WERREJ

1........... Introduzzjoni................................................................................................................... 3

2........... Sfidi............................................................................................................................... 3

3........... Strateġija........................................................................................................................ 6

3.1........ Konnessjoni tal-portijiet man-netwerk trans-Ewropew.................................................... 6

3.2........ Immodernizzar ta' servizzi portwali.................................................................................. 8

3.3........ Aktar investiment għal portijiet...................................................................................... 10

3.4........ Promozzjoni tad-Djalogu Soċjali................................................................................... 11

3.5........ Titjib tal-profil ambjentali tal-portijiet............................................................................. 12

3.6........ Inkoraġġament tal-innovazzjoni..................................................................................... 13

4........... Konklużjoni.................................................................................................................. 13

KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI

Portijiet magna għat-tkabbir

1.           Introduzzjoni

L-Unjoni hija dipendenti ħafna fuq il-portijiet tal-baħar għall-kummerċ mal-bqija tad-dinja u fi ħdan is-Suq Intern tagħha. 74% tal-prodotti importati u esportati u 37% tal-skambji fi ħdan l-Unjoni jittranżitaw minn portijiet marittimi. Il-portijiet jiggarantixxu l-kontinwità territorjali tal-Unjoni billi jagħtu servizz ta' traffiku marittimu reġjonali u lokali li jgħaqqad iż-żoni periferiċi u insulari. Dawn huma l-punti ta' konġunzjoni li minnhom jistgħu jiġu organizzati l-flussi loġistiċi multimodali tan-netwerk trans-Ewropew, bl-użu ta' ħoloq marittimi, ferroviji u passaġġi fuq l-ilmijiet interni fuq distanzi qosra biex jonqsu l-konġestjoni tat-toroq u l-konsum tal-enerġija.

Il-White Paper tal-2011 dwar it-Trasport u l-Att dwar is-Suq Uniku II tenfasizza l-bżonn tal-infrastruttura tal-portijiet b'konnessjonijiet tajba, servizzi portwali effiċjenti u affidabbli u finanzjament trasparenti tal-portijiet. Id-disponibilità ta’ infrastruttura portwali xierqa, prestazzjoni tajba ta' servizzi ta' portijiet u kondizzjonijiet ekwi huma vitali jekk l-Unjoni trid tibqa’ kompetittiva fis-swieq globali, ittejjeb il-potenzjal ta’ tkabbir tagħha u toħloq sistema ta' trasport aktar sostenibbli u inklużiva biex tirfed is-suq intern.

Quddiem l-isfida ta’ netwerk tat-trasport kompletament integrat, is-sistema tal-portijiet tal-Unjoni ssib lakuni strutturali fil-prestazzjoni. Jeħtieġ li jkun hemm aktar investimenti biex l-infrastruttura u l-faċilitajiet tal-portijiet jiġu adattati biex jissodisfaw ir-rekwiżiti ġodda ta' trasport u loġistika u jiġi assorbit it-tkabbir mistenni ta’ merkanzija għad-deċennju li jmiss fi żmien ta’ skarsezza ta' finanzjament pubbliku. Jekk ma jsir xejn se tintilef opportunità biex jiżdiedu l-għażliet disponibbli lill-operaturi tat-trasport u t-trasportaturi tal-merkanzija u jinħolqu l-impjiegi u t-tkabbir fiż-żoni kostali u mal-Unjoni kollha kemm hi.

Din il-Komunikazzjoni teżamina mill-ġdid il-Politika Ewropea tal-Portijiet u tibni fuq il-progress miksub. Din takkompanja u tissupplimenta proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi qafas dwar l-aċċess għas-suq għas-servizzi tal-portijiet u t-trasparenza finanzjarja tal-portijiet. Hija tidentifika tmien settijiet addizzjonali ta’ azzjonijiet tal-UE meħtieġa biex ikompli jinfetaħ il-potenzjal tal-portijiet. Din il-Politika Ewropea tal-Portijiet riveduta tkopri n-netwerk tat-trasport trans-Ewropew tal-portijiet marittimi, li huma responsabbli għal 96% tal-merkanzija u 93% tal-passiġġieri li jittranżitaw mill-portijiet fl-Unjoni.

2.           Sfidi

Fil-Komunikazzjoni tagħha dwar il-Politika Ewropea tal-Portijiet fl-2007[1], il-Kummissjoni identifikat l-kawżi ewlenin tal-isfidi ffaċċjati mis-settur. Dawn irrigwardaw theddid fuq il-prestazzjoni tal-portijiet u l-kollegamenti mal-intern, il-ħtieġa li jiġu mmodernizzati l-portijiet filwaqt li jiġi rrispettat l-ambjent, in-nuqqas ta’ trasparenza fl-użu tal-finanzjament pubbliku, restrizzjonijiet għall-aċċess għas-suq u kwistjonijiet dwar l-organizzazzjoni tax-xogħol fil-portijiet.

L-approċċ li ntuża fl-2007 kien li jiġu indirizzati dawn il-kwistjonijiet permezz ta’ strumenti orizzontali u miżuri li ma jorbtux dwar l-aċċess għas-suq tas-servizzi tal-portijiet u t-trasparenza finanzjarja. Minn dak iż-żmien, sar xi progress u kien hemm għadd ta’ żviluppi, b’mod partikolari:

· Fl-2011, il-Kummissjoni adottat proposta għal Direttiva dwar il-Konċessjonijiet[2]. Din il-proposta tapplika għal kuntratti ta’ konċessjoni mogħtija fil-portijiet, għalkemm xi forom ta’ għoti ta’ kuntratti bħal kirjiet tal-art mhumiex koperti.

· Il-Kummissjoni pproponiet linji gwida ġodda għall-iżvilupp tan-netwerk trans-Ewropew (TEN-T)[3] u l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (CEF — Connecting Europe Facility)[4] li jipprovdu għodda ta’ ppjanar komuni għal aktar investimenti mmirati filwaqt li jkabbru l-possibbiltajiet għal appoġġ finanzjarju mill-UE.

· Fil-kuntest tas-semestru Ewropew, il-kriżi ekonomika wasslet biex xi Stati Membri jintroduċu riformi fis-settur tal-portijiet tagħhom. Dawn ivarjaw fl-ambitu u l-effiċjenza u ġew l-aktar imsawra mill-ħtieġa ta' konsolidazzjoni fiskali.

· Fl-2012 il-Qorti tal-Awdituri sabet li l-Fondi Strutturali investiti fil-faċilitajiet portwali tal-UE għandhom valur miżjud limitat jekk ma jkunux konnessi bħala punti ta' konġunzjoni multimodali man-netwerks tat-trasport nazzjonali, reġjonali u trans-Ewropew.

Tabilħaqq il-miżuri bla irbit proposti fl-2007 dwar aċċess għal suq ġust u dwar it-trasparenza kellhom ftit li xejn jew l-ebda impatt. M’hemmx sistema waħdanija indaqs għas-settur u l-interventi fil-livell nazzjonali minn dakinhar paradossalment jheddu li jifframmentaw is-suq intern dejjem aktar. B’konsegwenza ta’ dan, ħafna mill-kwistjonijiet identifikati fl-2007 għadhom rilevanti sal-lum. Il-portijiet tal-UE għad iridu jieħdu b’mod sħiħ ir-rwol tagħhom bħala faċilitaturi li jwasslu għat-tkabbir u l-multimodalità.

Id-distakk fil-prestazzjoni strutturali bejn il-portijiet

Il-portijiet huma l-portali ewlenin fil-qafas tan-netwerks trans-Ewropej. L-UE teħtieġ portijiet żviluppati u effiċjenti bi standards internazzjonali fir-reġjuni marittimi kollha tagħha. Filwaqt li xi portijiet Ewropej huma fost dawk bl-aħjar prestazzjoni fid-dinja, portijiet oħra għad għandhom prestazzjoni fqira jew jinsabu għaddejjin minn rigress strutturali[5]. Dawn il-portijiet jirrestrinġu l-ekonomiji kemm tar-reġjuni li jservu kif ukoll tal-Unjoni kollha kemm hi. Dan id-distakk fil-prestazzjoni strutturali jnaqqas l-għażliet disponibbli għall-UE u għall-operaturi marittimi internazzjonali u tal-loġistika. Illum, 20 % tal-prodotti li ġejjin fl-Ewropa bil-baħar jgħaddu minn tliet portijiet biss. Il-portijiet bi prestazzjoni tajba ħafna ma jistgħux jiżviluppaw b’mod ottimali l-konnessjonijiet marittimi tagħhom ma’ portijiet oħra tal-UE, filwaqt li jżidu r-riskju ta’ konġestjoni fl-intern tagħhom, b’mod partikolari l-konġestjoni fit-toroq, għad-detriment taċ-ċittadini li jgħixu hemmhekk. Id-distakk strutturali jhedded l-iżvilupp tat-trasport marittimu fuq distanzi qosra bħala alternattiva għal rotot bl-art saturati.

Fl-2011, mill-portijiet tal-UE għaddew 3.7 biljun tunnellata. Skont l-aħħar projezzjonijiet f’xenarju ta’ tkabbir baxx, huwa stmat li l-volum se jiżdied b’50% sal-2030[6]. Se jkunu meħtieġa l-portijiet kollha man-netwerk trans-Ewropew kollu biex jiġi akkomodat dan it-tkabbir.

Il-ħtieġa li l-portijiet jadattaw ruħhom għar-rekwiżiti l-ġodda

L-isfidi ffaċċjati huma aggravati mill-fatt li s-settur qiegħed dejjem jevolvi u għandu l-potenzjal li l-infrastruttura tal-portijiet eżistenti jġibha obsoleta jew li teħtieġ titjib sinifikanti. Il-bidliet jinkludu:

· Żieda fid-daqs u fil-kumplessità tal-flotta, b’mod partikolari bastimenti tal-kontejners ultra-kbar, tipi ġodda ta’ vapuretti Ro-Ro u trasportaturi tal-gass. Pereżempju, kumpanija ewlenija Ewropea ordnat 20 bastiment għall-2015 b’kapaċità ta’ 18,000 Unitajiet Ekwivalenti Għoxrin Pied (Twenty Foot Equivalent Units - TEU). Dan huwa l-ekwivalenti ta' mogħdija kontinwa ta' vetturi kbar ta’ merkanzija minn Rotterdam sa Pariġi.

· Rekwiżiti aktar stretti dwar il-prestazzjoni ambjentali u fjuwils alternattivi (eż. cold ironing[7] u Gass Naturali Likwifikat - LNG). L-inizjattiva tal-Kummissjoni dwar l-użu tal-Enerġija Nadifa għat-Trasport u l-proposta għal Direttiva dwar l-użu ta’ fjuwils alternattivi[8] teħtieġ li l-infrastruttura tal-portijiet marittimi kollha tan-netwerk TEN-T Ewlieni jkunu mgħammra b’punti ta' fjuwil LNG skont standards tekniċi komuni sal-2020.

· Ix-xejriet li qed jikbru b’rata mgħaġġla tal-industrija tal-kruċieri u fil-loġistika u sistemi ta’ distribuzzjoni wasslu għal ħtieġa akbar għal servizzi ta’ valur miżjud fiż-żona tal-port; u

· Żviluppi sinifikanti fil-kummerċ tal-enerġija, b’bidla miż-żejt u l-prodotti raffinati lejn il-gass; ħtieġa għal faċilitajiet ta’ gassifikazzjoni sinifikanti fil-portijiet; volumi potenzjali ta' trasport u ħżin ta' bijomassa niexfa u CO2.

Dawn il-bidliet jagħmlu pressjoni fuq l-infrastruttura u l-investimenti inkluż l-estensjoni ta’ rmiġġi, mollijiet, digi, it-tħaffir fil-fond ta’ baċiri u kanali u r-rikonfigurazzjoni li jippermettu manuvri ta’ bastimenti akbar. Il-portijiet jeħtieġu faċilitajiet ġodda bħal krejnijiet, terminals ġodda tal-passiġġieri, proċeduri operattivi ġodda u koordinazzjoni tajba sekwenzjali jew parallella tas-servizzi differenti pprovduti mill-atturi tal-port ġewwa l-port u barra mill-port fil-kuntest ta’ loġistika bieb bieb. Barra minn hekk, il-portijiet huma infrastrutturi kritiċi importanti, bħala fornituri ewlenin ta' servizzi għall-ekonomija kollha kemm hi, u aċċess possibbli għall-kummerċ illegali għal dik li hija droga, armi, merkanzija ffalsifikata u anke materjal KBRN(CBRN)[9]. Il-problemi ta' sigurtà se jkollhom jiġu kontinwament indirizzati b’mod xieraq[10]. B’mod ġenerali, il-portijiet se jkollhom jinvestu biex jilqgħu dawn l-isfidi kollha teknoloġiċi, industrijali, ta' sikurezza, ta' sigurtà, ambjentali u ta' tibdil fil-klima.

Sfida Ewropea

Il-portijiet tal-UE, u speċjalment il-portijiet tan-netwerk trans-Ewropew, ifornu żona interna u żona ta' ġbir li jmorru lil hinn mill-fruntieri nazzjonali u lokali tagħhom. Dawn huma vitali għall-funzjonament tal-Unjoni Ewropea: bejn wieħed u ieħor tunnellata minn kull żewġ tunnellati ta’ volum ittrattati f’portijiet tiġi minn jew titlaq, bil-baħar jew bl-art, lejn jew minn Stat Membru li huwa differenti minn dak tal-port li fih il-merkanzija tittranżita[11]. In-netwerk trans-Ewropew huwa b’saħħtu daqs l-iktar ħolqa dgħajfa tiegħu, għaldaqstant il-portijiet iridu jagħtu prestazzjoni tajba b'mod ġenerali. In-nuqqas ta’ kundizzjonijiet ugwali li jiżguraw konsistenza mal-prinċipji tas-suq intern fis-settur portwarju huwa r-raġuni prinċipali għad-distakk fil-prestazzjoni strutturali bejn il-portijiet.

Id-diversità tal-mudelli ta’ governanza u l-istrutturi tas-sjieda hija fattur importanti tas-sistema tal-portijiet Ewropej u mhemmx żewġ portijiet li joperaw bl-istess mod eżatt. Il-Politika Ewropea tal-Portijiet tirrispetta din id-diversità u ma tfittixx li timponi mudell uniformi għall-portijiet.

3.           Strateġija

Wara proċess ta' konsultazzjoni twil ħafna u ddettaljat[12], il-Kummissjoni waslet għall-konklużjoni li r-reviżjoni tal-politika portwali għandha ssegwi l-azzjonijiet li ġejjin biex jiġu indirizzati l-kwistjonijiet imqajma hawn fuq. L-istrateġija tal-UE hija msejsa fuq il-prinċipju li jiġu evitati interferenzi mhux meħtieġa fil-portijiet li għandhom prestazzjoni tajba, filwaqt li tgħin dawk il-portijiet li għadhom lura biex jimplimentaw prassi tajba u approċċi maniġerjali tajbin filwaqt li tirrispetta bis-sħiħ id-diversità u ċ-ċirkostanzi partikolari.

3.1.        Konnessjoni tal-portijiet man-netwerk trans-Ewropew

Aktar ippjanar ta' infrastruttura integrata, strateġiji ta' investiment konsistenti u finanzjament effiċjenti tal-UE se jkunu possibbli fl-2014-2020 skont il-linji gwida l-ġodda tat-TEN-T, il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa u l-approċċ il-ġdid tal-Istrumenti Finanzjarji Strutturali.

L-użu ta’ strumenti ġodda ta' ippjanar tat-TEN-T

Il-linji gwida l-ġodda tat-TEN-T identifikaw in-netwerk ewlieni multimodali fuq il-bażi ta’ metodoloġija oġġettiva[13]. Il-portijiet għandhom rwol importanti f’din il-metodoloġija, billi jiddefinixxu punti ta’ konġunzjoni li huma marbuta b’ħoloq ewlenin multimodali.

Il-proposta TEN-T tinkludi 319 il-port, 83 fin-netwerk ewlieni u 236 fin-netwerk komprensiv. Il-kurituri l-ġodda tan-netwerk ewlieni huma l-għodda li se tgħin fl-iżvilupp tan-netwerk ewlieni sal-2030 u dawn jibdew jew jispiċċaw f’portijiet ewlenin[14]. L-infrastrutturi tat-trasport marittimu tat-TEN-T għandhom ċerti rekwiżiti, b’mod partikolari:

· Il-konnessjoni tal-portijiet TEN-T mal-linji ferrovjarji, it-toroq u, fejn ikun possibbli, il-kanali interni;

· Id-disponibbiltà ta’ mill-inqas terminal wieħed fil-port li jkun miftuħ għall-operaturi kollha b’mod mhux diskriminatorju u li japplika tariffi trasparenti; u

· L-adegwatezza ta’ kanali marittimi, kanali portwali u estwarji għall-konnessjoni ta' ibħra qrib xulxin jew li jipprovdu aċċess mill-baħar għal portijiet marittimi.

Il-portijiet tat-TEN-T ewlenin iridu jiżguraw ukoll li l-karburanti nodfa alternattivi jkunu disponibbli fil-portijiet tagħhom.

Azzjoni 1

Attenzjoni partikolari se tingħata lill-proġetti li jikkorrispondu għal investimenti identifikati fil-pjanijiet ta’ żvilupp tal-kurituri tal-ġejjieni li jridu jiġu definiti mill-Koordinaturi fi ħdan strutturi ta' kurituri fl-2014 kif previst fil-linji gwida għall-iżvilupp tat-TEN-T.

Fil-governanza tal-kurituri li ser jiġu stabbiliti fil-qafas tal-linji gwida għall-iżvilupp tat-TEN-T, il-portijiet se jiġu mħajra jaġixxu bħala faċilitaturi tal-intermodalità, pereżempju billi jagħmlu l-arranġamenti meħtieġa biex jipprovdu informazzjoni dwar il-flussi tat-traffiku biex ikun hemm organizzazzjoni aħjar tal-loġistika intermodali.

Finanzjament immirat tal-UE

S’issa minħabba nuqqas ta’ prijoritizzazzjoni u kriterji ċari l-finanzjament mill-UE għal portijiet ma kienx iffokat kif xieraq u ma ngħatatx biżżejjed attenzjoni lill-koordinazzjoni mal-infrastruttura tal-aċċess għat-territorju intern.[15]

Sabiex ikunu eliġibbli għall-fondi għall-perjodu 2014-2020[16], ir-regolament li jistabbilixxi l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (CEF) jeħtieġ li l-portijiet jkunu parti min-netwerk ewlieni jew minn Awtostrada tal-Baħar li tgħaqqad port man-netwerk ewlieni. Hija tagħti wkoll importanza lil analiżi serja tal-ispejjeż/benefiċċji tal-proġetti. Fl-aħħar nett, tintroduċi strumenti finanzjarji ġodda bħal strumenti ta’ qsim tar-riskju u mekkaniżmi ta’ titjib għal bonds marbuta ma’ proġetti li jistgħu jkunu ta’ interess partikolari għal sħubijiet pubbliċi-privati fil-portijiet.

Il-Kummissjoni qed tikkunsidra elementi oħra li fuqhom trid tibbaża l-finanzjament tagħha fis-settur tal-portijiet. L-ewwel nett, se tibqa’ ssegwi r-rakkomandazzjonijiet tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri[17] u tivverifika li jeżistu jew hemm pjanijiet għal konnessjonijiet effiċjenti għal-livelli Ewropej, nazzjonali u reġjonali.

Meta talloka l-appoġġ tal-UE, b’mod partikolari taħt is-CEF, il-valur miżjud tal-proġett biex jintlaħqu l-għanijiet tal-Politika tat-Trasport tal-UE se jiġi kkunsidrat, inklużi regoli dwar l-użu tajjeb ta’ riżorsi pubbliċi skarsi u r-rispett tal-valuri ċentrali tas-Suq Uniku.

Azzjoni 2

Se tingħata attenzjoni lill-proġetti li jikkontribwixxu għall-iżvilupp koordinat u l-ġestjoni tal-portijiet, infrastrutturi tal-ferrovija u passaġġi tal-ilma interni u dawk li jtejbu l-prestazzjonijiet ambjentali tal-port u t-tbaħħir.

Il-Kummissjoni se tqis jekk għandhiex tipproponi biex tikkunsidra kwistjonijiet bħall-applikazzjoni bikrija tad-dispożizzjonijiet stabbiliti fir-Regolament propost b’mod parallel ma’ din il-Komunikazzjoni[18], il-kwalità tal-klima soċjali, u jekk il-port għandux strateġija ta’ ġestjoni ambjentali.

Fi sħubija mal-Istati Membri, il-Kummissjoni se ssaħħaħ l-allinjament tal-proġetti tat-trasport iffinanzjati taħt il-Fondi Strutturali u ta’ Koeżjoni bit-TEN-T, filwaqt li tippromwovi l-prijorità ta' proġetti li jikkonċernaw l-aċċess għall-portijiet u l-kollegamenti mal-intern. L-impatt usa’ fuq it-tqassim tat-traffiku bejn il-portijiet se jiġi kkunsidrat. Se jittieħed l-istess approċċ għal dawk li huma sorsi oħra ta’ finanzjament tal-UE, bħal self disponibbli permezz tal-BEI u faċilitajiet ta’ self oħra tal-UE.

3.2.        Immodernizzar ta' servizzi portwali

L-ottimizzazzjoni tas-servizzi u l-operazzjonijiet portwali twassal biex għadd ta’ portijiet tat-TEN-T jkunu jistgħu jimmaniġġjaw jew jattiraw aktar merkanzija u passiġġieri u jiksbu prestazzjoni ogħla b’mod sinifikanti bl-infrastruttura eżistenti, u b’hekk inaqqsu l-bżonn għall-finanzjament.

Aċċess ġust għas-suq

Il-kwalità u l-effiċjenza tas-servizzi portwali huma essenzjali għall-prestazzjoni ġenerali tal-port. Tipikament[19], l-ispejjeż totali portwali jistgħu jirrappreżentaw frazzjoni sinifikanti tal-ispejjeż totali assoċjati mal-katina loġistika. Għal xi kummerċ f’portijiet tradizzjonali, l-ispejjeż tal-portijiet u tat-tħaddim tat-terminali portwali jistgħu jaqbżu t-30% tat-total tal-ispejjeż loġistiċi bieb bieb. F’termini ta’ kumpens intern ta' spejjeż, it-tariffi tal-infrastruttura portwali jirrappreżentaw bejn 5-10%, is-servizzi tekniċi-nawtiċi bejn 10-15%, il-ġestjoni tal-merkanzija bejn 45-60% u spejjeż oħra u servizzi anċillari bejn 10-30%. Storikament, is-servizzi portwali operaw fi ħdan oqfsa kkaratterizzati minn drittijiet esklużivi jew monopolji de facto ta’ natura pubblika jew privata. Ir-restrizzjonijiet għal-libertà ta' forniment ta' servizzi huma aċċettabbli biss meta dan ikun iġġustifikat b'raġunijiet oġġettivi, bħan-nuqqas tal' spazju fil-portijiet jew raġunijiet ta’ servizz pubbliku, u sakemm dawn ma jwasslux għal abbużi u huma konformi mat-TFUE. Madankollu, f’każi bħal dawn, il-fornituri tas-servizzi portwali għandhom jinħatru skont proċedura li tiżgura trasparenza, ugwaljanza ta’ aċċess u użu effiċjenti ta’ riżorsi pubbliċi.

Ir-Regolament propost b’mod parallel ma’ din il-Komunikazzjoni, li għandu japplika mingħajr preġudizzju għad-Direttivi dwar il-Konċessjonijiet u dwar il-Kuntratti Pubbliċi, jistabbilixxi l-libertà li jiġu pprovduti servizzi fil-portijiet, ħlief għall-immaniġġjar tal-merkanzija u tal-passiġġieri. F’każijiet ta’ limitazzjoni fl-għadd ta’ fornituri tas-servizzi portwali, il-fornitur għandu jinħatar wara proċedura miftuħa, trasparenti u mhux diskriminatorja. Il-forniment ta’ servizzi portwali minn operaturi interni, i. e. l-awtorità tal-port jew l-amministrazzjoni hija awtorizzata biss fil-każ ta’ obbligi ta’ servizz pubbliku. F’każijiet bħal dawn, l-operaturi interni huma limitati li jipprovdu servizzi lis-sistema portwali tagħhom.

Is-settur tal-portijiet huwa negozju globali. L-UE u l-Istati Membri tagħha diġà ħadu impenji permezz ta' ftehimiet internazzjonali biex jiftħu l-aċċess tas-suq għas-servizzi portwali fuq bażi ġusta u reċiproka. Il-Kummissjoni se tissorvelja li dan ma jwassalx għal telf ta’ kontroll fuq l-interessi strateġiċi tal-UE u se tfittex li tippromwovi aċċess reċiproku għas-suq ma’ pajjiżi terzi.

Azzjoni 3

Għall-konċessjonijiet għall-immaniġġjar tal-merkanzija u t-terminals tal-passiġġieri, il-Kummissjoni se tiżgura li d-Direttivi orizzontali dwar il-Konċessjonijiet (li se jiġu adottati dalwaqt) u l-Kuntratti Pubbliċi[20] jiġu applikati b'mod effettiv. Dan għandu jkopri parti mill-arranġamenti kuntrattwali eżistenti bejn l-awtoritajiet portwali u l-fornituri tas-servizzi portwali u jwasslu lejn ekonomija kompetittiva u trasparenti ta’ għoti ta’ servizzi portwali. Għall-kuntratti mhux koperti mid-Direttivi dwar il-Konċessjonijiet u dwar il-Kuntratti Pubbliċi, il-ksur potenzjali tal-prinċipji tat-Trattat dwar proċeduri trasparenti u trattament indaqs kif interpretat mill-Qorti tal-UE se jiġi segwit mill-Kummissjoni fuq bażi ta’ każ b’każ.

Ir-Regolament futur dwar l-aċċess ta’ prodotti u servizzi minn pajjiżi terzi fis-suq intern tal-Unjoni fl-akkwist pubbliku propost mill-Kummissjoni fl-2012 se jintuża bħala lieva biex jiġi ffaċilitat in-negozjar ta’ aċċess reċiproku għas-swieq mhux tal-UE ta’ atturi globali bbażati fl-UE.[21]

Superviżjoni ta’ prezz u kwalità

Jekk fornitur ta' servizzi portwali jopera taħt drittijiet esklużivi, hemm riskju ta’ distorsjoni tas-suq, għad-detriment tal-klijenti tiegħu u/jew kompetituri. Abbużi tipiċi huma, eż. kondizzjonijiet diskriminatorji, prassi ta' għoti ta' prezzijiet eċċessivi u jew predatorji u/jew ir-rifjut ta’ fornitura lill-ċerti utenti tas-servizzi portwali.

Ir-Regolament propost b'mod parallel ma’ din il-Komunikazzjoni jintroduċi regoli komuni biex jiżguraw superviżjoni minn awtorità indipendenti tat-tariffi tas-servizzi portwali imposti mill-operaturi li għandhom drittijiet esklużivi u li ma ġewx magħżula permezz ta’ proċedura li hija trasparenti u mhux diskriminatorja.

Barra minn hekk, l-attivitajiet portwali li jikkostitwixxu attivitajiet ekonomiċi huma soġġetti għar-regoli tal-kompetizzjoni. Ftehimiet li jirrestrinġu l-kompetizzjoni u l-abbużi ta’ pożizzjonijiet dominanti, kif definit rispettivament fl-Artikoli 101 u 102 tat-TFUE, huma pprojbiti. Il-Kummissjoni u l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jistgħu għalhekk jevalwaw l-imġieba tal-fornituri tal-operaturi tas-servizzi portwali.

Simplifikazzjoni amministrattiva fil-portijiet

Il-Kummissjoni ripetutament fakkret li l-piż amministrattiv inaqqas l-attrazzjoni ta’ port u jaffettwa l-prestazzjoni ġenerali tiegħu. Il-problema tikkonċerna partikolarment it-trasport intra-UE fuq distanzi qosra, li jrid jikkompeti ma’ modi oħra ta’ trasport li mhumiex suġġetti għall-istess kontrolli. F’dawn l-aħħar snin, bdew jitħaddmu għadd ta’ inizjattivi tal-UE biex titnaqqas il-burokrazija fil-portijiet, bħar-razzjonalizzazzjoni tal-formalitajiet tar-rappurtar tal-vapuri fil-konfront tal-portijiet applikabbli mid-19 ta’ Mejju 2012. Dawk l-inizjattivi għandhom jitmexxew ‘il quddiem u jiġu ssupplimentati biex jinkisbu servizzi portwali kkollegati ma' netwerk fejn il-konsumatur huwa ċentrali.

Azzjoni 4

Il-Kummissjoni se tkompli tiżviluppa l-inizjattivi tagħha dwar:

- “Ċinturin Blu” li għandha l-għan li tnaqqas il-piż amministrattiv għall-prodotti tal-UE li jinġarru minn bastimenti li jbaħħru bejn portijiet tal-UE, għal livell li hu komparabbli ma’ dak ta’ mezzi oħra tat-trasport, inkluż billi jkomplu jissimplifikaw il-proċeduri doganali. Din l-inizjattiva hija wkoll azzjoni ewlenija skont l-Att dwar is-Suq Uniku II[22];

- aktar implimentazzjoni armonizzata u kkoordinata tad-Direttiva 2010/65/UE[23] billi jiġu stabbiliti linji gwida dwar “tieqa unika nazzjonali” li għandha tibda titħaddem mhux aktar tard mill-1 ta’ Ġunju 2015;

- l-inizjattiva "e-marittima" biex tinkoraġġixxi l-użu tal-informazzjoni elettronika għat-tnaqqis tal-piż amministrattiv u l-aġevolazzjoni tan-negozju; u

- l-inizjattiva “ e-Merkanzija” li għandha l-għan li tiffaċilita l-iskambju tal-informazzjoni tul katini loġistiċi multimodali u li se tikkontribwixxi biex titjieb l-effiċjenza tal-portijiet peress li l-portijiet huma pjattaformi multimodali importanti.

Ir-Regolament propost b'mod parallel ma’ din il-Komunikazzjoni tintroduċi dispożizzjonijiet legali ġodda biex jinkoraġġixxu d-djalogu bejn il-partijiet interessati ta' port (l-utenti, il-fornituri tas-servizzi, l-awtoritajiet, il-ħaddiema) u jgħin biex tinkiseb implimentazzjoni effettiva tal-azzjonijiet imsemmija hawn fuq.

3.3.        Aktar investiment għal portijiet

Il-finanzjament u l-iffinanzjar tal-infrastruttura u l-faċilitajiet tat-trasport hija waħda mill-isfidi ewlenin tan-netwerk tat-trasport tal-UE fis-snin li ġejjin. Li jinstab kemm il-finanzjament pubbliku kif ukoll dak privat jeħtieġ qafas sempliċi u definit b’mod ċar.

Finanzjament trasparenti fil-portijiet

In-nuqqas ta’ trasparenza tal-finanzjament pubbliku fil-portijiet joħloq nuqqas ta’ ċertezza għall-investituri li jixtiequ jinvestu. Biex tiġi ttrattata din il-kwistjoni, ir-Regolament propost b'mod parallel ma’ din il-Komunikazzjoni se jintroduċi regoli li jiżguraw it-trasparenza tar- relazzjonijiet finanzjarji bejn l-awtoritajiet pubbliċi u l-awtoritajiet tal-port. Aktar trasparenza finanzjarja se tiżgura wkoll kundizzjonijiet ekwi.

Regoli aktar ċari dwar l-għajnuna mill-Istat

Hemm bosta raġunijiet għaliex Stat Membru jista’ jiddeċiedi li jagħti fondi pubbliċi għal portijiet: għal skopijiet ta’ żvilupp reġjonali jew biex jiġu indirizzati swieq li jfallu f’każijiet fejn servizzi portwali importanti huma ta' ftit interess għall-operaturi li jaġixxu skont il-kundizzjonijiet tas-suq. Madankollu, prerekwiżit biex jiġi żgurat l-użu tajjeb tar-riżorsi tal-Istati Membri u jiġu evitati distorsjonijiet tal-kompetizzjoni mhux ġustifikati huwa r-rispett tar-regoli applikabbli dwar l-għajnuna mill-Istat.

Azzjoni 5

Il-Kummissjoni bħalissa hija impenjata fl-immodernizzar tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat għas-setturi ekonomiċi kollha. F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni se tiċċara l-kunċett ta’ għajnuna sa tmiem l-2013 f’dak li jirrigwarda l-finanzjament tal-infrastrutturi, b’mod partikolari fid-dawl tal-ġurisprudenza li qed tevolvi tal-Qorti tal-Ġustizzja[24].

Tariffi tal-infrastruttura portwali aktar effiċjenti

L-għoti effiċjenti tal-prezzijiet huwa prerekwiżit għall-investimenti infrastrutturali effiċjenti tal-portijiet. Bħala pass lejn l-għoti ta' prezzijiet aktar effiċjenti, ir-Regolament propost b’mod parallel ma’ din il-Komunikazzjoni jintroduċi grad ta’ awtonomija li jippermetti lill-Awtoritajiet Portwali biex jistabbilixxu l-istruttura u l-livell ta’ tariffi portwali skont l-istrateġija kummerċjali u ta' investiment tagħhom stess. Huwa vitali li l-prezzijiet ikunu trasparenti u applikati mingħajr diskriminazzjoni.

Dimensjoni internazzjonali

Xi portijiet Ewropej għandhom tħassib dwar kompetizzjoni inġusta minn portijiet f’pajjiżi terzi, b’mod partikolari dawk qrib biżżejjed biex jipprovdi servizzi ta' trasbord li jikkompetu. Il-Kummissjoni hija konvinta dwar il-ħtieġa għal kooperazzjoni msaħħa ma’ pajjiżi ġirien, sabiex tinkiseb sistema tat-trasport sostenibbli li minnha jibbenefikaw l-imsieħba kollha tal-UE bbażata fuq il-prinċipji ewlenin ta’ kompetizzjoni ġusta, użu trasparenti tal-fondi pubbliċi u strumenti fiskali u r-rispett ta’ standards soċjali u ambjentali.

3.4.        Promozzjoni tad-Djalogu Soċjali

Il-Portijiet tal-UE jimpjegaw aktar minn 3 miljun ruħ (direttament u indirettament). Ir-riċerka ekonomika sabet rabta diretta bejn it-tkabbir tal-produzzjoni portwali mal-ħolqien ta’ impjiegi fir-reġjuni tal-madwar.

Biex jirnexxu u jadattaw ruħhom għad-domanda li qed tinbidel fir-rigward tal-forza tax-xogħol, il-portijiet iridu joffru kondizzjonijiet tax-xogħol tajba u jtejbu l-kwalità tal-ambjent tax-xogħol biex jattiraw persunal kwalifikat. It-tilwim industrijali li jaffetwa r-relazzjonijiet jista' jkun ta' ħsara għad-dehra u l-kompetittività tal-portijiet u għandu jiġi indirizzat b’mod proattiv. Jeħtieġ li jkun hemm klima soċjali tajba u djalogu soċjali ġenwin bejn il-partijiet ikkonċernati.

Id-Djalogu Soċjali

Kemm l-effiċjenza minn jum għal jum kif ukoll id-dinamika fit-tul tal-kompetizzjoni portwali huma influwenzati mir-reġim tax-xogħol tal-port. Skont it-tip ta’ terminal, ix-xogħol tal-port jista' jirrappreżenta sehem sinifikanti mill-ispejjeż operattivi għall-operaturi tat-terminal. [25]

F’16-il Stat Membru, kif inhu l-każ f’setturi oħra, ir-reġimi portwali tax-xogħol jitbiegħdu mil-liġi ġenerali tax-xogħol[26]. F’xi każijiet, dawn ir-reġimi jistgħu jqiegħdu restrizzjonijiet li għandhom effett fuq il-ħolqien ta’ impjiegi ġodda jew jimminaw l-ambjent tax-xogħol fil-port.

Wara proċess twil ta’ negozjati, l-imsieħba soċjali tas-settur tal-portijiet talbu għall-ħolqien ta’ Kumitat ta’ Djalogu Soċjali fis-settur tal-portijiet, b’konformità mal-kompetenzi rikonoxxuti fl-Unjoni bl-Artikolu 152 tat-TFUE[27]. Din hija l-ewwel darba li tali djalogu ntalab fis-settur u se jippermetti li jiġu indirizzati kwistjonijiet ewlenin, inklużi dawk li jistgħu jwasslu għal relazzjonijiet kontrattwali. Jekk l-imsieħba soċjali jkunu jixtiequ hekk, jistgħu mbagħad jitolbu b'mod konġunt li l-ftehimiet konklużi minnhom fil-livell tal-Unjoni jiġu implimentati b’deċiżjoni tal-Kunsill fuq proposta mill-Kummissjoni skont l-Artikolu 155(2).

F’dan l-istadju, il-Kummissjoni ma tipproponix li tintroduċi dispożizzjonijiet partikolari dwar reġimi tax-xogħol tal-port. Għandu jiġi enfasizzat li d-Djalogu Soċjali fil-livell tal-Unjoni jissupplimenta bla ma jissostitwixxi d-djalogu soċjali f’livelli nazzjonali, lokali u korporattiv.

Azzjoni 6

F’konformità mal-Artikolu 151 u 154 tat-TFUE, il-Kummissjoni hija lesta li tiffaċilita d-Djalogu Soċjali fil-livell tal-Unjoni billi tipprovdi appoġġ tekniku u amministrattiv. L-imsieħba soċjali tal-UE diġà qablu dwar regoli ta’ proċeduri u programm konġunt miftuħ ta’ ħidma u jistennew li l-Kumitat jiġi stabbilit formalment fid-19 ta’ Ġunju 2013.

Filwaqt li tirrispetta l-awtonomija tal-imsieħba soċjali, il-Kummissjoni tistenna li l-imsieħba soċjali tal-UE se jkunu f'pożizzjoni li jittrattaw kwistjonijiet marbuta mal-organizzazzjoni tax-xogħol u l-kondizzjonijiet tax-xogħol.

Il-Kummissjoni f’koordinazzjoni mal-imsieħba soċjali kollha tal-UE tipprevedi reviżjoni fl-2016 li se tivvaluta l-funzjonament u l-progress tad-Djalogu Soċjali Ewropew għas-settur tal-portijiet u s-sitwazzjoni fir-rigward tal-forniment kemm tat-tgħabija u l-hatt ta’ merkanzija kif ukoll ta' servizzi tal-passiġġieri.

Is-saħħa, is-sikurezza u t-taħriġ

Ix-xogħol tal-port jibqa' xogħol b’riskju għoli ta’ inċidenti u l-implikazzjonijiet fuq is-saħħa tal-ħaddiema. Huwa essenzjali li jkun hemm sistema fis-seħħ li tipproteġi s-saħħa, is-sikurezza u l-benesseri tal-ħaddiema tal-port u tal-utenti, skont il-leġiżlazzjoni tas-saħħa u s-sikurezza applikabbli.

Kull port għandu bżonn jiżviluppa prassi tax-xogħol li tissalvagwardja s-sigurtà u s-saħħa tal-ħaddiema tal-port. Dan jeħtieġ kooperazzjoni u koordinazzjoni tajba bejn min iħaddem u l-ħaddiema kollha li joperaw fi ħdan il-port.

Il-bidliet teknoloġiċi u l-ħtiġijiet ġodda tat-trasport u l-loġistika se jkunu ta' mutur għall-kisba tal-ħiliet fl-operazzjonijiet portwali innovattivi u l-ħtieġa ta' ħaddiema bl-aqwa ħiliet, taħriġ u kwalifiki li jifhmu, jiksbu kompetenza sħiħa u jisfruttaw il-vantaġġi kollha li joffru t-teknoloġiji ġodda.

Azzjoni 7

Skont is-Seba' programm ta' qafas tal-RTD għat-trasport, il-Kummissjoni se tniedi proġett ta' azzjoni kkonċertata qabel tmiem l-2013 biex teżamina l-isfidi tas-saħħa u s-sikurezza, it-taħriġ u l-kwalifiki fil-portijiet tal-UE. L-imsieħba soċjali se jkunu involuti bis-sħiħ f’din l-azzjoni. Il-Kumitat ta’ Djalogu Soċjali għas-settur tal-portijiet se jiġi kkonsultat regolarment u infurmati dwar dawn il-kwistjonijiet.

3.5.        Titjib tal-profil ambjentali tal-portijiet

L-attivitajiet tal-portijiet jagħtu lok għal impatti sinifikanti f’termini ta’ emissjonijiet, storbju, tniġġis tal-ilma u l-ħamrija u l-frammentazzjoni tal-ambjenti naturali. Portijiet li jinsabu viċin żoni urbani b’popolazzjoni densa jistgħu ta’ spiss ikollhom jilħqu bilanċ bejn l-iżvilupp u l-ġestjoni ta’ attivitajiet portwali mal-preservazzjoni tal-ambjenti naturali u l-kwalità tal-ħajja urbana.

Il-Kummissjoni ppubblikat linji gwida fl-2011 dwar l-implimentazzjoni tad-Direttivi dwar l-Għasafar u l-Ħabitats fl-estwarji u ż-żoni kostali, b’enfasi partikolari fuq is-sejbien tal-aħjar bilanċ bejn il-protezzjoni ambjentali u l-iżvilupp tal-portijiet.[28] Għalkemm huwa f’idejn il-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja biex tinterpreta l-liġi tal-UE, l-applikazzjoni tal-linji gwida tal-Kummissjoni tista' tipprovdi qafas koerenti għal dawk li jiżviluppaw il-proġetti u timminimizza r-riskju ta’ litigazzjoni.

Il-Kummissjoni tilqa’ l-inizjattivi meħuda mis-settur tal-portijiet biex tiġi promossa l-eċċellenza fil-ġestjoni ambjentali u l-prestazzjoni bil-pubblikazzjoni ta' gwidi ta’ prassi tajba.[29] Għadd ta’ portijiet diġà adottaw pjanijiet biex jiġġestixxu aħjar l-impatt tagħhom fuq l-ambjent u inizjattivi bħal dawn għandhom ikunu mħeġġa.

Il-portijiet għandhom jikkunsidraw jekk huwiex il-każ li jippremjaw l-operaturi li jantiċipaw jew jaqbżu l-applikazzjoni ta’ standards ambjentali mandatorji u jippromwovu l-użu ta’ ktajjen loġistiċi bieb bieb b’karbonju baxx u b’enerġija effiċjenti, eż. trasport bil-baħar fuq distanzi qosra. Għalkemm l-iskemi eżistenti[30] introdotti fuq bażi volontarja minn għadd ta’ portijiet biex jgħollu d-dehra ambjentali tagħhom għandhom jibqgħu jsibu appoġġ, applikazzjoni aktar konsistenti ta' varjazzjoni ambjentali bħal din tat-tariffi tal-infrastruttura portwali fil-livell Ewropew jew f’dak reġjonali tista’ tgħin biex tiżdied l-effikaċja tagħhom.

Azzjoni 8

Li jinkoraġġixxi applikazzjoni aktar konsistenti ambjentalment għall-użu tal-portijiet ħlasijiet għall-infrastruttura, il-Kummissjoni se tipproponi prinċipji ta’ ċċarġjar ambjentali u jippromwovu l-iskambju tal-prattiċi tajba sal-2015.

Il-Kummissjoni qed tippjana reviżjoni tad-Direttiva dwar il-faċilitajiet tal-akkoljenza fil-portijiet fl-2013/2014 bl-għan li tkompli ttejjeb l-effikaċja u l-effiċjenza tas-sistema.

3.6.        Inkoraġġament tal-innovazzjoni

Matul dawn l-aħħar snin, l-industrija dinjija tal-portijiet inbidlet b’mod sinifikanti. Kulma jmur il-portijiet qegħdin isiru iktar dipendenti fuq l-innovazzjoni teknoloġika tul il-katina loġistika kollha.

Il-kompetittività tal-portijiet Ewropej se tiddependi fuq l-abbiltà tagħhom għall-innovazzjoni f’termini ta’ teknoloġija, organizzazzjoni u ġestjoni. Ir-rwol kritiku tagħhom bħala ċentri multimodali jeħtieġ soluzzjonijiet ta' konnessjonijiet intermodali innovattivi u effiċjenti u l-użu ta' għodda ta’ ġestjoni bil-għan li tiżdied aktar l-attrazzjoni tagħhom.

Ir-riċerka tista’ wkoll tintuża bħala mezz ta’ kif jiġu indirizzati kwistjonijiet soċjali. Dawn jistgħu jvarjaw minn riskji għas-saħħa u s-sigurtà għall-ħaddiema tal-portijiet (eż. impatti tal-fumigazzjoni ta’ kontenituri) għall-ħtieġa li jiġu ġestiti u mnaqqsa l-impatti tal-attivitajiet portwali fuq l-ambjent u ż-żoni urbani.

Fil-kuntest tal-implimentazzjoni tal-programm Orizzont 2020 għall-appoġġ tar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni mill-2014 sal-2020, il-Kummissjoni se tipproponi kompiti ta’ priorità fejn l-appoġġ tal-UE jista' jkun previst.

4.           Konklużjoni

Il-portijiet jistgħu jikkontribwixxu b’mod sinifikanti għall-irkupru ekonomiku u l-kompetittività fit-tul tal-industriji Ewropej fis-swieq dinjin filwaqt li jiżdiedu l-valur u l-impjiegi fir-reġjuni kostali kollha tal-UE. Il-portijiet se jkollhom rwol ewlieni x’jaqdu fl-iżvilupp effiċjenti u sostenibbli tan-netwerk tat-trasport trans-Ewropew permezz tad-diversifikazzjoni tal-għażliet ta' trasport u l-kontribut għat-trasport multimodali.

Illum, il-Politika tal-Portijiet Ewropej tinsab f’salib it-toroq. Filwaqt li xi portijiet Ewropej għandhom prestazzjoni tajba, il-problemi strutturali fir-rigward ta' konnettività insuffiċjenti maż-żoni interni, in-nuqqas ta’ trasparenza fl-użu tal-fondi pubbliċi, ostakoli għad-dħul fis-suq, mudelli mhux aġġornati ta’ governanza u burokrazija eċċessiva jaffettwaw il-prestazzjoni ta’ ħafna portijiet oħra. Wasal iż-żmien li jiġu indirizzati dawn il-problemi li ilhom ħafna.

Sabiex tissorvelja l-progress tal-implimentazzjoni ta’ din il-Politika Ewropea riveduta għall-Portijiet, il-Kummissjoni diġà nediet proġett[31] li se jibda qabel it-tmiem tal-2013 biex tiżviluppa u tiġbor sett ta’ indikaturi ġeneriċi Ewropej dwar il-prestazzjoni tal-portijiet.

Ir-Regolament propost b’mod parallel lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill huwa mfassal biex jindirizza l-kwistjonijiet ewlenin marbuta mal-aċċess għas-suq għas-servizzi tal-port u t-trasparenza finanzjarja u l-awtonomija tal-portijiet. Il-Kummissjoni se tipprovdi rispons, fil-forma ta’ rapport, dwar il-funzjonament u l-effett tar-Regolament mhux aktar tard minn tliet snin wara d-dħul fis-seħħ tiegħu.

Il-Kummissjoni se tindirizza l-bqija tal-kwistjonijiet permezz tal-azzjonijiet iffukati li ġejjin li jinsabu taħt ir-responabbiltà tagħha:

· użu sħiħ tal-linji gwida l-ġodda tat-TEN-T u l-istrumenti finanzjarji tal-UE biex jitjiebu l-konnessjonijiet tal-portijiet mal-intern tagħhom u l-promozzjoni tal-Politika Ewropea tal-Portijiet;

· sorveljanza tal-liġi eżistenti tal-UE applikabbli għal konċessjonijiet u l-portijiet biex tiġi applikata b’mod korrett;

· għoti tal-appoġġ tekniku u amministrattiv meħtieġ lid-Djalogu Soċjali fil-livell tal-Unjoni, flimkien ma’ analiżi tal-progress fl-2016;

· preżentazzjoni ta' inizjattivi ġodda biex tissimplifika aktar il-proċeduri amministrattivi fil-portijiet, l-aktar fil-proċeduri doganali;

· promozzjoni tat-teknoloġiji ambjentali u tat-trasport marittimu fuq distanzi qosra permezz ta’ prinċipji komuni dwar il-varjazzjoni tat-tariffi għall-infrastruttura tal-port.

Il-Kummissjoni se tivverifika l-progress skont it-twettiq tal-objettivi politiċi definiti f’din il-Komunikazzjoni, partikolarment il-progress fl-iżvilupp tal-konnessjonijiet multimodali mat-territorju intern, l-immodernizzar tas-servizzi portwali u l-attrazzjoni tal-investimenti.

[1]               COM (2007)616

[2]               COM (2011)897

[3]               COM (2011)650

[4]               COM (2011)665

[5]               SWD(2013)181

[6]               SWD(2013)181

[7]               L-użu tal-provvista tal-elettriku mill-art għall-vapuri li jsorġu mal-moll.

[8]               COM(2013)17 u COM(2013)18

[9]               N.B. Kimiċi, Bijoloġiċi, Radjoloġiċi, u Nukleari

[10]             Skont it-termini tad-Direttiva 20005/65/KE u tar-Regolament 725/204, il-Kummissjoni f’kooperazzjoni mal-Istati Membri, twettaq spezzjonijiet sabiex tissorvelja l-applikazzjoni ta’ miżuri ta’ sigurtà rilevanti fil-portijiet tal-UE

[11]             Dan jirriżulta mill-kummerċ bejn l-Istati Membri u l-kummerċ bejn Stat Membru u pajjiż mhux membru tal-UE permezz ta’ Stat Membru ieħor.

[12]             Għal aktar dettalji ara l-valutazzjoni tal-impatt SWD(2013)181

[13]             Ara http://ec.europa.eu/transport/themes/infrastructure/doc/web_methodology.pdf

[14]             L-allinjament tal-kurituri huwa propost fil-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (COM (2011) 650)

[15]             Mill-baġit tat-TEN-T EUR ingħataw 244.6 miljuni lill-portijiet mill-2007 sal-2012, madwar 4 % tat-total tal-baġit tat-TEN-T disponibbli. Minn dan, 58% ġew iddedikati għall-iżvilupp tal-kapaċità tal-port, 27 % għall-iżvilupp tal-aċċess għat-territorju intern u 15% għat-teknoloġija ekoloġika. Fir-rigward tal-fondi ta’ Koeżjoni, il-Qorti tal-Awdituri kienet partikolarment kritika dwar in-nuqqas ta’ koordinazzjoni mal-aċċess għall-intern.

[16]             Il-Kummissjoni ppreżentat il-proposti tagħha għall-Qafas Finanzjarju 2014-2020 f’Ġunju 2011 (COM (2011) 500). In-negozjati dwar il-Qafas Finanzjarju Pluriennali għadhom għaddejjin. Il-finanzjament se jkun kopert fi ħdan il-pakketti finanzjarji miftiehma mill-awtorità tal-baġit u l-atti leġiżlattivi rilevanti.

[17]             Rapport Speċjali Nru 4 2012 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri: “l-użu tal-fondi strutturali u ta’ koeżjoni għall-kofinanzjament tal-infrastrutturi tat-trasport fil-portijiet: investiment effettiv?”

[18]             B’mod partikolari d-dispożizzjonijiet li japplikaw mill-1 ta’ Lulju 2025.

[19]             Hemm varjazzjonijiet importanti skont il-port, it-tip ta’ kummerċ, eċċ. Ara l-Valutazzjoni tal-Impatt SWD(2013)181.

[20]             Proposta għal Direttiva dwar l-għoti ta’ kuntratti ta’ konċessjoni (COM 2011) 897 finali u d-Direttiva 2004/17/KE li tikkoordina l-proċeduri ta’ akkwisti ta' entitajiet li joperaw fis-setturi tal-ilma, l-enerġija, it-trasport u s-servizzi postali u d-Direttiva 2004/18/KE dwar il-koordinazzjoni ta’ proċeduri għall-għoti ta’ kuntratti għal xogħlijiet pubbliċi, kuntratti għal provvisti pubbliċi u kuntratti għal servizzi pubbliċi.

[21]             COM(2012)124 finali, propost għal Regolament dwar l-aċċess ta' prodotti u servizzi ta' pajjiżi terzi għas-suq intern tal-Unjoni fl-akkwist pubbliku u proċeduri li jappoġġjaw in-negozjati marbuta mal-aċċess tal-prodotti u s-servizzi tal-Unjoni għas-swieq tal-akkwist pubbliku ta' pajjiżi terzi

[22]             COM(2012) 573 finali tal-3 ta’ Ottubru tal-2012

[23]             Id-Direttiva 2010/65/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-20 ta’ Ottubru 2010 dwar il-formalitajiet ta’ rappurtar għal bastimenti li jaslu fi u/jew jitilqu minn portijiet tal-Istati Membri u li tħassar id-Direttiva 2002/6/KE;

[24]             Ara l-Kawża T-443/08 “Leipzig-Halle”

[25]             15 % — 20 % f'terminals ta' merkanzija mhux likwida bl-ingrossa; 40 % — 75 % f'terminals ta' merkanzija ġenerali

[26]             Studju dwar ix-Xogħol Portwali tal-UE (2013)

[27]             Ara wkoll id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta' Mejju 1998, dwar l-istabbiliment ta' Kumitati ta' Djalogu Settorjali biex iġibu 'l quddiem id-Djalogu bejn l-imsieħba soċjali fuq livell Ewropew (COM(1998)322 finali)

[28]             http://ec.europa.eu/transport/modes/maritime/doc/guidance_doc.pdf

http://ec.europa.eu/transport/modes/maritime/doc/comm_sec_2011_0319.pdf

[29]             ESPO Gwida ambjentali

[30]             Il-modulazzjoni abbażi tal-iskema tal-Indiċi tal-Bastimenti Ambjentali (il-Belġju, Franza, il-Ġermanja u l-Pajjiżi l-Baxxi), taċ-Ċertifikat tal-Premju Ambjentali (il-Latvja, il-Litwanja, il-Pajjiżi l-Baxxi u l-Portugall), jew permezz ta' rifużjonijiet marbuta ma’ emissjonijiet NOx/SOx jew permezz tal-impożizzjoni ta’ tariffa tal-kubrit (l-Isvezja).

[31]             Taħt is-Seba' Programm Qafas tal-RTD tat-trasport — sejħa għall-proposti 2013