IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell, 16.3.2016
COM(2016) 165 final
KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI GĦALL-PARLAMENT EWROPEW, IL-KUNSILL EWROPEW U L-KUNSILL
L-ewwel rapport dwar ir-rilokazzjoni u r-risistemazzjoni
1Introduzzjoni
Fl-2015, madwar 880,000 persuna waslet fl-Unjoni Ewropea mill-Greċja u l-Italja. F’Mejju 2015, għall-ewwel darba fl-istorja tal-politika Ewropea dwar il-migrazzjoni, il-Kummissjoni pproponiet li jiġu rilokati persuni bi bżonn ċar ta’ protezzjoni internazzjonali fl-UE, minn Stati Membri taħt pressjoni qawwija għal Stati Membri oħrajn tal-Unjoni Ewropea. F’Settembru 2015, il-Kunsill adotta żewġ deċiżjonijiet legalment vinkolanti li jistabbilixxu mekkaniżmu ta’ rilokazzjoni temporanju u eċċezzjonali għal 160,000 applikant bi bżonn ċar ta’ protezzjoni internazzjonali mill-Italja u mill-Greċja.
Fl-istess ħin, bil-ħsieb li tindirizza l-kriżi migratorja globali b'mod komprensiv u biex tintwera solidarjetà mal-pajjiżi terzi affettwati bl-istess mod, il-Kummissjoni rrakkomandat skema ta’ risistemazzjoni tal-UE għal 20,000 persuna fil-bżonn ta’ protezzjoni internazzjonali. F’Lulju 2015, l-Istati Membri, flimkien mal-Istati Assoċjati ta' Dublin, qablu li jirrisistemaw 22 504 persuna fi bżonn ta’ protezzjoni internazzjonali, fuq perjodu ta' sentejn mil-Lvant Nofsani, il-Qarn tal-Afrika u l-Afrika ta’ Fuq.
Waqt li l-flussi jkomplu fl-2016, madankollu, s’issa 937 persuna biss ġew rilokati mill-Italja u l-Greċja, u 4,555 biss ġew risistemati. Il-livell mhux sodisfaċenti ta' implimentazzjoni taż-żewġ skemi huwa dovut għal varjetà ta' fatturi inkluż in-nuqqas ta' rieda politika mill-Istati Membri li jwasslu b'mod sħiħ u f'waqtu fuq l-obbligu tagħhom ta' rilokazzjoni. Sa reċentement, il-politika permissiva fil-Balkani tal-Punent kienet ostaklu addizzjonali għall-iskema ta' rilokazzjoni billi l-parti l-kbira ta' applikanti eliġibbli jivvjaġġaw 'il quddiem minflok ma jiġu rilokati b'sistema ordnata. B’mod parallel, l-Istati Membri kienu riluttanti li jirrisistemaw minħabba li l-persuni komplew jaslu b’mod irregolari.
B’segwitu għar-rapport tal-Kummissjoni
dwar kif tista' tiġi rristawrata l-ordni fuq ir-rotta tal-Mediterran tal-Lvant/Balkani tal-Punent, kif ukoll il-Konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tat-18-19 ta’ Frar u l-laqgħa tal-Kapijiet ta’ Stat jew ta’ Gvern tas-7 ta’ Marzu
, l-Istati Membri qablu li jadottaw approċċ Ewropew u li tintemm il-politika permissiva. Huma fakkru wkoll fil-bżonn li l-Greċja tingħata appoġġ f’dan il-mument diffiċli, filwaqt li titqies il-qagħda umanitarja diffiċli ħafna li qed tiżviluppa malajr fuq il-post. F'dan ir-rigward, bil-flussi kontinwi, aktar minn 100,000 migrant jistgħu jinsabu maqbuda fil-Greċja fi żmien xahar, skont il-Kummissarju Għolji għar-Refuġjati tan-Nazzjonijiet Uniti (UNHCR). Għalhekk sejħu għal aċċellerazzjoni sostanzjali tal-implimentazzjoni tar-rilokazzjoni biex tittaffa l-pressjoni għolja li bħalissa qed taffettwa lill-Greċja.
Din il-Komunikazzjoni twieġeb għall-obbligu skont l-Artikolu 12 taż-żewġ Deċiżjonijiet tal-Kunsill biex tirraporta lill-Kunsill kull sitt xhur dwar l-implimentazzjoni tad-Deċiżjonijiet u l-pjanijiet direzzjonali għall-Italja u l-Greċja. Din twieġeb ukoll l-impenn tal-Kummissjoni taħt il-Pjan Direzzjonali “Lura għal Schengen" biex tirrapporta kull xahar dwar l-implimentazzjoni ta’ rilokazzjoni u ta’ risistemazzjoni. Din il-Komunikazzjoni tanalizza l-isfidi identifikati u l-lezzjonijiet meħuda f’dawn l-ewwel xhur ta' implimentazzjoni tal-iskemi ta’ rilokazzjoni u ta’ risistemazzjoni u tipproponi rakkomandazzjonijiet u azzjonijiet fuq perjodu qasir biex titjieb ir-rata ta’ implimentazzjoni.
2Rilokazzjoni
2.1Sfond legali u pajjiżi li qed jipparteċipaw fl-iskemi ta’ rilokazzjoni tal-UE
Wara ż-żewġ deċiżjonijiet f’Settembru 2015, 106 000 applikant għall-ażil għandhom jiġu rilokati mill-Italja u l-Greċja sa Settembru 2017. Il-54,000 l-oħra ġew assenjati biex jiġu rilokati mill-Italja u l-Greċja, sakemm il-Kummissjoni ma tibgħatx proposta lill-Kunsill qabel is-26 ta’ Settembru 2016 biex jiġi adattat il-mekkaniżmu ta’ rilokazzjoni. Barra minn hekk, f’konformità mal-Konklużjonijiet tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2015, l-Istati Membri xorta waħda jkollu jwiegħdu fuq l-allokazzjoni ta’ 7,744 postijiet li fadal taħt l-ewwel Deċiżjoni tal-Kunsill, minn total ta’ 40,000 post. L-Istati Membri għandhom l-obbligu li jirrilokaw mill-Italja u l-Greċja n-numru ta’ persuni allokati lilhom skont l-Annessi I u II għad-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2015/1601 kif ukoll dawk miftehma fid-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2015/1523 f’konformità mal-figuri definiti fil-Konklużjonijiet tal-Kunsill tal-20 ta’ Lulju 2015. Dan l-obbligu għandu jiġi sodisfatt fuq perjodu ta’ sentejn.
F'konformità mal-pożizzjonijiet speċjali tagħhom taħt il-Protokolli 21 u 22 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, ir-Renju Unit u l-Irlanda mhumiex marbuta b'din id-Deċiżjoni, iżda jistgħu jiddeċiedu li jipparteċipaw. Fis-6 ta' Ottubru 2015, l-Irlanda ipparteċipat fiż-żewġ Deċiżjonijiet tal-Kunsill u diġà qed tirrijalloka applikanti mill-Italja u l-Greċja. Barra minn hekk, l-Istati Assoċjati ta' Dublin (l-Iżvizzera, in-Norveġja u l-Liechtenstein) esprimew l-interess tagħhom li jipparteċipaw fl-iskema ta’ rilokazzjoni meħtieġa u qegħdin jiffinaliżżaw arranġamenti bilaterali mal-Italja u l-Greċja biex jibdew rilokazzjoni mill-iktar fis possibbli. L-Ungerija u l-Awstrija għadhom ma wegħdu l-ebda postijiet għar-rilokazzjoni skont id-Deċiżjoni 2015/1523. L-Ungerija u s-Slovakkja ressqu azzjonijiet quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE biex tirrevedi l-legalità tat-tieni Deċiżjoni tal-Kunsill dwar ir-rilokazzjoni. Dawn l-azzjonijiet m’għandhomx effett sospensiv u l-Istati Membri b’hekk jibqgħu obbligati li jirrilokaw skont id-deċiżjoni inkwistjoni.
Il-pressjoni migratorja fuq l-Iżvezja u l-Awstrija wasslet lil dawn iż-żewġ Stati Membri biex jitolbu sospensjoni temporanja tal-obbligi skont id-Deċiżjonijiet tal-Kunsill dwar ir-rilokazzjoni. Biex jiġu indirizzati dawn it-talbiet, f’Diċembru 2015 il-Kummissjoni adottat proposta għal Deċiżjoni tal-Kunsill dwar is-sospensjoni temporanja tal-obbligi tal-Iżvezja skont iż-żewġ Deċiżjonijiet tal-Kunsill dwar ir-rilokazzjoni u fi Frar 2016 proposta għal Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill dwar is-sospensjoni temporanja ta’ 30 % tan-numru ta’ applikanti li għandhom jiġu rilokati mill-Awstrija skont id-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2015/1601. Id-deċiżjoni rigward l-Awstrija ġiet adottata mill-Kunsill fl-10 ta’ Marzu 2016. B'riżultat ta' dan, l-Awstrija tibbenefika minn sospensjoni ta' sena għar-rilokazzjoni ta’ 1,065 applikant. Il-proposta dwar l-Iżvezja għadha qed tiġi diskussa mill-Kunsill u l-Parlament Ewropew.
2.2Il-pjanijiet direzzjonali ppreżentati mill-Italja u l-Greċja
F’konformità mal-Artikolu 8 tar-Regolament dwar Deċiżjonijiet ta’ Rilokazzjoni, il-Greċja u l-Italja ressqu lill-Kummissjoni u lill-Kunsill pjanijiet direzzjonali b’miżuri fil-qasam tal-ażil, l-ewwel akkoljenza u r-ritorn, immirati lejn it-tisħiħ tal-kapaċità, il-kwalità u l-effiċjenza tas-sistemi tagħhom f’dawn l-oqsma, kif ukoll miżuri sabiex tiġi żgurata l-implimentazzjoni xierqa tad-Deċiżjonijiet ta’ Rilokazzjoni. Il-pjanijiet direzzjonali ġew ikkomunikati lill-Istati Membri u l-Istati Assoċjati ta' Dublin kollha u ġew diskussi fis-sessjoni ta' ħidma dwar ir-rilokazzjoni organizzata mill-Kummissjoni fil-21 ta' Settembru 2015 u l-Forum dwar ir-Rilokazzjoni u r-Risistemazzjoni tal-1 ta' Ottubru 2015.
Il-Kummissjoni rrapportat b’mod regolari dwar il-progress miksub s’issa kemm mill-Greċja kif ukoll mill-Italja fl-implimentazzjoni tal-azzjonijiet ta’ prijorità fl-oqsma ewlenin li għalihom jirreferu l-pjanijiet: l-istabbiliment ta' hotspots funzjonanti, l-implimentazzjoni tal-programm ta' rilokazzjoni, l-iżgurar ta' ritorni effettivi ta' migranti li mhumiex intitolati għall-protezzjoni internazzjonali, it-tisħiħ tal-ġestjoni tal-fruntieri u l-ħolqien ta' kapaċità ta' akkoljenza suffiċjenti u xierqa.
Rigward l-Italja, hija impenjat ruħha skont il-pjan direzzjonali tagħha li twaqqaf sitt hotspots, ħamsa fi Sqallija u wieħed fil-Pulja. Attwalment, erba’ hotspots saru operattivi, filwaqt li waħda ġiet trasformata f’ċentru ta' rilokazzjoni, il-ħames hotspot tħabbret mill-Italja fil-Kunsill Ġustizzja u Affarijiet Interni tal-10 ta’ Marzu 2016 u l-pożizzjoni finali tagħha għandha tiġi kkomunikata lill-Kummissjoni Ewropea mingħajr dewmien. Kif indikat fil-pjan direzzjonali, il-hotspots Taljani huma relatati mill-qrib mal-proċess ta’ rilokazzjoni li għalih proċedura standardizzata u effiċjenti ġiet żviluppata b’involviment b’saħħtu tal-Uffiċċju Ewropew ta’ Appoġġ fil-qasam tal-Ażil (EASO) f’dan il-proċess. Proċedura għat-trasferiment ta’ minorenni mhux akkumpanjati taħt id-Deċiżjonijiet ta’ Rilokazzjoni għad trid tiġi stabbilita. F’termini ta’ akkomodazzjoni tat-tieni livell għal dawk li jfittxu l-ażil, il-postijiet disponibbli attwalment huma konformi ma’ dawk iddikjarati fil-pjan direzzjonali. Madankollu, ċerti kisbiet fl-effiċjenza jkunu mixtieqa, b’mod partikolari bit-twaqqif ta’ distribuzzjoni ta’ dawk li jfittxu ażil aktar organizzata fit-territorju Taljan. Postijiet ta’ akkoljenza għall-minorenni mhux akkumpanjati huma disponibbli skont il-pjanijiet direzzjonali, għalkemm postijiet addizzjonali għandhom ikunu disponibbli sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni bla xkiel bejn l-ewwel u t-tieni livell ta’ akkoljenza. Min-naħa l-oħra, l-akkoljenza ta’ persuni li għandhom jiġu ritornati għadu estremament limitat u taħt il-limitu ddikjarat fil-pjan direzzjonali li jwassal għal sfidi sinifikanti għall-implimentazzjoni rapida ta’ operazzjonijiet ta’ ritorn. Il-ħidma li għaddejja dwar ir-riforma tas-sistema tal-ażil Taljana għandha titlesta qabel is-sajf bl-għan li tindirizza n-nuqqasijiet li fadal u tiżgura proċedura ta’ ażil aktar effiċjenti, inkluż fir-rigward tat-tnaqqis tal-frammentazzjoni fil-kwalità tat-teħid tad-deċiżjonijiet fil-pajjiż kollu.
Rigward il-Greċja, din ħadet l-impenn taħt il-pjan direzzjonali tagħha li tistabbilixxi ħames hotspots. Erba’ bħalissa huma operattivi u waħda għad trid tiġi finalizzata fil-gżira ta’ Kos. Jidher li l-proċessi fil-hotspots huma effiċjenti u effettivi għar-reġistrazzjoni ta’ numri kbar ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi fuq bażi ta’ kuljum filwaqt li xi titjib ulterjuri tas-sistema ċentrali tal-IT qed isir sabiex tiġi ttrattata ż-żieda qawwija tal-input tal-marki tas-swaba’. Kontrolli sistematiċi kontra bażijiet ta’ dejta ta’ sigurtà jridu jkunu kompletament stabbiliti u għadhom meħtieġa sforzi sabiex jiġu identifikati u jiġi żgurat segwitu għal każijiet ta’ frodi ta’ dokumenti. Għalkemm il-provvista ta’ informazzjoni u r-reġistrazzjoni tal-kandidati għar-rilokazzjoni huma parti mill-approċċ hotspot fil-Greċja, is-Servizz tal-Ażil Grieg u l-EASO huma preżenti biss fi tliet gżejjer. Fid-dawl taż-żieda f'daqqa ta' ċittadini ta' pajjiżi terzi preżenti fuq it-territorju tagħha, il-Greċja issa qed iżżid il-ħidma fuq is-sistema ta' akkomondazzjoni permezz tal-involviment tal-militar u bl-appoġġ tal-Unjoni Ewropea permezz ta' finanzjament u l-Mekkaniżmu tal-Protezzjoni Ċivili tal-Unjoni Ewropea. L-EASO beda jespandi l-operazzjonijiet tiegħu biex iżid il-kapaċità ta’ reġistrazzjoni tal-Greċja. F'dak li jirrigwarda r-ritorni, il-Greċja reċentement żiedet ir-riammissjonijiet fit-Turkija. Madanakollu, il-kapaċità ta' detenzjoni għadha pjuttost limitata u bosta ċentri ta' detenzjoni għandhom bżonn jittranġaw.
Għandu jiġi nnutat li għad irid isir progress mill-Greċja fir-rigward tas-sistema ta’ ażil ġenerali tagħha. Il-miżuri meħtieġa f’dan ir-rigward ġew identifikati mill-Kummissjoni f’rakkomandazzjoni tal-10 ta’ Frar 2016. Il-Greċja rrappurtat dwar dan fl-4 ta’ Marzu. Il-Kummissjoni għamlet valutazzjoni preliminari tar-risposta u se tkun f’kuntatt mal-awtoritajiet Griegi sabiex tfittex kjarifiki addizzjonali. Il-Kummissjoni se tkompli tissorvelja mill-qrib il-progress li sar mill-Greċja u twettaq il-valutazzjoni tagħha dwar jekk il-kundizzjonijiet ikunux tali li jippermettu lill-Istati biex progressivament jerġgħu jibdew it-trasferimenti individwali lejn il-Greċja skont ir-Regolament ta’ Dublin, qabel il-Kunsill Ewropew ta’ Ġunju.
L-Annessi 3 u 4 jipprovdu ħarsa ġenerali fuq il-progress li sar mill-Italja u l-Greċja fl-implimentazzjoni tal-pjanijiet direzzjonali u l-passi li għad iridu jittieħdu.
2.3Xejriet ewlenin wara ħames xhur ta’ implimentazzjoni tal-iskemi ta’ rilokazzjoni
Ir-rata ta’ implimentazzjoni bil-mod iżda l-ewwel sinjali ta’ xejra pożittiva: Sal-15 ta’ Marzu 2016, 937 persuna biss ġew rilokati (368 mill-Italja u 569 mill-Greċja). Madankollu, l-esperjenza fl-ewwel ġimgħa ta’ Marzu fejn 287 persuna (241 minnhom mill-Greċja waħedha) ġew rilokati malajr wriet li jekk l-Istati Membri jkunu impenjati, ir-rilokazzjoni tista’ taħdem.
Kif muri fil-figura 1 hawn taħt, ir-ritmu ta’ rilokazzjoni żdied b’mod sinifikanti fl-ewwel ġimgħat ta’ Marzu, iżda għadu insuffiċjenti biex jintlaħqu l-għanijiet taż-Żewġ Deċiżjonijiet tal-Kunsill dwar ir-rilokazzjoni, li huma miżuri ta’ emerġenza maħsuba biex itaffu l-pressjoni sinifikanti tal-ażil fuq il-Greċja u l-Italja. Peress li dawn il-pressjonijiet huma għoljin ħafna, b’mod partikolari fil-Greċja, il-ħtieġa għal azzjoni msaħħa issir dejjem aktar urġenti.
Figura 1 - Trasferimenti ta' Rilokazzjoni Ottubru 2015 - 15 ta' Marzu 2016
L-Istati Membri għamlu dikjarazzjonijiet f’fora differenti li wassal biex 6,884 postijiet ta’ rilokazzjoni jkunu disponibbli. Madanakollu, fil-15 ta' Marzu, in-numru totali ta' indikazzjonijiet ta' rieda ta' rilokazzjoni ta' applikanti għal protezzjoni internazzjonali malajr (il-"wegħdiet formali") mill-Istati Membri ta' rilokazzjoni jammonta għal 3,723. Mil-lat pożittiv, ħafna Stati Membri ħatru uffiċjali ta’ kollegament li għandhom rwol ewlieni fil-proċedura.
Żieda qawwija fin-numru ta’ applikanti: Matul l-ewwel ħames xhur ta’ implimentazzjoni, in-numru tal-applikanti għal rilokazzjoni kien baxx (pereżempju, madwar 20 persuna kuljum fil-Greċja). Dan kien parzjalment minħabba l-fiduċja limitata tal-migranti fl-iskema ta’ rilokazzjoni.
Madankollu, fl-ewwel ġimgħa ta’ Marzu, in-numru ta’ applikanti żdied b’mod sinifikanti (pereżempju 300 persuna kuljum fil-Greċja). Parzjalment, dan huwa konsegwenza tar-restrizzjonijiet imposti fuq il-fruntiera Greċja/l-eks Repubblika Jugoslava tal-Maċedonja iżda wkoll sforzi addizzjonali biex tixerred l-informazzjoni, inkluż l-iskjerament ta’ timijiet mobbli tal-EASO barra l-hotspots biex jiġi mmassimizzat l-involviment. Madankollu, ir-riskji ta’ ħarba ladarba l-persuna tiġi notifikata dwar l-Istat Membru ta’ rilokazzjoni għadhom hemm.
Żieda fin-numru ta’ nazzjonalitajiet eliġibbli għar-rilokazzjoni iżda wkoll żieda fl-imprevidibbiltà dwar nazzjonalitajiet ġodda potenzjalment affettwati mid-Deċiżjonijiet tal-Kunsill: Rilokazzjoni tapplika għan-nazzjonalitajiet b’rata ta’ rikonoxximent medja tal-UE għall-protezzjoni internazzjonali ta’ 75 % jew aktar. Din l-informazzjoni hija bbażata fuq data tal-Eurostat u hija aġġornata kull tliet xhur abbażi tar-rapporti tal-Eurostat. Imbagħad il-Kummissjoni tinforma lill-EASO dwar in-nazzjonalitajiet eliġibbli għal rilokazzjoni, li imbagħad jinforma lill-punti ta' kuntatt nazzjonali. B’hekk, kull erba’ xhur, jistgħu jiġu miżjuda jew irtirati nazzjonalitajiet mil-lista ta’ dawk eliġibbli għar-rilokazzjoni, li toħloq inċertezza fost il-migranti u l-partijiet ikkonċernati. Abbażi tal-aħħar dejta ta' kull tliet xhur tal-Eurostat (ir-raba kwart tal-2015), in-nazzjonalitajiet eliġibbli għal rilokazzjoni bħalissa huma l-Burundi, ir-Repubblika Ċentru-Afrikana, l-Eritrea, il-Costa Rica, Saint Vincent u l-Grenadini, il-Bahrain, l-Iraq, il-Maldivi, is-Sirja, u l-pajjiżi u t-territorji barranin Brittanniċi. Meta mqabbel mal-perjodu preċedenti ta’ rapport ta' kull tliet xhur, il-Jemen u s-Sważiland ma jibqgħux eliġibbli għar-rilokazzjoni.
Ir-rilokazzjoni tal-applikanti għall-protezzjoni internazzjonali li huma vulnerabbli, inklużi minorenni mhux akkumpanjati qed tkun ta’ sfida: Numru limitat ħafna biss ta’ minorenni mhux akkumpanjati (MMA) (wieħed jew tnejn mill-Greċja għall-Finlandja) ġew rilokati minkejja d-Deċiżjonijiet tal-Kunsill dwar ir-rilokazzjoni ta’ applikanti vulnerabbli biex jiġu pproċessati bi prijorità. Ir-raġunijiet għal dan huma varji, inkluż in-nuqqas ta’ ħajra ta’ Stati Membri ta’ rilokazzjoni biex jaċċettaw rilokazzjoni ta’ MMA (minorenni mhux akkumpanjati) u n-nuqqas ta’ proċeduri speċifiċi fl-Italja u l-Greċja biex jippermetti t-trasferiment ta’ MMA. Ir-rilokazzjoni ta’ MMA huwa proċess kumpless billi xi migranti, partikolarment Eritrej fl-Italja, iddikjaraw li huma adulti sabiex ma jiġux separati mill-grupp li jkunu waslu magħhom. L-Italja u l-Greċja qed jiżviluppaw proċeduri ġodda biex il-MMA jkunu jistgħu jiġu rilokati malajr, skont l-aħjar interessi tat-tfal u skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom. L-awtoritajiet Taljani u l-FRONTEX qed jipprovdu esperti dwar il-kalkolu tal-età. Diversi organizzazzjonijiet qed iżidu wkoll l-isforzi tagħhom biex jipprovdu faċilitajiet ta’ akkoljenza xierqa fil-Greċja (pereżempju ċentri ta’ Appoġġ għat-Tfal u l-Familja UNICEF).
B’mod iktar ġenerali, ma hemm l-ebda dejta speċifika disponibbli dwar in-numru ta’ trasferimenti vulnerabbli għar-rilokazzjoni ta’ applikanti għal protezzjoni internazzjonali. Madanakollu, l-esperjenza prattika turi li ħafna applikanti li jappartjenu għal din il-kategorija (pereżempju, nisa tqal, persuni b’diżabbiltà, persuni anzjani). Minkejja s-sejħa lill-Istati Membri biex jibgħatu indikazzjonijiet rigward il-kapaċità tagħhom li jirċievu persuni partikolarment vulnerabbli, kważi l-ebda Stat Membru ma rrapporta l-ebda kapaċità kredibbli.
2.4Azzjoni meħuda mill-Kummissjoni u mill-aġenziji tal-UE
Il-Kummissjoni bagħtet ittri amministrattivi lill-Istati Membri ta’ rilokazzjoni fl-10 ta’ Frar fejn appellat biex iħaffu l-implimentazzjoni tad-Deċiżjonijiet tal-Kunsill u jindirizzaw ħafna mill-ostakli identifikati. Bagħtet ukoll ittri simili lill-Italja u l-Greċja b’rakkomandazzjonijiet biex itejbu u jħaffu l-proċedura ta’ rilokazzjoni. Barra minn hekk, il-Kummissjoni fetħet proċeduri ta’ ksur kontra l-Italja u l-Greċja dwar l-implimentazzjoni tar-Regolament Eurodac u kontra l-Greċja rigward id-Direttiva dwar il-Kundizzjonijiet ta’ Akkoljenza.
Kif previst taħt l-iskema ta' rilokazzjoni, l-Italja u l-Greċja jirċievu finanzjament permezz tal-programmi nazzjonali tagħhom tal-Fond għall-Ażil, il-Migrazzjoni u l-Integrazzjoni (AMIF) (somma addizzjonali f'daqqa ta' EUR 500 għal kull persuna rilokata) bħala appoġġ għall-isforzi tagħhom ta' rilokazzjoni. L-assistenza finanzjarja hija pprovduta wkoll lill-Istati Membri ta’ rilokazzjoni li se jirċievu somma f’daqqa ta’ EUR 6,000 għal kull persuna rilokata taħt il-programmi nazzjonali tal-AMIF tagħhom. Total ta' EUR 1,040 miljun ġew allokati għar-rilokazzjoni ta' 160,000 persuna u l-programmi nazzjonali tal-AMIF ġew riveduti biex jinkludu l-ammonti korrispondenti għal 98,547 persuna li għandhom jiġu rilokati (total ta' EUR 644,5 miljun). Fl-aħħarnett, appoġġ finanzjarju sostanzjali sar disponibbli taħt l-Għajnuna ta' Emerġenza tal-AMIF għall-Organizzazzjoni Internazzjonali għall-Migrazzjoni (IOM) għall-appoġġ tal-implimentazzjoni tal-mekkaniżmu ta' rilokazzjoni ta' emerġenza fil-Greċja u l-Italja.
Fl-10 ta' Marzu l-Kummissjoni adottat modifiki għall-programmi ta' ħidma għall-2016, billi żieded il-finanzjament tal-għajnuna ta' emerġenza tal-AMIF u l-Fond għas-Sigurtà Interna (FSI) b'EUR 275.5 miljun addizzjonali. Sabiex jiġi ffinanzjat finanzjament ta' emerġenza addizzjonali, il-fondi AMIF u FSI previsti fil-baġit tal-UE għall-2016, li għadhom ma ġewx allokati, se jintużaw. Iż-żieda tal-finanzjament ta' emerġenza ssegwi l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tat-18-19 ta' Frar 2016, li jsejħu għal azzjoni urġenti biex tiġi indirizzata s-sitwazzjoni umanitarja fil-Greċja u fil-Balkani tal-Punent, bl-użu tal-mezzi kollha tal-UE u nazzjonali biex din tittaffa. Il-baġit oriġinali ta' EUR 188.98 miljun għal assistenza ta' emerġenza taħt l-AMIF u l-FSI għall-2016 issa ġie msaħħah b'EUR 193.5 miljun addizzjonali għall-AMIF u EUR 82 miljun għall-FSI b'total ta' EUR 464 miljun għall-2016 biex jiġu indirizzati l-bżonnijiet ta' finanzjament l-iktar urġenti tal-Istati Membri fil-kuntest tal-kriżi tar-refuġjati.
Il-Kummissjoni waqqfet Task Force dwar l-Istrateġija tal-Informazzjoni tal-Migranti (MIS) li tiġbor l-atturi istituzzjonali rilevanti kollha, wara talba tal-Kunsill ĠAI sabiex tiggarantixxi li dawk li jfittxu l-kenn u l-migranti jirċievu informazzjoni adegwata. It-Task Force tikkoordina l-attivitajiet ta’ informazzjoni, inkluż kontenut u produzzjoni u tixrid ta’ materjal ta’ informazzjoni, f’livell interistituzzjonali u tiggarantixxi l-koerenza ta’ dawn l-attivitajiet mal-Istrateġija tal-Informazzjoni tal-Migranti.
Il-Kummissjoni ħolqot tim iddedikat għall-hotspots li huwa preżenti fuq il-post flimkien mal-FRONTEX, l-EASO u l-Europol.
Minbarra l-iskjerar sinifikanti ta’ esperti, inklużi timijiet mobbli, l-EASO qed jiżviluppa bosta għodod biex jassistu f’diversi passi tar-rilokazzjoni (fuljetti informattivi, informazzjoni ta’ qabel it-tluq, strument li jqabbel, għodda għall-identifikazzjoni ta’ każijiet vulnerabbli). Il-kunċett ta’ taħriġ speċifiku, inklużi moduli mfassla apposta għall-ħtiġijiet ta’ minorenni mhux akkumpanjati u għall-punti ta’ aċċess, ġie żviluppat ukoll.
2.5Azzjonijiet li għandhom jittieħdu mill-Istati Membri ta’ Rilokazzjoni
|
Ostakoli u sfidi ewlenin li għandhom jingħelbu
|
|
Wegħdiet formali insuffiċjenti u ta' numru limitat
|
|
Użu skorrett ta’ preferenzi mill-Istati Membri
|
|
Ħin ta’ rispons fit-tul għal talbiet ta’ rilokazzjoni
|
|
Ostakoli relatati ma’ kontrolli ta’ sigurtà
|
|
Rifjuti mhux iġġustifikati
|
|
Nuqqas ta’ informazzjoni ta’ qabel it-tluq mill-Istat Membru ta’ rilokazzjoni
Rispons insuffiċjenti għas-Sejħa għall-esperti tal-EASO
|
|
|
Wegħdiet formali insuffiċjenti u ta' numru limitat: in-numru ta' wegħdiet huwa b’mod ċar insuffiċjenti biex jintlaħqu l-obbligi skont id-Deċiżjonijiet tal-Kunsill dwar ir-rilokazzjoni. In-numru totali ta' wegħdiet huwa 3,723 fil-15 ta' Marzu 2016, li jirrappreżenta 2.33 % tal-160,000 trasferiment ta' rilokazzjoni li għandhom jiġu implimentati. Tliet Stati Membri (il-Kroazja, l-Ungerija, is-Slovenja u s-Slovakkja) s’issa ma għamlux postijiet disponibbli għar-rilokazzjoni. 18-il Stat Membru biss wegħdu li jirrilokaw mill-Greċja u 19-il Stat Membru biss mill-Italja. Bosta Stati Membri għamlu biss wegħdiet limitati ħafna fid-dawl tal-allokazzjoni totali tagħhom u għal perjodu limitat ta’ żmien. In-numru baxx ta’ wegħdiet jolqot b’mod partikolari lill-Greċja. Wara r-restrizzjonijiet applikati fuq il-fruntieri tal-Greċja/l-eks Repubblika Jugoslava tal-Maċedonja hu importanti ferm li tiżdied malajr ir-rata ta' wegħdiet biex tgħin ittaffi s-sitwazzjoni umanitarja diffiċli ħafna li qed tiżviluppa rapidament fuq il-post.
Użu skorrett ta’ preferenzi mill-Istati Membri: l-objettiv ewlieni tal- preferenzi huwa li tiġi ffaċilitata l-integrazzjoni tal-persuna rilokata fl-Istat Membru ta’ rilokazzjoni. Madankollu, xi Stati Membri esprimew listi twal jew limitanti ta’ preferenzi għal profil tal-applikanti li jiġu rilokati. Xi Stati Membri ta' rilokazzjoni huma riluttanti li jirċievu talbiet ta' rilokazzjoni li jikkonċernaw nazzjonalitajiet speċifiċi, applikanti singoli, jew minorenni mhux akkumpanjati, minħabba nuqqas ta' interpretazzjoni, programmi ta' integrazzjoni jew kapaċità ta' akkoljenza. oħrajn jistqarru b’mod ċar li se jaċċettaw biss familji. Il-maġġoranza tal-Istati Membri jużaw il-preferenzi bħala mezz sabiex jeskludu kandidati possibbli aktar milli biex ikun hemm tqabbil aħjar fil-proċess ta’ integrazzjoni aħjar. L-awtoritajiet Taljani u Griegi jipprovaw kemm jista’ jkun jissodisfaw il-preferenzi espressi (dejjem b’rispett għall-prinċipju ta’ nondiskriminazzjoni) anki jekk dawn mhumiex vinkolanti fuq il-Greċja u l-Italja. Xi Stati Membri ta’ rilokazzjoni użaw il-preferenzi bħala raġuni għar-rifjut ta’ talba ta’ rilokazzjoni, li mhuwiex permess skont id-Deċiżjonijiet tal-Kunsill.
Ħin ta’ rispons fit-tul fit-tweġiba għal talbiet ta’ rilokazzjoni: Risposta rapida mill-Istati Membri ta’ rilokazzjoni hija kruċjali biex tiżdied il-kredibbiltà tal-iskema ta’ rilokazzjoni. Madankollu, il-proċedura ta’ rilokazzjoni b’mod ġenerali taqbeż il-limitu ta’ xahrejn stabbilit fiż-żewġ Deċiżjonijiet tal-Kunsill dwar ir-rilokazzjoni, parzjalment minħabba n-nuqqas ta’ tweġiba rapida mill-Istati Membri ta’ rilokazzjoni. Dan ma jħallix li l-iskema ta’ rilokazzjoni tilħaq ir-ritmu regolari u kostanti li teħtieġ biex issir kompletament operattiva u biex tissodisfa l-ħtiġijiet urġenti fuq il-post. Dan jagħmel ukoll it-trasferimenti ta' rilokazzjoni aktar kumplessi biex jitħaddmu minħabba li l-aċċettazzjoni u t-trasferiment ta’ gruppi kbar joħloq sfidi loġistiċi għall-Italja, il-Greċja u l-IOM (Organizzazzjoni Internazzjonali għall-Migrazzjoni).
Il-ħin twil ta’ rispons qed jikkomprometti wkoll l-effikaċja tal-mekkaniżmu ta’ rilokazzjoni billi jimmina l-fiduċja f’għajnejn il-migranti li sikwit jagħżlu l-programm biex imbagħad jinstab li t-trasferiment rapidu imwiegħed ma jimmaterjalizzax, u dan jikkontribwixxi għal żieda fir-riskju ta' ħarba.
Ostakoli relatati mal-kontrolli ta’ sigurtà, inkluż l-iskambju tad-dejta tal-marki tas-swaba’: Ir-raġuni ewlenija għad-dewmien fit-tweġiba għal talbiet ta’ rilokazzjoni hija kontrolli addizzjonali tas-sigurtà. Mill-attakki ta' Pariġi f'Novembru 2015 'l hawn, bosta Stati Membri jridu jwettqu kontrolli ta' sigurtà fuq l-applikanti għal rilokazzjoni qabel ma jwieġbu għat-talba ta' rilokazzjoni. Dan huwa konformi mad-Deċiżjonijiet ta’ Rilokazzjoni, iżda dawn il-kontrolli addizzjonali ta’ sigurtà, madankollu għandhom jiġu mwettqa malajr kemm jista’ jkun. Il-kwistjonijiet ewlenin rigward il-kontrolli tas-sigurtà huma dawn li ġejjin:
oIntervisti sistematiċi tas-sigurtà. Xi Stati Membri qed jitolbu għal intervisti sistematiċi biex jivvalutaw jekk l-applikant ma jaqax taħt raġuni ta’ rifjut tad-Deċiżjonijiet tal-Kunsill. Ħafna drabi dan ikun relatat mal-applikazzjoni estensiva tal-klawżola ta’ esklużjoni tad-Deċiżjonijiet tal-Kunsill li għandha tiġi interpretata b’mod strett. L-eżistenza ta’ raġunijiet ta’ rifjut għandha tirriżulta prinċipalment mill-fajls ta' rilokazzjoni sottomessi mill-Italja u l-Greċja, li jinkludu skedi dwar elementi speċifiċi identifikati fil-proċess potenzjalment b’enfażi fuq din il-bażi ta’ esklużjoni;
oBosta Stati Membri talbu ripetutament il-marki tas-swaba’ tal-applikanti miksuba għall-għanijiet tar-Regolament Eurodac permezz ta’ DubliNet bħala meħtieġa biex iwettqu l-kontrolli tas-sigurtà. Il-Kummissjoni diġà infurmat lill-Istati Membri li dan mhuwiex permess taħt il-qafas legali attwali u ppreżentat lill-Istati Membri soluzzjonijiet alternattivi għall-iskambju ta’ marki tas-swaba’ permezz tal-kanali ta’ kooperazzjoni tal-pulizija.
Il-Greċja u l-Italja saħħew l-isforzi biex iwettqu l-kontrolli tas-sigurtà kemm fil-livell tal-hotspots kif ukoll fil-pajjiż sħiħ bħala tweġiba għat-tħassib rilevanti tal-Istat Membru ta’ rilokazzjoni. Dawn il-verifiki jinkludu t-tiftix fid-bażi ta' dejta nazzjonali tagħhom, kif ukoll bażijiet ta' dejta Ewropej u internazzjonali (SIS u SLTD tal-Interpol, VIS) qabel ma jibagħtu kwalunkwe talba ta’ rilokazzjoni. Il-kapaċità fil-hotspots żdiedet ukoll permezz tal-inklużjoni ta' magni Eurodac addizzjonali, inklużi magni tar-raġġi X, konnessjoni stabbli mal-Internet u żieda fil-kapaċità tas-server. Barra minn hekk, l-Italja qed tippjana li jinħatar korrispondent tas-sigurtà li jkun f’kuntatt mill-qrib mal-Uffiċjali ta’ Kollegament għal għanijiet ta' sigurtà. Dawn il-kontrolli għandhom joffru biżżejjed garanziji lill-Istat Membru ta’ rilokazzjoni u jnaqqsu l-għadd ta’ kontrolli addizzjonali tas-sigurtà u intervisti.
Rifjuti mhux iġġustifikati ta’ talbiet ta’ rilokazzjoni: Xi Stati Membri użaw referenza ġenerali għas-sigurtà nazzjonali, l-ordni pubblika jew l-applikazzjoni ta’ dispożizzjonijiet ta’ esklużjoni tad-Direttiva tal-Kwalifikazzjoni biex jirrifjutaw applikazzjonijiet mingħajr ġustifikazzjonijiet speċifiċi. Din il-prattika li wieħed jonqos milli jagħti raġunijiet għar-rifjuti mhix konformi mad-Deċiżjonijiet tal-Kunsill dwar ir-rilokazzjoni u tmur kontra l-ispirtu ta’ kooperazzjoni leali.
Nuqqas ta’ informazzjoni ta’ qabel it-tluq mill-Istat Membru ta’ rilokazzjoni: l-għoti ta’ informazzjoni ta’ qabel it-tluq huwa kruċjali biex tiġi żgurata attitudni ta’ kooperazzjoni fost l-applikanti kif ukoll biex jiġu evitati l-ħarba u movimenti sekondarji. Bosta migranti jixtiequ jmorru fi Stat Membru speċifiku u jiġu b’ideat minn qabel billi jkunu jafu biss ftit Stati Membri (pereżempju dawk fejn ikun hemm qraba jew ħbieb). Barra minn hekk, l-informazzjoni żbaljata hija kontinwament imxerrda permezz tal-mezzi ta’ komunikazzjoni soċjali. L-informazzjoni ta’ qabel it-tluq fil-waqt tan-notifika rigward id-deċiżjoni ta’ rilokazzjoni lill-applikant hija għalhekk kruċjali. L-awtoritajiet Taljani u Griegi għandhom ikunu kapaċi jipprovdu informazzjoni ta’ kwalità għolja u attraenti biex jirrassiguraw lill-applikanti dwar l-Istat Membru li se jiġu ttrasferiti fih. L-uffiċjali ta’ kollegament għandhom ir-rwol kruċjali li jwieġbu l-mistoqsijiet u t-tħassib tal-applikanti. Madankollu, il-maġġoranza tal-Istati Membri ta’ rilokazzjoni s’issa għadhom ma ppreparawx pakketti ta’ informazzjoni ta’ qabel it-tluq xierqa. Dan jagħmilha iktar diffiċli li jiksbu l-fiduċja tal-applikanti li għandhom jiġu rilokati fi Stati Membri inqas magħrufa u biex jiżguraw li huma jibqgħu impenjati għall-proċess mingħajr ħarba.
Rispons mhux suffiċjenti għas-sejħa għal esperti tal-EASO: Minkejja l-fatt li l-Istati Membri offrew 201 espert għas-sejħa ġenerali mill-EASO għal 374 espert, ir-rispons ma kienx suffiċjenti għal sejħiet speċifiċi u skjeramenti attwali. Dan jidher b’mod ċar li huwa insuffiċjenti minħabba s-sitwazzjoni kritika, b’mod partikolari fil-Greċja. Barra minn hekk, l-esperti għandhom it-tendenza li jkunu disponibbli għal perjodi limitati ta’ żmien li jnaqqas l-effiċjenza tal-iskjerar meta dawn jitilqu wara li jsiru operattivi u l-parteċipanti ġodda jridu jiġu mħarrġa. Fl-1 ta’ Marzu, l-EASO ppubblika sejħa ġdida li titlob 39 espert fil-Greċja; 12-il espert biss ġew offruti. Fid-dawl tad-deterjorament tas-sitwazzjoni fil-Greċja, sejħa oħra tnediet fid-9 ta’ Marzu fejn ġew mitluba 57 espert addizzjonali.
2.6Azzjonijiet li għandhom jittieħdu mill-Italja u l-Greċja
|
Ostakoli u sfidi ewlenin li għandhom jingħelbu
|
|
Il-ħtieġa li l-hotspots kollha jsiru kompletament operattivi u jitkomplu jiġu implimentati l-pjanijiet direzzjonali
Il-kapaċitajiet ta' akkoljenza u reġistrazzjoni insuffiċjenti fil-Greċja
|
|
Il-kapaċità ta' koordinazzjoni insuffiċjenti
|
|
Is-segwitu insuffiċjenti tal-applikanti
|
|
|
Għall-Italja u l-Greċja
Il-ħtieġa li l-Italja u l-Greċja jagħmlu l-hotspots kollha operattivi u jkomplu jimplimentaw il-pjanijiet direzzjonali: Filwaqt li sar progress sinifikanti fl-operazzjoni ta’ erba' hotsports minn ħamsa ppjanati fil-Greċja (l-Anness 3) u erba' minn sitta miftuħa fl-Italja (l-Anness 4) minkejja l-livell relattivament baxx ta’ wasliet irrappurtati s’issa, għandu jkun żgurat li l-hotspots kollha jkunu kompletament funzjonali malajr kemm jista’ jkun. Madankollu, il-finalizzazzjoni tal-implimentazzjoni tal-hotspots m’għandhiex tintuża bħala raġuni biex jiġi limitat l-għadd ta’ wegħdiet. Barra minn hekk, huwa possibbli li jiġu rilokati nies minn barra l-hotspots dment li jiġu sodisfatti l-kundizzjonijiet fl-Artikolu 3(2) u l-Artikolu 5(9) tad-Deċiżjonijiet tal-Kunsill (nazzjonalità eliġibbli, identifikazzjoni, reġistrazzjoni u marki tas-swaba’).
Kapaċità ta' koordinazzjoni insuffiċjenti: l-għadd dejjem jikber ta’ atturi involuti fil-proċedura ta' rilokazzjoni u l-bżonn li titħaffef ir-reġistrazzjoni tal-applikanti u t-trasferimenti jeħtieġu sforzi ta’ koordinazzjoni addizzjonali inkluż is-sorveljanza tal-attività ta’ diversi NGOs li jipprovdu informazzjoni fil-hotspots. L-iżvilupp tal-Proċeduri Operattivi Standard u l-protokolli li qegħdin jitħejjew għandhom itejbu s-sitwazzjoni.
Is-segwitu insuffiċjenti tal-applikanti: li l-applikanti jiġu infurmati regolarment u kif xieraq dwar l-istat attwali tal-applikazzjoni tagħhom huwa kruċjali biex jiġu evitati l-ħarba u biex dawn jiġu żgurati li għadhom parti mill-iskema ta’ rilokazzjoni, b’mod partikolari fil-każ ta’ tweġibiet tard mill-Istat Membru ta’ rilokazzjoni. Madankollu, bħalissa, is-segwitu mill-qrib mhuwiex żgurat.
Għall-Greċja
Il-kapaċitajiet ta’ akkoljenza insuffiċjenti fil-Greċja: faċilitajiet adegwati ta’ akkoljenza huma kritiċi sabiex jiġi evitat ir-riskju ta’ ħarba u biex jiġi pprovdut l-ispazju meħtieġ biex il-migranti jiġu infurmati dwar il-proċedura ta’ rilokazzjoni. Wara l-Laqgħa tal-Mexxejja Ewropej dwar il-flussi ta' migranti tul ir-Rotta tal-Balkani tal-Punent fil-25 ta’ Ottubru u f’konformità mal-pjan direzzjonali tagħha, il-Greċja impenjat ruħha li toħloq 50,000 post ta’ akkomodazzjoni bl-għan li tindirizza l-ħtiġijiet ta' akkoljenza kemm ta’ dawk li qed ifittxu ażil kif ukoll il-migranti irregolari. S’issa, jidher li hemm 40,351 post ta’ akkoljenza disponibbli. Barra minn hekk, l-UNHCR ma kkonkludiex il-ftehimiet kollha meħtieġa biex tintlaħaq il-mira ta’ 20,000 post taħt l-iskema tal-kiri. Barra minn hekk, l-iskema tal-kiri hija aktar adattata għall-akkoljenza ta' tul medju sa twil tal-applikanti għall-ażil milli l-applikanti għar-rilokazzjoni, minħabba n-natura tal-akkomodazzjoni pprovduta u l-postijiet imxerrda. Minħabba l-għadd dejjem jikber ta’ applikanti maqbudin fil-Greċja, hemm ħtieġa urġenti biex jiġu pprovduti siti ta' akkoljenza ddedikati għall-applikanti ta' rilokazzjoni. Il-Kummissjoni għalhekk tinsab fil-proċess li tivvaluta modifiki possibbli għall-iskema tal-kiri tal-UNHCR. Barra minn hekk, il-Kummissjoni se tibda malajr l-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Kontinġenza u Rispons, li taħtu se jingħata appoġġ finanzjarju addizzjonali lill-Greċja.
Il-kapaċità ta' reġistrazzjoni fil-Greċja: l-għadd dejjem jikber ta' migranti li jingħaqdu mal-iskema ta’ rilokazzjoni jaqbeż ferm il-kapaċità tas-Servizz tal-Ażil Grieg għar-reġistrazzjoni ta’ kuljum. Bħalissa, iż-żmien ta’ stennija mlll-mument meta l-migrant jiddeċiedi li jingħaqad mal-iskema ta’ rilokazzjoni u l-mument meta hu/hi jkun jista’ jirreġistra l-applikazzjoni għall-ażil huwa ta’ madwar tliet ġimgħat. Il-Greċja qed issaħħaħ il-kapaċità tagħha b’100 membru tal-persunal addizzjonali li għandhom jiġu rreklutati minn Ġunju. Barra minn hekk l-EASO qed tidderieġi sistema ġdida biex tappoġġa l-Uffiċċju tal-Ażil Grieg fir-reġistrazzjoni tal-każijiet ta’ rilokazzjoni direttament bl-Ingliż. Jekk tkun ta’ suċċess, din is-sistema għandha tiġi estiża għall-uffiċċji reġjonali kollha tal-ażil fil-Greċja fejn każijiet ta’ rilokazzjoni jista’ jeħtieġ li jiġu rreġistrati.
2.7Rakkomandazzjonijiet għal rimedju tal-isfidi identifikati
|
Rakkomandazzjonijiet prinċipali għall-Istati Membri ta’ rilokazzjoni
Iżidu b’mod sinifikanti l-għadd u l-frekwenza tal-wegħdiet;
Iwieġbu għal talbiet ta’ rilokazzjoni mill-Italja u l-Greċja fi żmien ġimgħa minn meta jirċievuhom;
Iħaffu t-twettiq ta’ kontrolli tas-sigurtà addizzjonali bl-għan li dawn isiru fi żmien ġimgħa u b’enfażi fuq każijiet debitament ġustifikati;
Jipprovdu pakketti tal-informazzjoni ta’ qabel it-tluq inkluża informazzjoni kwalitattiva u attraenti għall-applikanti wara n-nota ta’ gwida tal-EASO;
Jirrispondu b’urġenza għas-sejħa għal esperti tal-EASO biex jingħata appoġġ lill-Italja u b’mod partikolari lill-Greċja, sabiex tiġi żgurata kontinwità akbar fl-iskjerar ta’ esperti;
Ir-rakkomandazzjoni prinċipali għall-Greċja u l-Italja
Iżidu l-kapaċità tas-Servizz tal-Ażil Grieg, bl-appoġġ tal-EASO, ta' reġistrazzjoni ta’ applikanti li għandhom jiġu rilokati, bit-tqabbil taż-żieda sinifikanti fl-għadd ta’ migranti eliġibbli li huma interessati jissieħbu f’din l-iskema;
Ilestu l-operat sħiħ tal-hotspots kollha;
Isaħħu l-isforzi biex iwettqu kontrolli sistematiċi tas-sigurtà u biex itejbu l-kwalità tal-informazzjoni pprovduta fit-talbiet ta' rilokazzjoni mibgħuta lill-Istati Membri u jaħtru korrispondent tas-sigurtà;
Itejbu l-kapaċità ta’ koordinazzjoni billi jiffinalizzaw u jimplimentaw kemm jista’ jkun malajr Proċeduri Operattivi Standard u Protokolli ta’ rilokazzjoni;
Iżidu l-kapaċità ta’ akkoljenza tal-Greċja billi jagħmlu disponibbli 50,000 post impenjati taħt il-Pjan Direzzjonali mill-aktar fis possibbli;
Jiffinalizzaw, malajr kemm jista’ jkun, proċeduri biex jiffaċilitaw ir-rilokazzjoni ta’ minorenni mhux akkumpanjati.
Il-fluss tax-xogħol ideali għar-rilokazzjoni abbażi tal-esperjenza fl-ewwel ġimgħa ta’ Marzu fil-Greċja huwa indikat fl-Anness 5.
|
2.7.1 Min-naħa tal-Istati Membri ta' rilokazzjoni
Azzjonijiet biex jiġi indirizzat l-għadd żgħir ta’ wegħdiet: L-Istati Membri ta’ rilokazzjoni kollha għandhom iżidu n-numru formali ta’ wegħdiet li saru permezz ta’ DubliNet filwaqt li jirrispettaw il-massimu ta’ tliet xhur żmien stabbilit fid-Deċiżjonijiet tal-Kunsill. Dawn il-wegħdiet għandhom ikunu konsistenti mal-kwota allokata lill-Istat Membru ta’ rilokazzjoni u jieħdu kont sħiħ tas-sitwazzjoni ta’ emerġenza fuq il-post.
Azzjonijiet sabiex jitnaqqas l-użu mhux korrett ta’ preferenzi: L-Istati Membri ta’ rilokazzjoni għandhom jillimitaw sa fejn possibbli l-preferenzi espressi, billi jużawhom biss fid-dawl tal-integrazzjoni aħjar u għandhom ikunu lesti li jilqgħu kull tip ta’ migranti (familji, minorenni mhux akkumpanjati, applikanti maskili waħedhom);
Azzjonijiet biex jitħaffef il-ħin tar-rispons għal talbiet ta' rilokazzjoni: L-Istati Membri ta’ rilokazzjoni għandhom iwieġbu għal talbiet ta’ rilokazzjoni fi żmien ġimgħa. F’dan is-sens, fir-rigward tal-kontrolli tas-sigurtà, il-Frontex għandha twettaq verifiki sistematiċi ta' sigurtà tal-ewwel linja, inkluż l-aċċess għas-SIS u rwol imsaħħaħ għall-Europol fil-verifiki tat-tieni linja għandu jkun previst filwaqt li l-Italja u l-Greċja jkomplu bl-isforzi tagħhom biex iwettqu kontrolli sistematiċi ta' sigurtà u biex itejbu l-kwalità tal-informazzjoni pprovduta fit-talbiet ta' rilokazzjoni mibgħuta lil Stati Membri.
L-Istati Membri ta’ rilokazzjoni għandhom jiffokaw kontrolli addizzjonali ta’ sigurtà u, b’mod partikolari, intervisti, f’każijiet debitament ġustifikati jiġifieri suspetti ġustifikati u motivati li persuna tista’ taqa’ taħt waħda mir-raġunijiet għar-rifjut. Ir-raġunijiet għandhom jiġu kkomunikati malajr kemm jista’ jkun lill-awtoritajiet Taljani u Griegi. F’kull każ, dawn il-verifiki addizzjonali, inklużi l-intervisti, għandhom jitwettqu fi żmien il-mira ta' ġimgħa żmien għar-rispons biex ma jdewmux il-proċess. Fejn l-Istati Membri ta’ rilokazzjoni jkollhom raġuni valida għar-rifjut abbażi tas-sigurtà nazzjonali, l-ordni pubblika jew ir-riskju ta’ esklużjoni, dawn għandhom ikunu speċifikati lill-Italja u l-Greċja.
Azzjonijiet biex jiġu indirizzati l-isfidi relatati mar-rilokazzjoni ta’ applikanti vulnerabbli u MMA: L-Istati Membri ta’ rilokazzjoni għandhom jagħmlu disponibbli malajr kemm jista’ jkun postijiet għal persuni vulnerabbli u MMA u jżidu l-kapaċitajiet ta’ akkoljenza tagħhom għal dan it-tip ta’ applikant kif ukoll jiżguraw gwardjani xierqa.
Azzjonijiet biex tiżdied l-aċċettazzjoni tal-migranti u l-fiduċja fl-iskema u l-evitar ta’ ħruġ: L-Istati Membri ta’ rilokazzjoni għandhom jintensifikaw konsiderevolment l-informazzjoni ta’ qabel it-tluq b’mod partikolari għall-Istati Membri inqas magħrufa mill-migranti. L-Istati Membri ta’ rilokazzjoni għandhom jipprovdu malajr kemm jista' jkun informazzjoni rilevanti lill-awtoritajiet tal-ażil tal-Greċja u l-Italja kif ukoll l-EASO u l-IOM wara n-nota ta’ gwida żviluppata mill-EASO. L-Uffiċjali ta’ Kollegament għandhom ikunu pprovduti b’biżżejjed materjal ta’ informazzjoni u jkunu preżenti matul il-fażi tan-notifika biex iwieġbu l-mistoqsijiet tal-migranti u jindirizzaw it-tħassib tagħhom. L-attivitajiet ta’ taħriġ li l-EASO qed jippjana għandhom jipprovdu wkoll skambji tal-aħjar prattiki fost l-Istati Membri, inkluż dwar aspetti ta’ informazzjoni u l-bini tal-fiduċja reċiproka.
Azzjonijiet biex jiġu evitati movimenti sekondarji wara trasferimenti ta' rilokazzjoni: L-Istati Membri ta’ rilokazzjoni għandhom jagħmlu użu sħiħ mill-għodda disponibbli fl-acquis dwar l-ażil (obbligi ta’ rappurtar, il-provvista lill-applikanti għall-protezzjoni internazzjonali ta’ kundizzjonijiet materjali ta’ akkoljenza biss fin-natura, id-detenzjoni taħt ċerti ċirkostanzi). It-trasferimenti ta’ Dublin lill-Greċja għandhom jerġgħu jibdew hekk kif jiġu sodisfatti l-kundizzjonijiet.
Azzjonijiet għat-tisħiħ tal-kapaċità tal-EASO sabiex jingħata appoġġ lill-Italja u l-Greċja: l-Istati Membri kollha għandhom iwieġbu għas-sejħa għal esperti tal-EASO u jżidu l-flessibbiltà fl-iskjerar tagħhom biex ikopru s-sentejn koperti mid-Deċiżjonijiet tal-Kunsill.
2.7.2. Min-naħa tal-Italja u l-Greċja
Azzjonijiet biex titħaffef ir-reġistrazzjoni tal-applikanti: Il-Greċja għandha tiffinalizza r-reklutaġġ ta’ 100 impjegat addizzjonali malajr kemm jista’ jkun u taċċetta l-appoġġ imsaħħaħ tal-EASO fil-proċedura tar-reġistrazzjoni. Il-mira għandha tkun li jiġi żgurat li l-migranti jkunu jistgħu jirreġistraw l-applikazzjoni għall-ażil tagħhom fi żmien massimu ta’ tlett ijiem mill-mument li fih jissieħbu fl-iskema.
Azzjonijiet biex titjieb il-koordinazzjoni: L-Italja għandha tadotta u timplimenta bis-sħiħ il-Proċeduri Operattivi Standard applikabbli għall-hotspots. L-Italja u l-Greċja għandhom jiffinalizzaw u jimplimentaw bis-sħiħ il-Protokolli għar-rilokazzjoni b’kooperazzjoni mal-partijiet ikkonċernati kollha (UNHCR, IOM, l-EASO, l-NGOs u l-Kummissjoni).
Azzjonijiet biex jitjiebu l-kapaċitajiet ta’ akkoljenza fil-Greċja: Il-Greċja għandha tagħmel disponibbli malajr kemm jista’ jkun il-50,000 post li hija ntrabtet li tipprovdi skont il-pjan direzzjonali, inkluż għal migranti li jkunu għadhom kif waslu. L-UNHCR għandu jikkonkludi l-ftehimiet ta’ implimentazzjoni biex tintlaħaq il-mira ta’ 20,000 post taħt l-iskema tal-kiri mill-aktar fis possibbli u tiġi żgurata sistema ċentralizzata ta’ akkomodazzjoni għall-migranti li jipparteċipaw fl-iskema ta’ rilokazzjoni. Dan huwa kruċjali biex jiġi żgurat it-trasferiment effettiv fid-diversi stadji tal-proċess, l-orjentazzjoni kulturali u jitnaqqsu r-riskji ta’ ħarba.
Azzjonijiet biex jitħaffef il-ħin ta’ rispons għal talbiet ta’ rilokazzjoni: L-Italja u l-Greċja għandhom iwettqu kontrolli sistematiċi inkluż it-tiftix fil-bażijiet tad-dejta nazzjonali tagħhom, kif ukoll fil-bażijiet tad-dejta Ewropej u internazzjonali (SIS u l-bażijiet ta’ dejta tal-Interpol, VIS) u jwettqu intervisti tas-sigurtà qabel ma jibagħtu kwalunkwe talba ta’ rilokazzjoni; L-Italja u l-Greċja għandhom jissottomettu informazzjoni sħiħa fit-talbiet ta' rilokazzjoni mibgħuta lejn l-Istati Membri ta’ rilokazzjoni. It-talba ta' rilokazzjoni għandha tinkludi (1) il-fajl ta' reġistrazzjoni; (2) l-informazzjoni dwar il-kontrolli tas-sigurtà li jkunu saru; (3) ir-riżultati tal-kontrolli tas-sigurtà; u (4) il-hotspots li permezz tagħhom il-migranti jkunu għaddew; L-Italja u l-Greċja għandhom jaħtru korrispondent tas-sigurtà wkoll sabiex jiffaċilita l-iskambju tal-informazzjoni, inklużi l-marki tas-swaba’ permezz tal-kanali ta’ kooperazzjoni tal-pulizija. Il-Kummissjoni u l-esperti tal-Istati Membri għandhom jassistu lill-Italja u l-Greċja biex jelaboraw ulterjorment mistoqsijiet relatati mas-sigurtà u biex jipprovdu gwida dwar il-formulazzjoni ta’ rifjuti.
Azzjonijiet biex jiġu indirizzati l-isfidi relatati mar-rilokazzjoni tal-applikanti vulnerabbli u l-MMA: L-Italja u l-Greċja għandhom jiffinalizzaw, malajr kemm jista’ jkun, proċeduri għar-rilokazzjoni ta’ MMA, f’konformità mal-aħjar interessi tagħhom u jagħmlu użu mill-għodod disponibbli ppreparati mill-EASO.
2.7.3 Min-naħa tal-EASO
Azzjonijiet sabiex jitnaqqas l-użu mhux korrett ta’ preferenzi: L-EASO għandu jiffinalizza l-iżvilupp ta’ strument li jqabbel malajr kemm jista’ jkun, u l-aktar tard sal-aħħar ta’ Ġunju, biex jiffaċilita l-ipproċessar tal-applikazzjonijiet għar-rilokazzjoni, b’mod partikolari minħabba l-probabbiltà ta’ żieda fl-għadd ta’ applikazzjonijiet matul is-sajf. Madankollu, il-mekkaniżmu ta’ tqabbil jkun fattibbli u effettiv biss jekk il-preferenzi espressi jkunu wiesgħa biżżejjed.
Azzjoni biex jitnaqqas iż-żmien tat-tweġiba għar-rilokazzjoni: L-EASO għandu jkompli jappoġġa lill-Italja u jibda jappoġġa lill-Greċja biex iwettqu intervisti speċifiċi biex jinstabu raġunijiet għall-esklużjoni potenzjali waqt ir-reġistrazzjoni tal-applikazzjonijiet tagħhom.
Azzjonijiet biex jiġu indirizzati l-isfidi relatati mar-rilokazzjoni ta’ applikanti vulnerabbli u MMA: L-EASO għandu jkompli jxerred l-għodda tiegħu biex jidentifika l-applikanti vulnerabbli u jtejjeb il-ġbir tad-dejta dwar ir-rilokazzjoni ta’ każijiet vulnerabbli. Barra minn hekk, l-EASO qed jiżviluppa għodda biex iwettaq Valutazzjoni tal-Aħjar Interessi għal tfal mhux akkumpanjati li huma eliġibbli għar-rilokazzjoni li tista’ tkun ta’ użu fil-hotspots u lil hinn.
Azzjonijiet biex tiżdied l-aċċettazzjoni tal-migranti u l-fiduċja fl-iskema u l-evitar ta’ ħruġ:
L-EASO għandu jżid il-viżibbiltà fuq is-siti ta’ informazzjoni (hotspots u kontinentali). L-esperti tal-EASO għandhom jiġu identifikati b’mod ċar, kif ukoll jiġu pprovduti b’tagħmir addattat. Huwa wkoll kruċjali li tkun żgurata l-konsistenza tal-informazzjoni, pereżempju l-EASO jista’ jipprovdi taħriġ ta' ġurnata jew jumejn għall-esperti ġodda dwar it-test ta' informazzjoni li għandu jiġi segwit u kif għandha tingħata din l-informazzjoni. L-EASO għandu jmexxi wkoll l-aspettattivi tal-migranti meta jipprovdi l-informazzjoni b'mod partikolari rigward il-proċedura, b'enfażi fuq in-nuqqas ta’ għażla dwar l-Istat Membru ta’ rilokazzjoni;
L-EASO u l-IOM għandhom isaħħu r-rwol tagħhom b’informazzjoni ta’ qabel it-tluq u b’orjentazzjoni kulturali min-notifika sat-tluq lejn l-Istat Membru ta’ rilokazzjoni. Membru tal-persunal tal-EASO jew tal-IOM wieħed jista’ jkun preżenti matul in-notifika tad-deċiżjoni. L-EASO għandu jiġi informat immedjatament dwar dawk li jfittxu ażil li jesprimu inċertezza rigward l-aċċettar tad-deċiżjoni. Sessjonijiet ta’ informazzjoni speċifiċi jistgħu jitwettqu mill-EASO u l-Uffiċjal ta' Kollegament rilevanti wara n-notifika tad-deċiżjoni;
L-EASO għandu jintensifika l-kampanji ta’ informazzjoni addizzjonali, inklużi fuljetti/kotba, vidjows, midja soċjali, f’kooperazzjoni mal-Kummissjoni u ma’ partijiet ikkonċernati oħra. Dan ikun essenzjali biex tiżdied il-fiduċja tal-applikanti fir-rilokazzjoni u tonqos lejn dawk li jiffaċilitaw id-dħul klandestin tal-migranti. Dawn l-attivitajiet jistgħu jinkludu (a) paġna Facebook speċifika għar-rilokazzjoni fejn l-EASO u l-Istati Membri jistgħu jippubblikaw stejjer ta' rilokazzjoni ta' suċċess u b'mod ġenerali preżenza aktar immirata fil-midja soċjali wkoll permezz ta' Twitter u l-apps tal-mowbajl; (b) aktar videos fejn l-applikanti li jkunu ġew rilokati b'suċċess jirrakkontaw l-esperjenza tagħhom; (c) aktar involviment tal-komunità ta' migranti fl-Istati Membri ta’ rilokazzjoni, b’mod partikolari ta’ dawk li ġew rilokati b’suċċess.
2.7.4
Barra minn hekk, il-Kummissjoni se tkompli tappoġġa b’mod sħiħ l-Italja u l-Greċja u se tkompli wkoll:
Tgħin biex tikkoordina aħjar permezz tal-fora eżistenti (laqgħat ta’ Uffiċjali ta’ Kollegament, laqgħat ma’ Punti ta’ Kuntatt Nazzjonali rispettivi, Forum dwar ir-Rilokazzjoni u r-Risistemazzjoni u l-Ħbieb tal-Hotspots) billi dawn kienu utli għad-diskussjoni ta' kwistjonijiet ġuridiċi, sfidi prattiċi u ostakli tal-mekkaniżmu ta’ rilokazzjoni mal-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha, il-ħolqien ta’ netwerks u t-titjib tal-fiduċja reċiproka b’mod partikolari wara esperjenza ta’ rilokazzjoni b’suċċess.
Tissorvelja l-implimentazzjoni: Tiżgura li l-implimentazzjoni sħiħa u korretta tal-acquis tal-UE dwar l-ażil tkun element ewlieni tar-rispons tal-UE għall-kriżi tal-migrazzjoni u prijorità għall-Kummissjoni taħt l-Aġenda Ewropea dwar il-Migrazzjoni.
3Risistemazzjoni
3.1Il-Qagħda Attwali
Wara r-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni tat-8 ta’ Ġunju 2015 dwar l-iskema ta’ risistemazzjoni Ewropea, 27-il Stat Membru flimkien mal-Istati Assoċjati ma' Dublin ftehmu fl-20 ta’ Lulju 2015 li jirrisistemaw, permezz ta’ skemi multilaterali u nazzjonali, 22,504 persuni spostati minn barra l-UE li huma fi bżonn ċar ta’ protezzjoni internazzjonali fi żmien sentejn. Filwaqt li xi Stati Membri ħadu sehem fil-programmi ta’ risistemazzjoni għal ħafna snin permezz tal-UNHCR, dan huwa l-ewwel sforz komuni tal-UE dwar ir-risistemazzjoni u għal għadd ta’ Stati Membri din hija l-ewwel esperjenza ta’ risistemazzjoni.
Fuq il-bażi tal-informazzjoni li waslet mingħand l-Istati Parteċipanti 4,555 persuna ġew risistemati sal-15 ta’ Marzu 2016 fl-Awstrija, il-Belġju, ir-Repubblika Ċeka, Franza, l-Irlanda, l-Italja, in-Netherlands, ir-Renju Unit, in-Norveġja, il-Liechtenstein u l-Iżvizzera taħt l-iskema. Il-maġġoranza tal-Istati li jipparteċipaw fl-iskema indikaw li l-isforzi ta’ risistemazzjoni tagħhom huma primarjament, imma mhux esklussivament, diretti lejn is-Sirjani fil-Ġordan, il-Libanu u t-Turkija. Kull persuna risistemata fil-qafas tal-iskema għandha tiġi riferuta għand l-Istati parteċipanti mill-UNHCR, li għalhekk għandu rwol ewlieni fil-proċess.
L-iskema hija appoġġata mill-fondi tal-UE; b’kollox aktar minn EUR 150 miljun ġew magħmula disponibbli għall-Istati Membri għall-implimentazzjoni. Ħames Stati Membri - il-Finlandja, Franza, l-Irlanda, l-Iżvezja u r-Renju Unit - indikaw l-intenzjoni tagħhom li jilqgħu numru akbar ta’ persuni milli wiegħdu taħt l-iskema tal-20 ta’ Lulju u jiżguraw l-implimentazzjoni tagħhom taħt il-programmi nazzjonali.
L-Istati Membri kollha qed jagħmlu enfażi qawwija fuq l-iskrining tas-sigurtà, li għalih ikunu responsabbli huma stess u li jista’ jseħħ f’diversi stadji fil-proċedura ta’ risistemazzjoni. Hemm kooperazzjoni tajba ħafna mal-UNHCR, li huwa meqjus bħala msieħeb indispensabbli fil-proċess. Ħafna Stati Membri jiddependu wkoll fuq l-appoġġ loġistiku tal-IOM fil-proċeduri ta' qabel it-tluq u tat-tluq.
Għalkemm ir-reġjuni prijoritarji miftiehma skont il-Konklużjonijiet tal-20 ta’ Lulju 2015 huma pjuttost wiesgħa, il-biċċa l-kbira tal-Istati Parteċipanti ddeċidew li jirrisistemaw mill-pajjiżi ġirien tas-Sirja.
3.2Sfidi
B’differenza mill-obbligi taħt iż-żewġ skemi ta’ rilokazzjoni, l-impenji tal-Istati Membri skont l-iskema ta’ risistemazzjoni tal-20 ta’ Lulju 2015 huma bbażati fuq wegħdiet volontarji. Filwaqt li l-iskema hija pass importanti ħafna f’termini ta’ sforzi konġunti tal-UE dwar ir-risistemazzjoni, din ma toħloqx qafas ċar ta’ risistemazzjoni b’regoli u proċeduri komuni għall-Istati parteċipanti, iżda hija fil-biċċa l-kbira tagħha ġabra ta’ programmi u proċeduri nazzjonali, li f’xi Stati Membri għadhom f’fażi bikrija. Filwaqt li xi Stati Membri wiegħdu taħt il-Konklużjonijiet tal-20 ta’ Lulju l-kwota nazzjonali ta’ risistemazzjoni kollha tagħhom (in-Netherlands), xi oħrajn wiegħdu numri 'l fuq mill-kwota nazzjonali tagħhom (Franza). Barra minn hekk, Stati Membri, bħall-Finlandja jew ir-Renju Unit, wiegħdu numri li jirrappreżentaw biss parti mill-impenji ta’ risistemazzjoni rispettivi tagħhom. Barra minn hekk, l-iskema ta’ risistemazzjoni tal-20 ta’ Lulju ma tistabbilixxi l-ebda skeda ta’ intervalli li fihom għandhom jitwettqu r-risistemazzjonijiet, inkluż in-numru ta’ persuni li għandhom jiġu risistemati f'ċertu perjodu ta’ żmien. Qafas li huwa kkoordinat b’mod mhux xieraq bħal dan jirriżulta f’nuqqas ta’ sorveljanza u informazzjoni frammentata u jagħmilha diffiċli għall-Kummissjoni li tissorvelja l-funzjonament tal-iskema.
Hemm differenzi sostanzjali fost l-Istati Membri rigward il-programmi ta’ risistemazzjoni u l-prattiki rispettivi tagħhom, bħalma huma l-kriterji tal-għażla, it-tul tal-proċeduri, il-programmi ta’ orjentazzjoni ta’ qabel it-tluq, l-għodod ta’ integrazzjoni, l-istatus mogħti lil persuni ammessi, il-permessi ta’ residenza kif ukoll in-numru ta’ postijiet disponibbli għar-risistemazzjoni.
L-Istati Membri jagħżlu kandidati għar-risistemazzjoni fuq il-bażi ta’ missjonijiet ta’ għażla jew permezz ta' rieżami tal-fajls sottomessi lilhom mill-UNHCR. Dan għandu impatt fuq it-tul ta’ żmien tal-proċedura, li tista' ddum minn ftit ġimgħat sa sentejn bejn is-sottomissjoni tal-każ mill-UNHCR sal-wasla fil-pajjiż ospitanti. Barra minn hekk, diversi Stati Membri semmew il-fatt li huma kellhom idewmu l-implimentazzjoni tal-pjanijiet ta' risistemazzjoni minħabba żieda fin-numru ta’ wasliet spontanji ta’ migranti u persuni li jfittxu l-ażil.
In-nuqqas ta’ kapaċitajiet ta’ akkoljenza u t-tiftixa ta' akkomodazzjoni xierqa ssemmew spiss bħala sfidi partikolari, speċjalment f’każijiet ta’ risistemazzjoni ta' familji kbar, jew meta jkunu qed jiġu ttrattati każijiet partikolarment vulnerabbli. Klirjanzi ta’ ħruġ minn pajjiżi terzi, ġew ukoll ikkwotati bħala problematiċi f’ċerti każijiet, billi jwasslu għal dewmien sinifikanti fil-proċedura u minħabba dan, il-wasliet ikun jridu jiġu skedati mill-ġdid.
Fejn il-persunal tal-ambaxxati tal-Istati Membri jkun involut fit-teħid tal-bijometriċi jew fil-ħruġ ta' dokumenti tal-ivvjaġġar tal-kandidati għar-risistemazzjoni nuqqas ta’ kapaċità ta' riżorsi umani u l-ħtieġa għal taħriġ xieraq ġew imsemmija.
Il-bini tal-kapaċità fil-qasam tar-risistemazzjoni: Filwaqt li bosta pajjiżi tal-UE, bħall-Iżvezja, id-Danimarka, in-Netherlands, il-Ġermanja jew il-Finlandja, pereżempju, ilhom jirrisistemaw numru ta’ snin, sa tmiem l-2017 taħt l-iskema Ewropea ġdida, 10 Stat Membru huma mistennija li jirrisistemaw għall-ewwel darba, għalkemm l-ebda minnhom ma bdew jimplimentaw il-programm s’issa. Dawn l-Istati Membri jiffaċċjaw sfidi li jinkludu l-bini ta’ kapaċitajiet għat-twaqqif ta’ mekkaniżmu ta’ risistemazzjoni nazzjonali, in-nuqqas ta’ esperjenza fit-tmexxija ta’ missjonijiet u fl-għażla tal-kandidati, il-provvista tal-aħjar kundizzjonijiet possibbli għall-integrazzjoni tar-refuġjati risistemati, u r-rebħa tal-appoġġ pubbliku għar-risistemazzjoni fost il-pubbliku ġenerali. Bosta minnhom esprimew interess li jitgħallmu mill-kompetenza, l-esperjenza u l-prattika tajba dwar il-mekkaniżmi użati mill-Istati Membri b'tradizzjoni twila ta’ risistemazzjoni. Jidher li hemm ħtiġijiet speċifiċi ffukati fuq is-sostenn u l-assistenza fit-twettiq ta’ missjonijiet ta’ għażla, fin-negozjar u l-koordinazzjoni mal-pajjiżi terzi fejn issir ir-risistemazzjoni, fl-organizzar ta' programmi ta’ orjentazzjoni kulturali qabel it-tluq, eżamijiet mediċi, arranġamenti għall-ivvjaġġar, u fl-istabbiliment ta' mekkaniżmi ta’ akkoljenza u integrazzjoni.
3.3L-iffaċċar tal-isfidi
Il-qsim tal-għarfien u tal-esperjenza u l-ħidma mas-sħab
Huwa ċar li l-iskambji ta’ prattiki u esperjenza, speċjalment bejn dawk l-Istati Membri li għadhom ġodda fir-risistemazzjoni u dawk li għandhom tradizzjoni itwal ta’ risistemazzjoni għandhom jiġu intensifikati. Barra minn hekk, il-kooperazzjoni prattika fil-proċess ta’ risistemazzjoni permezz, pereżempju, tal-kondiviżjoni tal-loġistika, l-organizzazzjoni ta’ titjiriet lokali, u l-iskambju ta’ tagħrif dwar każijiet individwali, jistgħu jiġu kkunsidrati.
Biex jiffaċilitaw tali skambji prattiċi, l-Istati Membri għandhom jagħmlu użu minn żjarat bilaterali għal programmi ta’ risistemazzjoni rispettivi. Eżempju tajjeb ta’ din il-prattika kienet żjara ta’ ħidma prattika lill-programm ta’ risistemazzjoni nazzjonali Netherlandiż organizzat fil-marġini tal-workshop tal-ATCR (Il-Konsultazzjonijiet Annwali bejn Tliet Partijiet dwar ir-Risistemazzjoni) fit-18 ta’ Frar 2016. L-Istati Membri b’esperjenza twila fir-risistemazzjoni għandhom jiġu inkoraġġuti jorganizzaw żjarat bħal dawn u jistiednu lil kontropartijiet minn madwar l-UE, b’mod partikolari minn dawk il-pajjiżi li għadhom biss qed jibdew bir-risistemazzjoni. Iż-żjarat jistgħu jinkludu elementi tal-proċedura tal-wasla, bħar-reġistrazzjoni u l-ħlas, kif ukoll il-parteċipazzjoni f’missjonijiet ta’ għażla.
Il-kooperazzjoni prattika tista’ tiġi esplorata wkoll fil-qafas tal-proġett EU-FRANK iffinanzjat mill-UE, li għandu l-għan li jiffaċilita r-risistemazzjoni u l-ammissjoni tar-refuġjati permezz tal-kondiviżjoni tal-għarfien. Il-proġett tal-Aġenzija Żvediża tal-Migrazzjoni bejn l-2016 u l-2020 għandu l-għan li joffri appoġġ operattiv lill-Istati Membri biex iżidu jew jibdew mill-ġdid programmi ta' risistemazzjoni u jiffaċilitawlhom il-kapaċità addizzjonali ta' risistemazzjoni u ammissjoni umanitarja. Żjara ta’ studju fl-Iżvezja mill-Estonja, il-Latvja, il-Litwanja u l-Polonja saret f’Ottubru 2015. F’April, l-Istati Membri huma mistennija li jiġu offruti permezz ta’ “sistema ta' ħbieb”, opportunità oħra biex jissieħbu bħala osservaturi fl-attivitajiet ta’ risistemazzjoni ta' Stati Membri oħra, bħal missjonijiet ta’ għażla, programmi ta’ orjentazzjoni kulturali, trasferiment ta’ refuġjati, jew arranġamenti ta’ akkoljenza.
Il-Forum għall-iskambju ta’ esperjenzi bejn stati ta’ risistemazzjoni offrut mill-ATCR, inklużi l-workshops tiegħu, hija għodda ta’ valur. L-Istati Membri l-ġodda għandhom ikomplu jiġu mħajra biex jipparteċipaw f’dawn l-iskambji.
Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni organizzat erba’ Forums ta' Risistemazzjoni u Rilokazzjoni fejn l-Istati Membri kollha kif ukoll l-UNHCR u l-IOM ipparteċipaw, u se tkompli torganizza laqgħat bħal dawn regolarment. Dawn il-laqgħat kif ukoll il-workshops tal-EASO dwar ir-risistemazzjoni huma opportunitajiet tajbin għal skambji u tagħlim fost l-esperti nazzjonali. Kooperazzjoni eqreb ma’ sħab oħra fil-proċess ta’ risistemazzjoni, b’mod partikolari l-UNHCR, l-IOM, is-soċjetà ċivili, u l-gvernijiet/muniċipalitajiet lokali tista' wkoll tgħin biex jissolvew bosta sfidi li l-Istati ta’ risistemazzjoni jiffaċċjaw. Il-ħidma ma’ muniċipalitajiet u NGOs tista’ b’mod partikolari tiġi esplorata sabiex jingħelbu l-problemi ta’ arranġamenti u kapaċitajiet ta’ akkoljenza u l-miżuri ta’ integrazzjoni.
Titjib fil-monitoraġġ tal-iskema
Għall-kredibbiltà tal-iskema huwa importanti li jiġu onorati l-wegħdiet miftiehma, minkejja tibdil possibbli fiċ-ċirkostanzi għall-Istati Membri partikolarment affettwati mill-fluss ta’ migranti u refuġjati. F’dan il-kuntest huwa importanti li l-progress ikun immonitorjat u rrappurtat regolarment. Dan l-element madankollu jeħtieġ li jiġi msaħħaħ, hekk kif l-informazzjoni dwar il-progress tal-iskema, inkluż għall-finijiet ta’ dan ir-rapport, inġabret permezz ta’ mezzi differenti (inkluż il-kwestjonarju mibgħut fit-8 ta’ Marzu li wieġbuh 17-il Stat, taħt l-Arranġamenti Integrati tal-UE għal Rispons Politiku f'Sitwazzjonijiet ta' Kriżi (IPCR)) li jistgħu jwasslu għal informazzjoni inkompleta jew inkonsistenti.
L-Eurostat jiġbor dejta annwali dwar ir-risistemazzjoni u se jkompli jagħmel dan ukoll fil-kuntest ta’ din l-iskema. Madankollu, fis-sitwazzjoni attwali, informazzjoni aktar regolari u dettaljata dwar il-progress hija meħtieġa. L-EASO nieda ġbir ta’ dejta ta’ kull xahar dwar ir-risistemazzjoni sa minn Marzu u l-ewwel informazzjoni hija mistennija li tiġi magħmula disponibbli f’April
. Il-Kummissjoni tistieden lill-Istati Membri u l-Istati Assoċjati biex jiżguraw ġbir bla xkiel u f’waqtu tal-informazzjoni. Jekk tkun meħtieġa informazzjoni aktar urġenti jew speċifika mill-Istati ta’ risistemazzjoni, in-netwerk tal-IPCR jista' jibqa' jintuża.
Rabta mal-isforzi globali ta’ risistemazzjoni
L-isforz ta’ risistemazzjoni tal-UE għandu jiżgura li l-Unjoni tieħu s-sehem tagħha ta’ responsabbiltà globali biex tipprovdi mezzi legali ta' protezzjoni lir-refuġjati. Il-laqgħa ta’ Livell Għoli tal-UNHCR dwar il-Kondiviżjoni tar-Responsabbiltà Globali permezz ta’ Mogħdijiet għall-Ammissjoni tar-Rifuġjati Sirjani f’Ġinevra fit-30 ta’ Marzu 2016 se tkun l-ewwel opportunità li jmiss għall-UE u l-Istati Membri tagħha biex iżidu l-appoġġ u l-parteċipazzjoni tagħhom f’inizjattivi internazzjonali mmirati lejn l-indirizzar tal-isfidi globali tal-migrazzjoni u tar-refuġjati, u jagħmlu pressjoni għal aktar wegħdiet.
Implimentazzjoni tal-Iskema Volontarja ta’ Ammissjoni Umanitarja mat-Turkija
Biex tiġi implimentata l-Iskema Volontarja ta’ Ammissjoni Umanitarja mat-Turkija u f’konformità mad-Dikjarazzjoni tal-Kapijiet ta’ Stat jew ta’ Gvern tas-7 ta’ Marzu 2016, għandha titkompla l-ħidma lejn l-istabbiliment ta’ skema kredibbli. Impenji ta’ politika konkreti huma meħtieġa mill-Istati Membri u l-Istati Assoċjati li huma interessati jieħdu sehem f’din l-iskema, b’mod partikolari f’dak li għandu x’jaqsam man-numru ta’ persuni li għandhom jiddaħħlu u f’liema perjodu ta’ żmien. Barra minn hekk, jeħtieġ li jintlaħaq ftehim fuq il-kundizzjonijiet biex titnieda u tiġi operata l-iskema mill-Partijiet kollha, inkluż mal-awtoritajiet Torok.
Sistema strutturata ta’ risistemazzjoni fl-UE
Filwaqt li jinbena fuq l-esperjenza fl-inizjattivi ta' risistemazzjoni u ammissjoni umanitarja li għaddejjin, il-Kummissjoni se tressaq proposta dwar ir-risistemazzjoni fl-UE kollha biex tinkwadra l-politika tal-UE dwar ir-risistemazzjoni. Dan għandu jippermetti li jkun hemm approċċ komuni u koordinat sikur u legali biex jaslu fl-UE persuni fil-bżonn ta’ protezzjoni. Din l-inizjattiva se tippermetti wkoll lill-UE biex tiġbor l-isforzi ta’ risistemazzjoni Ewropej b’mod aktar sistematiku u tagħti s-sehem ġust tagħha ta’ responsabbiltà globali biex ir-refuġjati fid-dinja jingħataw kenn.
4Il-pass li jmiss
Wara r-rakkomandazzjonijiet deskritti f’dan ir-rapport, l-Istati Membri għandhom ikomplu jtejbu l-implimentazzjoni tal-iskemi ta' rilokazzjoni u risistemazzjoni u jindirizzaw sfidi kbar. B'mod aktar urġenti, il-pass tar-rilokazzjoni għandu jitħaffef b’mod sinifikanti u jirrispondi b’mod konsistenti u effettiv għas-sitwazzjoni umanitarja ta’ emerġenza fuq il-post.
Il-proċess ta' rilokazzjoni jinvolvi bosta partijiet ikkonċernati u diversi fatturi kkontribwew s’issa għal din l-implimentazzjoni baxxa ħafna. Dan ir-rapport juri li filwaqt li l-problemi għadhom iridu jiġu indirizzati, l-Italja, il-Greċja u l-aġenziji differenti involuti fir-rilokazzjoni qegħdin iżidu l-isforzi tagħhom biex jiżguraw li sehemhom fil-proċess ikun implimentat mingħajr tfixkil. Madankollu, dawn l-isforzi għandhom ikunu akkumpanjati minn impenn simili min-naħa tal-Istati Membri ta’ rilokazzjoni. Ir-rieda tal-Istati Membri ta’ rilokazzjoni li jimplimentaw b’mod sħiħ l-obbligi tagħhom hija kruċjali sabiex ir-rilokazzjoni taħdem biex ikun żgurat li l-iskema tilħaq l-għan tagħha li tipprovdi appoġġ ta’ emerġenza għal kemm l-Italja kif ukoll il-Greċja biex dawn ikunu jistgħu jlaħħqu aħjar mal-influss kbir ta' migranti.
Il-Kummissjoni kkalkulat li biex jintlaħaq l-għadd ta’ impenji diġà allokati (106,000) taħt iż-żewġ Deċiżjonijiet tal-Kunsill dwar ir-rilokazzjoni fuq medja ta’ 18.5-il xhar li fadal, rata ta’ kull xahar ta' rilokazzjoni ta’ 5,679 għandha tinkiseb bħala minimu. Dan ifisser medja ta’ madwar 187 trasferiment kuljum u proċedura ta’ rilokazzjoni ta’ massimu ta’ ġimagħtejn. L-esperjenza reċenti ta’ trasferimenti ta' rilokazzjoni lejn il-Portugall mill-Greċja turi li l-proċedura ta’ rilokazzjoni tista’ tiġi implimentata wkoll fi żmien ġimgħa. Fuq il-bażi ta’ dan il-kalkolu, il-Kummissjoni tqis li tal-inqas 6 000 rilokazzjoni għandhom jitlestew sa meta jinħareġ it-tieni Rapport tagħha dwar ir-Rilokazzjoni u r-Risistemazzjoni fis-16 ta’ April, u li biż-żieda fir-rata, tal-inqas 20 000 rilokazzjoni għandhom jitlestew sa meta jinħareġ it-Tielet Rapport fis-16 ta’ Mejju, minħabba s-sitwazzjoni umanitarja ta’ emerġenza fuq il-post.
B’mod parallel, sabiex tiġi enfasizzata l-importanza tas-solidarjetà ma’ pajjiżi terzi affettwati fir-reġjun u r-rwol ta’ toroq legali għall-migrazzjoni, jeħtieġ li l-Istati Membri jiksbu riżultati fuq il-bqija tas-17,949 post ta’ risistemazzjoni. Matul il-bqija tal-perjodu, jeħtieġ li l-Istati Membri jirrisistemaw medja ta’ 855 persuna fi bżonn ta’ protezzjoni fuq bażi ta’ kull xahar.
B’konformità mal-impenn tagħha skont il-Pjan Direzzjonali “Lura għal Schengen”, il-Kummissjoni se tirrapporta kull xahar dwar il-progress li sar fl-implimentazzjoni tal-impenji ta’ rilokazzjoni u ta’ risistemazzjoni.