KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI Responsabbilizzazzjoni tal-Awtoritajiet Lokali fil-pajjiżi msieħba_għal governanza aħjar u iktar effettiva tal-eżiti tal-iżvilupp /* COM/2013/0280 final */
KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI
LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI
EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI Responsabbilizzazzjoni tal-Awtoritajiet
Lokali fil-pajjiżi msieħba
għal governanza aħjar u iktar effettiva tal-eżiti
tal-iżvilupp 1. SFOND Politiki ta’ żvilupp u programmi immexxija ċentralment, minn
fuq għal isfel ma jistgħux jirnexxu waħedhom fl-indirizzar
tal-komplessitajiet tal-iżvilupp sostenibbli u fil-ġlieda kontra
l-faqar. Atturi pubbliċi u privati għandhom ir-rwol tagħhom
x’jaqdu speċjalment fil-livell lokali. F’dawn l-aħħar
żewġ deċennji, ħafna gvernijiet ċentrali
fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw attribwew responsabilitajiet lil
Awtoritajiet Lokali[1]
fi proċessi ta’ żvilupp tal-pajjiż, bil-għan li jippermettu
d-definizzjoni tal-politiki pubbliċi u t-twassil ta’ servizz fuq
ir-realtajiet lokali. Madankollu,
dan ir-rikonoxximent politiku mhux dejjem kien akkumpanjat minn livell xieraq
ta’ awtonomija, żvilupp tal-kapaċità u riżorsi finanzjarji, li
jħalli l-għoti tas-setgħa tagħhom mhux komplut. F’ħafna pajjiżi msieħba tal-UE, il-finanzjament
direttament mgħoddi permezz tal-Awtoritajiet Lokali għadu
jirrappreżenta parti marġinali ta’ nfiq mis-settur pubbliku
nazzjonali u għall-għajnuna internazzjonali għall-iżvilupp. Ċertu
għadd ta’ ostakoli jridu jiġu megħluba sabiex jiġi sfruttat
il-potenzjal għall-iżvilupp tal-Awtoritajiet Lokali. Huwa b’dan
il-għan li l-Kummissjoni Ewropea tafferma mill-ġdid l-importanza
tal-Awtoritajiet Lokali fil-pajjiżi msieħba, fil-kisba tal-għanijiet
tal-iżvilupp u tipproponi impenn iktar strateġiku biex
tissaħħaħ is-setgħa tagħhom.[2] Din
il-Komunikazzjoni tintegra r-riżultati tad-Djalogu Strutturat dwar
l-involviment tal-Organizzazzjonijiet tas-Soċjetà Ċivili u
l-Awtoritajiet Lokali fil-kooperazzjoni tal-iżvilupp tal-UE,[3] l-approċċ
imġedded tal-UE lejn it-tnaqqis tal-faqar u l-iżvilupp sostenibbli
definit mill-Komunikazzjoni Żieda fl-Impatt tal-Politika
Tal-Iżvilupp: Aġenda għall-Bidla[4] u l-Komunikazzjonijiet relatati
u l-Konklużjonijiet tal-Kunsill,[5]
kif ukoll ir-riżultati tal-konsultazzjoni mal-partijiet interessati
mwettqa fuq il-bażi tad-dokument tematiku Awtoritajiet Lokali
fl-Iżvilupp. Barra minn hekk, il-Komunikazzjoni tikkunsidra
l-għajnuna internazzjonali dwar l-effettività tal-aġenda tal-iżvilupp,
kif imsawra l-aħħar mid-Dokument ta' eżitu ta’ Busan.[6] L-importanza
tal-Awtoritajiet Lokali fl-iżvilupp Il-parteċipazzjoni
taċ-ċittadini fil-proċessi tat-teħid
tad-deċiżjonijiet li jaffettwawlhom ħajjithom u aċċess
għal mekkaniżmi ta’ responsabilità hija fundamentali
għall-promozzjoni tal-iżvilupp sostenibbli u t-tnaqqis tal-faqar. Dan
huwa partikolarment rilevanti fil-livell lokali, fejn iċ-ċittadini
jgħixu u jaħdmu, fejn servizzi bażiċi huma pprovduti u fejn
l-intrapriżi huma stabbiliti. Għalhekk, iċ-ċittadini
għandhom interessi komuni,li jistabbilixxu għanijiet u jaħdmu
flimkien sabiex jiġu identifikati soluzzjonijiet partikolarment immirati
għal titjib fl-aċċess għas-servizzi, distribuzzjoni iktar
bilanċjata tar-riżorsi disponibbli, koeżjoni soċjali akbar
u tisħiħ tar-responsabilizzazzjoni u t-trasparenza ta’ awtoritajiet
pubbliċi, inkluż il-mekkaniżmi tar-responsabilità. Minħabba li
huma eqreb għaċ-ċittadini minn istituzzjonijiet pubbliċi
oħra, l-Awtoritajiet Lokali għandhom responsabiltà biex jimmobilizzaw
l-opinjonijiet tas-soċjetajiet lokali filwaqt li jaġixxu bħala
katalizzaturi għall-bidla. Dan huwa partikolarment minnu f’termini ta’
amministrazzjoni pubblika iktar effiċjenti, fi proċessi ta’
żvilupp iktar inklużivi, f’kooperazzjoni mal-Organizzazzjonijiet
tas-Soċjetà Ċivili[7]
(CSOs), u soluzzjonijiet għal sfidi urġenti li jħabbtu
wiċċhom magħhom il-komunitajiet lokali. Dawn l-isfidi jinkludu
l-esklużjoni soċjali, il-migrazzjoni, is-sigurtà tal-ikel,
l-infrastrutturi limitati, l-urbanizzazzjoni rapida, it-tnaqqis
tar-riżorsi, is-sigurtà pubblika u l-vjolenza, l-impatt ambjentali u
soċjali tal-attivitajiet tal-estrazzjoni, l-adattament u l-mitigazzjoni
tal-klima, l-istat tad-dritt u l-aċċess għall-ġustizzja. Tmexxija tajba[8] fil-livell lokali hija
meħtieġa biex jinkisbu żvilupp sostenibbli u eżiti ekwi.
Din toħloq il-kundizzjonijiet għal proċessi ta’ żvilupp
inklużiv, adattat u effettiv. Il-kwalità
tal-governanza lokali hija marbuta prinċipalment mar-rieda politika
tal-gvernijiet ċentrali biex jinħoloq ambjent li jwassal fil-livell
lokali, permezz ta’ strumenti legali u regolatorji,[9] li jippermetti lil Awtoritajiet
Lokali jibbenefikaw minn livell suffiċjenti ta’ awtonomija
fl-eżerċitazzjoni tal-poter u l-kisba ta' ħiliet
speċifiċi. Għalhekk, il-kwalità tal-governanza lokali hija wkoll
marbuta mal-mod kif l-Awtoritajiet Lokali jimmaniġġjaw u jimplimentaw
politiki pubbliċi u servizzi fuq il-bażi ta’ proċessi
għat-tfassil tal-politika lokali u interazzjonijiet ma’ istituzzjonijiet
pubbliċi oħra, iċ-ċittadini u s-settur privat u permezz
tal-allokazzjoni tar-riżorsi disponibbli. F’pajjiżi li
għandhom ħafna riżorsi naturali, l-Awtoritajiet Lokali
jistgħu jagħtu pariri dwar il-modi kif joperaw l-industriji
estrattivi u dwar kif id-dħul mis-settur tal-estrazzjoni huwa maqsum bejn
komunitajiet lokali, il-gvern ċentrali u operaturi privati. F’sitwazzjonijiet fraġili, ta’ kriżi
u sitwazzjonijiet suġġetti għal riskju, l-Awtoritajiet Lokali
għandhom rwol ewlieni x’jaqdu biex jissalvagwardjaw il-popolazzjonijiet
vulnerabbli u l-komunitajiet, billi jmexxu t-twaqqif ta’ strateġiji lokali
ta’ reżiljenza u billi jippermettu l-għoti ta’ servizzi soċjali
bażiċi. F’żoni fejn tendenzjalment iseħħu
diżastri, jistgħu jkunu kruċjali fil-prevenzjoni,
il-mitigazzjoni u t-tħejjija, minbarra l-ġestjoni ta’ reazzjonijiet
bikrija u l-forniment tas-servizzi bażiċi lill-popolazzjonijiet.
Barra minn hekk, huma ta’ spiss ikollhom parti importanti fit-twissija bikrija
u b’hekk jikkontribwixxu għat-tnaqqis tal-konsegwenzi fl-ewwel stadji ta’
vjolenza, permezz ta' mekkaniżmi għas-soluzzjoni tat-tilwim lokali u
tradizzjonali. Ir-realizzazzjoni
tal-vantaġġ komparattiv tal-Awtoritajiet Lokali xorta jista’ jkun
imminat minn fatturi politiki negattivi, b’mod partikolari relatati ma’ nuqqas
ta’ tmexxija effettiva, livelli għolja ta’ korruzzjoni u amministrazzjoni
ħażina, klijenteliżmu, u ekonomija illegali, kif ukoll minn
dgħufijiet istituzzjonali, bħal arranġamenti istituzzjonali
disfunzjonali, riżorsi finanzjarji limitati, livelli baxxi ta’ kapaċità
amministrattiva, ġestjoni inadegwata ta' proċeduri ta’ ppjanar u
tal-finanzi pubbliċi. Għalhekk, skont il-kuntest
tal-pajjiż, ir-rabta tas-settur pubbliku fil-livell lokali
mal-proċessi tal-iżvilupp jistgħu jimplikaw l-isforzi biex
jiżdiedu l-kapaċitajiet tal-Awtoritajiet Lokali u sabiex
jissaħħu l-istrutturi ta’ governanza lokali. Huwa fundamentali li
fl-istess ħin jagħtu s-setgħa lil awtoritajiet lokali
pubbliċi u ċittadini, kemm biex jiġi żgurat li dawn
tal-aħħar għandhom il-kapaċità li jeżiġu t-trasparenza
u r-responsabilità[10]
kif ukoll li l-Awtoritajiet Lokali għandhom il-mezzi u l-inċentivi
biex jirrispondu għad-domandi taċ-ċittadini għal governanza
effettiva, trasparenti u responsabbli, allokazzjoni ekwitabbli tar-riżorsi
u l-aċċess għas-servizzi. 2. IL-FTUĦ
TAL-POTENZJAL TAL-IŻVILUPP TA’ AWTORITAJIET LOKALI Appoġġ
lis-settur pubbliku f'pajjiżi msieħba lejn tfassil u implimentazzjoni
iktar effettiva u effiċjenti ta’ politiki u pjanijiet ta’ żvilupp
nazzjonali għandu jqis ir-rwol importanti tas-settur pubbliku lokali.
Assistenza lil Awtoritajiet Lokali għandha tkun immirata biex
iżżid il-kapaċitajiet u l-mezzi tagħhom biex iwettqu
il-mandat istituzzjonali tagħhom kif definit mil-liġi u
konsegwentement biex jeżerċitaw is-setgħa tagħhom ta’
inizjattiva bħala dawk li jfasslu l-politika bis-sħiħ. B'adeżjoni mal-prinċipju
tas-sussidjarjetà,[11]
l-UE għandha l-għan li tippromwovi r-rwol tal-Awtoritajiet Lokali
bħala dawk li jfasslu l-politika u jieħdu d-deċiżjonijiet,
favur it-tfassil ta’ politiki trasparenti u responsabbli u l-forniment
tas-servizzi fil-livell lokali. X’iktarx li din tagħtihom is-setgħa,
u tingħata spinta lill-iżvilupp lokali permezz ta’ iktar
parteċipazzjoni demokratika, ġustizzja, drittijiet tal-bniedem, ċittadinanza
attiva, parteċipazzjoni tan-nisa u żgħażagħ fl-isfera
pubblika, u responsabilità f’diversi livelli. Is-sħubija
tal-partijiet interessati u mekkaniżmi ta’ djalogu, magħmula minn
rappreżentanti ta’ Awtoritajiet Lokali, atturi oħra li joperaw
lokalment u ċittadini, għandhom jitħeġġu fil-livell
lokali, bħala mezz biex jidħlu fi djalogu ma’ awtoritajiet
ċentrali rilevanti biex jiżguraw li l-ħtiġijiet u
t-tħassib tagħhom huma magħrufa u kkunsidrati. Huwa f’dan
il-qafas li strateġija territorjali għall-iżvilupp għandha
tiġu promossa. Mfassal skont il-karatteristiċi u
l-ħtiġijiet territorjali, l-approċċ territorjali
għall-iżvilupp huwa kkaratterizzat bħala proċess dinamiku
minn isfel għal fuq u fit-tul abbażi ta’ approċċ b’bosta
atturi u multisettorjali, li fih l-istituzzjonijiet u l-atturi lokali
differenti jaħdmu flimkien biex jiddefinixxu l-prijoritajiet, u jippjanaw
u jimplimentaw strateġiji ta’ żvilupp. Permezz il-gwida
tal-Awtoritajiet Lokali u l-mobilizzazzjoni tal-kapaċitajiet u
riżorsi privati addizzjonali tal-komunità, l-approċċ
territorjali għall-iżvilupp jista’ jwassal għal tibdil
fil-kwalità tal-ħajja u l-benessri taċ-ċittadini,
bl-iżgurar ta’ bilanċ bejn it-tkabbir soċjoekonomiku, l-ekwità u
l-kwalità ambjentali u ż-żieda fir-reżiljenza ta' dawk li huma
l-iktar vulnerabbli. Barra minn hekk, dan l-approċċ jista’
jsaħħaħ il-proċessi politiki lokali, it-trasparenza u
tingħata spinta għas-sjieda demokratika tal-iżvilupp, permezz
ta’ monitoraġġ kontinwu tal-progress lejn is-sostenibbiltà. 3. IT-TFASSIL TAL-APPOĠĠ
TAL-UE GĦAL GOVERNANZA MTEJBA U EŻITI AKTAR EFFETTIVI
TAL-IŻVILUPP FIL-LIVELL LOKALI L-UE għandha taħdem favur
Awtoritajiet Lokali u mexxejja lokali demokratikament leġittimi,
responsabbli u rappreżentattivi f'pajjiżi msieħba b’enfażi
partikolari fuq awtoritajiet muniċipali f’żoni rurali u urbani. L-UE
għandha wkoll tesplora l-opportunitajiet għal koordinazzjoni ma’
awtoritajiet reġjonali. F’sitwazzjonijiet ta’ fraġilità,
il-kooperazzjoni tal-UE mal-Awtoritajiet Lokali hija partikolarment rilevanti
b’mod parallel mal-firxa iktar wiesgħa tal-proċessi tal-bini
tal-Istat, li huma essenzjali biex jgħaddu minn fraġilità lejn
stabilità. Kif intqal fl-Aġenda għall-Bidla, dan huwa partikolarment
rilevanti f’pajjiżi fejn iseħħu vjolazzjonijiet kbar
tad-drittijiet tal-bniedem. F’dawn il-każijiet l-UE tista’ tissospendi
l-kooperazzjoni ma’ gvernijiet ċentrali u tkompli tiddirezzjona
l-assistenza permezz tal-Awtoritajiet Lokali u s-CSOs. Bl-istess mod, l-UE għandha
tappoġġja l-isforzi tal-gvernijiet biex jinħoloq ambjent li
jwassal, sabiex l-Awtoritajiet Lokali jkunu jistgħu jingħataw
is-setgħa fid-definizzjoni u l-implimentazzjoni ta’ politiki u pjanijiet
lokali u jieħdu sehem bis-sħiħ fi proċessi ta’ żvilupp
sostenibbli. Flimkien mal-gvernijiet ċentrali, l-UE għandha tinvesti
f’attivitajiet ta’ żvilupp ta’ kapaċità biex jiżguraw li
l-Awtoritajiet Lokali, b’mod partikolari f’żoni mbiegħda
b’kapaċitajiet u riżorsi limitati, huma kapaċi jmexxu
l-iżvilupp tat-territorji tagħhom f’kooperazzjoni ma’ atturi lokali
oħra. Mil-lat operazzjonali, l-approċċ
il-ġdid tal-UE għandu jippromwovi l-awtonomija politika,
amministrattiva u fiskali mtejba tal-Awtoritajiet Lokali permezz ta’ riformi
ta’ deċentralizzazzjoni, l-iżvilupp tal-kapaċità u
l-iżvilupp istituzzjonali. 3.1. Proċessi ta’ deċentralizzazzjoni Id-deċentralizzazzjoni tikkostitwixxi
aspett partikolari ta’ riforma fis-settur pubbliku. Din tinvolvi t-trasferiment
ta’ firxa ta’ awtorità u setgħat politiċi li jinkludu
l-ġenerazzjoni tad-dħul, responsabilitajiet fl-għoti ta'
servizzi u riżorsi finanzjarji, umani u amministrattivi minn livelli
ogħla fis-sistema politika lill-awtoritajiet pubbliċi fuq livell
iktar baxx. Id-deċentralizzazzjoni fiha nnifisha hija
kwistjoni politika li taffettwa l-organizzazzjoni globali ta’ Stat. Din timmira
lejn effiċjenza aħjar, ugwaljanza u koeżjoni soċjali u
tista' tiġi deċiża biss minn pajjiż sovran. Għalhekk,
appoġġ għad-deċentralizzazzjoni mill-imsieħba
għall-iżvilupp għandu jkun ikkunsidrat biss fejn hemm rieda
politika biex tinbeda jew tiġi appoġġja d-deċentralizzazzjoni
jew fejn ir-riformi ta' deċentralizzazzjoni diġà ġew
implimentati. Fl-istess ħin, l-UE għandha tadatta l-operazzjonijiet
settorjali tagħha għal ambjenti li huma diġà
deċentralizzati, fejn dan huwa l-każ. L-appoġġ tal-UE fil-proċessi
ta’ deċentralizzazzjoni ser tkun ibbażat primarjament fuq
l-għarfien dwar l-ekonomija politika tar-riformi f’dak li għandu
x’jaqsam ma’ assi territorjali. Barra minn hekk, l-appoġġ tal-UE
għad-deċentralizzazzjoni għandu jiffoka fuq it-twaqqif ta’
ambjent legali u ta' politika favorevoli għad-deċentralizzazzjoni u
għall-iżvilupp istituzzjonali u tal-kapaċità, sabiex
l-Awtoritajiet Lokali jkunu jistgħu jgawdu ċertu livell ta’
awtonomija biex iwettqu l-funzjonijiet tagħhom skont il-mandat
bil-liġi. Ir-riżultati mistennija għandhom
ikunu l-allokazzjoni ta’ biżżejjed riżorsi finanzjarji
għall-Awtoritajiet Lokali skont l-oqfsa legali nazzjonali, titjib
fil-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi u l-mobilizzazzjoni tad-dħul
fil-livell lokali. B’mod parallel, l-assistenza tal-UE għandha timmira li
ssaħħaħ il-kapaċitajiet tal-awtoritajiet ċentrali,
is-servizzi pubbliċi dekonċentrati kif ukoll il-persunal lokali
politiku u amministrattiv, flimkien mat-twaqqif ta’ mekkaniżmi ta’
responsabilità politika, trasparenza u mekkaniżmi għall-monitoraġġ
ta' politiki muniċipali. Eżempju ta’ appoġġ tal-UE lejn il-proċess ta’ deċentralizzazzjoni: il-każ tal-Kambodja Il-programm ikkofinanzjat tal-UE “It-Tisħiħ Demokratiku u l-Gvern Lokali Deċentralizzat" ġie implimentat fi sħubija mal-UNDP mill-2006 sa Diċembru 2011, f'appoġġ tal-"Istrateġija ta' Dekonċentrazzjoni u Deċentralizzazzjoni" tal-Gvern tal-Kambodja. Fuq il-livell tal-muniċipalità, il-Programm bena kooperazzjoni orizzontali fost il-muniċipalitajiet, filwaqt li tejjeb il-perċezzjoni taċ-ċittadini dwar l-awtoritajiet lokali u l-benessri taċ-ċittadini. F’livell provinċjali, il-Programm ħeġġeġ l-istabbiliment ta’ 24 Assoċjazzjoni ta’ Awtoritajiet Lokali legalment indipendenti. Fil-livell nazzjonali, l-azzjoni għandha l-għan li ttejjeb it-trasferimenti intergovernattivi finanzjarji. L-Awtoritajiet Lokali bdew jużaw riżorsi finanzjarji b’mod awtonomu. F’dan il-kuntest,
l-UE għandha tikkunsidra d-deċentralizzazzjoni fiskali bħala
punt ta’ dħul strateġiku sabiex gradwalment tiġi stabbilita
kultura ta’ responsabilità, billi din tiddefinixxi l-produzzjoni u t-tqassim
tar-riżorsi li jintużaw biex jiġu ssodisfati
l-ħtiġijiet taċ-ċittadini. Għandha tingħata
attenzjoni partikolari lil mekkaniżmi li jippermettu għaqdiet ta’
riżorsi esterni u domestiċi f’faċilitajiet ta' trasferiment
fiskali, li jiġu appoġġjati fid-dħul mit-taxxi u
l-iżvilupp tal-ippjanar, l-ibbaġitjar u proċessi ta’ nfiq
tal-Awtoritajiet Lokali. 3.2. L-iżvilupp tal-kapaċità tal-Awtoritajiet
Lokali Sabiex isaħħu l-kapaċità
tal-awtoritajiet lokali biex jikkontribwixxu lejn governanza tajba u
konsegwentement biex jintlaħqu l-għanijiet tal-iżvilupp
fil-livell lokali, ir-rappreżentanti eletti lokali u l-persunal
amministrattiv għandhom jegħlbu r-restrizzjonijiet ta’ kapaċità,
bħall-immaniġjar u l-mobilizzazzjoni ta' riżorsi tas-settur
pubbliku, ħiliet ta’ tmexxija, il-ġestjoni finanzjarja pubblika,
żieda fid-dħul u l-infiq, trasparenza, parteċipazzjoni u
interazzjoni ma’ atturi oħrajn. Il-kapaċità għal governanza lokali
tajba hija affettwata minn fatturi li joperaw fuq tliet livelli: individwali,
istituzzjonali u organizzattiv. Fuq livell individwali, il-kapaċità lokali
hija effettwat bil-ħiliet, it-taħriġ u l-attitudni
tal-politiċi lokali u l-persunal amministrattiv. Fil-livell
istituzzjonali, il-kapaċità tiddependi fuq strutturi, proċeduri
operattivi, li jagħtu struttura u jirregolaw l-attivitajiet tal-persunal.
Fil-livell organizzattiv, il-kapaċità hija affettwata mill-politika u
l-ambjent legali, u mir-regoli u l-prattiċi li jirregolaw ir-relazzjonijiet
ma’ atturi oħrajn. Appoġġ għal żvilupp
tal-kapaċità tal-Awtoritajiet Lokali ser jiġi definit fuq
il-bażi ta’ approċċ ibbażat fuq id-domanda u fuq perjodu
twil, b’enfażi fuq il-bini ta' tmexxija, il-provvista ta’ servizz
inklużiv u ġestjoni finanzjarja soda. Dan l-approċċ se
jinvolvi l-promozzjoni tal-iżvilupp tal-kapaċità tal-Awtoritajiet
Lokali mmexxija mill-pajjiżi fis-setturi li fihom joperaw, partikolarment
permezz tal-involviment tal-assoċjazzjonijiet nazzjonali tal-Awtoritajiet
Lokali u l-iskejjel tal-amministrazzjoni, kooperazzjoni orizzontali fost
l-Awtoritajiet Lokali li jikkonsistu pereżempju f’muniċipalitajiet
kbar li qed joffru assistenza teknika għal dawk iżgħar, u
l-inklużjoni ta’ rabtiet iktar adegwati bejn l-awtoritajiet centrali-lokali.
3.3. Urbanizzazzjoni sostenibbli Minħabba
t-tkabbir rapidu tal-popolazzjoni urbana, il-governanza urbana saret
aspett importanti ieħor ta' governanza lokali tajba. L-awtoritajiet lokali
f’żoni urbani għandhom rwol deċiżiv sabiex jindirizzaw
l-isfidi relatati ma’ urbanizzazzjoni, bħall-ħtiġijiet
taċ-ċittadini li jgħixu f’insedjamenti mhux awtorizzat
mingħajr servizzi u faċilitajiet adegwati, kwalità tal-ħajja
fqira, kriminalità u disfunzjoni soċjali. Sas-sena 2025,
madwar żewġ terzi tal-popolazzjoni dinjija se tkun tgħix
f’żoni urbani, b’95 fil-mija tat-tkabir fil-popolazzjoni urbana li
sseħħ f’pajjiżi sħab u kkonċentrati fi gruppi bi
dħul l-iktar baxx. L-urbanizzazzjoni għandha diversi kawżi inkluż
il-migrazzjoni ta’ nies minn bliet żgħar u żoni rurali għal
żoni metropolitani kbar u l-migrazzjoni rurali-għall-urbani lejn
bliet intermedji, kif ukoll żieda naturali ta’ popolazzjonijiet
eżistenti mill-bliet metropolitani. Fil-kooperazzjoni
tagħha ma’ pajjiżi sħab, l-UE se tfittex li tippromwovi
strateġiji sostenibbli għall-promozzjoni tan-nuqqas ta’
diskriminazzjoni u biex tkisser l-ostakli li jeskludu diversi gruppi
mill-aċċess għar-riżorsi u l-opportunitajiet offruti
bl-iżvilupp urban, bil-ħsieb li tiġi promossa l-inklużjoni
soċjali, il-koeżjoni territorjali u l-ħarsien tal-ambjent. Attenzjoni
speċjali għandha tingħata għall-aċċess tal-art
bħala prerekwiżit għal żvilupp urban sostenibbli.
L-urbanizzazzjoni għandha effett profond fuq il-valur tal-artijiet,
għalhekk huwa importanti li jiġi żgurat li finanzi
muniċipali jistgħu jibbenefikaw miż-żieda fil-valuri
tal-art sabiex ikunu jistgħu jiffinanzjaw is-servizzi u
l-faċilitajiet. B’mod partikolari,
l-UE għandha tinkoraġġixxi d-definizzjoni ta’ politiki għal
belt għal titjib fil-kwartieri fqar, li jtejjbu bil-mod il-mod,
jifformalizzaw u jinkorporaw il-kerrejiet mal-belt nnifisha billi jestendu
l-art, is-servizzi u ċ-ċittadinanza għal persuni li jgħixu
fil-bassifondi. Barra minn hekk, l-UE għandha tipprova ttejjeb
il-kapaċità amministrattiva tal-Awtoritajiet Lokali biex tirreġistra
d-drittijiet u l-interessi tal-art, għall-ġestjoni effettiva u
effiċjenti tal-art urbana, (katasti reġistri ta' proprjetà urbana).
It-titjib tal-art urbana se tiftaħ is-swieq tal-proprjetà. Il-proprjetà u
t-tranżazzjonijiet se jsiru iktar trasparenti u fiskalment taxxabbli,
jiżdiedu l-kapaċitajiet fiskali tal-Awtoritajiet Lokali, li huwa
prerekwiżit għall-iżvilupp tal-infrastruttura urbana u t-titjib
tal-kwalità tal-ħajja b’mod ġenerali. 3.4. Assoċjazzjonijiet ta’ Awtoritajiet Lokali Assoċjazzjonijiet
ta’ Awtoritajiet Lokali[12]
jistgħu jkunu strumentali fil-kisba ta’ riżultati ta’ governanza
tajba u żvilupp fil-livell lokali. Il-funzjonijiet ewlenin tagħhom
jinkludu (i) il-promozzjoni tal-interessi tal-membri fi djalogi politiki nazzjonali
mal-gvernijiet ċentrali u partijiet interessati nazzjonali oħra kif
ukoll f’fora internazzjonali; (ii) il-lobbying għal politiki ta'
deċentralizzazzjoni li jwasslu għal Awtoritajiet Lokali iktar
awtonomi u bis-setgħa; (iii) il-koordinazzjoni u l-bażi għal
diskussjoni fost il-membri; (iv) il-qsim tal-esperjenza u tal-għarfien
bil-għan li jissaħħu l-kapaċitajiet tal-Awtoritajiet
Lokali; (v) is-superviżjoni ta' kwalità tal-Awtoritajiet Lokali fi
kwistjonijiet ta’ prestazzjoni ta' proċessi ta’ tfassil ta’ politiki
lokali u l-provvista ta’ servizz; (vi) il-promozzjoni u l-koordinazzjoni
tal-pjanijiet ta' żvilupp lokali parteċipativi. F’bosta
pajjiżi msieħba, Assoċjazzjonijiet ta’ Awtoritajiet Lokali
għadhom dgħajfa. F’xi pajjiżi oħrajn
l-Assoċjazzjonijiet nazzjonali tal-Awtoritajiet Lokali ma jeżistux. F’dawn
l-aħħar żewġ deċennji, Assoċjazzjonijiet
internazzjonali ta’ Awtoritajiet Lokali bdew jippromwovu l-parteċipazzjoni
tagħhom fil-formulazzjoni ta' politiki tal-iżvilupp u fit-twassil
tal-għajnuna internazzjonali fil-livell lokali. Assoċjazzjonijiet
internazzjonali ta' Awtoritajiet Lokali affermaw mill-ġdid l-importanza
ta’ governanza lokali u riformi ta' deċentralizzazzjoni fil-ħolqien
ta’ ambjent favorevoli biex jaqdi rwol effikaċi fl-iżvilupp lokali. L-Appoġġ għal Assoċjazzjonijiet ta’
Awtoritajiet Lokali fil-pajjiżi tal-AKP Mill-2010, fil-qafas tal-Ftehim ta’ Cotonou,
il-programm Reġjonali finanzjati mill-UE “Appoġġ u
tisħiħ tal-Assoċjazzjonijiet tal-Gvernijiet Lokali f’livelli
nazzjonali u reġjonali tal-AKP” (ARIAL) kien immirat biex jippermetti
l-Assoċjazzjonijiet tal-Awtoritajiet Lokali jieħdu sehem
fid-definizzjoni u l-implimentazzjoni tal-politiki għall-iżvilupp,
permezz ta’ żvilupp ta' kapaċità u attivitajiet ta’ żvilupp
istituzzjonali. Matul il-perjodu ta’ tliet snin ta’ implimentazzjoni
tiegħu, ARIAL ħadem favur it-tisħiħ ta’
Assoċjazzjonijiet ta’ Awtoritajiet Lokali fil-livell nazzjonali,
subkontinentali u kontinentali. Ir-riżultati ewlenin kienu: (i)
l-appoġġ ta’ ħames assoċjazzjonijiet nazzjonali,
jiġifieri fil-Gabon, iċ-Ċad, is-Sważiland, Kiribati u
l-Vanwatu, permezz tal-Faċilità għall-Assoċjazzjoni
tal-Gvernijiet Lokali Emerġenti; (ii) il-produzzjoni ta’ serje ta’
għodod għall-iżvilupp tal-kapaċità, imfassla fuq id-domanda
ta’ Assoċjazzjonijiet ta’ Awtoritajiet Lokali, sabiex jiġu
identifikati opportunitajiet ta’ finanzjament, biex jiġu
mistħarrġa il-bżonnijiet tal-Awtoritajiet Lokali, biex
jimmaniġġjaw proġetti, u jħejju l-pjanijiet ta' komunikazzjoni,
promozzjoni u lobbying. L-UE għandha
tfittex li tinvolvi Assoċjazzjonijiet ta’ Awtoritajiet Lokali
fl-ipprogrammar ta' prijoritajiet nazzjonali u lokali kif ukoll
fl-implimentazzjoni ta’ programmi ffinanzjati mill-UE relatati, b’mod
partikolari dawk relatati mad-deċentralizzazzjoni. Barra minn hekk, l-UE
għandha tiffaċilita t-twaqqif ta’ sħubijiet bejn
Assoċjazzjonijiet ta’ Awtoritajiet Lokali fil-pajjiżi msieħba u
l-UE. 4. IT-TRIQ
’IL QUDDIEM: MODALITAJIET TA’ APPOĠĠ AKTAR
EFFIĊJENTI U FLESSIBBLI L-UE għandha tadatta l-appoġġ
tagħha għar-rwol, il-potenzjal u l-ħtiġijiet li qed jikbru
tal-Awtoritajiet Lokali u Assoċjazzjonijiet ta’ Awtoritajiet Lokali
f’pajjiżi msieħba. L-użu ta’ modalitajiet innovattivi ta'
finanzjament flessibbli, trasparenti u kosteffettivi li jiffaċilitaw
l-aċċess għar-riżorsi f’livell lokali għandhom
jiġu esplorati. Fil-kuntest ta’ appoġġ għal proċessi
ta’ deċentralizzazzjoni dan jista’ jinkludi għotjiet ibbażati
fuq il-prestazzjoni dwar it-twassil ta’ servizz lokali bbażati fuq
ir-riżultati ta’ valutazzjoni annwali tal-prestazzjoni istituzzjonali
tal-Awtoritajiet Lokali. L-UE għandha tappoġġja wkoll
inizjattivi li jippermettu liċ-ċittadini jidentifikaw, jiddiskuti u
jipprijoritizzaw il-proġetti tal-infiq pubbliku (pereż.
ibbaġitjar parteċipattiv). L-UE tuża operazzjonijiet ta’ appoġġ
baġitarju, partikolarment Kuntratti ta’ Riforma Settorjali, biex
jappoġġaw titjib fl-għoti ta’ servizzi. Dawn jistgħu ikunu
deċentralizzati sabiex jintlaħqu aħjar il-popolazzjoni fil-mira
jew istituzzjonijiet, pereżempju fis-saħħa, l-edukazzjoni,
l-ilma, is-sanità, l-agrikoltura, jew il-proċess ta’
deċentralizzazzjoni innifsu.[13]
Fit-tfassil u l-implimentazzjoni tal-appoġġ baġitarju, l-UE
għandha tqis kemm il-livell tal-gvern ċentrali kif ukoll dawk
subnazzjonali. Matul l-implimentazzjoni, l-UE għandha tappoġġja
sistemi biex jimmonitorjaw il-punt sa fejn il-finanzjament ikun trasferit
permezz tat-teżor tal-gvern għall-iktar livell xieraq
tal-amministrazzjoni lokali. Dan jista’ jikkontribwixxi għat-titjib ta’
trasferimenti fiskali intergovernattivi, it-tisħiħ tal-kapaċità
istituzzjonali tal-Awtoritajiet Lokali, proċeduri u sistemi fl-oqsma
bħalma huma l-ippjanar u l-ġestjoni finanzjarja, u bħala
riżultat, jikkontribwixxu għall-kwalità tat-twassil tas-servizz. Barra minn hekk, l-UE għandha tagħti
attenzjoni speċjali għall-koordinazzjoni tal-politika,
il-komplementarjetà u l-koerenza bejn politiki nazzjonali u subnazzjonali u
settorjali mmirati għall-appoġġ baġitarju u tal-qbil ma’
riformi ta’ deċentralizzazzjoni u d-devoluzzjoni tas-setgħat, u dan
iqajjem tħassib possibbli f’djalogi dwar il-politika ma’ awtoritajiet
ċentrali. L-UE għandha tkompli tappoġġa u
tikkoordina kooperazzjoni deċentralizzata u transkonfinali bejn
Awtoritajiet Lokali mill-Ewropa u pajjiżi msieħba bbażati fuq
sħubijiet istituzzjonali fit-tul u ugwali. Kooperazzjoni
diċentralizzata bejn Awtoritajiet Lokali tal-UE u l-kontropartijiet
tagħhom f'pajjiżi terzi jistgħu jġibu valur miżjud
għall-implimentazzjoni tal-azzjonijiet għall-iżvilupp, permezz
ta’ tagħlim bejn il-pari, trasferiment tal-għarfien ta’ kif isiru
l-affarijiet u t-titjib fil-parteċipazzjoni tal-atturi lokali fl-ispazju
pubbliku fil-livell lokali. Filwaqt li tirrikonoxxi li ħafna
Awtoritajiet Lokali Ewropej bdew jaġixxu bħala donaturi, l-UE
ssejjaħ lil dawn l-atturi biex iġibu flimkien l-għarfien espert
tagħhom biex jikkooperaw b’mod iktar sistematiku fl-attivitajiet ta’
kooperazzjoni, sabiex jissaħħaħ l-impatt ta’ din
il-kooperazzjoni fil-livell lokali, fir-rigward tal-prinċipji
tal-effettività tal-għajnuna u l-iżvilupp. Il-Kumitat
tar-Reġjuni, li jipprovdi lill-Awtoritajiet Lokali Ewropej bi spazju
politiku għall-iskambju ta’ esperjenzi u prattiki tajbin kif ukoll biex
jistabbilixxu r-relazzjonijiet interreġjonali, jista’ jkollu rwol ewlieni
f’dan ir-rigward. Bl-istess mod, l-Awtoritajiet Lokali Ewropej ukoll
għandhom rwol importanti x’jaqdu fil-promozzjoni tal-Edukazzjoni
għall-Iżvilupp u t-Tqajjim tal-Kuxjenza (DEAR) fost
iċ-ċittadini. Appoġġ 'il fuq lir-riformi
fis-settur pubbliku għandhom ikunu kkoordinati ma’ appoġġ 'l isfel,
li jsaħħaħ ir-rwoli tal-Awtoritajiet Lokali fi djalogu ta’
politika u t-teħid ta’ deċiżjonijiet fil-livell nazzjonali. L-UE
għandha wkoll tiżgura biżżejjed flessibilità biex
tappoġġja l-inizjattivi proprji ta' Awtoratijiet Lokali u
Assoċjazzjonijiet ta’ Awtoritajiet Lokali. Huwa propost li jiġu implimentati
l-prinċipji deskritti fil-qosor f’din il-Komunikazzjoni biex jingħata
appoġġ lil Awtoritajiet Lokali fil-pajjiżi msieħba u
l-Assoċjazzjonijiet tagħhom fil-livelli tal-pajjiż, kontinentali
u internazzjonali. L-UE għandha partikolarment timpenja ruħha favur
l-għoti tas-setgħa lil dawn l-atturi, biex ikunu jistgħu
jirreaġixxu aħjar għat-talbiet taċ-ċittadini
fit-tqassim mill-ġdid b’mod iktar ġust u l-benefiċċji
soċjoekonomiċi fil-livell lokali. Dawn l-ambizzjonijiet għandu
jkunu akkumpanjati mill-promozzjoni ta’ ambjent favorevoli fil-livelli
nazzjonali u lokali u sforzi biex isaħħu l-kapaċitajiet
tal-Awtoritajiet Lokali. Fuq livell internazzjonali, l-UE għandha
tkompli tappoġġja r-rwol li għandhom Awtoritajiet Lokali u
Assoċjazzjonijiet ta’ Awtoritajiet Lokali jaqdu sabiex titqajjem kuxjenza
dwar kwistjonijiet ta’ żvilupp lokali u urbana u fit-tiswir l-aġenda
tal-iżvilupp internazzjonali b’enfażi fuq l-interessi tal-komunitajiet
lokali. Fid-dawl tad-definizzjoni tal-Aġenda għall-Iżvilupp ta’
wara l-2015 u l-preparazzjoni tal-Habitat III, il-komunità internazzjonali
għandha tagħraf aħjar ir-responsabilitajiet u soluzzjonijiet li
l-livelli governattivi differenti jistgħu jġibu fl-indirizzar ta’
sfidi globali u lokali. [1] F’din il-Komunikazzjoni, it-terminu “Awtoritajiet
lokali” se jirreferi għal istituzzjonijiet pubbliċi li jkollhom
personalità ġuridika, komponent mill-istruttura tal-Istat, taħt
il-livell tal-gvern ċentrali u responsabbli lejn iċ-ċittadini.
L-awtoritajiet lokali huma normalment magħmula minn korp deliberattiv jew
ta’ tfassil ta’ politika (il-kunsill jew l-assemblea) u korp eżekuttiv
(is-Sindku jew uffiċjal eżekuttiv ieħor), direttament jew
indirettament eletti jew magħżula fil-livell lokali. It-terminu
jħaddan saffi differenti ta’ gvern, pereż. irħula,
muniċipalitajiet, distretti, pajjiżi, provinċi, reġjuni,
eċċ. F’dan il-kuntest wiesa', l-attenzjoni ta’ din il-Komunikazzjoni
hija madankollu fuq il-livell muniċipali, li huwa ġeneralment is-saff
l-iktar baxx tas-sistema istituzzjonali ta' gvern pubbliku u l-eqreb
taċ-ċittadini. [2] F’kontinwità u kumplimentarjetà mal-Komunikazzjoni
tal-Kummissjoni L-Awtoritajiet Lokali: atturi ta' żvilupp COM(2008)
626 finali (8.10.2008).
Sit elettroniku: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2008:0626:FIN:EN:PDF,
mal-European Charter on development cooperation in support of Local
Governance
URL: https://webgate.ec.europa.eu/fpfis/mwikis/aidco/index.php/European_charter_on_development_cooperation_in_support_of_local_governance_paper_P65. [3] Sit elettroniku: http://ec.europa.eu/europeaid/who/partners/civil-society/structured-dialogue_en.htm. [4] COM(2011) 637 finali (13.10.2011). [5] COM(2011) 638 finali (13.10.2011), COM(2011) 865 finali
(7.12.2011), COM(2012) 446 finali (20.8.2012), COM(2012) 492 finali
(12.09.2012) u l-Konklużjonijiet tal-Kunsill (15.10.2012), COM(2012) 586
finali (3.10.2012), JOIN(2012) 27 finali (3.10.2012), COM(2013) 92 (27.2.2013). [6] Sit elettroniku: www.aideffectiveness.org/busanhlf4/images/stories/hlf4/OUTCOME_DOCUMENT_-_FINAL_EN.pdf [7] “L-UE tqis li s-CSOs jinkludu l-istrutturi kollha mhux
statali u mhux għall-profitt (jinkludu l-organizzazzjonijiet ibbażati
fil-komunità, organizzazzjonijiet mhux governattivi, organizzazzjonijiet
ibbażati fuq il-fidi, fondazzjonijiet, istituzzjonijiet ta’ riċerka,
trejdjunjins, organizzazzjonijiet tan-nisa, kooperattivi,
assoċjazzjonijiet professjonali u tan-negozju, u l-midja) li permezz
tagħhom in-nies jorganizzaw ruħhom biex isegwu għanijiet u
ideali komuni”. COM(2012) 492 finali.
Sit elettroniku:
http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2012:0492:FIN:EN:PDF [8] Il-governanza hija relatata ma’ regoli, proċessi, u
imġieba li permezz tagħhom l-interessi jiġu organizzati,
ir-riżorsi jiġu ġestiti, il-poter jiġi eżerċitat
fis-soċjetà mill-istituzzjonijiet responsabbli tal-affarijiet
pubbliċi u l-parteċipazzjoni tal-atturi rilevanti kollha hija
permessa. COM(2003) 615 finali (20.10.2003). [9] Pereż. arranġamenti istituzzjonali, is-separazzjoni
tal-poteri, sistemi elettorali u tal-partiti, politiki ta'
deċentralizzazzjoni xierqa, sistemi fiskali intergovernattivi, ir-rispett
lejn l-Istat tad-dritt. [10] Is-CSOs
lokali jista’ jkollhom rwol importanti biex iżommu l-politiċi u
l-uffiċjali lokali responsabbli għat-twassil f'waqtu u
effiċjenti tas-servizzi pubbliċi fil-livell lokali. Barra minn hekk,
l-interazzjoni bejn l-AL u s-CSOs tikkontribwixxi għall-ħolqien ta’
politika lokali fejn isiru l-proċessi ta' politika u żvilupp. [11] Skont il-prinċipju tas-sussidjarjetà,
responsabilitajiet pubbliċi, funzjonijiet regolatorji u l-infiq huma
trasferiti sal-inqas livell istituzzjonali jew soċjali, l-eqreb
taċ-ċittadini, li huwa kapaċi u fdat biex dawn jitlestew. [12] It-terminu
“Assoċjazzjonijiet ta’ Awtoritajiet Lokali” għandu jinftiehem
bħala organizzazzjonijiet umbrella bbazati fuq is-sħubija u
rappreżentanza fuq livell subnazzjonali, nazzjonali, subkontinentali,
kontinentali u dak internazzjonali. Jistgħu jiġu organizzati bħala
entità awtonoma skont il-leġislazzjoni fis-seħħ fil-pajjiż
ta’ reġistrazzjoni. Assoċjazzjonijiet ta’ Awtoritajiet Lokali jista’
jkunu magħmula minn korp rappreżentattiv elett permezz tal-Membri
tal-Awtoritajiet Lokali u segretarjat permanenti. [13] Linji gwida dwar l-appoġġ baġitarju tal-EuropeAid
(2012). Sit elettroniku:
http://ec.europa.eu/europeaid/how/delivering-aid/budget-support/documents/bs_guidelines-part_ii-programming,design_management_en.pdf.