsens. Għall-finijiet ta’ dan l-Artikolu, "kunsens" tfisser in-nuqqas ta’ kwalunkwe oġġezzjoni formali magħmula fiż-żmien li ttieħdet id-deċiżjoni.
3. Kwistjoni għandha titqies li tkun ta' sustanza jekk kwalunkwe Parti tqis li hi ta’ sustanza.
Artikolu 7
Soluzzjoni tat-Tilwim
Id-dispożizzjonijiet relatati mas-soluzzjoni tat-tilwim stabbiliti fil-Parti VIII tal-Ftehim tal-1995 japplikaw, mutatis mutandis, għal kull tilwim bejn Partijiet rigward l-interpretazzjoni jew l-applikazzjoni ta' dan il-Ftehim, kemm jekk huma wkoll Partijiet għall-Ftehim tal-1995 jew le.
Artikolu 8
Dawk li mhumiex partijiet
1. Il-Partijiet għandhom jinkoraġġixxu lil dawk li mhumiex partijiet għal dan il-Ftehim jieħdu miżuri li huma konsistenti mad-dispożizzjonijiet ta’ dan il-Ftehim.
2. Il-Partijiet għandhom jieħdu miżuri konsistenti mad-dritt internazzjonali biex jiskoraġġixxu l-attivitajiet ta' bastimenti intitolati li jtajru l-bnadar ta' dawk li mhumiex parti li jimminaw l-implimentazzjoni effettiva ta' dan il-Ftehim.
Artikolu 9
Iffirmar
1. Dan il-Ftehim għandu jkun miftuħ għall-iffirmar fi [post] minn [data] mill-Kanada, ir-Repubblika tal-Poplu taċ-Ċina, ir-Renju tad-Danimarka fir-rigward tal-Gżejjer Faroe u Greenland, l-Iżlanda, il-Ġappun, ir-Repubblika tal-Korea, ir-Renju tan-Norveġja, il-Federazzjoni Russa, l-Istati Uniti tal-Amerka u l-Unjoni Ewropea u għandu jibqa’ miftuħ għall-iffirmar għal tnax-il xahar wara dik id-data.
2. Għal firmatarji għal dan il-Ftehim, dan il-Ftehim għandu jibqa’ miftuħ għar-ratifika, l-aċċettazzjoni jew l-approvazzjoni f’kull ħin.
Artikolu 10
Adeżjoni
1. Għall-Istati elenkati fl-Artikolu 9(1) li ma jkunux iffirmaw dan il-Ftehim, u għall-Unjoni Ewropea jekk ma tkunx iffirmat dan il-Ftehim, dan il-Ftehim għandu jibqa’ miftuħ għall-adeżjoni fi kwalunkwe ħin.
2. Wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, il-Partijiet jistgħu jistiednu Stati oħra b’interess reali biex jaderixxi ma’ dan il-Ftehim.
Artikolu 11
Dħul fis-seħħ
1. Dan il-Ftehim għandu jidħol fis-seħħ 30 jum wara d-data li fiha jkun wasal għand id-depożitarju tal-istrumenti kollha ta’ ratifika, aċċettazzjoni, jew approvazzjoni ta’ dan il-Ftehim, jew adeżjoni miegħu minn dawk l-Istati u l-Unjoni Ewropea elenkati fl-Artikolu 9(1).
2. Wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan il-Ftehim, huwa għandu jidħol fis-seħħ għal kull Stat mistieden biex jaderixxi skont l-Artikolu 10(2) li jkun iddepożita strument ta’ adeżjoni 30 jum wara d-data tad-depożitu ta’ dak l-istrument.
Artikolu 12
Irtirar
Parti tista’ tirtira minn dan il-Ftehim f’kull mument billi tibgħat notifika bil-miktub tal-irtirar tagħha lid-depożitarju permezz ta' mezzi diplomatiċi, fejn tispeċifika d-data effettiva tal-irtirar tagħha, li għandha tkun mill-inqas sitt xhur wara d-data tan-notifika. L-irtirar minn dan il-Ftehim ma għandux jaffettwa l-applikazzjoni tiegħu fost il-Partijiet li jkun baqa’ jew l-obbligu tal-Parti li tirtira li tissodisfa kwalunkwe obbligu f’dan il-Ftehim li kieku tkun soġġetta għalih skont id-dritt internazzjonali indipendentement minn dan il-Ftehim.
Artikolu 13
Tul taż-Żmien tal-Ftehim
1. Dan il-Ftehim għandu jibqa’ fis-seħħ għal perijodu inizjali ta’ 16-il sena mid-dħul fis-seħħ tiegħu.
2. Wara li jiskadi l-perijodu inizjali speċifikat fil-paragrafu 1 hawn fuq, dan il-Ftehim għandu jibqa’ fis-seħħ għal perijodu/i ta’ estensjoni ta’ ħames snin suċċessivi ħlief jekk xi Parti:
(a) tippreżenta oġġezzjoni formali għal estensjoni ta’ dan il-Ftehim waqt l-aħħar laqgħa tal-Partijiet li ssir qabel l-iskadenza tal-perijodu inizjali jew kwalunkwe perijodu ta’ estensjoni sussegwenti; jew
(b) tibgħat oġġezzjoni formali għal estensjoni lid-depożitarju bil-miktub mhux aktar tard minn sitt xhur qabel l-iskadenza tal-perijodu rispettiv.
3. Il-Partijiet għandhom jipprovdu għal tranżizzjoni effettiva bejn dan il-Ftehim u kwalunkwe ftehim ġdid potenzjali li jistabbilixxi organizzazzjoni jew arranġament addizzjonali għall-ġestjoni tas-sajd reġjonali jew subreġjonali għall-ġestjoni tas-sajd fiż-Żona tal-Ftehim sabiex jiġu salvagwardati l-ekosistemi tal-baħar b’saħħithom u tiġi żgurata l-konservazzjoni u l-użu sostenibbli ta’ stokkijiet ta’ ħut fiż-Żona tal-Ftehim.
Artikolu 14
Relazzjoni ma' Ftehimiet Oħra
1. Il-Partijiet jirrikonoxxu li huma marbuta u li ser jibqgħu marbuta bl-obbligi tagħhom taħt dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt internazzjonali, inklużi dawk riflessi fil-Konvenzjoni u l-Ftehim tal-1995, u jirrikonoxxu l-importanza li jkomplu jikkooperaw fit-twettiq ta’ dawk l-obbligi anki fil-każ li dan il-Ftehim jiskadi jew jiġi tterminat fin-nuqqas ta’ kwalunkwe ftehim li jistabbilixxi organizzazzjoni jew arranġament addizzjonali għall-ġestjoni tas-sajd reġjonali jew subreġjonali jew arranġament għal ġestjoni tas-sajd fiż-Żona tal-Ftehim.
2. Xejn f’dan il-Ftehim ma għandu jippreġudika l-pożizzjonijiet ta’ kwalunkwe Parti fir-rigward tad-drittijiet u l-obbligi tagħha taħt ftehimiet internazzjonali u l-pożizzjonijiet tagħha fir-rigward ta’ kwalunkwe kwistjoni relatata mal-liġi tal-baħar, inkluż fir-rigward ta’ kwalunkwe pożizzjoni relatata mal-eżerċizzju tad-drittijiet u l-ġurisdizzjoni fl-Oċean Artiku.
3. Xejn f’dan il-Ftehim ma għandu jippreġudika d-drittijiet, il-ġurisdizzjoni u l-obbligi ta’ kwalunkwe Parti skont dispożizzjonijiet rilevanti tad-dritt internazzjonali kif rifless fil-Konvenzjoni jew il-Ftehim tal-1995, inkluż id-dritt li tipproponi l-bidu tan-negozjati dwar l-istabbiliment ta’ arranġament wieħed jew aktar addizzjonali għall-ġestjoni tas-sajd reġjonali jew subreġjonali għaż-Żona tal-Ftehim.
4. Dan il-Ftehim m'għandux ibiddel id-drittijiet u l-obbligi ta' kwalunkwe Parti li jirriżultaw minn ftehimiet oħra kompatibbli ma’ dan il-Ftehim u li ma jaffettwawx it-tgawdija minn Partijiet oħrajn tad-drittijiet tagħhom jew il-prestazzjoni tal-obbligi tagħhom skont dan il-Ftehim. Dan il-Ftehim la għandu jimmina u lanqas ikun f’konflitt mar-rwol u l-mandat ta’ kwalunkwe mekkaniżmu internazzjonali eżistenti relatat mal-ġestjoni tas-sajd.
Artikolu 15
Depożitarju
1. Il-Gvern tal-Kanada għandu jkun id-depożitarju ta’ dan il-Ftehim.
2. L-istrumenti tar-ratifika, l-aċċettazzjoni, l-approvazzjoni jew l-adeżjoni għandhom jiġu ddepożitati mad-depożitarju.
3. Id-depożitarju għandu jgħarraf lill-firmatarji kollha u lill-Partijiet kollha bid-depożitu tal-istrumenti kollha tar-ratifika, l-aċċettazzjoni, l-approvazzjoni jew l-adeżjoni u jwettaq dawk il-funzjonijiet l-oħra kif previsti fil-Konvenzjoni ta’ Vjenna dwar il-Liġi tat-Trattati tal-1969.
Magħmul fi _________________________ dan ______ jum ta’ _________, 201X, f’oriġinal uniku, bil-lingwa Ċiniża, Ingliża, Franċiża u Russa, b’kull test ikun ugwalment awtentiku.