52006PC0220




[pic] | KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ |

Brussel 19.5.2006

KUMM(2006) 220 finali

2006/0074 (ACC)

Proposta għal

DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL

dwar l-iffirmar ta’ Ftehim ta’ Kooperazzjoni dwar Sistema Globali ta’ Navigazzjoni Ċivili bis-Satellita (GNSS) bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri u r-Renju tal-Marokk

(preżentata mill-Kummissjoni)

A) MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI

IL-KUNTEST TAL-PROPOSTA |

Il-motivazzjonijiet u l-għanijiet tal-proposta Minħabba n-natura internazzjonali tiegħu, il-programm GALILEO ħeġġeġ lil diversi pajjiżi biex jitolbu l-konklużjoni ta’ Ftehim ta’ Kooperazzjoni ma’ l-Unjoni Ewropea. Il-Marokk esprima uffiċjalment l-interess tiegħu f’Awissu 2004. Il-Kummissjoni Ewropea, fuq il-bażi ta’ mandat biex tinnegozja li ngħatalha mill-Kunsill f’April 2005, iffirmat ftehim ma’ l-awtoritajiet Marokkini fit-8 ta’ Novembru 2005. Il-Kummissjoni Ewropea tipproponi lill-Kunsill biex jawtorizza l-iffirmar tal-ftehim ta’ kooperazzjoni bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha u r-Renju tal-Marokk. |

Il-Kuntest ġenerali Il-Marokk għandu ħila kbira fil-qasam tat-teknoloġija u ta’ l-applikazzjonijiet spazjali permezz ta’ entitajiet differenti. Huwa jixtieq, min-naħa l-waħda, jgħaqqad ix-xogħlijiet ta’ dawn l-entitajiet differenti billi joħloq grupp b’interess komuni u, min-naħa l-oħra, jiżviluppa l-użu tar-radjonavigazzjoni bis-satellita fit-territorju tiegħu u fir-reġjun tal-madwar (il-Mediterran tal-Punent u l-Afrika tal-Punent) billi jikkonċentra fuq applikazzjonijiet speċifiċi għal din iż-żona. Il-kuntatti fir-rigward tal-parteċipazzjoni tal-Marokk fil-programm GALILEO bdew fl-24 ta’ Marzu 2004 waqt laqgħa bejn il-Ministru Marokkin tat-Tagħmir u t-Trasport u d-Direttur Ġenerali ta’ l-Enerġija u t-Trasport fil-Kummissjoni Ewropea. Fid-9 ta’ Awissu 2004, il-Ministru Marokkin tat-Tagħmir u t-Trasport bagħat ittra lid-Direttur Ġenerali ta’ l-Enerġija u t-Trasport fil-Kummissjoni Ewropea dwar ix-xewqa ta’ pajjiżu li jissieħeb b’mod sħiħ fil-proġett GALILEO permezz ta’ adeżjoni fl-intrapriża komuni GALILEO. Fis-6 ta’ Ottubru 2004 saret laqgħa ma’ delegazzjoni mmexxija mill-Ministru Marokkin tat-Tagħmir u t-Trasport u magħmula minn rappreżentanti tal-Ministeri Marokkini kkonċernati sabiex jiġu stipulati l-modalitajiet tal-kooperazzjoni bejn il-Marokk u l-Komunità Ewropea fil-qafas ta’ ftehim li għandu jiġi konkluż bejn iż-żewġ partijiet. Fit-13 ta’ Ottubru, il-Ministru kiteb lid-Direttur Ġenerali għat-tieni darba biex jikkonfermalu r-rieda tal-Marokk li tikkonkludi Ftehim ta’ Kooperazzjoni mal-Komunità Ewropea dwar is-sistema ta’ radjonavigazzjoni bis-satellita għall-użu ċivili. Il-kuntest ta’ kooperazzjoni mal-Marokk ippreparat waqt il-laqgħat preliminari jinkludi kooperazzjoni multilaterali, industrijali u xjentifika li tittratta iktar b’mod speċjali dwar il-qasam ta’ l-applikazzjonijiet, l-iżjed ta’ l-azzjonijiet ta’ l-istandardizzar, is-sorveljanza ta’ l-integrità reġjonali u l-investimenti finanzjarji f’GALILEO. L-intrapriżi Marokkini u Ewropej żammew rabtiet ta’ kooperazzjoni industrijali fis-settur spazjali għal diversi snin. Għalhekk, hemm bażi soda sabiex tinfirex il-kooperazzjoni f’dan il-qasam ta’ importanza kbira għaż-żewġ partijiet. Il-Ftehim għandu jintuża biex jipproteġi u jappoġġja dan l-interess u biex ifittex li jiżviluppa l-kooperazzjoni bejn l-intrapriżi taż-żewġ partijiet. |

Id-dispożizzjonijiet fis-seħħ fil-qasam tal-proposta Fit-18 ta’ Frar 2004, il-Kummissjoni adottat Komunikazzjoni intitolata "Rapport ta’ progress dwar il-programm ta’ riċerka GALILEO fil-bidu ta’ l-2004" li fil-Kapitolu 2, intitolat "Il-bidu tal-kooperazzjoni internazzjonali", jiddefinixxi strateġija għall-iżvilupp tad-dimensjoni internazzjonali ta’ GALILEO. Fil-konklużjonijiet tiegħu adottati fid-9 ta’ Marzu 2004 fuq il-bażi ta’ din il-Komunikazzjoni, il-Kunsill "iħeġġeġ l-iżvilupp tal-kooperazzjoni internazzjonali f’dan il-qasam". Fil-21 ta’ April 2005, il-Kunsill adotta direttivi ta’ negozjati li jawtorizzaw lill-Kummissjoni biex tiftaħ in-negozjati biex tistabbilixxi Ftehim ta’ Kooperazzjoni dwar Sistema Globali ta’ Navigazzjoni Ċivili bis-Satellita (GNSS) bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri u r-Renju tal-Marokk. |

Il-koerenza mal-politika u l-għanijiet ta’ l-Unjoni It-twaqqif ta’ netwerk ta’ navigazzjoni u ta' pożizzjonament fl-Ewropa huwa aspett ċentrali tal-politika komunitarja li għandu l-għan li jintegra b’mod totali l-infrastrutturi tat-trasport bl-art, bil-baħar u bl-ajru sabiex tiġi garantita navigazzjoni sikura, mingħajr waqfien, ekonomika u li tħares l-ambjent. It-testi leġiżlattivi jittrattaw dwar l-iżviluppp ta’ dan in-netwerk: - ir-Regolament tal-Kunsill (KE) 876/2002, tal-21 ta’ Mejju 2002, li joħloq l-intrapriża komuni Galileo; - ir-Regolament tal-Kunsill (KE) 1321/2004, tat-12 ta’ Lulju 2004, dwar l-istrutturi tal-ġestjoni tal-programm Ewropew tar-radjonavigazzjoni bis-satellita; - ir-Regolament tal-Kunsill (KE) 1334/2000, tat-22 ta’ Ġunju 2000, li jistabbilixxi reġim komunitarju ta’ kontroll ta’ l-esportazzjoni ta’ assi u teknoloġiji ta’ użu doppju, kif emendat l-aħħar bir-Regolament 2432/2001 ta’ l-20 ta’ Novembru 2001 u bir-Regolament tal-Kunsill (KE) 880/2002 tas-27 ta’ Mejju 2002; - il-Ftehim Ewro-Mediterranju li jistabbilixxi assoċjazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, min-naħa l-waħda, u r-Renju tal-Marokk, min-naħa l-oħra, li daħal fis-seħħ fl-1 ta’ Marzu 2000. Għandha tingħata wkoll attenzjoni partikolari lill-impenji tal-Marokk fir-rigward tal-protezzjoni tal-proprjetà intelletwali u tal-parteċipazzjoni fl-isforzi multilaterali tan-nonproliferazzjoni. Il-kooperazzjoni għandha ssir ukoll fil-kuntest tal-ħarsien tat-testi leġiżlattivi dwar il-kontroll ta’ l-esportazzjoni, bħar-Regolament tal-Kunsill (KE) 1334/2000 emendat bir-Regolamenti (KE) 2432/2001 u (KE) 880/2002. |

IL-KONSULTAZZJONI TAL-PARTIJIET IKKONĊERNATI U L-ANALIŻI TA’ L-IMPATT |

Il-Konsultazzjoni tal-partijiet ikkonċernati |

Il-metodi ta’ konsultazzjoni użati, is-setturi prinċipali maħsuba u l-profil ġenerali tal-persuni kkonċernati Il-kumitat speċjali tal-Kunsill għall-programm GALILEO ġie kkonsultat skond id-direttivi tan-negozjati. Il-kumitat għas-sigurtà ta’ GALILEO ġie wkoll mgħarraf u aġġornat matul il-proċess kollu tan-negozjati. Barra minn hekk, fil-livell tal-Kummissjoni, id-diversi DĠ interessati ġew informati bl-iżviluppi kollha. |

Sintesi tat-tweġibiet riċevuti u tal-mod kif dawn tqiesu Tqiesu kif jixraq il-kummenti kollha ta’ l-Istati Membri u tas-Servizzi tal-Kummissjoni. |

Il-kisba u l-użu ta’ għarfien espert |

L-oqsma xjentifiċi / ta’ l-għarfien ikkonċernati Il-qasam ta’ l-għarfien espert jikkonċerna prinċipalment in-navigazzjoni bis-satellita u l-applikazzjonijiet tagħha. |

Il-metodoloġija użata L-esperti ġew ikkonsultati b’mod regolari u pparteċipaw fin-negozjati sabiex ikunu ċerti mill-kapaċitajiet u l-interess tal-pajjiż biex jipparteċipa fil-programm. |

L-organizzazzjonijiet prinċipali / l-esperti prinċipali kkonsultati L-intrapriża komuni ta’ GALILEO, li tmexxi l-fażi kollha ta’ l-iżvilupp tal-programm GALILEO, u l-Aġenzija Spazjali Ewropea, li timplimenta l-fażi tal-validazzjoni fl-orbita, ġew inklużi ħafna u pparteċipaw fl-istadji kollha tal-proċedura tan-negozjati. |

Sintesi ta’ l-opinjonijiet riċevuti u użati L-eżistenza ta’ riskji potenzjalment gravi u b’konsegwenzi irriversibbli ma ssemmietx. |

Kollha stqarrew il-bżonn ta’ kooperazzjoni stretta mar-Renju tal-Marokk, pajjiż minn ta’ quddiem fir-reġjun Mediterranju. Is-sistema EGNOS, li serviet ta’ prekursur tas-sistema GALILEO fil-programm EUROMED, għandha għalhekk tinfirex fil-qafas tal-politika tal-viċinat. |

Mezzi użati biex ir-riżultati ta’ l-esperti jitpoġġew għad-dispożizzjoni tal-pubbliku Il-konklużjonijiet ta’ l-esperti ġew integrati fil-Ftehim. |

L-Analiżi ta’ l-impatt Minħabba li l-Marokk huwa pajjiż dinamiku ħafna fis-settur ta’ l-iżvilupp ta’ l-applikazzjonijiet tas-servizzi ta’ navigazzjoni bis-satellita, l-introduzzjoni tas-servizzi GALILEO fis-suq Marokkin u f’dawk tar-reġjuni tal-Mediterran tal-Punent u ta’ l-Afrika tal-Punent għandha impatt ekonomiku importanti. Huwa stmat li s-servizzi ta’ navigazzjoni bis-satellita se joħolqu, minn hawn sa l-2020; suq globali ta’ xi 300 biljun euro, b’mill-inqas 3 biljun riċevitur fis-servizz. GALILEO se joħloq 150 000 impjieg ta’ kwalifikazzjoni għolja fl-Ewropa. L-Awtorità Ewropea tas-Sorveljanza GNSS, maħluqa bir-Regolament tal-Kunsill 1321/2004, 12 ta’ Lulju 2004, se tassigura ċ-ċertifikazzjoni xierqa tas-sistemi u se ssir l-awtorità inkarigata mill-konċessjoni ta’ GALILEO. L-awtorità se tassigura wkoll il-kontinwità ta’ l-attivitajiet koperti minn dan il-Ftehim. |

L-ELÉMENTI ĠURIDIċI TAL-PROPOSTA |

Taqsira tal-miżuri proposti Il-Kummissjoni tipproponi lill-Kunsill biex jawtorizza l-iffirmar Ftehim ta’ Kooperazzjoni dwar Sistema Globali ta’ Navigazzjoni Ċivili bis-Satellita (GNSS) bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri u r-Renju tal-Marokk. |

Il-bażi ġuridika L-Artikoli 133 u 170, flimkien ma’ l-ewwel sentenza ta’ l-ewwel subinċiż tal-paragrafu 2 ta’ l-Artikolu 300, tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea. |

Il-prinċipju tas-sussidjarjetà Il-prinċipju tas-sussidjarjetà japplika sakemm il-proposta ma tkunx tikkonċerna qasam li jaqa’ taħt il-kompetenza esklussiva tal-Komunità. |

L-għanijiet tal-proposta ma jistgħux jitwettqu b’mod suffiċjenti permezz ta’ l-azzjoni ta’ l-Istati Membri għar-raġunijiet li ġejjin. |

GALILEO, li għandu spejjeż stmati għal iktar minn 3 biljun euro, huwa inizjattiva Ewropea li l-ebda Stat m’hu lest jiffinanzja waħdu. |

L-għanijiet tal-proposta jistgħu jitwettqu aħjar permezz ta’ azzjoni tal-Komunità għar-raġunijiet li ġejjin. |

Il-ħila industrijali fis-settur spazjali hija mifruxa f’diversi pajjiżi Ewropej. |

L-infrastruttura tan-navigazzjoni bis-satellita tkopri t-territorji Ewropej kollha. |

L-aspetti koperti minn dan il-ftehim jikkonċernaw kwistjonijiet li, min-natura tagħhom, jitolbu azzjoni fil-livell Komunitarju, per eżempju l-istandardizzari u ċ-ċertifikazzjoni. |

Il-proposta hi għalhekk konformi mal-prinċipju tas-sussidjarjetà. |

Il-prinċipju tal-proporzjonalità Il-proposta hi konformi mal-prinċipju tal-proporzjonalità għar-raġunijiet li ġejjin. |

Il-Ftehim huwa sempliċi kemm jista’ jkun minħabba li jiggarantixxi li pajjiżi mhux Ewropej se jappoġġjaw il-programm fl-aspetti prinċipali kollha (in-normi, iċ-ċertifikazzjoni, l-attribuzzjoni ta’ frekwenzi, eċċ.). Huwa jippermetti wkoll li jiġu eżegwiti proġetti ta’ riċerka speċifiċi komuni fil-qasam tan-navigazzjoni bis-satellita. |

Il-Ftehim ma jipprevedix xi skambju ta’ fondi. |

L-għażla tal-mezzi |

Mezz(i) propost(i): ieħor. |

Mezzi oħra ma kinux ikunu xierqa għar-raġunijiet li ġejjin. Ftehim internazzjonali huwa l-uniku mezz li jassigura l-kooperazzjoni tar-Renju tal-Marokk fil-promozzjoni ta’ GALILEO. Jekk ma jiġi konkluż l-ebda ftehim, dan il-pajjiż jibbaża s-servizzi kollha tiegħu ta' pożizzjonament u ta’ navigazzjoni fuq sistemi oħra (prinċipalment il-GPS) u dan ikun jista’ jwassal biex is-suċċess ekonomiku ta’ GALILEO jiġi kompromess. |

L-EFFETT FUQ IL-BAġIT |

Il-proposta m’għandhiex effett fuq il-baġit tal-Komunità. |

INFORMAZZJONI SUPPLIMENTARI |

Eżaminar mill-ġdid / reviżjoni / klawsola ta’ soppressjoni awtomatika |

Il-proposta tinkludi klawsola ta’ soppressjoni awtomatika ta’ l-att leġiżlattiv kollu jew ta’ parti minnu, jekk ma jintlaħqux ċerti kondizzjonijiet li ġew stabbiliti minn qabel. |

1. B) Il-Proposta

Id-deċiżjoni proposta

Il-Kummissjoni tipproponi lill-Kunsill, fuq il-bażi ta’ l-Artikoli 133 u 170, flimkien ma’ l-ewwel sentenza ta’ l-ewwel subinċiż tal-paragrafu 2 ta’ l-Artikolu 300, tat-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, biex jawtorizza l-iffirmar ta’ Ftehim ta’ Kooperazzjoni dwar Sistema Globali ta’ Navigazzjoni Ċivili bis-Satellita (GNSS) bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri u r-Renju tal-Marokk.

2006/0074 (ACC)

Proposta għal

DEĊIŻJONI TAL-KUNSILL

dwar l-iffirmar ta’ Ftehim ta’ Kooperazzjoni dwar Sistema Globali ta’ Navigazzjoni Ċivili bis-Satellita ( GNSS ) bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri u r-Renju tal-Marokk

IL-KUNSILL TA' L-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 133 u 170, flimkien ma' l-ewwel sentenza ta' l-ewwel subinċiż tal-paragrafu 2 ta' l-Artikolu 300 tiegħu,

Billi:

(1) Il-Kummissjoni nnegozjat, f’isem il-Komunità, Ftehim mar-Renju tal-Marokk

(2) Suġġett għall-konklużjoni possibbli tiegħu f’data aktar ‘il quddiem, il-Ftehim inizjalat fit-8 ta’ Novembru 2005 għandu jiġi ffirmat,

IDDEĊIEDA KIF ĠEJ:

Artikolu Uniku

Suġġett għall-konklużjoni possibbli tal-Ftehim f’data fil-ġejjieni, il-President tal-Kunsill b'dan huwa awtorizzat li jinnomina l-persuna bis-setgħa li tiffirma, f’isem il-Komunità u l-Istati Membri tagħha, il-Ftehim ta’ Kooperazzjoni dwar Sistema Globali ta’ Navigazzjoni Ċivili bis-Satellita ( GNSS ) bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri u r-Renju tal-Marokk.

It-test tal-Ftehim huwa mehmuż ma' din id-Deċiżjoni.

Magħmula Brussell, fil-

Għall-Kunsill

Il-President

ANNESS

FTEHIM TA’ KOOPERAZZJONI

DWAR SISTEMA GLOBALI TA’ NAVIGAZZJONI ĊIVILI BIS-SATELLITA (GNSS)

BEJN IL-KOMUNITÀ EWROPEA

U L-ISTATI MEMBRI

U R-RENJU TAL-MAROKK

IL-KOMUNITÀ EWROPEA, minn hawn 'il quddiem "il-Komunità",

u

IR-RENJU TAL-BELĠJU,

IR-REPUBBLIKA ĊEKA,

IR-RENJU TAD-DANIMARKA,

IR-REPUBBLIKA FEDERALI TAL-ĠERMANJA,

IR-REPUBBLIKA TA’ L-ESTONJA,

IR-REPUBBLIKA ELLENIKA,

IR-RENJU TA’ SPANJA,

IR-REPUBBLIKA FRANĊIŻA,

L-IRLANDA,

IR-REPUBBLIKA TALJANA,

IR-REPUBBLIKA TA’ ĊIPRU,

IR-REPUBBLIKA TAL-LATVJA

IR-REPUBBLIKA TAL-LITWANJA,

IL-GRAN DUKAT TAL-LUSSEMBURGU,

IR-REPUBBLIKA TA’ L-UNGERIJA

IR-REPUBBLIKA TA’ MALTA

IR-RENJU TA’ L-OLANDA,

IR-REPUBBLIKA TA’ L-AWSTRIJA,

IR-REPUBBLIKA TAL-POLONJA,

IR-REPUBBLIKA PORTUGIŻA,

IR-REPUBBLIKA TAS-SLOVENJA,

IR-REPUBBLIKA SLOVAKKA,

IR-REPUBBLIKA TAL-FINLANDJA,

IR-RENJU TA’ L-IŻVEZJA,

IR-RENJU UNIT TAL-GRAN BRITTANJA U L-IRLANDA TA’ FUQ,

Partijiet fit-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, minn hawn 'il quddiem "l-Istati Membri",

min-naħa l-waħda,

u

R-RENJU TAL-MAROKK, minn hawn 'il quddiem "il-Marokk",

min-naħa l-oħra,

minn hawn 'il quddiem "il-Partijiet"

WAQT LI JIKKUNSIDRAW l-interessi komuni tagħhom għall-iżvilupp ta' Sistema Globali ta’ Navigazzjoni Ċivili bis-Satellita ( GNSS ),

WAQT LI JAGĦRFU l-importanza tal-programm GALILEO għall-kontribut tiegħu lill-infrastruttura tan-navigazzjoni u ta’ l-informazzjoni fl-Ewropa u fil-Marokk,

WAQT LI JIKKUNSIDRAW l-iżvilupp dejjem jikber ta’ l-applikazzjonijiet GNSS fil-Marokk, fl-Ewropa u f’reġjuni oħra tad-dinja,

WAQT LI JIXTIEQU li jsaħħu l-kooperazzjoni bejn il-Marokk u l-Komunità, u waqt li jqisu l-Ftehim Ewro-Mediterranju li jistabbilixxi assoċjazzjoni bejn il-Komunitajiet Ewropej u l-Istati Membri tagħhom, min-naħa l-waħda, u r-Renju tal-Marokk, min-naħa l-oħra[1], li daħal fis-seħħ fl-1 ta' Marzu 2000 (minn issa 'l quddiem "il-Ftehim ta' Assoċjazzjoni ta' Marzu 2000"),

JAQBLU DWAR DAN LI ĠEJ:

Artikolu 1

L-għan tal-ftehim

Il-Ftehim għandu l-għan li jħeġġeġ, jiffaċilita u jtejjeb il-kooperazzjoni bejn il-Partijiet fil-kuntest tal-kontributi ta' l-Ewropa u l-Marokk għal Sistema Globali ta’ Navigazzjoni Ċivili bis-Satellita ( GNSS ).

Artikolu 2

Definizzjonijiet

Għall-finijiet ta' dan il-Ftehim, it-termini li ġejjin ifissru:

"estensjoni": mekkaniżmi reġjonali jew lokali, bħalma hija s-sistema Ewropea tan-navigazzjoni permezz tal-kopriment ġeostazzjonarju ( EGNOS ). Dawn ifornu lill-utent tas-sinjali tan-navigazzjoni u tas-sinkronizzazzjoni permezz tas-satelliti informazzjoni addizzjonali għal dik mogħtija mill-kostellazzjonijiet ewlenin li jkunu qed jitħaddmu, kif ukoll informazzjoni supplimentari dwar id-distanza/psewdodistanza, jew inkella korrezzjoni jew titjib ta' l-informazzjonijiet dwar il-psewdodistanza. Dawn il-mekkaniżmi jippermettu lill-utent jikseb prestazzjonijiet aħjar, b’mod partikolari fuq il-livell tal-preċiżjoni, tad-disponibbiltà, ta' l-integrità u ta' l-affidabbiltà;

" GNSS ": Sistema Globali ta’ Navigazzjoni Ċivili bis-Satellita, li tforni sinjali li jippermettu n-navigazzjoni u s-sinkronizzazzjoni permezz tas-satelliti;

" GALILEO ": sistema ċivili u awtonoma Ewropea tan-navigazzjoni u s-sinkronizzazzjoni permezz tas-satelliti, b'kopertura dinjija, maħsuba u żviluppata mill-Komunità u l-Istati Membri tagħha. Din tinsab taħt il-kontroll ċivili u hija maħsuba biex tagħti servizzi tat-tip GNSS . It-tħaddim ta' GALILEO jista' jiġi konċess lil organizzazzjoni privata. Is-sistema GALILEO għandha l-għan li toffri servizz jew servizzi b'finijiet differenti: servizzi ta' aċċess miftuħ, servizzi kummerċjali, servizzi vitali u tat-tiftix u s-salvataġġ, kif ukoll servizz pubbliku rregolat b'aċċess ristrett, maħsub biex jirrispondi għall-ħtiġijiet ta' l-utenti awtorizzati tas-settur pubbliku.

Dawn is-servizzi jinkludu b’mod partikolari:

- is-servizz miftuħ, maħsub għall-applikazzjonijiet tal-massa,

- is-servizz kummerċjali, maħsub għall-applikazzjonijiet tas-suq li jesiġu prestazzjonijiet ogħla minn dawk li joffri s-servizz miftuħ;

- is-servizz tas-sikurezza tal-ħajja, użat għall-parti l-kbira ta' l-applikazzjonijiet tat-trasport meta jista' jinqala' periklu għall-ħajjiet fil-każ ta' deterjorament, mingħajr twissija fil-ħin reali, fil-prestazzjonijiet tas-sistema tan-navigazzjoni,

- is-servizz tat-tiftix u s-salvataġġ, maħsub għat-tiftix u s-salvataġġ umanitarju fil-każijiet ta' diffikultà,

- is-servizz pubbliku rregolat, servizz imqiegħed fiż-żgur għall-applikazzjonijiet governattivi;

"elementi lokali GALILEO ": mekkaniżmi lokali li jfornu lill-utent tas-sinjali tan-navigazzjoni u tas-sinkronizzazzjoni permezz tas-satelliti informazzjoni addizzjonali għal dik mogħtija mill-kostellazzjoni ewlenija li tkun qed titħaddem. Xi elementi lokali jistgħu jitħaddmu biex jinkisbu prestazzjonjiet supplementari fl-inħawi ta' l-ajruporti u l-portijiet marittimi, fl-ambjent urban jew f'ambjenti oħra li huma żvantaġġati minħabba l-karatteristiċi ġeografiċi tagħhom. Is-sistema GALILEO se tforni mudelli ġeneriċi għall-elementi lokali;

tagħmir b'kopertura dinjija tan-navigazzjoni, tal-lokalizzazzjoni u tas-sinkronizzazzjoni": kwalunkwe tagħmir maħsub għall-użu finali ċivili u biex jittrażmetti, jirċievi jew jipproċessa s-sinjali tan-navigazzjoni jew tas-sinkronizzazzjoni permezz tas-satelliti, bil-għan li jagħti servizz jew li jaħdem flimkien ma' estensjoni reġjonali;

"miżura regolatorja": liġi, regolament, proċedura, deċiżjoni, azzjoni amministrattiva jew azzjoni simili ta' waħda mill-Partijiet;

"interoperabbiltà": fuq il-livell ta' l-utent, sitwazzjoni li fiha riċevitur b'żewġ sistemi jista', fl-istess ħin, juża s-sinjali ġejjin minn ta’ l-anqas żewġ sistemi biex jikseb prestazzjoni ekwivalenti għal jew aħjar minn dik miksuba bl-użu ta' sistema waħda biss;

"proprjetà intellettwali": il-kunċett iddefinit fl-Artikolu 2 tal-konvenzjoni li tistabbilixxi l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Proprjetà Intellettwali, iffirmata fi Stokkolma fl-14 ta' Lulju 1967;

"responsabbiltà": ir-responsabbiltà legali ta' persuna fiżika jew legali li tagħmel tajjeb għad-danni kkawżati lil persuna oħra fiżika jew legali skond il-prinċipji u r-regoli legali speċifiċi. Dan l-obbligu jista' jiġi ffissat minn qabel fi ftehim (responsabbiltà kuntrattwali) jew f'norma legali (responsabbiltà mhux kuntrattwali);

"il-ġbir lura ta' l-ispejjeż": mekkaniżmi għall-ġbir lura ta' l-ispejjeż ta' l-investiment u ta' l-operat tas-sistema;

"informazzjoni kklassifikata": informazzjoni, tkun ta' liema tip tkun, li jeħtiġilha li tiġi protetta mit-tixrid mhux awtorizzat, li jista' jkun ta' ħsara f' livelli differenti ta' gravità, għall-interessi essenzjali tal-partijiet jew ta' Stat Membru individwali, inklużi l-interessi ta' sigurtà nazzjonali. Il-livell ta' klassifika ta' l-informazzjoni jkun identifikat permezz ta' marka speċifika. Biċċa informazzjoni ta' dan it-tip tiġi kklassifikata mill-partijiet skond ir-regolamenti u l-liġijiet li japplikaw u għandha tiġi protetta kontra kwalunkwe telfien ta' kunfidenzjalità, integrità u disponibbiltà.

Artikolu 3

Il-prinċipji tal-kooperazzjoni

Il-Partijiet qed jaqblu li jmexxu l-attivitajiet ta' kooperazzjoni koperti minn dan il-Ftehim skond il-prinċipji li ġejjin:

1. il-vantaġġ reċiproku msejjes fuq l-ekwilibriju globali tad-drittijiet u l-obbligi, inklużi l-kontribuzzjonijiet u l-ħlasijiet,

2. l-isħubija fil-programm GALILEO skond ir-regoli u l-proċeduri li jiggvernaw il-ġestjoni ta' GALILEO ,

3. il-possibilitajiet reċiproċi ta' parteċipazzjoni f'attivitajiet ta' kooperazzjoni fil-kuntest ta' proġetti Ewropej u Marokkini ta' GNSS għall-użu ċivili,

4. l-iskambju f'waqtu ta' informazzjoni li tista' tkun ta' rilevanza għall-attivitajiet ta' kooperazzjoni,

5. il-protezzjoni xierqa tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali kif jidher fil-paragrafu 2 ta’ l-Artikolu 8 ta' dan il-Ftehim.

6. l-aċċess ħieles għas-servizzi ta' navigazzjoni permezz tas-satelliti fit-territorji tal-Partijiet,

7. il-kummerċ ħieles tat-tagħmir tal- GNSS fit-territorji tal-Partijiet.

Artikolu 4

Il-qafas tal-kooperazzjoni

1. Is-setturi li ġejjin huma miftuħa għall-attivitajiet ta' kooperazzjoni fir-rigward tan-navigazzjoni u s-sinkronizzazzjoni permezz tas-satelliti: ir-riċerka xjentifika, il-manifattura industrijali, it-taħriġ, l-applikazzjoni, l-iżvilupp tas-servizzi u tas-suq, il-kummerċ, kwistjonijiet dwar l-ispettru radjoelettriku, kwistjonijiet dwar l-integrità, l-istandardizzar u l-approvazzjoni, u s-sigurtà. Il-Partijiet jistgħu jadattaw din il-lista permezz ta’ deċiżjoni meħuda skond il-mekkaniżmu stabbilit bis-saħħa ta’ l-Artikolu 14 ta' dan il-Ftehim.

2. Dan il-Ftehim ma jkoprix il-kooperazzjoni bejn il-Partijiet fl-oqsma msemmija fis-subinċiżi 2.1 – 2.6 ta’ hawn taħt. Jekk il-Partijiet jaqblu li xi vantaġġi reċiproċi joħorġu mill-estensjoni tal-kooperazzjoni għal xi wieħed mill-oqsma li ġejjin, dawn ikollhom jinnegozjaw u jikkonkludu Ftehim xieraq:

2.1. għat-teknoloġiji u t-temi sensittivi ta' GALILEO li huma suġġetti għal-leġiżlazzjoni, ir-regoli u l-miżuri ta' kontroll ta' l-esportazzjoni u tan-nonproliferazzjoni li japplikaw fi ħdan il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha,

2.2. għall-kriptografija u għall-mezzi u l-metodi ewlenin meħtieġa biex tiġi żgurata s-sigurtà ta' l-informazzjoni ( INFOSEC ),

2.3. għall-arkitettura tas-sigurtà tas-sistema GALILEO (is-sezzjonijiet spazjali, terrestri u ta' l-utenti),

2.4. għall-karatteristiċi tal-kontroll tas-sigurtà tas-setturi dinjija ta' GALILEO ,

2.5. għall-fażijiet tad-definizzjoni, ta' l-elaborazzjoni, ta' l-implimentazzjoni, tal-prova, ta' l-evalwazzjoni u ta' l-operat (il-ġestjoni ta' l-użu) tas-servizzi pubbliċi rregolati, u

2.6. għall-iskambju ta' informazzjoni kklassifikata rigward in-navigazzjoni permezz tas-satelliti u GALILEO .

3. Dan il-Ftehim bl-ebda mod ma jaffettwa l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet tal-liġi Komunitarja li joħolqu l-Awtorità Ewropea ta' sorveljanza GNSS u l-istruttura istituzzjonali tagħha. Dan il-Ftehim lanqas ma jaffettwa l-liġijiet, ir-regolamenti u l-miżuri applikabbli li jimplimentaw impenji ta' nonproliferazzjoni u r-regoli tal-kontroll ta’ assi ta' użu doppju, u lanqas il-miżuri nazzjonali interni rigward is-sigurtà u l-kontrolli tat-trasferimenti intanġibbli tat-teknoloġija.

Artikolu 5

Il-forom ta' kooperazzjoni

1. Bir-riserva tad-dispożizzjonijiet regolamentari applikabbli tagħhom, il-Partijiet għandhom kemm jista' jkun jiffavorixxu l-attivitajiet ta' kooperazzjoni mwettqa skond dan il-Ftehim, bil-għan li jipprovdu opportunitajiet komparabbli ta' parteċipazzjoni fl-attivitajiet tagħhom fis-setturi elenkati fl-Artikolu 4.

2. Il-Partijiet jaqblu li jmexxu l-attivitajiet ta' kooperazzjoni kif jidher fl-Artikoli 6 sa 13 ta' dan il-Ftehim.

Artikolu 6

L-ispettru radjolelettriku

1. Fuq il-bażi tas-suċċessi miksuba fl-imgħoddi fil-kuntest ta' l-Unjoni Dinjija tat-Telekomunikazzjoni, il-Partijiet jaqblu li jżommu l-kooperazzjoni u l-għajnuna reċiproka rigward l-ispettru radjoelettriku.

2. F'dan il-kuntest, il-Partijiet iħeġġu l-allokazzjoni ta' frekwenzi adattati għal GALILEO bil-għan li jiżguraw l-aċċessibbiltà għas-servizzi ta' GALILEO lill-utenti fid-dinja kollha, b’mod partikolari fil-Marokk u fil-Komunità.

3. Barra minn hekk, il-Partijiet jagħrfu l-importanza tal-protezzjoni ta' l-ispettru tar-radjonavigazzjoni mid-disturbi u l-interferenzi. Għal dan il-għan, huma jidentifikaw is-sorsi ta' l-interferenza u jfittxu soluzzjonijiet li jkunu aċċettabbli għalihom it-tnejn biex jiġġieldu kontra dawn l-interferenzi.

4. Xejn f'dan il-Ftehim ma jippermetti ji jiġu dderogati d-dispożizzjonijiet ta' l-Unjoni Dinjija tat-Telekomunikazzjoni li japplikaw fil-kwistjoni, b’mod partikolari r-Regolament tal-komunikazzjoni bir-radju mill-Unjoni Dinjija tat-Telekomunikazzjoni ( ITU ).

Artikolu 7

Ir-riċerka xjentifika

Il-Partijiet iħeġġu l-attivitajiet konġunti ta' riċerka għal dak li għandu x’jaqsam mal- GNSS permezz tal-programmi ta' riċerka Ewropej u Marokkini, b’mod partikolari l-programm ta' qafas għar-riċerka u l-iżvilupp tal-Komunità Ewropea, il-programmi ta' riċerka ta' l-Aġenzija Spazjali Ewropea, kif ukoll il-programmi żviluppati mill-entitajiet Marokkini.

L-attivitajiet konġunti ta' riċerka għandhom jagħtu kontribut għall-ippjanar ta' l-iżvilupp ta' GNSS għall-użu ċivili.

Il-Partijiet jaqblu li jiddefinixxu l-mekkaniżmu adatt biex jiżguraw kuntatti li jħallu l-frott u parteċipazzjoni effikaċi fil-programmi ta' riċerka.

Artikolu 8

Il-kooperazzjoni industrijali

1. Il-Partijiet iħeġġu u jappoġġjaw il-kooperazzjoni bejn l-industriji rispettivi tagħhom, b’mod partikolari permezz ta' l-intrapriżi konġunti u ta' parteċipazzjoni Marokkina f'assoċjazzjonijiet industrijali Ewropej kif ukoll ta’ parteċipazzjoni Ewropea f'assoċjazzjonijiet industrijali Marokkini, bil-għan li tiġi stabbilita s-sistema GALILEO u li jinġiebu 'l quddiem l-użu u l-iżvilupp ta' l-applikazzjonijiet u s-servizzi ta' GALILEO .

2. Sabiex jiffaċilitaw il-kooperazzjoni industrijali, il-Partijiet jagħtu u jiżguraw protezzjoni xierqa u effettiva tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, industrijali u kummerċjali fl-oqsma u s-setturi li għandhom x'jaqsmu mal-perfezzjonament u l-operat tas-sistema GALILEO/EGNOS , skond l-ogħla normi internazzjonali, inklużi mezzi effikaċi li jippermettu li dawn id-drittijiet jiġu applikati.

3. L-esportazzjoni mill-Marokk lejn pajjiżi terzi ta' assi u teknoloġiji sensittivi li jkunu ġew elaborati u ffinanzjati b’mod speċjali fil-qafas tal-programm GALILEO għandha tkun awtorizzata minn qabel mill-awtorità kompetenti għal GALILEO fil-materja ta’ sigurtà, jekk l-awtorità msemmija tkun irrakkomandat li dawn l-assi jkunu suġġetti għal awtorizzazzjoni għall-esportazzjoni skond id-dispożizzjonijiet regolamentari li japplikaw. Kull wieħed mill-ftehimiet separati imsemmija fil-paragrafu 2 ta’ l-Artikolu 4 ta' dan il-Ftehim għandu wkoll jiddefinixxi mekkaniżmu xieraq li jippermetti r-rakkomandazzjoni li l-esportazzjoni ta' ċerti assi mill-Marokk tista' tkun suġġetta għal awtorizzazzjoni.

4. Il-Partijiet iħeġġu li jiġu stabbiliti rabtiet imsaħħa bejn l-entitajiet kompetenti tal-Marokk u l-Aġenzija Spazjali Ewropea sabiex jikkontribwixxu biex jintlaħqu l-għanijiet tal-Ftehim.

Artikolu 9

L-iżvilupp tal-kummerċ u tas-suq

1. Il-Partijiet iħeġġu l-kummerċ u l-investimenti, fl-Unjoni Ewropea u fil-Marokk, fl-infrastruttura tan-navigazzjoni permezz tas-satelliti, fit-tagħmir, fl-elementi lokali ta' GALILEO u fl-applikazzjonijiet.

2. Għal dan il-għan, il-Partijiet jgħarrfu aktar lill-pubbliku dwar l-attivitajiet tal-programm GALILEO fil-qasam tan-navigazzjoni permezz tas-satelliti, jidentifikaw dak li jista' jostakola t-tkabbir ta' l-applikazzjonijiet tal- GNSS u jieħdu l-miżuri adatti biex jiffaċilitaw dan it-tkabbir.

3. Biex jiddeterminaw il-ħtiġijiet ta' l-utenti u jirrispondu għalihom b'effikaċja, il-Komunità u l-Marokk jeżaminaw il-possibbiltà li jiġi stabbilit forum konġunt ta' l-utenti tal- GNSS .

4. Dan il-Ftehim ma jibdilx id-drittijiet u l-obbligi tal-Partijiet skond l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ.

Artikolu 10

L-istandards, l-approvazzjoni u l-miżuri regolatorji

1. Il-Partijiet jagħrfu l-interess li jikkoordinaw ħidmiethom fi ħdan il-fora internazzjonali ta' l-istandardizzar u ta' l-approvazzjoni fir-rigward tas-servizzi globali ta' navigazzjoni permezz tas-satelliti. B'mod partikolari, il-Partijiet għandhom jagħtu appoġġ konġunt lill-iżvilupp ta' l-istandards ta' GALILEO u jħeġġu l-applikazzjoni tagħhom fid-dinja kollha, billi jinsistu fuq l-interoperabbiltà mas-sistemi l-oħra ta' GNSS .

Wieħed mill-għanijiet tal-koordinament jikkonsisti fil-promozzjoni ta' l-użu wiesa' u innovattiv tas-servizzi GALILEO billi tiġi mħeġġa l-adozzjoni ta' l-istandards dinjija tan-navigazzjoni u tas-sinkronizzazzjoni, għal finijiet differenti: is-servizzi ta' aċċess miftuħ, is-servizzi kummerċjali, is-servizzi vitali. Il-Partijiet jaqblu li jistabbilixxu kondizzjonijiet favorevoli għall-iżvilupp ta' l-applikazzjonijiet GALILEO.

2. Għalhekk, biex jippromwovu u jimplimentaw l-għanijiet ta' dan il-Ftehim, il-Partijiet għandhom jikkooperaw, jekk ikun il-każ, fil-kwistjonjiet kollha li jqumu rigward il- GNSS , b’mod partikolari fil-qafas ta’ l-Organizzazzjoni Dinjija ta' l-Avjazzjoni Ċivili, l-Organizzazzjoni Marittima Internazzjonali u l-Unjoni Internazzjonali tat-Telekomunikazzjoni.

3. Fuq il-livell bilaterali, il-Partijiet għandhom jiżguraw li l-miżuri li jkollhom x'jaqsmu ma' l-istandards tekniċi, l-approvazzjoni, l-esiġenzi u l-proċeduri ta' l-awtorizzazzjoni rigward il- GNSS ma jservux ta' ostaklu bla ħtieġa għall-kummerċ. Dawn l-esiġenzi huma bbażati fuq kriterji trasparenti, oġġettivi, mhux diskriminatorji u stabbiliti minn qabel.

4. Il-Partijiet se jadottaw il-miżuri regolatorji li jippermettu użu sħiħ ta' GALILEO , b’mod partikolari tar-riċevituri, ta' l-elementi terrestri u spazjali, fit-territorji li jaqgħu taħt il-ġuriżdizzjoni tagħhom.

Artikolu 11

L-iżvilupp tas-sistemi terrestri globali u reġjonali ta' l-estensjoni tal- GNSS

1. Il-Partjiet jaħdmu flimkien biex jiddefinixxu u jimplimentaw arkitetturi ta' sistemi terrestri sabiex jiggarantixxu bl-aħjar mod possibbli l-integrità ta' GALIELO u l-kontinwità tas-servizzi GALILEO .

2. Għal dan il-għan, il-Partjijiet jikooperaw, fuq il-livell reġjonali, biex fil-Marokk iqiegħdu fil-post u jibnu sistema terrestri ta' estensjonijiet reġjonali bbażati fuq is-sistema EGNOS . Din is-sistema reġjonali hija maħsuba biex tipprovdi servizzi ta' integrità reġjonali li jikkompletaw is-servizzi mogħtija mis-sistema GALILEO fuq il-livell globali.

3. Fuq il-livell lokali, il-Partjiet jiffaċilitaw l-iżvilupp ta' l-elementi lokali ta' GALILEO .

Artikolu 12

Is-sigurtà

1. Il-Partijiet jisħqu fuq il-ħtieġa li s-sistemi globali tan-navigazzjoni permezz tas-satelliti jiġu mħarsa kontra l-abbużi, l-interferenzi, il-perturbazzjonijiet u l-atti malizzjużi.

2. Il-Partijiet jagħrfu li l-kooperazzjoni bil-għan li tiġi żgurata s-sigurtà tas-sistema u tas-servizzi GALILEO tikkostitwixxi mira komuni ta' importanza. Għalhekk, il-Partijiet jistabbilixxu awtorità responsabbli għall-kwistjonijiet dwar is-sigurtà tal-GNSS, inkluż għall-mezzi ta’ konsultazzjoni. Dan il-qafas jintuża biex jipproteġi l-kontinwità tas-servizzi GNSS.

3. Il-Partjiet jieħdu l-miżuri kollha fattibbli biex jiżguraw il-kontinwità u s-sigurtà tas-servizzi tan-navigazzjoni permezz tas-satelliti u ta' l-infrastruttura korrispondenti fit-territorju tagħhom. Għall-ewwel, il-Partijiet mhux se jpoġġu s-sinjali GALILEO mingħajr il-qbil minn qabel min-naħa tal-Partijiet.

4. Kull skambju ta’ informazzjoni kklassifikata maħsub fl-Artikolu 4.2.6. huwa suġġett għal ftehim ta’ sigurtà eżistenti bejn il-Partijiet. Il-prinċipji, il-proċeduri u l-firxa ta’ l-applikazzjoni se jiġu ddefiniti mill-awtoritajiet tas-sigurtà kompetenti tal-Partijiet.

Artikolu 13

Ir-responsabbiltà u l-ġbir lura ta' l-ispejjeż

Il-Partjijiet jikkooperaw, jekk ikun il-każ, biex jiddefinixxu u jimplimentaw sistema ta' responsabbiltà u dispożizzjonijiet rigward l-ġbir lura ta' l-ispejjeż, sabiex jiġi ffaċilitat l-għoti tas-servizzi ċivili tal- GNSS .

Artikolu 14

Mekkaniżmu ta' kooperazzjoni

1. L-attivitajiet ta' kooperazzjoni li jitwettqu skond dan il-Ftehim għandhom jiġu kkoordinati u ffaċilitati, mill-gvern tar-Renju tal-Marokk, f'isem il-Marokk min-naħa l-waħda, mill-Kummissjoni Ewropea, f'isem il-Komunità u l-Istati Membri tagħha min-naħa l-oħra.

2. Skond l-għan imsemmi fl-Artikolu 1, iż-żewġ Partijiet għandhom jiddefinixxu l-mekkaniżmi ta' kooperazzjoni maħsuba fil-qafas tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni ta' Marzu tas-2000, għall-finijiet tal-ġestjoni ta' dan il-Ftehim.

3. Il-Partijiet jaqblu dwar il-possibbiltà tal-parteċipazzjoni tal-Marokk fl-Awtorità Ewropea tas-sorveljanza tal- GNSS skond id-drittijiet u l-proċeduri li japplikaw f'dan ir-rigward.

Artikolu 15

Il-Finanzjament

1. L-ammont u l-modalitajiet tal-kontribut tal-Marokk għall-programm GALILEO permezz ta' l-Awtorità Ewropea ta' sorveljanza tal- GNSS huma s-suġġett ta' ftehim separat, skond id-dispożizzjonijiet istituzzjonali tal-leġiżlazzjoni Komunitarja applikabbli.

2. Il-moviment ħieles tal-prodotti, tal-persuni, tas-servizzi u tal-kapitali japplika għas-sistemi speċifiċi ta' kooperazzjoni bejn il -Partijiet fil-qafas ta' dan il-Ftehim, skond il-Ftehim ta' Assoċjazzjoni ta' Marzu tas-2000.

3. Mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 2, fil-każ li sistema speċifika ta' kooperazzjoni li tkun fis-seħħ f'waħda mill-Partijiet tistabbilixxi injezzjoni ta' fondi għall-benefiċċju ta' parteċipanti tal-Parti l-oħra, u li dawn il-fondi jservu għax-xiri ta' tagħmir, il-Partjiet għandhom jiżguraw li t-trasferiment ta' dan it-tagħmir minn Parti waħda għall-parteċipanti tal-Parti l-oħra jseħħ b'eżenzjoni mill-ħlasijiet doganali skond il-leġiżlazzjoni u r-regolamenti li japplikaw fit-territorju ta' kull waħda mill-Partijiet.

Artikolu 16

L-iskambju ta' l-informazzjoni

1. Il-Partijiet jistabbilixxu d-dispożizzjonijiet amministrattivi u jagħżlu l-punti ta' kuntatt meħtieġa għall-konsultazzjonijiet sabiex jiżguraw l-implimentazzjoni effikaċi tad-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim.

2. Il-Partjiet iħeġġu l-iskambji l-oħra ta' l-informazzjoni dwar in-navigazzjoni permezz tas-satelliti bejn l-istituzzjonijiet u l-intrapriżi taż-żewġ naħat.

Artikolu 17

Il-konsultazzjoni u s-soluzzjoni ta’ tilwim

1. Il-Partijiet jikkonsultaw lil xulxin mingħajr dewmien, fuq talba ta' waħda jew l-oħra minnhom, dwar kull kwistjoni fir-rigward ta’ l-interpretazzjoni jew l-implimentazzjoni ta' dan il-Ftehim. In-nuqqas ta' ftehim dwar l-interpretazzjoni jew l-implimentazzjoni ta' dan il-Ftehim għandhu jiġi solvut permezz ta' konsultazzjonijiet amikevoli bejn il-partijiet.

2. Jekk ma tinstabx soluzzjoni, il-Partijiet għandhom jagħmlu użu mill-mekkaniżmu għas-soluzzjoni ta’ tilwim previst fl-Artikolu 86 tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni ta' Marzu tas-2000.

3. Id-dispożizzjonijiet tal-paragrafi 1 u 2 japplikaw bla ħsara għad-dritt tal-Partijiet li jirrikorru għas-sistema tas-soluzzjoni tan-nuqqas ta' qbil maħsuba mill-ftehim ta' l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ.

Artikolu 18

Id-dħul fis-seħħ u r-revoka

1. Dan il-Ftehim jidħol fis-seħħ fl-ewwel jum tax-xahar li jiġi wara dak li fih iż-żewġ Partijiet ikunu nnotifikaw it-twettiq tal-proċeduri interni rispettivi li jkunu meħtieġa għal dan il-għan. In-notifiki se jkunu indirizzati lill-Kunsill ta' l-Unjoni Ewropea, id-depożitarju tal-Ftehim.

2. Ħlief jekk ikun hemm indikazzjoni kuntrarja, ir-revoka ta' dan il-Ftehim ma taffettwax b’mod negattiv il-validità u t-tul ta’ żmien tad-dispożizzjonijiet eventwali konklużi fil-qafas tal-Ftehim imsemmi, u lanqas id-drittijiet u l-obbligi stabbiliti fl-istess kuntest.

3. Dan il-Ftehim jista' jiġi emendat bi qbil bejn il-Partjiet bil-miktub. Il-modifiki eventwali jidħlu fis-seħħ fl-ewwel jum tax-xahar li jiġi wara dak li fih iż-żewġ Partijiet ikunu nnotifikaw lil xulxin, bil-mezzi diplomatiċi, dwar it-twettiq tal-proċeduri interni rispettivi meħtieġa għal dan il-għan.

4. Dan il-Ftehim huwa konkluż għal perjodu inizjali ta' ħames snin, li jibda jgħodd mid-dħul fis-seħħ tiegħu. Wara dan, jerġa' jiġġedded awtomatikament għal perjodi ġodda ta' ħames snin, ħlief jekk Parti waħda tinnotifika lill-Parti l-oħra bil-miktub, mill-anqas tliet xhur qabel it-tmiem tal-perjodu korrenti ta' ħames snin, dwar l-intenzjoni tagħha li ma terġax iġġedded il-Ftehim.

5. Dan il-Ftehim jista' jiġi revokat fi kwalunkwe waqt, permezz ta' avviż minn sena qabel, innotifikat bil-miktub.

Dan il-Ftehim huwa miktub f'żewġ kopji bil-Ġermaniż, l-Ingliż, id-Daniż, l-Ispanjol, l-Estonjan, il-Finlandiż, il-Franċiż, il-Grieg, l-Ungeriż, it-Taljan, il-Latvjan, il-Litwan, il-Malti, l-Olandiż, il-Pollakk, il-Portugiż, is-Slovakk, is-Sloven, l-Iżvediż, iċ-Ċek u l-Għarbi, u kull wieħed minn dawn it-testi huwa awtentiku.

[1] ĠU L 70, tat-18.3.2000, p. 3.