|
3.2.2009 |
MT |
Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea |
C 27/129 |
Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Ir-raġunijiet għad-differenza bejn l-inflazzjoni perċepita u l-inflazzjoni reali
(2009/C 27/27)
Nhar is-17 ta' Jannar 2008, il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, iddeċieda, b'konformità ma' l-Artikolu 29(2), tar-Regolament ta' Proċedura, li jħejji opinjoni fuq inizjattiva proprja dwar
Ir-raġunijiet għad-differenza bejn l-inflazzjoni perċepita u l-inflazzjoni reali.
Is-Sezzjoni Speċjalizzata għall-Unjoni Ekonomika u Monetarja u l-Koeżjoni Ekonomika u Soċjali, inkarigata sabiex tipprepara l-ħidma tal-Kumitat dwar is-suġġett, adottat l-opinjoni nhar it-3 ta' Ġunju 2008. Ir-rapporteur kien is-Sur O. Derruine.
Matul l-446 sessjoni plenarja tiegħu li nżammet fid-9 u l-10 ta' Lulju 2008 (seduta tad-9 ta' Lulju), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew adotta din l-opinjoni b'125 vot favur u 2 astensjonijiet.
1. Rakkomandazzjonijiet
|
1.1 |
Kif diġà ġie rrakkomandat mill-Kumitat, “L-istatistiċi relatati mas-salarji (jew mad-dħul) għandhom ta' l-inqas jinqasmu fi kwintili sabiex jiġi evalwat aħjar l-impatt tal-politika tas-salarji fuq l-istabbiltà tal-prezzijiet” (1). Il-punt 4.3.3 juri d-differenzi fil-profili tal-konsum skond id-dħul. Barraminhekk, il-propensità marġinali għall-konsum tvarja wkoll. Għaldaqstant huwa importanti li nkunu nistgħu nidentifikaw liema grupp ta' dħul igawdi minn liema żieda fil-paga (f'persentaġġ). Mingħajr din l-informazzjoni, il-politika monetarja tista' tirreaġixxi b'mod mhux xieraq għaż-żidiet fil-pagi u s-salarji. |
|
1.1.1 |
B'żieda ma' dan, b'segwitu ta' l-eżempju ta' l-istudju mwettaq mill-Bank Nazzjonali tal-Belġju (2), il-Kummissjoni Ewropea u/jew il-Bank Ċentrali Ewropew għandhom jippubblikaw ċifri ta' l-anqas darba fis-sena dwar l-impatt ta' l-inflazzjoni fuq ix-xiri mid-djar privati skond il-livell tad-dħul. |
|
1.1.2 |
Il-gżejjer ta' l-Ewropa kollha għandu jkollhom servizzi statistiċi u l-indiċi tal-prezzijiet fil-livell lokali li jippermettu l-kejl oġġettiv ta' l-ispejjeż addizzjonali imposti mill-istatus ta' gżira. Għal dan il-għan is-servizzi statistiċi tagħhom għandhom jiżviluppaw metodoloġija ta' evalwazzjoni komuni. |
|
1.2 |
B'mod simili, l-Istati Membri u l-Eurostat għandhom jintalbu jagħmlu użu aħjar mid-data li jiġbru dwar il-prezzijiet sabiex jipproduċu indiċi dettaljati li jaqsmu ż-żidiet fil-prezzijiet skond il-kategorija tal-katina tad-distribuzzjoni u l-kategorija tal-prodotti, bi klassifikazzjoni skond jekk humiex fl-iktar livell baxx, medju jew għoli. Il-biża' hu li l-prodotti fl-inqas livell, partikularment il-prodotti ta' l-ikel, għaddew mill-ogħla żidiet fil-prezzijiet. Tqabbil tad-data tal-prezzijiet fuq livell internazzjonali li nġabret mill-istituzzjonijiet inkarigati mill-kalkolu ta' l-inflazzjoni jista' jgħinna nwieġbu l-mistoqsijiet li tqajmu fil-punt 1.4. Il-KESE jistaqsi wkoll jekk jistax ikun utli li nikkunsidraw l-iżvilupp ta' indiċi tal-prezzijiet għall-persuni mdaħħla fl-età. |
|
1.3 |
Il-Kumitat jittama li l-ħidma li qed titwettaq mill-Eurostat għall-iżvilupp ta' metodi rigorużi għall-inkorporazzjoni ta' bidliet fl-ispejjeż tad-djar privati fl-indiċi ta' l-inflazzjoni tiġi ffinalizzata malajr u tipproduċi proposti operattivi sabiex jitressqu lill-imsieħba ekonomiċi u soċjali involuti. B'mod ġenerali, il-Kumitat jitlob li jiġi assoċjat mar-reviżjonijiet metodoloġiċi ta' l-HICP ta' l-Eurostat. |
|
1.4 |
Il-Kummissjoni Ewropea għandha teżamina t-tendenzi simultanji fl-indiċi tal-prezzijiet tal-konsumatur, il-prezzijiet tal-produzzjoni u l-prezzijiet ta' l-importazzjoni, billi huwa sorprendenti li l-prezzijiet ta' importazzjoni ta' ċerti indikaturi waqgħu ħafna iżda dan ma nħassx mill-konsumatur aħħari. Ikun inaċċettabbli jekk il-konsumaturi jaċċettaw prezzijiet għoljin iż-żejjed bla bżonn minħabba nuqqas ta' informazzjoni essenzjali. Dan jista' jkollu impatt ħażin fuq il-munita unika, u jkun ta' ħsara għar-reputazzjoni tagħha, ħsara li ma tistax tiġi indirizzata. |
|
1.5 |
Minkejja li huwa konxju tad-diffikultajiet li jiffaċċja l-Eurostat fil-ġbir tad-data, il-Kumitat jistaqsi jekk huwiex possibbli li tiġi ppubblikata data dwar il-konsum tad-djar privati iktar malajr. Bħalissa ddum tliet snin sabiex tidher id-data (b'hekk iċ-ċifri għall-2005 ma ġewx ippubblikati qabel l-2008!). Ċerta data (partikularment dwar it-tqassim tad-dħul) ilha ma tiġi aġġornata mill-2001. Barraminhekk, fil-kuntest tar-rata tat-tibdil soċjali, jaf ikun aħjar jekk il-perijodu bejn is-servejs jiqsar (bħalissa huwa sitt snin). |
|
1.6 |
Fl-aħħarnett, il-KESE jirrakkomanda l-appoġġ għall-istituzzjonijiet pubbliċi u l-NGOs li jipprovdu l-informazzjoni għall-konsumaturi u jgħinuhom jagħmlu l-għażliet li kulma jmur qed isiru iktar diffiċli billi t-tekniki tal-kummerċjalizzazzjoni u l-pakketti tas-servizzi qegħdin isiru iktar u iktar sofistikati. |
2. Introduzzjoni
|
2.1 |
Sa mit-tnedija tagħha (il-parità tar-rati tal-kambju stabbiliti fl-1999, l-introduzzjoni tal-karti u l-muniti ta' l-euro fl-2002 għall-ewwel membri ta' l-Unjoni Monetarja) il-munita unika ilha s-suġġett ta' kull kritika possibbli: filwaqt li l-euro għall-ewwel ma tteħidtx bis-serjetà minħabba d-diprezzament tiegħu kontra l-muniti dinjija ewlenin, iż-żieda fil-valur tiegħu tul dawn l-aħħar tliet snin wassal għall-biża' dwar il-kompetittività tal-kumpaniji Ewropej barra mill-Ewropa. Bosta gvernijiet żiedu ma' din il-kritika sabiex jiġbdu l-attenzjoni mill-iżbalji ta' politika tagħhom stess. Minoranza żgħira saħansitra taw it-tort lill-munita unika, almenu parzjalment, għan-nuqqas ta' konverġenza ġenwina bejn il-pajjiżi fiż-żona ta' l-euro, li wassal għal sejħat sabiex pajjiżhom jirtira miż-żona ta' l-euro. |
|
2.2 |
L-istatistiċi dwar l-indiċi tal-prezzijiet għall-konsumatur armonizzati (HICP) jindikaw li l-inflazzjoni ħadet sabta 'l isfel b'mod konsiderevoli matul it-tielet fażi ta' tħejjija ta' l-Unjoni Monetarja Ewropea (EMU) u din żammet livell storikament baxx minn dak iż-żmien, probabilment għax it-tqabbil aktar faċli tal-prezzijiet qanqal il-kompetizzjoni u llimita l-għoli tal-prezzijiet. Madankollu, il-biċċa l-kbira ta' l-Ewropej jemmnu li l-euro huwa responsabbli għad-diffikultajiet li tgħaddi minnhom l-ekonomija nazzjonali tagħhom u li l-bidla għall-munita unika ħolqot pressjonijiet ta' inflazzjoni li naqqsulhom il-poter ta' l-akkwist. Barraminhekk, xi wħud huma favur li jerġgħu jibdew jintwerew il-prezzijiet biż-żewġ muniti, li jkun pass lura għal dawk li huma favur l-integrazzjoni Ewropea. Minn hekk tirriżulta n-nuqqas ta' fiduċja fl-euro u, aktar minn hekk, ta' l-Unjoni Ekonomika u Monetarja. Għalhekk, filwaqt li f'Settembru ta' l-2002, 59 % ta' l-Ewropej kienu jemmnu li l-munita unika kienet “globalment vantaġġuża” kontra 29 % tax-xettiċi (stħarriġ ta' l-Ewrobarometru, 2006). Erba' snin wara, l-entużjażmu li tqajjem minn waħda mill-akbar inizjattivi politiċi Ewropej f'dawn l-aħħar 20 sena naqas aktar u aktar, b'81.4 % taċ-ċittadini kollha jikkunsidraw li l-euro ġab miegħu żieda fil-prezzijiet. |
|
2.3 |
Sa ma daħal l-euro, il-perċezzjoni tal-konsumaturi dwar l-inflazzjoni kienet tikkorrispondi globalment ma' dik ta' l-HICP. (Harmonised Index of Consumer Prices). Dan ma baqax il-każ mis-sena 2002 'l hawn u bl-akbar diverġenza fl-2003 li wara naqset xi ftit. Mis-sena 2006, il-varjazzjoni reġgħet żdiedet. Mill-aħħar tas-sena 2004, l-inflazzjoni perċepita saret stabbli f'livell ogħla minn dak irreġistrat fl-2001.
|
|
2.4 |
Fil-biċċa l-kbira tal-pajjiżi li daħlu fl-UE fl-2004, l-inflazzjoni reali żdiedet fi żmien l-adeżjoni — fil-fatt sa mill-2003 — bħala riżultat tat-tassazzjoni indiretta u tal-prezzijiet amministrati, l-aktar fl-agrikoltura. Wara dan, din reġgħet waqgħet f'għadd ta' pajjiżi. Imma l-inflazzjoni perċepita żdiedet b'mod aktar mgħaġġel. Ir-Repubblika Ċeka hija l-uniku pajjiż fejn l-inflazzjoni perċepita hi anqas mill-inflazzjoni reali skond data mil-bidu ta' l-2008. |
|
2.5 |
Jekk nieħdu l-każ tas-Slovenja li hija l-ewwel fost dawk il-pajjiżi li adottaw il-munita unika, insibu wkoll li l-inflazzjoni perċepita żdiedet ħafna fl-2007 bl-introduzzjoni tal-karti u l-muniti ta' l-euro u l-istennijiet taż-żidiet fil-prezzijiet matul is-sentejn qabel il-bidla “ħejjew it-triq” għal din iż-żieda.
|
|
2.6 |
Dawn id-dubji dwar is-saħħa ta' l-euro jikkuntrastaw mal-verdett pożittiv tal-pajjiżi kemm Ewropej kif ukoll non-Ewropej: skond l-FMI (Fond Monetarju Internazzjonali) is-sehem ta' l-euro fir-riżervi internazzjonali żdied b'madwar 18 % fl-1999 għal madwar 25 % fl-2004. Dan is-suċċess huwa saħansitra akbar fl-ekonomiji li għadhom qed jiżviluppaw. Il-fatt li 37 % tat-transazzjonijiet tal-kambju dinjin kollha u bejn 41 % u 63 % tal-pagamenti għall-importazzjoni/esportazzjoni huma kollha denominati bl-euro, jixhdu s-suċċess tiegħu. |
|
2.7 |
L-għan ta' din l-opinjoni fuq inizjattiva proprja huwa li tispjega t-tendenzi ta' l-inflazzjoni kif ukoll ir-raġunijiet għad-differenza persistenti bejn l-inflazzjoni perċepita mill-pubbliku ġenerali u l-inflazzjoni reali u, fejn xieraq, tressaq xi rakkomandazzjonijiet. |
3. It-tendenzi tal-prezzijiet fiż-żona ta' l-euro u fit-tliet pajjiżi li mhux membri fiha
|
3.1 |
Għal ħafna Ewropej, l-euro ġab miegħu żieda fil-prezzijiet. Imma kieku dak kien il-każ, kien ikun hemm differenza fl-inflazzjoni tal-pajjiżi fiż-żona ta' l-euro u dik fi bnadi oħra. Madankollu, il-bidla fil-prezzijiet fiż-żona ta' l-euro kienet simili għal dik fit-tliet pajjiżi (id-Danimarka, ir-Renju Unit, l-Isvezja) li f'dak iż-żmien ma kellhomx il-munita unika. |
|
3.1.1 |
Il-matriċi ta' korrelazzjoni jindika safejn il-movimenti fil-prezzijiet huma, minn naħa, simili bejn iż-żona ta' l-euro u t-tliet pajjiżi l-oħra u wkoll bejn kull wieħed minn dawn il-pajjiżi. Iċ-ċifri ta' kull kaxxa jvarjaw bejn 0 (l-ebda korrelazzjoni) u 1 (korrelazzjoni perfetta).
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
3.1.2 |
Il-korrelazzjoni bejn l-inflazzjoni taż-żona ta' l-euro u dik tar-Renju Unit u l-Isvezja żdiedet wara d-dħul ta' l-euro. Fid-Danimarka ġara l-kontra. Madankollu, il-korrelazzjoni bejn il-prezzijiet Daniżi u Ingliżi tiġi fix-xejn u l-korrelazzjoni mal-prezzijiet Svediżi tibqa' stabbli imma aktar dgħajfa. |
|
3.1.3 |
Huwa fatt impressjonanti wkoll li tinnota li, b'eċċezzjoni tad-Danimarka mar-Renju Unit, il-korrelazzjoni ta' dawn it-tliet pajjiżi li ma adottawx l-euro hija aktar b'saħħitha maż-żona ta' l-euro milli bejniethom. |
|
3.2 |
Dan juri li l-movimenti tal-prezzijiet fiż-żona ta' l-euro ma jistgħux jiġu attribwiti għall-euro peress li dawn kienu l-istess fil-pajjiżi li ma adottawx il-munita unika. |
|
3.3 |
It-tabella li ġejja turi t-12-il kategorija ewlenin ta' prodotti u servizzi (skond il-funzjoni tal-konsum individwali tad-djar privati) li jiġu kkunsidrati fil-kalkolu ta' l-HICP, tindika wkoll il-weighting rispettiva tagħhom u r-ritmu ta' aċċelerazzjoni fil-prezzijiet fis-sentejn ta' qabel u wara l-euro. F'dan il-livell il-konklużjoni hija li tlieta biss mill-kategoriji kollha juru żieda ċara fil-prezzijiet: ix-xorb alkoħoliku u t-tabakk (li għalihom l-għoli fil-prezzijiet jista' jiġi spjegat b'taxxi tad-dazju ogħla) is-saħħa u t-trasport. Fl-istess ħin, huwa minnu li tqassim iktar dettaljat taċ-ċifri juri aċċelerazzjoni fil-prezzijiet f'ċerti oqsma (per eżempju, l-inflazzjoni fil-prezz tal-kiri b'+1.5 % bejn l-2000 u l-2002 għal 2 % bejn l-2002 u l-2004).
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
4. Raġunijiet għad-differenza bejn l-inflazzjoni perċepita u osservata
4.1 Spjegazzjonijiet soċjo-ekonomiċi
|
4.1.1 |
L-introduzzjoni ta' l-euro ħabtet max-xhur li ġew wara l-11 ta ' Settembru u li ċċajpru bi klima ta' nuqqas ta' sigurtà globali, inkluża dik ekonomika. Dis-sitwazzjoni ħraxet bit-tnaqqis fl-attività ekonomika, perijodu li kkuntrasta bil-kbir mas-snin ta' l-1999 u l-2000, snin ta' tkabbir eċċezzjonali. |
|
4.1.2 |
Spjegazzjoni waħda għad-differenza persistenti bejn l-inflazzjoni perċepita u l-inflazzjoni reali tinsab f'taħlita ta' bosta fatturi: il-frekwenza ta' xiri ta' prodotti u servizzi differenti mdaħħlin fil-kalkolu ta' l-HICP; il-bidla fil-prezzijiet rispettivi tagħhom, l-importanza li jingħataw mill-konsumaturi. |
|
4.1.2.1 |
It-tabella li ġejja tipprova tagħti stampa oġġettiva ta' dawn il-fatturi billi tqassam l-eżempji kollha ta' l-HICP f'ħames “familji”: il-prodotti u s-servizzi li jinxtraw regolarment (talinqas darba fix-xahar), dawk li jinxtraw inqas frekwenti u dawk li l-frekwenza tax-xiri tagħhom tvarja skond l-individwi u ċ-ċirkostanzi. Għall-ewwel żewġ kategoriji ssir distinzjoni wkoll skond jekk il-prodott jew is-servizz huwiex soġġett għal kompetizzjoni qawwija nazzjonali jew internazzjonali. |
|
4.1.2.2 |
Mit-tabella jidher ċar li globalment, il-prezzijiet ta' l-indikaturi li jkollhom kompetizzjoni dgħajfa żdiedu ħafna aktar malajr mill-inflazzjoni medja matul is-snin 2000-2007 (+2.12 %). It-tabella tikkonferma wkoll li l-prezzijiet ta' prodotti li jinxtraw inqas spiss u li jkunu soġġetti għal kompetizzjoni qawwija, kellhom sehem importanti biex jimmoderaw l-inflazzjoni (+0.37 %), kif ukoll jispjegaw parti kbira mill-inflazzjoni (b'weighting ta' 27 %, eżatt wara l-grupp “xiri regolari/kompetizzjoni dgħajfa” b'34 %).
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
4.1.2.3 |
Ir-rwol ta' xiri mhux regolari b'kompetizzjoni qawwija jirrifletti t-tendenzi tal-kummerċ internazzjonali u tal-bidliet strutturali tiegħu. Fl-1995, żewġ terzi mill-importazzjoni ta' prodotti manifatturati importati minn pajjiżi barra ż-żona ta' l-euro ġew minn pajjiżi bi prezzijiet għoljin. Fl-2005, is-sehem tagħhom niżel għal 50 %. Dan it-tnaqqis huwa dovut għar-Renju Unit, għall-Ġappun u għall-Istati Uniti filwaqt li s-sehem ta' l-ekonomiji li qed jiżviluppaw u, ftit inqas tal-pajjiżi membri ġodda, kiber. Il-bidliet fir-rati tal-kambju setgħu wkoll inkoraġġew/żammew lura r-relazzjonijiet kummerċjali ma' l-imsieħba fiż-żona ta' l-euro. Sehem tal- (gruppi ta') pajjiżi fl-importazzjoni taż-żona ta' l-euro
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
4.1.3 |
Il-prezzijiet kienu ħafna inqas stabbli mill-2002 'l hawn milli fis-snin qabel l-introduzzjoni tal-karti u l-muniti ta' l-euro.
|
|
4.1.4 |
Il-livell tad-dħul tal-familji jispjega l-perċezzjoni tagħhom fir-rigward tal-bidla fil-prezzijiet. Barraminhekk, il-perċezzjonijiet differenti tal-popolazzjoni jistgħu jissaħħu biż-żieda tan-numru ta' persuni li jgħixu waħidhom u li għandhom salarju/dħul wieħed biex ilaħħqu ma' l-ispejjeż kollha. Is-sitwazzjoni hi b'mod speċjali diffiċli fejn ikun hemm it-tfal, għal dawk bi dħul baxx, għal dawk in-nies bi ftit kwalifiki, għan-nisa (li għadhom ibatu minn diskriminazzjoni fejn jidħlu salarji u impjiegi) u għal persuni b'kuntratti tax-xogħol flessibbli.
|
|
4.1.5 |
Ta' min jinnota li l-karatteristiċi tal-prodotti u s-servizzi li jiffurmaw l-HICP jistgħu jinbidlu minn sena għal oħra biex jirriflettu titjib fil-kwalità tagħhom, mingħajr ma jinbidel il-prezz. Imma, billi l-indiċi ma jqisx bidla bħal din, dik tkun irreġistrata bħala tnaqqis fil-prezz fl-indiċi (anke jekk, dan ma jeskludix li l-prodott/servizz hekk kif kien qabel ma jkunx aktar disponibbli fis-suq għall-konsumaturi. B'hekk it-tnaqqis fil-prezz għandu mnejn ikun mhux ħlief teoretiku mingħajr ma jikkorrispondi mas-sitwazzjoni reali). Skond il-BĊE, il-piż fl-ispejjeż tal-prodotti li l-kwalità tagħhom tipikament tittejjeb ħafna u aktar spiss huwa stmat għal madwar 8-9 % ta' l-HICP globali. Eżempji ta' dan jinkludu l-karozzi, il-kompjuters u ċ-ċellulari. |
|
4.1.6 |
Hemm bżonn ukoll infakkru fil-prattika ta' xi bejjiegħa bl-imnut u xi kumpaniji li meta qalbu għall-użu tal-karti u l-muniti ta' l-euro, qarrbu l-prezzijiet lejn l-għoli (kiri), minkejja li xi spejjeż supplementari xorta jistgħu jkunu ġustifikati bit-tikkettar, eċċ. jew mill-fatt li xi għoli fil-prezzijiet ma kellux riperkussjonijiet diretti għax il-bejjiegħa ppreferew “jolqtu żewġ għasafar b'ġebla waħda” billi jistennew li tidħol l-euro. L-Eurostat jemmen li l-kontribut tal-bidla għall-euro jgħodd għal bejn 0.12 u 0.29 % ta' l-HICP globali taż-żona ta' l-euro fl-2002. |
|
4.1.7 |
Fl-aħħarnett, xi ġrajjiet iżolati, mingħajr rabta mal-munita unika, ħabtu mal-bidla għall-euro u setgħu kkontribwew għal żieda fl-inflazzjoni perċepita. Dawn jinkludu ż-żieda kbira fil-prezz taż-żejt (+35 % bejn Diċembru 2001 u April 2002) u fil-ħsad fqir marbut max-xitwa qalila fl-Ewropa u li wkoll laqtet l-ekonomiji barra ż-żona ta' l-euro. |
4.2 Spjegazzjonijiet psikoloġiċi
|
4.2.1 |
Il-konsumaturi jistgħu jkunu aktar sensittivi għall-għoli fil-prezzijiet milli għat-tnaqqis fil-prezzijiet, hu x'inhu l-prodott konċernat, u din is-sensittività setgħat ħraxet bil-qabża fid-dlam li kienet tirrappreżenta l-munita unika l-ġdida, min-nuqqas ta' fiduċja mnissla min-numru akbar ta' prezzijiet differenti mwaħħlin għall-istess oġġett wara l-bidla għall-euro u mid-daqs ta' l-ispejjeż marbuta mal-prodotti u s-servizzi li jkunu għolew fil-prezz (kiri, prodotti ta' l-ikel, petrol). |
|
4.2.2 |
Peress li l-ispejjeż tad-dar għas-sidien bħalissa huma esklużi mill-qoffa ta' l-HICP, iż-żidiet qawwija fil-prezzijiet tal-proprjetà f'xi pajjiżi jistgħu jispjegaw id-differenza bejn l-inflazzjoni perċepita u l-inflazzjoni reali. |
|
4.2.3 |
Huwa minnu wkoll li l-konsumaturi li jikkonvertu l-prezz ta' l-euro fil-munita nazzjonali ta' qabel ta' xi prodott li jkunu beħsiebhom jixtru, jirreferu għall-prezz li kien fis-seħħ qabel ma daħal l-euro. Dan jagħti lok għal distorsjoni billi l-prezz ta' qabel ma jkunx għadu jgħodd minħabba l-inflazzjoni (3). |
|
4.2.4 |
Ta' min jinnota wkoll il-konfużjoni li ta' spiss issir minn ħafna konsumaturi, u saħansitra osservaturi, bejn il-bidla fil-poter ta' l-akkwist u l-istennijiet dejjem jikbru fejn jidħol il-livell ta' l-għajxien. Ħafna indiċi jimmiraw li juru li l-istennijiet fil-livell ta' l-għajxien tal-konsumaturi huma ħafna aktar stimulati minn qabel b'bidliet spissi fit-teknoloġija, id-dehra ta' prodotti jew servizzi ġodda (li għandhom it-tendenza li “jiżdiedu” mal-konsum ta' kuljum), marketing dejjem aktar sofistikata u tixrid mgħaġġel ħafna ta' livelli ta' konsum minħabba l-pressjoni soċjali. B'hekk ix-xiri, per eżempju, ta' GPS li jiżdied ma' konsum ieħor jew tal-ħxejjex li huma maħsulin minn qabel u mħejjija bil-lest, jagħtu l-impressjoni li jżidu l-piż fuq il-poter ta' l-akkwist iżda fil-fatt il-pressjoni fuq il-baġit tal-familji sseħħ minħabba l-istennijiet li jogħlew iktar malajr mid-dħul. |
4.3 Spjegazzjonijiet metodoloġiċi
|
4.3.1 |
L-għan hawnhekk m'huwiex li niddubitaw il-validità ta' l-HICP li joqgħod fuq l-osservazzjoni u r-rapporti ta' kull xahar mill-uffiċċji nazzjonali ta' l-istatistika ta' aktar minn 700 prodott u servizz rappreżentattivi, li jikkorrispondi ma' kważi 1.7 miljun osservazzjoni f'180 000 post ta' bejgħ (points of sale) fix-xahar. |
|
4.3.2 |
Madankollu, huwa importanti li niftakru li l-indiċi armonizzat tal-prezzijiet għall-konsum jirriżulta minn ċerti konvenzjonijiet, l-aktar f'dak li għandu x'jaqsam ma' (1) l-għażla tal-prodotti u s-servizzi li jservu bħala indikaturi u li ser jintużaw sabiex jiġi kompilat l-indiċi u (2) il-weighting ta' kull wieħed minn dawn l-indikaturi. |
|
4.3.3 |
Madankollu, hekk kif turi t-tabella hawn isfel, l-istruttura ta' l-ispejjeż tad-djar privati tinbidel relattivament skond id-dħul tagħhom. Il-varjazzjonijiet l-aktar qawwija jidhru fil-kiri reali tad-djar, li jirrappreżenta spiża ta' ħames jew sitt darbiet iktar għall-20 % tal-familji bl-inqas dħul milli għall-20 % ta' l-iktar għonja, fejn il-proprjetajiet jistgħu jkunu jew mikrijin jew okkupati mis-sidien. Għaldaqstant dawn ikollhom fehma differenti tal-bidliet fil-prezzijiet tal-proprjetà. Il-familji l-aktar foqra jonfqu wkoll 81 % aktar mid-dħul tagħhom fuq l-ikel u x-xorb non-alkoħoliku, u dan jagħmilhom aktar sensittivi għal żidiet fil-prezzijiet ta' dawn il-prodotti ta' l-ikel fis-swieq dinjija. Il-familji aktar sinjuri jonfqu 67 % aktar fuq karozzi ġodda mill-familji fl-ewwel kwintila. Billi fil-perijodu 2000-2008, il-prezzijiet tal-karozzi ġodda nbidlu ħafna aktar bil-mod mill-HICP, dawn il-familji gawdew ħafna minn din it-tendenza pożittiva.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
4.3.3.1 |
It-tabella li ġejja turi d-differenzi fl-inflazzjoni esperjenzati mill-grupp f'naħat opposti ta' l-ispettru tad-dħul, skond il-profil tal-konsum tagħhom u timmarka d-differenza bejniethom mill-1996. Matul dawn l-aħħar 12-il sena l-inflazzjoni li laqtet l-ifqar djar qabżet dik ta' l-iktar djar għonja b'sitt darbiet. L-oppost ġara tliet darbiet u fi tliet snin ma kien hemm l-ebda differenza sinifikanti.
|
|
4.3.3.2 |
Apparti minn dan l-effett strutturali, jidher li f'perijodi fejn il-prezzijiet ta' l-ikel jiżdiedu malajr l-ifqar djar li jixtru l-marki rħas jew li jixtru fi ħwienet bi skontijiet kbar ser jintlaqtu agħar billi l-materji primi ta' l-ikel jgħoddu għal proporzjon ogħla tal-prezz li jħallas il-konsumatur aħħari (billi s-sehem ta' l-imballaġġ u l-ispejjeż tal-marketing huma inqas). |
|
4.3.3.3 |
Barraminhekk, l-ifqar djar ma jistgħux inaqqsu l-impatt ta' prezzijiet ogħla fuq il-baġit tagħhom billi r-rata ta' l-iffrankar hija strutturalment baxxa u jsibuha iktar diffiċli li jiksbu l-kreditu. Fil-fatt dawn huma fir-riskju li jaqgħu fin-nassa tad-dejn. |
|
4.3.3.4 |
Din is-sejba tapplika wkoll fil-livell ta' l-Istati Membri billi kif turi t-tabella hawn isfel, id-djar jallokaw proporzjonijiet differenti tad-dħul tagħhom lil kategoriji differenti ta' prodotti u servizzi skond il-post ġeografiku tagħhom (per eżempju, l-istatus ta' gżira jfisser spejjeż tat-trasport għoljin) u l-livell ta' żvilupp soċjoekonomiku (il-familji Rumeni u Bulgari jonfqu kważi tliet darbiet mid-dħul tagħhom fuq l-ikel iktar mill-kontropartijiet tagħhom f'pajjiżi oħrajn), eċċ. L-aħħar żewġ kolonni juru l-livell sa fejn l-infiq relattiv ta' kull grupp ta' pajjiżi jew fiż-żona ta' l-euro huma omoġenji (iktar ma jkun baxx il-koeffiċjent tal-varjazzjonijiet, iktar ma tikber l-omoġeneità). Filwaqt li hemm similitaritajiet qawwija bejn il-pajjiżi taż-żona ta' l-euro, dan japplika inqas għal gruppi ta' pajjiżi oħra. Dan juri l-limiti ta' l-HICP li, billi huwa bbażat fuq weightings medji, ma jistax, skond id-definizzjoni tiegħu stess, jirrifletti s-sitwazzjoni speċifika ta' pajjiżi differenti. Fil-kuntest ta' l-implikazzjonijiet għall-politika monetarja u l-inflazzjoni, il-pajjiżi li daħlu fiż-żona ta' l-euro m'għandhomx jissottovalutaw dan il-punt.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
4.3.4 |
Bl-istess mod, teżisti differenza kultant konsiderevoli bejn l-istruttura medja ta' l-ispejjeż ta' konsum u l-mod kif l-indikaturi jingħataw weighting fl-HICP. B'hekk, bejn wieħed u ieħor, il-familji taż-żona ta' l-euro nefqu 27.5 % tad-dħul tagħhom fid-djar, l-ilma u l-enerġija u madankollu din is-sezzjoni tgħodd biss għal 16.3 % ta' l-HICP. Is-saħħa u l-assigurazzjoni wkoll ingħataw weighting baxxa. Min-naħa l-oħra, l-HICP tagħti weighting għolja wisq lill-ikel, it-trasport u l-grupp ta' “lukandi, ristoranti u ħwienet tal-kafè”. |
Brussell, id-9 ta' Lulju 2008.
Il-President
tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew
Dimitris DIMITRIADIS
(1) Ara l-opinjoni tal-KESE dwar Il-konsegwenzi ekonomiċi u soċjali tat-tendenzi fis-swieq finanzjarji, ĠU C 10, 15.1.2008, p. 96, punt 1.14.
(2) Bank Nazzjonali tal-Belġju L'évolution de l'inflation en Belgique: une analyse de la Banque nationale de Belgique réalisée à la demande du gouvernement fédéral (It-tendenza ta' l-inflazzjoni fil-Belġju: Analiżi mill-Bank Nazzjonali tal-Belġju mwettaq fuq talba tal-Gvern Federali), Revue économique, 2008, p. 17.
(3) Eżempju: jkolli ħsieb nixtri karozza fl-aħħar ta' l-2002 u niftakar li sena qabel kieku kienet tiswieli 100. 100 illum iservuni bħala referenza imma minn dak iż-żmien, l-inflazzjoni mkejla mill-HICP kienet ta' 2.2 tant li l-prezz li għalih irrid nirreferi mhux 100 imma 102.2. Jekk nagħmel dan fl-2007, il-varjazzjoni tkun aktar kbira għax il-prezz għandu mnejn ikun ta' 114!