IL-KUMMISSJONI EWROPEA

Brussell, 3.12.2018

COM(2018) 777 final

RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL

It-tieni rapport dwar il-progress li sar fil-ġlieda kontra t-traffikar tal-bnedmin (2018) kif meħtieġ skont l-Artikolu 20 tad-Direttiva 2011/36/UE dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra t-traffikar tal-bnedmin u l-protezzjoni tal-vittmi

{SWD(2018) 473 final}

I. KUNTEST

It-traffikar ta’ bnedmin huwa fil-maġġor parti tiegħu forma serja li qed tevolvi kontinwament ta’ kriminalità organizzata. Dan iġib profitti kbar lill-awturi, li jabbużaw mill-vulnerabilitajiet tan-nies u jisfruttaw id-domanda għas-servizzi pprovduti mill-vittmi. Dan jirriżulta fi ħsara irriversibbli għall-vittmi tiegħu, għas-soċjetajiet u għall-ekonomiji tagħna.

Il-konnessjoni bejn it-traffikar ta’ bnedmin u reati oħra serji qed tiġi mifhuma dejjem iktar. L-interazzjoni kumplessa tal-provvista u d-domanda fost l-awturi, it-trasgressuri, dawk li jieħdu l-profitt, l-isfruttaturi u l-utenti toħloq katina twila ta’ atturi, kemm jekk dawn ikunu konxji jew le tal-involviment tagħhom. Din il-katina trid titkisser sabiex jitwaqqaf u jiġi evitat b’mod effettiv dan ir-reat atroċi.

Huwa f’dan il-kuntest li l-Kummissjoni implimentat l-Istrateġija tal-UE tal-2012-2016 għall-Qerda tat-Traffikar tal-Bnedmin 1  (“l-Istrateġija tal-UE”). Barra dan, f’Diċembru 2017, fil-Komunikazzjoni tagħha Rappurtar dwar is-segwitu tal-Istrateġija tal-UE dwar l-Eradikazzjoni tat-traffikar tal-bnedmin u identifikazzjoni ta’ azzjonijiet konkreti oħra (“il-Komunikazzjoni tal-2017”) 2  il-Kummissjoni identifikat ukoll azzjonijiet konkreti oħra biex ittejjeb il-prevenzjoni. Il-Kummissjoni tkompli timmonitorja kif l-Istati Membri jimplimentaw id-Direttiva 2011/36/UE dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra t-traffikar tal-bnedmin u l-protezzjoni tal-vittmi tiegħu 3 (“id-Direttiva Kontra t-Traffikar”).

Dan huwa t-tieni rapport tal-Kummissjoni dwar il-progress li sar fil-ġlieda kontra t-traffikar tal-bnedmin. Dan huwa bbażat fuq firxa wiesgħa ta’ sorsi, li jinkludu:

·informazzjoni miġbura mir-relaturi nazzjonali jew mekkaniżmi ekwivalenti u ppreżentati lill-Koordinatur tal-UE Kontra t-Traffikar 4 mill-Istati Membri skont l-Artikoli 19 u 20 tad-Direttiva Kontra t-Traffikar 5 ;

·azzjonijiet meħuda mill-Kummissjoni u minn partijiet ikkonċernati oħrajn skont l-Istrateġija tal-UE u l-Komunikazzjoni tal-2017; 

·kontribuzzjonijiet sottomessi mill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili fil-Pjattaforma tas-Soċjetà Ċivili tal-UE u l-Pjattaforma elettronika kontra t-Traffikar fil-Bnedmin 6 u,

·informazzjoni mill-aġenziji rilevanti tal-UE, u mill-organizzazzjonijiet internazzjonali u reġjonali.

Dan ir-rapport, flimkien mad-dokument ta’ ħidma tal-persunal li jakkumpanjah, jippreżenta t-tendenzi emerġenti fuq il-bażi tad-data u x-xejriet, l-azzjonijiet meħudin taħt l-Istrateġija tal-UE u l-progress fl-implimentazzjoni tal-Komunikazzjoni tal-2017, b’konformità mal-impenn meħud fiha. Dan ir-rapport janalizza wkoll id-data statistika pprovduta mill-Istati Membri u jippreżenta aġġornament dwar l-implimentazzjoni tad-Direttiva 2004/81/KE 7 dwar il-permess ta’ residenza maħruġ lil ċittadini ta’ pajjiżi terzi li huma vittmi tat-traffikar. L-informazzjoni narrattiva sottomessa mill-Istati Membri tkopri l-aktar il-perjodu 2014-2016, filwaqt li r-rapport u d-dokument ta’ ħidma tal-persunal huma bbażati fuq l-informazzjoni minn sorsi bħall-Istati Membri, is-soċjetà ċivili, l-organizzazzjonijiet internazzjonali u l-pubblikazzjonijiet tal-Kummissjoni.

II. IT-TENDENZI U X-XEJRIET EMERĠENTI

Ir-raba’ eżerċizzju fil-ġbir tal-istatistika dwar it-traffikar ta’ bnedmin (li jiffoka l-aktar fuq il-perjodu 2015-2016) ippreżentat f’dan it-tieni rapport ta’ progress 8 , jipprovdi iktar data minn dik preċedenti. L-Istati Membri kollha pprovdew data statistika, għalhekk b’livelli differenti ta’ dettall. Il-Eurostat ippubblika żewġ dokumenti ta’ ħidma dwar statistika fil-livell tal-UE fl-2013 u l-2014, li ġew aġġornati fl-2015, wara eżerċizzju ta’ ġbir limitat ta’ data mill-Kummissjoni għall-2013-2014, irrapportata fl-ewwel rapport ta’ progress 9 .

Id-data mill-2015-2016 turi tendenzi simili fost il-vittmi u t-traffikanti reġistrati f’kuntatt mal-pulizija u s-sistema tal-ġustizzja kriminali għal dawk misjuba fil-perjodi ta’ rapportar preċedenti. Din id-data tikkonċerna dawk li huma f’kuntatt mal-awtoritajiet u ma' organizzazzjonijiet oħrajn. Hemm raġunijiet biex wieħed jemmen li ħafna vittmi u traffikanti jibqgħu ma jinqabdux u għalhekk mhumiex inklużi f’dawn iċ-ċifri rrapportati hawnhekk. Hemm differenzi sostanzjali fil-mod kif l-Istati Membri jiġbru u jirreġistraw id-data, għalhekk hija meħtieġa kawtela meta jsir kwalunkwe paragun bejniethom u maż-żmien.

Għall-2015-2016:

Il-Kummissjoni ħadmet mal-Istati Membri, mal-Eurostat u mal-awtoritajiet tal-istatistika biex ittejjeb id-data disponibbli. Hemm iktar dettalji, kif ukoll informazzjoni ġdida, dwar il-modi differenti li bih is-servizzi tal-istat jinvolvu ruħhom, jappoġġjaw il-vittmi u jaġixxu biex inaqqsu l-impunità tat-traffikanti. Din il-ħidma kienet tinkludi talbiet għal informazzjoni relatata mal-vittmi, bħall-użu tal-istat ta’ protezzjoni internazzjonali, u relatata mat-tnaqqis tal-impunità, bħall-kriminalizzazzjoni tal-użu tas-servizzi tal-vittmi tat-traffikar. Madankollu, għad hemm lakuni fil-provvista tad-data mill-Istati Membri, li jpoġġu limiti fuq l-affidabilità u l-paragunabilità tal-informazzjoni.

1.Forom ta’ sfruttament

It-traffikar huwa reat kumpless li jiżviluppa skont id-domanda u l-kreattività tat-traffikanti, bl-isfruttament li huwa fil-qalba tiegħu u li jieħu diversi forom.

·Traffikar għall-isfruttament sesswali

It-traffikar ta’ bnedmin għall-isfruttament sesswali jkompli jkun il-forma l-iktar rapportata. Fl-2016-2015, kien hemm 9 759 vittma ta’ sfruttament sesswali rreġistrati, jiġifieri iktar minn nofs (56 %) tal-vittmi rreġistrati li kienu forma rrekordjata ta’ sfruttament, l-aktar nisa u bniet (95 % tal-vittmi ta’ sfruttament sesswali rreġistrati). Ġiet innutata żieda qawwija fl-għadd ta’ nisa u bniet traffikati permezz tar-rotta tal-Mediterran Ċentrali għal sfruttament sesswali fl-UE 10 . Il-vittmi jiġu sfruttati fis-sess u l-industrija tad-divertiment, u dan huwa ffaċilitat mill-iżvilupp teknoloġiku rapidu u l-użu tal-internet għal servizzi ta’ reklamar u tar-reklutaġġ tal-vittmi. It-tendenzi emerġenti rapportati jinkludu l-pornografija, l-użu ta’ kameras tal-web live u l-abbuż sesswali tat-tfal mill-bogħod live. 

Is-sejba tal-Europol 11 li “hemm Stati Membri fejn il-prostituzzjoni hija legali, li jagħmilha iktar faċli għat-traffikanti li jixtiequ jużaw ambjent legali sabiex jisfruttaw il-vittmi tagħhom” hija ppruvata mir-rapporti tal-Istati Membri li t-traffikanti għandhom it-tendenza li jittrasportaw il-vittmi tagħhom lejn pajjiżi fejn il-prostituzzjoni hija irregolata u pprattikata b’mod legali. F’dan ir-rigward, il-Europol 12 skopra li f’ċerti Stati Membri tal-UE, fejn il-prostituzzjoni hija legali, persuni suspettati setgħu jisfruttaw lit-tfal flimkien ma’ vittmi adulti f’negozji legali bħal burdelli, distretti tal-prostituzzjoni, klabbs tas-sess, ħafna drabi bl-appoġġ tal-maniġers tan-negozji, billi l-prostituzzjoni ta’ persuni minorenni tista’ tkun profittabbli ħafna, billi l-“klijenti” ġeneralment ikunu lesti jħallsu iktar biex ikollhom x’jaqsmu sesswalment mat-tfal.

Filwaqt li l-maġġoranza tar-rapporti tal-Istati Membri jsemmgħu t-traffikar għall-isfruttament sesswali bħala l-forma l-iktar frekwenti, l-informazzjoni dwar l-azzjonijiet meħudin fl-Istati Membri juru tendenza li dawn jiffokaw fuq forom oħra ta’ sfruttament. 

·Traffikar għall-isfruttament ta’ ħaddiema

It-traffikar għall-isfruttament ta’ ħaddiema affettwa madwar kwart (26 %) tal-vittmi reġistrati. L-isfruttament ta’ ħaddiema jaffettwa l-aktar lill-irġiel (80 % tal-vittmi reġistrati) għalkemm f’ċerti setturi tax-xogħol il-vittmi huma l-aktar nisa (bħax-xogħol domestiku). Ħafna Stati Membri rrapportaw li t-traffikar għall-isfruttament ta’ ħaddiema qed jiżdied.

Skont il-Europol 13 , “il-gruppi kriminali organizzati jipprovdu għad-domanda li qed tikber għal xogħol b’irħis f’diversi Stati Membri, u jieħdu vantaġġ mid-diskrepanzi fil-leġiżlazzjoni tax-xogħol biex jorganizzaw l-isfruttament tal-vittmi fiż-żona griża bejn l-impjieg legali u l-isfruttament tal-ħaddiema.”

Il-vittmi huma sfruttati fis-setturi tal-kostruzzjoni, tal-agrikoltura u l-forestrija, tal-manifattura, tal-industrija tal-catering, tas-servizzi tal-kura, tas-servizzi ta’ tindif u x-xogħol domestiku, tad-divertiment, tas-sajd, tal-ospitalità, tal-bejgħ bl-imnut u tat-trasport. Diversi rapporti mill-Istati Membri u sottomissjonijiet mis-soċjetà ċivili jirreferu għar-rwol tal-ispetturi tax-xogħol fl-iskoperta tal-vittmi, u/jew il-ħtieġa għal żieda fil-kooperazzjoni bejn il-korpi tal-infurzar tal-liġi u l-ispettorati tax-xogħol.

Il-Kummissjoni tinnota madankollu li mhux is-sitwazzjonijiet kollha ta’ sfruttament fis-suq tax-xogħol tal-UE huma riżultat tat-traffikar tal-bnedmin.

·Forom oħra ta’ sfruttament

Fl-2015-2016, forom oħra ta’ sfruttament kienu jammontaw għal madwar kwart (18 %) tal-vittmi reġistrati. Dan jinkludi t-traffikar għal żwieġ sfurzat, l-elemożina sfurzata, u l-kriminalità sfurzata, fost skopijiet oħra. Dawn il-“forom oħra” huma assoċjati ma’ reati żgħar, reati relatati ma’ proprjetà u frodi relatati ma' benefiċċji. It-traffikar għall-kriminalità sfurzata u l-elemożina sfurzata huma rrapportati li qed jiżdiedu.

L-Istati Membri jirrapportaw li l-każijiet ta’ vittmi li jidħlu fi żwiġijiet simulati jew sfurzati qed jiżdiedu. Vittmi bħal dawn huma soġġetti wkoll għal sfruttament sesswali, tqala sfurzata u/jew sfruttament ta’ ħaddiema, jew huma sfurzati fi żwieġ ma’ ċittadini mhux tal-UE biex jirregolarizzaw is-soġġorn tagħhom. Il-Europol 14 jikkollega dan l-iżvilupp maż-żieda fis-snin reċenti fl-għadd ta’ migranti irregolari li qed ifittxu tranżizzjoni għal status ta’ residenza legali wara li l-applikazzjonijiet għall-ażil tagħhom jiġu miċħuda. Il-vittmi ta’ din il-forma ta’ traffikar ħafna drabi huma sfurzati jieħdu self jew japplikaw għal benefiċċji soċjali.

2.Tendenzi emerġenti tat-traffikar

It-traffikar intern, fit-territorju ta’ Stat Membru, huwa rrapportat li qed jiżdied. L-Istati Membri jirrapportaw li l-età tal-vittmi identifikati qed tonqos. It-tfal mill-pajjiżi Ewropej tal-Lvant u l-komunitajiet tar-Roma jkomplu jkunu partikolarment vulnerabbli, bit-traffikanti li jisfruttaw il-parentela.

Tendenzi oħra emerġenti jinkludu każijiet ta’ nisa tqal li jiġu traffikati għall-bejgħ tat-trabi li għadhom jitwieldu tagħhom, it-traffikar għall-organi jew it-tneħħija tat-tessuti umani u ż-żwieġ tat-tfal. Persuni b’diżabilitajiet fl-iżvilupp u b’diżabilitajiet fiżiċi wkoll qed jisfaw dejjem iktar mira tat-traffikanti.

3.Traffikar fil-kuntest tal-migrazzjoni

Il-kriżi tal-migrazzjoni hija rapportata li żiedet ir-riskji tat-traffikar. Fl-analiżi tar-riskji tagħha għall-2018, l-Aġenzija Ewropea għall-Gwardja tal-Fruntiera u tal-Kosta nnutat li “għalkemm it-traffikar tal-bnedmin min-Niġerja ilu, għal deċenji, jforni s-suq tas-sess Ewropew, iż-żieda sinifikanti fl-għadd ta’ nisa u bniet Niġerjani li jaslu fil-flussi mħallta tal-migrazzjoni fl-Italja (u, fi grad anqas fi Spanja), wassal biex il-fenomenu tat-traffikar tal-bnedmin min-Niġerja jsir magħruf” 15 .

L-Istati Membri jirrapportaw dwar vittmi tat-traffikar misjuba fis-sistema ta’ applikazzjoni għall-ażil u dwar il-gruppi kriminali organizzati li jabbużaw mill-proċeduri tal-ażil. L-Istati Membri jirrappurtaw ukoll traffikanti li jirrikjedu li l-vittmi japplikaw għal protezzjoni internazzjonali f’tentattiv biex jirregolarizza l-istatus tal-vittmi.

4.Profil u l-mod kif jaħdmu t-traffikanti

L-Istati Membri jirrapportaw li t-traffikanti jbiddlu konsistentement il-modi kif jaħdmu, billi jużaw inqas forza fiżika iżda iktar vjolenza psikoloġika u emozzjonali. Dawn jirrapportaw ukoll li n-numru ta’ ċittadini tagħhom ittrattati bħala persuni suspettati mill-Istati Membri, kif ukoll ta’ nisa vittmi li jiġu trasformati f’awturi, qed jiżdied. In-networks kriminali huma mobbli ħafna u ħafna drabi transnazzjonali, b’ċelluli fil-pajjiżi ta’ oriġini, tranżitu u destinazzjoni tal-vittmi. Skont l-Istati Membri, it-traffikanti jużaw l-għodod tal-internet u tan-netwerking soċjali biex jirreklutaw il-vittmi, għal-loġistika, biex jippermettu l-isfruttament tal-vittmi, u bħala pjattaforma ta’ kummerċjalizzazzjoni għall-prostituzzjoni. L-Istati Membri jirrapportaw ukoll li l-użu ta’ teknoloġiji ta’ kriptaġġ iżid id-diffikultajiet għall-awtoritajiet investigattivi. Dawn jenfasizzaw ukoll il-konnessjonijiet mat-traffikar tad-droga, il-frodi tad-dokumenti, il-falsifikazzjoni tal-muniti, ir-reati tal-proprjetà, il-faċilitazzjoni tal-immigrazzjoni illegali, u t-traffikar illegali tal-armi u tat-tabakk.

III. IL-ĠLIEDA KONTRA L-KULTURA TAL-IMPUNITÀ U L-PREVENZJONI TAT-TRAFFIKAR TAL-BNEDMIN

Il-ġlieda kontra l-kultura tal-impunità u l-prevenzjoni tat-traffikar tal-bnedmin huma prijoritajiet ewlenin tal-Kummissjoni skont il-Komunikazzjoni tagħha tal-2017. Il-Kummissjoni se tkompli wkoll tiffoka fuq it-tfixkil tal-mudell kummerċjali tat-traffikar, billi ssegwi l-flus u tħoll il-katina tat-traffikar. Din it-taqsima teżamina l-progress fl-investigazzjoni, il-prosekuzzjoni u l-kundanna tal-awturi, kif ukoll il-miżuri meħudin biex tittejjeb il-prevenzjoni u titnaqqas id-domanda.

1. It-tħeġġiġ tal-kriminalizzazzjoni tal-użu tas-servizzi pprovduti mill-vittmi

It-tħeġġiġ ulterjuri lil dawk l-Istati Membri tal-UE, sal-punt li huma għadhom ma għamlux dan, biex jikkriminalizzaw dawk li jużaw konsapevolment is-servizzi tal-vittmi huwa fil-qalba tal-prijoritajiet tal-Kummissjoni għall-prevenzjoni tat-traffikar tal-bnedmin kif stabbilit fil-Komunikazzjoni tal-2017. L-Artikolu 18(4) tad-Direttiva Kontra t-Traffikar iħeġġeġ lill-Istati Membri biex jikkunsidraw il-kriminalizzazzjoni tal-użu tas-servizzi tal-vittmi tat-traffikar meta dan isir bl-għarfien li dawn qed jiġu ttraffikati. Barra dan, l-analiżi fir-“Rapport dwar l-Utenti” tal-Kummissjoni 16 , li jivvaluta l-impatt tal-leġiżlazzjoni nazzjonali li tikkriminalizza l-użu tas-servizzi mill-vittmi tat-traffikar, tiżvela pajsaġġ ġuridiku varjat fl-UE.

Huma biss tliet Stati Membri li kienu kapaċi jipprovdu data statistika fuq il-kuntatti tal-pulizija, il-prosekuzzjonijiet u l-kundanni relatati mal-kriminalizzazzjoni tal-utenti ta’ servizzi bħal dawn. Għaldaqstant, fl-2015-2016, żewġ persuni suspetti (persuni li kellhom kuntatt dirett mal-awtoritajiet), 135 prosekuzzjoni, u 18-il kundanna kienu rrapportati fl-UE li jikkonċernaw l-użu ta’ servizzi li huma l-oġġetti tat-traffikar tal-bnedmin.

L-Istati Membri infurmaw l-aktar dwar il-miżuri relatati mal-użu tas-servizzi pprovduti mill-vittmi tat-traffikar għal sfruttament sesswali u ta’ ħaddiema. L-Istati Membri rrapportaw ukoll dwar l-azzjoni biex tiġi indirizzata l-impunità għall-utenti tal-vittmi tat-traffikar għall-isfruttament ta’ ħaddiema mmirata, fost oħrajn, lejn is-sottokuntratturi, l-intermedjarji u l-ktajjen ta’ provvista.

Filwaqt li l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili esprimew it-tħassib dwar in-nuqqas ta’ rieda politika biex jiġu implimentati l-liġijiet rilevanti, l-Istati Membri rrapportaw dwar leġiżlazzjoni ġdida relatata mal-kriminalizzazzjoni ta’ dawk li jużaw konsapevolment servizzi pprovduti mill-vittmi tat-traffikar.

2. Iż-żieda u l-effikaċja tal-prosekuzzjonijiet u l-kundanni

Fl-2015-2016, l-Istati Membri rrapportaw 5 979 prosekuzzjoni u 2 927 kundanna għat-traffikar tal-bnedmin. B’mod ġenerali, il-kooperazzjoni transkonfinali permezz tal-kanali tal-Europol u tal-Eurojust żdiedet. Fl-2016-2017 kien hemm 2 476 każ ġdid u 8 411-il messaġġ operazzjonali ġdid riferut lill-Europol. Fl-2014-2015, ġie stabbilit għadd kbir ta’ timijiet ta’ investigazzjoni konġunta fl-Eurojust.

Minkejja xi żieda f’dawn l-aħħar snin, il-livell globali tal-prosekuzzjonijiet u tal-kundanni jibqa’ baxx ħafna. Minħabba n-natura kumplessa ta’ investigazzjonijiet bħal dawn, ħafna drabi jkun hemm evidenza insuffiċjenti biex issostni prosekuzzjoni u biex każ jittella' l-qorti. Bħala konsegwenza, jinġiebu akkużi kontra t-trasgressuri għal reati oħra, bħall-ħasil tal-flus jew reati relatati mal-prostituzzjoni.

Ġiet osservata żieda fl-għarfien u fl-użu ta’ investigazzjonijiet finanzjarji, u ttieħdu miżuri biex dawn l-investigazzjonijiet ikunu iktar effettivi. Il-Eurojust jirrapporta 17 fl-analiżi tiegħu ta’ 28 każ li 75 % minnhom ġew indirizzati minn timijiet ta’ investigazzjoni konġunta, u miss kwistjonijiet bħal investigazzjonijiet tal-ħasil tal-flus u l-insegwiment tal-flussi tal-flus. Dan irrapporta wkoll titjib u żieda fl-użu tal-iffriżar, il-qbid u l-konfiska tar-rikavati tar-reati, u r-rikavati li jintużaw bħala appoġġ għall-vittmi.

Is-sottomissjonijiet tas-soċjetà ċivili enfasizzaw il-ħtieġa li tingħata prijorità lill-investigazzjonijiet u l-prosekuzzjonijiet tat-traffikar għall-isfruttament sesswali, u li jiġi indirizzat il-piż eċċessiv li jitpoġġa fuq il-vittmi u t-testimonjanzi tagħhom, kif ukoll it-tul tal-proċeduri kriminali.

3. Azzjonijiet konġunti u l-kooperazzjoni transkonfinali

Ħafna drabi l-katina tal-gruppi kriminali organizzati tinfirex barra mill-fruntieri nazzjonali, u dan ikun jeħtieġ kooperazzjoni transnazzjonali fl-investigazzjonijiet.

L-Aġenziji tal-UE u l-Istati Membri jirrapportaw żieda fil-kooperazzjoni transkonfinali u l-investigazzjonijiet konġunti, b’żieda wkoll fl-għadd ta’ tims ta’ investigazzjoni konġunta stabbiliti ma’ pajjiżi mhux tal-UE, b’mod speċjali l-pajjiżi fil-Balkani tal-Punent. L-Istati Membri enfasizzaw il-ħtieġa li jsaħħu l-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni internazzjonali bejn l-awtoritajiet tal-intelligence, tal-prosekuzzjoni u ġudizzjarji sabiex isaħħu l-iskambju ta’ informazzjoni u jissimplifikaw l-investigazzjonijiet.

 

4. Sensibilizzazzjoni, taħriġ u l-katina tat-traffikar

Fl-Istati Membri jseħħu diversi inizjattivi li jinkludu azzjonijiet ta’ sensibilizzazzjoni, korsijiet ta’ taħriġ, azzjonijiet leġiżlattivi u tipi oħrajn ta’ gwida 18 . L-Istati Membri jikkoperaw mal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili fuq sessjonijiet ta’ taħriġ, kif ukoll jużaw netwerks tal-UE bħan-Netwerk Ewropew tat-Taħriġ Ġudizzjarju jew l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea għat-Taħriġ fl-Infurzar tal-Liġi (“CEPOL”).

Il-kampanji ta’ sensibilizzazzjoni tal-Istati Membri huma mmirati lejn id-domanda għas-servizzi mitluba mill-vittmi tat-traffikar, iżda ġiet kondiviża informazzjoni limitata fuq l-impatt tagħhom. Fl-istess ħin, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili jiffukaw fuq il-ħtieġa għal kampanji jew programmi edukattivi mmirati biex jiskoraġġixxu d-domanda għal sfruttament sesswali, u jappellaw għal kampanji ta’ sensibilizzazzjoni mmirati lejn il-klijenti.

L-Istati Membri jirrapportaw li ħadu miżuri legali u oħrajn biex jindirizzaw ir-responsabbiltà tal-persuni ġuridiċi fil-katina tat-traffikar usa’, li jinkludu l-kooperazzjoni mas-settur privat.

IV. AĊĊESS GĦALL-ĠUSTIZZJA U L-ASSERZJONI TAD-DRITTIJIET TAL-VITTMI

Ġie stabbilit qafas komprensiv li jassisti, jappoġġja u jipproteġi l-vittmi meta jiddefendu d-drittijiet tagħhom taħt id-dritt tal-Unjoni, madankollu għad hemm ostakoli fl-implimentazzjoni tiegħu 19 .

L-Istati Membri jirrapportaw li qed jikkoperaw iktar mill-qrib mal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, filwaqt li s-soċjetà ċivili tenfasizza l-ħtieġa li jiġu formalizzati l-proċeduri biex jiġu ffaċilitati, promossi u mtejba l-iskambji ta’ informazzjoni fis-setturi kollha involuti.

Id-Direttiva Kontra t-Traffikar issaħħaħ ir-regoli dwar il-protezzjoni u l-assistenza lill-vittmi stabbiliti fid-Direttiva 2004/81/KE fuq il-permessi ta’ residenza temporanji. Madankollu, l-Istati Membri adottaw biss għadd limitat ta’ inizjattivi leġiżlattivi rilevanti sa mill-aħħar rapport ta’ implimentazzjoni tal-Kummissjoni fl-2014 20 , li għandhom l-għan l-iktar li jsaħħu ċ-ċertezza legali għall-vittmi u jtejbu l-funzjonament tal-mekkaniżmu tal-permessi ta’ residenza 21 .

1.Identifikazzjoni tal-vittmi tat-traffikar tal-bnedmin

L-ewwel rapport tal-progress jinnota li l-possibbiltajiet għall-vittmi biex jaffermaw id-drittijiet tagħhom huma ostakolati mill-fatt li dawn ma jiġux identifikati jew ma ssirx referenza korretta għalihom. Skont l-Istati Membri, il-livell limitu applikat għall-identifikazzjoni inizjali tal-vittmi u t-tul tal-proċeduri jvarjaw madwar l-UE. L-Istati Membri jenfasizzaw ukoll ir-rwol tal-awtoritajiet lokali fl-identifikazzjoni tal-vittmi. Sfidi partikolari jqumu meta ssir l-identifikazzjoni tal-vittmi fi flussi ta’ migrazzjoni mħallta u proċeduri ta’ protezzjoni internazzjonali, inkluż f’każijiet fejn il-vittmi jkunu ġew sfruttati barra mill-ġuriżdizzjoni ta’ Stat Membru.

Hemm informazzjoni limitata fuq l-impatt tal-miżuri biex jiġu identifikati, megħjuna, appoġġjati u protetti l-vittmi. L-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili jirrapportaw diffikultajiet relatati mal-proċeduri tal-ażil u l-ħruġ ta’ permessi ta’ residenza lill-vittmi tat-traffikar, li mhumiex ċittadini tal-UE.

Minkejja dawn l-isfidi, l-Istati Membri jqisu li sar progress fl-identifikazzjoni tal-vittmi, mhux tal-inqas minħabba ż-żieda fil-kooperazzjoni fost l-awtoritajiet nazzjonali u s-setturi differenti involuti, u l-kooperazzjoni fil-livell transfruntier.

2.Il-mekkaniżmi ta’ riferiment nazzjonali u transnazzjonali

Diversi mekkaniżmi ta’ riferiment nazzjonali formalizzati jew mhux formalizzati ġew stabbiliti fl-Istati Membri, u dawn qed jagħmlu sforzi biex jiżguraw li l-mekkaniżmi jaħdmu mingħajr xkiel u b’mod effettiv.

L-Istati Membri jirrapportaw żieda fil-kooperazzjoni transnazzjonali, inkluż ma’ pajjiżi mhux tal-UE, organizzazzjonijiet internazzjonali u s-soċjetà ċivili. Barra dan, dawn jirrikonoxxu li l-kooperazzjoni u n-netwerks stabbiliti tejbu t-tul tal-proċeduri, li jenfasizza l-appoġġ tal-finanzjament tal-UE.

L-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili jippuntaw lejn in-nuqqasijiet persistenti fl-iżgurar ta’ approċċ multidixxiplinarju. Dawn jinnutaw ukoll in-nuqqas li tiġi involuta s-soċjetà ċivili, u n-nuqqas ta’ taħriġ u bini ta’ kapaċità xierqa għall-atturi kollha involuti; u n-nuqqas ta’ uniformità fid-deċiżjonijiet relatati mar-riferiment tal-vittmi.

F’konformità mal-Komunikazzjoni tal-2017, il-Kummissjoni nediet studju dwar ir-reviżjoni tal-funzjonament tal-mekkaniżmi ta’ riferiment nazzjonali u transnazzjonali tal-Istati Membri.

3.Għajnuna lil u protezzjoni tal-vittmi tat-traffikar

Minkejja t-titjib fir-rapportar tal-Istati Membri fl-għoti ta’ għajnuna, appoġġ u protezzjoni lill-vittmi, u biex jiġu mgħaġġla l-proċeduri, l-aċċess mhux kondizzjonali u effettiv għal dawk id-drittijiet mhux dejjem huwa garantit. It-titjib jinkludi l-użu ta’ teknoloġija moderna biex tiġi evitata l-vittimizzazzjoni sekondarja fil-proċeduri kriminali, u l-istabbiliment ta’ djar ta’ kenn u akkomodazzjoni xierqa għall-vittmi.

L-identifikazzjoni ta’ vittmi tfal u l-għajnuna mogħtija lilhom biex ikollhom aċċess għad-drittijiet tagħhom, irrispettivament mill-pajjiż ta’ oriġini tagħhom, tibqa’ sfida. L-Istati Membri jirrapportaw li kellhom proċeduri speċifiċi stabbiliti, inkluż permezz tal-leġiżlazzjoni, biex jindirizzaw it-traffikar tat-tfal, anke fil-flussi tal-migrazzjoni mħallta. L-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili jenfasizzaw il-ħtieġa li jkun hemm enfasi biex jiġu żgurati kompetenzi, taħriġ u bini ta’ kapaċità xierqa għall-atturi kollha rilevanti, inklużi l-gwardjani, il-ħaddiema soċjali u tas-saħħa.

Il-Kummissjoni għamlet rakkomandazzjonijiet lill-Istati Membri biex isaħħu l-protezzjoni tat-tfal migranti.

4.Kumpens għall-vittmi u l-prinċipju ta’ nuqqas ta’ kastig

Il-kumpens għall-vittmi ħafna drabi huwa ostakolat mill-kumplessità u d-diversità tal-iskemi ta’ kumpens nazzjonali u d-differenzi fil-pagamenti ta’ kumpens madwar l-Istati Membri. Ċerti Stati Membri jirrapportaw li l-vittmi rċevew kumpens. Madankollu, is-sottomissjonijiet tas-soċjetà ċivili juru d-diffikultajiet b’mod partikolari għall-vittmi tat-traffikar għall-isfruttament sesswali, li ma jistgħux jissodisfaw ir-rekwiżiti għall-produzzjoni ta’ evidenza ta’ spejjeż verifikabbli jew telf ta’ xogħol.

Hemm informazzjoni limitata pprovduta lill-Kummissjoni mill-Istati Membri dwar in-nuqqas ta’ kastig. B’mod partikolari, il-vittmi tat-traffikar għall-isfruttament sesswali u għal attivitajiet kriminali sfurzati huma f’riskju għoli li jkunu kkastigati għal reati li jkunu sfurzati jwettqu, kif irrapportat mis-sottomissjonijiet tas-soċjetà ċivili.

V. RISPONS KOORDINAT U KONSOLIDAT FL-UE U LIL HINN

Il-Kontrollur tal-UE Kontra t-Traffikar jipprovdi orjentazzjoni strateġika biex jiżgura li jkun hemm politiki koerenti kemm fl-UE kif ukoll ma’ partijiet mhux tal-UE. Il-Komunikazzjoni tal-2017 għamlitha prijorità li jiġi żviluppat rispons koordinat u konsolidat, kemm fl-UE kif ukoll barra minnha 22 .

Bħala riżultat tanġibbli tal-Komunikazzjoni tal-2017, 10 aġenziji tal-UE ffirmaw Dikjarazzjoni Konġunta ta’ Impenn biex jaħdmu flimkien kontra t-traffikar tal-bnedmin 23 . L-awtoritajiet nazzjonali stiednu lill-Koordinatur tal-UE Kontra t-Traffikar biex imexxi żjarat fil-pajjiżi, u seħħew diversi skambji ma’ partijiet ikkonċernati tal-gvern u mhux tal-gvern. Barra minn hekk, tnedew tliet studji li kienu ppjanati fil-Komunikazzjoni tal-2017 24 .

Hemm diversi politiki esterni, sħubiji u djalogi ma’ pajjiżi mhux tal-UE, li jindirizzaw it-traffikar tal-bnedmin, bħall-proċessi ta’ Khartoum u ta’ Rabat, is-segwitu għall-Pjan ta’ Azzjoni Konġunta tal-Belt Valletta u t-Task Force konġunta UA-UE-NU, kif ukoll permezz tal-missjonijiet u l-operazzjonijiet tal-PSDK tagħha. Barra dan, l-UE ffinanzjat diversi azzjonijiet kontra t-traffikar f’pajjiżi mhux tal-UE permezz tal-istrumenti ta’ finanzjament esterni tagħha.

L-allokazzjoni tal-finanzjament tal-UE fil-qasam tal-politika kontra t-traffikar ġiet eżaminata mill-Evalwazzjoni Komprensiva tal-Politika tal-Kummissjoni 25 . Il-Kummissjoni tkompli tippubblika sejħiet għal proposti biex tindirizza t-traffikar tal-bnedmin taħt il-Fond għas-Sigurtà Interna u l-Fond għall-Ażil, il-Migrazzjoni u l-Integrazzjoni. Il-finanzjament tal-UE sar disponibbli fil-programmi nazzjonali taħt il-ġestjoni kondiviża u l-għotjiet diretti. Fir-rapporti tagħhom, ħafna Stati Membri jirreferu għall-finanzjament nazzjonali u tal-UE għall-inizjattivi kontra t-traffikar fl-2014-2017. Id-dispożizzjonijiet ta’ finanzjament tal-UE li jappoġġjaw il-politika kontra t-traffikar ġew konklużi fil-proposti tal-Kummissjoni għal regolamenti relatati mal-Qafas Finanzjarju Pluriennali tal-2021-2027 26 . Il-finanzjament nazzjonali huwa dirett lejn l-azzjonijiet fuq kwistjonijiet bħall-għajnuna u l-appoġġ għall-vittmi, iżda l-Istati Membri jirrapportaw fuq id-diffikultà li jistmaw l-ammonti eżatti. L-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili jikkundannaw l-iskarsezza ta’ appoġġ finanzjarju għall-programmi ta’ appoġġ għall-vittmi fil-livell nazzjonali u n-nuqqas ta’ sostenibbiltà.

VI. KONKLUŻJONIJIET

L-informazzjoni li fuqha huwa bbażat dan ir-rapport turi ċertu titjib, b’mod speċjali relatat mal-kooperazzjoni transfruntiera, il-kooperazzjoni mas-soċjetà ċivili, l-użu ta’ investigazzjonijiet finanzjarji, l-istabbiliment ta’ tims ta’ investigazzjoni konġunta, u l-iżvilupp ta’ mekkaniżmi ta’ riferiment nazzjonali u transnazzjonali.

Madankollu, it-traffikar tal-bnedmin jibqa’ reat ikkaratterizzat minn impunità għall-awturi u għal dawk li jisfruttaw lill-vittmi. Is-sejbiet ta’ dan ir-rapport ma jindikawx li t-traffikar naqas. Barra minn hekk, l-analiżi tad-data tiżvela tendenza li jiġu identifikati vittmi ta’ forom mogħtija prijorità ta’ sfruttament, b’ċerti kategoriji ta’ vittmi mpoġġija fuq quddiem nett tal-azzjoni, filwaqt li oħrajn jirċievu inqas attenzjoni. L-informazzjoni mill-Istati Membri tiżvela kumplessitajiet persistenti u nuqqas ta’ progress f'oqsma ewlenin. L-Istati Membri għalhekk iridu jagħmluha prijorità li jieħdu l-miżuri kollha neċessarji.

L-Istati Membri huma mħeġġa wkoll jieħdu miżuri deċiżivi u jimplimentaw strateġija komprensiva li tinkludi l-aspetti kollha tal-katina tat-traffikar sabiex tiġġieled l-impunità u trawwem tnaqqis fid-domanda, mhux tal-inqas billi tikkriminalizza dawk li jużaw konsapevolment is-servizzi tal-vittmi tat-traffikar. Il-vittmi jkomplu jkollhom aċċess limitat għad-drittijiet tagħhom taħt id-dritt tal-Unjoni għal protezzjoni u appoġġ, kumpens u nuqqas ta’ kastig.

In-numri baxxi ta’ kundanni u prosekuzzjonijiet, flimkien mal-għadd ta’ vittmi tal-UE, jissuġġerixxu li l-ħtieġa li jkomplu jiżdiedu l-isforzi għall-identifikazzjoni tal-vittmi, l-investigazzjoni, il-prosekuzzjoni, il-ġbir u t-titjib tal-irrekordjar u r-reġistrazzjoni tad-data, il-kooperazzjoni transfruntiera u s-sensibilizzazzjoni tippersisti.

Il-Kummissjoni ħadet firxa wiesgħa ta’ passi biex tindirizza t-traffikar tal-bnedmin, implimentat ħafna mill-azzjonijiet konkreti tal-Komunikazzjoni tal-2017 u se tkompli tgħin f’kull mod possibbli, inkluż permezz ta’ appoġġ finanzjarju għall-iżvilupp ta’ miżuri ta’ politika u operazzjonali biex telimina t-traffikar tal-bnedmin.

(1)

     COM(2012) 286.

(2)

     COM(2017) 728.

(3)

     Id-Direttiva 2011/36/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta’ April 2011 dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra t-traffikar tal-bnedmin u l-protezzjoni tal-vittmi tiegħu, u li tissostitwixxi d-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2002/629/ĠAI, ĠU L 101, 15.4.2011.

(4)

    https://ec.europa.eu/anti-trafficking/eu-anti-trafficking-coordinator_en

(5)

     Skont l-Art. 19 tad-Direttiva 2011/36/UE, il-kompiti tar-relaturi nazzjonali jew il-mekkaniżmi ekwivalenti jenħtieġ li jinkludu mill-inqas “it-twettiq ta' valutazzjonijiet dwar it-tendenzi tat-traffikar tal-bnedmin, it-tkejjil tar-riżultati tal-azzjonijiet ta' kontra t-traffikar, inkluż il-ġbir tal-istatistika b’kooperazzjoni mill-qrib mal-organizzazzjonijiet rilevanti tas-soċjetà ċivili attivi f’dan il-qasam, u r-rapportar”. L-Artikolu 20 tad-Direttiva 2011/36/UE jistipula wkoll li “l-Istati Membri għandhom jittrażmettu lill-ATC l-informazzjoni msemmija fl-Artikolu 19, li fuq il-bażi tagħha l-ATC għandu jikkontribwixxi għal rapportar imwettaq mill-Kummissjoni kull sentejn dwar il-progress li jkun sar fil-ġlieda kontra t-traffikar tal-bnedmin”.

(6)

    https://ec.europa.eu/anti-trafficking/media-outreach-els/eu-civil-society-e-platform_en

(7)

     Id-Direttiva tal-Kunsill 2004/81/KE tad-29 ta’ April 2004 dwar il-permess ta’ residenza maħruġ lil ċittadini ta’ pajjiżi terzi li huma vittmi tat-traffikar fi bnedmin jew li kienu s-suġġett ta’ azzjoni għall-faċilitazzjoni ta’ immigrazzjoni illegali, li jikkooperaw mal-awtoritajiet kompetenti (ĠU L 261, 6.8.2004).

(8)

     Iktar dettalji jistgħu jinstabu fid-dokument ta’ ħidma tal-persunal ta’ sostenn u fl-istudju ta’ analiżi tad-data konness li fih statistika aġġornata u dettalji metodoloġiċi.

(9)

     COM(2016) 267.

(10)

    https://frontex.europa.eu/assets/Publications/Risk_Analysis/Risk_Analysis/Risk_Analysis_for_2018.pdf

(11)

     Europol, Rapport dwar is-Sitwazzjoni ‘Trafficking in Human Beings in the EU’, Frar 2016.

(12)

      Europol, Situation Report on Criminal networks involved in the Trafficking and Exploitation of Underage Victims in the European Union, 2018

(13)

     https://www.europol.europa.eu/activities-services/main-reports/european-union-serious-and-organised-crime-threat-assessment-2017

(14)

     https://www.europol.europa.eu/activities-services/main-reports/european-union-serious-and-organised-crime-threat-assessment-2017

(15)

      https://frontex.europa.eu/assets/Publications/Risk_Analysis/Risk_Analysis/Risk_Analysis_for_2018.pdf  

(16)

    COM(2016) 719.

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/MT/TXT/PDF/?uri=CELEX:52016DC0719&qid=1542362673896&from=MT

(17)

     Eurojust, Implementation of the Eurojust action plan against trafficking in human beings 2012-2016, 2017.

(18)

     L-obbligu legali tal-Istati Membri skont l-Art. 18(3) tad-Direttiva Kontra t-Traffikar.

(19)

     Ir-“Rapport dwar it-Traspożizzjoni” tal-Kummissjoni kkonkluda li l-awtoritajiet nazzjonali għamlu sforzi sostanzjali, iżda li għad hemm lok sinifikanti għal titjib, b’mod partikolari fir-rigward tal-miżuri ta’ protezzjoni u appoġġ. Rapport mill-Kummissjoni Ewropea li jivvaluta kemm l-Istati Membri ħadu l-miżuri neċessarji sabiex jikkonformaw mad-Direttiva 2011/36/UE dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra t-traffikar tal-bnedmin u l-protezzjoni tal-vittmi tiegħu f’konformità mal-Artikolu 23(1), COM(2016) 722 final.

(20)

     COM(2014) 635.

(21)

     Iktar informazzjoni dwar l-applikazzjoni ta’ din id-Direttiva tista’ tinstab fl-Anness I tad-dokument ta’ ħidma tal-persunal.

(22)

Dan jinkiseb permezz ta’ interazzjonijiet fin-Netwerk tal-UE ta’ Relaturi Nazzjonali u Mekkaniżmi Ekwivalenti; il-Pjattaforma tas-Soċjetà Ċivili tal-UE kontra t-traffikar tal-Bnedmin; l-istituzzjonijiet tal-UE (fil-Kummissjoni Ewropea, mal-Parlament Ewropew u l-Kunsill tal-UE) u l-aġenziji tal-UE, li jinkludu aġenziji tal-ġustizzja u l-affarijiet interni, kif ukoll msieħba internazzjonali strateġiċi fil-proċessi multilaterali.

(23)

     Disponibbli hawn: https://ec.europa.eu/anti-trafficking/eu-policy/heads-ten-eu-agencies-commit-working-together-against-trafficking-human-beings_en  

(24)

     1) Studju dwar ir-rieżami tal-Funzjonament tal-Mekkaniżmi ta’ Riferiment Nazzjonali u Transnazzjonali tal-Istati Membri 2) Studju dwar il-kost ekonomiku, soċjali u uman tat-traffikar u 3) Studju dwar l-impatt tal-istrateġija tal-UE għall-ġlieda kontra t-traffikar għal sfruttament sesswali. Offerta disponibbli fuq:      https://etendering.ted.europa.eu/cft/cft-display.html?cftId=3932&locale=mt

(25)

      https://ec.europa.eu/anti-trafficking/sites/antitrafficking/files/study_on_comprehensive_policy_review.pdf

(26)

    https://publications.europa.eu/mt/web/general-publications/eu_budget_for_the_future u https://ec.europa.eu/commission/publications/factsheets-long-term-budget-proposals_mt