RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL dwar l-implimentazjzoni tar-Rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2009 dwar l-istabbiliment ta' Qafas ta' Referenza Ewropew għall-Assigurazzjoni tal-Kwalità għall-Edukazzjoni u t-Taħriġ Vokazzjonali /* COM/2014/030 final */
RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT
EWROPEW U LILL-KUNSILL dwar l-implimentazjzoni tar-Rakkomandazzjoni
tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2009 dwar
l-istabbiliment ta' Qafas ta' Referenza Ewropew għall-Assigurazzjoni
tal-Kwalità għall-Edukazzjoni u t-Taħriġ Vokazzjonali (Test b'rilevanza għaż-ŻEE) WERREJ 1........... Introduzzjoni................................................................................................................ 3 2........... Kisbiet fil-garanzija tal-kwalità
fl-edukazzjoni vokazzjonali u t-taħriġ........................ 4 2.1........ Mekkaniżmi ta’ garanzija
tal-kwalità fil-livell tas-sistema tal-ETV.............................. 4 2.2........ Mekkaniżmi ta’ garanzija
tal-kwalità fil-livell ta’ fornitur tal-ETV.............................. 5 3........... Sfidi li jridu jingħelbu................................................................................................... 7 3.1........ Il-kontribuzzjoni tal-EQAVET
għat-trasparenza fl-ETV............................................. 7 3.2........ Governanza................................................................................................................... 8 4........... Il-konklużjonijiet u l-passi
li jmiss................................................................................. 8 4.1........ Konklużjonijiet evalwattivi........................................................................................... 8 4.2........ It-tlestija tal-EQAVET................................................................................................. 9 4.3........ Lil hinn mill-EQAVET............................................................................................... 10 1. Introduzzjoni Sabiex toħroġ mill-kriżi
ekonomika l-Ewropa teħtieġ tkabbir intelliġenti[1], li jeħtieġ
nies b’ħiliet aħjar. It-tbassir tas-CEDEFOP jikkonferma li d-domanda
għal dawk b’ħiliet baxxi se tonqos, filwaqt li d-domanda għal
ħiliet ogħla se tiżdied, u l-ogħla domanda ser tkun
għal nies b’ħiliet medji[2]. F’dan il-kuntest, l-edukazzjoni u
t-taħriġ vokazzjonali (ETV), għandhom rwol kruċjali kif
enfasizzat f’serje ta’ dokumenti ta’ strateġija reċenti tal-Kummissjoni.
Minkejja l-fokus politiku qawwi li ngħata lill-ETV, l-isfidi għadhom
sinifikanti: li tiżdied l-attrattività tiegħu, li jiġi integrat
fih element akbar tat-tagħlim fuq ix-xogħol, li titjieb ir-relevanza
tiegħu fis-suq tax-xogħol, li tiġi żviluppata gwida
aħjar fil-karrieri u l-edukazzjoni, li jiġi integrat l-iżvilupp
professjonali tal-għalliema u ta' dawk li jħarrġu, u li jittejbu
r-rikonoxximent u t-trasparenza tar-riżultati tat-tagħlim tal-ETV
bejn il-pajjiżi u fil-mogħdijiet kollha differenti tal-edukazzjoni. Il-garanzija tal-kwalità (Quality Assurance)
għandha rwol importanti fit-taħlil ta’ dawn l-isfidi, b’mod
partikolari biex jingħeleb in-nuqqas ta’ tlaqqigħ bejn il-ħiliet
u tittejjeb l-impjegabilità taż-żgħażagħ sabiex
finalment ikun hemm fehim komuni tal-eċċellenza tal-ETV,
jitħaffef ir-rikonoxximent reċiproku ta’ tagħlim miksub
f’diversi pajjiżi u biex b’hekk ikun hemm aktar mobbiltà u rispons
aħjar tal-isfidi ekonomiċi u tas-soċjetà. Dan hu l-ewwel rapport dwar il-progress
tal-garanzija tal-kwalità fl-ETV fl-Unjoni Ewropea, wara l-adozzjoni
tar-Rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju
2009 dwar l-istabbiliment ta' Qafas ta' Referenza Ewropew
għall-Assigurazzjoni tal-Kwalità għall-Edukazzjoni u t-Taħriġ
Vokazzjonali[3]
(minn hawn 'il quddiem ir-Rakkomandazzjoni dwar l-EQAVET) Dan jiġbor
fil-qosor l-esperjenza miksuba u jippreżenta l-proposti tal-Kummissjoni
għall-ġejjieni. Ir-Rakkomandazzjoni dwar l-EQAVET
tistabbilixxi strument ta’ referenza sabiex jgħin lill-Istati Membri
jippromwovu u jissorveljaw it-titjib kontinwu tas-sistemi tal-ETV. Il-qafas
għandu jikkontribwixxi għat-titjib tal-kwalità fl-ETV u għal
aktar trasparenza, u konsistenza fl-iżviluppi tal-politika tal-ETV fost
l-Istati Membri, u b'hekk jippromwovi l-fiduċja reċiproka,
il-mobilità tal-ħaddiema u l-istudenti, u t-tagħlim tul
il-ħajja. Il-qafas jinkludi ċiklu ta’ erba’
fażijiet (ippjanar, implimentazzjoni, valutazzjoni u reviżjoni); kull
wieħed hu appoġġat minn kriterji tal-kwalità u deskritturi
indikattivi[4],
li għandhom jiġu applikati fuq il-livelli tas-sistema tal-ETV,
il-fornitur u l-għoti tal-kwalifiki. Dan jipprovdi approċċ
sistematiku għall-kwalità u jagħti enfasi qawwija
lill-monitoraġġ u t-titjib tal-kwalità billi jamalgama l-evalwazzjoni
interna u esterna, ir-reviżjoni u l-proċessi l-oħra
għat-titjib, appoġġati mill-kejl u l-analiżi kwalitattiva. Il-qafas għandu jitqies bħala “kaxxa
tal-għodda”, li minnha utenti varji jistgħu jagħżlu dawk
l-elementi li huma jqisu l-aktar rilevanti għas-sistemi speċifiċi
tagħhom. L-indikaturi proposti għall-kejl tat-titjib fil-kwalità
fl-ETV jikkonċernaw dejta bħalma huma investiment
fit-taħriġ tal-għalliema u ta’ min iħarreġ,
il-parteċipazzjoni, ir-rata ta' dawk li jlestu u jiġu allokati
fil-programmi tal-ETV, l-utilizzazzjoni tal-ħiliet miksuba fuq il-post
tax-xogħol, ir-rata tal-qgħad, il-prevalenza ta’ gruppi vulnerabbli,
il-mekkaniżmi għall-identifikar tal-ħtiġijiet
tat-taħriġ fis-suq tax-xogħol u skemi użati
għall-promozzjoni tal-aċċess għall-ETV. Ir-Rakkomandazzjoni stiednet lill-Istati
Membri biex ifasslu approċċ nazzjonali bl-għan li jtejbu
s-sistemi tal-garanzija tal-kwalità fil-livell nazzjonali, jaħtru Punt
Nazzjonali ta' Referenza ta' Garanzija tal-Kwalità (NRP) u li jipparteċipaw
fin-netwerk Ewropew (in-netwerk EQAVET). 2. Kisbiet
fil-garanzija tal-kwalità fl-edukazzjoni vokazzjonali u t-taħriġ 2.1. Mekkaniżmi
ta’ assigurazzjoni tal-kwalità fil-livell tas-sistema tal-ETV L-eċċellenza tal-ETV fil-livell
tas-sistema timplika strateġija ta' żvilupp kontinwu tal-ħiliet,
li timmira lejn riżultati ta’ tagħlim ta’ kwalità għolja,
mobilità, rikonoxximent u permeabilità reċiproċi, kif ukoll
il-ħolqien ta’ politiki bbażati fuq l-evidenza li jtejbu
l-effettività u l-effiċjenza tas-sistema; din timplika wkoll kooperazzjoni
u investiment konġunt u l-integrazzjoni tal-ETV fis-sistema ġenerali
tal-edukazzjoni u t-taħriġ[5]. Skont ir-riżultati
tal-istħarriġ tas-segretarjat tal-EQAVET[6] u tal-evalwazzjoni
esterna[7],
aktar minn 20 pajjiż ikkonsolidaw l-approċċi tal-garanzija tal-kwalità
tagħhom u l-EQAVET ikkontribwixxa direttament fit-tfassil tas-sistema
nazzjonali f’14-il pajjiż (BG, CZ, EL, HU, HR, MT, RO, FYROM, u BE fr, ES,
IT, LV, LT, SI fejn għaddejjin ir-riformi). Il-maġġoranza
tal-approċċi jkopru kemm l-ETV[8]
inizjali u kemm l-ETV li jkompli[9],
u fil-biċċa l-kbira l-forniment istituzzjonali ffinanzjat
pubblikament. Xi pajjiżi diġà kellhom approċċi kompatibbli
mal-EQAVET u għalhekk ma kienx hemm bżonn li jinbidlu b’mod
sinifikanti. Ilum il-ġurnata, ħafna mis-sistemi
nazzjonali tal-edukazzjoni u t-taħriġ tal-UE għandhom standards
ta’ kwalità għall-fornituri tal-ETV[10]
li jintużaw prinċipalment bħala kundizzjoni
għall-finanzjament, l-akkreditazzjoni u/jew ikunu meħtieġa
bħala parti mill-leġiżlazzjoni. Kważi l-Istati Membri kollha jiġbru
dejta biex itejbu l-effettività u l-effiċjenza tas-sistemi tagħhom u
ħasbu għal metodoloġiji xierqa tal-ġbir tad-dejta,
pereżempju, kwestjonarji u indikaturi/metrika. Madankollu, dan ma jfissirx
awtomatikament li l-proċessi jiġu eżaminati mill-ġdid b'mod
regolari u li tfasslu pjanijiet ta’ azzjoni għall-bidla, billi
l-istħarriġ juri li madwar terz biss tal-pajjiżi dejjem iwettqu
reviżjonijiet regolari u jfasslu pjanijiet ta’ azzjoni.
Fil-maġġoranza tal-każijiet, l-Istati Membri jippubblikaw
l-informazzjoni dwar ir-riżultati tal-valutazzjonijiet disponibbli.[11] Fir-rigward tal-użu tal-indikaturi,
il-prattiki fil-pajjiżi kollha huma pjuttost differenti. Filwaqt li xi
indikaturi jidhru li jintużaw mill-maġġoranza tal-Istati Membri
(pereżmpju, ir-rata tal-parteċipazzjoni u t-tlestija fil-programmi
tal-ETV) indikaturi ewlenin oħra orjentati lejn ir-riżultat,
bħalma huma “l-utilizzazzjoni ta’ ħiliet fuq il-post tax-xogħol”
jew “is-sehem tal-istudenti impjegati f'mument magħżul wara
t-tlestija tat-taħriġ” jintużaw inqas, anke jekk dawn
jistgħu jipprovdu evidenza ewlenija dwar kif jista’ jiġi żgurat
li jkun hemm allinjament aħjar mal-ħtiġijiet tas-suq
tax-xogħol. B’mod ġenerali, dawn l-indikaturi huma dawk li dejta
dwarhom hi l-aktar diffiċli li tinkiseb. Skont stħarriġ reċenti fost
il-punti nazzjonali ta’ referenza għall-EQAVET, 75 % minnhom isibuha
utli li kieku tiżdied il-kooperazzjoni tal-UE bil-ħsieb li
jaħdmu fuq kundizzjonijiet ta’ valutazzjoni komparattiva bl-użu ta’
wieħed jew aktar mill-indikaturi tal-EQAVET[12]. L-istess stħarriġ jinnota li
d-deskritturi indikattivi tal-EQAVET jintużaw
għall-immaniġġjar tal-kwalità fi 22 sistema tal-ETV inizjali.
L-evalwazzjoni esterna ssemmi d-diffikultà li l-miżuri nazzjonali tal-QA
jitqabblu mad-deskritturi tal-EQAVET minħabba li d-deskritturi huma
ġenerali ħafna u ta' spiss ikopru aspetti li mhumiex koperti minn
miżuri speċifiċi tal-QA iżda pjuttost jidhru f'politiki
tal-ETV u approċċi ta' tfassil tal-politika.[13] Madankollu dan
l-approċċ globali jgħin ukoll biex nitbiegħdu
mill-approċċ tal-"kaxxa tal-għodda" lejn kultura ta’
titjib tal-kwalità. Sistema tal-ETV ta’ kwalità għolja
tiffaċilita wkoll l-iżvilupp kontinwu tal-ħiliet, il-mobilità u
l-permeabilità bejn il-VET u l-edukazzjoni għolja (HE). Kważi nofs
il-pajjiżi jiddikjaraw li l-garanzija tal-kwalità fis-sistemi tal-ETV
tagħhom tgħin biex jinkiseb aċċess għall-edukazzjoni
għolja permezz ta' mekkaniżmi differenti: kwalifiki tal-ETV
b'garanzija ta' kwalità huma rikonoxxuti jew bħala kwalifika normali ta'
dħul għall-edukazzjoni għolja (pereżempju, IE, NL) jew bi
status doppju, edukattiv u vokazzjonali (pereżempju, PT) Madankollu, dan
jindika wkoll il-fatt li f’ħafna pajjiżi l-permeabilità għadha
biss għan u hemm bżonn li jsiru sforzi sinifikanti biex din
titwettaq. Fil-maġġoranza kbira
tal-pajjiżi ġew stabbiliti mekkaniżmi u proċeduri biex
jiġu identifikati l-ħtiġijiet tat-taħriġ fl-ETV
inizjali (IVET) u ħafna minnhom għandhom dawn il-mekkaniżmi wkoll
għall-ETV Kontinwu (CVET)[14].
Madankollu, hemm bżonn ta’ analiżi fil-fond biex tiġi
eżaminata l-effiċjenza ta’ dawn is-sistemi, is-sinerġiji
tagħhom mal-Panorama ta’ Ħiliet[15]
tal-UE u jekk l-involviment fil-qasam professjonali (b’mod partikolari
organizzazzjonijiet professjonali u l-intrapriżi) iseħħx f’mod
kollaborattiv/deliberattiv[16]
peress li din hi importanti għat-tfassil ta' kwalifiki bbażati fuq
riżultat ta' tagħlim ta’ kwalità għolja li jissodisfaw
il-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol. 2.2. Mekkaniżmi
ta’ granazija tal-kwalità fil-livell ta’ fornitur tal-ETV Appoġġ għal tagħlim u
għalliema u dawk li jħarrġu ta’ kwalità għolja, u tmexxija
effiċjenti permezz ta' mexxej ta' skola ta' sengħa huma kollha
fatturi importanti, iżda l-fornituri tal-ETV huma aħjar biex
jipprovdu ETV eċċellenti anki meta jkun hemm rabtiet
strateġiċi u netwerking mal-komunità ekonomika usa’ fuq livell
reġjonali, nazzjonali u internazzjonali.[17] Bosta pajjiżi għandhom jew
qegħdin fil-proċess li jakkwistaw qafas komuni ta’ garanzija ta'
kwalità għall-fornituri tal-ETV li jkun kompatibbli mal-qafas ta’ referenza
Ewropew għall-garanzija tal-kwalità fl-ETV. Kważi l-pajjiżi
kollha għandhom evalwazzjoni esterna statutorja tal-fornituri l-ETV,
filwaqt li 22 pajjiż[18]
jitolbu lill-fornituri tal-ETV li jkollhom mekkaniżmi ta' garanzija
tal-kwalità interna u f’sitt pajjiżi oħra (BE FR, BG, FR, IT, LT, SK)
din hija volontarja iżda mħeġġa. L-aktar forma frekwenti ta’ reviżjoni
esterna hija l-ispezzjoni. B’mod ġenerali dawn huma servizzi
tal-ispezzjoni tal-iskejjel u jkopru kemm l-IVET u l-edukazzjoni ġenerali.
Jintużaw forom oħra esterni ta’ valutazzjoni, iżda tipikament
l-aktar fis-CVET u huma inqas komuni fl-IVET. Pereżempju xi Länder
fil-Ġermanja jobbligaw lill-fornituri li jimplimentaw sistemi ta’
mmaniġġjar tal-kwalità bħalma huma l-Q2E, l-EFQM, il-QZS jew
l-ISO 9001. Malta teżiġi li l-fornituri jgħaddu minn awditjar
ta’ kwalità minn esperti esterni. Xi pajjiżi għandhom aġenziji
speċifiċi għall-garanzija tal-kwalità jewl-evalwazzjoni,
pereżempju, fil-Komunità Fjamminga tal-Belġju, l-aġenzija
għall-garanzija tal-kwalità fl-edukazzjoni u t-taħriġ tkopri
l-edukazzjoni u t-taħriġ kollu ħlief l-edukazzjoni ogħla,
l-istitut Daniż għall-evalwazzjoni — li jkopri s-sistema edukattiva
kollha, u l-Istitut Nazzjonali Spanjol għall-evalwazzjoni tal-edukazzjoni
u t-taħriġ. F’ħafna pajjiżi
l-leġiżlazzjoni tirrikjedi lill-fornituri tal-ETV biex jevalwaw
sistematikament l-attivitajiet tagħhom, kif ukoll il-kwalità u
l-efettività tat-taħriġ li joffru. Fil-BG, HR, CZ, DK, EE, HU, RO, SI
u SK dan jinkludi rapporti obbligatorji ta' awtoevalwazzjoni u pjanijiet
għat-titjib li jinformaw l-evalwazzjonijiet esterni. L-awtoevalwazzjoni
tintuża b’mod wiesa’ mill-fornituri tal-IVET fl-Awstrija minkejja li mhix
obbligatorja. Filosofija importanti fit-tfassil
tal-awtoevalwazzjoni fil-livell ta’ fornitur hija l-iżvilupp ta’ kultura
ta’ kwalità fi ħdan l-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni u
t-taħriġ. Hemm ukoll effetti pożittivi f’termini ta’ kontabbiltà
u governanza tal-fornituri tal-ETV, li jrsiru responsabbli li jipprovdu riżultati
ta’ kwalità. Peress li l-kuntest ta’ kull fornitur tal-ETV hu differenti,
l-awtoevalwazzjoni tippermetti li kull organizzazzjoni tiżżviluppa
qafas u sett ta’ miżuri li huma adattati għall-kuntest u r-realtà
tagħha. Fl-Istati Membri, hemm varjetà kbira ta’
prattiki rigward ir-reviżjoni interna. Xi pajjiżi jitolbu
lill-fornituri tal-ETV biex jiffokaw ir-reviżjoni interna fuq oqsma
speċifiċi ta’ attivitajiet. Oħrajn ma jagħtux gwida dwar
kif għandha titwettaq il-garanzija tal-kwalità, filwaqt li diversi
pajjiżi żviluppaw manwali, metodoloġiji jew websajts li
jappoġġaw dan il-proċess[19].
Xi pajjiżi stabbilixxew xi forma ta’ reviżjoni/tagħlim bejn
il-pari fost il-fornituri tal-ETV, fil-biċċa l-kbira
tal-każijiet ibbażata fuq metodoloġija Ewropea żviluppata
skont proġett Leonardo da Vinci[20]. B’mod ġenerali il-fornituri tal-ETV
għandhom it-tendenza li jagħmlu anqas użu mid-deskritturi milli
hu evidenti fil-livell tas-sistema[21].
Il-fornituri tal-ETV ħafna drabi jgħaddu minn proċess ta'
akkreditazzjoni[22]
u reviżjonijiet esterni jew interni, iżda l-użu mifrux
taċ-ċiklu tal-EQAVET mhux komuni. Dan juri li għad hemm lok
għal titjib biex jintlaħaq il-livell tal-fornitur tal-ETV,
partikolarment permezz ta’ multiplikaturi. F’dak is-sens, il-proġetti
tal-EQAVET jistgħu jservu bħala prattiki tajbin. Bħala
eżempju, il-proġett Malti QA-VET irriżulta f’linji gwida
għall-istituzzjonijiet tal-ETV biex japplikaw l-indikaturi; proġett
Olandiż żviluppa approċċ minn isfel għal fuq lejn
il-QA billi sar xogħol ma’ fornituri tal-ETV u ġiet promossa kultura
ta’ kwalità.[23] Sfida sinifikanti għall-garanzija
tal-kwalità hija d-dimensjoni ta’ tagħlim ibbażat fuq ix-xogħol.
Ta' spiss it-taħriġ ta’ min iħarreġ mhux garantit u
ħafna drabi l-valutazzjoni ta' dawn l-arranġamenti tkun batuta. Il-kriterji, id-deskritturi u l-indikaturi
tal-EQAVET ma jipprovdux gwida speċifika dwar il-garanzija tal-kwalità
għat-tagħlim ibbażat fuq ix-xogħol. Dan in-nuqqas relattiv
ġie indirizzat fuq il-livell politiku permezz tal-Communiqué ta’ Bruges li
tistieden lill-pajjiżi parteċipanti sabiex jiżviluppaw qafas
komuni ta’ garanzija tal-kwalità għall-fornituri tal-ETV sal-2015,
applikabbli wkoll għat-tagħlim marbut mal-post tax-xogħol u
kompatibbli mal-EQAVET[24].
In-netwerk tal-EQAVET waqqaf grupp ta’ ħidma u bħalissa qed
jiżviluppa linji gwida f’dan ir-rigward. 3. Sfidi
li jridu jingħelbu L-istħarriġ u l-evalwazzjoni esterna
tal-EQAVET juru li xi karatteristiċi tal-EQAVET huma integrati fil-kulturi
tal-QA tal-Istati Membri. Madankollu, jibqa’ lok sinifikanti għal titjib
biex jintlaħaq fehim komuni li jiffaċilita ħafna r-rikonoxximent
reċiproku tal-kwalifiki u ż-żieda fil-mobilità. 3.1. Kontribuzzjoni
tal-EQAVET għat-trasparenza fl-ETV Li l-potenzjal tal-EQAVET għall-finijiet
ta' trasparenza – appoġġ lill-fiduċja reċiproka, mobilità
fil-pajjiżi kollha u tagħlim matul il-ħajja – għadu ma
ġiex sfruttat bis-sħiħ, jista' jidher mis-sinerġija
limitata mal-għodod Ewropej li jindirizzaw b'mod speċifiku
t-trasparenza tal-kwalifiki u l-kompetenzi: il-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki
(EQF)[25],
is-Sistema Ewropea ta' Krediti għall-Edukazzjoni u t-Taħriġ
Vokazzjonali (ECVET)[26],
u l-qafas tal-Europass[27],
li jiffukaw fuq ir-riżultati tal-proċess tat-tagħlim – dak li
n-nies taf u x'kapaċi tagħmel. Filwaqt li l-kwalità
tar-riżultati hija l-kriterju aħħari biex ikun hemm deċiżjoni
dwar il-kwalità ta' opportunità ta' tagħlim, dan l-aspett mhux indirizzat
b'mod reali mill-EQAVET, li ma jkoprix b'mod speċifiku l-garanzija
tal-kwalità tat-tfassil tal-kwalifika, il-valutazzjoni u
ċ-ċertifikazzjoni, minkejja li r-Rakkomandazzjoni tistipula li
l-qafas għandu jkun applikat ukoll fil-livelli tal-għoti
taċ-ċertifikati. Dan jenfasizza l-bżonn ta' relazzjoni eqreb
mal-oqfsa tal-kwalifiki fuq livell nazzjonali u Ewropew. Hemm arranġamenti biex ir-rikonoxximent
reċiproku jitħeffef għall-ETV (iċ-ċertifikati
internazzjonali għal xi pożizzjonijiet) u l-HE (in-netwerks
ENIC/NARIC). Madankollu, huwa ċar li dawn l-arranġamenti għadhom
ma laħqux il-maturità. Qasam ieħor ta' żvilupp potenzjali se
jkun dak ta'rabtiet aktar b'saħħithom bejn l-EQAVET u l-ECVET.
Fil-fatt, wieħed mill-għanijiet tal-EQAVET oriġinarjament kien
li jappoġġa t-twaqqif tal-ECVET. Madankollu, ftit pajjiżi biss
żviluppaw sistemi tal-krediti tal-ETV (FI, IE, UK, EE, SE, SL u LU, IT
għall-IVET)[28]
u f’ħafna pajjiżi, l-ECVET għadu fi stadju ta’ żvilupp[29]. Il-kwistjoni tal-mobilità bejn is-sottosetturi
tal-edukazzjoni hija ta’ importanza kruċjali. Il-permeabilità lejn
l-edukazzjoni għolja tirrappreżenta element ewlieni
għall-attrattività tal-ETV u fid-dawl tal-isforzi mmirati lejn
l-eċċellenza tal-ETV. Ilum għad hemm lok għal żvilupp
f’dan ir-rigward. Il-linji gwida u l-istandards Ewropej (ESG)
għall-garanzija tal-kwalità fil-qasam Ewropew tal-Edukazzjoni Għolja[30] fihom prinċipji
komuni, iżda jippermettu approċċi operattivi differenti u, ta'
min josservali ftit hemm koordinazzjoni bejn l-għodod. Madankollu, dan
l-aħħar id-djalogu u l-kooperazzjoni żdiedu bl-organizzazzjoni
ta’ diversi avvenimenti konġunti. L-Anness 3 tal-EQF jipproponi
prinċipji ta’ garanzija ta’ kwalità komuni kemm għall-edukazzjoni
għolja u kif ukoll għall-ETV iżda espliċitament la
jirreferi għall-ESG u lanqas għall-EQAVET[31]. Żvilupp xieraq
tal-mudell tal-EQAVET, possibbilment b'enfasi akbar fuq il-kwalità
tar-riżultati tat-tagħlim, huwa miżura ssuġġerita
mill-grupp ta’ ħidma Ewropew dwar kwalità fit-tagħlim tal-adulti
(għalhekk ukoll fl-ETV kontinwu), bil-ħsieb tal-approċċ ta’
garanzija tal-kwalità globali tat-tagħlim tul il-ħajja fuq medda ta’
żmien itwal[32]. 3.2. Governanza Filwaqt li r-rakkomandazzjoni dwar l-EQAVET
titlob l-involviment tal-partijiet interessati kollha fiċ-ċiklu kollu
tal-garanzija tal-kwalità, fil-livell Ewropew, l-istruttura tal-governanza
tidher li trid tkun magħmula l-aktar minn rappreżentanti mis-settur
tal-ETV inizjali. Meta niġu għal strutturi ta’ governanza nazzjonali,
l-istħarriġ tas-segretarjat tal-EQAVET jindika l-bżonn sabiex
jiġi żgurat it-titjib u l-involviment sostnut ta’ ċerti
kategoriji tal-partijiet interessati, b’mod partikolari tal-istudenti,
is-settur tal-edukazzjoni għolja, l-impjegaturi u l-atturi tas-suq
tax-xogħol kif ukoll l-awtoritajiet reġjonali u lokali. Jekk l-EQAVET ikkontribwixxa għal
garanzija aħjar tal-kwalità tas-sistemi nazzjonali tal-ETV, huwa
ħeffef ukoll il-komunikazzjoni u l-iskambju bejniethom, filwaqt li
ppromwova l-konsistenza tal-iżviluppi tal-ETV fil-pajjiżi kollha. Sa
ċertu punt, dan jikkontribwixxi għall-għan ġenerali li
tiġi promossa t-trasparenza, u l-konsistenza fl-iżviluppi
tal-politika tal-ETV fost l-Istati Membri. Madankollu, dan ma wassalx għal
deskrizzjonijiet faċilment komparabbli ta’ miżuri nazzjonali
tal-garanzija tal-kwalità, li spiss mhumiex ippreżentati f’dokumenti
komprensivi u mhux neċessarjament jadottaw l-istruttura tal-EQAVET.
Il-pajjiżi jiddeskrivu l-aktar is-sistemi tal-garanzija tal-kwalità
tagħhom billi jirreferu għall-evalwazzjoni interna u esterna
tal-fornituri tal-ETV, evalwazzjoni fuq il-livell tas-sistema għal
finijiet ta’ żvilupp ta’ politika, u l-kwalità tat-tfassil u
tal-għoti ta’ kwalifika. Sa ċertu punt dan huwa minħabba
l-approċċ flessibbli tar-Rakkomandazzjoni dwar l-EQAVET, li
jippermetti li l-pajjiżi ul-fornituri tal-ETV jagħżlu
għodod u elementi minn firxa aktar wiesgħa u jaġġustawhom.
Min-naħa, dan kien tabilħaqq effettiv sabiex jinfirex l-użu ta'
dawn l-għodod, iżda min-naħa l-oħra, dan ma wassalx
għall-adozzjoni ta’ approċċ komuni bejn il-pajjiżi biex
jiddeskrivu miżuri tal-garanzija tal-kwalità u l-iżviluppi tal-ETV. L-użu dirett tal-EQAVET bħala
referenza biex jiġu deskritti miżuri nazzjonali jista’ jkun
diffiċli minħabba li l-EQAVET jipproponi terminoloġiji
differenti għall-kwalità tas-sistema tal-ETV u fil-livell tal-fornitur
tal-ETV[33].
Dan mhuwiex kompatibbli mal-prattika fil-livell nazzjonali, fejn miżura
klassika bħall-ispezzjonijiet tista' tindirizza kemm is-sistema kif ukoll
il-fornitur individwali. 4. Il-konklużjonijiet
u l-passi li jmiss 4.1. Konklużjonijiet
evalwattivi Il-konsiderazzjonijiet fit-taqsimiet
preċedenti jistgħu jinġabru fil-qosor kif ġej: –
L-EQAVET ikkontribwixxa għall-promozzjoni ta’
kultura tal-kwalità fl-ETV fil-pajjiżi Ewropej, kif ukoll
l-implimentazzjoni prattika tiegħu permezz ta’ żvilupp, partikolarment
tal-miżuri operattivi ta' kwalità fi ħdan in-netwerk tal-EQAVET[34]. –
Madankollu, dawn il-miżuri ffukaw fuq
il-forniment istituzzjonali bbażat fl-iskejjel (ħafna mill-ETV
inizjali u parti mill-VET kontinwu), b’impatt anqas viżibbli fuq
tagħlim ibbażat fuq ix-xogħol u l-forniment mhux formali (li
jifforma ħafna mill-ETV kontinwi iżda jista’ jkollu wkoll rwol
ewlieni fl-ETV inizjali f’sistemi doppji); –
L-approċċ flessibbli tal-EQAVET, li
jagħmel disponibbli l-għodod għall-għażla u
l-aġġustament, ħaffef l-użu tiegħu, iżda
fl-istess ħin naqqas il-potenzjal tiegħu bħala lingwa komuni u
qafas kunċettwali fil-pajjiżi kollha. Għalhekk joħroġ ċar li
hemm bżonn ta' kooperazzjoni msaħħa ma’ strumenti oħra
Ewropej għall-garanzija tal-kwalità u t-trasparenza. L-EQAVET jimplimenta qafas ta’ referenza li
jippermetti użu flessibbli. Jista’ jiġi esplorat sa liema punt
id-dimensjoni tal-qafas hija meħtieġa biex jiġu organizzati
kriterji, deskritturi u indikaturi ta’ kwalità — billi l-użu tagħhom
xorta waħda huwa flessibbli. L-esperjenza tal-istandard u l-linji gwida
Ewropej għall-garanzija tal-kwalità fl-edukazzjoni għolja (ESG)
jistgħu jiġu kkunsidrati anke f'dak li jirrigwarda l-kamp ta'
applikazzjoni (l-ESG jappoġġaw b’mod speċifiku l-kwalità
tal-istituzzjonijiet, mhux tas-sistema), filwaqt li jkun hemm kuxjenza dwar xi
nuqqasijiet tal-ESG. 4.2. It-tlestija
tal-EQAVET L-għan aħħari tal-miżuri
tal-kwalità fl-edukazzjoni u t-taħriġ huwa l-kwalità
tar-riżultati tal-proċess tat-tagħlim — jiġifieri, dawk
l-istudenti tal-ETV għandhom jiksbu ħiliet vokazzjonali u
transversali tajba. Dan l-aħħar, ir-relevanza tal-livelli
tal-ħiliet ġiet enfasizzata minn sejba speċifika
tal-Istħarriġ dwar il-Ħiliet tal-Adulti (PIAAC):
fil-pajjiżi kollha, l-adulti li għandhom kwalifika fl-istess livell
juru ħiliet f'livelli differenti b'mod sinifikattiv[35]. Aktar attenzjoni espliċita lill-garanzija
tal-kwalità tat-tfassil u l-għoti tal-kwalifiki, permezz
tal-kollaborazzjoni mal-EQF, l-ECVET u s-Suppliment taċ-Ċertifikat
tal-Europass, jistgħu jippermettu li l-EQAVET jindirizza aħjar l-ETV
mhux formali u dak ibbażat fuq ix-xogħol u jindirizza wkoll
il-kwistjoni emerġenti tar-riżorsi edukattivi miftuħa (OER) jew
il-korsijiet onlajn miftuħa massivi (MOOCs) u li jittejjeb l-impatt
tiegħu fuq it-trasparenza u l-għarfien reċiproku,
b’kunsiderazzjoni għall-prinċipji stabbiliti fir-Rakkomandazzjoni
tal-Kunsill għall-validazzjoni tat-tagħlim mhux formali u informali[36]. Filwaqt li tinvolvi l-awtoritajiet nazzjonali
u l-partijiet interessati rilevanti, il-Kummissjoni qed tippjana li twettaq
l-azzjoni li ġejja għal implimentazzjoni aktar komprensiva
tal-EQAVET: –
Tiżviluppa deskritturi, indikaturi u linji
gwida relatati biex tindirizza aħjar il-kwalità u l-livell xieraq ta’
profiċjenza tar-riżultati akkwistati mill-istudenti tal-ETV. Dan
jeħtieġ koordinazzjoni ma’ inizjattivi oħra tal-garanzija
tal-kwalità u strumenti tat-trasparenza, u kooperazzjoni ma’ korpi u netwerks
rilevanti. –
Tiżviluppa u tittestja linji gwida tat-test
għal dawk li jfasslu l-politika u l-fornituri, flimkien ma’ listi ta’
kontroll ta’ sostenn, deskritturi u indikaturi mmirati lejn ir-realtà diversa
tal-ETV kontinwu u għall-karatteristiċi speċifiċi
tat-tagħlim ibbażat fuq ix-xogħol. Dan jirrikjedi kooperazzjoni
ma’ partijiet interessati diversi u koordinazzjoni ma’ żviluppi relatati
mal-kwalità fit-tagħlim tal-adulti. –
Tittestja l-opportunità għal arranġamenti
Ewropej biex jagħmlu l-miżuri nazzjonali tal-garanzija tal-kwalità
aktar trasparenti fl-pajjiżi kollha. Dan jista’ jinkludi l-iżvilupp
ta’ suppliment ta’ informazzjoni biex jitħaffef il-fehim komuni
tal-proċessi tal-akkreditazzjoni nazzjonali tal-fornituri tal-ETV,
il-promozzjoni ta' linji gwida komuni dwar kif jiġu deskritti
proċeduri tal-garanzija tal-kwalità kompatibbli mal-EQAVET, jew biex nersqu
lejn template komuni għall-akkreditazzjoni tal-fornituri tal-ETV
abbażi wkoll tal-esperjenza tar-Reġistru Ewropew
għall-Assigurazzjoni tal-Kwalità għall-Edukazzjoni Ogħla (EQAR)[37] u r-rapporti
nazzjonali dwar ir-referenzar tal-QEK[38]. Permezz tal-Erasmus +, l-UE se tipprovdi: ·
Appoġġ għall-kooperazzjoni
transfruntiera fil-QA tal-ETV permezz ta’ sħubijiet strateġiċi u
alleanzi tal-ħiliet settorjali li jappoġġaw l-involviment
sinifikanti ta’ firxa wiesgħa ta’ partijiet interessati, u djalogu
transettorjali mtejjeb mal-edukazzjoni għolja u t-tagħlim tal-adulti
fuq it-tema tal-QA ·
Appoġġ għal aktar djalogu fuq
il-livell Ewropew permezz: –
tan-netwerk tal-EQAVET dwar l-iżvilupp ta’
kultura tal-kwalità billi jiġu appoġġati gruppi ta’ ħidma,
seminars, Attivitajiet ta’ Tagħlim bejn il-Pari li jinvolvu partijiet
interessati fil-garanzija tal-kwalità fl-ETV; –
l-iżvilupp ta' materjali ta’ appoġġ
bħalma huma għodod u manwali tal-IT; –
proġetti innovattivi biex tittejjeb
il-kapaċità ta’ garanzija tal-kwalità sabiex ikun appoġġat
it-titjib tal-ETV. Permezz tal-programm Orizzont 2020, l-UE se: ·
Tavvanza l-għarfien dwar l-effettività ta’
politiki pubbliċi dwar is-CVET u forom oħra tal-edukazzjoni
għall-adulti (inklużi aspetti tal-garanzija tal-kwalità) fl-UE u
l-kumplimentarjetà tagħhom mad-dinamika tas-swieq privati. Fl-aħħar nett, il-Kummissjoni
tinnota li ċertu numru ta’ pajjiżi qed jimmiraw li jużaw sehem
mill-Fondi Ewropej Strutturali u ta' Investiment għall-finanzjament ta’
riformi tas-sistemi tal-ETV. Huwa vitali li biex jitmexxew 'il quddiem dawn
l-inizjattivi, it-tisħiħ tal-garanzija tal-kwalità tal-ETV
jilgħab rwol ċentrali. 4.3. Lil
hinn mill-EQAVET Iċ-ċittadini qegħdin aktar
jgħaddu minn sistema għal oħra — kemm fil-mogħdija
tradizzjonali tal-edukazzjoni inizjali kif ukoll biex jaġġornaw u
jwessgħu l-għarfien u l-ħiliet tagħhom matul ħajjithom
kollha. Aktar ma jgħaddi ż-żmien, aktar opportunitajiet ta’
tagħlim ma għadhomx tajbin għal arranġamenti ta’ klassifikazzjoni
konvenzjonali. Kulma jmur l-istudenti qed ikunu offruti — u bix-xieraq — aktar
ċansijiet li jgħaqqdu t-triq tat-tagħlim tagħhom billi
jagħżlu opportunitajiet minn diversi sottosistemi u forom ta’
forniment, inkluż permezz ta’ riżorsi ta’ tagħlim imwassla
permezz tal-ICT, u għandhom bżonn ikunu kapaċi li jafdaw
il-kwalità tagħhom. Il-wasla tal-oqsfa tal-kwalifiki bil-garanzija
tal-kwalità għat-tagħlim tul il-ħajja, promossi ħafna
mill-QEK, titlob riflessjonijiet dwar approċċ ibbażat skont
is-settur għall-garanzija tal-kwalità u dwar jekk hux possibbli li
jiġu identifikati xi prinċipji u linji gwida bażiċi validi
għas-setturi kollha u applikabbli għall-kwalifiki kollha. Biex
jiġu indirizzati dawn l-isfidi, ikun utli li jiġi diskuss l-EQAVET
fil-kuntest komprensiv tal-istrumenti kollha għat-trasparenza u l-garanzija
tal-kwalità. Il-każ għal koordinazzjoni eqreb tal-istrumenti Ewropej
kollha għat-trasparenza u l-garanzija tal-kwalità qed jiġi esplorat
mill-Kummissjoni bħala mezz biex jinkiseb qasam sħiħ Ewropew
tal-ħiliet u l-kwalifiki[39].
Fid-dawl ta’ dan, il-Kummissjoni qed tippjana
li tniedi l-azzjonijiet li ġejjin biex ikun hemm kooperazzjoni Ewropea
aħjar fil-garanzija tal-kwalità għat-tagħlim tul il-ħajja: –
Konsultazzjoni mal-partijiet interessati dwar
is-sejbiet ta’ dan ir-rapport u dwar il-bżonn u l-vijabilità ta' koerenza
mtejba bejn l-garanzija tal-kwalità fis-sottosetturi differenti
tal-edukazzjoni, bħala parti mill-konsultazzjoni pubblika dwar żona
Ewropea tal-ħiliet u l-kwalifiki biex jinstabu aktar sinerġiji u
konverġenza tat-trasparenza u l-għodod ta’ rikonoxximent tal-UE. –
L-eżami ta' kif l-għanijiet tal-EQAVET
jistgħu jiġu segwiti permezz ta’ approċċ komprensiv
għall-garanzija tal-kwalità għat-tagħlim tul il-ħajja: –
F’koordinazzjoni mal-inizjattivi l-oħra
tal-garanzija tal-kwalità u ma' strumenti ta’ trasparenza, l-esplorazzjoni
tar-rekwiżiti prattiċi marbuta mal-iżvilupp ta’ prinċipji u
linji gwida transsettorjali għall-garanzija għall-kwalità
tat-tagħlim tul il-ħajja u l-kundizzjonijiet biex jitħarsu
l-ispeċifiċitajiet xierqa tas-sottosistemi jew is-sitwazzjonijiet
nazzjonali. [1] Il-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni, "Industrija
Ewropea Aktar B’saħħitha għat-Tkabbir u l-Irkupru Ekonomiku -
Aġġornament tal-Komunikazzjoni dwar il-Politika Industrijali”,
COM(2012)582 final, 10.10.2012. [2] CEDEFOP, Roads to recovery: three skill and labour
market scenarios for 2025, Ġunju 2013. [3] ĠU C 155, 8.07.2009, p. 1. [4] Pereżempju, fl-istadju tal-ippjanar fil-livell
tas-sistema d-deskritturi jipprovdu miri bħalma huma deskrizzjonijiet
tal-għanijiet fuq perjodu twil u medju tas-sistema ETV b’konsultazzjoni
mal-partijiet interessati, li jiddefinixxu l-miri u l-indikaturi
tal-monitoraġġ u jidentifikaw il-ħtiġijiet
tat-taħriġ. [5] Id-Dokument ta' Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni
SWD(2012)375, 20.11.2012 p. 38. [6] EQAVET, Supporting the implementation of the European
quality assurance reference framework: Ir-riżultati
tal-Istħarriġ tas-Segretarjat tal-EQAVET, 2012, p. 20.
Disponibbli fuq il-websajt tas-segretarjat tal-EQAVET, http://www.eqavet.eu/gns/what-we-do/annual-forum.aspx [7] ICF GHK, Evaluation of implementation of EQAVET Final
report, (minn hawn 'il quddiem Evalwazzjoni Esterna) 2013 p. 51. [8] "Edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali
mwettqa fis-sistema tal-edukazzjoni inizjali, ġeneralment qabel
id-dħul fil-ħajja tax-xogħol" ispirat mis-CEDEFOP, Terminology
of European education and training policy, il-Lussemburgu, UP, 2008 [9] “Edukazzjoni jew taħriġ wara l-edukazzjoni u
t-taħriġ inizjali — jew wara d-dħul fil-ħajja
tax-xogħol [...]”, CEDEFOP, idem hawn fuq. [10] L-Istħarriġ tas-Segretarjat tal-EQAVET, cit. ,
p. 29. [11] Ibid, p. 68: BE (nl), BG, DK, DE, EE, IE, ES, LV, LT, NL,
AT, PL, RO, SK, FI, SE, UK, HR. [12] L-Istħarriġ tas-Segretarjat tal-EQAVET, cit.
Il-Kap. 5. [13] Evalwazzjoni Esterna, cit., p. 32. [14] L-Istħarriġ tas-Segretarjat tal-EQAVET, cit. p.
61 u p. 72. [15] Cf. http://euskillspanorama.ec.europa.eu/. [16] Diversi proġetti ta’ riċerka tal-FP 7 indirizzaw
is-CVET u l-edukazzjoni tal-adulti. Ara: “Adult and continuing education in
Europe. Using public policy to secure a growth in skills”, il-Kummissjoni
Ewropea 2013. [17] SWD(2012)375, cit. p. 38. [18] AT, BE, NL, CY, CZ, DK, EE, FI, HU, IE, LU, LV, MT, NL,
PL, PT, RO, SE, SI, UK, HR, IC u FYROM, l-Istħarriġ tas-Segretarjat tal-EQAVET,
cit. p. 24. [19] Evalwazzjoni Esterna, cit. p. 25 [20] http://www.peer-review-education.net/
[21] L-Istħarriġ tas-Segretarjat tal-EQAVET, cit.
p.104. [22] Il-kelma
"akkreditazzjoni" f'dan id-dokument għandha tinftiehem
bħala akkreditazzjoni edukattiva u mhux fit-tifsira ta'
"akkreditazzjoni" kif użta fir-Regolament (KE) 765/2008. [23] Cf. http://eqavetprojects.eu/
[24] Ara Bruges Communiqué on enhanced European cooperation
in vocational education and training, 7.12.2010, oġġettiv
strateġiku 2b. [25] Ir-Rakkomandazzjoni Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23
ta' April, ĠU 2008/C 111/01, tas-6.5.2008. [26] Ir-Rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill
tat-18 ta' Ġunju 2009, ĠU 2009/C 155/02, tat-8.7.2009. [27] Id-Deċiżjoni Nru. 2241/2004/KE, ĠU L 390/6,
tal-31.12.2004. [28] EQAVET, Serban Iosifescu, Quality assurance procedures
in the processes of certification, curricula setting, accreditation and
training of trainers in European VET systems, 2011. [29] CEDEFOP, Trends in VET policy in Europe 2010-12,2012,
p. 59. [30] ENQA, European Standards and Guidelines for Quality
Assurance in the European Higher Education Area, 2005. [31] Minkejja li l-EQAVET ma kienx jeżisti, kien hemm
diġà Qafas Komuni ta’ Garanzija tal-Kwalità għall-ETV. [32] Final report of the Thematic Working Group on quality
in adult learning. Ara l-istudju parallel dwar il-kwalità fit-tagħlim
għall-adulti, http://ec.europa.eu/education/adult/doc/qualityannex_en.pdf.. [33] Dan jartikola differenza sinifikanti bejn l-EQAVET u l-ESG
li jindirizzaw biss il-livell istituzzjoniali. [34] http://www.eqavet.eu –
Ara b'mod partikolari l-għodda tal-IT għaċ-ċiklu
tal-kwalità. [35] OECD, Skills Outlook 2013, b'mod partikolari p.
204. [36] Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill (2012/C 398/01) [37] Cf. http://www.eqar.eu/. [38] Cf. http://ec.europa.eu/eqf/documentation_en.htm. [39] Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni, Reviżjoni
tal-Edukazzjoni: Ninvestu fil-ħiliet għal eżiti
soċjoekonomiċi aħjar, COM(2012) 669 final, 2012.