52014DC0669

RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL dwar l-implimentazzjoni tal-Programm Ewropew tal-Enerġija għall-Irkupru /* COM/2014/0669 final - 2014/ () */


RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL

dwar l-implimentazzjoni tal-Programm Ewropew tal-Enerġija għall-Irkupru

I.     PROGRESS FL-IMPLIMENTAZZJONI TAL-PROGRAMM U L-LEZZJONIJIET MEĦUDA

L-infrastruttura u l-innovazzjoni tal-enerġija, li huma l-mutur tal-Programm Ewropew tal-Enerġija għall-Irkupru (EEPR), għadhom importanti llum daqskemm kienu fl-2009 meta ġie stabbilit l-EEPR. It-tnejn li huma għandhom rwol ewlieni x’jaqdu fit-titjib tas-sigurtà tal-provvista attwali u futura tal-enerġija u biex jintlaħqu l-miri tal-bidla fil-klima, u biex jiġi kkompletat is-suq intern.

L-avvenimenti politiċi riċenti fl-Ukraina u r-Russja taw xhieda għal darb'oħra ta' kemm hu importanti li tiġi żgurata s-sigurtà tal-provvista tal-gass. L-EEPR, permezz ta’ proġetti bħal flussi bidirezzjonali tal-gass, diġà kkontribwixxa għat-titjib tal-kapaċità tal-UE, partikolarment meta mqabbla mas-sitwazzjoni ta' qabel il-kriżi tal-gass fl-2009. L-appoġġ tal-EEPR għall-innovazzjoni fil-qasam tal-enerġija mir-riħ fuq il-baħar u l-ġbir u l-ħżin tal-karbonju (CCS) ikkontribwixxa wkoll b’mod sinifikanti biex jittejjeb l-użu tar-riżorsi indiġeni tal-UE, bħall-enerġija mir-riħ jew il-faħam.

Tagħrif dwar is-sitwazzjoni attwali tal-proġetti tal-EEPR huwa disponibbli f'dan is-sit tal-internet: http://ec.europa.eu/energy/eepr/doc/cswd_project_2014.pdf

Fil-Komunikazzjoni riċenti tagħha dwar l-Istrateġija Ewropea għas-Sigurtà tal-Enerġija, adottata fit-28 ta’ Mejju 2014[1], il-Kummissjoni saħqet dwar l-importanza tal-iżvilupp ta’ infrastruttura kritika bil-għan li tissaħħaħ is-sigurtà tal-enerġija tagħna.

L-infrastruttura u l-innovazzjoni ser ikunu kruċjali biex jintlaħqu l-miri tal-UE għall-klima u l-enerġija – sew jekk qed nitkellmu dwar il-miri 20/20/20 għal sorsi tal-enerġija rinnovabbli, l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija u t-tnaqqis tal-gassijiet b'effett ta' serra li hemm bħalissa, jew inkella dwar il-miri li dan l-aħħar il-Kummissjoni pproponiet għall-2030. Il-proġetti tal-enerġija mir-riħ fuq il-baħar tal-EEPR diġà qed jiġġeneraw l-elettriku għall-grilja u b’hekk qed jikkontribwixxu għall-miri tal-enerġija rinnovabbli u tal-gassijiet b’effett ta’ serra tal-UE. Il-proġetti ffinanzjati taħt il-Fond Ewropew għall-Effiċjenza Enerġetika (EEEF) qed jikkontribwixxu għall-effiċjenza tal-enerġija. Il-proġetti tas-CCS tal-EEPR huma essenzjali biex jagħtu xhieda f’waqtha tat-teknoloġija kosteffiċjenti li hija meħtieġa għall-mitigazzjoni tal-emissjonijiet ta’ gassijiet b’effett ta’ serra u għat-tranżizzjoni lejn ekonomija b’livell baxx ta’ karbonju. L-infrastruttura u l-innovazzjoni huma fatturi ewlenin biex jiġi kkompletat is-suq intern tal-enerġija u ħalli jiġu żviluppati interkonnessjonijiet sabiex tintemm is-sitwazzjoni li xi Stat Membru jkun iżolat min-netwerks Ewropej tal-gass u l-elettriku.

F’Marzu 2014, il-Kunsill Ewropew appella biex jiġu aċċellerati l-isforzi b’mod partikolari f’dak li għandu x’jaqsam mal-implimentazzjoni tal-miżuri kollha biex tinkiseb il-mira li tintlaħaq interkonnessjoni ta’ mill-inqas 10 % tal-kapaċità installata tagħhom tal-produzzjoni tal-elettriku għall-Istati Membri kollha[2]. Il-proġetti tal-EEPR diġà kkontribwew b’mod sinifikanti għal dan l-għan.

Il-proġetti tal-EEPR diġà kkontribwew b’mod sinifikanti biex l-għanijiet tal-UE, u l-proġetti li għadhom għaddejjin baqgħu rilevanti daqs qatt qabel għall-għanijiet il-ġodda li għadhom kif ġew proposti. Dan ir-rapport jistabbilixxi l-progress li sar fl-implimentazzjoni tal-proġetti u l-EEE F, għal kull parti tal-EEPR. Isegwi fuq ir-rapport li ġie adottat fl-2013[3], ikopri l-implimentazzjoni tal-proġetti ta' bejn Ottubru 2013 u l-31 ta' Awwissu 2014 u l-ħlasijiet li saru bejn l-1 ta' Lulju 2013 u l-31 ta' Awwissu 2014.

II.       L-IMPLIMENTAZZJONI ĠENERALI TAL-PROĠETT

Fi tmiem l-2013, 30 proġett minn 61 kienu diġà teknikament lesti, u effettivament kien tħallas ammont totali ta’ EUR 1,499,826,5484 miljun lill-benefiċjarji.

Ir-rata tal-ħlasijiet għadha baxxa, iżda kif jidher fis-CSWD (Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni) fl-Anness, il-parti l-kbira tal-proġetti tlestew u l-promoturi se jippreżentaw l-aħħar talba għall-ħlas sal-aħħar ta’ din is-sena. Dan jikkonferma d-diffikultajiet fl-ippjanar ta’ proġetti kbar u kumplessi bħal dawn. Fil-fatt, il-kumplessità tat-teknoloġiji involuti, speċjalment għall-integrazzjoni fil-grilja u s-CCS tal-Enerġija Ġġenerata mir-Riħ fuq il-Baħar (OWE), id-diffikultajiet għall-awtoritajiet pubbliċi kemm fil-livell tal-gvern u kemm fil-livell regolatorju biex joffru qafas regolatorju xieraq, in-nuqqas ta’ aċċettazzjoni pubblika, kif ukoll id-diffikultajiet marbutin mal-kwistjonijiet ambjentali u mal-akkwist pubbliku, ilkoll kienu jikkostitwixxu sfidi addizzjonali għall-promoturi tal-proġetti. Barra minn hekk, il-proċedura tal-għoti tal-permessi hija r-raġuni ta' ħafna dewmien.

Bħalissa, EUR 42 miljun f'fondi mhux minfuqa ġew irkuprati mill-proġett Ġermaniż tas-CCS. Għall-proġetti tal-infrastrutturi tal-elettriku u tal-gass li ġew itterminati, ġew diżimpenjati EUR 12-il miljun. Dan jista' jiġi spjegat parzjalment mill-fatt li l-ispejjeż finali kienu inqas mill-ewwel stima tal-ispejjeż.

1.         l-infrastrutturi tal-gass u tal-elettriku

Is-subprogramm tal-infrastruttura tal-EEPR jappoġġa 44 proġett fi tliet oqsma ewlenin ta’ attivitajiet.

Il-proġetti jiġu implimentati mill-operaturi tas-sistemi ta’ trażmissjoni (it-TSOs) f’kull Stat Membru jew mill-promoturi tal-proġetti. Ġie allokat ammont ta’ EUR 2.268 biljun, li EUR 897,973,693 miljun minnhom, jiġifieri 40 %, kienu diġà tħallsu lill-benefiċjarji sa April 2014. Il-ħlasijiet huma soġġetti għall-impenn sod tal-promoturi li jimplimentaw il-proġett permezz ta’ Deċiżjoni ta' Investiment Finanzjarju.

Il-proġetti jkopru tliet oqsma:

- Il-proġetti tal-infrastruttura u l-ħżin tal-gass: l-infrastruttura għat-trasport u l-kummerċ tal-gass madwar l-UE trid tiġi integrata aktar billi jinbnew il-konnessjonijiet li huma neqsin bejn l-Istati Membri. Is-sorsi u r-rotot tal-enerġija tal-UE, inkluż il-Gass Naturali Likwifikat (LNG), għandhom ikomplu jiġu ddiversifikati;

- Il-proġetti tal-fluss invertit tal-gass: Matul il-kriżi tal-provvista tal-gass fl-2009 bejn ir-Russja u l-Ukraina, il-biċċa l-kbira tal-Istati Membri tal-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant spiċċaw mingħajr gass, mhux minħabba nuqqas ta’ gass fl-Ewropa, iżda minħabba li l-infrastruttura eżistenti ma kienx fiha t-tagħmir u l-kapaċitajiet tekniċi meħtieġa biex il-flussi tal-gass jiġu invertiti biex minflok mil-Lvant għall-Punent imorru fid-direzzjoni opposta. Il-finanzjament tal-EEPR ipprovda appoġġ sabiex tiġi indirizzata din il-lakuna u issa fl-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant hemm fis-seħħ flussi li jistgħu jiġu invertiti. L-eżempji l-aktar prominenti ta’ proġetti li tlestew huma l-erba' (4) proġetti fl-Awstrija li jipprovdu aċċess aħjar għall-faċilitajiet ta’ ħżin Awstrijaċi f’Baumgarten lill-pajjiżi ġirien kollha, żewġ proġetti fis-Slovakkja biex jiżguraw fluss bidirezzjonali tal-gass bejn is-Slovakkja u r-Repubblika Ċeka, u bejn is-Slovakkja u l-Awstrija u aċċess imtejjeb għal UGS fis-Slovakkja; it-tliet (3) proġetti fir-Repubblika Ċeka li żiedu l-kapaċità tat-trażmissjoni fid-direzzjoni tal-grigal-lvant u proġett wieħed fl-Ungerija li jippermetti fluss sikur Punent–Lvant ta' gass naturali bejn l-Ungerija u r-Rumanija.

- Il-proġetti tal-infrastruttura tal-elettriku: L-integrazzjoni ta’ ammont dejjem ikbar ta' elettriku minn Sorsi differenti tal-Enerġija Rinnovabbli tirrikjedi investimenti kbar f’infrastruttura ġdida. Barra minn hekk, għadd ta’ Stati Membri għadhom “gżejjer tal-enerġija” għaliex mhumiex konnessi tajjeb mal-ġirien tagħhom u mas-suq intern tal-enerġija.

1.1       il-progress li sar s'issa

Sa issa, tlestew 27 mill-44 proġett tal-infrastruttura (meta mqabbla mad-19 fil-bidu tal-2013). Barra minn hekk, l-għajnuna finanzjarja ntemmet għal erba' (4) proġetti. Fis-settur tal-elettriku, tlestew seba' (7) proġetti. Il-ħames (5) proġetti li fadal mexjin sew, u wħud minnhom mistennija jitlestew matul din is-sena jew l-aktar tard sal-2015. Fis-settur tal-gass, tlestew 20 proġett. Tmienja (8) mexjin skont l-iskeda, u erba'  jinsabu fil-proċess li jiġu mitmuma. Il-biċċa l-kbira tal-proġetti tal-fluss invertit u tal-interkonnessjonijiet fl-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant tlestew (12-il proġett minn 14-il proġett). Il-fondi tal-EEPR għenu lill-proġetti biex jiżguraw il-finanzjament tagħhom u, għaldaqstant, biex jibdew jaħdmu mingħajr dewmien. Għalhekk, kemm is-sigurtà u kemm l-affidabbiltà tan-network tal-gass ġew imtejba, is-sigurtà tal-provvista u d-diversifikazzjoni żdiedu u l-konġestjonijiet kritiċi tneħħew.

Jistgħu jissemmew diversi eżempji. Il-fondi tal-EEPR żguraw iż-żieda mgħaġġla u l-kapaċitajiet transfruntiera tal-gass bejn Franza u l-Belġju. Fuq in-naħa tal-Belġju, inbnew żewġ stazzjonijiet ta’ kompressjoni ġodda (Berneau u Winksele) u dawn diġà qed jitħaddmu. Fuq in-naħa Franċiża, il-pajpijiet għat-taqsimiet Pitgam-Nedon u Cuvilly-Dierrey-Voisines ġew akkwistati u bħalissa għaddejjin xogħlijiet ta’ kostruzzjoni fihom.

Il-fondi tal-EEPR għenu biex is-sistema tat-trażmissjoni Daniża tiġi estiża u msaħħa biex tippermetti żieda tal-kunsinna tal-gass lejn l-Isvezja u l-importazzjoni tal-gass mill-Ġermanja permezz tal-punt ta’ interkonnessjoni ta' Ellund. Fil-futur, dan il-proġett jista’ jwassal il-provvisti ta’ gass Norveġiż lill-konsumaturi fl-Ewropa Ċentrali u r-reġjun Baltiku minn rotot possibbli min-Norveġja li jgħaddu mid-Danimarka.

It-tlestija taż-żewġ interkonnessjonijiet tal-elettriku bejn il-Portugall u Spanja fl-2011, fir-reġjuni ta' Douro u Algarve, għenet biex issir konnessjoni mas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli. Il-fondi tal-EEPR ikkontribwew b'mod sinifikanti għat-titjib u l-estensjoni tan-netwerk Portugiż u, b'riżultat ta' dan, żdiedu l-kapaċitajiet transfruntiera ma’ Spanja.

Il-fondi tal-EEPR appoġġaw ukoll it-twaqqif tal-ewwel interkonnessjoni tal-elettriku bejn l-Irlanda u r-Renju Unit. Billi kkontribwiet għaż-żieda fil-kapaċitajiet tal-interkonnessjoni tal-elettriku u ppermettiet l-integrazzjoni tal-enerġija ġġenerata mir-riħ lil hinn mix-xtut, din l-interkonnessjoni saħħet is-sigurtà tal-provvista u d-diversifikazzjoni tas-sorsi tal-enerġija għall-Irlanda.

Tliet proġetti tal-EEPR fir-reġjun Baltiku għandhom l-għan li jtejbu l-funzjonament tas-suq intern tal-enerġija u l-iżgurar ta’ kundizzjonijiet uniformi. Meta jitlestew, dawn il-proġetti ser jikkontribwixxu b’mod sinifikanti għat-titjib tas-sigurtà tal-provvista, u jippermettu l-kummerċ fl-elettriku u t-tnaqqis tal-bżonnijiet tal-importazzjoni tar-reġjun. F’dan il-kuntest, il-fondi tal-EEPR aċċeleraw il-kostruzzjoni ta’ interkonnessjoni tal-elettriku taħt il-baħar bejn l-Estonja u l-Finlandja (Estlink2) li bdiet titħaddem f’Marzu 2014. Estlink2 hija ħolqa importanti għall-integrazzjoni tas-suq tal-elettriku tal-ġejjieni bejn l-Istati Membri Baltiċi u n-Nord Pool Spot. Barra minn hekk, Estlink2 se żżid ukoll l-affidabbiltà tas-sistema Baltika tal-enerġija elettrika filwaqt li tnaqqas d-dipendenza tagħha fuq il-provvista tal-enerġija Russa.

Madankollu, minkejja li sar xi progress, erba’ proġetti fis-settur tal-gass iffaċċjaw diffikultajiet kbar u se jintemmu fl-2014. Dan jikkonċerna lil Nabucco, Galsi u Poseidon u l-proġett tal-fluss invertit fir-Rumanija. Għall-ewwel tliet (3) proġetti, in-negozjati kummerċjali għall-provvista tal-gass ma ġewx konklużi b’mod pożittiv. Fil-każ tal-proġett tal-fluss invertit fir-Rumanija, il-proġett ma setax jiġi implimentat minħabba raġunijiet tekniċi. 

1.2       LEZZJONIJIET MEĦUDA  

Seħħ progress sostanzjali fil-proġetti tal-infrastruttura tal-gass u tal-elettriku. Il-maġġoranza l-kbira tal-proġetti (40 minn 44) huma lesti jew qed javvanzaw. Għal xi proġetti, id-data finali tal-implimentazzjoni ġiet estiża (ara s-CSWD).

Globalment, l-EEPR qiegħed itejjeb b’mod konkret il-mod kif jaħdem is-suq intern, billi jipprovdi interkonnessjonijiet bejn il-partijiet tal-UE li jinsabu fil-Lvant u fil-Punent, u billi jżid is-sigurtà tal-provvista fil-pajjiżi u r-reġjuni kkonċerrnati. Inkisbu xi passi 'l quddiem importanti: il-proġetti tal-fluss invertit tal-gass qed jitħaddmu u evitaw kriżi fil-provvista tal-gass matul il-kesħa straordinarja li għamlet fi Frar tal-2012. Il-proġetti tal-elettriku appoġġati qed jagħtu impetu qawwi lit-tlestija tas-suq intern. Il-proġetti tan-netwerk tal-elettriku ser jikkontribwixxu biex jassorbu l-elettriku prodott mis-sorsi rinnovabbli. Qed isir progress fit-tlestija ta’ sistema ta’ infrastruttura tal-enerġija mal-UE kollha bis-saħħa tat-tneħħija tal-ostakli u tal-integrazzjoni progressiva tal-"gzejjer tal-enerġija” bħat-tliet Stati Baltiċi, il-Peniżola Iberika, l-Irlanda, Sqallija u Malta.

Sal-lum, huwa mbassar li l-maġġoranza tat-13-il proġett li għadhom għaddejjin bħalissa għandhom jitlestew matul l-2014 u l-2015 u li ftit huma l-proġetti li ser jittawlu sal-2017.

L-eżerċizzju tal-EEPR wera li xi proġetti ġew ittardjati l-aktar minħabba proċeduri ta' permessi, diffikultajiet regolatorji fil-każ ta' proġetti transfruntiera, u n-nuqqas ta' vjabbiltà kummerċjali. F’dan il-kuntest, l-EEPR jappoġġa l-iżvilupp ta’ politika Ewropea għall-infrastruttura tal-enerġija li tikkostitwixxi prijorità ewlenija tal-politika dwar l-enerġija. Il-linji gwida għall-infrastruttura trans-Ewropea tal-enerġija[4] jipprovdu miżuri għall-iżvilupp f'waqtu ta’ proġetti ta’ interess komuni (PCIs) fi tmien kurituri prijoritarji identifikati. B’mod partikolari, il-proġetti ta’ interess komuni huma intitolati li jibbenefikaw minn proċeduri mgħaġġla (massimu ta’ tliet snin u nofs) biex jinkisbu l-permessi għalihom, inċentivi regolatorji biex jiffaċilitaw l-implimentazzjoni ta’ proġetti transfruntiera u jistgħu jkunu eliġibbli li jirċievu fondi mill-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (CEF)[5].

2. Proġetti għall-Enerġija mir-Riħ fuq il-Baħar (Offshore Wind Energy - OWE)

2.1 Il-progress li sar sa issa

Is-subprogramm tal-EEPR kien jikkonsisti f'disa' (9) proġetti li jagħtu EUR 565 miljun ta’ appoġġ maqsuma bejn żewġ tipi ta’ attivitajiet:

· L-ittestjar, il-manifattura u l-użu fuq skala kbira ta’ turbini innovattivi u strutturi ta’ pedamenti fil-baħar (6 proġetti); kif ukoll

· L-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet ibbażati fuq moduli għall-integrazzjoni fil-grilja ta’ ammonti kbar ta’ trażmissjoni elettrika ġġenerata mir-riħ (3 proġetti).

Tlieta (3) minn dawn il-proġetti tlestew u wieħed (1) intemm minn qabel. EUR 226.981,500 ġew imħallsa għall-proġetti.

2.2       Il-progress li sar sa issa skont is-settur

2.2.1 Il-progress fit-Turbini Innovattivi u l-Istrutturi fuq il-Baħar

Mill-aħħar rapport, żewġ (2) proġetti oħra tlestew b’suċċess: Bard I u Borkum West II. Flimkien mal-proġett komplut Thornton Bank, dawn it-tliet proġetti rriżultaw f’925 MW ta’ kapaċità mir-riħ bis-saħħa tal-finanzjament mill-EEPR.

Proġett ieħor, Nordsee Ost, miexi skont il-pjan u l-impjant tat-turbini tar-riħ għandu jiġi kkummissjonat sal-aħħar tal-2014.

Għaż-żewġ proġetti li fadal, Aberdeen Offshore Wind Farm – Wind Deployment Centre u Global Tech I, l-implimentazzjoni għadha soġġetta għal diffikultajiet konsiderevoli. F’Aberdeen, diffikultajiet biex jinkisbu l-permessi tal-ippjanar dewmu l-proġett u l-aħjar stima għal deċiżjoni finali ta’ investiment hija t-tieni kwart tal-2015 (bi tlestija fl-2018). Għal Global Tech il-permessi nkisbu, iżda jeħtieġ koinvestitur qabel ma jkun jista’ jinkiseb aktar progress sinifikanti. Il-Kummissjoni qed tkompli tissorvelja s-sitwazzjoni mill-qrib u se ttemm il-proġetti jekk ma jsirx progress sodisfaċenti fi żmien 12-il xahar.

2.2.2 Progress bl-Integrazzjoni tal-Grilja tar-Riħ

Proġett wieħed, imsejjaħ HVDC Hub ġie tterminat. Filwaqt li fadal diversi snin sabiex jiġu rrealizzati ż-żewġ proġetti l-oħra, Kriegers Flak u Cobra Cable.

Għal Kriegers Flak, l-iżviluppaturi tal-proġett irċevew l-offerti għas-sejħa għall-offerti meħtieġa biex jinbena l-proġett. Offerti għal xi komponenti teknoloġiċi prinċipali kienu konsiderevolment ogħla mill-prezz li kien ġie stmat. Dan ġiegħel lill-iżviluppaturi tal-proġett biex jerġgħu jevalwaw id-disinn tal-proġett sabiex jitnaqqsu l-ispejjeż. Din l-evalwazzjoni għadha għaddejja u l-Kummissjoni qed tistenna proposta mill-promoturi biex kemm il-proġett u kif ukoll il-perjodu ta’ żmien tagħha jinbidlu. Hija se tivverifika l-proposta biex tara jekk huwiex kompatibbli mal-EEPR. Diment li jkun kompatibbli, il-proġett ser jerġa' jsejjaħ offerti għal xi komponenti qabel ma tittieħed id-deċiżjoni finali dwar l-investiment.

Fil-każ tal-proġett imsejjaħ Cobra cable, kien hemm progress sinifikanti mill-aħħar rapport 'l hawn. Il-ftehim ta’ għotja ġie emendat u l-azzjoni ttawlet sa Diċembru 2017. Wara l-konklużjoni tal-emenda l-iżviluppaturi tal-proġett ser japplikaw għall-permessi meħtieġa u joħrġu sejħiet għall-offerti sabiex jieħdu deċiżjoni finali dwar l-investiment fit-tieni kwart tal-2016. Il-kejbil għandu jkun operattiv sentejn wara.

3. Ġbir u Ħżin tal-Karbonju

Is-subprogramm tal-EEPR kien jikkonsisti f'sitt (6) proġetti li jagħtu EUR 1 biljun f’sostenn għal proġetti li jkollhom l-għan li jagħtu xhieda tal-proċess kollha tal-ġbir, it-trasport u l-ħżin tal-karbonju.

Fit-30 ta’ April 2014:

proġett wieħed (1) kien temm il-provvediment ta' impjanti pilota operattivi għall-ġbir, it-trasport u l-ħżin. tliet (3) proġetti ġew terminati qabel iż-żmien. żewġ (2) proġetti għadhom għaddejjin. EUR 374,871,355 ġew imħallsa għal dawn il-proġetti.

Il-progress tal-proġetti tas-CCS

Il-parti tal-proġett Compostilla koperta mill-għotja tal-EEPR tlestiet f’Ottubru 2013 bir-riżultat ta' kostruzzjoni b’suċċess ta’ tliet impjanti pilota li jkopru l-ġbir, it-trasport u l-ħżin. Ir-riżultati tat-testijiet magħmula f’impjanti pilota u ħidma preparatorja oħra kkontribwew għal tqassim tal-għarfien fin-Netwerk tal-Proġetti tas-CCS[6], li ppubblika wkoll rapport dwar il-proġett. L-iżviluppatur tal-proġett sussegwentement qatagħha li ma jkomplix jibni l-impjanti ta’ dimostrazzjoni, li ma kinux ikunu koperti mill-għotja tal-EEPR. L-impjanti pilota se jibqgħu iservu ta' faċilitajiet utli ħafna għall-ittestjar u se jibqgħu operattivi abbażi tal-appoġġ mill-gvern Spanjol u se joffru wkoll is-servizzi tagħhom fis-suq[7].

Iż-żewġ proġetti li baqa’, ROAD (fil-Pajjiżi l-Baxxi) u Don Valley (fir-Renju Unit), għadhom iħabbtu wiċċhom ma’ diffikultajiet notevoli biex jiksbu l-finanzjament meħtieġ kemm għall-kostruzzjoni kif ukoll għall-operat.

Fil-każ ta' Don Valley, il-proġett għamel progress sinifikanti fit-tħejjija biex tinbena l-infrastruttura għat-trasport u l-ħżin tad-CO2 f’akwifer tal-ilma mielaħ; madankollu, il-futur tal-proġett Don Valley iserraħ totalment fuq il-kisba ta' appoġġ operattiv mill-iskema Contract for Difference tar-Renju Unit. F’Awwissu 2014, il-Gvern tar-Renju Unit ippubblika dokument dwar l-ambitu tal-politika li jiddeskrivi l-passi li jmiss dwar it-tfassil possibbli tas-CCS għal skema Contract for Difference xierqa għal proġetti tas-CCS bħal Don Valley. Il-Kummissjoni ser tkompli d-diskussjonijiet tagħha kemm ma' dawk involuti fil-proġett u anki mal-Gvern tar-Renju Unit dwar l-għażla taż-żmien u l-prospett tal-proġett għall-kisba ta’ deċiżjoni ta’ investiment finali li tkun pożittiva.

Fil-każ tal-proġett ROAD id-diskrepanza fil-finanzjament, prinċipalment minħabba l-prezz baxx tad-CO2, tfisser li jridu jinstabu fondi addizzjonali. Il-Kummissjoni Ewropea investiet sforz konsiderevoli sabiex tipprova tgħaqqad flimkien l-Istati Membri kkonċernati, li jirrikonoxxu l-potenzjal tal-proġett, lis-sħab industrijali kkonċernati u lin-Norveġja biex isibu soluzzjoni. Dan kien jinkludi proposta li l-partijiet kollha jagħmlu frontloading ta’ finanzjament tal-proġetti u proposta oħra kif il-finanzjament ta’ Orizzont 2020 jista' jintuża biex jiġi attirat finanzjament addizzjonali mill-Istati Membri għall-fażi operattiva tal-proġett. Jinħtieġ li qabel il-31 ta’ Diċembru 2014, li hija d-data tat-tmiem tal-ftehim tal-għotja attwali tagħha tal-EEPR, tinstab soluzzjoni biex tingħalaq id-diskrepanza attwali fil-finanzjament ta’ ROAD , .

III         IL-FOND EWROPEW GĦALL-EFFIĊJENZA ENERĠETIKA (EEE F)

L-EEE F ġie stabbilit f’Lulju 2011 b’kontribuzzjoni tal-UE ta’ EUR 146.3 miljun biex jipprovdi appoġġ għal proġetti ta’ użu effiċjenti tal-enerġija. Dan jinkludi kontribuzzjoni ta’ EUR 125 miljun għal fond li sa issa laħaq volum totali ta’ EUR 265 miljun[8], appoġġat minn faċilità ta’ għotjiet ta’ assistenza teknika b’baġit ta’ EUR 20 miljun u EUR 1.3 miljun għal attivitajiet ta’ sensibilizzazzjoni

Mindu ġie adottat ir-rapport ta’ evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu f’Novembru 2013 bħala parti mill-aħħar Rapport annwali tal-EEPR, ġew approvati seba' (7) proġetti oħra. B’kollox, il-Fond alloka EUR 219-il miljun għal 13-il proġett, l-aktar fis-settur tal-effiċjenza enerġetika.

Il-kontribuzzjoni sħiħa tal-UE lill-Fond (EUR 125 miljun) ġiet allokata b'suċċess għal investimenti fi proġetti sal-31 ta’ Marzu 2014 kif meħtieġ b’dan ir-Regolament[9].

1. il-progress li sar sa issa

Fond

Fi tmiem l-2013, il-Fond iffirma t-tieni investiment ta' ekwità f’impjant kombinat tat-tisħin u l-qawwa elettrika mill-Bijomassa f’Rennes li jirrepeti investiment ta’ ekwità simili f’Orléans (it-tnejn li huma fi Franza). L-EEE F ikkompleta wkoll l-ewwel sħubija tiegħu ma' istituzzjoni finanzjarja: faċilità tal-finanzjament ekoloġiku mal-Bank Rumen "Banca Transilvania" biex jingħataw pakketti ta' self żgħar lill-awtoritajiet pubbliċi Rumeni flimkien ma' appoġġ għal assistenza teknika għal proġetti tal-effiċjenza enerġetika. Il-lista sħiħa ta’ proġetti approvati u ffirmati hija annessa ma' dan ir-rapport.

Għajnuna Teknika

Il-Pakkett ta' Assistenza Teknika (TA) ta' EUR 20 miljun appoġġa 20 proġett billi għenhom jirristrutturaw. Madwar EUR 2.2 miljun mill-pakkett tal-Assistenza Teknika se jibqgħu mhux allokati. Dan jista’ jiġi spjegat mill-fatt li l-biċċa l-kbira tal-proġetti ffinanzjati sa issa ma kellhomx bżonn ta' Assistenza Teknika. Fil-fatt, l-ewwel proġetti identifikati fil-fażi ta' eskalazzjoni tal-Fond kienu fi stadju ta' avvanz/livell ta' maturità ogħla minn dak meħtieġ sabiex jiġi indirizzat in-nuqqas ta’ żmien u l-għan tal-irkupru tar-Regolament. L-aktar appoġġ riċenti mogħti f'Assistenza Teknika fl-2013 kien lill-awtoritajiet pubbliċi ta’ Ringkøbing-Skjern (id-Danimarka) għall-iżvilupp ta’ proġett tal-bijomassa, lil Rhône-Alpes (Franza) biex iħejju l-programm ta’ aġġornament retroattiv tal-binjiet fl-iskejjel, lil Ore Valley Housing Association biex tiżviluppa sistema ta’ tisħin distrettwali u lil Elche (Spanja) biex jiġi żviluppat programm ta’ aġġornament retroattiv tal-binjiet u t-tidwil pubbliċi.

Attivitajiet li Jżidu s-Sensibilizzazzjoni

L-EPEC[10] iffinalizza l-kampanja għaż-żieda tas-sensibilizzazzjoni billi tefa' ħarstu fuq tliet (3) aspetti: l-appoġġ tal-iżvilupp tal-Ikkuntrattar tal-Prestazzjoni Enerġetika fl-Istati Membri, it-tħeġġiġ tal-użu ottimu tal-Fondi Strutturali u ta' Koeżjoni għall-effiċjenza enerġetika u l-enerġija rinovabbli u t-tixrid tal-informazzjoni dwar il-bidliet riċenti fil-politika u l-Qafas Finanzjarju Pluriennali 2014-2020 (MFF). Abbażi tat-tħejjija ta’ diversi dokumenti ta’ informazzjoni u tal-istrateġiji tal-pajjiżi, saru workshops u attivitajiet ta’ segwitu mfassla apposta f’diversi Stati Membri.

2. Konklużjonijiet ewlenin u prospettiva

Il-Fond issodisfa b’suċċess għanijietu billi alloka l-kontribuzzjoni sħiħa tal-UE sal-aħħar tal-perjodu ta’ investiment stabbilit mir-Regolament u pprovda soluzzjonijiet ta’ finanzjament innovattivi għal proġetti ta’ użu effiċjenti tal-enerġija. L-Assistenza Teknika tat xhieda li hija utli ħafna wkoll biex tappoġġa lill-awtoritajiet pubbliċi fit-tħejjija tal-proġetti tagħhom li sussegwentement ikunu se jiġu ffinanzjati mill-Fond.

L-EEE F ser ikompli jfittex approċċ ta’ investiment bilanċjat u jżid il-kopertura ġeografika tiegħu biex jakkomoda l-ħtiġijiet differenti tal-awtoritajiet pubbliċi lokali u reġjonali Ewropej. Sa issa, il-Fond stabbilixxa progressivament rekord solidu ta’ investimenti li jrendu profitt (profitt nett irreġistrat fl-2013) u issa se jfittex b'mod attiv għal aktar investituri avvanzati biex ikompi jingrana l-kontribuzzjoni tal-UE dejjem aktar.

IV konklużjonijiet ġenerali

L-EEPR ħalla riżultati tajbin. Il-maġġoranza tal-proġetti twettqu, b’mod partikolari l-partijiet tal-programm li jolqtu lill-interkonnetturi. Dawn iżidu r-reżiljenza tal-UE fid-dawl ta’ kwalunkwe kriżi fis-sigurtà tal-provvista, kif ukoll jikkontribwixxu lejn l-għanijiet tal-enerġija u t-tibdil fil-klima tal-UE.

L-EEE F irnexxa wkoll: ġie stabbilit fond kummerċjali li se jkompli jikber u li jipprovdi soluzzjonijiet finanzjarji u jiġġenera profitti li jkopru l-ispejjeż amministrattivi, id-dividends tad-detenturi tal-ishma u l-ħlas lura tal-kostijiet tal-istabbiliment.

L-aktar qasam problematiku huwa tas-CCS. Kif diġà ġie identifikat f’rapporti preċedenti, dan jirrifletti ħafna fatturi differenti, li l-aktar importanti fosthom huwa l-każ tan-negozju mibdul għat-teknoloġija mindu beda l-programm EEPR. Il-Kummissjoni qed tkompli tagħmel kull sforz politiku biex tkompli l-iżvilupp taż-żewġ proġetti li fadal; madankollu, is-suċċess tagħhom se jiddependi mill-isforzi ta’ investituri privati u l-gvernijiet nazzjonali.

Filwaqt li l-implimentazzjoni tal-programm ħadet aktar fit-tul milli mistenni f’xi oqsma, dan ġeneralment kien dovut għal raġunijiet lil hinn mill-kontroll dirett tal-Kummissjoni. Il-kwistjonijiet tal-permessi (eż. Aberdeen), il-problemi dwar l-ispiża tat-teknoloġiji innovattivi (eż. Kriegers Flak), in-noveltajiet regolatorji fil-livell nazzjonali (eż. Cobra Cable) u l-kisba tal-finanzjament, kollha kkontribwew għal dewmien.

Madankollu, minkejja dan id-dewmien, il-valur ta’ infrastruttura fuq skala kbira, it-teknoloġiji innovattivi u l-metodi innovattivi ta' finanzjament tal-UE biex tinkiseb is-sigurtà tal-provvista tal-UE, is-suq intern u l-għanijiet tat-tibdil fil-klima għadu għoli. Dan ġie enfasizzat mill-Kunsill u l-Parlament Ewropew meta dawn żiedu l-fondi tal-UE għall-infrastruttura tal-enerġija u l-innovazzjoni fil-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa, Orizzont 2020 u l-Fondi Strutturali skont il-qafas finanzjarju l-ġdid. It-tlestija tal-proġetti tal-EEPR li jifdal se tikkomplementa dawn il-programmi, filwaqt li sservi ta' esperjenza siewja fuqiex nibnu hekk kif dawn il-proġetti qed jiġu applikati.

[1]               COM(2014) 330 final

[2]               L-Istrateġija Ewropea għas-Sigurtà tal-Enerġija tipproponi li din il-mira tiġi estiża għal 15 % sal-2030.

[3]               COM (2013) 791 final

[4]               Ir-Regolament (KE) Nru 347/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' April 2013 dwar linji gwida għall-infrastruttura tal-enerġija trans-Ewropea, ĠU L115, 25.04.2013, p.39.

[5]               Ir-Regolament (UE) Nru 1316/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Diċembru 2013 li jistabbilixxi l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa, ĠU L 348, 20.12.2013, p. 129.

[6]               http://ccsnetwork.eu/

[7]               http://www.ciuden.es/index.php/en/tecnologias/instalaciones

[8]           Saru investimenti oħra ta' EUR 75 mill-Bank tal-Invesiment Ewropew, EUR 60 miljun mill-Cassa Depositi e Prestiti

SpA (CDP) u EUR 5 miljun mill-Investment Manager Deutsche Bank (DB).

[9]               Ir-Regolament (UE) Nru 1233/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-15 ta' Diċembru 2010 li jemenda r-Regolament (KE) Nru 663/2009 li jistabbilixxi programm li jgħin l-irkupru ekonomiku permezz tal-għoti ta' għajnuna finanzjarja Komunitarja għal proġetti fil-qasam tal-enerġija, ĠU L 346, 30.12.2010, p. 5.

[10]             Iċ-Ċentru Ewropew ta’ Kompetenza dwar il-PPP (EPEC) huwa inizjattiva konġunta tal-BEI, il-Kummissjoni Ewropea u l-Istati Membri tal-UE u l-pajjiżi kandidati. L-EPEC jgħin sabiex isaħħaħ il-kapaċità tal-membri tas-settur pubbliku tiegħu biex jidħlu fi tranżazzjonijiet ta’ Sħubija Pubblika-Privata (PPP). http://www.eib.org/epec/.

ANNESS 1

Ħlasijiet skont l-EEPR

Ammont totali tal-ħlasijiet li saru għall-proġetti tal-EEPR (EUR) Fil-31 ta’ Awwissu 2014:

BL || sena || Totali

Interkonnetturi || 2010 || 360,855,255.05

|| 2011 || 224,168,978.21

2012 || 129,803,680.81

2013 || 126,931,210.31

2014 || 56,214,568.83

totali |||| 897,973,693.21

CCS || 2010 || 193,746,614.74

2011 || 192,003,911.76

2012 || -5,616,118.92

2013 || 26,844,338.79

2014 || -32,107,391.30

totali |||| 374,871,355.07

ENERĠIJA MIR-RIĦ MINN IMPJANTI FUQ IL-BAĦAR || 2010 || 146,307,027.84

|| 2011 || 41,300,324.67

2012 || 15,624,303.94

2013 || 11,990,156.27

2014 || 11,759,687.45

totali |||| 226,981,500.17

Il-Fond Ewropew għall-Effiċjenza Enerġetika ||||

|| 2011 || 30,000,000.00

|| 2012 || 934,251.15

2013 || 24,892,026.95

2014 || 32,333,453.99

totali || || 88,159,732.09

Totali komplessiv || 2010 || 700,908,897.63

2011 || 487,473,214.64

|| 2012 || 140,746,116.98

2013 || 190,657,732.32

2014 || 68,200,318.97

Totali || || 1,587,986,280.54

L-ordnijiet ta’ rkupru tnaqqsu mill-ħlasijiet