1. Introduzzjoni

Kif imħabbar mill-Kummissjoni fis-16 ta’ Settembru 2011 fil-Komunikazzjoni tagħha dwar it-tisħiħ tal-governanza ta' Schengen[1] u bl-appoġġ tal-Kunsill fit-8 ta’ Marzu 2012, il-Kummissjoni tippreżenta rapporti biennali lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar il-funzjonament taż-żona Schengen. Dan is-sitt rapport ikopri l-perjodu mill-1 ta’ Mejju sal-31 ta’ Ottubru 2014.

2. Il-qagħda 2.1. Il-qagħda mal-fruntieri esterni ta’ Schengen

Il-perjodu ta' rapportar kien karatterizzat minn żewġ żviluppi prinċipali. L-ewwel nett, il-migrazzjoni kontinwa bejn il-Mediterran u l-Ewropa, li laħqet il-massimu tagħha matul ix-xhur tas-sajf u kompliet titlef il-ħajjiet. It-tieni nett, bil-moviment sinifikanti fiż-żona Schengen ta’ persuni li jaslu l-Italja u jippruvaw imorru fi Stati Membri oħra.

L-għadd globali ta’ detezzjonijiet ta’ qsim irregolari tal-fruntieri żdied b’mod sinifikanti matul il-perjodu ta’ rapportar (minn Mejju sa Ottubru 2014). Din iż-żieda tista’ tiġi attribwita lil numru mingħajr preċedent ta’ detezzjonijiet irrapportat mill-Italja (kważi sitt darbiet aktar detezzjonijiet mill-Italja minn Mejju sa Lulju 2014 meta mqabbla mal-istess perjodu tas-sena ta’ qabel[2]). B’kollox[3], kien hemm 81 270 detezzjoni matul l-ewwel tliet xhur tal-perjodu ta’ rapportar (Mejju sa Lulju 2014, jiġifieri x-xhur li kien hemm dejta disponibbli għalihom meta nkiteb dan ir-rapport). Dan huwa iżjed minn 2,5 darba aktar minn dawk ta' matul l-istess xhur fl-2013, meta din iċ-ċifra kienet 31 406 u saħansitra ogħla minn matul l-istess perjodu fl-2011.

L-Italja rrapportat bil-bosta l-ogħla għadd ta’ arresti minn Mejju sa Lulju 2014, segwita mill-Greċja. In-nazzjonalitajiet ewlenin tal-persuni li nstabu matul dawk it-tliet xhur kienu Sirjani u Eritrej.

Ir-rotta ewlenija użata bejn Mejju u Lulju 2014 kienet il-Mediterran Ċentrali, b'żieda ta' kważi ħames darbiet aktar (għal aktar minn 48 000 detezzjoni) meta mqabbla mal-2013[4]. Ir-rotta tal-Mediterran tal-Lvant kienet it-tieni l-aktar użata b’mod frekwenti u l-għadd ta’ detezzjonijiet fuq din ir-rotta żdied b’aktar mid-doppju meta mqabbel mal-istess perjodu fl-2013 minħabba żieda ta’ detezzjonijiet mal-fruntieri Griegi, filwaqt li l-għadd ta’ detezzjonijiet fil-fruntieri Bulgari baqa' stabbli. Ir-rotta tal-Apulia u l-Calabria kienet it-tielet rotta l-aktar użata bi kważi disa’ darbiet aktar[5] għal iżjed minn 13 000 detezzjoni. Fl-aħħar nett, il-flussi fir-rotta tal-Balkani tal-Punent naqsu kważi bi tliet darbiet għal madwar 3 300 detezzjoni minħabba tnaqqis qawwi ta’ detezzjonijiet fil-fruntieri Ungeriżi.

Qabel il-Kunsill Ġustizzja u Affarijiet Interni (5 ta’ Ġunju 2014), il-Kummissjoni ppubblikat Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal “Implementation of the Communication on the Work of the Task Force Mediterranean”[6] li fih ippreżentat ħarsa ġenerali tal-passi konkreti li ttieħdu sa issa biex jiġu indirizzati l-flussi migratorji u tal-ażil u jiġu evitati mwiet ta’ migranti fil-Mediterran.

Il-Kummissjoni kompliet timmonitorja s-sitwazzjoni fil-Bulgarija u l-Italja fir-rigward tat-titjib tas-sistemi tal-ażil rispettivi tagħhom u se tkompli timmonitorja wkoll, f'kooperazzjoni mal-Istati Membri kkonċernati, il-ħtieġa possibbli li tintuża t-twissija bikrija, it-tħejjija u l-mekkaniżmu ta’ ġestjoni tal-kriżijiet abbażi tal-Artikolu 33 tal-Liġi dwar ir-Regolament Dublin III[7]. Barra minn hekk, il-Greċja qed timplimenta l-Pjan ta’ Azzjoni Nazzjonali għall-Ażil u l-Migrazzjoni, li jiskadi f’Diċembru 2014[8]. Ta’ min jinnota li dawn l-Istati Membri għamlu sforzi konsiderevoli biex jistabilizzaw u jtejbu s-sitwazzjoni, iżda huwa meħtieġ aktar progress.

Minn mindu faqqgħet il-kriżi fl-Ukraina, ma kienx hemm bidliet sinifikanti fin-numru ta’ detezzjonijiet ta’ qsim irregolari tal-fruntieri fuq din il-fruntiera esterna fuq l-art, li baqa' baxx. Madankollu, in-numru ta’ talbiet għall-ażil kien qed jiżdied b’mod stabbli, u li n-numru ta’ talbiet għall-ażil minn ċittadini Ukraini fl-Istati Membri tal-UE u l-pajjiżi assoċjati ta’ Schengen minn Mejju sa Lulju 2014 qabeż l-2 500 (iżjed minn 12-il darba aktar minn matul l-istess perjodu fl-2013). Ġiet osservata wkoll ċerta żieda fil-każijiet ta’ permanenzi irregolari ta’ ċittadini Ukraini.

Minkejja influss relattivament baxx ta’ persuni li jfittxu l-ażil u ta’ detezzjonijiet ta’ qsim irregolari tal-fruntieri minn persuni ta’ nazzjonalità Ukraina, l-Istati Membri u l-aġenziji tal-UE huma mħeġġa biex jagħtu l-attenzjoni adegwata lill-avvenimenti u b’mod partikolari l-implikazzjonijiet tagħhom għas-sigurtà tal-UE u ż-żona ta’ Schengen.

Rigward il-ġellieda barranin li jirritornaw mis-Sirja lejn l-UE, il-Kummissjoni tirrikonoxxi li l-fenomenu jirrappreżenta sfida għall-Istati Membri, b’mod partikolari f'dak li huwa marbut mad-detezzjoni tagħhom fil-fruntieri esterni. Il-Kummissjoni hija kunfidenti li l-qafas legali eżistenti huwa mgħammar b’mod adegwat biex jirrispondi għal din it-theddida, kemm fir-rigward ta’ kontrolli li għandhom jitwettqu fuq persuni kif ukoll fuq dokumenti tal-ivvjaġġar, u għandu jintuża bis-sħiħ. Għaldaqstant, il-Kummissjoni qed taħdem mal-Istati Membri biex tiżviluppa approċċ komuni biex isir l-aħjar użu mill-possibilitajiet skont il-liġi tal-Unjoni.

2.2. Il-qagħda fiż-żona Schengen

Minn Mejju sa Lulju 2014 il-livell ta’ detezzjonijiet ta’ permanenzi irregolari żdied b'35 % meta mqabbel mal-istess perjodu tal-2013 (sa 108 712 detezzjoni). L-Isvezja segwita mill-Ġermanja, Franza u Spanja kellha l-ogħla għadd ta’ detezzjonijiet matul dan il-perjodu.

Kif imsemmi fil-ħames rapport biennali, din is-sena in-Netwerk ta' Analiżi tar-Riskju tal-Frontex beda jiġbor id-dejta dwar il-movimenti sekondarji. Ta’ min jinnota li għadd ta’ pajjiżi (il-Bulgarija, Ċipru, id-Danimarka, il-Finlandja, il-Greċja, l-Islanda, Malta, il-Portugall kif ukoll l-Istat Membru mhux ta’ Schengen l-Irlanda) għadhom ma ressqux id-dejta tagħhom (is-sitwazzjoni minn Ottubru 2014). Barra minn hekk bosta Stati Membri bagħtu dejta mhux kompluta li tagħmilha impossibbli li jiġu rintraċċati r-rotot migratorji, għan essenzjali tal-eżerċizzju. Huwa ta’ importanza kbira li l-Istati Membri kollha jieħdu sehem sħiħ f’dan il-ġbir ta’ dejta, għax inkella l-analiżi tista’ tkun biss parzjali.

Operazzjoni “Mos Maiorum”, l-eżerċizzju ta’ ġbir ta’ informazzjoni l-aktar riċenti dwar il-flussi migratorji fiż-żona UE/Schengen, twettqet mit-13 sas-26 ta’ Ottubru 2014. Saret fil-qafas tal-Presidenza Taljana tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea (bħal seba' operazzjonijiet preċedenti bħal din taħt il-Presidenzi riċenti) u kienet immirata biex iddgħajjef il-kapaċità ta’ gruppi ta’ kriminalità organizzata li jiffaċilitaw il-migrazzjoni irregolari lejn l-UE u ffukata fuq il-qsim illegali tal-fruntieri. Din l-operazzjoni ġabret informazzjoni dwar ir-rotot ewlenin segwiti minn migranti irregolari u l-modus operandi ta' netwerks kriminali, użat għall-kuntrabandu ta’ persuni fl-UE kif ukoll dwar movimenti sekondarji. Ir-riżultati tal-operazzjoni se jiġu ppreżentati fir-rapport biennali li jmiss.

3. L-applikazzjoni tal-acquis ta’ Schengen 3.1. Każijiet fejn reġgħu ddaħħlu temporanjament il-kontrolli fil-fruntieri interni

L-Artikolu 23 tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen[9] jistipula li, f’każijiet eċċezzjonali, meta jkun hemm theddid serju għall-politika pubblika jew għas-sigurtà interna, Stat Membru jista’ jerġa’ jdaħħal kontrolli fil-fruntieri interni tiegħu għal perjodu ta' żmien li ma jaqbiżx dak li huwa strettament meħtieġ sabiex jiġi indirizzat it-theddid serju. Matul il-perjodu mill-1 ta’ Mejju sat-31 ta’ Ottubru 2014, kien hemm tliet każijiet fejn l-Istati Membri reġgħu daħħlu temporanjament il-kontrolli fil-fruntieri interni tagħhom: Il-Belġju mill-1 sas-6 ta’ Ġunju (minħabba s-Samit tal-G7), in-Norveġja, mill-24 sal-31 ta’ Lulju 2014 (minħabba theddida terroristika) u l-Estonja mill-31 ta’ Awwissu sat-3 ta’ Settembru (minħabba ż-żjara tal-President tal-Istati Uniti). Fiż-żmien meta nkiteb, ir-riżultati tal-introduzzjoni mill-ġdid temporanja fin-Norveġja biss huma magħrufa: aktar minn 165 000 persuna ġew iċċekkjati, li 17 minnhom ma tħallewx jidħlu, ħames persuni ġew arrestati u 12-il persuna applikaw għall-ażil. Il-valutazzjoni pprovduta mill-awtoritajiet Norveġiżi hija li l-azzjoni hija meħtieġa u proporzjonali mat-theddid identifikat u kellha effett preventiv importanti li tikkontribwixxi għas-sigurtà tas-soċjetà Norveġiża u l-interessi tagħha. Ir-riżultati ta’ dawn il-miżuri fiż-żewġ pajjiżi l-oħra, ladarba jkunu disponibbli, se jinġabru fil-qosor fir-rapport biennali li jmiss. L-Istati Membri għandhom jiftakru li, skont l-Artikolu 29 tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen, ir-rapport dwar ir-riżultati ta’ introduzzjoni mill-ġdid temporanja tal-kontrolli fil-fruntieri għandu jiddeskrivi, b’mod partikolari, il-valutazzjoni inizjali u r-rispett tal-kriterji msemmija fl-Artikoli 23a, 25 u 26a tal-Kodiċi, l-operazzjoni tal-verifiki, il-kooperazzjoni prattika mal-Istati Membri ġirien, l-impatt li rriżulta fuq il-moviment liberu ta’ persuni, l-effettività tal-introduzzjoni mill-ġdid tal-kontrolli fil-fruntieri interni, inkluż valutazzjoni ex-post tal-proporzjonalità tal-introduzzjoni mill-ġdid tal-kontrolli fil-fruntieri.

Sadanittant, l-awtoritajiet Olandiżi ppubblikaw ir-rapport dwar l-introduzzjoni mill-ġdid ta’ kontrolli fil-fruntieri interni mill-14 sat-28 ta’ Marzu 2014 (fir-rigward tas-Samit dwar is-Sigurtà Nukleari fl-Aja). Aktar minn 44 000 persuna ġew iċċekkjati, 188 persuna ma tħallewx jidħlu għal raġunijiet varji, 115 persuna ġew arrestati u 39 persuna applikaw għall-ażil. Skont l-awtoritajiet Olandiżi, l-introduzzjoni mill-ġdid temporanja ta’ kontrolli fil-fruntieri interni għenet biex tiġi pprovduta s-sigurtà interna u kellha effett preventiv importanti matul is-Samit li għadda mingħajr inċidenti sinifikanti.

3.2. Iż-żamma ta' nuqqas ta’ kontroll fil-fruntieri interni

Żewġ oqsma tal-acquis ta ' Schengen fejn allegatament ta' spiss ikun hemm ksur huma (1) jekk it-twettiq tal-kontrolli mill-pulizija qrib il-fruntieri interni għandhomx effett ekwivalenti għal kontrolli fil-fruntieri (l-Artikolu 21 tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen) u (2) l-obbligu li jitneħħew l-ostakoli għall-fluss fluwidu tat-traffiku, bħal-limitazzjonijiet tal-veloċità, f’punti ta’ qsim fit-toroq fil-fruntieri interni (l-Artikolu 22 tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen). Fil-perjodu mill-1 ta’ Mejju sal-31 ta’ Ottubru 2014, il-Kummissjoni kompliet l-investigazzjoni tagħha f’erba’ każijiet dwar ksur possibbli tad-dispożizzjonijiet dwar l-abolizzjoni ta' kontrolli interni fil-fruntieri, b'mod partikolari it-tneħħija tal-ostakoli għal fluss fluwidu tat-traffiku (rigward l-Awstrija, il-Belġju, l-Italja u s-Slovenja). Tlestiet investigazzjoni waħda (dwar il-Ġermanja), u ittra ta’ avviż formali li ntbagħtet lill-Ġermanja f’Ottubru 2014 dwar l-allegat nuqqas ta’ konformità tal-Liġi tal-Pulizija Federali Ġermaniża mal-Artikolu 20 u 21 (a) tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen. Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni għalqet il-proċedura ta’ ksur fir-rigward tal-leġiżlazzjoni Ċeka li kienet qed tobbliga lit-trasportaturi biex iwettqu kontrolli sistematiċi fuq persuni li jaqsmu l-fruntieri interni[10] minħabba li r-Repubblika Ċeka mmodifikat il-leġiżlazzjoni tagħha biex din tkun kompatibbli mal-liġi tal-UE.

3.3. L-iżvilupp ta’ Sistema Ewropea ta' Sorveljanza tal-Fruntieri (Eurosur)

Matul il-perjodu ta’ rapportar, saru t-tħejjijiet meħtieġa għall-estensjoni tas-Sistema Ewropea ta’ Sorveljanza tal-Fruntieri ta’ Schengen mid-19-il pajjiż ta' Schengen inizjali sat-30 kollha  sal-1 ta’ Diċembru 2014. Matul l-2014, ġew stabbiliti ċ-Ċentri Nazzjonali ta’ Koordinazzjoni tal-11-il pajjiż li fadal u l-Istati Membri ta’ Schengen kollha għamlu progress fl-iżvilupp ulterjuri tal-Istampi tas-Sitwazzjoni Nazzjonali tagħhom. Kien skedat li sal-aħħar ta' Novembru 2014 il-Frontex tgħaqqad il-kumplament tal-11-il ċentru man-netwerk ta’ komunikazzjoni tal-Eurosur u intensifikat il-kooperazzjoni tagħha mal-Aġenzija Ewropea għas-Sigurtà Marittima u ċ-Ċentru Satellitari tal-UE fil-provvediment ta' servizzi u informazzjoni fil-livell tal-UE, bħas-sistemi tar-rapportar tal-vapuri u l-immaġni bis-satellita. Il-Kummissjoni, il-Frontex u l-Istati Membri komplew it-tħejjijiet ta’ Manwal li jinkludi linji gwida tekniċi u operazzjonali għall-implimentazzjoni u l-ġestjoni tal-Eurosur. Dan il-Manwal se jiġi adottat mill-Kummissjoni fl-2015.

Matul il-perjodu ta’ rapportar, għall-ewwel darba l-immaġni bis-satellita miksuba fil-qafas tal-kooperazzjoni tal-EUROSUR għamluha possibbli li jiġu salvati l-ħajjiet tal-migranti. Mis-16 sas-17 ta’ Settembru, l-immaġni bis-satellita miksuba permezz tal-qafas tal-EUROSUR b’appoġġ ta’ proġett tal-FP7, setgħet tagħmilha possibbli li tiġi lokalizzata dgħajsa ta’ migranti bi 38 persuna abbord fil-Mediterran u jiġu salvati, inklużi tmien nisa u tliet itfal li damu tlett ijiem f’baħar miftuħ u kienet qed titbiegħed miż-żona fejn kienet oriġinarjament għaddejja l-attività ta' tiftix u salvataġġ għad-dgħajsa.

3.4. Ksur allegat ta’ partijiet oħrajn tal-acquis ta’ Schengen

Matul il-perjodu ta’ rappurtar, il-Kummissjoni għalqet investigazzjoni waħda (fir-rigward ta’ punt ta' qsim tal-fruntiera Bulgara fil-fruntiera bejn il-Greċja u l-Bulgarija li qabel ġie rrapportat li allegatament ma kienx jikkonforma mar-rekwiżiti meħtieġa skont il-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen) u talbet informazzjoni f’każ ġdid rigward il-fruntieri tal-art tal-Estonja (fir-rigward tar-rekwiżiti imposti fil-qsim tal-fruntiera, fir-rigward tal-Artikoli 5 u 7 tal-Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen). Barra minn hekk, il-Kummissjoni tkompli l-investigazzjoni tagħha fir-rigward tal-Greċja u l-Bulgarija dwar allegazzjonijiet ta' prattiki ta’ respinġiment fil-fruntieri esterni u bdiet stħarriġ dwar l-allegazzjonijiet ta’ tneħħija sommarja minn Spanja (Ceuta u Melilla).

Fir-rigward tal-ilmenti rċevuti kontinwi dwar il-ħinijiet ta’ stennija eċċessivi kkawżati mill-kontrolli mill-awtoritajiet Spanjoli fil-fruntiera ma’ Ġibiltà, wara żjara fuq il-post, il-Kummissjoni ħarġet rakkomandazzjonijiet kemm għal Spanja kif ukoll għar-Renju Unit biex jindirizzaw is-sitwazzjoni tat-traffiku f'din il-fruntiera u l-kuntrabandu tat-tabakk (ara l-ħames Rapport biennali għad-dettalji). Kemm Spanja u r-Renju Unit infurmaw lill-Kummissjoni dwar għadd ta’ miżuri li huma introduċew jew għandhom il-ħsieb li jintroduċu b’reazzjoni għal dawn ir-rakkomandazzjonijiet. Sabiex jiġu evalwawati aħjar il-passi li ttieħdu miż-żewġ awtoritajiet biex jimplimentaw ir-rakkomandazzjonijiet, il-Kummissjoni għamlet it-tieni żjara fuq il-post. Fit-30 ta’ Lulju 2014 rakkomandazzjonijiet addizzjonali ġew indirizzati liż-żewġ pajjiżi biex tittejjeb il-ġestjoni ta’ flussi tal-passiġġieri u tal-vetturi u biex il-kuntrabandu tat-tabakk jiġi indirizzat b’mod aktar effettiv. Il-Kummissjoni se tkompli tissorvelja s-sitwazzjoni mill-qrib u, b’mod partikolari, kif iż-żewġ Stati Membri se jimplimentaw ir-rakkomandazzjonijiet bil-ħsieb li tittejjeb is-sitwazzjoni taċ-ċittadini tal-UE li ta’ kuljum jaqsmu din il-fruntiera.

It-traspożizzjoni tad-Direttiva dwar ir-Ritorn (2008/115/KE) fil-leġiżlazzjoni nazzjonali

Mir-rapport preċedenti, l-Islanda saret l-aħħar Stat Membru ta’ Schengen li nnotifika t-traspożizzjoni sħiħa tad-Direttiva fil-liġi nazzjonali. Il-maġġoranza tal-kwistjonijiet ta’ traspożizzjoni identifikati fi Stati Membri ġew solvuti permezz tal-modifika tad-dispożizzjonijiet tal-liġi rilevanti. Il-Kummissjoni tkompli ssegwi b' mod sistematiku n-nuqqasijiet kollha identifikati u tniedi investigazzjoni fejn meħtieġ. Hija tiffoka b’mod partikolari fuq in-nuqqasijiet li għad fadal f’diversi Stati Membri, bħal aspetti tal-kundizzjonijiet ta’ detenzjoni u n-nuqqas ta’ sistemi indipendenti ta’ sorveljanza ta’ ritorn imġiegħel. F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni tipprevedi li tiftaħ proċeduri ta’ ksur kontra xi Stati Membri fix-xhur li ġejjin. Barra minn hekk, hemm lok għal titjib f’ħafna Stati Membri, b’użu aktar sistematiku ta’ alternattivi għad-detenzjoni u l-promozzjoni tat-tluq volontarju.

L-implimentazzjoni tar-Regolament dwar it-Traffiku Lokali tal-Fruntiera (KE Nru 1931/2006)

Il-Kummissjoni ilha tissorvelja l-implimentazzjoni tar-reġim tat-traffiku lokali tal-fruntieri sa mid-dħul fis-seħħ tiegħu fl-2006. Fir-rigward ta’ ftehimiet bilaterali li l-Istati Membri kkonkludew mal-pajjiżi terzi ġirien tagħhom, il-Kummissjoni kompliet l-investigazzjoni fir-rigward tas-Slovenja kif ukoll bdiet investigazzjoni ġdida mal-Kroazja u kompliet żewġ każijiet ta’ ksur, wieħed fir-rigward tal-Latvja u ieħor fir-rigward tal-Polonja.

3.5. Dgħufijiet identifikati permezz tal-mekkaniżmu ta’ evalwazzjoni ta’ Schengen

Skont il-mekkaniżmu attwali ta’ evalwazzjoni ta’ Schengen[11], l-applikazzjoni tal-acquis ta’ Schengen mill-Istati Membri tiġi evalwata b’mod regolari minn esperti mill-Istati Membri, mis-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill u mill-Kummissjoni.

Fil-perjodu mill-1 ta’ Mejju sal-31 ta’ Ottubru 2014, saru evalwazzjonijiet ta’ Schengen fil-qasam tal-fruntieri tal-ajru, il-viżi, il-protezzjoni tad-dejta u s-SIS/SIRENE fl-Isvizzera. Ir-rapporti qed jiġu ffinalizzati u huma mistennija li jinkludu kummenti kemm pożittivi kif ukoll negattivi u rakkomandazzjonijiet, inkluż fuq it-tħaffif tal-implimentazzjoni sħiħa tal-kategoriji u funzjonalitajiet tat-twissijiet SIS II (minħabba li l-Isvizzera għandha l-għan li tiffinalizza l-implimentazzjoni tas-SIS II biss fit-tieni nofs tal-2016, aktar minn tliet snin wara li tidħol fis-seħħ, b’mod parallel mal-aġġornament tas-sistema tal-pulizija nazzjonali tagħha).

It-tħejjijiet fir-rigward tal-mekkaniżmu l-ġdid tal-evalwazzjoni ta’ Schengen għadhom għaddejjin. F’konformità mar-Regolament 1053/2013 li jistabbilixxi mekkaniżmu ta’ evalwazzjoni u monitoraġġ biex tiġi vverifikata l-applikazzjoni tal-acquis ta’ Schengen[12], f’Lulju 2014 ġie adottat il-kwestjonarju standard ta’ evalwazzjoni[13]. F’Ottubru, ġie approvat il-programm ta’ evalwazzjoni annwali għall-2015 abbażi tal-programm ta’ evalwazzjoni pluriennali 2014-2019[14], b'kunsidrazzjoni għall-analiżi tar-riskju pprovdut mill-Frontex kif ukoll informazzjoni disponibbli minn aġenziji u korpi tal-UE rilevanti bħal Europol u l-Aġenzija għad-Drittijiet Fundamentali. L-ewwel evalwazzjonijiet skont il-mekkaniżmu l-ġdid (rigward iż-żjarat imħabbra) se jibdew fi Frar 2015. Sadanittant, saret enfasi partikolari fuq l-iżvilupp ulterjuri ta’ taħriġ għall-esperti tal-evalwazzjoni, inkluż l-aġġornament ta’ kurrikuli ta’ taħriġ eżistenti billi jiġu inklużi aspetti li ma kinux koperti qabel bħal ritorn.

3.6. It-tneħħija tal-kontrolli fil-fruntieri interni mal-Bulgarija u r-Rumanija

Il-Kunsill għadu ma jistax jiddeċiedi dwar it-tneħħija tal-kontrolli fil-fruntieri interni ta’ dawn il-pajjiżi. Il-Kummissjoni tkompli tappoġġja bis-sħiħ l-adeżjoni tal-Bulgarija u tar-Rumanija maż-żona Schengen.

4. Il-miżuri ta' sostenn 4.1. L-użu tas-Sistema ta’ Informazzjoni ta’ Schengen (SIS)

Il-Kummissjoni ssegwi mill-qrib l-implimentazzjoni ta’ kategoriji u funzjonalitajiet ġodda ta’ twissijiet tas-SIS fl-Istati Membri pprovduti permezz tat-tieni ġenerazzjoni ta’ dik is-sistema li daħlet fis-seħħ fid-9 ta’ April 2013. Matul il-perjodu ta' rappurtar kien hemm żieda sinifikanti fl-użu ta' kategoriji ġodda ta' oġġetti u funzjonalitajiet minħabba li l-maġġoranza tal-Istati Membri ffinalizzaw it-titjib tas-sistemi tal-pulizija nazzjonali tagħhom li issa jippermettu lill-utenti aħħarin tagħhom biex idaħħlu l-kategoriji l-ġodda tal-oġġett fis-SIS II. Dan kien il-każ b'mod partikolari fil-Ġermanja u fil-Greċja.

Fit-tieni kwart tal-2014, inħarġu rakkomandazzjonijiet fir-rigward tal-miżuri tas-sigurtà tas-SIS II bħala riżultat ta’ valutazzjoni totali tal-effiċjenza ta’ miżuri nazzjonali ta’ sigurtà mwettqa wara l-attakk ta’ dħul mhux awtorizzat kontra l-N.SIS Daniża (is-sistemi tad-dejta nazzjonali li jikkomunikaw mas-SIS Ċentrali) li affettwa s-sistema preċedenti SIS. Dawn jinkludu l-iżvilupp ta’ proċess ta’ rappurtar ta’ inċidenti iddokumentati b’mod sħiħ fiż-żona kollha ta’ Schengen u l-istabbiliment ta’ netwerk ta’ punti ta’ kuntatt ta’ sigurtà sabiex jitjieb l-iskambju tal-informazzjoni. Dan in-netwerk ġie finalment stabbilit fil-qafas ta’ eu-LISA (Aġenzija Ewropea għat-tmexxija operattiva tas-sistemi tal-IT fuq skala kbira fl-ispazju ta' libertà, sigurtà u ġustizzja). Barra minn hekk, l-Istati Membri kienu mħeġġa bil-qawwa biex iwettqu verifiki ta' sigurtà awtonomi fuq bażi regolari kif ukoll biex ma jesternalizzawx kull kompitu relatat mal-immaniġġjar operazzjonali tas-SIS II lil kuntratturi esterni.

Il-Kummissjoni fetħet investigazzjoni fir-rigward tal-Polonja dwar operazzjoni kontinwa tas-SIS II fil-fruntieri esterni u s-sigurtà fiżika tal-N.SIS.

Sabiex jiġi żgurat li l-Istati Membri se jħassru t-twissijiet inkonstistenti fis-SIS II[15], il-Kummissjoni nediet inizjattiva biex jiġu stabbiliti aktar dispożizzjonijiet legali dettaljati rilevanti fil-Manwal SIRENE[16]. L-SIS II kompliet tkun għodda importanti biex jiġu skoperti r-rotot ta’ terroristi u ta’ gruppi kriminali li jivvjaġġaw minn kategorija speċjali ta’ twissija li tippermetti l-kontroll diskret u speċifiku ta’ individwi u ċerti tipi ta’ oġġetti, inkluż fil-każ tat-theddida minn ġellieda barranin. Il-Kummissjoni tat bidu għal miżuri prattiċi relatati mal-implimentazzjoni tas-SIS II fl-Istati Membri sabiex jitħaffef l-iskambju ta’ informazzjoni fuq il-bażi ta’ dawk it-twissijiet filwaqt li tinżamm kunfidenzjalità tal-informazzjoni.

4.2. L-użu tas-Sistema ta’ Informazzjoni dwar il-Viża (VIS)

Is-Sistema ta' Informazzjoni dwar il-Viża (VIS) daħlet fis-seħħ fil-15 ta' Mejju 2014 fit-12, fit-13, fl-14 u fil-15-il reġjun (l-Amerika Ċentrali, l-Amerika ta’ Fuq, il-Karibew u l-Awstralasja)[17] u fil-25 ta’ Settembru 2014 fis-16-il reġjun (il-Balkani tal-Punent u t-Turkija)[18]. Fid-dawl tal-impatt kbir fir-Russja tal-ħruġ tal-viża fil-VIS, se jkun meħtieġ sforz sinifikanti biex tiġi żgurata l-introduzzjoni tiegħu f’dan il-pajjiż skedata li sseħħ matul il-perjodu li jmiss ta’ rapportar (mill-1 ta’ Novembru 2014 sat-30 ta’ April 2015). Prerekwiżit għal din l-introduzzjoni hija t-tlestija b’suċċess tal-estensjoni tal-kapaċità ta’ Sistema ta’ Tqabbil tal-Bijometrika li tappoġġja l-operazzjonijiet ibbażati fuq il-marki tas-swaba’ bħall-identifikazzjoni u l-awtentikazzjoni. Matul il-perjodu li jmiss ta’ rapportar, il-VIS hija skedata li tibda topera wkoll fl-Armenja, l-Azerbajġan, il-Bjelorussja, il-Ġeorġja, ir-Repubblika tal-Moldova u l-Ukraina.

Il-VIS qed taħdem sew u sal-aħħar ta’ Lulju 2014 is-sistema kienet ittrattat (minn mindu daħlet fis-seħħ) kważi 9 miljun applikazzjoni għall-viża Schengen, li abbażi tagħhom inħarġu 7,5 miljun viżi. Fil-5 ta’ April 2014, il-kapaċità tagħha ġiet estiża biex tħejji għall-attività li jmiss li dejjem qed tikber f’postijiet konsulari u fil-fruntieri. Il-passi għal estensjoni addizzjonali tal-kapaċità huma skedati skont l-iskeda ta’ implimentazzjoni tal-VIS. Jeħtieġ li l-Istati Membri jżidu l-isforzi tagħhom biex itejbu l-kwalità tad-dejta, kemm bijometrika kif ukoll alfanumerika, introdotta mill-awtoritajiet konsulari tal-Istati Membri fil-VIS kif spjegat fl-ħames rapport biennali.

Fil-11 ta' Ottubru 2014 l-użu tal-marki tas-swaba' biex isiru l-verifiki tat-titulari ta’ viża fil-punt ta' qsim tal-fruntiera Schengen sar obbligatorju għat-titulari ta’ viża li d-dejta tagħhom (inkluż marki tas-swaba', fejn applikabbli) ġew maħżuna fil-VIS. Għadu kmieni wisq biex jiġu pprovduti konklużjonijiet affidabbli dwar l-implimentazzjoni ta' din il-miżura l-ġdida. Huwa mistenni li l-ewwel konklużjonijiet għandhom ikunu disponibbli lejn l-aħħar tal-perjodu ta’ rapportar li jmiss. Fl-istadju attwali, huwa importanti li l-Istati Membri jinfurmaw b’mod adegwat lill-vjaġġaturi dwar dan ir-rekwiżit il-ġdid fil-fruntiera.

4.3. Il-politika dwar il-viża u l-ftehimiet ta’ ammissjoni mill-ġdid

Mekkaniżmu ta’ sospensjoni u mekkaniżmu ta’ reċiproċità rivedut fir-Regolament 539/2001

Sa issa, l-ebda Stat Membru ma talab li jingħata bidu għall-mekkaniżmu ta’ sospensjoni l-ġdid li daħal fis-seħħ f’Jannar 2014[19]. Skont id-dispożizzjonijiet tal-mekkaniżmu ta’ reċiproċità, fis-seħħ ukoll minn Jannar 2014, in-notifiki riċevuti minn ħames Stati Membri (il-Bulgarija, il-Kroazja, Ċipru, il-Polonja, ir-Rumanija) ta’ sitwazzjonijiet ta’ nuqqas ta' reċiproċità tal-viża ma’ ħames pajjiżi terzi (l-Awstralja, il-Brunej Darussalam, il-Kanada, il-Ġappun u l-Istati Uniti) ġew ippubblikati fil-Ġurnal Uffiċjali tal-UE fit-12 ta’ April 2014. Meta jkunu qed jiġu kkunsidrati l-għażliet disponibbli skont il-mekkaniżmu ta’ reċiproċità rivedut, għandhom jiġu kkunsidrati għadd ta’ fatturi li jinkludu l-passi meħuda mal-pajjiżi terzi. Il-Kummissjoni, f’konsultazzjoni mal-Istati Membri msemmija hawn fuq ipproponiet li jiġu stabbiliti laqgħat tripartiti regolari bejn il-pajjiż terz, l-Istat(i) Membru(i) kkonċernat/i u l-Kummissjoni, bl-objettiv li tiġi diskussa s-sitwazzjoni attwali u jiġu identifikati passi ulterjuri, eventwalment flimkien ma’ skeda ta’ żmien, li għandhom iwasslu sabiex tinkiseb reċiproċità sħiħa tal-viża mill-iktar fis possibbli. L-ewwel tali laqgħat mal-Awstralja, il-Ġappun, l-Istati Uniti u l-Kanada saru minn Mejju sa Lulju 2014. Fl-10 ta’ Ottubru 2014, il-Kummissjoni ppubblikat rapport li jivvaluta s-sitwazzjoni[20].

Il-mekkaniżmu ta’ monitoraġġ wara l-liberalizzazzjoni tal-viża għall-pajjiżi tal-Balkani tal-Punent

Minn Mejju sa Lulju 2014 (xhur li hemm dejta disponibbli għalihom[21]), l-għadd ta' applikazzjonijiet għall-ażil ippreżentati miċ-ċittadini tal-ħames stati Balkani tal-Punent mingħajr viża[22] fiż-żona Schengen u pajjiżi kandidati ta' Schengen żdiedu b'40 % mqabbla mal-istess tliet xhur fl-2013 (żieda ta' 7 % meta mqabbla ma' Frar sa April 2014). Il-Ġermanja baqgħet bil-bosta l-aktar Stat Membru affettwat, wara li tratta aktar minn 11 000 minn kważi 22 000 applikazzjoni ppreżentata fil-perjodu msemmi hawn fuq miċ-ċittadini ta' dawn il-ħames pajjiżi. Din kienet segwita mill-Isvezja, Franza (it-tnejn b’xi 1 000 applikazzjoni kull wieħed) u l-Belġju (aktar minn 400 applikazzjoni). Iċ-ċittadini Serbi baqgħu l-akbar grupp ta’ applikanti għall-ażil mill-Balkani tal-Punent (41 %), segwiti miċ-ċittadini Albaniżi (25 %). L-applikanti mill-ħames pajjiżi tal-Balkani tal-Punent kienu jirrappreżentaw 10 % tal-għadd totali ta’ applikanti għall-ażil fiż-żona Schengen u l-pajjiżi kandidati ta’ Schengen li jista’ jitqabbel mal-istess perjodu tas-sena li għaddiet (madwar 9 %).

Biex tiġi żgurata l-effiċjenza u l-ekwità tal-proċeduri tal-ażil, l-acquis tal-ażil tinkludi diversi dispożizzjonijiet diskrezzjonali, li jippermettu għal faċilitazzjonijiet proċedurali fit-trattament ta’ applikazzjonijiet għall-ażil li x’aktarx mhumiex fondati. Dawk id-dispożizzjonijiet ġew imsaħħa u ċirkoskritti aktar b’mod ċar minn strumenti ta’ riformulazzjoni li jikkostitwixxu s-Sistema Ewropea Komuni tal-Ażil. Il-valutazzjoni ta’ jekk il-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni ta’ dawn id-dispożizzjonijiet humiex issodisfati u, jekk ikun il-każ, id-deċiżjoni jekk u kif jiġu użati, għandha tittieħed minn kull Stat Membru fil-limiti tal-acquis dwar l-ażil.

Il-Kummissjoni qed tippjana li tippubblika l-ħames rapport dwar il-monitoraġġ wara l-liberalizzazzjoni tal-viża għall-pajjiżi tal-Balkani tal-Punent sa tmiem l-2014.

Ftehimiet ta’ ammissjonijiet mill-ġdid u faċilitazzjoni tal-viżi u liberalizzazzjoni tal-viżi

Il-proċess ta’ ratifika tal-ftehim ta’ ammissjoni mill-ġdid bejn l-UE u t-Turkija ġie kkompletat miż-żewġ naħat u l-Ftehim daħal fis-seħħ fl-1 ta’ Ottubru 2014. Fil-kuntest tad-djalogu ta’ liberalizzazzjoni tal-Viżi UE-Turkija (minn Marzu sa Ġunju 2014) twettqu żjarat tal-esperti fit-Turkija li ppermettew li tinġabar informazzjoni dwar kif it-Turkija tissodisfa l-punti ta’ riferiment tal-“Pjan direzzjonali lejn reġim mingħajr viża”. Fl-20 ta’ Ottubru 2014 l-Kummissjoni rrapportat dwar ir-riżultati[23].

Bħala riżultat tad-Dikjarazzjoni tal-Kapijiet ta’ Stat jew Gvern dwar l-Ukraina tas-6 ta’ Marzu 2014 wara l-ksur tas-sovranità u l-integrità territorjali tal-Ukraina mill-Federazzjoni Russa[24], id-djalogu dwar il-liberalizzazzjoni tal-viża mar-Russja ġie sospiż.

Mid-dħul fis-seħħ ta’ eżenzjoni mill-viża għaċ-ċittadini tar-Repubblika tal-Moldova li jkollhom passaport bijometriku fit-28 ta’ April 2014, l-ebda abbużi sinifikanti tal-ivjaġġar mingħajr viża ma ġew irreġistrati minn ċittadini tal-Moldova (dejta tal-aħħar ta’ Awwissu 2014).

Il-ftehimiet ta’ ammissjoni mill-ġdid u faċilitazzjoni tal-viżi mal-Ażerbajġan daħlu fis-seħħ fl-1 ta’ Settembru 2014. Rigward in-negozjati dwar l-ammissjoni mill-ġdid u l-faċilitazzjoni tal-viżi mal-Bjelorussja, l-ewwel ċiklu ta’ negozjati sar mit-12 sat-13 ta’ Ġunju 2014, filwaqt li it-tieni ċiklu mistenni li jseħħ aktar tard fis-sena. Fit-30 ta' Lulju, il-Kummissjoni ppreżentat abbozz ta' direttivi ta' negozjati għal-ftehimiet ta' ammissjoni mill-ġdid u faċilitazzjoni tal-viżi mat-Tuneżija għall-approvazzjoni tal-Kunsill.

Fis-17 ta’ Lulju 2014, il-Kummissjoni ppreżentat rakkomandazzjoni lill-Kunsill għal talba ta’ awtorizzazzjoni biex jibdew negozjati dwar ftehimiet għall-eżenzjoni tal-viża għal żjara qasira ma' 16-il stat gżira żgħira tal-Karibew u l-Paċifiku u l-Emirati Għarab Magħquda.

Saru Kumitati konġunti tal-Viża u Ammissjoni mill-ġdid mal-Ġeorġja u l-Armenja fl-4 ta’ Ġunju u l-10 ta’ Settembru 2014 rispettivament, li jikkonfermaw li l-implimentazzjoni tal-Ftehimiet ta’ Faċilitazzjoni tal-Viżi u Ammissjoni mill-ġdid tal-UE maż-żewġ pajjiżi qed jipproċedu sew.

5. It-triq 'il quddiem: Mistoqsijiet għal riflessjoni

L-iskop tar-rapporti biennali huwa li tingħata l-bażi għal dibattitu regolari fil-Parlament Ewropew u fil-Kunsill u biex b’hekk jingħata kontribut għat-tisħiħ tal-gwida politika u tal-kooperazzjoni fiż-żona Schengen. Kif indikat fl-ewwel rapport, huwa essenzjali li l-istituzzjonijiet Ewropej jżommu viġilanza fuq il-funzjonament taż-żona Schengen u jkunu lesti li jirreaġixxu għal kull sfida li jkun hemm quddiemha. Sabiex tiġi ffaċilitata d-diskussjoni, fil-mument tal-pubblikazzjoni ta’ dan ir-rapport, il-Kummissjoni tikkunsidra, li l-kwistjonijiet li ġejjin meħudin minn dan ir-rapport jistħoqqilhom diskussjoni partikolari:

1. Il-livell tat-tħejjija fost l-Istati Membri u l-aġenziji għal xenarju ta’ żieda sinifikanti fi qsim irregolari tal-fruntieri fil-fruntieri tal-art tal-Lvant tal-UE;

2. Miżuri ulterjuri li jistgħu jiġu kkunsidrati sabiex jissaħħaħ il-funzjonament ta’ Schengen fid-dawl tas-sitwazzjoni illum fil-viċinat Ewropew;

3. L-esperjenzi tal-Istati Membri sa issa fl-użu tal-VIS biex jiġu identifikati migranti mingħajr dokumenti li nstabu fiż-żona Schengen, kemm biex jiġu ttrattati l-applikazzjonijiet għall-ażil kif ukoll jingħataw bidu il-proċeduri ta’ ritorn.

[1]               COM (2011) 561 finali

[2]               Innota li l-Operazzjoni Mare Nostrum tal-Qawwa Navali Taljana bdiet f’Ottubru 2013.

[3]               Sakemm ma jkunx indikat mod ieħor, id-dejta fit-Taqsima 2 tittieħed mis-sistema ta’ skambju ta’ informazzjoni tan-Netwerk ta’ Analiżi tar-Riskju tal-Frontex, u tkopri ż-żona Schengen kif ukoll il-pajjiżi kandidati ta ' Schengen. Id-dejta tkopri biss iċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi li jkunu nstabu fil-fruntieri esterni (ħlief il-fruntieri esterni temporanji) huma u deħlin jew ippruvaw jidħlu b'mod illegali bejn il-punti ta' qsim tal-fruntiera. Iċ-ċifri għall-Kroazja huma inklużi mid-data tal-adeżjoni mal-UE.

[4]              Innota li minkejja li ċ-ċifri għal din ir-rotta jeskludu l-Apulia u l-Calabria, xi migranti li nstabu mill-Mare Nostrum ġew trasferiti (minħabba problemi ta' loġistika fi Sqallija) għal ċentri f'Apulia u l-Calabria u għaldaqstant ġew inklużi fiċ-ċifri li jikkorispondu għal dak ir-reġjun.

[5]               Ta' min jinnota, madankollu, li din iż-żieda sinifikanti hija dovuta prinċipalment minħabba t-trasferiment ta’ migranti f’Ġunju u Lulju 2014 kif spjegat fin-nota f’qiegħ il-paġna 4.

[6]               SWD(2014) 173 finali.

[7]         Ir-Regolament (UE) Nru 604/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta’ Ġunju 2013 li jistabbilixxi l-kriterji u l-mekkaniżmi biex ikun iddeterminat liema hu l-Istat Membru responsabbli biex jeżamina applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali ddepożitata għand wieħed mill-Istati Membri minn ċittadin ta’ pajjiż terz jew persuna apolida. L-għan tal-mekkaniżmu huwa li l-Istati Membri jiġu appoġġjati biex ilaħħqu mas-sitwazzjonijiet ta’ pressjoni partikolari fuq nuqqasijiet tas-sistemi tal-ażil rispettivi tagħhom, biex juru solidarjetà, u jgħinu lil dawk li jkunu qed ifittxu l-ażil u japplikaw għall-protezzjoni internazzjonali f’dawk l-Istati Membri.

[8]               F’Ottubru, il-Kummissjoni adottat Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal li jivvaluta l-istat ta’ implimentazzjoni tal-Pjan (SWD(2014) 316 finali).

[9]               Ir-Regolament (KE) Nru 562/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi Kodiċi Komunitarju dwar ir-regoli li jirregolaw il-moviment ta’ persuni minn naħa għal oħra tal-fruntiera (Kodiċi tal-Fruntieri ta’ Schengen), kif emendat bir-Regolament (UE) Nru 610/2013

[10] Ara l-ħames rapport biennali għad-dettalji.

[11]             SCH/Com-ex (98) 26 def.

[12]             ĠU L 295, 6.11.2013, p. 27.

[13]             Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni C (2014) 4657 finali tal-11 ta’ Lulju 2014 li tistabbilixxi kwestjonarju standard skont l-Artikolu 9 tar-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 1053/2013 tas-7 ta’ Ottubru 2013 li jistabbilixxi mekkaniżmu ta’ evalwazzjoni u monitoraġġ biex jivverifika l-applikazzjoni tal-acquis ta’ Schengen.

[14]             Id-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni C (2014) 3683 finali tat-18 ta’ Ġunju 2014 li tistabbilixxi programm ta' evalwazzjoni pluriennali għall-2014-2019 skont l-Artikolu 5 tar-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 1053/2013 tas-7 ta’ Ottubru 2013 li jistabbilixxi mekkaniżmu ta’ evalwazzjoni u monitoraġġ biex jivverifika l-applikazzjoni tal-acquis ta’ Schengen.

[15]             Ara l-ħames rapport biennali għal aktar dettalji.

[16]             Id-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni 2013/115/UE tas-26 ta’ Frar 2013, ĠU L 71, 14.3.2014.

[17]             Id-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni tas-7 ta' Mejju 2014 li tiddetermina d-data minn meta s-Sistema ta' Informazzjoni dwar il-Viża (VIS) għandha tibda topera fit-12, fit-13, fl-14 u fil-15-il reġjun (2014/262/UE)

[18]             Id-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni tat-28 ta' Awwissu 2014 li tiddetermina d-data minn meta s-Sistema ta' Informazzjoni dwar il-Viża (VIS) għandha tibda topera fis-16-il reġjun (2014/540/UE)

[19]             Il-mekkaniżmu ġie introdott mar-Regolament (UE) Nru 1289/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 539/2001 li jelenka l-pajjiżi terzi li ċ-ċittadini tagħhom għandhom ikollhom viża fil-pussess tagħhom meta jaqsmu l-fruntieri esterni u dawk iċ-ċittadini li huma eżentati minn dik il-ħtieġa, ĠU L 347, 20.12.2013. Ara t-Taqsima 4.3 tal-ħames rapport biennali għad-dettalji, fejn il-mekkaniżmu ta' sospensjoni l-ġdid kif ukoll il-mekknaniżmi ta' reċiproċità riveduti jiġu spjegati fid-dettal.

[20]             Rapport tal-Kummissjoni li jevalwa s-sitwazzjoni ta’ nuqqas ta’ reċiproċità ma’ ċerti pajjiżi terzi fil-qasam tal-politika dwar il-viżi, C(2014) 7218 finali tal-10 ta' Ottubru 2014.

[21]             Tintuża dejta mill-bażi tad-dejta tal-Eurostat kif disponibbli fil-21 ta’ Ottubru 2014 f’dan il-Kapitolu (ċifri għal Lulju ma jinkludux Ċipru).

[22]             Mill-aħħar tal-2009, iċ-ċittadini ta ' dik li kienet ir-Repubblika Jugoslava tal-Maċedonja (FYROM), il-Montenegro u s-Serbja li jkollhom passaport bijometriku bbenefikaw minn vjaġġar mingħajr viża lejn l-Istati Membri tal-UE, skont ir-Regolament 539/2001. Skont l-istess kundizzjonijiet iċ-ċittadini tal-Albanija kif ukoll tal-Bosnja u Ħerzegovina bbenefikaw mill-istess kundizzjonijiet ta ' vjaġġar mingħajr viża lejn l-Istati Membri tal-UE mill-15 ta' Diċembru 2010.

[23]             COM (2014) 646 finali.

[24]             https://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/ec/141372.pdf