KOMUNIKAZZJONI KONĠUNTA LILL-PARLAMENT EWROPEW U LILL-KUNSILL

L-approċċ komprensiv tal-UE rigward il-konflitti u l-kriżijiet esterni

I. Il-ġustifikazzjoni għal approċċ komprensiv

It-Trattat ta’ Lisbona jistabbilixxi l-prinċipji, l-għanijiet u l-miri tal-azzjoni esterna tal-Unjoni Ewropea. Fil-ħidma lejn il-kisba ta' dawn l-għanijiet, it-Trattat jitlob li jkun hemm konsistenza bejn l-oqsma differenti tal-azzjoni esterna tal-UE u bejn dawn tal-aħħar u l-politiki oħra tagħha. Wara d-dħul fis-seħħ tat-Trattat u l-kuntest istituzzjonali ġdid li ħoloq, inkluż il-ħolqien tal-kariga ta’ Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta’ Sigurtà li huwa wkoll il-Viċi President tal-Kummissjoni kif ukoll it-twaqqif tas-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE), l-UE għandha aktar potenzjal u ambizzjoni – billi tuża l-firxa sħiħa ta' strumenti u riżorsi tagħha – sabiex l-azzjoni esterna tagħha tkun aktar konsistenti, effettiva u strateġika.

Il-kunċett ta’ tali approċċ komprensiv mhuwiex minnu nnifsu ġdid. L-approċċ diġà ġie applikat b’suċċess bħala prinċipju ta' organizzazzjoni għall-azzjoni tal-UE f’ħafna każijiet f’dawn l-aħħar snin, pereżempju, fil-Qarn tal-Afrika, ir-reġjun tas-Saħel u tal-Lagi l-Kbar. Madankollu, l-ideat u prinċipji li jirregolaw l-approċċ komprensiv għad iridu jsiru, b’mod sistematiku, il-prinċipji ta’ gwida għall-azzjoni esterna tal-UE fl-oqsma kollha, b’mod partikolari fir-rigward tal-prevenzjoni ta’ kunflitti u r-riżoluzzjoni ta’ kriżijiet.  

Din il-Komunikazzjoni Konġunta tistabbilixxi għadd ta’ passi konkreti li l-UE, kollettivament, qiegħda tieħu lejn approċċ dejjem aktar komprensiv fil-politiki u l-azzjoni tar-relazzjonijiet esterni tagħha. B’mod aktar speċifiku r-Rappreżentant Għoli u l-Kummissjoni qiegħdin- b’din il-Komunikazzjoni Konġunta – jippreżentaw l-idea komuni tagħhom tal-approċċ komprensiv tal-UE għal kriżijiet u kunflitt esterni u l-impenn tagħhom għall-applikazzjoni konġunta tagħha b’mod sħiħ fil-politika esterna u l-azzjoni tal-UE. Dan il-ftehim ikopri l-istadji kollha taċ-ċiklu tal-kunflitti jew kriżijiet esterni oħrajn; permezz ta’ twissija bikrija u preparazzjoni, il-prevenzjoni tal-kunflitti, ir-rispons u l-immaniġġjar tal-kriżijiet sal-irkupru bikri, l-istabilizzazzjoni u l-bini tal-paċi sabiex jgħinu lill-pajjiżi jerġgħu lura fit-triq lejn iżvilupp sostenibbli fit-tul. 

L-UE għandha interess vitali biex tipprevjeni, tħejji għal, tlesti rispons għal, tindirizza u tgħin fl-irkupru minn kunflitti, kriżijiet u theddid ieħor għas-sigurtà lil hinn mill-fruntieri tagħha – din hija ħidma u responsabbiltà permanenti, li diġà ġiet rikonoxxuta kemm fl-Istrateġija Ewropea ta’ Sigurtà u fl-Istrateġija ta’ Sigurtà Interna. Dan huwa l-każ mhux biss minħabba li l-UE hija ġeneralment meqjusa bħala eżempju ta’ paċi u stabbiltà fil-viċinat tagħha u f’partijiet oħra tad-dinja, iżda wkoll għaliex huwa fl-interess globali tal-UE. L-Unjoni għandha firxa wiesgħa ta’ politiki, għodda u strumenti għad-dispożizzjoni tagħha biex twieġeb għal dawn l-isfidi – li jkopru l-oqsma diplomatiċi, tas-sigurtà, id-difiża, il-finanzi, il-kummerċ, il-kooperazzjoni għall-iżvilupp u l-għajnuna umanitarja. L-UE hija l-ikbar blokk kummerċjali dinji u, kollettivament, l-akbar donatur tal-għajnuna uffiċjali għall-iżvilupp (ODA) u l-għajnuna umanitarja.

Il-komprensività tirreferi mhux biss għall-użu konġunt tal-istrumenti u r-riżorsi tal-UE, iżda wkoll għar-responsabbiltà kondiviża bejn l-atturi fil-livell tal-UE u l-Istati Membri. L-UE għandha netwerk uniku ta’ 139 Delegazzjoni tal-UE fil-pajjiżi individwali, għarfien diplomatiku espert fis-SEAE inkluż permezz tar-Rappreżentanti Speċjali tal-UE u impenn operazzjonali permezz tal-missjonijiet u l-operazzjonijiet tal-Politika Komuni tas-Sigurtà u d-Difiża (PSDK). Meta tiġborhom kollha flimkien, flimkien mal-Kummissjoni Ewropea u 28 Stat Membru, sabiex jaħdmu b’mod konġunt u strateġiku, l-UE tista’ tiddefinixxi aħjar u tiddefendi l-interessi u l-valuri fundamentali tagħha, tippromwovi l-għanijiet politiċi ewlenin tagħha u tipprevjeni l-kriżijiet jew tgħin biex terġa’ tinkiseb l-istabbiltà. B’dan il-mod, se tgħin biex titjieb il-ħajja ta’ dawk li jinsabu mhedda mill-kunflitt u tipprevjeni jew ittaffi l-effetti negattivi – għall-UE, iċ-ċittadini u sigurtà interna tagħha, – tan-nuqqas ta' sigurtà u kunflitt fi bnadi oħra. L-UE hija aktar b’saħħitha, aktar koerenti, aktar viżibbli u aktar effettiva fir-relazzjonijiet esterni tagħha meta l-istituzzjonijiet kollha tal-UE u l-Istati Membri jaħdmu flimkien fuq il-bażi ta’ analiżi strateġika u viżjoni komuni. Dan hu x'wieħed jifhem b'approċċ komprensiv.

Hekk kif l-isfidi globali jkomplu jżidu fin-numru u l-kumplessità (l-effetti tat-tibdil fil-klima u d-degradazzjoni tar-riżorsi naturali, il-pressjoni minħabba l-popolazzjoni u l-flussi migratorji, it-traffikar illeċitu, is-sigurtà tal-enerġija, id-diżastri naturali, iċ-ċibersigurtà, is-sigurtà marittima, il-kunflitti reġjonali, ir-radikalizzazzjoni u t-terroriżmu, eċċ.) u hekk kif ir-riżorsi ekonomiċi u finanzjarji jibqgħu taħt pressjoni, il-każ għal approċċ komprensiv, li jagħmel l-aħjar użu mill-istrumenti relevanti kollha (kemm jekk huma strumenti ta’ politika esterna jew interna) issa huwa aktar b’saħħtu minn qatt qabel.

L-iżvilupp sostenibbli u l-qerda tal-faqar jeħtieġu l-paċi u s-sigurtà, u l-verità tgħodd ukoll bil-maqlub: pajjiżi fraġli jew affetwati mill-kunflitti jibqgħu l-aktar il-bogħod milli jiksbu l-Għanijiet ta' Żvilupp tal-Millennju. Ir-rabta bejn is-sigurtà u l-iżvilupp hija għalhekk prinċipji sottostanti importanti fl-applikazzjoni ta' approċċ komprensive tal-UE. Hemm aktar prinċipji importanti li jiffurmaw il-bażi ta' dan l-approċċ. L-ewwelnett, ir-reazzjonijiet tagħna jridu jkunu speċifiċi għall-kuntest u mmexxija mir-realtà u l-loġika tas-sitwazzjonijet ta' ħajja reali li niltaqgħu magħhom: mhemmx soluzzjonijiet lesti. It-tieni, l-approċċ komprensiv tal-UE huwa responsabbiltà komuni u kondiviża tal-atturi kollha tal-UE fi Brussell, fl-Istati Membri u f’pajjiżi terzi. Ir-rieda politika kollettiva, it-trasparenza, il-fiduċja u l-impenn proattiv tal-Istati Membri huma prerekwiżiti għas-suċċess. Fl-aħħar nett, l-approċċ huwa bbażat fuq ir-rispett sħiħ tal-kompetenzi differenti u l-valur miżjud rispettiv tal-istituzzjonijiet u s-servizzi  tal-UE, kif ukoll tal-Istati Membri, kif  stabbiliti fit-Trattati:  

- l-għajnuna umanitarja għandha tingħata b’konformità mal-modus operandi speċifiku tagħha, b’rispett lejn il-prinċipji tal-umanità, in-newtralità, l-imparzjalità u l-indipendenza, biss fuq il-bażi tal-ħtiġijiet ta’ popolazzjonijiet milquta, skont il-Kunsens Ewropew dwar l-Għajnuna Umanitarja; 

- għall-għajnuna għall-iżvilupp, l-UE u l-Istati Membri tagħha jaġixxu f’konformità mal-politika għall-iżvilupp kif definita fil-Konsensus Ewropew dwar l-Iżvilupp tal-2005 u l-Aġenda għall-Bidla tal-2012 kif ukoll il-linji gwida tal-Kumitat ta’ Assistenza ta’ Żvilupp (DAC) tal-Organizzazzjoni għall-Iżvilupp Ekonomiku (OECD) .  

- L-Istati Membri tal-UE jeżerċitaw kontroll politiku fuq, u jipprovdu direzzjoni strateġika għal, il-missjonijiet u l-operazzjonijiet tal-PSDK permezz tal-Kumitat Politiku u ta’ Sigurtà (PSC).

II. It-triq’ il quddiem għal approċċ komprensiv għall-kunflitti jew sitwazzjonijiet ta’ kriżi

Il-miżuri li ġejjin se jkomplu jsaħħu l-koerenza u l-effettività tal-politika u l-azzjoni esterna tal-UE f’kunflitt jew sitwazzjonijiet ta’ kriżi.

1. Niżviluppaw analiżi kondiviża

Strateġija politika koerenti għall-prevenzjoni tal-kunflitti, it-tħejjija u r-reazzjoni jibdew billi l-atturi rilevanti kollha jaqsmu bejniethom l-għarfien tas-sitwazzjoni komuni jew tal-isfida. Analiżi kondiviża għandha tistabbilixxi l-fehma tal-UE dwar il-kawżi ta’ kunflitt potenzjali jew kriżi, tidentifika l-persuni u l-gruppi ewlenin involuti, tirrevedi d-dinamika tas-sitwazzjoni u tevalwa r-riskji potenzjali ta’ azzjoni, jew nuqqas ta’ azzjoni. Għandha tidentifika wkoll l-interessi u l-għanijiet tal-UE u r-rwol potenzjali tagħna sabiex nikkontribwixxu għall-paċi, is-sigurtà, l-iżvilupp, id-drittijiet tal-bniedem u l-istat tad-dritt, filwaqt li jitqiesu r-riżorsi attwali tal-UE u azzjoni fil-pajjiż jew ir-reġjun ikkonċernat.  Biex titjieb aktar l-analiżi kondiviża, għandhom jiġu promossi dawn li ġejjin:

Azzjonijiet:

- Għarfien aħjar tas-sitwazzjoni flimkien ma' kapaċità tal-analiżi b'mod partikolari billi jingħaqdu aħjar il-faċilitajiet speċifiċi fid-diversi istituzzjonijiet u servizzi tal-UE, inkluż iċ-Ċentru għal Rispons ta' Emerġenza u ċ-Ċentru tas-Sitwazzjoni tal-UE (UE SitRoom). L-iffaċilitar tal-aċċess mill-istituzzjonijiet tal-UE għal informazzjoni u intelligence inkluż mill-Istati Membri għall-prevenzjoni tal-kriżijiet u t-tħejjija, it-tnaqqis, u rispons aktar veloċi għal sitwazzjonijiet ta’ kriżi.  

- It-tisħiħ tal-qsim bikri, proattiv, trasparenti u regolari ta' informazzjoni, il-koordinazzjoni u xogħol ta' grupp fost dawk kollha responsabbli fil-Kwartieri Ġenerali tal-UE ta' Brussell u fuq il-post (inklużi d-Delegazzjonijiet tal-UE, il-missjonijiet u l-operazzjonijiet tal-PSDK, l-Istati Membri u r-Rappreżentanti Speċjali tal-UE, Aġenziji tal-UE kif xieraq).

- Aktar żvilupp u implimentazzjoni sistematika ta' metodoloġija komuni għall-analiżi ta' konflitti u kriżijiet, inklużi perspettivi dwar l-iżvilupp, l-għajnuna umanitarja, il-politika, is-sigurtà u d-difiża kemm minn dawk li jaħdmu fuq il-post kif ukoll fil-KĠ, b’kull tagħrif u analiżi disponibbli u rilevanti, inkluż mill-Istati Membri.

- Ħidma fuq dawn l-analiżi, preparazzjoni sistematika ta' proposti u għażliet li għandhom jiġu diskussi mal-Istati Membri fil-korpi rilevanti tal-Kunsill, inkluż il-Kumitat Politiku u ta’ Sigurtà.  Meta tkun ġiet prevista azzjoni fil-qafas tal-PSDK, din ġeneralment issegwi l-approċċ tal-Qafas Politiku għal Approċċ ta’ Kriżi (PFCA), li jispjega x'inhi l-problema, jispjega għaliex l-UE għandha taġixxi (ibbażat fuq l-interessi, il-valuri, l-għanijiet u mandati), u jidentifika liema strumenti jistgħu jkunu disponibbli, u l-aktar adattati, għall-azzjoni.

2. Definizzjoni ta' viżjoni strateġika komuni

Abbażi ta' din l-analiżi kondiviża, l-UE għandha, kull meta jkun possibbli, taħdem mal-istituzzjonijiet u l-Istati Membri biex tiżviluppa viżjoni strateġika komuni u unika għal sitwazzjoni ta' kunflitt jew ta’ kriżi u għal impenn futur tal-UE fl-oqsma kollha tal-politika. Dan għandu mbagħad jistabbilixxi d-direzzjoni ġenerali għall-impenn tal-UE.

Azzjonijiet:

- Il-viżjoni strateġika tal-UE għal pajjiż jew reġjun għandha kull meta jkun possibbli tiġi ppreżentata f’dokument ta’ Strateġija ġenerali tal-UE. Eżempji riċenti jinkludu l-Qafas Strateġiku għall-Qarn tal-Afrika u l-Istrateġija tal-UE għas-sigurtà u l-iżvilupp fis-Saħel, u l-elementi proposti għal Strateġija tal-UE għar-reġjun tal-Lagi l-Kbar.

- Id-dokumenti dwar il-qafas konġunt[1] għandhom jistabbilixxu l-għanijiet u l-prijoritajiet tal-UE u tal-Istati Membri għal pajjiżi partikolari, kif xieraq.

3. Iffukar fuq il-prevenzjoni

Kull meta jkun possibbli l-UE trid tfittex li tipprevjeni l-kunflitti qabel tiżviluppa kriżi jew tiżbroffa il-vjolenza –  din hija prijorità għolja u kostanti għall-impenn diplomatiku kollhu tal-UE. Fit-tul, il-prevenzjoni tiġi tiswa ħafna inqas milli kieku jkollhom jiġu ndirizzati l-kunflitti li żbroffaw. Il-prevenzjoni tikkontribwixxi għall-paċi, is-sigurtà, u l-iżvilupp sostenibbli. Hija ssalva l-ħajja u tnaqqas it-tbatija, tevita l-qerda ta’ djar, negozji, l-infrastruttura u l-ekonomija, u tagħmilha iktar faċli biex jinstabu soluzzjonijiet għat-tensjonijiet sottostanti, it-tilwim u kondizzjonijiet li jwasslu għar-radikalizzazzjoni vjolenti u t-terroriżmu. Il-prevenzjoni tgħin ukoll biex jiġu protetti l-interessi tal-UE u tevita konsegwenzi negattivi fuq is-sigurtà u l-prosperità tal-UE.

Azzjonijiet: 

- Twissija bikrija/azzjoni bikrija: L-użu ta' sistemi ġodda u eżistenti ta’ twissija bikrija tal-UE[2], inklużi dawk tal-Istati Membri tal-UE, biex jiġu identifikati r-riskji emerġenti ta' konflitti u kriżijiet, u l-azzjonijiet ta’ mitigazzjoni possibbli.

- Ħidma mal-istituzzjonijiet tal-UE u l-Istati Membri biex l-analiżi tar-riskju tal-konflitti u l-kriżijiet issarraf f’miżuri ta’ prevenzjoni speċifiċi ta’ kunflitt, fuq il-bażi tal-esperjenzi minn konflitti u kriżijiet preċedenti.

4. Jiġu mmobilizzati d-diversi ħiliet u kapaċitajiet tal-UE

Ir-reazzjonijiet politiċi tal-UE effettivi u proattivi għal kunflitti u l-kriżijiet għandhom ikunu ibbażati fuq id-diversi ħiliet, kapaċitajiet, kompetenzi u relazzjonijiet tal-istituzzjonijiet tal-UE u l-Istati Membri, b'appoġġ għal viżjoni komuni u għanijiet komuni.

Azzjonijiet:

- L-użu tal-mekkaniżmu ta' Pjattaforma ta’ Kriżi, ppresedut mis-SEAE bil-parteċipazzjoni tas-servizzi tal-Kummissjoni b’mod iktar sistematiku li jiffaċilita l-koordinazzjoni, il-qsim tal-informazzjoni u jagħti kontribut lejn l-identifikazzjoni u sekwenzar intelliġenti ta’ strumenti disponibbli tal-UE kif meħtieġ. Dawn il-mekkaniżmi urew is-siwi tagħhom matul ir-Rebbiegħa Għarbija u fir-rispons tal-UE għall-Qarn tal-Afrika.

- L-iżgurar illi l-atturi rilevanti kollha tal-UE jkunu infurmati u involuti fl-analiżi u l-valutazzjoni ta’ sitwazzjonijiet ta’ kriżi u kunflitti u fl-istadji kollha taċ-ċiklu ta’ konflitt – involviment komprensiv u jkomplu jaħdmu fuq ix-xogħol ta’ tħejjija konġunt. Is-SEAE tinforma u tiġbor flimkien servizzi oħra fuq bażi regolari għax-xogħol ta’ tħejjija u ta' analiżi bħal dan.

- It-tisħiħ ulterjuri tal-kooperazzjoni operazzjonali fost id-diversi funzjonijiet ta’ rispons għal emerġenza tal-UE, bl-użu tal-esperjenza komplementari tagħhom. Għal dan l-għan, qed jiġi mħejji Memorandum ta’ Ftehim bejn is-SEAE u s-servizzi tal-Kummissjoni.

- Isir l-aħjar użu mid-Delegazzjonijiet tal-UE biex tiġi żgurata l-koerenza lokali bejn l-azzjonijiet tal-UE u tal-Istati Membri.

- It-tisħiħ tal-kapaċità tad-Delegazzjonijiet tal-UE biex jikkontribwixxu għall-analiżi tar-riskju tal-kunflitti. L-identifikazzjoni tal-għodod xierqa u r-reazzjoni għal konflitti u kriżi minnufih b'rinfurzar temporanju permezz tal-użu ta’ persunal addizzjonali jew esperti oħra, fejn possibbli, abbażi tal-volum tar-riżorsi eżistenti tal-UE fil-kwartieri ġenerali fi Brussell jew fir-reġjun u r-riżorsi tal-Istati Membri.

- L-iżvilupp ta' proċeduri u kapaċitajiet għall-implimentazzjoni rapida ta’ (SEAE, is-servizzi tal-Kummissjoni, l-Istati Membri) missjonijiet konġunti fuq il-post fejn xieraq għal kunflitt jew sitwazzjonijiet ta’ kriżi.[3]

5. Impenn għat-tul

“L-20 pajjiż li għaġġlu l-aktar bir-riformi ħadu medja ta’ 17-il sena biex inaqqsu l-militar fil-politika u 41 sena biex jirriformaw l-istat tad-dritt għal livell minimu meħtieġ għall-iżvilupp.”

Rapport tal-Iżvilupp Dinji, il-Bank Dinji, 2011

L-impenn għat-tul fil-bini tal-paċi u tal-istat u l-iżvilupp sostenibbli fit-tul huma essenzjali sabiex jiġu indirizzati r-raġunijiet sottostanti ta’ kunflitt u biex jinbnew soċjetajiet paċifiċi u reżiljenti.  L-għanijiet ġenerali ta’ paċi u żvilupp sostenibbli għandhom ikunu fil-qalba tar-rispons tal-UE mill-bidu nett – l-UE irid ikollha wkoll viżjoni fit-tul għall-impenji u azzjonijiet tagħha fuq perjodu qasir. 

Pereżempju, l-istrumenti ta’ ġestjoni tal-kriżijiet CSDP u l-miżuri ta’ rispons għall-kriżijiet taħt l-Istrument għall-Istabbiltà (IfS) fil-biċċa l-kbira jsegwu objettivi għal żmien qasir, filwaqt li l-istrumenti ta’ żvilupp min-natura tagħhom huma orjentati għat-tul. Għalkemm l-għanijiet u l-proċeduri għat-teħid tad-deċiżjonijiet huma differenti, għandhom jiġu żgurati sinerġiji u kumplimentarjitajiet naturali permezz ta' djalogu bikri, inklużiv u intensiv bejn il-partijiet interessati rispettivi, sabiex ikollhom impatt akbar u jiksbu riżultati aħjar. L-UE tista’ tuża, b’mod koerenti, għodod u strumenti differenti fi ħdan il-mandati u l-proċessi tat-teħid tad-deċiżjonijiet sabiex jintlaħqu l-għanijiet komuni.

Azzjonijiet:

- It-twaqqif ta' sistemi ta' koordinazzjoni bejn l-għanijiet b'terminu twil u terminu qasir permezz ta’ djalogu fost il-partijiet interessati tal-UE inkluż dawk immedjati.

- It-tisħiħ tal-mekkaniżmi għall-akkomunament u l-kondiviżjoni tal-kapaċitajiet Ewropej u l-għarfien espert (eż. grupp ta’ esperti għall-missjonijiet PSDK).

- Koordinazzjoni u fejn possibbli l-użu kombinat ta’ firxa sħiħa ta’ għodod u strumenti tal-UE (eż. id-djalogu politiku, il-prevenzjoni tal-kunflitti, ir-rikonċiljazzjoni, l-ipprogrammar tal-għajnuna għall-iżvilupp u l-ipprogrammar konġunt, il-missjonijiet u l-operazzjonijiet tal-PSDK, il-prevenzjoni tal-kunflitti u l-istabbilizzazzjoni taħt l-Istrument għall-Istabbiltà, l-appoġġ għad-diżarm, l-integrazzjoni mill-ġdid tad-demobilizzazzjoni u l-appoġġ għall-proċessi tar-riforma tas-settur tas-sigurtà u l-ġustizzja, eċċ.) għat-tfassil ta' reazzjoni flessibbli u effettiva matul u wara l-fażi ta’ stabbilizzazzjoni u f’każ ta’ riskji ta’ kunflitt. L-ipprogrammar ta’ għajnuna f'pajjiżi fraġli u milquta minn kunflitti għandha tintegra l-analiżi tal-konflitt mill-bidu nett kif ukoll il-flessibilitajiet meħtieġa biex iwieġbu għall-iżviluppi l-ġodda fuq l-art fejn xieraq.  

- Għandhom jitqiesu l-esperjenzi miksuba, inklużi dawk fi ħdan l-istituzzjonijiet tal-UE, l-Istati Membri u atturi esterni, u jiġu wżati fiċ-ċiklu tal-approċċ komprensiv li jibda minn twissija bikrija u jinkludi l-isforzi ta' prevenzjoni, it-taħriġ u l-eżerċizzji.

6. Ir-rabta bejn il-politiki u l-azzjoni interna u esterna

Il-politiki u l-azzjonijiet interni tal-UE jista’ jkollhom effetti esterni sinifikanti fuq is-sitwazzjonijiet ta' kunflitt u ta’ kriżi. Bl-istess mod, l-azzjoni esterna u l-politika jista' jkollhom wkoll impatt fuq id-dinamika interna tal-UE. Pereżempju, il-politika tat-trasport marittimu tal-UE fil-Baħar l-Aħmar u l-Oċean Indjan hija marbuta b’mod li ma jistax jinfired mis-sitwazzjoni fis-Somalja u fir-reġjun tal-Qarn tal-Afrika. Jistgħu jseħħu impatti simili f’sitwazzjonijiet oħra bħal pereżempju tas-sajd jew il-politika tal-enerġija. Għall-kuntrarju, it-tifrix lil hinn mill-fruntieri tal-Ewropa ta’ kriminalità organizzata, it-terroriżmu, jew il-migrazzjoni tal-massa assoċjati ma’ kunflitt vjolenti jista’ jkollhom impatt dirett fuq is-sigurtà, l-istabilità u l-interessi tal-UE, l-Istati Membri tagħha u ċ-ċittadini tal-UE.

L-organizzazzjonijiet terroristiċi se ssibhom jistinkaw biex jisfruttaw l-Istati fraġili jew li jkun għaddew minn kunflitt. B’mod partikolari, iż-żoni mhux iggvernati tajjeb jistgħu jservu ta' post ta' reklutaġġ tat-terroristi. Per eżempju, l-attivitajiet ta' Al-Shabaab – li huma formalment allineati mal-Al Qaeda – ħarbtu l-istabbiltà tas-Somalja, u tellfu bil-kbir l-iżvilupp reġjonali. L-organizzazzjonijiet terroristiċi jistgħu jittrażmettu t-theddida ta' terroriżmu direttament lura fl-UE.

Il-kooperazzjoni mill-qrib, b’mod partikolari bejn ir-Rappreżentant Għoli u l-Kummissjoni, hija wkoll ta’ importanza kbira għad-diversi kwistjonijiet fejn l-aspetti esterni tal-politiki interni tal-UE għandhom dimensjoni tal-politika barranija u ta’ sigurtà dejjem akbar. Dan jinkludi oqsma bħalma huma s-sikurezza tal-enerġija, il-protezzjoni ambjentali u t-tibdil fil-klima, il-kwistjonijiet tal-migrazzjoni, il-ġlieda kontra t-terroriżmu u l-kooperazzjoni fil-ġlieda kontra l-estremiżmu vjolenti, il-kriminalità organizzata u l-governanza ekonomika globali.

"It-tibdil fil-klima huwa sfida globali deċiżiva li, jekk ma tiġix ġestita b’mod urġenti, tqiegħed fir-riskju mhux biss l-ambjent iżda wkoll il-prosperità ekonomika dinjija, l-iżvilupp u, b’mod aktar ġenerali, l-istabbiltà u s-sigurtà. It-tranżizzjoni lejn ekonomija u soċjetà sikura b’karbonju baxx u sostenibbli kif ukoll reżiljenti għat-tibdil fil-klima u xejriet ta’ tkabbir dinjija effiċjenti fir-riżorsi huma ta’ importanza ewlenija. L-indirizzar ta' theddid li jkattar ir-riskji ta’ klima li qed tinbidel, inkluż kunflitt potenzjali u ta’ instabbiltà, relatati mal-aċċess affidabbli għall-ikel, l-ilma u l-enerġija, jeħtieġ reazzjonijiet ta’ politika estera effettiva fil-livell globali u tal-UE, kif rikonoxxut fl-Istrateġija Ewropea ta’ Sigurtà”.

Il-Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar id-diplomazija tat-tibdil fil-klima, Ġunju 2013

Fl-aħħar nett, u kif juri l-iżvilupp kruċjali reċenti fid-djalogu ffaċilitat mill-UE bejn Pristina u Belgrad, il-fattur tal-UE li jattira permezz tal-perspettiva ta’ adeżjoni mal-Unjoni - flimkien ma’ impenn diplomatiku intensiv - qed ikompli jkollu rwol vitali fil-prevenzjoni tal-kunflitti u l-istabbilizzazzjoni fit-tul.

Azzjonijiet:

- Ir-Rappreżentant Għoli/Viċi President, b’ħidma mill-qrib mal-President tal-Kummissjoni Ewropea, biex jiżgura koerenza strateġika u operattiva  fil-politika u strateġija għar-relazzjonijiet esterni, inkluż fir-rigward tal-impatt esterni tal-politiki interni.

- Użu aħjar mill-mezzi ta' relazzjonijiet diplomatiċi u esterni li huma għad-dispożizzjoni tal-proġett tal-UE u d-difiża tal-interessi tagħha marbuta ma’ politiki interni u kwistjonijiet globali.

- L-identifikazzjoni u t-tqajjim tal-għarfien ta’ politiki u strumenti li għandhom kemm dimensjoni interna kif ukoll esterna u l-enfasi fuq il-potenzjal fiż-żewġ direzzjonijiet.

- Il-politiki interni għandhom ikunu parti mill-qafas tal-analiżi tal-kriżi, l-ħsieb strateġiku u dokumenti ta’ politika dwar l-azzjoni esterna kull meta jkun possibbli u rilevanti.

7.  Użu aħjar mid-Delegazzjonijiet tal-UE

Id-delegazzjoni tal-UE, u b'mod partikolari l-Kap tad-Delegazzjoni, huma ċ-ċentru tal-attenzjoni tal-preżenza tal-UE f’pajjiżi terzi u għandhom – f’dak il-livell - jaqdu rwol ċentrali fit-twettiq u l-koordinament tad-djalogu, l-azzjoni u l-għajnuna tal-UE.

Azzjonijiet:

- It-teħid ta' vantaġġ sħiħ tal-irwol tal-Kap tad-Delegazzjoni biex jiġbor flimkien l-UE u l-Istati Membri attwali fuq l-ispettru kollu ta’ azzjonijiet rilevanti (id-djalogu politiku, il-kooperazzjoni għall-iżvilupp u l-iprogrammar konġunt, input ta' strateġiji relatati mas-sigurtà, kooperazzjoni lokali mal-missjonijiet u l-operazzjonijiet tal-PSDK, protezzjoni konsulari kif xieraq, eċċ.).

- Il-Kap tad-Delegazzjoni għandu jikkoordina r-rrappurtar konġunt, fejn xieraq, li jtejjeb il-kooperazzjoni mal-Istati Membri tal-UE, u l-iskambju ta’ informazzjoni u analiżi, b’mod partikolari fl-istadji kollha ta’ konflitti jew kriżijiet.

- L-iżgurar ta’ firxa wiesgħa u xierqa ta' għarfien espert fid-Delegazzjonijiet, inkluż dwar kwistjonijiet ta’ sigurtà.

- Jekk xieraq, il-ko-lokazzjoni ta’ atturi tal-UE fid-Delegazzjonijiet tal-UE biex jibnew sinerġiji operattivi.

Il-Programmazzjoni Konġunta bdiet jew hi skedata li tibda f’aktar minn 40 pajjiż fis-snin li ġejjin. B’din l-inizjattiva, l-UE u l-Istati Membri tagħha għandhom l-għan li jżidu l-impatt tagħhom f’pajjiżi sħab u jagħmlu aktar effettiva l-kooperazzjoni għall-iżvilupp tagħhom. Fl-istess ħin, ser jippreżentaw pakkett unit ta’ għajnuna li jżid b’mod sinifikanti s-saħħa fin-negozjati tal-UE u l-piż politiku bħala donatriċi. L-eżerċizzji ta’ Programmazzjoni Konġunta huma bbażati fil-pajjiżi, immexxija mid-Delegazzjonijiet tal-UE u l-Ambaxxati tal-Istati Membri.

8. Ħidma fi sħubija

Biex taffaċċja sfidi globali kumplessi, l-UE teħtieġ li timpenja ruħha u taħdem flimkien ma’ atturi internazzjonali u reġjonali oħrajn. Ir-rwol tal-UE huwa marbut - sa ċertu punt – mal-azzjoni (jew nuqqas ta’ azzjoni), ir-riżorsi u l-għarfien espert ta’ oħrajn (pereżempju n-NU fil-biċċa l-kbira tas-sitwazzjonijiet ta’ kriżi, in-Nato fil-Kosovo u l-Afganistan, il-Fond Monetarju Internazzjonali u l-Bank Dinji fejn jidħlu kwistjonijiet makrofinanzjarji, eċċ.).

  “[S]ħubijiet reċiproċi li jsaħħu, li huma pożittivi u sostenibbli ma... n-NU, l-OSKE, in-NATO, il-Bank Dinji, l-Unjoni Afrikana u atturi internazzjonali oħra..., jeħtieġ li jissaħħu aktar biex jippermettu lill-Unjoni Ewropea sabiex topera b’suċċess fil-qasam tal-prevenzjoni tal-kunflitti strutturali fit-tul”

Il-Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar il-Prevenzjoni tal-Kunflitti, Ġunju 2011

Azzjonijiet:

- Meta jiġu żviluppati l-pożizzjoni u r-rispons tal-UE, għandu jittieħed impenn ma' u jiġi kkunsidrat bi sħiħ l-irwol ta' atturi internazzjonali oħra: in-Nazzjonijiet Uniti, organizzazzjonijiet internazzjonali u internazzjonali, imsieħba strateġiċi u Istituzzjonijiet Finanzjarji Internazzjonali.

- Impenn aktar mill-qrib ma’ NGOs internazzjonali ewlenin, is-soċjetà ċivili, gruppi ta’ riflessjoni, l-akkademja u atturi pubbliċi u privati.

III. Konklużjoni

L-UE f’dawn l-aħħar snin ħadet passi importanti għal aktar koerenza fil-politika u l-azzjoni għar-relazzjonijiet esterni, mhux l-inqas fir-rispons tagħha għall-kunflitti u s-sitwazzjonijiet ta’ kriżi. Sar progress sinifikanti fl-iżvilupp ta’ strateġiji u politiki komuni tal-UE u rispons tal-Unjoni kollha. Iżda l-ħidma għadha ma spiċċatx. Jeħtieġ li issa l-UE tagħmel aktar titjib u b’mod aktar konsistenti tapplika l-approċċ komprensiv bħala prinċipju ta’ gwida tal-politika u l-azzjoni esterna tal-UE.

L-approċċ komprensiv, kif deskritt hawn fuq, huwa mpriża konġunta u s-suċċess tagħha responsabbiltà maqsuma bejn l-istituzzjonijiet tal-UE kif ukoll għall-Istati Membri, li l-politiki tagħhom, l-azzjonijiet u l-għajnuna jikkontribwixxu b’mod sinifikanti  għal rispons tal-UE aktar koerenti u effettivi. 

Fix-xhur u s-snin li ġejjin, ir-Rappreżentant Għoli u l-Kummissjoni għandhom, f’kooperazzjoni mal-Istati Membri, jimplimentaw dawn il-proposti u dan l-approċċ u, permezz tagħhom, jagħmlu progress determinat lejn azzjoni esterna tal-UE aħjar, aktar b’saħħitha u aktar veloċi.  Ir-Rappreżentant Għoli u l-Kummissjoni isejħu lill-Istati Membri tal-UE biex jagħtu l-appoġġ sħiħ tagħhom għal dan l-approċċ u biex jimpenjaw ruħhom bis-sħiħ sabiex jiżguraw li din il-viżjoni u dawn l-għanijiet huma implimentati bis-sħiħ. 

[1] Komunikazzjoni Konġunta mir-Rappreżentant Għoli u l-Kummissjoni. Ewropa Globali: Approċċ Ġdid għall-iffinanzjar tal-Azzjoni Esterna tal-UE (COM (2011) 865 finali).

[2] Inkluża wkoll is-sistema ta’ twissija bikrija dwar il--kunflitti tas-SEAE (li qed tiġi ppruvata bħalissa).

[3] Dawn l-azzjonijiet għandhom jiġu ffinanzjati fi ħdan il-limiti tar-riżorsi operattivi u amministrattivi eżistenti tas-servizzi/DĠs korrispondenti u inklużi l-ambitu u l-għanijiet tal-Istrumenti tal-Azzjoni Esterna involuti.