KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI

KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-BANK ĊENTRALI EWROPEW, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW, LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI U U LILL-BANK EWROPEW TAL-INVESTIMENT Tkabbir għall-Greċja

1.           Introduzzjoni

Il-Greċja għaddejja minn kriżi ekonomika u soċjali li fiż-żminijiet moderni ma kienx hemm bħalha fl-Ewropa. Il-passaġġ minnha u l-bini mill-ġdid ta' ekonomija b'saħħitha se jirrikjedu għaqda fl-impenn nazzjonali bejn il-popolazzjoni u l-mexxejja politiċi tagħhom – il-Greċja biss tista’ tpoġġi lilha nfisha f'direzzjoni differenti għall-futur. Il-kawżi sottostanti tal-kriżi kienu ilhom jinbnew għal diversi snin u t-treġġigħ lura ta' dawn ix-xejriet negattivi se jieħu ż-żmien. Kriżi ta' daqshekk kobor titlob għal tibdil kbir fil-Greċja hekk li tkun tista' temerġi ekonomija Griega ġdida, dinamika u kompetittiva, ekonomija li tkun kapaċi tiġġenera tkabbir sostenibbli, toħloq l-impjiegi, issostni l-koeżjoni soċjali u tagħti riżultati skont l-aspettattivi taċ-ċittadini Griegi.

Il-Greċja m'għandhiex għalfejn tiffaċċja din l-isfida enormi waħedha. Tista’ tieħu saħħa u appoġġ konkret mis-sħubija tagħha fl-Unjoni Ewropea u fiż-żona tal-Euro. L-appoġġ lill-Greċja fl-isforz li għandha quddiemha jitlob solidarjetà fit-tul mill-bqija tal-UE. Stati Membri oħra u l-istituzzjonijiet tal-UE għamlu ċar ix-xewqa tagħhom li jgħinu lill-Greċja u li jżommu lill-Greċja fl-Euro – billi jipprovdu għajnuna fuq skala li sa ftit snin ilu ħadd ma kien joħlomha. Il--pakkett totali ta' assistenza lill-Greċja, inkluż self mill-UE u mill-istituzzjonijiet finanzjarji, tnaqqis fil-valur fuq holdings ta' dejn privat, u għotjiet minn fondi strutturali tal-UE u oħrajn, jammonta għal madwar EUR 380 biljun. Dan huwa ekwivalenti għal 177% tal-PDG Grieg. Dan il-livell ta' assistenza huwa mingħajr preċedent (il-Pjan Marshall tal-Istati Uniti tal-Amerika għar-rikostruzzjoni ta’ wara l-gwerra kien jinvolvi trasferimenti daqs madwar 2.1% tal-PDG tal-pajjiżi riċevituri).

Tabella 1 L-appoġġ tal-UE u appoġġ internazzjonal lill-Greċja fis-snin riċenti

Forom varji ta' appoġġ tal-UE u internazzjonali ≈ EUR 380 bn || Ekwivalenti għal: (dejta tal-2011) || Bi tqabbil:

Assistenza finanzjarja (self): EUR 240 bn || · 3% tal-PDG tal-UE · 177% tal-PDG Grieg · EUR 33 600 għal kull abitant Grieg || ·  Pjan Marshall totali tal-Istati Uniti 1948-1951: – ≈ USD 13 biljun (85% għotjiet, 15% self) – ≈ 5% tal-PDG Amerikan – ≈ 2.1% tal-PDG ta' pajjiżi riċevituri

L-involviment tas-settur privat (tnaqqis ta' dejn): EUR 100 bn

Finanzjament mill-UE għall-perjodu 2007-2013 (għotjiet): > EUR 40 bn (inkluż EUR 20 bn mill-fondi strutturali u ta' koeżjoni tal-UE u EUR 20 bn taħt il-Politika Agrikola Komuni)

Il-kriżi enfasizzat l-interdipendenza tal-Istati Membri kollha tal-UE, u b'mod partikolari fost dawk li jaqsmu l-istess munita. Tali grad avanzat ta' integrazzjoni ekonomika, soċjali u politika jista' jaħdem biss meta kull membru jkun kapaċi jissodisfa għal kollox l-obbligi tiegħu. Il-Greċja għandha bżonn lill-UE biex tegħleb din il-kriżi – u l-UE teħtieġ Greċja li tiffunzjona tajjeb u dinamika biex taqdi r-rwol sħiħ tagħha bħala Stat Membru, biex b'hekk il-politika tal-UE taħdem madwar it-territorju kollu tagħha.

Il-Kummissjoni ilha attiva matul il-kriżi biex tassisti lill-Greċja, billi twassal appoġġ dirett u tikkoordina mal-Istati Membri l-oħra, l-istituzzjonijiet tal-UE u tal-komunità internazzjonali biex jinstabu soluzzjonijiet mingħajr preċedent u jitwasslu riżultati dejjiema fil-post. Madwar il-Kummissjoni, timijiet ġew mobilizzati bis-sħiħ u qed jaħdmu attivament mal-amministrazzjoni Griega fi Brussell u f'Ateni. Biex tipprovdi l-assistenza teknika meħtieġa, f’Lulju 2011 il-Kummissjoni stabbiliet ukoll Taskforce apposta għall-Greċja. Barra minn hekk, il-Kummissjoni għandha l-kompitu tat-tisħiħ tal-monitoraġġ tal-impenji u l-progress. Kif juri l-Anness għal din il-Komunikazzjoni, bdew joħorġu riżultati tanġibbli u ġew identifikati toroq promettenti permezz ta' din il-ħidma.

Il-Kummissjoni ddeċidiet li toħroġ din il-Komunikazzjoni issa għaliex wara bosta xhur fl-inċertezza l-qafas ewlieni għall-irkupru fil-Greċja jinsab fis-seħħ. Il-Greċja ħadet passi importanti biex tnaqqas id-dejn tas-settur pubbliku u adottat politiki fiskali u ekonomiċi ġodda. Il-Ftehim dwar it-Tieni Programm ta' Aġġustament Ekonomiku u s-suċċess tal-operazzjoni reċenti ta' tnaqqis tad-dejn tas-settur privat tipprovdi opportunità biex tinħoloq dinamika ġdida biex tħaffef ir-riformi strutturali li tant huma meħtieġa.

Din il-Komunikazzjoni se tkun ta' interess lil firxa wiesgħa ta' qarrejja:

· Lill-poplu Grieg, għaliex turi li mill-kriżi attwali tista' tirriżulta sistema aktar ġusta, soċjalment unifikata, affidabbli u effiċjenti. Il-Greċja għandha l-kapaċità li tinbidel u tagħmel użu minn diversi assi prezzjużi – iżda l-appoġġ kollu mingħajr preċedent li l-Greċja qed tirċievi issa jista' jipproduċi riżultati biss jekk iċ-ċittadini Griegi jagħtu l-appoġġ tagħhom lill-programm u jaħdmu biex jinbena ġejjieni differenti.

· Lill-istituzzjonijiet demokratiċi tal-Greċja, li qablu mat-Tieni Programm ta' Aġġustament Ekonomiku u jinsabu impenjati għall-implimentazzjoni tiegħu. Din il-Komunikazzjoni tenfasizza l-ħtieġa li tinħoloq atmosfera aktar pożittiva billi tenfasizza l-benefiċċji rapidi li jistgħu jinkisbu bl-implimentazzjoni sħiħa tal-miżuri bikrija tal-programm.

· Lill-Istati Membri l-oħra tal-UE, l-istituzzjonijiet tal-UE u s-sħab internazzjonali tagħna, li qed jipprovdu appoġġ bla preċedent lill-Greċja u li se jkunu jridu l-assigurazzjoni li l-kontribuzzjoni tagħhom qed titħaddem tajjeb, u f'modi li jevitaw li l-problemi jirrepetu ruħhom.

L-għan tal-Komunikazzjoni huwa li tenfasizza l-impatt pożittiv li jista' jkollha l-implimentazzjoni sħiħa u effettiva tat-Tieni Programm ta' Aġġustament Ekonomiku[1] billi tqiegħed il-pedamenti għat-tkabbir, l-investiment u t-tiġdid soċjali. Din il-komunikazzjoni tidentifika modi li jimmassimizzaw l-impatt ta’ azzjonijiet bikrin permezz ta' azzjonijiet rapidi u l-appoġġ tal-UE[2].

Filwaqt li l-Greċja qed tiffaċċja proċess twil ta’ trasformazzjoni u aġġustament, l-implimentazzjoni ta’ dawn l-azzjonijiet se tibda l-proċess ta' rkupru. Se jkun meħtieġ għarfien pubbliku wiesa' tal-programm u tar-riżultati mistennija mit-tibdil kbir li se jsir fix-xhur li ġejjin biex il-poplu jkun konvint li s-sagrifiċċji u l-isforzi li qed isiru bħalissa se jagħtu riżultati tanġibbli fil-futur.

2.           Opportunità storika sabiex jinbena futur aħjar

L-implimentazzjoni sħiħa u f'waqtha tat-Tieni Programm ta' Aġġustament Ekonomiku għandhom ikunu l-ogħla prijorità għall-Greċja. Il-miżuri ta' riforma li jikkontjeni huma maħsuba biex jerġa jinkiseb it-tkabbir u l-potenzjal tal-ħolqien tal-impjiegi tal-ekonomija Griega u biex jelimina r-regoli li jeqridu l-valuri u l-opportunitajiet għall-korruzzjoni u l-burokrazija li ma jippermettux liċ-ċittadini u n-negozji Griegi jipparteċipaw f'attivitajiet produttivi. Bħalissa, ir-regolamentazzjoni żejda u amministrazzjoni pubblika bi prestazzjoni fqira qed joħolqu ineffiċjenza u wisq każijiet ta' komportament ta' tiftix ta' renta.

It-tneħħija tal-iktar ostakoli sfaċċati għat-tkabbir tista’ ttejjeb b’mod sinifikanti s-sitwazzjoni taċ-ċittadini u tal-kumpaniji fi żmien relattivament qasir . Fit-terminu l-medju, aktar riformi profondi tal-amministrazzjoni pubblika u tas-sistema ġudizzjarja Griegi huma meħtieġa biex ikunu żgurati proċeduri aktar mgħaġġla, aktar effiċjenti, sistema tal-ġbir tat-taxxi sostanzjalment aktar effettiva u ekwitabbli, inqas burokrazija u aktar ċertezza legali għall-investiment u għall-attivitajiet ġodda tan-negozju.

Ir-riformi miftiehma taħt it-Tieni Programm ta' Aġġustament Ekonomiku jfittxu li joħolqu soċjetà aktar ekwa – fejn is-segmenti kollha tal-popolazzjoni jġorru sehem ġust mill-piż tal-aġġustament u kollha jgawdu l-benefiċċji tar-riforma. L-impatt tal-iżbilanċi serji li akkumulaw fl-ekonomija Griega laqat b'mod partikolarment sever lil dawk finanzjarjament inqas komdi, biex b'hekk il-ħtieġa għal riforma saret aktar urġenti. Interessi personali, kemm ġewwa u kif ukoll barra l-amministrazzjoni pubblika, li sfruttaw il-pożizzjoni tagħhom f’sistema mhux trasparenti u burokratika li tippresta ruħha għall-korruzzjoni, m'għandhomx jibqgħu jiġu tollerati. Madankollu, il-popolazzjoni kollha se tibbenefika minn dawn il-bidliet u jkun jixirqilha governanza aħjar.

2.1.        Dan jista' jsir

Il-Greċja diġà għamlet progress importanti billi naqqset sostanzjalment id-defiċit pubbliku tagħha permezz ta' miżuri tal-infiq u fiskali. L-iżbilanċ tal-gvern tnaqqas minn kważi 16 fil-mija tal-PDG fl-2009 għal 9.25 fil-mija tal-PDG is-sena l-oħra. Il-parlament ippromulga volum kbir ta' leġiżlazzjoni ġdida u l-azzjonijiet kollha ta’ qabel li kienu meħtieġa qabel id-dħul fis-seħħ tat-Tieni Programm ta' Aġġustament Ekonomiku tlestew. Kif juri l-passat reċenti, meta s-sistema kollha tal-gvern hija kkonċentrata fuq il-kisba ta' għanijiet ċari, din tista’ tagħti riżultati.

It-triq lejn tiġdid ekonomiku hija mmarkata b'mod ċar fit-Tieni Programm ta' Aġġustament Ekonomiku. Dan il-programm se jwassal għal trasformazzjoni storika, li tattrezza, lill-Greċja b'ekonomija moderna u strutturi ta' governanza biex jgħinuha taffaċċja l-ġejjieni b' kunfidenza. Il-Greċja tista' tibni fuq id-diversi saħħiet tagħha – bħas-settur tat-tbaħħir, il-potenzjali tagħha fit-turiżmu, l-universitajiet tagħha u forza tax-xogħol ġeneralment b'edukazzjoni tajba kif ukoll il-pożizzjoni tagħha bħala fus loġistika u ta' enerġija potenzjali u l-enerġija fix-Xlokk tal-Ewropa.

Implimentazzjoni bikrija ta' numru ta' azzjonijiet ewlenin ser tagħti kontribut deċiżiv biex jinħoloq it-tkabbir u l-impjiegi, tissaħħaħ il-kompetittività u jiġi stimulat l-investiment. Ir-riżultati se jkunu tanġibbli u viżibbli għaċ-ċittadini u għan-negozji f'perjodu ta' żmien relattivament qasir. L-implimentazzjoni ta' dawn l-azzjonijiet se toħloq momentum fil-proċess ta' riforma u se tagħti sinjal qawwi li l-Greċja hija impenjata favur riforma. Dan se jgħin biex il-Greċja timxi minn ċiklu vizzjuż għal ċiklu virtuż – fejn l-impenn għal riforma huwa ppremjat b'tiġdid ta' kunfidenza u tkabbir, b'hekk jinħolqu l-inċentivi għal aktar progress.

Filwaqt li l-Programm ta' Aġġustament Ekonomiku jrid jitwettaq kollu, f’din il-Komunikazzjoni l-Kummissjoni tenfasizza tliet oqsma wiesgħa, fejn diġà jista' jkun mistenni li l-azzjoni li ħadu l-awtoritajiet Griegi matul l-2012 turi riżultati promettenti sa tmiem l-2012. Dawn huma:

· Jinkiseb kontroll fuq il-finanzi pubbliċi u d-dħul biex b'hekk il-finanzi pubbliċi jkunu sostenibbli tul iż-żmien;

· Ikun hemm fluss tas-self lejn l-ekonomija reali billi l-banek jiġu rikapitaizzati u tingħata għajnuna lill-SMEs biex jiksbu self affordabbli;

· Hemm ħtieġa urġenti li n-negozju jiġi liberat biex isir mutur għat-tkabbir - riforma maġġuri fl-ambjent tan-negozju u fis-suq tax-xogħol sabiex il-Greċja terġa' ssir post fejn l-investituri domestiċi u barranin ikollhom fiduċja biex jinvestu u joħolqu l-impjiegi.

2.1.1.     Jinkiseb kontroll fuq il-finanzi pubbliċi - prekundizzjoni għat-tkabbir u l-impjiegi

L-għan tal-programm huwa li jħejji lill-ekonomija biex tkun aktar dinamika u aktar ġusta fit-terminu medju. L-esperjenza internazzjonali turi li tentattivi biex jiġu ġġenerati t-tkabbir u l-impjiegi se jisfrattaw sakemm id-dejn pubbliku ma jitqegħedx lura fuq triq sostenibbli u tiġi restawrata l-kompetittività. Biex ikunu sostenibbli, ser ikunu meħtieġa sforzi ulterjuri fl-2013 u l-2014 biex il-Greċja tkun tista' tnaqqas il-proporzjon ta' dejn tagħha għal madwar 117% tal-PDG sal-2020. Enfasi fuq it-tnaqqis tan-nefqa fuq żmien qasir se jtaffu l-impatt fuq l-ekonomija reali. Barra minn hekk, it-tnaqqis fl-iżbilanċ se jtejjeb il-likwidità tal-kumpaniji Griegi minħabba li inqas tfaddil domestiku u barrani se jkun assorbit mill-gvern. Dan se jżid il-kredibilità tal-Greċja fis-swieq u jippermettilha tiffinanzja lilha nfisha bi spiża aċċessibbli fi tmiem il-perjodu ta' finanzjament uffiċjali, li se jtaffi l-kondizzjonijiet ta’ finanzjament għan-negozji. Ir-riforma tas-sistema fiskali u l-amministrazzjoni tat-taxxa, kif spjegat hawn taħt fit-taqsima 2.3.2, hija wkoll kruċjali biex ikun hemm kontroll fuq il-finanzi pubbliċi.

Azzjonijiet fl-2012 (ara § 1 tal-MtQ):

L-awtoritajiet Griegi ser jkollhom jidentifikaw miżuri biex jingħalqu l-lakuni fiskali eżistenti għall-2013 u l-2014. Dawn il-miżuri għandhom jiffokaw fuq l-infiq tat-tfaddil.

2.1.2.     Ikun hemm fluss tas-self lejn l-ekonomija reali permezz tar-rikapitalizzazzjoni tal-banek u tingħata għajnuna lill-SMEs.

Is-sistema Griega tal-banek sofriet minn esodu ta' depożiti enormi, li rriżulta f'aċċess limitat għal-likwidità u kkawża deterorjament fil-valur tal-assi tagħha. Dan irriżulta fi tnaqqis ta' self lill-ekonomija reali.

L-indirizzar ta' din il-problema u r-restawr tal-likwidità lin-negozji Griegi hija prerekwiżit għal irkupru ekonomiku. It-Tieni Pakkett ta' Aġġustament Finanzjarju jipprovdi riżorsi finanzjarji biex tiġi rikapitalizzata s-sistema bankarja Griega b’għan doppju: tkun żgurata l-istabbiltà finanzjarja u biex tippermetti lill-banek jiffinanzjaw l-ekonomija reali.

L-SMEs Griegi bħalissa qed jaffaċċjaw kondizzjonijiet operattivi li qed joffru sfida kbira: Sitta minn għaxar ditti raw id-dħul tagħhom jiddeterjora fl-2011 meta mqabbel mal-2010 u ntilfu 150 000 impjieg. Dawn iċ-ċifri qawwija jenfasizzaw il-bżonn għal azzjoni rapida u mmirata sabiex issostni lill-SMEs - sostenn tal-UE għall-manteniment u l-iżvilupp tagħhom huwa deskritt aktar tard f'din il-Komunikazzjoni.

Biex tingħeleb din it-tħeddida se jkun essenzjali li jiġu mobilizzati ir-riżorsi kollha disponibbli, l-aktar mill-fondi strutturali tal-UE[3], biex jinjettaw likwidità f’attivitajiet ġodda li jappoġġjaw l-impjiegi u t-tkabbir sostenibbli. Aktar minn EUR 4 biljuni diġà huma disponibbli f'assistenza ta' likwidità għall-SMEs mill-fondi strutturali tal-UE, fil-forma ta' strumenti ta' inġinerija finanzjarja u għotjiet. Barra minn hekk, twaqqaf Fond ta' Garanzija ġdid għall-SMEs b'EUR 500 miljun mill-fondi strutturali tal-UE, li jistgħu jiġu mmultiplikati biex jirrilaxxaw ammont ieħor ta' EUR 1 biljun f'self mill-BEI lill-banek Griegi, biex jisilfuhom lil SMEs Griegi.

Madankollu, fil-preżent, dawn il-flus mhux qed jilħqu lill-SMEs Griegi minħabba domanda mnaqqsa gћall-investiment, ir-riskju għoli assoċjat ma’ self għall-SMEs fiċ-ċirkostanzi preżenti u b'konsegwenza d-diffikultà li l-SMEs għandhom biex jakkwistaw il-kofinanzjament meħtieġ mill-banek. It-tibdil fil-leġiżlazzjoni tal-UE biex ikun permess il-kofinanzjament ta’ kapital operatorju għall-SMEs għad irid jiġi implimentat mill-awtoritajiet Griegi.

Prijorità immedjata hija li jitneħħew dawn l-ostakoli. Barra minn hekk, hemm diversi proġetti u skemi kofinanzjati mill-fondi strutturali tal-UE li huma mfassla biex jagħtu spinta lill-ħiliet intraprenditorjali u jipprovdu appoġġ għal bidu ta' negozji, kif ukoll aċċess għal skemi ta' mikro-finanzjament.

Azzjonijiet fl-2012:

Ir-rikapitalizzazzjoni tal-banek għandha titlesta sa Settembru 2012, biex b'hekk tissalvagwardja l-awtonomija tan-negozju tal-banek.

Fit-8 xhur li ġejjin is-settur bankarju Grieg u l-amministrazzjoni għandhom jgħaġġlu l-iżbors ta' EUR 4 biljuni li huma diġà disponibbli għall-finanzjament tal-SMEs. Il-bidla fir-regoli tal-UE biex jippermettu l-kofinanzjament tal-kapital operatorju għandhom jiġu implimentati fil-leġislazzjoni Griega.

Il-BEI għandu jiżborża self lill-SMEs sostnut mill-fond ta' Garanzija tal-SMEs bil-mira ta' EUR 160 miljun fl-2012, EUR 400 miljun oħra sa tmiem l-2013 u EUR 440 miljun qabel l-2015. Barra minn hekk, matul l-2012, il-BEI se jipprovdi somma addizzjonali ta' EUR 440 miljun lill-SMEs, ggarantit mill-awtoritajiet Griegi.

Żieda fis-sostenn finanzjarju għandu jingħata wkoll għat-taħriġ fl-intraprenditorija (b'enfasi fuq prodotti u servizzi innovattivi ġodda), inkluż il-mentoring, it-taħriġ u l-konsulenza.

2.1.3.     In-negozju jiġi liberat biex isir mutur għat-tkabbir

Ħruġ permanenti mill-kriżi se jeħtieġ tkabbir fis-settur produttiv tal-Greċja. Huwa stmat li r-riforma fis-swieq tal-prodotti u tas-servizzi tista' żżid il-PGD Grieg b'sa 13.5% fit-terminu t-twil[4]. L-illiberar tan-negozju mill-burokrazija u l-korruzzjoni jista' jillibera potenzjal tat-tkabbir miżmum lura f’setturi bħat-turiżmu, servizzi tal-port u l-ipproċessar tal-ikel fost ħafna oħrajn. Dan se jiffaċilita l-bilanċjament mill-ġdid tal-ekonomija lejn investiment u prestazzjoni ta' esportazzjoni aktar b'saħħthom u jista’ jiġi attivat ċaqliq deċiżiv lejn attivitajiet ta’ valur miżjud ogħla. F’din it-taqsima tmien oqsma ta’ azzjoni huma enfasizzati fejn il-progress għandu jsir qabel tmiem l-2012[5].

· Tiġi restawrata l-kost kompetittività

Bħala parti mill-isforzi ta' modernizzazzjoni tas-suq tax-xogħol Grieg, huma meħtieġa miżuri biex jitrawwem aġġustament rapidu tal-kost ta' unità lavorattiva għall-ġlieda kontra l-qgħad u r-restawrar tal-kost kompetittività tal-ekonomija Griega. Kif miftiehem fit-Tieni Programm ta' Aġġustament Ekonomiku, miżuri biex jitrawwem aġġustament rapidu tal-kost ta' unità lavorattiva għall-ġlieda kontra l-qgħad u r-restawrar tal-kost kompetittività għandhom jimmiraw, flimkien ma' miżuri li ttieħdu diġà, li jnaqqsu l-kost unitarju nominali tax-xogħol fl-ekonomija tan-negozju bi 15 fil-mija fl-2012-2014. Tali miżuri għandhom iqisu r-riżultati tad-djalogu soċjali u jimxu id f’id mal-isforzi usa' għat-tisħiħ tal-istituzzjonijiet tas-suq tax-xogħol, it-twittija tan-negozjar tal-pagi fil-livelli kollha u l-ġlieda kontra xogħol mhux dikjarat.

Azzjonijiet fl-2012 (ara § 4.1 tal-MtQ):

Skeda għal riforma maġġuri tal-ftehim kollettiv nazzjonali tas-sistema tal-iffissar tal-pagi għandha tkunu lesta sa tmiem Lulju 2012, f'konsultazzjoni mal-imsieħba soċjali. L-awtoritajiet Griegi għandhom jieħdu miżuri wkoll biex inaqqsu l-kontribuzzjonijiet soċjali li huma ta' piż fuq l-ispiża tax-xogħol f'mod li hu newtrali għall-baġit.

· Jiġu ffaċilitati l-esportazzjonijiet

Hemm bżonn medja ta’ 20 jum biex jitlesta l-proċess ta' rilaxx għall-esportazzjoni u l-formalitajiet doganali fil-Greċja – meta mqabbla mal-medja tal-UE ta’ għaxart ijiem. Huwa stmat li dan jirriżulta f'valur totali tal-esportazzjoni li huwa madwar 10% inqas milli kieku mod ieħor[6]. Rekwiżiti dokumentarji jew proċedurali sproporzjonati u spiss bla bżonn għandhom jiġu eliminati.

Azzjonijiet fl-2012 (ara § 4.2 tal-MtQ):

Għandha titlesta reviżjoni sistematika tal-iżdoganar għall-esportazzjoni u l-formalitajiet doganali, li tneħħi l-kontrolli eċċessivi u tallinja s-sistemi ta' kontroll ma' prassi fil-bqija tas-suq uniku. Ladarba s-simplifikazzjoni tkun għaddejja, il-benefiċċji tagħha jistgħu jiġu massimizzati billi jiġu żviluppati proċeduri ta' migrazzjoni lejn soluzzjonijiet tal-ICT. L-isforzi għandhom jiffukaw fuq l-esportaturi biex dawn ikunu attrezzati biżżejjed li jidentifikaw opportunitajiet ta' swieq promettenti.

· Jiġi stimulat investiment ġdid

L-investiment f'faċilitajiet jew proġetti ġodda huwa soġġett għal dewmien u spejjeż li jirriżultaw minn barrieri regolatorji u amministrattivi li jinvolvu ħafna awtoritajiet. L-ippjanar tal-użu tal-art u r-regoli tal-liċenzi ambjentali huma spiss ikkwotati bħala ostakli għall-investiment. Kumpaniji li joperaw fis-settur tal-enerġija, id-distribuzzjoni u fis-setturi tal-loġistika u t-trasport huma l-aktar milquta. Il-problemi huma aggravati fil-każ ta' tilwim minħabba li bosta azzjonijiet amministrattivi u legali għandhom effett ta’ suspensjoni, u minħabba n-nuqqas ta' persunal jew kompetenza f’servizzi importanti tal-amministrazzjoni. It-tkomplija tar-reġistru tal-artijiet se tiffaċilita wkoll l-investiment billi tħares lill-investituri mil-litigazzjoni fuq is-sjieda tal-art. L-aċċess għall-ħiliet huwa wkoll problema għal investituri barranin li huma intensivi fir-riċerka u l-innovazzjoni, minħabba żbilanċ bejn is-sistema tal-edukazzjoni pubblika u l-ħtiġijiet ta' ekonomija bbażata fuq l-għarfien.

Azzjonijiet fl-2012 (ara § 4.2 tal-MtQ):

Liġijiet adottati reċentement biex jitħaffu ċerti proċeduri ta' liċenzar għal ċerti professjonijiet u attivitajiet ta’ manifattura, u għal liċenzjar ambjentali tal-proġetti u l-attivitajiet għandhom issa jkunu kompletament attivati.

Għandhom jittieħdu aktar passi biex jagħmluha eħfef li wieħed iwaqqaf kumpanija ġdida – il-mira tal-UE stipulata fl-Att dwar in-Negozji ż-Żgħar hija ta' 3 ijiem bi spiża ta' mhux aktar minn EUR 100. Il-Greċja għandha tlesti wkoll tal-punt ta’ kuntatt uniku kif mitlub mid-Direttiva dwar is-Servizzi.

· L-immodernizzar tal-akkwist pubbliku

L-akkwist pubbliku jammonta għal 12% tal-PDG Grieg. L-offerenti għal kuntratti pubbliċi Griegi jistennew għal perjodu twil id-doppju tal-medja tal-UE għal kuntratti li jridu jingħataw (kważi sena). Il-proċeduri huma ineffiċjenti u jikkunsmaw ħafna riżorsi: is-settur pubbliku jinvesti d-doppju tal-ġranet ta' xogħol fit-tħaddim tal-proċeduri. Fuq medja, kull proċedura tikkawża żewġ appelli. Din is-sitwazzjoni tippenalizza lill-fornituri tas-settur pubbliku u żżid l-ispejjeż. Hija timpedixxi l-akkwist tal-provvisti u tas-servizzi meħtieġa għat-twettiq tas-servizzi pubbliċi, u tipprevjeni t-tlestija tax-xogħlijiet iffinanzjati mill-Fondi tal-UE.

Azzjonijiet fl-2012 (ara § 2.6 tal-MtQ):

Il-leġiżlazzjoni dwar l-akkwist pubbliku għandha bżonn tiġi radikalment riformata sa tmiem is-sena, u l-awtorità li għadha kif inħolqot tal-akkwist uniku għandha ssir totalment operazzjonali. Għandu jiġi żviluppat pjan għal amministrazzjoni tal-akkwisti aktar professjonali u trasparenti u implimentat f’numru ta’ Ministeri li għandhom nefqa qawwija qabel ma l-proċeduri ta' prattiki tal-infiq b’suċċess jiġu applikati f'partijiet oħra tal-gvern. Barra minn hekk, l-iżvilupp ta' akkwist pubbliku elettroniku (e-procurement), il-passi biex jaggregaw l-akkwist pubbliku permezz ta' korpi ċentrali għall-akkwisti u l-użu usa’ ta’ kuntratti qafas għal fornimenti u servizzi standard jista' jkun li jrendu ffrankar importanti.

· Jitneħħa t-trażżin mill-kompetizzjoni u jiġu liberati l-prezzijiet

Il-prezzijiet baqgħu għoljin f'ħafna setturi tal-ekonomija Griega matul il-kontrazzjoni ekonomika – li jżidu mal-weġgħa ekonomika li jħossu l-konsumaturi u n-negozji mit-tnaqqis fid-dħul tagħhom. Hemm il-ħtieġa għal azzjoni determinata biex jitneħħew ħafna ostakoli regolatorji li jxekklu l-kompetizzjoni u d-dħul ġdid. Din tinkludi sforzi kontinwi biex jinbidlu r-regolamenti eżistenti li joħolqu fluss ta' dħul protetti jew professjonijiet regolati protetti mill-kompetizzjoni. Aktar kompetizzjoni u flessibilità fil-prezzijiet huma wkoll meħtieġ biex jiġi żgurat li t-tnaqqis fl-ispejjeż tax-xogħol jiġu tradotti fi tnaqqis fil-prezzijiet, biex b'hekk jittaffa l-impatt fuq id-dħul disponibbli u jiġi żgurat li t-tnaqqis fl-ispejjeż tal-produzzjoni jkun ta' benefiċċju għas-soċjetà Griega inġenerali.

Azzjonijiet fl-2012 (ara § 4.2 tal-MtQ):

L-implimentazzjoni sħiħa tal-liġi tal-2011 dwar il-professjonijiet regolati għandha tiġi finalizzata qabel tmiem is-sena, flimkien ma' miżuri addizzjonali ta' liberalizzazzjoni inklużi fl-MtQ. L-implimentazzjoni effettiva tar-regoli tal-UE dwar ir-rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali hija wkoll meħtieġa. Kontroll tal-kundizzjoni tal-ambjent regolatorju f'setturi ekonomiċi magħżula se jkun lest sal-ħarifa u se jkun il-bażi għar-revoka ta’ leġislazzjoni anti-kompetittiva u impenjattiva bla bżonn.

· Settur tal-enerġija kompetittiv

Il-Greċja hija dipendenti ħafna fuq il-fjuwils fossili (il-linjite huwa l-bażi għall-biċċa l-kbira tal-ġenerazzjoni tal-elettriku tagħha). Il-maġġoranza tal-gżejjer għadhom iżolati u jiddependendu fuq ġeneraturi tad-diżil u impjanti mħaddma miż-żejt. L-effiċjenza ġenerali tal-produzzjoni tal-elettriku hija fost l-aktar baxxa fl-Ewropa. Is-settur tal-enerġija huwa ddominat minn ftit impriżi statali bi produttività baxxa u li għad għandhom pożizzjoni ta’ kważi monopolju fis-suq. L-operaturi tas-sistema tat-trażmissjoni għad iridu jiġu kompletament separati minn xulxin. Klijenti industrijali jilmentaw li l-kompetittività tagħhom hija fil-periklu minħabba li jridu jħallsu wħud mill-ogħla prezzijiet tal-enerġija fl-Ewropa.

Il-grids tal-elettriku u tal-gass jeħtieġ jiġu modernizzati. Permezz ta' titjib fil-ħażna tal-gass u l-pipeline networks, kif ukoll investimenti fi proġetti ġodda ta' pipelines li jiddiversifikaw is-sorsi tal-gass, il-Greċja se tkun tista' tisfrutta l-qagħda ġeografika strateġika tagħha u b'hekk tipprovdi portal Ewropew għas-suq tal-gass. L-interkonnessjoni tal-grid tal-elettriku tal-gżejjer il-kbar mal-kontinent u bejn il-gżejjer iżgħar hija prerekwiżit għal skjerament fuq skala kbira ta' stallazzjonijiet li jaħdmu bir-riħ u fotovoltajċi.

It-tisħiħ tal-grid ta' trażmissjoni kontinentali huwa essenzjali wkoll għall-integrazzjoni ta' stallazzjonijiet tal-enerġija rinnovabbli għas-suq domestiku u biex jippermetti esportazzjonijiet importanti tal-elettriku lejn il-bqija tal-Ewropa. Il-Greċja hija passaġġ naturali għal ħafna mill-gass li joriġina fil-baċini tal-Kaspju u tal-Mediterran tal-Lvant. Il-programm rigward in-Netwerk Trans-Ewropew tal-Enerġija (TEN-E) u Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa li hija proposta jistgħu jaqdu rwol prinċipali fl-iffukar tal-isforzi u l-finanzjament f'dan il-qasam. Il-garanzija ta' settur tal-enerġija miftuħ u li jiffunzjona u l-garanzija ta’ aċċess mhux diskriminatorju għall-infrastruttura u n-netwerks tiegħu, huma prerekwiżiti biex jiġi attirat finanzjament privat lejn tali investiment. Proġetti bħal Helios jistgħu jkunu xprun għal suq Ewropew tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli li hu verament integrat, filwaqt li fl-istess ħin jgħinu biex l-ekonomija Griega tirkupra.

Azzjonijiet fl-2012 (ara § 4.2 tal-MtQ):

Il-privatizzazzjoni ta' kumpaniji pubbliċi tal-gass u l-elettriku din is-sena se tipprovdi lill-investituri fis-settur privat l-opportunità li jidħlu fi suq ġdid enormi, u jkabbru l-ambitu għal iffrankar kbir mill-infiq minn titjib fl-effiċjenza ta' kumpaniji li qabel kienu pubbliċi.

Is-separazzjoni tal-operazzjoni tas-sistema tat-trasmissjoni tal-gass u l-elettriku mill-attivitajiet ta' produzzjoni u forniment se żżid it-trasparenza tas-settur, u tiffaċilita l-kompetizzjoni permezz tad-dħul ta' atturi ġodda fis-suq.

Assistenza teknika se tgħin fir-riforma ta' skemi Griegi ta’ sostenn għall-enerġija rinnovabbli, fit-titjib tal-klima tal-investimenti għall-iżvilupp tar-riżorsi abbundanti tal-enerġija li għandha l-Greċja mix-xemx u mir-riħ.

· Servizzi tat-trasport effiċjenti

Is-settur tat-trasport Grieg għadda minn bidliet importanti, bil-ħolqien ta' regolatur tal-linji tal-ferrovija, il-ftuħ tat-trasport bit-triq tal-merkanzija u l-liberalizzazzjoni tat-trasport okkażjonali tal-passiġġieri bil-kowċis.

Ħafna, madankollu, għad irid isir. Ostakoli amministrattivi u ġestjoni fqira jipprevjenu l-isfruttament effiċjenti tal-portijiet u tal-ajruporti, u għandhom impatt negattiv fuq tnejn mill-aktar setturi importanti tal-ekonomija: l-industrija tal-loġistika u s-settur tat-turiżmu. Fil-każ tal-ajruporti u tal-ġestjoni tat-traffiku tal-ajru, il-kapaċità addizzjonali sinifikanti u tnaqqis fl-ispejjeż tal-operaturi jistgħu jkunu disponibbli fi żmien qasir, bir-riżultat li dan jiffavorixxi l-influss ta’ turisti. Operazzjonijiet ferrovjarji jistgħu jitjiebu billi jinħoloq il-qafas għal operaturi tal-passiġġieri tal-UE biex jidħol fis-suq Grieg u billi jiġu ffaċilitati l-proċeduri għal traffiku internazzjonali tal-merkanzija.

Azzjonijiet fl-2012 (ara § 4.2 tal-MtQ):

Id-Dokument dwar il-Politika tat-Trasport (id-data dovuta Ġunju 2012) li se jistabbilixxi l-qafas strateġiku u regolatorju għas-settur tat-trasport kollu għandu jiġi ffinalizzat. Il-funzjonijiet regolatorji u operazzjonali tal-Awtorità tal-Avjazzjoni Ċivili Ellenika għandhom ikunu separati u jiġi pprovvdut finanzjament għal tagħmir modern għall-kontroll tat-traffiku tal-ajru, għar-reklutaġġ ta' kontrolluri kkwalifikati u jiġi kkuntrattat softwer modern għall-allokazzjoni tas-slots. Il-proċess ta' twaqqif ta' awtoritajiet ta' assenjazzjoni indipendenti għal servizzi tal-passiġġieri bil-ferrovija għandu jitlesta. Il-proċeduri ta’ qsim bejn il-fruntieri u ftehimiet li jiffaċilitaw il-flussi tal-merkanzija fil-kuritur X għandhom jiġu riveduti u jiġi abbandunat l-għeluq l-fruntieri.

· Il-programm ta’ privatizzazzjoni jkunu suċċess

Il-pjan ta' privatizzazzjoni ta' EUR 50 biljun stabbilit fit-Tieni Programm ta' Aġġustament Ekonomiku għandu jipprovdi pjattaforma biex jattira l-investiment dirett barrani, idaħħal atturi ġodda fis-suq u jżid il-kompetizzjoni, kif ukoll jgħin fil-ħlas lura tad-dejn pubbliku. Għandu wkoll iwitti t-triq għal ġestjoni iktar effiċjenti ta’ intrapriżi prinċipali fl-ekonomija li bħalissa huma proprjetà tal-Istat jekk jiġi implimentat b'viżjoni strateġika fit-tul.

Il-ferroviji, il-portijiet u l-ajruporti jeħtieġu qafas regolatorju aktar koerenti waqt li jkunu qed jitħejjew għall-privatizzazzjoni. Il-qafas għandu jiċċara r-rwoli rispettivi tal-awtoritajiet pubbliċi u l-amministraturi tal-infrastruttura, jiggarantixxi aċċess għall-faċilitajiet mingħajr diskriminazzjoni, jiffaċilita l-iżvilupp tal-infrastruttura bħala parti minn sistema ta' trasport koerenti, u jiżgura l-użu effiċjenti tal-fondi strutturali u ta' koeżjoni u l-implimentazzjoni tal-prijoritajiet tat-TEN-T.

Azzjonijiet fl-2012 (ara § 2.1 tal-MtQ):

Għandu jiġi stabbilit qafas regolatorju u istituzzjonali sod għal assi relatati mal-infrastruttura li l-bejgħ tagħhom iddewwem minħabba ostakoli tekniċi u inċertezza rigward il-kondizzjonijiet li taħthom jistgħu jiġu sfruttati. Inventarju sħiħ ta' assi immobiljari Statali għandu jitlesta. Ir-reġistrazzjoni tal-art statali għandha wkoll tiġi mħaffa. Hemm bżonn li jkun żgurat li d-dħul ippjanat iseħħ sabiex jiġu evitati lakuni ta' finanzjament fil-kontijiet fiskali u tissaħħaħ il-kredibbiltà tal-privatizzazzjoni bħala għodda għas-sostenibbiltà tad-dejn.

2.2.        L-indirizzar tal-impatt soċjali tal-kriżi

Minbarra t-tliet oqsma ta’ azzjoni deskritti hawn fuq, id-deterjorament mgħaġġel tal-qagħda soċjali fil-Greċja teħtieġ rispons urġenti. Il-qgħad, partikolarment fost iż-żgħażagħ, żdied b'mod drammatiku mill-bidu nett tal-kriżi u l-faqar laħaq livelli inaċċettabbli. Il-Programmi ta' Aġġustament Ekonomiku ġew imfassla biex jaqilbu din is-sitwazzjoni permezz ta' riforma fl-ekonomija sabiex il-benefiċċji futuri ta' tkabbir u impjieg jitgawdew minn kulħadd.

Huwa eesenzjali li jsir aktar progress biex jitnaqqsu l-ispejjeż tax-xogħol u tittejjeb il-produttività biex jgħinu terġa' tinkiseb il-kompetittività tal-ekonomija Griega. Dawn il-passi meħtieġ għandhom ikunu akkumpanjati minn miżuri sodi biex jiżguraw il-ġustizzja soċjali u jgħinu lil min hu l-iktar vulnerabbli.

Dawn il-konsiderazzjonijiet ġew riflessi fit-tfassil tal-programm, pereżempju bir-reviżjoni tal-programmi soċjali biex ikun żgurat li jimmiraw aħjar lill-benefiċjarji u jipproteġu b'mod effettiv li min hu vulnerabbli; billi jiżguraw li t-tnaqqis fil-pensjonijiet ikunu mmirati u jipproteġu lill-pensjonijiet l-aktar baxxi; billi jiġġieldu l-frodi fil-benefiċċji soċjali; billi jnaqqsu l-ispejjeż tal-kura tas-saħħa mingħajr ma jipperikolaw il-kwalità tal-kura; billi jżidu l-ġustizzja tas-sistema fiskali; u billi jiġġliedu kontra l-evażjoni tat-taxxa.

2.2.1.     Il-promozzjoni tax-xogħol u t-taħriġ għaż-żgħażagħ

Il-Kummissjoni qed taħdem attivament mal-awtoritajiet Griegi dwar modi kif jistgħu jiġu ttrattati l-livelli estremament għolja ta’ qgħad fost iż-żgħażagħ. Dan jinkludi li tittieħed ħarsa mill-ġdid lejn l-użu tal-fondi strutturali tal-UE fil-Greċja u kif tista' tingħata għajnuna lill-awtoritajiet Griegi biex jallokawhom mill-ġdid għal proġetti li jagħmlu l-akbar differenza għat-tkabbir u għall-impjiegi fl-iqsar żmien.

Pjan ta' azzjoni qed jiġi definit sabiex jiffoka fuq gruppi fil-mira ta’ prijorità ċara u għanijiet politiċi. Orjentament mill-ġdid ta' finanzjament tal-UE ta’ madwar EUR 200-250 miljun mill-Fond Soċjali Ewropew jista’ jiġi allokat taħt il-programmi eżistenti tal-Fondi Strutturali tal-UE biex jappoġġjaw miżuri li jistgħu jagħtu riżultati immedjati għal żgħażagħ li mhux qed jirnexxilhom isibu xogħol.

Dawn il-miżuri jistgħu jinkludu appoġġ għall-akkwist tal-ewwel esperjenza ta' xogħol jew kollokament ta' xogħol fuq terminu qasir fis-settur privat jew fil-komunitajiet lokali; twessigħ ta' opportunitajiet ta' apprendistat jew taħriġ għal studenti u gradwati; il-promozzjoni tal-iżvilupp mill-ġdid tal-ħiliet jew il-bini tal-ħiliet bħala parti minn perkors ta' tkabbir u żvilupp; Tingħata spinta lill-intraprenditorija, inkluża l-intraprenditorija soċjali; u perjodi ta' studju jew taħriġ barra l-pajjiż, pereżempju permezz tal-programmi Leonardo u Erasmus.

Azzjonijiet fl-2012:

Pjan ta' azzjoni għall-promozzjoni tax-xogħol fost iż-żgħażagħ, inkluż permezz ta' taħriġ u l-intraprenditorija, għandu jiġi finalizzat u implimentat qabel tmiem l-2012.

2.2.2.     Politika attiva tas-suq tax-xogħol

Is-servizzi tal-impjiegi pubbliċi għandhom jissaħħu biex joffru servizzi aħjar u iktar personalizzati lill-ammont dejjem jiżdied ta' nies qiegħda. Hemm bżonn ta' investiment aktar effettiv u immirat fil-politiki attivi tas-suq tax-xogħol biex jappoġġa rkupru għani fl-impjiegi u għandha ssir evalwazzjoni iktar sistematika ta' miżuri attivi tas-suq tax-xogħol. Għandha tingħata prijorità lill-aktar gruppi vulnerabbli (dawk qiegħda mingħajr sengħa, dawk li jħallu l-iskola kmieni, ħaddiema anzjani, nies li ilhom qiegħda, immigranti u minoranzi, eċċ). L-isforzi għall-iżvilupp tal-ħiliet għandhom ikunu mmirati biex jidentifikaw u jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-setturi u r-raggruppamenti li jistgħu jsiru l-muturi prinċipali tat-tkabbir futur.

Il-fondi strutturali tal-UE jistgħu jappoġġjaw diversi skemi għal żmien qasir ta' reklutaġġ iffukat b'mod partikolari fuq il-bżonnijiet ta' gruppi żvantaġġati. Dawn jistgħu jipprovdu solliev ekonomiku temporanju u opportunità lil dawk l-aktar milquta mill-kriżi biex jiżviluppaw il-ħiliet tagħhom u jibqgħu fis-suq tax-xogħol.

Barra minn hekk, il-Greċja tista' tuża l-potenzjal attwalment mhux sfruttat tal-ekonomija soċjali, permezz tas-sostenn tal-Fond Soċjali Europew, li jipprovdi appoġġ importanti għall-ħolqien ta’ impjiegi ġodda u jista' jindirizza l-ħtieġa dejjem tikber għal servizzi soċjali

Azzjonijiet fl-2012:

Aktar użu effettiv tar-riżorsi disponibbli tal-Fond Soċjali Ewropew biex tistabbilixxi qafas li jiffunzjona għal kollox biex jagħti appoġġ lill-ekonomija soċjali u lill-intrapriżi soċjali, kif ukoll lill-muturi ewlenin għal irkupru għani fl-impjiegi u biex jindirizza l-integrazzjoni multidimensjonali tal-ħtiġijiet ta’ gruppi vulnerabbli.

2.2.3.     Investiment fis-sistema edukattiva u t-taħriġ.

Sabiex it-tkabbir ikun jista' jerġa jibda u biex il-vantaġġi kompetittivi tal-Greċja ikunu jistgħu jiġu sfruttati, għandhom jiġu mtejba r-rilevanza, il-kwalità u l-attrazzjoni tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali inizjali. Għandha tiġi nkoraġġita l-kooperazzjoni bejn in-negozji u l-istituzzjonijiet edukattivi biex ikun żgurat li meta ż-żgħażagħ iħallu l-edukazzjoni u t-taħriġ ikollhom il-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa mill-ekonomija – f’termini kemm ta' impjegabbiltà u intraprenditorija . Dan għandu wkoll jinvolvi l-ħolqien ta' perkorsi flessibbli bejn toroq ġenerali u vokazzjonali, u minn edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali inizjali lejn tagħlim ulterjuri u edukazzjoni ogħla.

2.3.        Tinbena amministrazzjoni pubblika moderna

Ir-riforma tal-Greċja trid tibda bil-modernizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika Griega. Bħalissa l-Greċja qed tbati minn nuqqas ta' kapaċità biex timplimenta l-politika, tamministra il-finanzi pubbliċi, tiġbor it-taxxi, tiftaħ is-swieq għall-kompetizzjoni, tħaddem l-akkwist pubbliku b'mod effiċjenti u innovattiv, tħallas lill-fornituri, jew toffri reviżjoni ġudizzjarja f'waqtha liċ-ċittadini tagħha. Komplessità u nuqqas ta' trasparenza fil-livelli kollha joħolqu opportunitajiet għall-korruzzjoni li jimminaw il-fiduċja taċ-ċittadini fis-sistema u jherri l-effettività tagħha. Ir-rimedju ta' dawn l-elementi se joħloq bażi biex jiġi stabbilit mill-ġdid kuntratt soċjali bejn iċ-ċittadini Griegi u l-Istat, ibbażat fuq it-trasparenza, il-fiduċja u s-solidarjetà. L-istabbilliment mill-ġdid ta' fiduċja fl-istatistika uffiċjali hija parti integrali minn dan il-kuntratt soċjali.

2.3.1.     Ir-riforma tal-amministrazzjoni pubblika

L-istrutturi u l-metodi ta' ħidma tas-servizz pubbliku Grieg jeħtieġu riforma kemm fl-għeruq kif ukoll fil-fergħat. Hemm ħtieġa għal assenjazzjoni ċara tar-responsabbiltajiet politiċi prinċipali, sabiex tkun żgurata r-responsabbilizzazzjoni u tingħeleb l-inerzja u tintemm dispersjoni attwali ta’ responsabbiltà għal aspetti differenti ta’ politika madwar il-Ministeri u l-aġenziji differenti. Hemm bżonn ta' kapaċità ta’ koordinazzjoni inter-Ministerjali qawwija għall-implimentazzjoni ta' proċess kumpless ta' riforma. Ir-riformi huma wkoll meħtieġa sabiex itejbu t-tħaddim u l-organizzazzjoni ta' Ministeri u servizzi pubbliċi Griegi individwali. Il-prinċipji kollha ta’ koerenza u effiċjenza stabbiliti bir-riforma tal-amministrazzjoni fil-livell ċentrali għandhom jiġu tradotti fil-livelli reġjonali u lokali.

L-UE qed tagħti appoġġ tanġibbli lill-aġenda ta’ riforma amministrattiva fil-Greċja, b'mod partikolari permezz tal-Fond Soċjali Ewropew b'baġit ta' EUR 505 miljun. Ir-riforma tal-amministrazzjoni pubblika hija wkoll aspett ċentrali tat-Tieni Programm ta' Aġġustament Ekonomiku[7].

Azzjonijiet fl-2012 (ara § 2.6 tal-MtQ):

Il-grupp ta’ tmexxija ta’ livell għoli, stabbilit fil-bidu tal-2012 biex jissorvelja u jimmonitorja l-implimentazzjoni tar-riformi amministrattivi, għandu jibda jopera mill-aktar fis possibbli taħt l-awtorità tal-Prim Ministru. Struttura stabbli għandha tiġi stabbilita għal koordinazzjoni inter-ministerjali. Għandhom jinħolqu strutturi orizzontali f'kull Ministeru, li jimplimentaw il-proċeduri rilevanti bil-Baġit/Verifika tal-Finanzi, il-Kontroll Intern jew il-Ġestjoni tar-Riżorsi Umani, li jaġixxu skont regoli komuni.

Pjan direzzjonali u azzjonijiet għar-riforma amministrattiva fil-livelli reġjonali u lokali għandhom jiġu deċiżi u implimentati bi grad għoli ta' urġenza. L-aċċelerazzjoni tal-implimentazzjoni tal-programm "Riforma Amministrattiva" ffinanzjat mill-FSE hija kruċjali sabiex jintlaħqu riżultati f'waqthom.

2.3.2.     Ir-riforma fiskali, l-amministrazzjoni tat-taxxa u ġestjoni tal-finanzi pubbliċi

Is-sistema fiskali Griega għandha bżonn bidla radikali urġenti. It-tfassil tat-taxxi kemm diretti kif ukoll indiretti - inkluża l-proprjetà – jistgħu jitjiebu biex jappoġġjaw l-istabbiltà u t-tkabbir. Eżenzjonijiet estensivi, regoli speċjali u reġimi preferenzjali minbarra li jnaqqsu d-daqs tal-bażi tat-taxxa għamlu s-sistema kumplessa u diffiċli biex tiġi amministrata u biex wieħed jikkonforma magħha. Billi żiedu l-komplessità, dawn l-eżenzjonijiet u eċċezzjonijiet ħolqu wkoll potenzjal għal evitar u abbuż estensiv u jwasslu wkoll għal evażjoni fiskali u l-korruzzjoni li jirriżultaw f'telf enormi fid-dħul lill-Istat u jheddu l-vijabbiltà tan-negozji. Ir-riforma tat-taxxa għandha għalhekk ittejjeb ukoll il-kwalità tal-leġislazzjoni tat-taxxa, l-amministrazzjoni tat-taxxa u l-grad ta’ konformità fiskali.

L-amministrazzjoni tat-taxxa Griega għandha tkun il-mira ffukata ta' sforzi ma jaqtgħux biex isaħħu l-kapaċità tagħha li tiġbor it-taxxi dovuti mit-taqsimiet kollha tas-soċjetà. Miżuri effettivi għandhom jittieħdu biex jittejjeb il-qafas tal-governanza u l-indipendenza tal-amministrazzjoni tat-taxxa. Għandu jkun hemm progress sostnut fit-titjib tal-kontabilità baġitarja nazzjonali. Dgħufijiet fuq dawn il-fronti kienu fatturi kritiċi fid-deterjorament tas-sitwazzjoni fiskali Griega. It-titjib fl-amministrazzjoni fiskali u t-trażżin tal-evażjoni fiskali huma importanti wkoll sabiex ikun żgurat li l-piż tal-aġġustament ikun imqassam b'mod ġust.

Min-naħa l-oħra, l-amministrazzjoni fiskali Griega trid b'mod urġenti tagħti rifużjoni sa EUR 700 miljun għal pagamenti mħallsa bil-quddiem ta' taxxa tal-VAT minn kumpaniji tal-esportazzjoni. Hija ta' dannu kbir għal intrapriżi li jinsabu f'diffikultà li dawn il-pagamenti jiddewmu suġġett għat-twettiq ta’ verifiki diskrezzjonali minn uffiċjali tat-taxxa individwali.

Il-kapaċità fir-rigward tal-ġestjoni trasparenti tal-fondi pubbliċi, u fil-ġlieda kontra l-frodi u l-korruzzjoni għandha wkoll tiżdied.

Azzjonijiet fl-2012 (ara § 2.3 u §2.4 tal-MtQ):

Riforma komprensiva tas-sistema fiskali għandha titħejja bl-ikbar attenzjoni fix-xhur li ġejjin sabiex titjieb l-effiċjenza tagħha u l-faċilità tat-tkabbir.

Għandhom ikunu intensifikati l-isfozi għall-ġbir tad-dejn tat-taxxa kif ukoll fuq il-verifika ta’ individwi għonja ħafna, filwaqt li fl-istess ħin isiru sforzi biex jiġi ssimplifikat mill-qiegħ il-qafas legali u proċedurali tat-tassazzjoni, permezz tal-assistenza teknika li qed tiġi pprovduta.

Strateġija kontra l-frodi, li tkopri d-dħul u l-infiq pubbliku, għandha tiġi adottata.

2.3.3.     Ir-Riforma tas-sistema tal-kura tas-saħħa u tal-pensjonijiet

Biex jinżamm aċċess universali u tittejjeb il-kwalità tas-servizzi tas-saħħa fi ħdan qafas ta' aktar dixxiplina baġitarja, il-Greċja għandha ssib modi biex tinkludi l-ispejjeż tal-inputs u żżid l-effiċjenza ġenerali tas-sistema. Dan għandu jsir bil-għan li titjieb il-kwalità ġenerali tas-servizzi tas-saħħa pubblika, inkluż billi jiġu indirizzati l-inugwaljanzi fil-kopertura u tonqos il-frammentazzjoni fil-governanza u l-amministrazzjoni tas-sistema.

Konsum aktar responsabbli tas-servizzi tal-kura tas-saħħa u prodotti ser jgħin, partikolarment billi jnaqqas il-ħruġ u l-ħela tat-tagħmir mediku u l-farmaċewtiċi. Dan jista’ jsir permezz ta’ sistemi ta' preskrizzjonijiet b'appalti għas-saħħa aktar trasparenti u professjonali (il-Greċja qed timplimenta e-preskrizzjoni u reċentement għamlet l-ewwel e-irkant għall-farmaċewtiċi). L-ibbilanċjar tal-ħtiġijiet tar-riżorsi umani fit-tul b'fokus b'mod partikolari fuq it-taħriġ u r-retenzjoni ta' professjonisti u infermiera fil-kura primarja tal-kura tas-saħħa se jkun importanti għas-sostenibbiltà tas-sistema tal-kura tas-saħħa.

Fl-2010 il-Greċja adottat waħda mill-aktar riformi tal-pensjonijiet ambizzjużi fl-UE. Dawn ir-riformi ser jirfdu s-sostenibbiltà fit-tul tas-sistema tal-pensjoni Griega.

Hekk kif l-istennija tal-ħajja fit-twelid tjiebet b'mod sinifikanti matul l-aħħar għaxar snin – fl-2010 laħqet it-78.4 snin għall-irġiel u t-82.8 sena għan-nisa (rati rispettivi tal-UE-27 għall-2008: 76.4 u 82.4 sena) - l-impatt tax-xjuħija fuq is-sistema tas-saħħa u s-sistema tal-pensjonijiet għandu jkollha rwol prominenti fil-proċess tar-riforma.

Azzjonijiet fl-2012 (ara § 2.7 u §2.8 tal-MtQ):

Il-Greċja għandha taħdem lejn sett komprensiv ta' miżuri biex: i) issaħħaħ il-ġovernanza tas-sistema tas-saħħa filwaqt li tnaqqas l-frammentazzjoni u l-ispejjeż amministrattivi; ii) tnaqqas l-infiq fil-farmaċewtiċi permezz ta' tibdil fl-ipprezzar, il-preskrizzjoni u r-rimborż tal-mediċini, kif ukoll permezz tal-promozzjoni ta' mediċini ġeneriċi; iii) tiċċentralizza l-akkwist; iv) tiżviluppa sistema komprensiva u uniformi ta' e-saħħa biex ittejjeb is-sorveljanza, it-trasparenza u l-effiċjenza tas-sistema tal-kura tas-saħħa; u v) tippreżenta strument għall-ippjanar tar-riżorsi umani biex tidentifika l-bżonnijiet fit-tul tal-ħaddiema fis-servizzi tas-saħħa. Dawn huma passi meħtieġa lejn servizz tas-saħħa verament nazzjonali li jiggarantixxi l-ġustizzja, l-ekwità, l-effiċjenza u l-kwalità tas-servizzi u l-infiq.

Ir-riforma tas-sistema tal-pensjonijiet għandha tiġi ffinalizzata permezz ta' riforma fl-iskemi sekondarji u supplimentari tal-pensjoni u ġlieda kontra l-frodi fl-skemi tal-pensjonijiet tad-diżabiltà.

2.3.4.     Riforma ġudizzjarja

L-amministrazzjoni ġudizzjarja Griega għandha wkoll bżonn ta’ riforma minħabba li hija ineffiċjenti ħafna meta mqabbla ma' standards internazzjonali. Il-poplu u n-negozji jeħtieġ li jkollhom fiduċja li s-sistema ġudizzjarja se tipprovdi soluzzjonijiet effettivi u tiddefendi d-drittijiet tagħhom. Hija kkaratterizzata minn proċeduri kumplessi li jirriżultaw f'dewmien eċċessiv fir-riżoluzzjoni ta' każi (ferm ogħla mill-medja tal-OECD) b'ammont sinifikanti ta' każijiet pendenti minkejja għadd relattivament kbir ta' qrati u mħallfin ikkomparat mad-daqs tal-popolazzjoni Griega. Il-miżuri ta' riforma ġudizzjarja stabbiliti fit-Tieni Programm ta' Aġġustament Ekonomiku jista' jagħti kontribut importanti għall-irkupru ekonomiku billi jistimula l-konsum privat, l-investiment barrani u l-intraprenditorija domestika.

Azzjonijiet fl-2012 (ara § 4.5 tal-MtQ):

Il-Greċja għandha taħdem biex i) tipproċessa l-każijiet pendenti attwali fil-qrati (għal każijiet fiskali, ċivili u kummerċjali); ii) tinkoraġġixxi li individwi u negozji privati jużaw modi alternattivi għar-riżoluzzjoni ta' disputi, bħall-medjazzjoni, sabiex jitnaqqas il-volum tax-xogħol tal-uffiċjali tal-qorti; iii) tintroduċi l-applikazzjonijiet il-ġodda tal-e-ġustizzja; iv) tirrevedi l-Kodiċi ta’ Proċedura Ċivili Griega; U v) tadotta u timplimenta strateġija kontra l-korruzzjoni.

2.3.5.     Titjib fil-koordinament intern

It-Tieni Programm ta' Aġġustament Ekonomiku jitabbilixxi aġenda sħiħa biex tiġi implimentata mill-awtoritajiet Griegi. Huwa jikkostitwixxi wkoll il-"massa kritika" meħtieġa biex ir-riforma strutturali fil-Greċja titqiegħed fuq perkors awtoperpetwu.

Madankollu, bħalissa ma hemm l-ebda ċentru ewlieni għall-koordinazzjoni u l-monitoraġġ tal-proċess ta' riforma fi ħdan il-gvern Grieg. Tali mekkaniżmu se jkun meħtieġ biex iżomm il-proċess tar-riforma fit-triq it-tajba, u jiffaċilita l-kontroll effettiv u trasparenti tal-gvern fil-proċess globali. Dan għandu jipprovdi l-bażi għal skrutinju governattiv u Parlamentari tal-proċess u jgħin biex jikkoreġi xi żbalji. Għandu jgħin ukoll biex tinħoloq kapaċità awtonoma biex tinkwadra u timplimenta r-riformi strutturali.

Qiegħda wkoll tiġi pprovduta assistenza teknika biex tissaħħaħ il-kwalità tal-istatistiċi uffiċjali, li għalihom twaqqaf il-Pjan ta' Azzjoni Konġunt Grieg ta' Statistika Ġenerali (JOSGAP).

Azzjonijiet fl-2012 (ara § 5 tal-MtQ):

Mekkaniżmu għall-monitoraġġ u l-koordinazzjoni tar-riformi strutturali għandu jinħoloq u jkunu għal kollox operazzjonali sa nofs l-2012.

3.           L-Unjoni Ewropea tista' tgħin

3.1.1.     Jitħaddmu l-fondi tal-UE

Ir-riżorsi disponibbli permezz tal-fondi tal-UE jirrappreżentaw saħħa kbira ekonomika[8]. Aktar minn EUR 20 biljun ġew allokati għall-perjodu 2007-2013 taħt il-finanzjament strutturali u ta’ koeżjoni u EUR 21 biljun permezz tal-Politika Agrikola Komuni. Madankollu, inqas minn nofs l-allokazzjoni tal-Fond Strutturali u ta' Koeżjoni ġie minfuq u hemm lok għal titjib fl-assorbiment ta' fondi għall-iżvilupp rurali. Dan jimplika kapaċità sinifikanti mhux użata biex tiżdied id-domanda u l-investiment u joħolqu l-impjiegi fit-terminu l-qasir, filwaqt li jitqegħdu l-pedamenti għal tkabbir sostenibbli fil-ġejjieni.

Flimkien mal-awtoritajiet Griegi, il-Kummissjoni identifikat għadd ta' proġetti prijoritarji li jistgħu jagħtu spinta immedjata għat-tkabbir u l-impjiegi. Il-Kummissjoni pproponiet ukoll Strument għall-Qsim tar-Riskju biex tingħata spinta lill-investiment privat fi proġetti kbar tal-infrastruttura. Dan l-istrument se jipprovdi katalizzatur vitali għal proġetti ewlenin bħall-konċessjonijiet tal-awtostrada u investimenti kbar għall-ġestjoni tal-iskart.

Azzjonijiet fl-2012 (ara § 4.3 tal-MtQ):

Il-Greċja għandha tkompli taħdem biex tikseb il-miri għall-assorbiment tal-fondi strutturali u ta' koeżjoni, għas-sottomissjoni ta' applikazzjonijiet għal proġetti maġġuri u għal tnaqqis gradwali fl-użu ta' għajnuna mill-Istat de minimis mhux immirata. L-isforzi għas-simplifikazzjoni fil-ġestjoni tal-fondi tal-UE għandhom jiġu segwiti bit-tneħħija tal-piż amministrattiv żejjed, filwaqt li tiġi żgurata stabbiltà fil-qafas għall-implimentazzjoni.

It-tħejjijiet tekniċi għall-Istrument tal-Qsim tar-Riskju għandhom jipproċedu malajr sabiex l-istrument ikun jista' jiġi attivat mill-aktar fis possibbli wara jintlaħaq ftehim politiku mill-Parlament Ewropew u l-Kunsill.

Il-Greċja għandha tiffinalizza ftehim dwar ir-ristrutturar neċessarju għall-konċessjonijiet awtostradali biex tkun żgurata l-vijabbiltà ekonomika tagħhom.

L-għadd ta' proġetti kkuntrattati - u partikolarment il-181 proġett prijoritarji - għandu jiżdied sostanzjalment u aktar malajr sabiex tkun żgurata t-tlestija tagħhom qabel tmiem l-2015.

3.1.2.     Assistenza teknika / it-Taskforce għall-Greċja

Il-Kummissjoni Ewropea, permezz tat-Taskforce għall-Greċja li nħolqot apposta u li tirrapporta lill-President Barroso, se tkompli tappoġġja lill-Greċja biex tiġi nkwadrata u mmobilizzata l-assistenza teknika meħtieġa biex jiġu implimentati dawn ir-riformi ta' sfida.

It-Taskforce diġà qed taħdem mill-qrib mal-awtoritajiet Griegi biex tidentifika l-ħtiġijiet, u timmobilizza l-kompetenzi minn Stati Membri u organizzazzjonijiet internazzjonali oħra fl-oqsma ta' assorbiment tal-fondi strutturali, l-amministrazzjoni tat-taxxa / il-ġestjoni finanzjarja pubblika, inkluża l-ġlieda kontra l-frodi, il-kuntrabandu u l-korruzzjoni, ir-riforma tal-amministrazzjoni pubblika, l-ambjent tan-negozju, ir-riforma ġudizzjarja u r-riforma tal-kura tas-saħħa. Ħafna Stati Membri qegħdin jagħtu l-kontribut tagħhom billi jagħmlu speċjalisti ewlenin disponibbli biex jagħtu konsulenza lill-awtoritajiet Griegi.

Il-Kummissjoni ser tagħmel rapporti regolari dwar l-implimentazzjoni tat-Tieni Programm ta' Aġġustament Ekonomiku u dwar l-ħidma speċifika tat-Taskforce għall-Greċja.

4.           Konklużjoni

It-trasformazzjoni ekonomika tal-Greċja mhux se titlesta malajr, iżda passi sinifikanti jistgħu jkunu mistennija diġà fl-2012. Ir-riforma strutturali profonda u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi li akkumulaw matul ħafna snin se jieħdu ż-żmien iżda l-azzjonijiet spjegati f'din il-Komunikazzjoni għandhom iwittu t-triq lejn l-irkupru u jwasslu għal aktar Greċja iktar dinamika, moderna, innovattiva, sostenibbli u ġusta.

L-isfidi huma ħafna. Il-Greċja trid timmudella mill-ġdid partijiet kbar tal-amministrazzjoni pubblika tagħha u tagħmel il-pajjiż post attraenti fejn wieħed jinvesti u jagħmel in-negozju. Hija teħtieġ timplimenta bbilanċjar mill-ġdid profond tal-ekonomija tagħha – lejn aktar attivitajiet produttivi bbażati fuq il-kompetizzjoni u prodotti u servizzi innovattivi b'valur miżjud għoli. Is-suq tax-xogħol Grieg għandu jiġi riformat biex jimmobilizza u jtejjeb il-kapital uman, jipprovdi aktar opportunitajiet u opportunitajiet aħjar ta' impjieg u jirrestawra l-kompetittività. L-ippriservar tal-kondizzjonijiet għal djalogu soċjali effettiv u bis-sens għandu jikkontribwixxu wkoll għas-suċċess tal-proċess ta’ riforma.

Il-Greċja diġà għamlet progress importanti meta naqqset sostanzjalment l-iżbilanċi fiskali u rażżnet l-infiq u żiedet id-dħul mit-taxxi. It-Tieni Programm ta' Aġġustament Ekonomiku jipprovdi l-qafas it-tajjeb biex din it-trasformazzjoni tkompli. Huwa se jippermetti lill-Greċja biex idawwar paġna minn snin ta’ politiki insostenibbli u tnaqqis fil-kompetittività permezz ta’ passi deċiżivi biex id-defiċit u d-dejn pubbliku jirritornaw għal perkors sostenibbli u jinħeles il-potenzjal tal-ekonomija Griega. L-implimentazzjoni sħiħa tal-programm, inkluż permezz tal-mobilizzazzjoni ta' strumenti eżistenti ta' appoġġ tal-UE, se tqiegħed is-sisien għal tkabbir futur, l-impjiegi u l-koeżjoni soċjali, terġa' tibni l-fiduċja fil-Greċja kemm domestikament kif ukoll barra l-pajjiż u twitti t-triq għal soċjetà aktar ġusta għal dawk li sofrew l-aktar mill-kriżi. Is-suċċess ta' dan il-proċess, fl-aħħar mill-aħħar, jiddependi mill-Greċja. Is-solidarjetà li wrew il-bqija tal-UE u l-istituzzjonijiet Ewropej matul il-kriżi hija espressa f’termini konkreti ħafna permezz tad-disponibbiltà ta' appoġġ finanzjarju konsiderevoli u ta' kompetenzi li qed jappoġġaw dan il-proċess ta’ trasformazzjoni. Din il-Komunikazzjoni tenfasizza l-azzjonijiet prinċipali li għandhom jittieħdu fil-ġimgħat u x-xhur li ġejjin biex juru li sitwazzjoni negattiva tista’ tinqaleb u li tibdil reali jista' jsegwi għall-benefiċċju taċ-ċittadini Griegi kollha.

ANNESS

F'dan l-Anness il-Kummissjoni tistipula f’aktar dettall il-kobor tal-appoġġ disponibbli fuq il-livell tal-UE:

– Taqsima 1 tiddeskrivi l-impatt tal-kriżi fuq il-Greċja.

– Taqsima 2 tagħti d-dettalji tal-appoġġ finanzjarju mill-baġit tal-UE u tispjega kif ir-regoli ġenerali ġew imfassla għas-sitwazzjoni speċifika tal-Greċja.

– Taqsima 3 tispjega kif politiki ewlenin tal-UE jistgħu jgħinu biex jappoġġaw it-tkabbir u l-impjiegi fil-Greċja u tiddeskrivi x'hemm bżonn tagħmel il-Greċja biex tutilizza l-potenzjal tagħhom. Ir-riżultati f'dawn l-oqsma kollha se jitjiebu hekk kif ir-riformi strutturali tat-Tieni Programm ta' Aġġustament Ekonomiku jiġu implimentati u jibdew iġibu bidla fl-ekonomija.

1.           L-impatt tal-kriżi fuq il-Greċja

Meta wieħed iħares lura, issa huwa ċar li t-tkabbir qawwi tal-PDG tal-Greċja b'medja ta’ 4% fis-sena fl-għaxar snin ta' qabel il-kriżi kien insostenibbli. Dan it-tkabbir kien mibni fuq żidiet reali fil-pagi konformi mal-produttività, tkabbir ta' kreditu eċċessivi, rati baxxi ta' interess reali u politika fiskali laxka. Il-prestazzjoni fit-terminu qasir ħbiet il-ħafna nuqqasijiet serji fl-ekonomija Griega, partikolarment kompetittività u produttività baxxi, ambjent tan-negozju mhux-favorevoli, investiment dgħajjef mis-setturi privati u pubbliċi, sistema fiskali kumplessa u antikwata u sistema ġudizzjarja ineffiċjenti.

Matul dan il-perjodu akkumulaw żbilanċi perikolużi.. L-'isplużjoni' fid-domanda flimkien ma' kompetittività esterna dgħajfa wasslet għal żieda mgħaġġla fl-iżbilanċi esterni. Mis-sena 2000 sal-2009 il-kompetittività ddeterjorat b'10-20%. Sal-2008 d-defiċit tal-kont kurrenti kien tela' għal 14% tal-PDG. L-iżbilanċi fiskali kibru u baqgħu persistentament għolja, peress li l-infiq eċċessiv ma ġiex ikkumpensat minn dħul ogħla. Id-defiċit tal-gvern konsistentement qabeż it-3% tal-PDG mill-adozzjoni tal-euro u fl-2009 d-defiċit kiber għal kważi 16% tal-PDG.

Dawn l-iżbilanċi ħallew il-pajjiż ferm espost għar-riċessjoni ekonomika globali u wasslu għal żieda sinifikanti fid-dejn tal-gvern, b'hekk ġiet mhedda l-kapaċità ta' finanzjament tal-ekonomija Griega. Id-dejn tal-gvern żdied għal 129 fil-mija tal-PDG fl-2009 minn madwar 100 fil-mija fl-2000. Il-firxa tal-Bonds kibret għal livelli rekord hekk kif is-swieq tilfu l-fiduċja fil-kapaċità tal-ekonomija u tal-gvern Grieg biex iħallas lura d-djun tiegħu, b'hekk ikkawżat il-kriżi tad-dejn sovran.

Il-problemi ġew aggravati u rispons korrettiv iddewwem mill-fatt li t-tbassir baġitarju tal-gvern u l-istatistika uffiċjali Griega ma żvelawx il-firxa vera tal-problema. Fl-2009, meta l-iskala tal-problema ġiet uffiċjalment rikonoxxuta mill-gvern li daħal fil-kariga f’Ottubru, il-previżjonijiet tal-iżbilanċ tal-gvern ġet riveduti b'6 punti perċentwali tal-PDG.

Iffaċċjata bil-konsegwenzi ta' aġġustament ekonomiku rapidu, il-Greċja issa tinsab f'nofs reċessjoni profonda ħafna. Il-PDG naqas b’aktar minn 11 fil-mija mill-bidu tal-kriżi 'l hawn u huwa mistenni li jkompli jonqos fl-2012. Parti minn dan it-tnaqqis fl-attività ekonomika kien inevitabbli minħabba tkabbir mhux sostenibbli qabel il-kriżi. Madankollu, id-domanda esterna kienet iktar dgħajfa milli mistenni u l-implimentazzjoni insuffiċjenti tar-riformi strutturali u l-instabbilità politika u soċjali, flimkien ma' skarsezza fil-likwidità relatata mal-ħarba tal-kapital komplew ikabbru l-kriżi ekonomika. Ritorn possibbli lejn it-tkabbir pożittiv sal-2014 jiddependi b’mod kruċjali fuq il-miżuri meħuda fil-ġimgħat u x-xhur li ġejjin.

L-impatt soċjali ta' din il-kriżi kien sever. Il-qgħad żdied drastikament matul l-aħħar sentejn, u attwalment huwa 17.7% (medja annwali għal 2011). Il-previżjonijiet reċenti jindikaw li l-qgħad jista' jogħla għal aktar minn 20% fl-2012 u l-2013 qabel ma jibda jonqos. Il-qgħad fit-tul żdied għal 9.1% tal-forza tax-xogħol u huwa improbabbli li laħaq l-ogħla livell tiegħu. Il-Greċja esperjenzat waħda mill-akbar żidiet riċenti fl-għadd ta' familji mingħajr impjeg fl-Ewropa. Iż-żgħażagħ intlaqtu partikolarment ħażin. Il-qgħad taż-żgħażagħ kien madwar 48% f'Novembru 2011, id-doppju tas-sentejn preċedenti. Fit-tielet kwart tal-2011, xi 45% ta’ dawk qiegħda bejn il-15 u l-24 kienu persuni qiegħda għat-tul, b'kuntrast ma' 30% sentejn qabel.

Qabel il-kriżi, il-Greċja kienet diġà tbati minn waħda mill-ogħla rati ta’ faqar fl-UE u t-tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku żied il-livelli tal-faqar u l-esklużjoni soċjali u għall-akkomodazzjoni u laqat l-introjtu disponibbli. Il-kundizzjoni ta' persuni mingħajr dar qed tiżdied fost il-familji bit-tfal u ż-żgħażagħ, kif ukoll fost’ għadd dejjem jiżdied ta’ migranti irregolari, b'hekk kompliet taggrava aktar il-pressjoni.

2.           X'appoġġ qed tagħti l-UE liil-Greċja?

2.1.        L-Ewwel u t-Tieni Programmi ta' Aġġustament Ekonomiku – programmi għal riforma ekonomika

L-UE u l-komunità internazzjonali intervjenew malajr biex jgħinu lill-Greċja fl-2010 ladarba l-iskala vera tal-kriżi saret evidenti. L-appoġġ wasal fil-forma ta’ żewġ programmi ambizzjużi ta' aġġustament ekonomiku, li pprovdew għajnuna finanzjarja massiva bil-kundizzjoni li tittieħed azzjoni komprensiva u dejjiema biex jiġu stabbilzzati l-finanzi pubbliċi, l-istabbiltà finanzjarja titrawwem mill-ġdid u jiġu implimentati riformi strutturali li jsaħħu t-tkabbir.

L-Ewwel Programm ta' Aġġustament Ekonomiku tnieda f'Mejju 2010 u impenja pakkett ta' self ta' EUR 110 biljuni, li minnhom EUR 73 biljun tħallsu. It-Tieni Programm ta' Aġġustament Ekonomiku ġie maqbul f’Marzu 2012 ma’ pakkett ta' self ta’ EUR 130 biljun minbarra l-ammonti mhux mħallsa mill-ewwel programm.

L-Ewwel Programm ta' Aġġustament Ekonomiku diġà ġab konsolidazzjoni fiskali sinifikanti ħafna. Il-miżuri implimentati mill-bidu tal-kriżi jammontaw għal aktar minn 20 fil-mija tal-PDG, wieħed mill-akbar aġġustamenti fiskali li qatt esperjenza pajjiż tal-UE. Dan kien jeħtieġ miżuri iebsa iżda meħtieġa li kienu jinvolvu l-iskalar lura tal-paġi u l-pensjonijiet tas-settur pubbliku, żieda fit-taxxi kif ukoll riformi fis-suq tax-xogħol, inkluż l-introduzzjoni ta' pagi sub-minima għaż-żgħażagħ u dawk qiegħda fit-tul.

Il-progress lejn il-miri ambizzjużi tal-Ewwel Programm ta' Aġġustament Ekonomiku kien imħallat għalkemm saru sforzi importanti. Id-defiċit tal-gvern tnaqqas minn kważi 16 fil-mija tal-PDG fl-2009 sa 9.25 fil-mija tal-PDG is-sena l-oħra, filwaqt li d-defiċit fil-kont kurrenti naqas b'4 punti perċentwali bejn l-2009 u l-2011 għal ftit aktar minn 10% tal-PDG.

F'dan il-kuntest, l-għajnuna mill-Istat lis-settur bankarju fil-Greċja - flimkien mal-interventi tal-Bank Ċentrali Ewropew u l-Bank Ċentrali nazzjonali - ikkontribwiet għall-istabbilizzazzjoni tal-ekonomija Griega, u b'hekk żgurat li s-sistema tkompli tiffunzjona u jiġi evitat kollass finanzjarju li jipperikolaw aktar l-ekonomija usa', inklużi d-depożitanti.

Fi Frar 2012 intlaħaq ftehim dwar it-Tieni Programm ta' Aġġustament Ekonomiku ġdid u ambizzjuż għall-Greċja. Matul l-2013-2014, aġġustamenti fiskali ulterjuri ta' madwar 5.5 fil-mija tal-PDG se jkunu meħtieġ sabiex id-dejn pubbliku jinġieb fuq perkors aktar sostenibbli. L-aġġustament fiskali se jinvolv l-aktar tnaqqis fuq in-naħa tal-infiq tal-baġit biex jillimita l-impatt negattiv fuq it-tkabbir potenzjali tal-ekonomija Griega. It-tfaddil se jiġi primarjament minn razzjonalizzazzjoni u immirar aħjar tal-benefiċċji soċjali, filwaqt li titħares il-protezzjoni soċjali bażika ta' dawk l-aktar vulnerabbli.

It-Tieni Programm ta' Aġġustament Ekonomiku jagħti prominenza akbar lir-riformi strutturali li jsaħħu t-tkabbir. Riforma tat-taxxa li tiffavorixxi t-tkabbir – li se titħejja fix-xhur li ġejjin - se tissimplifika s-sistema fiskali u tagħmilha aktar effiċjenti, billi tnaqqas l-ispejjeż tal-konformità għan-negozji u għall-individwi u telimina l-eżenzjonijiet u r-reġimi preferenzjali. Ir-riforma se tikkonċerna ż-żoni kollha ta' tassazzjoni diretta u indiretta (id-dħul personali, it-taxxi tal-kumpaniji, il-VAT u taxxi fuq proprjetà, kif ukoll il-kontribuzzjonijiet soċjali ta' min iħaddem). Permezz tat-twessigħ tal-bażijiet fiskali, ir-riforma se tippermetti għal tnaqqis ta' rati għolja ta' taxxa marġinali fuq ix-xogħol. Dan huwa wieħed mill-oqsma ewlenin fejn il-Kummissjoni, f'ħidma mal-FMI u bosta Stati Membri, qed tipprovdi assistenza teknika biex tgħin lill-awtoritajiet Griegi jagħmlu bida radikali ta' sistema antikwata u jissostitwuha b’sistema fiskali moderna bi prestazzjoni għolja.

Ladarba l-ġlieda kontra l-evażjoni tat-taxxa u sistema fiskali aktar ġusta jibdew jipproduċu r-riżultati, dawn se jgħinu biex tinbena aċċettazzjoni soċjali usa' tal-programm ta' aġġustament. L-ekwità soċjali dejjem kellha preżenza prominenti fid-disinn tal-programmi. Dan huwa rifless fir-riformi tal-pensjonijiet, programmi soċjali oħra, is-suq tax-xogħol, u l-kura tas-saħħa u fil-ġlieda kontra l-evażjoni fiskali, fejn saru sforzi partikolari biex jipproteġu l-partijiet l-aktar vulnerabbli tal-popolazzjoni.

Il-programm huwa mfassal biex jiżgura s-sostenibbiltà tad-dejn u biex jibni ekonomija ġdida għall-Griega. L-għan huwa li l-Greċja tingħata għajnuna biex fis-snin li ġejjin terġa’ tikseb il-kompetittività u twieġeb malajr għal livelli għolja u inaċċettabbli ta' qgħad billi taqta' l-ispejjeż tax-xogħol mil-livelli insostenibbli attwali u toħloq suq tax-xogħol aktar modern u flessibbli. Is-swieq tal-prodotti u s-servizzi wkoll se jkollhom bidla radikali sabiex tiżdied il-kompetizzjoni u l-flessibilità tal-prezzijiet u jkun żgurat li l-kosti aktar baxxi iwasslu għal tkabbir ekonomiku ogħla għall-benefiċċju ta' kulħadd. Il-programm se jittrasforma wkoll l-ambjent tan-negozju, billi jtejjeb il-kundizzjonijiet qafas għall-intraprenditorija u proġetti innovattivi, li huma prerekwiżit għad-dinamiżmu futur tal-ekonomija Griega.

2.2.        Appoġġ mill-baġit tal-UE

Matul il-perjodu mil-2007 sal-2013, il-Greċja rċeviet u se tkompli tirċievi appoġġ finanzjarju estensiv mill-baġit tal-UE. Il-fondi tal-UE qed jgħinu biex isuqu t-tiġdid ekonomiku f'bosta setturi tal-ekonomija u biex jinħoloq ix-xogħol għaċ-ċittadini. B’kollox, aktar minn EUR 20 biljun huma disponibbli mill-fondi strutturali tal-UE: dan jirrappreżenta fond ta' investiment maġġuri għat-tkabbir u l-impjiegi fil-Greċja.

Tabella: Kif il-finanzjament tal-UE qed jgħin lill-ekonomija u s-soċjetà Griega

Sors ta’ finanzjament mill-baġit tal-UE || Ammonti disponibbli u mħallsa

Fondi strutturali u ta’ koeżjoni || EUR 20.2 biljuni allokati; EUR 8.4 biljun diġà mħallsa

L-Agrikultura: Ħlasijiet diretti u interventi fis-suq Żvilupp rurali || Madwar EUR 2.4 biljuni fis-sena; EUR 17-il biljun matul il-perjodu EUR 3.9 biljuni allokati; EUR 1.7 biljun diġà mħallsa

Fond Ewropew għas-Sajd || EUR 210 biljuni allokati; EUR 70 biljun diġà mħallsa

Il-Programm ta' Qafas tar-Riċerka || Sa EUR 1 biljun jistgħu jingħataw lil organizzazzjonijiet Griegi wara sejħiet għall-proposti matul il-perjodu

Programm ghall-Kompetittività u l-Innovazzjoni || EUR 14-il miljun imħallsa s'issa lil benefiċjarji Griegi

Tagħlim Tul il-Ħajja u Żgħażagħ fl-Azzjoni || EUR 188 miljun allokati, ≈ EUR 108 miljuni mħallsa

Solidarjetà u Ġestjoni tal-Flussi ta’ Emigrazzjoni (SOLID) || EUR 228 miljun allokati, ≈ EUR 70 miljun imħallsa

Faċilità Ewropea ta' Mikrofinanzjament għall-Progress (Mikrofinanzjament għall-Progress) || EUR 8.75 miljuni allokati għal kreditu preferenzjali u EUR 0.8 miljun allokati għal garanzija lil fornitur Grieg tal-mikrokreditu.

L-azzjoni s'issa

Filwaqt li m’hemmx nuqqas ta’ finanzjament tal-UE disponibbli biex jappoġġa proġetti li jsaħħu t-tkabbir fil-Greċja, il-benefiċċji sħaħ tal-fondi strutturali għadhom ma bdewx jiġu realizzati għal kollox. Dan minħabba varjetà ta' konġestjonijiet amministrattivi li jipprevjenu l-appoġġ finanzjarju milli jilħaq l-ekonomija reali fejn huwa meħtieġ.

Biex tindirizza din il-problema, il-Kummissjoni pproponiet għadd ta' passi konkreti biex jissimplifikaw u jirrazzjonalizzaw il-ġestjoni tal-fondi strutturali u biex jaċċelleraw l-assorbiment tagħhom sabiex tingħata spinta lill-investiment. Ħafna minn dawn il-miżuri diġà daħlu fis-seħħ u qed jagħtu tar-riżultati fil-Greċja.

Kaxxa: il-Kummissjoni kif għenet lill-Greċja biex timmassimizza l-finanzjament strutturali mill-UE?

Il-Kummissjoni għamlet sensiela ta' proposti li jissimplifikaw l-implimentazzjoni tal-politika ta' koeżjoni u jagħmluha aktar flessibbli. Dawn il-bidliet neħħew l-ostakoli amministrattivi għall-investiment u għamluha eħfef biex il-fondi jiġu pprogrammati mill-ġdid biex isostnu l-prijoritajiet ta' tkabbir l-aħtar importanti. Proposti fl-2008, daħlu fis-seħħ fl-2009.

Il-Kummissjoni pproponiet ukoll li żżid il-prefinanzjament billi żżid il-ħlasijiet bil-quddiem għal programmi appoġġati mill-fondi strutturali tal-UE. Dan ippermetta biex il-flus imorru lejn proġetti prijoritarji ħafna aktar malajr – il-ħlasijiet totali bil-quddiem lill-Greċja jammontaw għal madwar EUR 1.5 biljun. Implimentat fl-2009.

Il-limitu għall-proġetti li jeħtieġu approvazzjoni minn qabel mill-Kummissjoni tgħolliet minn EUR 25 miljun għal EUR 50 miljun, li jagħmluha aktar faċli biex proġetti jibdew jitħaddmu filwaqt li xorta jkun żgurat li l-fondi jintefqu tajjeb. Implimentat f'Ġunju 2010.

Wara żieda preċedenti ta' 85%, il-Kummissjoni pproponiet li żżid ir-rata ta’ kofinanzjament tal-UE tal-finanzjament strutturali fil-Greċja b'10% oħra. Din il-bidla tfisser li proġetti ewlenin jirċievu iktar appoġġ mill-baġit tal-UE u mhux se jkun hemm dewmien minħabba konsolidazzjoni fiskali kontinwa fil-Greċja. L-impatt konġunt tal-kofinanzjament miżjud u l-ħlas supplimentari huwa sinifikanti ħafna: madwar EUR 958 miljun għall-fondi strutturali kollha. Propost f'Awwissu 2011, dħul fis-seħħ Diċembru 2011.

Il-Kummissjoni mmodifikat ir-regoli tal-UE biex tippermetti l-kofinanzjament tal-kapital operatorju għan-negozji, biex b’hekk tipprovdi spinta vitali lill-SMEs. Implimentat f’Novembru 2011: din il-leġiżlazzjoni issa trid tiġi implimentata bis-sħiħ mill-amministrazzjoni Griega.

Il-Kummissjoni qed taħdem fil-qrib mal-Bank Ewropew għall-Investiment biex tiżblokka numru ta' strumenti finanzjarji appoġġjati mill-fondi strutturali li jimmiraw li jipprovdu l-kreditu tant meħtieġ lill-SMEs Griegi, inklużi JEREMIE, il-Fond għall-Intraprenditorija ETEAN u l-Faċilità Ewropea ta' Mikrofinanzjament għall-Progress.

Reċentement inħoloq Fond ta’ Garanzija għall-SMEs b'sostenn tal-Kummissjoni, appoġġjat minn EUR 500 miljun mill-fondi strutturali. Ladarba jsir operattiv, dan se jipprovdi lill-banek sa EUR 1 biljun f'likwidità addizzjonali sabiex isellfu lill-SMEs. Hija prijorità urġenti li dan il-Fond ta' Garanzija isir operazzjoniali u jaħdem mal-BEI biex il-likwidità tibda tiċċirkola fl-ekonomija reali. Propost fl-2011, iffirmat f’Marzu 2012.

Il-Kummissjoni pproponiet li jinħoloq Strument ta' Riskju Kondiviż biex jappoġġa proġetti ta' infrastruttura fuq skala kbira fis-setturi tat-trasport, l-enerġija u l-ambjent. Is-self appoġġjat mill-Istrument tar-Riskju Kondiviż se jippermetti biex proġetti ta’ investiment eżistenti jitlestew u se jgħinu biex jiġu varati u jibdew jaħdmu proġetti ġodda. Proġetti kritiċi bħalma huma konċessjonijiet ewlenin tal-awtostrada – li jkopru 1400 km ta' Netwerk Trans-Ewropew – u proġetti essenzjali ta' ġestjoni tal-iskart jistgħu jiġu appoġġjati b’dan il-mod. Propost f'Ottubru 2011; ftehim politiku mistenni f'Mejju 2012.

Il-passi li jmiss

F'ħidma mal-awtoritajiet Griegi, il-Kummissjoni ħejjiet lista ta’ 181 proġett prijoritarju kkofinanzjati ta’ valur għoli ta’ investiment f’setturi importanti. Dawn il-proġetti jammontaw għal madwar EUR 11.5 biljun mill-fondi strutturali tal-UE. L-għan huwa li jkun hemm riżultati viżibbli u tingħata spinta lill-ekonomija, il-kompetittività u l-impjiegi.

Grupp ta' Azzjoni ddedikat qed jaħdem mal-gvern Grieg biex jiġu identifikati opportunitajiet għar-riallokazzjoni ta' fondi biex jappoġġaw proġetti prijoritarji, pereżempju għall-ġlieda kontra l-qgħad fost iż-żgħażagħ u b'appoġġ għall-SMEs.

Bosta mijiet ta' proġetti importanti mill-perjodu tal-programmazzjoni 2000-2006 għadhom ma tlestewx, bir-riskju li l-fondi allokati għal dawn il-proġetti jkollhom jiġu mħallsa lura lill-baġit tal-UE. Hija meħtieġa azzjoni urġenti mill-awtoritajiet Griegi biex ikun żgurat li dawn il-proġetti jitlestew sal-iskadenza maqbula.

Hija prijorità urġenti li l-Fond ta' Garanzija għall-SMEs jsir kompletament operattiv sabiex il-likwidità tibda tiċċirkola fl-ekonomija reali.

Hemm bzonn isir aktar biex jiġu żblukkati l-fondi li diġà ngħataw lis-sistema bankarja iżda li għadhom ma ġewx mgħoddija f'self lill-SMEs. It-tlestija tar-rikapitalizzazzjoni tal-banek li tinsab għaddejja se jgħin f'dan ir-rigward.

It-tħejjijiet għall-użu tal-Istrument tar-Riskju Kondiviż għandhom jibdew mill-aktar fis possibbli wara l-ftehim formali previst għal Mejju. Il-finanzjament se jeħtieġ jiġi pprovdut fi ħdan l-allokazzjonijiet eżistenti tal-fond strutturali, li għandhom jkunu msaħħa b’mod sinifikanti. L-Istrument se jiġi ġestit mill-BEI u l-Kummissjoni tinsab impenjata biex tiffinalizza l-arranġamenti operattivi mill-aktar fis possibbli fil-forma ta' ftehim ta' kooperazzjoni mal-BEI.

Barra minn hekk, il-Greċja tibbenefika wkoll minn Faċilità Ewropea ta' Mikrofinanzjament għall-Progress. Dan l-aħħar intlaħaq ftehim għal dispożizzjoni ta' garanzija taħt Mikrofinanzjament għall-Progress lill-fornitur Grieg ta' mikrokreditu, il-Pancretan Cooperative Bank Ltd (PCB) li se jippermetti lill-PCB joffri sa EUR 6 miljuni f'mikrokrediti lil mikro-imprendituri Griegi (b'enfasi fuq il-finanzjament ta' start-ups u mutwatarji ġodda). Kreditu preferenzjali ulterjuri sa EUR 8.75 miljun huwa mistenni li jippermett lill-PCB sabiex jilħaq mad-domanda ta’ ħafna mikrointrapriżi li qed jiffaċċjaw diffikultajiet fl-aċċess għal finanzjament minħabba l-kriżi tal-kreditu u r-rekwiżiti ta’ eliġibilità iktar stretti applikati mis-settur bankarju Grieg. B’ingranaġġ għoli ta’ darba u nofs, dan il-kreditu preferenzjali mistenni jiġġenera sa EUR 13-il miljun f'mikrokrediti lil mikrointrapriżi.

Ittieħdu passi biex jiġu ssimplifikati l-proċeduri fl-amministrazzjoni Griega u biex titħaffef l-implimentazzjoni tal-għażla tal-proġetti. Pereżempju, proċeduri għall-ħruġ tal-permessi arkeoloġiċi u liċenzji ambjentali ġew issimplifikati u mqassra skont il-FtQ.

Madankollu, għad jista’ jsir ħafna aktar biex jiġi aċċellerat l-assorbiment tal-fondi strutturali u jiġi mmassimizzat l-impatt tagħhom billi jitneħħew l-ostakli amministrattivi u tiġi ssimplifikata l-ġestjoni, waqt li jiġu segwiti koordinazzjoni u sinerġija mtejba bejn l-interventi kofinanzjati kollha relatati mal-UE. L-adozzjoni tal-leġiżlazzjoni meħtieġa biex jitqassru u jiġu ssimplifikati l-proċeduri dwar l-għoti tal-kuntratti u l-esproprijazzjoni tal-art se tħaffef l-implimentazzjoni ta’ proġetti kofinanzjati tal-UE. Għadd ta' simplifikazzjonijiet proċedurali ulterjuri, inkluż li titħaffef l-implimentazzjoni ta' proġetti ġodda u t-tħaffif tal-proċess ta' pagamenti, diġà ġew miftiehma. Il-proċeduri riveduti se jiġu introdotti minn April.

2.3.        Appoġġ ieħor għall-Greċja mill-baġit tal-UE

Appoġġ għat-tkabbir u l-impjiegi fil-Greċja mill-baġit tal-UE mhuwiex limitat għall-fondi strutturali. Firxa wiesgħa ta' programmi oħra tal-UE qed jagħtu sehemhom fil-modernizzazzjoni tal-ekonomija Griega, il-ħolqien ta’ opportunitajiet tax-xogħol u t-titjib fil-kompetittività.

L-agrikoltura, l-iżvilupp rurali u s-sajd

Il-Greċja tirċievi madwar EUR 2.4 biljuni fis-sena f’pagamenti diretti lill-bdiewa, flimkien ma' madwar EUR 70 miljun f 'infiq relatat mas-suq.

Barra minn hekk, EUR 3.9 biljuni huma disponibbli biex jappoġġjaw l-iżvilupp f’żoni rurali. Rigward il-fondi strutturali, ir-rata ta' kofinanzjament mill-FAEŻR żdiedet b’10% abbażi ta' proposta tal-Kummissjoni. Dan se jirriżulta f'iffrankar baġitarju nazzjonali ta' madwar EUR 567 miljun.

Sa Diċembru 2011, EUR 1.7 biljun f'fondi għall-iżvilupp rurali kienu diġà tħallsu, biex b'hekk għenu aktar minn 8 000 żagħżugh u żagħżugħa jistabbilixxu rwieħhom bħala bdiewa f’żoni rurali tal-Greċja. Dawn il-fondi ntużaw biex isostnu t-tkabbir ekonomiku fiż-żoni rurali permezz ta’ investimenti diretti fis-settur agrikolu kif ukoll fl-ipproċessar u l-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti agrikoli. Il-fondi jappoġġaw ukoll id-diversifikazzjoni meħtieġ tal-ekonomija rurali, pereżempju bil-promozzjoni tat-turiżmu, tan-negozji żgħar u tal-protezzjoni ambjentali.

Il-Fond Ewropew għas-Sajd jikkontribwixxi għall-ħolqien ta' impjiegi ġodda, l-aktar fl-akkwakultura u l-ipproċessar. Huwa jappoġġja l-implimentazzjoni tal-istrateġiji tal-iżvilupp lokali kemm fil-gżejjer kif ukoll fiż-żoni kostali tal-Greċja kontinentali, b'mod partikolari f'żoni remoti fejn il-qgħad huwa għoli. Il-fondi tal-UE jgħinu biex jinżammu u jiġu żviluppati l-impjiegi billi jappoġġaw id-diversifikazzjoni tal-attivitajiet ekonomiċi u jippromwovu l-kwalità tal-ambjent tal-kosta, pereżempju permezz ta' appoġġ għall-ekoturiżmu u l-preservazzjoni tal-patrimonju naturali u arkitettoniku.

Ir-riċerka, l-innovazzjoni u l-intraprenditorija

L-appoġġ tal-UE għall-Greċja fil-qasam tar-riċerka u tal-iżvilupp teknoloġiku jieħu l-forma ta' kontribuzzjonijiet għall-ispejjeż minfuqa minn organizzazzjonijiet Griegi li jipparteċipaw fis-Seba' Programm Kwadru għar-Riċerka u l-Iżvilupp Teknoloġiku. Total ta’ EUR 622 miljun ingħata lil organizzazzjonijiet Griegi matul il-perjodu minn 2007 sa 2011, u bosta mijiet ta' miljuni aktar jistgħu jingħataw fis-sejħiet għall-proposti li jmiss sal-2013.

L-organizzazzjonijiet Griegi kellhom suċċess partikolari fil-qasam tat-Teknoloġiji tal-Informazzjoni u l-Komunikazzjoni, li jirrappreżenta madwar EUR 211-il miljun tal-fondi mogħtija lil organizzazzjonijiet Griegi. Dan il-finanzjament ser jappoġġa l-aktar riċerka moderna li se tgħin biex tinbena l-kompetittività tal-ekonomija Griega f'setturi teknoloġikament avvanzati. Riċerkaturi Griegi rċevew ukoll madwar EUR 50 miljun mill-programm "Marie Curie". Dan ippermetta biex riċerkaturi Griegi jikkollaboraw mal-kontropartijiet tagħhom fi bnadi oħra tal-Unjoni u attira l-aqwa riċerkaturi lejn il-Greċja.

Bejn l-2007 u l-2011 benefiċjarji Grieg rċevew ukoll aktar minn EUR 14-il miljun f’għotjiet mill-Programm għall-Intraprenditorija u l-Innovazzjoni. Dawn il-fondi ntużaw biex joħolqu ċentri għan-Netwerk Ewropew għall-Intraprenditorija fil-Greċja, li joffru servizzi mingħajr ħlas għal negozji fil-Greċja, u biex jiġu appoġġati varjetà ta' proġetti biex jiġi liberat il-potenzjal għat-tkabbir tal-eko-innovazzjonijiet.

II-Programm Ewropew għal Enerġija Intelliġenti II ipprovda lill-benefiċjarji Griegi b'EUR 10 miljuni f'għotja ta' finanzjament għal proġetti biex jitneħħew l-ostakoli biex is-suq jidħol aktar fl-enerġija rinnovabbli u l-effiċjenza fl-enerġija. Barra minn hekk, il-promoturi ta' proġetti Griegi għandhom aċċess għall-prodotti ta' finanzjament offruti mill-Fond Ewropew għall-Effiċjenza fl-Enerġija, għal proġetti ta' investiment fl-effiċjenza fl-enerġija u l-enerġija rinovabbli fl-ibliet u r-reġjuni.

Edukazzjoni

Ir-riforma tas-sistema edukattiva Griega u l-ġlieda kontra l-qgħad fost iż-żgħażagħ ġew imsaħħa minn sostenn fuq skala kbira permezz tal-Fond Soċjali Ewropew kif ukoll minn għajnuna estensiva għall-organizzazzjonijiet u ċ-ċittadini Griegi permezz tal-Programm Ewropew ta' Tagħlim Tul il-Ħajja. Organizzazzjonijiet Griegi ser jirċievu madwar EUR 165 miljun tul il-perjodu u diġà saru għotjiet ta' aktar minn EUR 94 miljun sabiex jgħinu lil studenti, għalliema u persuni ta' taħriġ jistudjaw u jiżviluppaw il-ħiliet f'pajjiżi oħra. Fl-2009-10 biss, kważi 8 000 student u għalliem ipparteċipaw fil-programm. Il-programm iffaċilita ukoll il-kooperazzjoni bejn istituzzjonijiet tal-edukazzjoni u t-taħriġ Griegi u dawk fi Stati Membri oħra, ħaġa li se tgħin għall-iżvilupp tas-sistema edukattiva Griega. Ħafna eluf ta' żgħażagħ ħadu sehem fi proġetti ffinanzjati mill-programm Żgħażagħ fl-Azzjoni, li jgħinu biex jiżdiedu l-impjegabilità u l-mobilità tagħhom. Madwar EUR 23 miljun se jkunu għad-dispożizzjoni tal-Greċja permezz ta' dan il-programm li matulu diġà tħallsu EUR 13.6 miljun.

Affarijiet interni

Il-Kummissjoni pprovdiet appoġġ finanzjarju konsiderevoli għall-asil, il-migrazzjoni u sistemi ta’ ġestjoni tal-fruntieri u biex jindirizza l-konsegwenzi umanitarji tal-pressjoni ġġenerata minn numri kbar ta' migranti irregolari u dawk li jfittxu l-asil. Il-Greċja adottat żewġ pjanijiet f’dan il-qasam, Pjan ta’ Azzjoni dwar il-Ġestjoni tal-Migrazzjoni u l-Asil, li jidentifika azzjonijiet konkreti biex jindirizzaw nuqqasijiet fl-asil u r-ritorn; a "Pjan ta’ Azzjoni Schengen-Greċja" li jidentifika azzjonijiet konkreti biex jiġu indirizzati n-nuqqasijiet fil-ġestjoni tal-fruntieri. Sar progress, għalkemm irregolari, fl-oqsma kollha kkonċernati. Issa huwa importanti li jsir aktar progress, li jibni fuq dak li nkiseb. Politiki ta' migrazzjoni u asil sodi u effiċjenti fil-Greċja huma fl-interess tal-pajjiżi kollha tal-UE.

Il-Greċja hija wieħed mill-benefiċjarji ewlenin tal-programm għas-Solidarjetà u l-Ġestjoni tal-Flussi ta’ Migrazzjoni (SOLID). Total ta’ EUR 228 miljun ġew allokati għall-perjodu 2010-2012 biex jgħinu lill-Greċja fl-implimentazzjoni ta' kontroll effettiv fuq il-fruntieri esterni, ir-ritorni ta' migranti irregolari u l-istabbiliment ta' politika kredibbli tal-asil. Qed jiġu kknsidrati passi biex jgħinu jitjieb l-assorbiment ta’ dan il-finanzjament inter alia permezz ta' żieda fir-rata tal-kofinanzjament.

2.4.        Assistenza Teknika / it-Taskforce għall-Greċja (TFGR)

Apparti l-appoġġ finanzjarju mill-baġit tal-UE, l-UE tipprovdi wkoll assistenza teknika estensiva lill-awtoritajiet Griegi. F’Lulju 2011, fuq talba tal-gvern Grieg, il-Kummissjoni ħatret Taskforce iddedikata sabiex tipprovdi assistenza teknika lill-awtoritajiet Griegi biex tgħinhom jimplimentaw il-Programmi ta' Aġġustament Ekonomiku u biex tagħti appoġġ lill-immodernizzar tal-amministrazzjoni Griega, kif ukoll l-assorbiment tal-fondi tal-UE[9].

It-Taskforce tappoġġa lill-Greċja billi timmobilizza l-kompetenzi rilevanti minn Stati Membri u organizzazzjonijiet Ewropej jew internazzjonali. Minn meta nħatret, it-Taskforce kienet involuta fit-twaqqif u t-tnedija ta' flussi ta' ħidma ta' assistenza teknika. Fil-preżent qed taħdem mal-awtoritajiet Griegi fuq aktar minn 20 proġett ta' assistenza teknika f'disa' oqsma politiċi differenti. Xi wħud minn dawn il-flussi ta' ħidma huma diġà attivi; Għadd minnhom huma lesti biex jitniedu. Barra minn hekk, għaddejjin diskussjonijiet esploratorji dwar għadd ta' proġetti oħra.

Matul l-ewwel xhur tal-operazzjoni tagħha, it-TFGR kkoordinat inter alia total ta’ 200 persuna/jum ta' esperti għal terminu qasir mill-amministrazzjonijiet fiskali nazzjonali f'Ateni għall-għoti ta’ assistenza teknika, taħriġ u seminars, inklużi madwar 20 laqgħa f'oqsma differenti tal-amministrazzjoni tat-taxxa. Il-Kummissjoni kkonkludiet ukoll ftehim mal-FMI għal AT rinfurzata fil-qasam tal-ġestjoni tal-Ġestjoni tal-Finanzi Pubbliċi u l-Amministrazzjoni tad-Dħul, li tikkontribwixxi għall-finanzjament ta' tliet konsulenti residenti (2 fil-qasam tal-amministrazzjoni tad-dħul/1 fil-qasam tal-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi) sa Diċembru 2013 u madwar 900 jum ta' missjonijiet ta' terminu qasir.

Din l-assistenza teknika ser tiffoka fuq diversi oqsma kruċjali għas-suċċess tal-programm. Se tippromwovi ambjent regolatorju sod u sostenibbli li jappoġġja tkabbir immexxi mill-intrapriżi u tindirizza l-fallimenti tas-suq f'manjiera proporzjonata u konsistenti. Dan il-programm ta' assistenza teknika għandu l-għan ukoll li jtejjeb il-kapaċità li jiġu implimentati l-ħtiġiet leġislattivi jew amministrattivi b' mod effettiv u ekwu u biex jagħti appoġġ lir-riforma tal-amministrazzjoni tat-taxxa u tal-ġlieda kontra l-evażjoni tat-taxxa u l-frodi, il-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi, u r-riforma tal-amministrazzjoni pubblika.

L-UE qiegħda wkoll tgħin lill-Greċja biex tinħoloq Awtorità Nazzjonali tal-Istatistika indipendenti u msaħħa, bi prijorità fuq statistika tal-finanzi pubbliċi ta’ kwalità għolja permezz ta’ pjan ta’azzjoni ddedikat (josgap). Il-pjan jikkonsisti wkoll f'appoġġ f’varjetà ta’ oqsma oħra tal-istatistika kif ukoll fit-twaqqif mill-ġdid tal-organizzazzjoni tal-Awtorità Nazzjonali tal-Istatistika. Inħatar konsulent residenti ta' livell għoli kif ukoll assistenza teknika kontinwa organizzata minn esperti, fuq bażi permanenti tal-finanzi pubbliċi, u kif xieraq fil-kontijiet nazzjonali u oqsma statistiċi oħrajn. Dan it-titjib, iffaċilitat mill-governanza l-ġdida tal-Awtorità Nazzjonali tal-Istatistika, diġà ħalla riżultati pożittivi, bi tliet notifiki suċċessivi ta' defiċit u dejn ivvalidata mill-Eurostat. Dan il-progress jeħtieġ li jitkompla u l-kapaċità tal-istatistiċi Griegi msaħħa.

3.           L-użu ta' politiki ewlenin sabiex jitwasslu t-tkabbir u l-impjiegi

3.1.        Riformi strutturali biex jappoġġaw l-intrapriżi u l-investiment

It-twettiq tal-potenzjal tas-swieq tal-prodotti u s-servizzi Griegi se jeħtieġ sforzi kontinwi u impenn politiku qawwi biex titneħħa x-xibka mħabbla ta' leġiżlazzjoni kumplessa u strutturi amministrattivi ineffettivi. Ir-regoli preskrittivi żżejjed u sproporzjonati u l-kontrolli intrussivi jikkontribwixxu għal swieq magħluqa u riġidità fil-kompetizzjoni. Dawn il-fatturi jgħinu biex jispjegaw għaliex il-Greċja konsistentement iġġib riżultati hekk ħżiena fil-klassifiki internazzjonali dwar il-faċilità fin-negozju u l-korruzzjoni.

Biex jirnexxi, il-gvern Grieg għandu jippromwovi l-kawża tan-negozju u jara n-negozju bħala sieħeb aktar minn għajn ta’ riskju. In-negozju min-naħa l-oħra għandu jirrikambja din il-fiduċja permezz tal-konformità mar-rekwiżiti regolatorji u fiskali.

Hemm ħafna passi ovvji - għalkemm mhux faċli - li l-awtoritajiet Griegi jistgħu jieħdu biex itejbu l-kundizzjonijiet diffiċli li qed jopera fihom in-negozju tal-Greċja bħalissa. Uħud minn dawn ir-riformi se jieħdu ż-żmien biex jitwettqu. Madankollu, azzjoni bikrija u deċiżiva se tibgħat sinjal ċar li l-Greċja hija impenjata li tipprovdi ambjent aktar ospitabbli għan-negozju.

L-impenji li jinsabu fil-verżjoni riveduta tal-FtQ jikkostitwixxu mudell tajjeb għal din ir-riforma li se teħtieġ tibdil radikali fl-amministrazzjoni pubblika sabiex dan jgħin aktar milli jfixkel in-negozju Grieg. Il-proċess ta' riforma jista' jkompli f'oqsma li jeħtieġu riforma urġenti – bħall-esportazzjonijiet, id-dwana u l-akkwist pubbliku.

L-iffaċilitar u l-promozzjoni tal-esportazzjoni

L-ekonomija Griega tradizzjonalmnent kienet inqas miftuħa minn dik ta’ ħafna ekonomiji oħra ta' daqs simili, bl-importazzjoni (33% tal-PDG) ogħla mill-esportazzjonijiet (22% tal-PDG) u d-distakk iffinanzjat permezz ta’ self. Il-Greċja issa trid tieħu passi biex tibbilanċja mill-ġdid l-ekonomija tagħha, u tagħti appoġġ lil settur tal-esportazzjoni li jkun sejjer tajjeb.

Proċeduri amministrattivi u ostakli li jagħmluha inutilment diffiċli għat-tbaħħir ta' merkanzija lejn pajjiżi oħra jistgħu jintgħelbu malajr. L-organizzazzjoni attwali tal-iżdoganar tal-esportazzjonijiet u formalitajiet doganali tirrappreżenta ostaklu sinifikanti għall-intrapriżi – u kważi ċertament iżżomm lil ħafna esportaturi potenzjali iżgħar milli jesploraw swieq barranin.

L-iżdoganar tal-esportazzjonijiet jinvolvi ġirja wara l-karti għal ċertifikati u dokumenti bla bżonn, meħtieġa minn għadd kbir ta' diversi Ministeri u aġenziji. Il-proċess biex jitlesta l-iżdoganar ta' konsenji ta' prodotti bil-baħar fil-Greċja jieħu medja ta' 20 jum meta mqabbel mal-medja tal-UE ta’ 10 ijiem. 90% tal-vjeġġi ta’ esportazzjoni Griegi huma suġġetti għal kontroll fiżiku jew tad-dokumenti meta mqabbla mal-medja tal-UE ta' 5 %.

It-tneħħija mingħajr dewmien tar-rekwiżiti dokumentarji mhux produttivi u l-organizzazzjoni mill-ġdid ta' proċeduri doganali jistgħu jeliminaw ħafna minn dawk li huma "purament spejjeż". Bħalissa qed isiru sforzi, appoġġati minn għajnuna teknika, biex jiġi ssimplifikat u awtomatizzat l-iżdoganar tal-esportazzjonijiet u l-formalitajiet doganali. Dan ix-xogħol għandu jitlesta b’urġenza.

Dawn l-isforzi għandhom ikunu appoġġjati minn strateġija tal-gvern, u riforma/koordinazzjoni bejn il-Ministeri/aġenziji kollha relevanti, biex jgħinu lill-esportaturi li jixtiequ jespandu l-istrateġija tal-bejgħ tagħhom lejn swieq barranin. L-isforzi għandhom jiffukaw partikolarment biex jattrezzaw lill-esportaturi ġodda biex isibu opportunitajiet fi swieq promettenti.

Filwaqt li l-esportazzjoni tal-merkanzija jew ta' prodotti tal-manifattura hija prijorità fiż-żmien qasir, marbuta mal-fatt li, tradizzjonalment, il-Greċja hija ekonomija bbażata fuq l-SMEs u bbażata fuq attivitajiet ta’ trasformazzjoni minn produzzjonijiet agrikoli; inizjattivi ulterjuri ta' żmien medju għandhom jimmiraw għat-tisħiħ tal-esportazzjoni ta' servizzi u biex jittejjeb il-potenzjal tal-pajjiż fl-industrija tat-turiżmu.

Kompetizzjoni u aċċess għas-suq

Aktar swieq kompetittivi u inqas appoġġ pubbliku diskrezzjonarju se jkunu ta' benefiċċju għall-Greċja. Pereżempju, aktar kompetizzjoni fis-swieq tal-enerġija se tgħin lill-konsumaturi, ittejjeb is-sigurtà tal-provvista u se tgħin biex jintlaħqu l-miri ambjentali. Bl-istess mod, fis-settur farmaċewtiku, aktar kompetizzjoni hija meħtieġa tas-suq tal-mediċini mhux protetti mill-privattiva sabiex jinkisbu prodotti ġeneriċi irħas li jistgħu jgħinu jżommu l-baġit tas-saħħa taħt kontroll.

Politika immirata dwar l-għajnuna mill-istat tista' tappoġġa l-irkupru tal-ekonomija Griega filwaqt li fl-istess ħin timminimizza l-piż tal-għajnuna fuq ir-riżorsi pubbliċi, sakemm l-infiq pubbliku jkun diretti lejn oqsma li jtejbu t-tkabbir fit-tul u jinkoraġġixxu l-ħolqien tal-impjiegi. Il-gvern Grieg qabel li jwaqqaf unità ċentrali għall-kontroll u l-ivverifikar tal-għajnuna mill-Istat qabel in-notifikazzjoni ta' miżuri ta' għajnuna potenzjali lill-Kummissjoni. Il-Kummissjoni tista' tipprovdi l-assistenza teknika meħtieġa lill-awtoritajiet Griegi sabiex tgħinhom jimplimentaw dan l-objettiv.

Inizjattivi importanti jinsabu għaddejjin bħalissa sabiex jittejjeb l-aċċess għas-swieq, jixprunaw il-kompetizzjoni u jinkoraġġixxu ipprezzar aktar kompetittiv. L-applikazzjoni sħiħa tal-liġi tal-2011 dwar professjonijiet regolati (liġi 3919/2011) tista' twaqqa ħafna dispożizzjonijiet restrittivi fuq id-dritt jew il-mod li fih professjoni tista' tiġi pprattikata. Din il-liġi issa qed tiġi implimentata, u proposti għall-introduzzjoni ta' restrizzjonijiet rigward l-"interess pubbliku" huma soġġetti għal skrutinju bir-reqqa. It-Taskforce qed tikkoordina assistenza teknika, billi tipprovdi lill-awtoritajiet Griegi b'kompetenzi legali biex tiġi tadattata l-leġiżlazzjoni sekondarja li tappoġġa l-liberalizzazzjoni ta' professjonijiet regolati, jiġu analizzati l-impatti ta' dawn il-miżuri u ssir reviżjoni tal-organizzazzjoni ta' ċerti professjonijiet legali, l-aktar l-avukati.

Test rigoruża tal-qagħda tal-qafas tal-politika f’għadd ta’ setturi ewlenin għandu jitlesta fil-ħarifa. Dan għandu jwitti t-triq għal azzjoni leġiżlattiva biex jitneħħew id-dispożizzjonijiet regolatorji li jxekklu l-kompetizzjoni u flessibilità fil-prezzijiet fil-bidu tal-2013.

Swieq tal-akkwist pubbliku li huma trasparenti u effiċjenti

Is-swieq tal-akkwist Griegi huma tassew ineffiċjenti għad-detriment kemm għax-xerrejja pubbliċi, li ma jistgħux jixtru l-inputs meħtieġa biex iwasslu servizzi pubbliċi, u l-fornituri. L-għoti tal-kuntratti huwa bil-mod, nieqes mit-trasparenza u jwassal għal riżultati fqar tal-akkwist. Il-proċeduri spiss jiġu sospiżi minħabba litigazzjoni. L-akkwist pubbliku huwa mxerred madwar għadd kbir ta' kuntratti żgħar organizzati minn bosta entitajiet li jixtru li m'għandhomx il-kapaċità biex jiddefinixxu l-bżonnijiet tagħhom u jorganizzaw il-proċeduri b'mod effettiv.

Il-gvern Grieg intrabat li jimplimenta aġenda koerenti u ambizzjuża biex ssir reviżjoni sfiqa tal-leġiżlazzjoni, strutturi u prattiki Griegi dwar l-akkwist. Dan se jinvolvi simplifikazzjoni tar-regoli, il-ħolqien ta' korp ta' sorveljanza speċjalizzat għall-akkwist, użu akbar ta' korpi ta' xiri u kuntratti qafas speċjalizzati, użu usa’ ta' tekniki ġodda ta’ akkwist pubbliku, kif ukoll il-ħolqien ta' portal għall-offerti kollha tal-akkwist pubbliku kollha, jiġu ġġenerati soluzzjonijiet elettroniċi għall-akkwist pubbliku u tingħata aktar attenzjoni lill-kunflitti ta’ interess. Il-gvern Grieg intrabat li jippubblika pjan direzzjonali għal riforma komprensiva tal-leġiżlazzjoni u l-amministrazzjoni tal-akkwisti sa nofs l-2012. Il-Kummissjoni Ewropea se tappoġġa dan il-proġett importanti permezz ta' assistenza teknika.

Jitnaqqsu l-piżijiet amministrattivi u jiġu implimentati prattiki ta' regolamentazzjoni aħjar

Il-leġislazzjoni Griega hija spiss żviluppata fuq bażi settorjali, mingħajr ma tikkunsidra biżżejjed l-impatt ġenerali fuq il-partijiet interessati u n-negozji. In-negozju Grieg jikkwotaw diversi eżempji ta' regolamenti jew prattiki amministrattivi li jagħtu lok għal spejjeż sproporzjonati jew restrizzjonijiet. Il-liġi li dalwaqt se tiġi adottata ta’ regolamentazzjoni aħjar se tiżgura li tinġieb aktar dixxiplina meta tkun qed issir regolamentazzjoni ġdida billi tittratta l-piżijiet amministrattivi li jfixklu t-tranżazzjonijiet kummerċjali, u tapplika metodi ta' 'regolamentazzjoni aħjar' għal inizjattivi leġiżlattivi ġodda.

L-impenn li jinħoloq Direttorat fil-Ministeru tal-Finanzi b'responsabbiltà ġenerali għall-ippjanar, il-ġestjoni u l-monitoraġġ tar-riformi strutturali jipprovdi opportunità biex in-negozju u l-intrapriża jitpoġġew fil-qalba ta' strateġija ġdida ta’ tkabbir. Dan jista’ jservi bħala ċentru ewlieni għall-proċess kollu tar-riforma. Din il-kapaċità maniġerjali riformata teħtieġ b'mod urġenti li tinħoloq u tkun ikkurata.

Iffaċilitat investiment ġdid

L-investiment f'faċilitajiet jew proġetti ġodda huwa soġġett għal dewmien u spejjeż li jirriżultaw minn barrieri regolatorji u amministrattivi li jinvolvu ħafna awtoritajiet. L-ippjanar tal-użu tal-art u r-regoli tal-liċenzi ambjentali huma spiss ikkwotati bħala ostakli għall-investiment. Kumpaniji li joperaw fis-setturi tal-enerġija (u b'mod partikolari fl-enerġija rinnovabbli), id-distribuzzjoni u fis-setturi tal-loġistika u t-trasport huma l-aktar milquta. Il-problemi huma aggravati fil-każ ta' tilwim kemm fil-fazi amministrattiva kif ukoll fil-fażi ġudizzjarja minħabba l-effett ta’ suspensjoni li għandhom ħafna azzjonijiet legali, nuqqas ta’ persunal jew kompetenzi f’servizzi prinċipali tal-amministrazzjoni eċċ.

Il-gvern Grieg intrabat li jimplimenta għadd ta' liġijiet riċenti biex iħaffef il-proċess ta' ċerti proċeduri ta' liċenzjar għal ċerti professjonijiet u attivitajiet ta’ manifattura, u għal liċenzjar ambjentali ta' proġetti u attivitajiet. Il-proċessi ta' esproprjazzjoni, li kienu soġġetti għal proċedimenti ġudizzjarji u amministrattivi kumplessi wkoll dalwaqt se jiġu riveduti. Żviluppi relatati mar-riforma ġudizzjarja se jħaffu l-proċeduri ġudizzjarji eżistenti u jnaqqsu / jeliminaw il-każi pendenti li hemm bħalissa.

Il-gvern Grieg ħa woll passi biex jagħmilha eħfef li wieħed iwaqqaf kumpanija ġdida. Madankollu, għad hemm skop biex dawn il-proċeduri jiġu razzjonalizzati aktar.

It-tlestija tar-reġistru tal-art se tgħin ukoll biex jiġi stimulat l-investiment. Diġà ġew ipprovduti EUR 83 miljun permezz tal-fondi strutturali tal-UE biex tinħoloq infrastruttura tal-IT għar-reġistrazzjoni diġitali tad-drittijiet attivi tal-proprjetà u l-validazzjoni tal-pretensjonijiet rigward is-sjieda tal-istat, inkluża d-delimitazzjoni tal-foresti u d-diġitalizzazzjoni tad-drittijiet attivi tal-proprjetà miżmuma fuq karta mill-uffiċċji tal-ipoteka f’żoni urbani. Il-MtQ rigward ir-reġistru tal-Artijiet jistipula għanijiet speċifiċi u jipprovdi għall-istabbiliment ta’ reġistru katastali komplet u uffiċċji katastali li joperaw b'mod esklussiv madwar il-pajjiż sal-2020. Il-Kummissjoni se tappoġġja l-isforzi tal-awtoritajiet Griegi biex jirrispettaw l-iskeda ta' hawn fuq sabiex jitlesta ir-reġistru tal-Artijiet li jipprovdi sigurtà u jista' jgħin biex jattira l-investiment.

Filwaqt li numru ta’ diversi azzjonijiet jinsabu għaddejjin jew ippjanati biex jitneħħew l-ostakoli amministrattivi għall-investiment, hemm skop għal proġett sistematiku u miftiehem biex jindirizza dawn l-ostakli.

Għajnuna lin-negozju permezz ta' riforma tat-taxxa

Progress fir-riforma tal-amministrazzjoni tat-taxxa u r-riformi meħtieġa tal-leġislazzjoni tat-taxxa wkoll se jtejbu bil-kbir l-ambjent tan-negozju fil-Greċja. Il-ġlieda kontra l-evażjoni tat-taxxa hija essenzjali biex tinħoloq ekwità favur dawk l-atturi ekonomiċi li josservaw ir-regolamenti tat-taxxa u li jsofru minn kompetizzjoni inġusta minn evażuri tat-taxxa u l-kontribuzzjoni tas-sigurtà soċjali. Il-Memorandum ta' Fehim għat-Tieni Programm ta' Aġġustament Ekonomiku jinkludi għadd ta' disposizzjonijiet immirati biex tinħoloq amministrazzjoni tat-taxxa li tkun moderna, reattiva u effiċjenti.

Dan l-isforz se jkun megħjun minn assistenza teknika pprovduta fi ħdan il-qafas ta’ pjan ta' azzjoni bejn il-FMI u l-UE, li jkopri disa’ oqsma identifikati flimkien mal-awtoritajiet Griegi (il-verifika, il-ġbir tad-dejn, ir-riżoluzzjoni tad-disputi, kontribwenti fiskali kbar, individwi li għandhom ħafna ġid u dawk li jaħdmu għal radhom bi dħul għoli, analiżi tar-riskju u d-dħul, servizzi għall-kontribwenti fiskali, ir-reġistrazzjoni, l-iffajljar u l-infurzar tal-ħlas, l-organizzazzjoni u l-amministrazzjoni).

Is-simplifikazzjoni tal-leġiżlazzjoni tat-taxxa se jkollha parti kruċjali għas-suċċess tal-isforz ġenerali. F'dan il-qasam, sforzi jistgħu jissejsu fuq id-deċiżjoni meħuda taħt il-MtQ tal-Ewwel Programm ta' Aġġustament Ekonomiku li jiġu revokati l-Kodiċi ta' Kotba u Reġistri u tiġi sostitwita b’leġiżlazzjoni sostanzjalment iktar sempliċi minħabba li regoli attwali jagħmlu l-konformità diffiċli, itellfu l-intraprenditorija u jaġixxu bħala deterrent qawwi kontra l-investiment barrani fil-Greċja.

Is-simplifikazzjoni tal-amministrazzjoni tat-taxxa għandha wkoll tħaffef il-proċess tar-rifużjonijiet dovuti tal-VAT u għalhekk tgħin partikolarment lill-SMEs u l-esportaturi Griegi billi jitneħħew il-piżijiet amministrattivi fuq il-likwidità tagħhom.

Fl-aħħar nett, fil-kuntest tal-isforzi kontinwi fil-ġlieda kontra l-evażjoni tat-taxxa, il-Kummissjoni hija lesta li tassisti lill-Greċja fin-negozjar ftehim fiskali mal-Isvizzera li jista' jgħinha tirkupra t-taxxi dovuti miċ-ċittadini tagħha. Tali ftehim għandu jkun kompletament konsistenti mar-rekwiżiti rilevanti tal-liġi tal-UE.

3.2.        Tiżdied il-likwidità għall-SMEs

L-SMEs huma l-muturi ewlenin għat-tkabbir ekonomiku u l-impjiegi fil-Greċja. Huma jirrappreżentaw 99.9% tal-kumpaniji kollha fil-Greċja, filwaqt li l-mikroimpriżi jirrappreżentaw 96.5%. L-SMEs jiffaċċjaw problemi serji tas-sopravivenza: sitta minn kull għaxar ditti raw deterjorament fil-qligħ tagħhom fl-2011 meta mqabbel mal-2010. Intilfu 150 000 impjieg mill-SMEs fl-2011. Stħarriġ reċenti kkummissjonat mill-assoċjazzjoni Griega għall-SMEs ikkalkula li fl-2012, 60 000 kumpanija ta' daqs żgħar u medji se jagħlqu u se jintilfu 240 000 impjieg ieħor.

Kif deskritt fit-Taqsima 2 ta' dan l-Anness, il-fondi strutturali tal-UE jipprovdu appoġġ estensiv għall-SMEs. Aktar minn EUR 4 biljuni huma disponibbli biex jipprovdu likwidità, kapital operatorju u garanziji għas-self lill-SMEs u hemm EUR 1 biljun ieħor li se jkun disponibbli permezz tal-Fond ta' Garanzija għall-SMEs maħluq dan l-aħħar. Madankollu dan il-finanzjament mhux dejjem isib triqtu lejn l-ekonomija reali. L-awtoritajiet Griegi u l-banek Griegi għandhom jagħmlu sforzi ikbar biex jissorveljaw l-iżburżar ta’ skemi eżistenti u flimkien jegħlbu l-ostakli għall-implimentazzjoni effettiva tagħhom.

B’mod partikolari, aktar sforzi huma meħtieġa biex jiġu aċċellerati l-proċessi u jitneħħew il-konġestjonijiet amministrattivi fl-approvazzjoni tal-għotjiet (l-aktar il-monitoraġġ intensiv tal-iżburżar, is-simplifikazzjoni tal-kuntratti u l-proċessi ta’ approvazzjoni, it-tnaqqis tal-iskadenzi għall-approvazzjoni u l-għadd ta' atturi li jintervjenu fil-proċess eċċ). Barra minn dan il-leġislazzjoni rilevanti u l-kuntratti għal għotjiet jeħtieġu aġġustament urġenti biex jipprovdu għas-self ta’ kapital operatorju. Barra minn hekk, l-implimentazzjoni bikrija tad-Direttiva dwar Ħlasijiet Tardivi tkun ta' benefiċċju kbir għall-SMEs Griegi.

3.3.        L-użu tal-privatizzazzjoni biex jittejjeb il-funzjonament ta’ setturi importanti tal-ekonomija

Il-privatizzazzjoni hija parti kruċjali tal-proċess ta’ riforma. L-aktar raġuni konvinċenti għall-privatizzazzjoni fil-Greċja hija li l-assi jistgħu jiġu utilizzati aħjar fis-settur privat, u b'hekk tissaħħaħ il-kompetittività tal-ekonomija reali. Barra minn hekk, kumpanjiji privatizzat b'suċċess u ġestiti aħjar se jaġixxu bħala "mudelli", li jiġġeneraw esternalitajiet pożittivi addizzjonali.

Il-Fond għall-Iżvilupp tal-Assi tar-Repubblika Ellenika (hradf) twaqqaf sabiex jiddisponi minn assi statali. Huwa jistieden sottomissjonijiet ta’ interess għal assi statali fuq bażi regolari inklużi offerti reċenti għal assi immobiljari u l-bejgħ tal-utilità tal-gass. Dan l-iżvilupp jindika d-direzzjoni t-tajba f’termini ta’ sostenibilità u l-ankraġġ tal-proċess ta' privatizzazzjoni fuq varjetà li qed tikber ta' klassijiet ta’assi.

Madankollu, għal ħafna assi, il-kundizzjonijiet attwali tas-suq u l-ostakli tekniċi li jeistu fil-Greċja għad ma jwasslux għall-avvanz tal-privatizzazzjoni fuq skala kbira. Din l-inċertezza tirriżulta, inter alia, minn d-diffikultajiet attwali biex wieħed jasal għal valutazzjonijiet raġonevoli tal-assi statali. Barra minn hekk, hemm numru ta' sfidi li jridu jiġu indirizzati mill-awtoritajiet Griegi, l-hradf u l-Kummissjoni Ewropea. Dawn jinkludu, inter alia l-eżistenza ta' regolamenti tal-"golden share" f'ambjent ta' post privatizzazzjoni u l-bżonn għal approvazzjoni ex ante ta’ miżuri tal-għajnuna mill-Istat għal impriżi statali. Kwistjonijiet oħra li jridu jiġu solvuti huma l-aċċelerazzjoni tar-reġistrazzjoni tas-sjieda tal-art statali, l-istatus legali ta' titoli fuq l-artijiet, id-dispożizzjoni ta’ informazzjoni ekonomika fuq titoli ta' proprjetà individwali jew il-kapaċità ta' ppjanar/tqassim permezz tar-reġistru tal-Artijiet.

Hemm bżonn li l-assi jkunu adegwatament 'ippreparati' qabel il-bejgħ. Il-proċess ta’ qabel il-privatizzazzjoni jinkludi l-istabbiliment ta' kontijiet awditjati kif suppost, ir-ristrutturazzjoni tal-pjani direzzjonali, tibdil fil-persunal, inġinerija finanzjarja eċċ. Meta wieħed iqis dawn il-fatturi jara li t-titjib fil-valur tal-assi għandu normalment iseħħ qabel l-privatizzazzjoni tagħhom. Barra minn hekk, biex it-trasferiment tas-sjieda tal-assi pubbliċi jirnexxi hemm bżonn jiġu żviluppati qafas regolatorju adegwat u strateġija ċara fit-tul. Dawn l-oqfsa jiddefinixxu l-prijoritajiet tal-politika pubblika sabiex jiġi evitat il-ħolqien ta’ monopolji privati mhux regolati.

Il-Kummissjoni hi f’kuntatt mill-qrib ma' kemm l-HRADF u l-Ministeru tal-Finanzi, biex tagħmel suċċess mill-programm ta' privatizzazzjoni u biex tgħinu fit-tfassil ta’ miżuri f’konformità mar-regoli tal-għajnuna mill-Istat. F’dan ir-rigward, il-Kummissjoni pprovdiet dokument ta’ gwida dwar l-applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat u/jew il-privatizzazzjoni tal-impriżi Statali.

F’xi każijiet definiti sew, u mingħajr ma jitnaqqas xejn mill-proġetti prioritarji msemmijin fit-taqsima 3.4, il-fondi strutturali tal-UE jista' jkollhom rwol fl-appoġġ tal-programm ta’ privatizzazzjoni, permezz ta' assistenza teknika jew billi jagħtu appoġġ lill-investiment fiżiku f'oqsma bħall-enerġija jew it-trasport biex l-assi statali jitħejjew tajjeb għall-bejgħ billi l-ewwel jitjieb l-operat tagħhom, b'hekk jitwasslu riżultati tajba lill-utenti u jitjieb il-potenzjal ta' ħolqien ta' valur ta' dawn l-assi.

3.4.        Tkabbir u impjiegi permezz ta' spinta lill-investiment fl-infrastruttura

In-nuqqas ta’ infrastruttura adattata fil-Greċja hija xkiel maġġuri għat-tkabbir. Investiment fl-infrastruttura mmirat sew jista' jagħti kontribut importanti għat-tkabbir u l-impjiegi. Il-fondi strutturali tal-UE jistgħu jagħtu kontribut importanti f’dan il-qasam. L-Istrument tar-Riskju Kondiviż, ladarba jkun maqbul, se jikkontribwixxi sabiex jattira investiment privat essenzjali.

Fost il-181 proġett prijoritarju għat-tkabbir u l-impjiegi identifikati mill-awtoritajiet Griegi u l-Kummissjoni f'Novembru 2011 kien hemm diversi proġetti infrastrutturali fil-qasam tat-trasport, il-ġestjoni tal-iskart jew l-enerġija. Xi wħud huma fil-fażi ta’ implimentazzjoni filwaqt li oħrajn huma fi tħejjija li jiġu implimentati. Numru ta' proġetti qed jesperjenzaw xkiel serju li jeħtieġ li jiġi indirizzat immedjatament.

L-implimentazzjoni sħiħa tagħhom sa mhux iktar tard mill-2015 għandha ttejjeb il-kompetittività tal-ekonomija Griega, ikollha impatt pożittiv fuq setturi oħra bħat-turiżmu u ttejjeb il-kwalità tal-ħajja. Ir-riżorsi mobilizzati permezz tal-fondi strutturali għandhom jiġu kkomplementati minn riżorsi pubbliċi addizzjonali u investimenti privati. L-ostakli għall-implimentazzjoni sħiħa ta' dawn il-proġetti għandhom jitneħħew.

F'termini ta' daqs u impatt, l-aktar proġetti importanti huma ħames konċessjonijiet tal-awtostrada (1 400 km tan-Netwerk Trans-Ewropew) li bħalissa jammontaw għal EUR 3.2 biljuni ta' nefqa nazzjonali u tal-UE. Jekk jitlestew, dawn jistgħu jirrappreżentaw sa madwar 30 000 impjieg dirett u indirett u jinjettaw spinta tant meħtieġa fl-investimenti u l-impjiegi. Erbgħa minn dawn il-proġetti huma attwalment imblukkati u jeħtieġ li jerġgħu jibdew mingħajr aktar dewmien. L-implimentazzjoni ta' dawn in-netwerks tista' tikkontribwixxi għall-immodernizzar tal-infrastrutturi li għadu fattur kruċjali biex tingħata spinta lill-iżvilupp tal-pajjiż. Din se ssaħħaħ ukoll il-pożizzjoni tal-Greċja fl-Ewropa tax-Xlokk billi jitlestew il-passaġġi ewlenin li jgħaqqdu l-pajjiż ma’ Stati Membri oħra u pajjiżi kandidati u pajjiżi kandidati potenzjali. Se tikkontribwixxi wkoll lejn is-sigurtà aħjar fit-toroq.

Netwerks tat-trasport

Aktar milli fi Stati Membri oħra, l-ekonomija u l-istandards ta' għixien fil-Greċja jiddependu fuq il-kwalità u l-effiċjenza tas-servizzi tal-portijiet u l-konnessjonijiet marittimi. Il-portijiet jittrattaw aktar minn 85% tal-kummerċ estern tal-merkanzija tal-Greċja u jiżguraw is-sigurtà tal-provvista tal-gżejjer. It-traffiku tal-passiġġieri fil-portijiet Griegi jammonta għal 22% tan-numru totali ta’ passiġġieri bil-baħar fl-UE kollha. Il-portijiet Griegi għandhom ukoll il-potenzjal li jiġbdu parti kbira tal-flussi kummerċjali interkontinentali lejn l-Ewropa tal-Lvant.

Il-portijiet Griegi għandhom tliet problemi ewlenin: tagħmir fqir u nefqa kapitali baxxa fuq l-infrastruttura; konnessjonijiet fqar ħafna mal-intern (il-ferroviji, it-toroq) u nuqqasijiet amministrattivi u operazzjonali. Spiss, l-iżviluppi tal-port saru fuq bażi lokali jew reġjonali, mingħajr ma kkunsidraw il-prijoritajiet strateġiċi fil-livell nazzjonali.

Is-settur tat-turiżmu jirrappreżenta 15% tal-ekonomija Griega – meta l-impatt indirett fuq setturi ekonomiċi oħra hija kkunsidrata - u jiddependi fundamentalment fuq konnessjonijiet affordabbli u effiċjent tal-ivvjaġġar. Konnessjonijiet bl-ajru lejn il-Greċja, partikolarment għall-ajruporti reġjonali, ibatu minn nuqqas ta' Gestjoni tat-Traffiku tal-Ajru moderna, operazzjonijiet ineffiċjenti tal-ajruporti (ħin ta' tħaddim limitat, eċċ) u miżati għalja tal-ajruport. In-nuqqas ta’ infrastruttura adegwata – pereżempju xtut u punti ta' imbarkazzjoni għall-kruċieri – wkoll jaffettwa negattivament il-kwalità tat-turiżmu.

L-istrateġija l-ġdida TEN-T tinkludi l-portijiet ta' Igoumenitsa, Patras, Piraeus u Thessaloniki fil-qalba tan-netwek tat-trasport Ewropew. Il-konnessjoni kruċjali bil-ferrovija bejn Piraeus u Thessaloniki u t-triq tal-ibħra bejn Ateni/Piraeus u Limassol huma parti minn wieħed mill-kurituri ta' trasport inkluża l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa li hi proposta.

Is-sistema tat-trasport fil-Greċja tista’ tiġi modernizzata bi:

– Ftuħ ta' servizzi tat-trasport tal-passiġġieri bil-kowċ u bit-taxis billi jitneħħew ir-restrizzjonijiet li baqa’.

– It-twaqqif ta' servizzi amministrattivi ċċentrati f'post wieħed għal rappurtaġġ relatat mal-bastimenti. Il-vapuri issa huma suġġetti għal numru obbligatorju ta' formalitajiet li jikkawżaw dewmien għall-merkanzija u l-passiġġieri. Dawn il-formalitajiet ukoll jassorbu r-riżorsi mill-industrija tat-tbaħħir u l-Istat.

– Jiġi pprovdut mudell ta’ governanza xieraq u qafas għall-privatizzazzjoni tal-portijiet u l-ajruporti li jevita il-ħolqien ta’ monopolji privati u ma jiddiskriminax bejn l-utenti u jimponi trasparenza sħiħa tal-kontijiet u supervizjoni adekwata mill-awtoritajiet pubbliċi. Sidien ġodda jew konċessjonarji għandhom ikunu meħtieġa li jirrispettaw l-impenji meħuda f'relazzjoni ma' proġetti li ngħataw appoġġ mill-UE.

L-operazzjonijiet ferrovjarji jistgħu jittejbu billi:

– Jingħataw b'kuntratt ta' kera vetturi ferrovjarji tal-passiġġieri li mhumiex meħtieġa mill-operatur stabbilit;

– Jinħoloq qafas għal operaturi tal-passiġġieri tal-UE biex jibdew negozju ġdid f'kompetizzjoni ġusta mal-operatur stabbilit;

– Issir reviżjoni tal-proċeduri u l-ftehimiet ta’ qsim bejn il-fruntieri biex jiġu ffaċilitati l-flussi tal-merkanzija fil-Kuritur X u jiġi abbandunat l-għeluq tal-fruntieri.

Il-Kummissjoni tista' torganizza assistenza teknika biex tgħin lill-awtoritajiet Griegi jadattaw għall-aħjar prattika f'koperazzjoni mal-kontrapartijiet tagħhom fi Stati Membri oħra. Hija tista' tipprovdi wkoll assistenza teknika għall-Ġestjoni tat-Traffiku tal-Ajru u possibbilment il-finanzjament għal tagħmir modern.

Tbaħħir

It-tbaħħir kien tradizzjonalmnent pilastru prinċipali tal-ekonomija Griega. Kombinazzjoni ta’ fatturi (rati baxxi tal-merkanzija, l-abolizzjoni ta' Ministeru ddedikat) influwenzaw id-deċiżjonijiet tas-sidien tal-bastimenti biex jirreġistraw il-bastimenti tagħhom f'pajjiż ieħor. Jekk din it-tendenza tkompli, apparti mill-impjieg abbord u dħul tat-taxxa, dan jista' wkoll ikollu impatt fuq l-impjiegi f’kumpaniji tat-tbaħħir ibbażati fuq l-art. Il-kriżi ekonomika kellha impatt fuq l-industrija Griega tat-tbaħħir mal-kosta. Il-kumpaniji qegħdin joperaw bi profitt marġinali jew ebda profitt, anki fejn għandhom kuntratti ta' servizz pubbliku. F'xi każijiet dan affettwa l-kopertura tan-netwerk u l-kwalità tas-servizzi speċjalment (iżda mhux esklussivament) lejn gżejjer iżgħar li qed jaraw l-opportunitajiet tat-tkabbir tagħhom jiddgħajfu. Sabiex tagħmel użu sħiħ mill-potenzjal marittimu tagħha u tisfrutta l-opportunitajiet għal tkabbir marittimu, il-Greċja teħtieġ tiżviluppa struttura amministrattiva aktar xierqa fl-industrija tat-tbaħħir ġenerali.

L-infrastruttura tal-ICT u tal-broadband

Il-Greċja għadha lura meta mqabbla mal-medja fl-UE fil-penetrazzjoni tal-broadband, l-aktar minħabba n-nuqqas ta’ żvilupp fis-servizzi elettroniċi. L-isforzi għandhom ikunu kkonċentrati fuq it-tlestija ta’ proġetti ta’ importanza nazzjonali sabiex jiġi estiż in-network tal-broadband lejn aktar bliet u biex tiġi pprovduta konnessjoni tal-broadband b'veloċità qawwija (optical fibre) lil binjiet pubbliċi addizzjonali sabiex isir iffrankar fuq l-infiq tat-telekomunikazzjoni pubblika, u liċ-ċittadini.

Żieda fil-penetrazzjoni tal-broadband tiddependi fuq it-twessiegħ tal-offerta tas-servizzi elettroniċi. Għandha tingħata enfasi lil setturi enfasizzati fil-MtQ. L-użu tal-ICT huwa mistenni li jġib benefiċċji konsiderevoli kemm għaċ-ċittadini kif ukoll għall-finanzi pubbliċi f’oqsma bħal kura tas-saħħa (eż. il-preskrizzjoni elettronika, l-interoperabilità bejn il-Ministeru tas-Saħħa u l-isptarijiet pubbliċi), ir-reġistru tal-artijiet (eż. diġitizzazzjoni ulterjuri tad-drittijiet tal-proprjetà immobbli) u l-akkwist pubbliku (eż. l-akkwist elettroniku). Fis-settur korporattiv, l-opportunitajiet li joffru servizzi diġitali għandhom jiġu sfruttati bis-sħiħ, pereżempju billi tingħata għajnuna lill-SMEs biex jieħdu vantaġġ tal-Internet għal aċċess għas-swieq internazzjonali.

3.5.        Sorsi ta’ tkabbir futur

3.5.1.     L-użu tal-potenzjal tas-settur tal-enerġija għat-tkabbir u l-impjiegi

Il-politika dwar l-enerġija fil-Greċja għandha l-potenzjal li tagħti kontribut sinifikanti għall-irkupru ekonomiku tal-pajjiż. Barra minn hekk, l-iżvilupp tal-infrastrutturi tal-enerġija interkonnessi mal-bqija tar-reġjun se jgħin sabiex jagħti spinta lill-kompetittività u l-produttività tas-settur tal-enerġija fil-Greċja.

Fil-qasam tal-enerġija l-Greċja għandha quddiemha sfidi kbar. Hija dipendenti ħafna fuq il-fjuwils fossili (il-linjite huwa l-bażi għall-biċċa l-kbira tal-ġenerazzjoni tal-elettriku tagħha). Il-maġġoranza tal-gżejjer għadhom iżolati u jiddependendu fuq ġeneraturi tad-diżil jew impjanti mħaddma miż-żejt. L-effiċjenza ġenerali tal-produzzjoni tal-elettriku hija fost l-aktar baxxa fl-Ewropa. Is-settur tal-enerġija huwa ddominat minn ftit impriżi statali bi produttività baxxa u li għad iridu jiġu separati minn xulxin. Klijenti industrijali jilmentaw li l-kompetittività tagħhom hija fil-periklu minħabba li jridu jħallsu wħud mill-ogħla prezzijiet tal-enerġija fl-Ewropa. Speċjalment fis-settur tal-bini hemm ambitu konsiderevoli biex titjieb l-effiċjenza tal-enerġija.

Il-Greċja għandha l-opportunità li tkun fuq quddiem nett tal-produzzjoni sostenibbli tal-enerġija. Ftit pajjiżi Ewropej jibbenefikaw minn tali varjetà ta’ sorsi tal-enerġija rinnovabbli: abbundanza ta' riħ u xemx iżda wkoll l-enerġija mill-ilma, ġeotermali u l-bijomassa joffru l-potenzjal li timxi għal quddiemnett fil-produzzjoni ekoloġika tal-elettriku. Il-qagħda ġeografika strateġika tal-Greċja kif ukoll l-esplorazzjoni off shore għar-riżervi tal-idrokarbur jipprovdu l-opportunità li l-pajjiż jiżviluppa f'ċentru tal-gass. L-implimentazzjoni ta' miżuri ta' liberalizzazzjoni u sforzi ta' privatizzazzjoni tal-UE għandhom iwasslu għal industrija aktar kompetittiva.

Sabiex jinkiseb dan il-potenzjal, għall-benefiċċju tal-konsumaturi Griegi kif ukoll b'appoġġ għall-miri tal-UE dwar is-sigurtà tal-provvista u l-klima, hemm bżonn jiġu segwiti l-azzjonijiet li ġejjin.

Il-privatizzazzjoni fis-settur tal-gass u l-elettriku tipprovdi opportunità biex tittejjeb l-effiċjenza tagħhom. Il-proċess tal-privatizzazzjoni għandu jiġi finalizzat malajr filwaqt li fl-istess ħin jinħoloq qafas biex jiżviluppaw swieq kompetittivi fil-futur qrib. B’qafas li jiffunzjona tajjeb, inkluża s-separazzjoni xierqa u l-ftuħ sħiħ kemm is-swieq tal-elettriku u tal-gass, jinħolqu opportunitajiet għal investiment ġdid għal produtturi tal-enerġija kbar u żgħar. Dan se jiżgura li s-settur Grieg tal-enerġija jsir settur dinamiku u kompetittiv, li jipproduċi benefiċċji ekonomiċi għas-setturi l-oħra kollha tal-ekonomija.

Il-grids tal-elettriku u tal-gass jeħtieġ jiġu modernizzati. Titjib fil-ħażna tal-gass u l-pipeline networks se jippermetti lill-Greċja tisfrutta l-qagħda ġeografika strateġika tagħha biex tipprovdi portal għas-suq tal-gass Ewropew. L-interkonnessjoni tal-grid tal-elettriku tal-gżejjer il-kbar mal-kontinent u bejn il-gżejjer iżgħar hija prerekwiżit għal skjerament fuq skala kbira ta' stallazzjonijiet li jaħdmu bir-riħ u fotovoltajċi. It-tisħiħ tal-grid ta' trażmissjoni kontinentali huwa essenzjali wkoll għall-integrazzjoni ta' stallazzjonijiet tal-enerġija rinnovabbli għas-suq domestiku u biex jippermetti esportazzjonijiet massiva tal-elettriku lejn il-bqija tal-Ewropa. Il-Greċja hija passaġġ naturali għal ħafna mill-gass li joriġina fil-baċini tal-Kaspju u tal-Mediterran tal-Lvant.

Il-programm rigward in-Netwerk Trans-Ewropew tal-Enerġija (TEN-E) u Faċilità l-ġdida Nikkollegaw l-Ewropa jistgħu jaqdu rwol prinċipali fl-iffukar tal-isforzi u l-finanzjament f'dan il-qasam. Sinjali ċari li s-settur tal-enerġija huwa settur tal-ekonomija Griega li huwa miftuħ u funzjonali, u l-aċċess għall-infrastruttura tagħhas hija bbażata fuq aċċess mhux diskriminatorju għan-netwerk, se jgħinu wkoll biex jattiraw finanzi privati għal investiment bħal dan.

L-użu mifrux ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli jeħtieġ riforma komprensiva tal-iskema ta' appoġġ. Biex jiġi attirat l-investiment meħtieġ il-qafas se jkollu jaderixxi mal-prinċipji tal-effiċjenza fl-infiq u l-istabbiltà finanzjarja. Biex tisfrutta l-vantaġġ komparattiv tagħha il-Greċja qed tpoġġi enfasi speċjali fuq l-iżvilupp tar-riżorsi mix-xemx u mir-riħ. Bil-fiduċja tal-investituri restawrata, settur kompetittiv tal-enerġija rinnovabbli jista' jiżviluppa matul il-katina tal-valur. Il-kontribut tas-settur għat-tkabbir ekonomiku jista' jiżdied aktar bl-inizjattiva HELIOS. Din għandha tibda billi tniedi ftit stallazzjonijiet fotovoltajċi fuq skala kbira, fil-bidu għall-konsum domestiku, iżda hekk kif il-proġett jikber u l-kapaċità ta' trasmissjoni ssir disponibbli għandha tiġi segwita l-esportazzjoni lejn il-bqija tal-Ewropa, b'hekk Stati Membri oħra jingħataw għajnuna biex jiksbu l-miri 2020 tagħhom b'mod kost-effiċjenti.

Ir-rinnovazzjoni tal-bini pubbliku u privat hija kruċjali sabiex jintlaħqu l-għanijiet tal-effiċjenza tal-enerġija kif ukoll biex jinħolqu l-impjiegi. Il-finanzjament disponibbli għall-familji taħt l-iskema “Exoikonomo” mhux qed jintuża sal-potenzjal sħiħ tiegħu u għandu jkun disponibbli għall-SMEs. Strumenti addizzjonali huma meħtieġa biex jappoġġaw l-isforzi fil-binjiet pubbliċi, it-trasport urban u l-infrastruttura lokali tal-enerġija. F'dan ir-rigward, l-istrument propost tal-qsim tar-riskju jista' jgħin biex jitneħħa r-riskju milll-investimenti fis-settur tal-istallazzjoni ta' tagħmir ġdid fil-binjiet eżistenti u bħala tali tingħata spinta lill-impjiegi u t-tkabbir lokali.

3.5.2.     Il-promozzjoni tat-tkabbir sostenibbli - l-ambjent u l-ġestjoni tal-iskart

Il-ġestjoni tal-iskart solidu jista' jagħti kontribut sinifikattiv fil-kwalità tal-ħajja taċ-ċittadini Griegi u fl-iżvilupp tal-attività ekonomika. L-implimentazzjoni sħiħa tal-leġiżlazzjoni eżistenti tista' toħloq eluf ta’ impjiegi fil-Greċja u żżid il-fatturat annwali tas-settur tal-iskart sostanzjalment. Il-progress fil-ġestjoni tal-iskart solidu wkoll se jiffaċilita l-konformità mal-leġiżlazzjoni ambjentali tal-UE, u jevita proċeduri potenzjalment għaljin ta' ksur.

Għalkemm il-Greċja diġà bbenefikat ħafna mill-fondi strutturali tal-UE għall-infrastruttura bażika tagħha f'dan is-settur, għadha lura, partikolarment fir-rigward tal-ġestjoni tal-iskart solidu u tal-ilma. Forsi aktar milli fi kwalunkwe settur ieħor, hemm ħtieġa urġenti ta' ħidma biex ikun rispettat l-acquis tal-UE sabiex tinħoloq l-infrastruttura meħtieġa skont l-istandards tal-UE.

Sabiex tikkonforma mal-obbligi tagħha skont il-liġi tal-UE u d-deċiżjonijiet tal-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja, il-Greċja trid b'urġenza:

(a) tibni faċilitajiet tal-iskart (jiġifieri impjanti ta' trattament mekkaniku-bijoloġiku, miżbliet) u tagħlaq u tirriabilita s-siti kollha ta' rimi li huma illegali jew mhux kontrollat (fir-rigward tal-proċess ta’ riabilitazzjoni, hemm disponibbli kofinanzjament); u

(b) tibni diversi impjanti tat-trattament tal-ilma tad-drenaġġ urban (UWWT) (b'attenzjoni speċjali għar-reġjun tal-Attica, kif ukoll għal agglomerazzjonijiet urbani ewlenin oħra simili bħal Tessaloniki, Patras, eċċ).

Barra minn hekk, għandha tkun żgurata konformità sħiħa ma' żewġ sentenzi tal-Qorti (waħda dwar il-kostruzzjoni ta' impjant għat-trattament tal-ilma tad-drenaġġ urban f'Attika tal-Punent, fiż-żona ta' Thriassio Pedio, proġett li huwa kofinanzjat mill-fondi strutturali tal-UE u waħda dwar l-assenza ta' ġbir u trattament tal-Ilma tad-Drenaġġ Urban f'ħames agglomerazzjonijiet f'Attica tal-Lvant).

Ċarezza legali dwar ir-responsabbiltà tal-produttur (attwalment assenti mil-leġislazzjoni Griega) tista' tipprovdi lill-Greċja bl-istrumenti għall-ġbir tar-riżorsi meħtieġa għall-implimentazzjoni ta' skemi dwar il-ġbir separat u r-riċiklaġġ. Progress fl-istabbiliment ta' taxxi jew ipprezzar għall-miżbliet jista' wkoll jikkontribwixxi biex titjieb l-effiċjenza fir-riżorsi l-istess kif tagħmel l-applikazzjoni ta' sistemi ta' inċentiva biex jiffavorixxu l-prevenzjoni u l-parteċipazzjoni għal ġbir separat (skemi "pay-as-you-throw").

Kif imsemmi hawn fuq, il-leġiżlazzjoni l-ġdida rigward il-valutazzjoni tal-impatt ambjentali (EIA) għall-Greċja għandha twassal għal proċeduri sempliċi u aktar effettivi. Liġi ġdida dwar il-permessi ambjentali kienet inkluża fil-MtQ u fil-Qafas tal-Istrateġija Fiskali għall-Perjodu Medju. Din il-liġi ġiet adottata f’Settembru 2011 u d-deċiżjonijiet ta' implimentazzjoni se jiġu adottati fl-2012 (l-ewwel waħda kienet adottata f'Jannar 2012 u hija marbuta mal-kategorizzazzjoni ta' proġetti li jkunu suġġetti għal stima/permess ambjentali). Il-liġi l-ġdida hija mistennija li tnaqqas iż-żmien meħtieġ għall-ħruġ tal-permessi, prinċipalment għaliex tintroduċi skadenzi speċifiċi għal kull wieħed mill-passi amministrattivi u l-istadji tal-proċess ta' awtorizzazzjoni. Din il-prattika hija bbażata fuq l-esperjenza miksuba fi Stati Membri oħra.

L-FAEŻR jappoġġja l-iżvilupp sostenibbli taż-żoni rurali madwar it-territorju Grieg kollu permezz ta' varjetà ta' miżuri agro-ambjentali. EUR 720 miljun diġà ngħataw għal dan il-għan.

3.5.3.     Tinbena ekonomija innovattiva u bbażata fuq it-tagħrif

Fl-aħħar għaxar snin, l-intensità tar-Riċerka u Żvilupp fil-Greċja staġnat f’0.6% tal-PDG (2007) u huwa kkaretterizzat minn intensità bxxa ħafna ta' Riċerka u Żvilupp privat, li żdied ftit minn 0.15% fl-2000 għal 0.17% fl-2007, skont l-aħħar dejta uffiċjali disponibbli. F’termini assoluti, madankollu, it-total tal-investiment fir-Riċerka u Zvilupp kiber sew matul is-snin 2001-2007.

Il-mutur ewlieni wara s-sistema Griega ta’ riċerka u innovazzjoni hija l-politika ta’ koeżjoni tal-UE. Għall-perjodu ta’ programmar attwali 2007-2013 u minbarra l-programm operazzjonali nazzjonali ewlieni, diversi programmi reġjonali jinkludu miżuri ta’ appoġġ għar-riċerka, l-innovazzjoni u l-kompetittività tan-negozju. Il-programm qalba "Il-Kompetittività u l-Intraprenditorija" għandu baġit totali ta' EUR 1.5 miljun li minnhom il-politika ta’ koeżjoni tal-UE tipprovdi EUR 1.3 miljun. Il-Programm Operazzjonali għandu tliet għanijiet strateġiċi għall-perjodu 2007-2013, bir-Riċerka u l-Innovazzjoni bħala wieħed mill-oqsma maġġuri ta' intervent. Madankollu, l-użu ta' fondi strutturali tal-UE għar-riċerka huwa baxx u l-inċentivi għall-użu tal-fondi fis-settur privat, sabiex tkun inkoraġġita t-trasformazzjoni tal-ekonomija, bħalissa huma insuffiċjenti.

Is-settur privat għandu proporzjon baxx mill-infiq totali għar-Riċerka u Żvilupp, li jirrifletti d-domanda dgħajfa għal għarfien ibbażat fuq ir-riċerka mis-settur kummerċjali. Barra minn hekk, kapaċità baxxa ta' assorbiment tas-settur kummerċjali hija kemm kawża kif ukoll effett ta' domanda baxxa għall-għarfien. L-aċċess ristrett għall-kapital, speċjalment għal ditti ġodda, minħabba li s-sistema finanzjarja ma għandhiex ħeġġa biex tiffinanzja l-innovazzjoni u l-investimenti riskjużi, huwa fost il-fatturi li jxekklu l-mobilizzazzjoni tar-riżorsi għar-Riċerka u Żvilupp.Skont it-Tabella ta' Valutazzjoni tal-Unjoni tal-Innovazzjoni 2011, il-Greċja tikklassifika fost l-innovaturi moderati u l-prestazzjoni tagħha hija taħt il-medja. Is-saħħiet relattivi tagħha huma fir-riżorsi umani, ir-rabtiet u l-intraprenditorija u innovaturi u d-dgħjufijiet relattivi huma fil-finanzi u l-appoġġ, l-investimenti mid-ditti u l-assi intellettwali. Tkabbir qawwi huwa osservat fid-disinji Komunitarji filwaqt li tnaqqis relattivament qawwi huwa osservat għal infieq innovattiv li mhuwiex Riċerka u Żvilupp u esportazzjonijiet ta' servizzi intensivi fl-għarfien.

Il-kollaborazzjoni teknoloġika kif espressa permezz applikazzjonijiet għal privattivi konġunti hija modesta ħafna meta mqabbla mal-medja tal-UE. Aktar minn 65% tat-total tal-applikazzjonijiet għall-privattivi isiru minn inventur wieħed u għalhekk inqas minn 35% isiru f'kollaborazzjoni. Minn dawn, 7.4% huma privattivi konġunti li jinvolvu pajjiż mhux fl-UE, figura baxxa li tixhed l-ħtieġa għal grad ogħla ta' kollaborazzjoni u l-internazzjonalizzazzjoni tal-attivitajiet ta' riċerka u innovazzjoni.

Għall-ġejjieni, l-isfidi ewlenin huma li:

– Jiġi żgurat investiment pubbliku adegwat u effettiv għar-Riċerka u l-Investiment u tiżdied l-effiċjenza tal-użu tal-fondi strutturali tal-UE, permezz ta’ iffukar fuq firxa ta' raggruppamenti u pjattaformi teknoloġiċi.

– Jiġi ffinalizzat l-iżvilupp ta' qafas legali integrat għal dawk li jaħdmu fir-Riċerka u l-Iżvilupp u jiġi implimentat. Dan għandu jinkludi l-iffissar ta' mira prinċipali tal-Ewropa 2020 għal investiment fir-Riċerka u Żvilupp, assoċjata mal-programmazzjoni multi-annwali tal-baġit.

– Jiġi żgurat użu ħafna iktar effettiv u li jsaħħaħ it-tkabbir tal-fondi strutturali billi jkun inkoraġġit l-investiment privat fir-Riċerka u l-Innovazzjoni b’appoġġ tal-istrateġija ta' speċjalizzazzjoni intelliġenti.

3.5.4.     Jiġi sfruttat il-potenzjal tal-Greċja bħala destinazzjoni turistika u kulturali

Il-Greċja għandha vantaġġ komparattiv fil-kultura u t-turiżmu, li t-tnejn fihom potenzjal importanti ta' tkabbir potenzjali u l-ħolqien ta' impjiegi. Monumenti u siti arkeoloġiċi huma perni li madwarhom l-attivitajiet ekonomiċi issa jistgħu jiġu żviluppati. Huwa importanti li titfassal malajr strateġija biex jiġu esplorati u żviluppati aktar sinerġiji fost il-kultura, it-turiżmu, l-intraprenditorija, l-edukazzjoni, is-settur mediku u dak tal-gastronomija u biex isir investiment fit-teknoloġija ġdida (l-użu tal-ICT għall-promozzjoni tat-teżori kulturali tal-Greċja) bil-ħsieb li jsit titjib fil-valur għall-flus u fl-ippożizzjonar tal-Greċja bħala destinazzjoni turistika ta’ kwalità għolja filwaqt li tiffoka fuq turiżmu ekoloġiku.

It-turiżmu huwa wieħed mis-setturi ewlenin tal-ekonomija Griega, kemm f'termini ta' tkabbir ekonomiku u l-impjiegi. Il-kontribuzzjoni diretta tal-industrija tal-Ivvjaġġar u t-Turiżmu għall-PDG tal-pajjiż kien ta' EUR 12.6 biljun fl-2011 (5.6% tal-PDG totali, iċ-ċifra għall-UE hija 2.9%). L-Ivvjaġġar u t-Turiżmu appoġġjaw b'mod dirett 332 000 impjieg jew 8.0% tal-impjieg totali tal-pajjiż (3.2% fl-UE), u 768 000 impjiegi jew 18.4% tal-impjieg totali jekk jingħaddu magħhom l-impjiegi appoġġati indirettament (8.4% fl-UE). Għaldaqstant il-Greċja kellha suċċess limitat biex tattira viżitaturi minn swieq emerġenti. L-istaġun tat-turiżmu huwa kkonċentrat fix-xhur tas-sajf u t-turisti jonfqu relattivament inqas flus fil-Greċja minn turisti li jżuru destinazzjonijiet kompetituri.

L-industrija turistika tal-Greċja tista' tiġi żviluppata f’varjetà ta’ modi, inkluż:

– Tiżdied id-domanda għat-turiżmu: L-għanijiet primarji tal-azzjonijiet meħuda f'dan il-qasam jiffokaw fuq l-estensjoni tal-istaġun tat-turiżmu, li tingħata s-setgħa lin-nies sabiex imorru fuq btajjel u kif ukoll jiżdied l-għadd ta’ turisti (l-aktar minn barra l-UE). Bi klima diefja s-sena kollha, il-Greċja hija f’qagħda tajba ħafna biex tibbenefika minn turiżmu barra mill-istaġun ewlieni. Inizjattivi ewlenin bil-għan li tissaħħaħ id-domanda tat-turiżmu fl-UE jinkludu l-inizjattiva tat-turiżmu soċjali Calypso, 50 000 turist jew inizjattiva għall-istaġun baxx (immirati biex tiġi miġġielda l-istaġjonalità) u portal fuq l-internet biex jattira viżitaturi minn barra l-UE.

– Titqajjem kuxjenza u jiġu promossi id-destinazzjonijiet: L-azzjonijiet ewlenin jinkludu Destinazzjonijiet Ewropej ta’ Eċċellenza (EDEN), li jippromwovi l-iżvilupp turistiku sostenibbli ta' destinazzjonijiet emerġenti żgħar, l-iżvilupp ta' rotot kulturali tematiċi (jiġifieri r-rotta tas-siġar taż-żebbuġ) u titqajjem kuxjenza għat-turiżmu taċ-ċikliżmu fl-UE.

– Tiġi pprovduta pjattaforma għall-iskambju tal-aħjar prattiki: Il-Kumitat Konsultattiv tat-Turiżmu (TAC) jikkostitwixxi forum ta' diskussjoni għal rappreżentanti tal-politika tat-turiżmu mill-Istati Membri tal-UE. Il-Greċja tista' tibbenefika mill-aħjar prattiki ta' Stati Membri oħra.

– L-estensjoni tal-istaġun tat-turiżmu, id-diversifikazzjoni ta’ prodotti turistiċi u t-titjib tal-kwalità tas-servizzi offruti, biex jattiraw turisti bi dħul ogħla, għandhom ikunu l-fatturi ewlenin tal-iżvilupp tal-industrija tat-turiżmu Griega.

3.6.        It-tisħiħ tal-amministrazzjoni pubblika u s-sistema ġudizzjarja

3.6.1.     Amministrazzjoni pubblika moderna għal ekonomija ġdida

L-amministrazzjoni pubblika Griega bħalissa hija nieqsa minn strutturi stabbli, koordinati u awtoritzzati li jipprovdu r-responsabbiltà u l-kontabbiltà meħtieġa għar-riformi stabbiliti fit-Tieni Programm ta' Aġġustament Ekonomiku u deskritti f'din il-Komunikazzjoni. Hija maqbuda f'qafas legali kumpless ħafna, li għandu impatti detrimentali fuq l-aspetti kollha tas-servizz pubbliku u l-ekonomija. L-approċċ tal-amministrazzjoni hija ffukata wisq fuq il-produzzjoni ta' liġijiet pjuttost milli fuq l-implimentazzjoni tagħhom.

L-UE qed tagħti appoġġ lill-aġenda ta’ riforma amministrattiva fil-Greċja fost oħrajn permezz tal-programm tal-Fond Soċjali Ewropew b'baġit ta' EUR 505 miljun. L-għan ewlieni ta’ dan il-programm huwa li jtejjeb il-kwalità tal-politika pubblika permezz tal-modernizzazzjoni tal-qafas regolatorju u r-riforma ta' strutturi u proċeduri. L-operazzjonijiet ippjanati jinkludu fost oħrajn proġetti ewlenin għall-istabbiliment, l-organizzazzjoni u t-tħaddim ta' "Unitajiet għall-Ippjanar u l-Ibbaġitjar" fil-ministeri kompetenti, ir-riorganizzazzjoni tal-amministrazzjoni doganali u tat-taxxa, ir-riorganizzazzjoni tal-Uffiċċju Ġenerali tal-Kontabilità tal-Greċja u l-istandardizzazzjoni tal- proċeduri implimentattivi tal-Kodiċi l-Ġdid tal-Impjegati taċ-Ċivil.

Biex ikun żgurat li l-Greċja jkollha amministrazzjoni moderna li kapaċi ssostni ekonomija revitalizzata u dinamika hemm il-bżonn li jittejbu l-effettività, ir-responsabbiltà u l-integrità tal-amministrazzjoni u jiġu ssimplifikati l-proċessi tal-amministrazzjoni għat-teħid tad-deċiżjonijiet. Il-MtQ jipprovdi għall-modernizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika sa Diċembru 2012, bit-twaqqif, inter alia, ta’ Grupp ta' Tmexxija ta' livell għoli għat-trasformazzjoni (maħluq fi Frar 2012), ippresedut mill-Prim Ministru, li ser jissorvelja l-implimentazzjoni tar-riformi amministrattivi. F'Jannar 2012, Franza u l-Greċja, f'kollaborazzjoni mat-Taskforce, iffirmaw memorandum ta' ftehim li witta t-triq għall-implimentazzjoni ta' riforma amministrattiva ċentrali. Il-gvern Ġermaniż beda jipprovdi assistenza teknika għal riforma amministrattiva fil-livelli lokali u reġjonali.

Hemm ħtieġa ta' ċentru qawwi ta' teħid tad-deċiżjonijiet b'koordinazzjoni inter-ministerjali reali - skont il-MtF tat-Tieni Programm ta' Aġġustament Ekonomiku dan għandu jseħħ sa Mejju 2012. Huwa se jipprovdi gwida aħjar u viżjoni aktar strateġika matul il-gvern ċentrali u gvern billi jtejjeb u jħaffef il-koordinazzjoni fost il-Ministeri, b'hekk ikissir l-attitudini attwali ta' vertikalità u intra-Ministerjali, u billi jarbitra kwistjonijiet inter-ministerjali li jinsabu għaddejjin. Din l-istruttura se tkun kruċjali għall-implimentazzjoni tal-proċessi ta’ riforma kollha lejn it-tkabbir u l-impjiegi u tad-deċiżjonijiet maħruġa mill-Grupp ta' Tmexxija ta' livell għoli għat-trasformazzjoni.

Il-Greċja teħtieġ ukoll toħloq l-istrutturi neċessarji f'kull Ministeru kompetenti għall-monitoraġġ effettiv tal-proċeduri amministrattivi (inkluż l-infiq, il-kontroll intern u l-verifika, il-Ġestjoni tar-Riżorsi Umani u l-ICT) bil-ħsieb li jiġu applikati regoli komuni u proċeduri armonizzati qabel tmiem l-2012.

Il-prinċipji kollha ta’ koerenza u effiċjenza li jirfdu r-riforma tal-amministrazzjoni fil-livell ċentrali se jkollhom jiġu mtennija fuq livell reġjonali/lokali bil-għan li jkunu appoġġati t-tkabbir u l-impjiegi fil-livelli kollha tal-ekonomija. F’April 2012, il-Ġermanja u l-Greċja, f'kollaborazzjoni mat-Taskforce, iffirmaw memorandum ta’ fehim, inkluż pjan direzzjonali biex tiġi implimentata riforma f'oqsma bħat-titjib tas-superviżjoni u l-effettività tal-muniċipalitajiet u r-reġjuni fl-ippjanar urban, l-iżvilupp rurali u t-tisħiħ tal-kapaċità tal-gvern lokali biex effettivament jippjana, jfassal, jimlimenta u jissorvelja l-programmi ta' investiment.

Sabiex ikun hemm ċertezza li dawn il-fondi jistgħu jintużaw bl-aktar mod effettiv possibbli, u sabiex tiżdied it-trasparenza tal-ekonomija, il-ġlieda kontra l-frodi u l-korruzzjoni hija essenzjali. Il-Greċja, bl-appoġġ tal-Kummissjoni għandha tħejji strateġija kontra l-frodi li tkopri l-aspetti kollha tad-dħul u l-infiq pubbliku, u inkluża l-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-UE. Dan se jgħin biex inġieb lura l-kunfidenza u jiġu stabbiliti kundizzjonijiet ġusti u ekwi. Fl-istess ħin, ġlieda effettiva kontra l-frodi u l-korruzzjoni, inkluża l-ġlieda kontra l-kuntrabandu fuq il-fruntieri, se tikkontribwixxi biex tkompli tistabbilizza d-dħul tal-Greċja.

L-użu li jagħmel il-gvern Grieg mill-IT bħalissa huwa baxx ħafna. Titjib fis-sitwazzjoni għandu jgħin biex jitħaffu l-proċeduri, jiġu ssimplifikati l-proċessi u tiżdied it-trasparenza għall-amministrazzjoni u għan-negozju. L-awtoritajiet Griegi bdew l-implimentazzjoni ta' proġetti f'diversi oqsma maġġuri tal-government elettroniku, jiġifieri l-Ippjanar tar-Riżorsi tal-Intrapriżi (ERP) (Finanzi u HRM), il-Ġestjoni tar-Relazzjoni maċ-Ċittadini u l-akkwist elettroniku. L-Awtoritajiet Griegi għandhom il-ħsieb li jużaw dawn il-proġetti fis-setturi prijoritarji tal-finanzi, ir-riforma amministrattiva u s-saħħa. L-iskjerament tal-gvern elettroniku se jkollu jsir f'koordinazzjoni u bħala sistema li tikkumplimenta r-riforma tal-proċeduri amministrattivi.

Ir-ritorn tal-kredibilità fl-istatistika uffiċjali huwa parti essenzjali tal-kuntratt soċjali li se jippermetti l-istabilizzazzjoni tal-Greċja. Filwaqt li sar progress sinifikanti mill-2009 'l hawn, l-istatistika għadha kwistjoni li tifred lis-soċjetà Griega. L-istabbiliment mill-ġdid tal-fiduċja fl-istatistika se teħtieġ l-implimentazzjoni sħiħa tal-pjan ta' azzjoni inkluż l-Impenn reċenti dwar il-Fiduċja fl-istatistika, iffirmat fid-29 ta' Frar mill-gvern Grieg, il-Kummissjoni u approvati mill-Parlament. Dan jimplika r-reviżjoni tal-liġi tal-Istatistika u l-provvediment tar-riżorsi finanzjarji u umani meħtieġa lill-Awtorità Nazzjonali tal-Istatistika.

3.6.2.     Ir-ritorn tal-fiduċja fis-sistema ġudizzjarja

Ġudikatura li ma tiffunzjonax tajjeb hija ostaklu għall-iżvilupp ekonomiku u timmina l-fibra soċjali tal-Greċja. Hija sistema li tippermetti lid-debituri – inklużi kontribwenti li mhumiex lesti jħallsu t-taxxa - ta' kull tip jaħarbu kif iridu, bl-għarfien li xejn ħlief l-aktar kredituri determinati se jsegwihom permezz ta' azzjoni ġudizzjarja u ta' infurzar. Mijiet ta’ eluf ta’ każi fil-qrati li jinsabu pendenti u dewmien twil biex tinkiseb data għal seduta huma l-aktar sinjali viżibbli ta' funzjonament ħażin tas-sistema ġudizzjarja Griega. Dan wassal għal sensazzjoni ġenerali ta’ 'inġustizzja' fost il-poplu Grieg. L-awtoritajiet Griegi wrew rieda ċara li jibdlu din is-sitwazzjoni u biex jagħmlu sforzi importanti biex joħolqu ġudikatura effiċjenti u li tqis liċ-ċittadini u lin-negozji. Reviżjoni komprensiva u tant meħtieġ tas-sistema ġudizzjarja tinsab għaddejja. Dawn ir-riformi huma maħsuba biex jistabbilixxu mill-ġdid il-fiduċja fil-funzjonament tal-Istat Grieg u l-istituzzjonijiet tiegħu u biex jappoġġjaw l-irkupru ekonomiku.

Il-gvern Grieg għamel impenn li jissodisfa sensiela ta’ miri għat-tneħħija ta’ każijiet fiskali pendenti quddiem il-qrati amministrattivi u għal tnaqqis ta' kawżi ċivili pendenti. Huwa ntrabat ukoll biex jippromwovi metodi alternattivi għar-riżoluzzjoni tat-tilwim biex jillibera riżorsi fil-qrati u jgħin biex jiżviluppa kultura li mhix litikuża u jsib aktar modi ekonomiċi kif jiġu riżolti l-problemi u l-kunflitti. Il-Kummissjoni qed taħdem mal-awtoritajiet Griegi u mal-partijiet interessati f’dan il-qasam.

Sakemm l-investituri potenzjali ma jemmnux li l-ġudikatura Griega hija effiċjenti u ġusta u se tiddefendi d-drittijiet tagħhom, huwa improbabbli li dawn jieħdu deċiżjonijiet ta’ investiment importanti. Aktar miżuri sabiex jinstabu modi effiċjenti għall-irkupru tad-dejn dovut lill-Istat u s-simplifikazzjoni tal-qafas legali għal tranżazzjonijiet fi proprjetà immobbli ser isaħħu l-konfidenza tal-investituri u fl-istess ħin iżidu d-dħul lill-Istat. Il-bini ta' sistema moderna tal-Ġustizzja elettronika se tagħmel il-ġustizzja aktar rapida u trasparenti bi gwadann sostanzjali fil-ħin u fl-effiċjenza aktarx jinħassu mill-utenti tas-sistema ġudizzjarja u prestazzjoni mtejba tal-uffiċjali ġudizzjarji. Ir-razzjonalizzazzjoni u r-riorganizzazzjoni tal-qrati tal-maġistrati mhux biss se jwasslu għal tfaddil fl-infiq iżda se jġibu wkoll il-ġustizzja eqreb lejn iċ-ċittadin billi jistabbilixxu dawn il-qrati bħala portal uniku ta' servizz għall-ġustizzja għal ħafna kwistjonijiet tal-ġustizzja komuni li ċ-ċittadini huma kkonfrontati bihom (eż. l-awtentikazzjoni tad-dokumenti, il-liġi tal-familja u kwistjonijiet dwar wirt eċċ.).

Reġim modern ta’ insolvenza huwa l-qofol biex jiffaċilita kemm il-ħruġ mis-suq ordnat ta' kumpaniji ineffiċjenti kif ukoll ir-ristrutturar ta' kumpaniji vjabbli. Ir-riforma tal-insolvenza hija waħda mill-oqsma għal attenzjoni mill-qrib u l-Kummissjoni tinsab lesta li taħdem flimkien mal-gvern Grieg f'dan ir-rigward.

3.7.        L-indirizzar tal-impatt soċjali tal-kriżi

Qabel il-kriżi, il-Greċja diġà kienet tbati minn waħda mill-ogħla rati ta’ faqar fl-UE. Ir-rata globali ta' dawk fir-riskju tal-faqar jew l-esklużjoni soċjali għall-popolazzjoni totali kienet tammonta għal 27.7% fl-2010, ogħla mill-medja fl-UE ta' 23.5%. Rata il-faqar għal dawk f'impjieg fil-Greċja kien it-tieni l-ogħla fl-UE fl-2010. It-tnaqqis qawwi fir-ritmu ekonomiku żdied il-livelli tal-faqar u tal-esklużjoni soċjali u għall-akkomodazzjoni u laqat l-introjtu disponibbli (tnaqqis ta' 9.3% fl-2010). Il-kundizzjoni ta' persuni mingħajr dar qed tiżdied fost il-familji bit-tfal u ż-żgħażagħ, kif ukoll fost’ għadd dejjem jiżdied ta’ migranti irregolari, b'hekk kompliet taggravaw aktar il-pressjoni. Hija meħtieġa azzjoni urġenti biex tindirizza dawn il-problemi.

Il-Kummissjoni qed taħdem mal-awtoritajiet Griegi biex ikunu ttrattati l-livelli għolja u inaċċettabbli ta' qgħad fost iż-żgħażagħ. Sabiex tiffoka l-appoġġ finanzjarju fejn dan huwa meħtieġ l-aktar, il-finanzjament jista' jiġi ridirezzjonat sabiex tingħata spinta lil miżuri li jappoġġjaw l-impjieg taż-żgħażagħ. Dawn il-miżuri bħalissa jinkludu azzjonijiet li jappoġġjaw l-akkwist tal-ewwel esperjenza tax-xogħol; is-sussidju ta' kollokament ta' xogħol fuq terminu qasir fis-settur privat jew fil-komunitajiet lokali; it-twessigħ ta' opportunitajiet ta' apprendistat jew taħriġ għal studenti u gradwati; il-propmozzjoni tal-iżvilupp mill-ġdid tal-ħiliet jew il-bini fil-ħiliet; tingħata spinta lill-intraprenditorija, inkluża l-intraprenditorija soċjali; u perjodi ta' studju barra l-pajjiż.

Somma addizzjonali ta' EUR 200-250 miljun tista' tkun disponibbli għar-riallokazzjoni b’dan il-mod, li jista' potenzjalment iwassal għall-ħolqien ta' eluf ta' impjiegi.

Hemm għadd ta' prijoritajiet oħra ta’ terminu qasir fejn azzjoni immedjata hja meħtieġa. Il-Fond Soċjali Ewropew jista’ jgħin biex jittejjeb il-funzjonament tas-suq tax-xogħol, jissaħħu r-rabtiet bejn l-edukazzjoni/it-taħriġ u s-suq tax-xogħol, jisaħħaħ il-kapital uman u jiġi ndirizzat ix-xogħol mhux dikjarat li hu mifrux. Is-servizzi tal-impjiegi pubbliċi għandhom jissaħħu biex joffru servizzi aħjar lill-ammont dejjem jiżdied ta' nies qgħeda. Hemm bżonn ta' investiment aktar effettiv u immirat fil-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u għandha ssir evalwazzjoni iktar sistematika tal-effettività tal-miżuri attivi tas-suq tax-xogħol. Għandha tingħata prijorità lill-aktar gruppi vulnerabbli (dawk qiegħda mingħajr sengħa, dawk li jħallu l-iskola kmieni, ħaddiema anzjani, nies li ilhom qiegħda, immigranti u minoranzi, eċċ).

Il-fondi strutturali tal-UE jistgħu wkoll ikunu mobilizzati biex tiġi stabbilita u ffinanzjata strateġija ta' riġenerazzjoni urbana integrata għall-ġlieda kontra l-faqar u l-esklużjoni soċjali.

Sabiex tiġi evitata l-emarġinazzjoni soċjali u membri ta' gruppi vulnerabbli jingħataw il-ħiliet meħtieġa għad-dħul jew għad-dħul mill-ġdid fis-suq tax-xogħol, għandu jiġi implimentat il-programm nazzjonali ta' tagħlim tul il-ħajja imħabbar fl-2011. Dan għandu jinkludi t-twessiegħ tal-aċċess għall-edukazzjoni u t-taħriġ biex jinkludi studenti mhux tradizzjonali billi jinvolvi lill-komunitajiet lokali u reġjonali kif ukoll l-istituzzjonijiet ta’ edukazzjoni ogħla.

Għandu jkun ikkunsidrat aċċess imtejjeb għax-xogħol, l-aktar permezz ta’ appoġġ finanzjarju akbar lill-intraprenditorija (b'iffukar fuq prodotti u servizzi innovattivi ġodda) u użu usa’ ta’ sussidji tal-pagi għal reklutaġġ għal żmien qasir partikjolarment iffukati fuq gruppi żvantaġġati, li jipprovdi solliev ekonomiku temporanju u opportunità lil dawk l-aktar milquta mill-kriżi biex jibqgħu fis-suq tax-xogħol. L-iżvilupp tal-ekonomija soċjali wkoll se joħoloq opportunitajiet ta' impjiegi ġodda mmexxija minn intraprendituri soċjali u innovaturi f’setturi ewlenin, bħal servizzi ta’ kura soċjali, servizzi għal dawk qiegħda, żvilupp lokali u komunitarju, il-produzzjoni u d-distribuzzjoni tal-ikel u l-effiċjenza fl-enerġija.

3.8.        L-ġestjoni tal-migrazzjoni u l-asil

Is-sħubija tal-Greċja fiż-żona Schengen tipprovdi libertà ta' moviment għal ċittadini Griegi lejn pajjiżi oħra u għal vjaġġaturi lejn il-Greċja. Dan jirfed l-ivvjaġġar, it-turiżmu u r-relazzjonijiet kummerċjali, li huma ta’ benefiċċju għall-ekonomija. Madankollu, pressjonijiet migratorji irregolari qawwija, li ffaċċjat il-Greċja fis-snin riċenti, flimkien mal-kriżi ekonomika attwali, qed ikollhom impatt soċjali u ekonomiku negattiv, u qed jipperikolaw il-funzjonament tajjeb taż-żona Schengen. Is-sitwazzjoni umanitarja ffaċċjata xi drabi mill-migranti u dawk li jfittxu l-asil qed ittabba' l-immaġni tal-Greċja u mhijiex skont it-tradizzjoni antika tagħha tad-drittijiet tal-bniedem u ta' ospitalità.

Sabiex tittratta din il-kwistjoni, il-Greċja trid tkompli tirriforma l-politiki tagħha dwar l-asil u l-migrazzjoni u tamministra b'mod effiċjenti l-fruntieri esterni tagħha. L-oqsfa għal azzjoni, jiġifieri l-Pjan ta’ Azzjoni għall-Ġestjoni tal-Migrazzjoni u l-Asil u l-Pjan ta’ Azzjoni "Schengen-il-Greċja" huma diġà fis-seħħ. Issa jridu jiġu implimentati anki permezz tal-adozzjoni u l-implimentazzjoni ta’ standards fil-qasam tal-migrazzjoni u l-asil li huma skont il-liġi eżistenti tal-UE u l-obbligi internazzjonali tal-Greċja. Il-Greċja għandha bżonn ittejjeb is-sitwazzjoni umanitarja tal-migranti u ta' dawk li jfittxu l-asil fir-reġjun tal-fruntiera Griega/Torka u f'Ateni u ssaħħaħ il-kapaċità tal-akkoljenza kemm għall-migranti irregolari kif ukoll għal min ifittex l-asil, b’attenzjoni partikolari fuq il-gruppi vulnerabbli. Hija għandha wkoll tibni l-kapaċità fil-qasam tar-ritorn volontarju, b'rispett sħiħ għad-drittijiet fundamentali. Hemm potenzjal konsiderevoli li għadu mhux sfruttat, hekk kif ħafna immigranti jsibu lilhom infushom maqbudin fil-Greċja, bl-ebda opportunità reali għall-integrazzjoni u jkunu interessata jirritornaw fil-pajjiżi tal-oriġini tagħhom.

L-UE pprovdiet appoġġ finanzjarju sinifikanti għall-asil, il-migrazzjoni u sistemi ta’ ġestjoni tal-fruntieri u biex jindirizza l-konsegwenzi umanitarji tal-pressjoni iġġenerata minn numri kbar ta' migranti irregolari u dawk li jfittxu l-asil. Il-Greċja hija wieħed mill-benefiċjarji ewlenin tal-programm għas-Solidarjetà u l-Ġestjoni tal-Flussi ta’ Migrazzjoni (SOLID).

[1]               It-test sħiħ tal-Programm jinstab fuq: http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/occasional_paper/2012/pdf/ocp94_en.pdf

[2]               Din il-Komunikazzjoni ma timmodifikax jew izzid mad-deċiżjonijiet formali rigward il-Greċja adottati skont il-proċeduri applikabbli tat-Trattat għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika.

[3]               Għal aktar tagħrif dwar il-fondi tal-UE u l-likwidità għall-SMEs, ara t-Taqsimiet 2.2 u 3.2 fl-Anness.

[4]               Foundation of Economic and Industrial Research, Quarterly Bulletin 2/10, 2010

[5]               Għal aktar informazzjoni dwar dawn l-oqsma, ara Taqsima 3 fl-Anness.

[6]               Sors: Trading on Time: World Bank Policy Research Working Paper 3909

[7]               Għal aktar informazzjoni dwar ir-riforma tal-amministrazzjoni pubblika, ara t-Taqsima 3.6 fl-Anness.

[8]               Għal aktar tagħrif dwar il-fondi tal-UE, ara t-Taqsimiet 2.2 u 2.3 fl-Anness.

[9]               MEX/11/0720 'Il-Kummissjoni taħtar Task Force għall-Greċja '