1.           Il-ħtieġa li tittieħed azzjoni issa dwar l-emissjonijiet tal-gassijiet serra (GHG) mit-trasport marittimu

L-UE tappoġġja l-azzjoni internazzjonali ambizzjuża li tindirizza t-tibdil fil-klima. Il-multilateraliżmu u l-kooperazzjoni fuq bażi wiesgħa qed ikompli jkollhom rwol ċentrali fil-politika tal-UE dwar il-klima. B'konsistenza ma’ din id-diskussjoni internazzjonali l-UE implimentat politiki biex tiffaċilita t-tranżizzjoni tagħha stess lejn ekonomija b’livell baxx ta’ karbonju. Il-Pakkett dwar il-Klima u l-Enerġija li l-UE adottat fl-2008 huwa bla dubju l-qafas regolatorju l-aktar komprensiv globalment. Dan jinkludi miżuri ta’ politika differenti mfassla biex jiffaċilitaw it-tranżizzjoni u spiċċa jispira azzjoni mill-pajjiżi sħab tagħna. Li tittieħed azzjoni f’waqtha li jkollha impatt fuq l-ekonomija tibqa' prijorità ewlenija tal-UE fil-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima.

Fil-livell tal-UE, it-trasport marittimu internazzjonali jibqa’ l-uniku mezz ta’ trasport mhux inkluż fl-impenn tal-UE għat-tnaqqis tal-emissjonijiet GHG. L-emissjonijiet ta' GHG mit-trasport marittimu llum jirrappreżentaw 4 % tal-emissjonijiet GHG tal-UE. Fl-istess ħin, l-emissjonijiet tal-GHG mit-trasport marittimu mistennija jiżdiedu b’mod sinifikanti fil-ġejjieni. Skont il-valutazzjoni tal-impatt li takkumpanja din il-Komunikazzjoni[1], l-emissjonijiet ta' CO2 mit-trasport marittimu relatati mal-UE, jiġifieri l-emissjonijiet relatati mar-rotot intra-UE u ma' vjaġġi deħlin u ħerġin, żdiedu b’+ 48 % bejn l-1990 u l-2008. Skont il-previżjonijiet ta' tkabbir tal-kummerċ dinji, l-emissjonijiet relatati mal-UE mit-trasport marittimu huma mistennija jiżdiedu aktar b'51 % sal-2050 meta mqabbla mal-livelli tal-2010 (+ 86 % sal-2050 meta mqabbla mal-livelli tal-1990) minkejja l-adozzjoni ta’ standards minimi tal-effiċjenza tal-bastimenti għal bastimenti ġodda mill-Organizzazzjoni Marittima Internazzjonali (OMI) fl-2011[2].

Emissjonijiet ta’ CO2 stmati mit-trasport marittimu (relatati mal-UE[3][4] u globalment[5], b'kunsiderazzjoni tal-EEDI)

Fil-livell globali, l-emissjonijiet mit-trasport marittimu bħalissa jfissru 3 % tal-emissjonijiet globali, iżda huma mistennija jirrappreżentaw 5 % tal-emissjonijiet globali fl-2050[6], minħabba t-tkabbir mistenni tal-ekonomija dinjija u fid-domanda tat-trasport assoċjat. Din iż-żieda mistennija sseħħ minkejja d-disponibbiltà ta’ miżuri operazzjonali u ta' teknoloġiji eżistenti biex jitnaqqsu b'madwar 75 % l-konsum speċifiku tal-enerġija u l-emissjonijiet ta' CO2 minn bastimenti[7].

It-trasport marittimu huwa ħolqa essenzjali fil-katina globali tal-provvista u huwa settur ewlieni għall-ekonomija tal-UE. Filwaqt li t-trasport marittimu komparattivament jista' jikkawża anqas tniġġis minn mezzi oħra ta' trasport, l-avvanzi teknoloġiċi f'setturi oħra id-dipendenza żejda fuq iż-żejt, u s-sejħa qawwija tal-opinjoni pubblika mhux biss għat-tnaqqis tal-emissjonijiet ta' CO2 iżda wkoll għat-tnaqqis tas-sustanzi li jniġġsu (SOx, NOx, partiċelli) u l-impront ekoloġiku usa’ (l-ilma tas-saborra, is-separazzjoni tal-iskart) jagħtu xhieda għall-ħtieġa ta' azzjoni fis-settur tat-trasport marittimu. L-OMI u l-industrija huma impenjati b’mod attiv iżda l-adozzjoni ta’ teknoloġiji u ta' miżuri operazzjonali ġodda għadha irregolari. L-inkoraġġiment ta’ aktar effiċjenza u sostenibbiltà fis-settur tat-trasport marittimu permezz tat-tnaqqis fl-ispejjeż tal-fjuwil u b'hekk is-sodisfar aħjar tal-aspettattivi tal-klijenti, se jħares il-kompetittività tiegħu: fil-livell globali billi jiġi żgurat il-funzjonament ta’ konnessjonijiet kummerċjali, u fil-livell tal-UE permezz ta’ tmexxija kontinwa ta' kwalità.

Il-każ favur l-azzjoni – Żviluppi reċenti fis-settur

Fis-settur tat-trasport marittimu, l-emissjonijiet ta' CO2 huma assoċjati mal-fjwuil ikkunsmat. Li jitnaqqsu l-emissjonijiet tas-CO2 ifisser tnaqqis fil-konsum tal-fjuwil li mbagħad jirriżulta f’iffrankar fl-ispejjeż tal-fjuwil. Sakemm l-investimenti fl-effiċjenza meħtieġa jkunu jistgħu jiġu koperti mill-iffrankar tal-fjuwil li jirriżulta, is-settur ikun jista' jagħmel il-qligħ filwaqt li jiġi indirizzat it-tibdil fil-klima. Fil-kuntest tal-lum iffrankar bħal dan huwa rilevanti ħafna.

F'dawn l-aħħar snin il-prezzijiet tal-fjuwil kienu jvarjaw ħafna. Il-prezzijiet irduppjaw bejn l-2002 u l-2005, imbagħad ittripplaw bejn l-2005 u l-2007, u fl-2008 waqgħu lura għal-livell tal-2005 biex imbagħad reġgħu rduppjaw bejn l-2008 u l-2010[8]. Il-prezzijiet tal-fjuwil taż-żejt tqil issa huma madwar $650/t, jiġifieri 8 darbiet aktar mill-medja tal-prezzijiet tal-1990, u dawn xorta mistennija jiżdiedu. It-titjib fl-effiċjenza tal-fjuwil f’ħafna taqsimiet tas-settur tat-trasport marittimu ġie osservat biss mill-2009 meta l-kriżi ekonomika globali naqqset b’mod sinifikanti l-marġini tal-profitt tas-settur.

Bosta studji reċenti[9] identifikaw potenzjal sinifikanti ta’ tnaqqis ta’ emissjonijiet għat-trasport marittimu permezz ta’ firxa ta’ miżuri tekniċi u operazzjonali, li prinċipalment jimmiraw li jtejbu l-effiċjenza enerġetika tal-bastimenti. Biż-żieda mistennija fil-futur fil-prezzijiet tal-fjuwil, il-biċċa l-kbira ta’ dawn il-miżuri tekniċi u operazzjonali huma kosteffiċjenti. Il-valutazzjoni tal-impatt imwettqa fil-kuntest ta’ din il-Komunikazzjoni identifikat potenzjal ta' żieda progressiva fl-iffrankar tal-ispiża tal-fjuwil li se jammontaw b’mod kumulattiv għal madwar EUR 56 biljun bejn l-2015 u l-2030[10].

Ir-riċerka turi li l-adozzjoni ta’ dawn il-miżuri kosteffiċjenti ħafna drabi hija imblukkata minn firxa wiesgħa ta’ ostakli tas-suq, inkluż nuqqas ta’ informazzjoni affidabbli, kif ukoll nuqqasijiet tekniċi u tas-suq[11]. L-ostakli tekniċi jseħħu meta s-sidien tal-bastimenti ma jkollhomx il-fiduċja fil-kapaċità ta’ soluzzjoni partikolari li tilħaq it-tnaqqis previst fl-ispejjeż jew biex twassal riżultati fl-ambjent marin. Il-falliment tas-suq jista’ jiġi kkawżat tipikament minħabba inċentivi maqsuma fis-settur jiġifieri l-parti li qed tħallas għall-investiment f’miżura ta' effiċjenza ma tkunx il-benefiċjarju tal-iffrankar fuq il-fjuwil assoċjat, jew minħabba nuqqas ta’ aċċess għal finanzi privati għall-investiment f’teknoloġiji b’livell baxx ta’ emissjonijiet ta’ karbonju. Is-superar ta' dawn l-ostakli tas-suq għandu jipprovdi possibbiltà sinifikanti għall-inkoraġġimemt tal-adozzjoni ta’ miżuri kosteffikaċi mingħajr ma tkun kkompromessa l-profittabbiltà.

2.           Progress fil-livell internazzjonali

L-OMI bdiet taħdem fuq it-tnaqqis tal-GHG fl-1997 fuq il-bażi tal-prinċipji tan-nondiskriminazzjoni u tan-nonapplikazzjoni ta' trattament favorevoli stabbiliti fil-MARPOL u f'Konvenzjonijiet oħrajn tal-OMI. L-adozzjoni ta’ emendi għall-Anness VI tal-MARPOL[12] għall-prevenzjoni tat-tniġġis tal-arja minn bastimenti (Energy Efficiency Design Index/EEDI) u l-pjan ta’ ġestjoni tal-effiċjenza enerġetika tal-bastimenti (Ship Energy Efficiency Management Plan/SEEMP) f’Lulju 2011 tikkostitwixxi progress importanti. Dawn il-miżuri, u b’mod partikolari l-EEDI, huma mistennija jwasslu għal żieda sinifikanti ta' tnaqqis tal-emissjonijiet meta mqabbla ma’ xenarji tat-teknolġiji kostanti (bi 23 % sal-2030 skont studju tal-OMI tal-2011). Madankollu, kif ġie kkonfermat fid-59 laqgħa tal-Kumitat tal-Protezzjoni tal-Ambjent tal-Baħar (Marine Environment Protection Committee/MEPC) tal-OMI[13], jeħtieġ li tittieħed azzjoni supplementari.

Minkejja diskussjonijiet diffiċli fi ħdan l-IMO dwar miżuri bbażati fuq is-suq sabiex jitnaqqsu l-emissjonijiet tal-GHG mill-bastimenti, żviluppi reċenti pożittivi fid-diskussjoni dwar progress aktar gradwali, inkluż dwar it-titjib tal-miżuri tal-effiċjenza proposti mill-Istati Uniti tal-Amerika[14], kellhom appoġġ minn ħafna mill-Istati. Il-Kummissjoni hija impenjata b'mod attiv f’dawn l-iżviluppi minħabba l-fatt li jistgħu jipprovdu opportunitajiet ġodda għal qbil dwar standards ta’ effiċjenza għall-bastimenti eżistenti li jwasslu għal tnaqqis tal-emissjonijiet u li jistgħu jiġu żviluppati aktar tard f'miżuri bbażati fuq is-suq (MBMs). Bħala l-ewwel pass, hija prevista sistema robusta għall-monitoraġġ, ir-rappurtar u l-verifika (MRV) tal-emissjonijiet. L-UE qed taħdem mill-qrib mal-Istati Uniti, mal-Ġappun, mal-Awstralja, mal-Kanada, mar-Russja, mal-Korea u ma pajjiżi oħrajn dwar l-iżvilupp ta’ dawn l-istandards ta' effiċjenza u dwar skema MRV globali.

L-OMI rrikonoxxiet li biex jinkiseb it-tnaqqis meħtieġ, minbarra miżuri tekniċi u operazzjonali se jkunu meħtieġa wkoll MBMs, li jiġu diskussi fil-qafas ta punti differenti tal-aġenda tal-MEPC . Il-Kummissjoni tqis l-MBMs bħala mezz kosteffikaċi kif tingħata l-flessibbiltà neċessarja għas-settur tat-trasport marittimu. Iżda d-diskussjonijiet jeħtieġu ż-żmien biex jimmaturaw, speċjalment meta wieħed iqis li bosta għażliet komplementari huma taħt kunsiderazzjoni fl-OMI. B'mod partikolari, mit-63 laqgħa tiegħu li saret fl-2012, l-MEPC naqas milli jordna studju li jivvaluta l-impatt tal-MBMs proposti[15].

L-UE għandha preferenza qawwija għal approċċ globali mmexxi mill-OMI, bħala l-aktar forum internazzjonali xieraq biex jirregola l-emissjonijiet mit-trasport marittimu. Minkejja r-ritmu kajman tad-diskussjonijiet tal-OMI sal-lum u l-urġenza għall-azzjoni biex jiġu evitati konsegwenzi negattivi fuq il-klima, l-UE se tkompli timpenja ruħha fl-iżviluppi internazzjonali sabiex jitnaqqsu l-emissjonijiet tal-GHG minn bastimenti. L-UE se tibqa’ timmonitorja l-progress u tikkunsidra azzjonijiet futuri fil-kuntest tal-Ftehim tal-UNFCCC fl-2015 u d-deliberazzjonijiet fl-OMI.

3.           L-inklużjoni ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet serra mis-settur marittimu fl-impenn ta’ tnaqqis tal-UE : Approċċ gradwali

Il-politika dwar il-klima u dwar it-trasport marittimu tal-UE ssaħħaħ l-impenn lejn azzjoni globali għall-iżgurar tat-tnaqqis effettiv fis-setturi kollha tal-emissjonijiet (partikolarment minħabba li l-emissjonijiet relatati mat-trasport marittimu huma mistennija li jiżdiedu iktar fir-reġjuni li mhumiex Ewropej) filwaqt li fl-istess ħin jinżamm kuntest ekwu globali għall-industrija tat-trasport marittimu.

L-inizjattiva reċenti tal-Istati Uniti fl-OMI tipprovdi l-bażi għal approċċ effettiv fi stadji biex jiġu indirizzati l-emissjonijiet tal-GHG tas-settur marittimu. B’konformità ma’ dan, l-UE tipprevedi approċċ gradwali tal-inklużjoni ta’ emissjonijiet ta’ GHG marittimi fl-impenji tagħha.

Għall-inklużjoni ta’ emissjonijiet tal-GHG marittimi fl-impenn tal-UE ta’ tnaqqis, jista jiġi meqjus approċċ gradwali li jikkonsisti fi tliet passi sussegwenti:

1.           Implimentazzjoni ta’ sistema MRV tal-emissjonijiet

2.           Definizzjoni ta’ miri tat-tnaqqis għas-settur tat-trasport marittimu

3.           Applikazzjoni ta’ miżura bbażata fuq is-suq (MBM).

Sistema MRV b’saħħitha hija s-sisien għall-implimentazzjoni ta’ kwalunkwe miżura li tnaqqas l-emissjonijiet tal-GHG minn bastimenti kemm fil-livell tal-UE kif ukoll fil-livell globali u tiffaċilita l-monitoraġġ tal-progress ibbażat fuq ir-riżultati. Għalhekk, l-implimentazzjoni tagħha hija utli, anki mingħajr sistema MBM fis-seħħ.

In-nuqqas ta’ għarfien dwar l-ispejjeż, il-benefiċċji u r-ritorn fuq l-investiment rigward teknoloġiji diġà disponibbli jidher li jtellef l-introduzzjoni ta’ tali teknoloġiji fuq skala akbar. Din it-tip ta’ informazzjoni tista’ tipprovdi tagħrif utli dwar il-prestazzjoni ta’ bastimenti individwali, dwar l-ispejjeż operazzjonali assoċjati tagħhom u l-valur potenzjali tal-bejgħ mill-ġdid għall-benefiċċju tas-sidien tal-bastimenti, li jkunu infurmati aħjar biex jieħdu deċiżjonijiet dwar investimenti kbar u biex jiksbu finanzjament korrispondenti.

Skont ir-riżultati tal-valutazzjoni tal-impatt, l-implimentazzjoni ta’ MRV tipprovdi – sa ċertu punt – benefiċċji ambjentali u ekonomiċi li jammontaw għal sa 2 % ta' tnaqqis tal-emissjonijiet annwali tal-GHG u sa EUR 1,2 biljun ta' ffrankar nett annwali għas-settur fl-2030 minħabba l-kontijiet tal-fjuwil imnaqqsa. L-iffrankar fl-ispejjeż tal-fjuwil previst huwa mistenni li jissupera l-ispejjeż għall-monitoraġġ u r-rappurtar. Sistema MRV tista’ żżid ukoll il-pressjoni biex jitneħħew ostakli tas-suq oħrajn, bħalma huma ta’ inċentivi maqsuma bejn is-sidien tal-bastimenti u l-operaturi, billi tipprovdi ċarezza dwar l-effiċjenza enerġetika, is-sorsi ta’ emissjonijiet u t-tnaqqis potenzjali.

L-approċċ tal-UE huwa mfassal biex jikkontribwixxi b’mod attiv għal ftehim fl-OMI dwar miżuri globali għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-GHG mill-bastimenti (ara t-Taqsima 1). Dan jippermetti wkoll diskussjonijiet infurmati fl-Ewropa dwar l-MBMs u l-miri ta’ tnaqqis għal dan is-settur. Huwa l-iżvilupp ta' qafas ta' politka dwar it-tibdil fil-klima u l-enerġija għall-2030 li għandu jiżgura l-konsistenza. Is-sistema MRV se tipprovdi wkoll informazzjoni soda u komparabbli għall-iffissar ta' miri għat-tnaqqis tal-emmissjonijiet u għall-valutazzjoni tal-progress tat-trasport marittimu lejn ekonomija b’livell baxx ta’ karbonju. F’każ ta’ introduzzjoni b’suċċess ta’ politiki komparabbli fil-livell tal-OMI, il-proposta MRV tal-UE tista’ tiġi integrata f’sistema MRV ġeneralizzata.

3.1.        Implimentazzjoni ta' regoli sodi u armonizzati ta’ monitoraġġ u ta' rappurtar

L-għan ewlieni ta’ sistema MRV huwa li tkun ipprovduta dejta affidabbli dwar l-emissjonijiet tal-GHG mit-trasport marittimu. L-implimentazzjoni ta’ sistema globali MRV għandha tkun prijorità fin-negozjati tal-OMI.

L-emissjonijiet ta' CO2 fis-settur tat-trasport marittimu jiddependu sempliċiment fuq l-ammont u t-tip ta’ fjuwil ikkunsmat. Il-konsum tal-fjwuil huwa diġà disponibbli għal kważi l-bastimenti kollha. L-Anness V tar-Regolament 18 tal-MARPOL diġà jagħmilha obbigatorja d-disponibbiltà ta’ n-noti ta’ kunsinna[16] għal bastimenti li jwettqu operazzjonijiet ta' trasport internazzjonali ta' aktar minn 400 TG. Għalhekk, il-konsum globali tal-fjuwil ta’ bastiment diġà qed jiġi mmonitorjat.

Madankollu, il-proċess tar-rappurtar u l-verifika għad irid jiġu stabbiliti. L-affidabbiltà u l-aċċessibilità tal-informazzjoni huma essenzjali sabiex tkun żgurata informazzjoni adegwata tul il-katina loġistika kollha dwar il-prestazzjoni tal-karbonju tas-settur tat-trasport marittimu. L-istabbiliment ta' proċess ta’ rappurtar ta' verifika adegwat se jeħtieġ ħidma teknika biex ikun żgurat piż amministrattiv limitat fuq is-sidien tal-bastimenti, il-maniġers tal-bastimenti u l-Istati tal-bandiera, filwaqt li jipprovdi livell għoli ta' eżattezza u ta' trasparenza tal-informazzjoni disponibbli.

Fuq perjodu ta' żmien itwal,approċċ integrat għall-monitoraġġ, li jndirizza l-emissjonijiet fl-arja kollha, li jinkludu SOx, NOx u PM, għandu jipprovdi ċ-ċarezza meħtieġa għal dawk li jfasslu l-politika biex jagħmlu deċiżjonijiet infurmati u konsistenti gas-sustanżi li jniġġsu kollha, u għall-partijiet interessati biex ir-rekwiżiti l-ġodda jiġu implimentati mingħajr xkiel. B’mod partikolari, reviżjoni tal-iskema MRV tista’ titwettaq fi stadju aktar tard.

Il-proposta attwali tal-Kummissjoni hija għal skema MRV bbażata fuq il-konsum tal-fjuwil li tinbeda fil-livell reġjonali, bil-għan li sservi bħala eżempju għal skema globali, filwaqt li tindika d-diffikultajiet u l-aħjar prattiki. Is-sistema MRV proposta tal-UE tikkontribwixxi għad-diskussjonijiet fi ħdan l-OMI, bil-għan li jitħaffef il-proċess tal-OMI. F’każ ta’ progress b'suċċess lejn MRV komparabbli fil-livell globali, is-sistema reġjonali tiġi allinjata magħha, kif xieraq.

Eżempju: L-esperjenzi Ewropej fil-kuntest tal-iffrankar fl-ispejjeż tal-fjuwil permezz tal-monitoraġġ u r-rappurtar

Bosta sidien u operaturi tal-bastimenti li joperaw tipi differenti ta’ bastimenti (eż. bulk carriers, bastimenti tal-kontejners...) diġà implimentaw b’suċċess is-sistemi MRV tagħhom stess. Bl-użu ta’ għodod għall-ġbir ta’ dejta elettronika, il-biċċa l-kbira tal-informazzjoni eżistenti dwar il-prestazzjoni tal-bastimenti hija miġbura u vverifikata minn parti terza. Bis-saħħa ta’ dawn is-sistemi, xi kumpaniji diġà naqsu l-emissjonijiet tagħhom tal-GHG sa 25 % meta mqabbla mal-2007. Barra minn hekk, dawn l-għodod ikkontribwixxew għat-tfassil mill-ġdid tal-proċessi ta’ monitoraġġ ġenerali, u ffrankaw il-ħin tal-ekwipaġġi u tal-operaturi f'kompiti ta’ valur għoli. Pereżempju, kumpanija waħda qalet li 45 % tal-ħin issa qed jiġi ddedikat għall-ottimizzazzjoni tal-prestazzjoni, kontra 5 % qabel l-implimentazzjoni tas-sistema MRV.

L-għan ewlieni tal-politika dwar il-klima tal-UE huwa li jitnaqqsu l-emissjonijiet tal-GHG, irrispettivament jekk ikunu mnaqqsa permezz ta’ titjib fl-effiċjenza enerġetika jew permezz ta' bdil ta' fjuwil. Madankollu, sabiex ir-Regolament propost tal-MRV tal-UE jiġi allinjat mad-diskussjoni għaddejja fi ħdan l-OMI, ir-Regolament inizjalment se jinkludi firxa ta’ parametri tal-effiċjenza enerġetika. Fil-każ ta’ kunsens aktar tard dwar l-użu u d-definizzjoni ta’ dawn il-parametri, il-lista attwalment proposta tiġi aġġornata skont dan.

Is-sistema MRV proposta mhix se timponi metodoloġija speċifika għall-monitoraġġ tal-emissjonijiet tas-CO2, dejjem jekk il-metodoloġija magħżula u l-inċertezzi tagħha jiġu rrappurtati. Dan l-approċċ jippermetti lis-sidien tal-bastimenti u lill-maniġers tal-bastimenti jibnu fuq il-prattiki eżistenti. Miżura bħal din tista’ tiġi introdotta mingħajr ma jiġi mhedded l-għan li s-sehem predominanti tal-emissjonijiet tal-GHG mit-trasport marittimu jkun kopert bis-saħħa tal-limitazzjoni għall-applikazzjoni tar-regoli tal-MRV għal bastimenti kbar ta’ mill-anqas 5000 TG.

3.2.        Stabbiliment ta’ miri ta’ tnaqqis intermedji għas-settur tat-trasport marittimu

F’Diċembru 2010, il-partijiet għall-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima (UNFCCC) rikonoxxew li t-tisħin globali ma għandux jissupera t-temperaturi esperjenzati qabel ir-rivoluzzjoni industrijali b’aktar minn 2˚°C[17]. Dan huwa essenzjali jekk il-konsegwenzi negattivi tal-interferenza tal-bniedem fis-sistema tal-klima għandhom jiġu limitati. Din il-mira fuq perjodu ta' żmien twil tesiġi li l-emissjonijiet globali tal-gassijiet serra jitnaqqsu tal-anqas b'50 % taħt il-livelli tal-1990 sal-2050[18].

Il-pajjiżi żviluppati għandhom inaqqsu l-emissjonijiet tagħhom b'80 % sa 95 % sal-2050 meta mqabbla mal-livelli tal-1990[19]. Fuq perjodu ta' żmien medju, l-UE ntrabtet li tnaqqas l-emissjonijiet tagħha tal-GHG b’20 % taħt il-livelli tal-1990 sal-2020, u bi 30 % fil-kuntest ta’ ftehim dinji. Dan l-impenn jifforma parti minn waħda mill-ħames miri ewlenin tal-UE fl-Istrateġija Ewropa 2020.[20] It-trasport marittimu internazzjonali huwa l-uniku settur industrijali u mezz ta’ trasport mhux kopert mil-leġiżlazzjoni sabiex titwassal din il-mira ta' tnaqqis. Barra minn hekk, kemm il-Kunsill Ewropew kif ukoll il-Parlament Ewropew qablu li s-setturi kollha tal-ekonomija għandhom jikkontribwixxu għat-tnaqqis tal-emissjonijiet[21]. Għat-trasport marittimu internazzjonali tal-UE, il-White Paper dwar it-Trasport[22] tal-2011 stabbilixxa mira ta’ tnaqqis ta’ 40 % (jekk fattibbli, 50 %) sal-2050 meta mqabbla mal-2005.

Fil-livell globali madankollu, għad trid tiġa kkunsidrata trajettorja definita b'mod ċar tat-tnaqqis assolut sal-2050 tal-emissjonijiet għat-trasport marittimu u għall-miri intermedji għall-perjodu bejn l-2020 u l-2050 biex b'hekk tkun żgurata kontribuzzjoni xierqa tas-settur li tiffaċilita l-kisba tal-mira ta’ 2˚ C.

Fil-livell tal-UE, diskussjonijiet bħal dawn għandhom iqisu l-qafas usa’ għat-tibdil fil-klima u l-politika tal-enerġija tal-2030 u għandhom jikkunsidraw aspetti bħall-effettività ambjentali b’mod partikolari fir-rigward tat-tnaqqis kumulattiv tas-CO2, l-ispejjeż għas-settur, l-iżvilupp tal-emissjonijiet wara l-2005, l-istandards tal-effiċjenza ġodda possibbli adottati mill-OMI kif ukoll id-disponibbiltà u l-ispejjeż tat-teknoloġiji tat-tnaqqis tal-lum kif ukoll dawk futuri. Għall-istabbiliment ta’ dawn il-miri, għandha tkun meqjusa b'mod tajjeb l-ispeċifiċità tal-miżuri ta’ mitigazzjoni fis-settur marittimu li ma jirriżultaw fl-ebda spejjeż – jew saħansitra fi spejjeż negattivi – ('low hanging fruits' jew riżultati li jinkisbu faċilment), kif ġew identifikati, jiġifieri ft-tieni studju dwar il-GHG tal-2009 tal-OMI, billi dawn jinkoraġġixu b'mod ċar l-azzjoni bikrija. Fl-aħħar nett, id-dejta miġbura permezz tas-sistema MRV għandha wkoll tifforma parti integrali ta’ tali deċiżjonijiet futuri.

3.3.        Miżuri bbażati fuq is-suq effettivi u effiċjenti sabiex jitnaqqsu l-emissjonijiet tal-GHG mis-settur marittimu

Il-valutazzjoni tal-impatt turi li l-miżuri bbażati fuq is-suq (MBMs) huma effettivi u adatti b'mod tajjeb biex jiksbu tnaqqis tal-emissjonijiet mit-trasport marittimu filwaqt li jipprovdu benefiċċji ekonomiċi għas-settur bħala riżultat tal-iffrankar sostanzjali fl-ispejjeż tal-fjuwil li huma relatati mat-tnaqqis tal-emissjonijiet ta' CO2.

Sistema MBM tista' effettivament tneħħi l-ostakli tas-suq, speċjalment il-qsim ta’ inċentivi, pereż. billi timplimenta l-prinċipju li min iniġġes iħallas. Sistema MBM għandha l-potenzjal li tegħleb l-ostakli tas-suq relatati mal-aċċess għall-finanzi dejjem jekk id-dħul potenzjali ġġenerat jiġi ffokat biex jiżgura l-appoġġ ta’ finanzi privati għas-settur. Skont il-livell ta’ kontribuzzjoni jew il-livell tal-mira, sistema MBM tista' toħloq inċentiv qawwi biex jinkiseb tnaqqis assolut tal-emissjonijiet mifrux mal-ekonomija kollha b’mod kosteffikaċi.

Mill-perspettiva tal-kuntest reġjonali u meta jitqiesu d-diskussjonijiet tal-OMI, il-Valutazzjoni tal-Impatt identifikat tliet alternattivi mill-varjanti analizzati bħala l-MBMs l-iktar promettenti b'mod ċar biex jiġu indirizzati l-emissjonijiet tal-GHG tat-trasport marittimu, notevolment:

1.           Fond ta' Kumpens ibbażat fuq il-Kontribuzzjoni li skontu għandha tkun imħallsa kontribuzzjoni volontarja (in €/tCO2) lill-fond. Il-kontribuzzjoni tiddipendi fuq l-emissjonijiet mill-bastiment koperti mir-Regolament. Dan l-istrument volontarju jista' biss jiġi implimentat b’suċċess jekk ikun hemm stabbilit strument komplementari (eż. limiti tal-veloċità, ETS, eċċ.) u l-parteċipazzjoni fil-fond tkun prevista bħala opt-out fakultattiva mill-istrument komplementari[23].

2.           Fond ta’ kumpens ibbażat fuq il-mira imsjjes fuq l-istabbiliment ta’ mira uniku għall-bastimenti kollha koperti mir-Regolament. Entità settorjali[24] tieħu f’idejha r-responsabbiltà għall-iżgurar tal-konformità mal-mira. Kull bastiment li mhuwiex kopert mir-Regolament ikollu jistabbilixxi relazzjoni kuntrattwali ma’ din l-entità biex jiżgura l-kisba tal-mira. Il-ftehim kuntrattwali jirrikjedi l-pagament ta’ miżata tas-sħubija, li tappoġġja l-investimenti fl-effiċjenza tal-bastimenti, kif ukoll dispożizzjonijiet fil-każ tal-issuperar kollettiv tal-mira.

3.           Sistema għan-negozjar ta’ kwoti ta’ emissjonijiet (ETS), li tkun tfisser li kull bastiment ikollu jċedi l-kwoti fi tmiem il-perjodu tal-konformità li jikkorrispondi għall-emissjonijiet tiegħu tas-sena ta' qabel.

F’dan il-kuntest, huwa ċar li d-diskussjoni dwar il-proposti attwali tal-OMI u l-kompliementarjetà tagħhom għandhom jiġu segwiti. It-tfassil preċiż ta’ kwalunkwe alternattiva jkun jeħtieġ aktar ħidma u deċiżjonijiet għat-tfassil li għandhom jittieħdu[25]. Il-proposta għal sistema MRV hija mfassla biex tkun kapaċi tirfed kwalunkwe standard ta’ effiċjenza futura kif ukoll sistema MBM futura, fuq il-bażi tal-alternattivi li bħalissa qed jiġu diskussi fl-UE u fl-OMI.

4.           Miżuri paralleli sabiex jitneħħew l-ostakli tas-suq

Fl-2009, il-Kummissjoni adottat l-għanijiet u r-rakkomandazzjonijiet strateġiċi għall-politika dwar it-trasport marittimu tal-UE. Il-Kummissjoni ddeskriviet bħala prijorità ewlenija l-iżvilupp ta' strateġija komprensiva u koerenti għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-GHG mit-trasport marittimu internazzjonali. Dan huwa kkonfermat fil-White Paper dwar it-Trasport tal-2011. Bħala segwitu għall-White Paper, il-Kummissjoni qed tiżviluppa qafas strateġiku għar-riċerka, l-innovazzjoni u l-adozzjoni fis-settur tat-trasport, favur sistema Ewropea tat-trasport li hija integrata, effiċjenti u li tħares l-ambjent.

Il-Kummissjoni tibqa' żżomm mal-impenn tagħha li tqis kif jistgħu jiġu indirizzati b’mod xieraq l-ostakli tas-suq li jwaqqfu l-adozzjoni ta’ teknoloġiji b’livell baxx ta’ karbonju. Wara diskussjonijiet mal-Parlament Ewropew, mal-Istati Membri, mal-partijiet interessati tal-industrija u mas-soċjetà ċivili, il-Kummissjoni tista’ tipprijoritizza l-oqsma għal analiżi ulterjuri u għal inizjattivi futuri. Fid-dawl tan-natura globali tas-settur, din il-ħidma għandha tkun marbuta mill-qrib mal-isforzi fl-OMI.

B’mod partikolari, l-OMI qed tikkunsidra l-ħtieġa potenzjali u d-disinn ta' standard għall-konsum tal-fjuwil kif ukoll l-iżvilupp possibbli ta’ standard għall-kejl tal-prestazzjoni tal-buq u tal-iskrun. Għal dan l-għan, il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jaħdmu b’mod attiv fuq dawn il-kwistjonijiet fil-kuntest tal-OMI, u għandhom jippruvaw jestendu l-iżvilupp tal-istandard attwali sabiex ikopri soluzzjonijiet teknoloġiċi ewlenin oħrajn.

It-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-GHG tat-trasport marittimu jiddependi fil-biċċa l-kbira fuq infrastruttura fuq l-art adegwata. Il-Kummissjoni diġà tappoġġa l-iżvilupp ta’ infrastrutturi bħal dawn, pereżempju għall-elettrifikazzjoni tal-port u għal fjuwils alternattivi bħal-LNG permezz ta' inċentivi finanzjarji u miżuri regolatorji[26]. Inizjattivi futuri għandhom b’mod partikolari jqisu l-ħtieġa li jiġi kkunsidrati flimkien tipi varji ta’ emissjonijiet, kemm għal raġunijiet ta’ ċertezza regolatorja kif ukoll għal raġunijiet ta' effiċjenza legali u operazzjonali.

Ħafna soluzzjonijiet teknoloġiċi mill-aspett tal-effiċjenza enerġetika fl-industrija marittima jinvolvu spejjeż kapitali inizjali sostanzjali, li jagħmilha diffiċli biex dawn jiġu adottati fil-klima ekonomika attwali. Soluzzjonijiet ta’ finanzjament innovattivi – bħall-ikkuntrattjar għall-prestazzjoni tal-enerġija - u l-użu tal-faċilitajiet ta’ appoġġ għall-investiment tal-UE disponibbli mill-Bank Ewropew tal-Investiment jistgħu jipprovdu għodod utli biex jgħinu lis-sidien tal-bastimenti jġorru l-prezz inizjali.

Fl-aħħar nett, filwaqt li ħafna teknoloġiji huma diġà disponibbli fis-suq, li wieħed jersaq lejn trasport marittimu b'emissjonijiet tal-karbonju baxxi jew saħansitra żero jeħtieġ sforzi sostanzjali ta’ riċerka fit-tul. Fil-qafas tal-inizjattiva ewlenija tagħha, il-Programm Kwadru 7 (FP7), il-Kummissjoni diġà tipprovdi finanzjament sostanzjali lejn l-iżvilupp u l-adozzjoni ta’ teknoloġiji mmirati lejn it-tnaqqis tal-konsum tal-fjuwil u tal-emissjonijiet assoċjati mill-bastimenti tal-ġejjieni. Il-qafas propost Orizzont 2020[27] għandu l-ħsieb li jkompli u jintensifika dawn l-isforzi.

5.           Konklużjonijiet u l-pass li jmiss

L-approċċ gradwali propost sabiex jiġu indirizzati l-emissjonijiet tal-GHG mill-bastimenti bis-saħħa ta' sistema MRV robusta bħala l-ewwel pass, huwa allinjat ma’ miżuri oħra proposti fil-kuntest tal-OMI sabiex l-azzjoni ssir prattika aktar milli teoretika. Din il-proposta se tikkontribwixxi għad-diskussjonijiet fi ħdan l-OMI, u tista' sservi bħala kampjun għal skema globali.

Hemm il-ħtieġa ċara li s-sħab internazzjonali kollha jidħlu f’diskussjonijiet serji u jagħtu xhieda tar-rieda tagħhom li jimpenjaw ruħhom fil-proċess tal-OMI mmirat lejn qbil għal MBM globali u għal standards possibbli li jindirizzaw l-effiċjenza operazzjonali tal-flotta eżistenti. Biex tkun kredibbli, din il-ħidma għandha tibni fuq skema MRV globali robusta.

Huwa fl-interess tal-UE li tibqa' konsistenti mal-għanijiet tagħha tal-politika dwar it-tibdil fil-klima u l-ambizzjoni stabbilita f’dan il-kuntest. Skont dan, fin-nuqqas persistenti ta’ ftehim, l-UE għandha ssegwi aktar miżuri biex tinkludi t-trasport marittimu fl-isforz tal-ekonomija wiesgħa f'konformità mal-Istrateġija Ewropa 2020. Il-Kummissjoni tistieden lill-Parlament Ewropew, lill-Istati Membri u lill-partijiet interessati kollha biex jiddiskutu l-punti miftuħa identifikati f’din il-Komunikazzjoni fid-dawl tal-possibbiltà ta’ inizjattivi futuri tal-UE biex jiġu indirizzati l-emissjonijiet tal-GHG mit-trasport marittimu.

[1]               Referenza għall-Valutazzjoni tal-Impatt

[2]               AEA Technology u oħrajn, 2013

[3]               Relatati mal-UE tfisser CO2 rilaxxat fuq ir-rotot, mill-aħħar port ta' waqfa lejn port tal-UE u minn port tal-UE lejn il-port ta' waqfa li jmiss, inklużi l-emissjonijiet fi ħdan il-portijiet tal-UE.

[4]               AEA Technology u oħrajn, 2013

[5]               Lloyds Register u DNV, 2012

[6]               It-tnaqqis stmat tal-emissjonijiet ta' CO2 mill-introduzzjoni ta’ miżuri tekniċi obbligatorji u operazzjonali ta' effiċjenza enerġetika għall-bastimenti. Minn studju li sar minn Lloyd's Register u DNV għall-OMI fl-2011 u r-4 Rapport ta' Valutazzjoni tal-IPCC

[7]               It-tieni studju tal-OMI dwar il-GHG, 2009

[8]               Vivid Economics

[9]               It-tieni studju tal-OMI dwar il-GHG tal-2009, CE Delft u oħrajn 2009, DNV 2010, Ricardo-AEA u oħrajn, 2012

[10]             skontat b’10 % kull sena

[11]             Maddox Consulting, 2012

[12]             L-Anness VI tal-MARPOL huwa relatat mat-tniġġis tal-arja mill-bastimenti

[13]             Ir-Rapport tad-59 laqgħa tal-MEPC, il-paragrafu 4.92

[14]             MEPC 65/4/19

[15]             4 strumenti qed jiġu kkunsidrati: l-ETS, il-Fond tal-GHG, l-Imposta tal-Istat tal-Port u l-Iskema ta’ Inċentivi ta’ Effiċjenza (EIS).

[16]             In-nota ta’ kunsinna tal-banker tinkludi l-isem u n-numru tal-OMI tal-bastiment li jirċievi l-fjuwil, il-port tal-bankering, id-dettalji ta' kuntatt tal-fornitur tal-banker marittimu, il-kwantità u d-densità tal-fjuwil.

[17]             Id-Deċiżjoni 1/CP.16 tal-Konferenza tal-Partijiet għall-UNFCCC (il-"Ftehimiet ta' Cancún").

[18]             Fuq il-bażi tar-Raba' Rapport ta' Valutazzjoni tal-Grupp Intergovernattiv ta' Esperti dwar it-Tibdil fil-Klima (IPCC).

[19]             Il-Konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew tad-29 u t-30.10.2009 u r-Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-4.2.2009 (2008/2105(INI)).

[20]             COM(2010) 2020 finali.

[21]             Id-Direttiva 2003/87/KE u d-Deċiżjoni 406/2009/KE.

[22]             COM(2011) 144 finali.

[23]             Dan il-mekkaniżmu għandu jkun imfassal b’tali mod li l-fond ta’ kumpens bbażatfuq il-kontribuzzjoni jibqa' fil-prattika l-istrument ewlieni. Il-Fond Norveġiż għan-NOx huwa eżempju fejn it-taxxa sservi bħala strument komplementari bħal din. Għalhekk, wieħed jista’ jassumi li l-użu ta’ mekkaniżmi alternattivi se jkun marġinali.

[24]             Bħal assoċjazzjoni jew korp pubbliku

[25]             Deċiżjonijiet bħal dawk dwar l-entità li għandha tkun inkarigata bil-ġbir tad-dħul li jiġi riċiklat fis-settur, dwar l-iżgurar tal-applikazzjoni fuq firxa wiesgħa, u dwar mekkaniżmi addizzjonali possibbli ta’ inċentivi.

[26]             COM(2013) 17 finali, COM(2013) 18 finali u SWD(2013) 4 finali.

[27]             COM(2011) 809 finali