ANNESS

WERREJ

Introduzzjoni

Il-kamp ta' applikazzjoni

L-aħjar prattiki ta' mmaniġġjar ambjentali, l-indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali settorjali u l-parametri referenzjarji ta' eċċellenza għas-settur tat-TURIŻMU

3.1.

Kwistjonijiet trażversali

3.1.1.

Implimentazzjoni tas-sistema ta' mmaniġġjar ambjentali

3.1.2.

L-immaniġġjar tal-katina tal-provvista

3.2.

Immaniġġjar tad-destinazzjoni

3.2.1.

Pjanijiet ta' żvilupp ta' destinazzjonijiet strateġiċi

3.2.2.

Konservazzjoni u mmaniġġjar tal-bijodiversità

3.2.3.

Il-forniment ta' infrastruttura u servizzi

3.3.

Attivitajiet tal-operaturi tat-turs u tal-aġenti tal-ivvjaġġar

3.3.1.

Tnaqqis u mitigazzjoni tal-impatt ambjentali tal-operazzjonijiet tat-trasport

3.3.2.

Xprunar ta' titjib ambjentali tal-fornituri tal-akkomodazzjoni

3.3.3.

Xprunar ta' titjib fid-destinazzjonijiet

3.3.4.

Żvilupp u promozzjoni ta' pakketti turistiċi xierqa u tħeġġiġ ta' mġiba turistika iktar sostenibbli

3.3.5.

Operazzjonijiet fil-livell tal-konsumatur u tal-uffiċċju

3.4.

Tnaqqis għall-minimu tal-konsum ta' ilma fil-faċilitajiet ta' akkomodazzjoni

3.4.1.

Monitoraġġ, manutenzjoni u ottimizzazzjoni tas-sistema tal-ilma

3.4.2.

Fittings tal-ilma effiċjenti fiż-żoni tal-klijenti

3.4.3.

Tindif effiċjenti tal-kmamar

3.4.4.

Operazzjonijiet ta' ħasil fuq skala żgħira ottimizzati

3.4.5.

Operazzjonijiet ta' ħasil fuq skala kbira jew esternalizzati ottimizzati

3.4.6.

Immaniġġjar ottimizzat tal-pixxini

3.4.7.

Riċiklaġġ tal-ilma tax-xita u tal-ilma griż

3.5.

Immaniġġjar tal-iskart u tal-ilma mormi fil-faċilitajiet ta' akkomodazzjoni

3.5.1.

Il-prevenzjoni tal-iskart

3.5.2.

Għażla tal-iskart u l-bgħit tiegħu għar-riċiklaġġ

3.5.3.

Trattament tal-ilma mormi

3.6.

Tnaqqis għall-minimu tal-konsum ta' enerġija fil-faċilitajiet ta' akkomodazzjoni

3.6.1.

Sistemi ta' monitoraġġ u ġestjoni tal-enerġija

3.6.2.

Għeluq aħjar tal-bini

3.6.3.

Sistemi tal-HVAC ottimizzati

3.6.4.

Applikazzjonijiet effiċjenti tal-pompi tas-sħana u t-tisħin/tkessiħ ġeotermali

3.6.5.

Dawl u tagħmir elettriku effiċjenti

3.6.6.

Sorsi tal-enerġija rinnovabbli

3.7.

Kċejjen ta' ristoranti u lukandi

3.7.1.

Ix-xiri ta' prodotti tal-ikel u x-xorb ekoloġiċi

3.7.2.

Immaniġġjar tal-iskart organiku

3.7.3.

Ħasil tal-platti, tindif u preparazzjoni tal-ikel ottimizzati

3.7.4.

Tisjir, ventilazzjoni u tkessiħ ottimizzati

3.8.

Siti tal-ikkampjar

3.8.1.

Edukazzjoni għall-klijenti dwar l-ambjent

3.8.2.

L-immaniġġjar ambjentali taż-żoni fuq barra

3.8.3.

L-effiċjenza enerġetika tas-siti tal-ikkampjar u l-installazzjoni tal-enerġija rinnovabbli

3.8.4.

L-effiċjenza fl-użu tal-ilma tas-siti tal-ikkampjar

3.8.5.

Tnaqqis għall-minimu tal-iskart fis-siti tal-ikkampjar

3.8.6.

Pixxini naturali

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali ewlenin rakkomandati speċifiċi għas-setturi

1. INTRODUZZJONI

Dan id-dokument huwa Dokument ta' Referenza Settorjali (SRD) stabbilit skont l-Artikolu 46 tar-Regolament (KE) Nru 1221/2009 dwar il-parteċipazzjoni volontarja ta' organizzazzjonijiet fi skema Komunitarja ta' ġestjoni u verifika ambjentali (EMAS) (1). Bil-għan li jiġi ffaċilitat il-fehim ta' dan l-SRD, din l-introduzzjoni tipprovdi profil tal-isfond legali tiegħu u l-użu tiegħu.

L-SRD huwa bbażat fuq rapport xjentifiku u tal-politika dettaljat (2) (“Rapport dwar l-Aħjar Prattika”) żviluppat mill-Istitut għall-Istudji tal-Prospettivi Teknoloġiċi (IPTS), wieħed mis-seba' istituti taċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka (JRC) tal-Kummissjoni Ewropea.

Sfond legali rilevanti

L-Iskema Komunitarja ta' ġestjoni u verifika ambjentali (EMAS) kienet introdotta fl-1993, għall-parteċipazzjoni volontarja mill-organizzazzjonijiet, permezz tar-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1836/93 (3). Imbagħad, l-EMAS sarulha żewġ reviżjonijiet kbar:

—	Ir-Regolament (UE) Nru 761/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4);

—	Ir-Regolament (KE) Nru 1221/2009.

Element importanti ġdid tal-aħħar reviżjoni, li daħal fis-seħħ fil-11 ta' Jannar 2010, huwa l-Artikolu 46 dwar l-iżvilupp tad-Dokumenti ta' Referenza Settorjali (SRDs). L-SRDs iridu jinkludu l-Aħjar Prattiki ta' Mmaniġġjar Ambjentali (BEMPs), Indikaturi tal-Prestazzjoni Ambjentali għal setturi speċifiċi u, fejn xieraq, Parametri Referenzjarji ta' Eċċellenza u sistemi ta' klassifikazzjoni li jidentifikaw il-livelli ta' prestazzjoni.

Kif għandek tifhem u tuża dan id-dokument

L-iskema Komunitarja ta' ġestjoni u verifika ambjentali (EMAS) hija skema għall-parteċipazzjoni volontarja minn organizzazzjonijiet li ħadu impenn favur it-titjib kontinwu tal-ambjent. Fi ħdan dan il-qafas, dan id-Dokument ta' Referenza Settorjali (SRD) jipprovdi gwida speċifika għas-setturi lis-settur turistiku u jindika għadd ta' għażliet fejn jista' jsir titjib kif ukoll l-aħjar prattiki.

Id-dokument kitbu ċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka tal-Kummissjoni Ewropea li uża l-kontributi li waslu mingħand il-partijiet interessati. Grupp ta' Ħidma Tekniku, li jinkludi esperti u partijiet interessati tas-settur, immexxi miċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka tal-Kummissjoni Ewropea, iddiskuta u eventwalment qabel dwar l-Aħjar Prattiki ta' Mmaniġġjar Ambjentali, l-Indikaturi tal-Prestazzjoni Ambjentali speċifiċi għas-setturi u l-Parametri Referenzjarji ta' Eċċellenza deskritti f'dan id-dokument; dawn il-parametri referenzjarji b'mod partikolari tqiesu li jirrappreżentaw tajjeb il-livelli ta' prestazzjoni ambjentali li jinkisbu mill-organizzazzjonijiet bl-aħjar prestazzjoni fis-settur.

L-SRD għandu l-għan li jgħin u jsostni lill-organizzazzjonijiet kollha li beħsiebhom itejbu l-prestazzjoni ambjentali tagħhom billi jipprovdi ideat u ispirazzjoni kif ukoll gwida prattika u teknika.

Dan l-SRD huwa indirizzat l-ewwel nett għal organizzazzjonijiet li diġà huma rreġistrati għall-EMAS; it-tieni għal organizzazzjonijiet li qegħdin jikkunsidraw li jirreġistraw għall-EMAS fil-ġejjieni; u t-tielet għall-organizzazzjonijiet kollha li jixtiequ jsiru jafu iktar dwar l-aħjar prattiki ta' mmaniġġjar ambjentali sabiex itejbu l-prestazzjoni ambjentali tagħhom. Konsegwentement, l-objettiv ta' dan id-dokument huwa li jappoġġja lill-organizzazzjonijiet u lill-atturi kollha fis-settur tat-turiżmu sabiex jiffokaw fuq aspetti ambjentali rilevanti, kemm diretti kif ukoll indiretti, u sabiex isibu informazzjoni dwar l-Aħjar Prattiki, Indikaturi tal-Prestazzjoni Ambjentali xierqa speċifiċi għas-setturi sabiex ikejlu l-prestazzjoni ambjentali tagħhom, u Parametri Referenzjarji ta' Eċċellenza.

Kif l-organizzazzjonijiet irreġistrati għall-EMAS iridu jqisu l-SRDs:

Skont ir-Regolament (KE) Nru 1221/2009, l-organizzazzjonijiet irreġistrati għall-EMAS iridu jqisu l-SRDs f'żewġ livelli differenti:

Meta jiżviluppaw u jimplimentaw is-sistema ta' mmaniġġjar ambjentali tagħhom fid-dawl tar-Reviżjonijiet Ambjentali (l-Artikolu 4.1b);

Dan ifisser li l-organizzazzjonijiet għandhom jużaw elementi rilevanti tal-SRD meta jiddefinixxu u jirrevedu l-miri u l-objettivi ambjentali tagħhom skont l-aspetti ambjentali rilevanti identifikati fir-Reviżjoni u l-Politika Ambjentali, kif ukoll meta jiddeċiedu fuq l-azzjonijiet li jridu jimplimentaw biex itejbu l-prestazzjoni ambjentali tagħhom.

Meta jħejju d-Dikjarazzjoni Ambjentali (l-Artikolu 4.1d u l-Artikolu 4.4).

Dan ifisser li:

(a)

L-organizzazzjonijiet għandhom iqisu l-Indikaturi tal-Prestazzjoni Ambjentali rilevanti speċifiċi għas-setturi fl-SRD meta jagħżlu l-indikaturi (5) li ser jużaw għar-rapportar tal-prestazzjoni ambjentali tagħhom.

Meta jagħżlu s-sett ta' indikaturi għar-rapportar, għandhom iqisu l-indikaturi proposti fl-SRD korrispondenti u r-rilevanza tagħhom b'rabta mal-aspetti ambjentali sinifikanti identifikati mill-organizzazzjoni fir-Reviżjoni Ambjentali tagħha. L-indikaturi jridu jitqiesu biss jekk ikunu rilevanti għal dawk l-aspetti ambjentali li huma kkunsidrati bħala l-aktar sinifikanti fir-Reviżjoni Ambjentali.

(b)

Fid-Dikjarazzjoni Ambjentali l-organizzazzjonijiet għandhom isemmu kif ġew ikkunsidrati l-Aħjar Prattiki ta' Mmaniġġjar Ambjentali rilevanti u, jekk huma disponibbli, il-Parametri Referenzjarji ta' Eċċellenza.

Għandhom jiddeskrivu kif intużaw l-Aħjar Prattiki ta' Mmaniġġjar Ambjentali rilevanti u l-Parametri Referenzjarji ta' Eċċellenza (li jagħtu indikazzjoni tal-livell ta' prestazzjoni ambjentali miksub minn dawk bl-aħjar prestazzjoni) sabiex jidentifikaw il-miżuri u l-azzjonijiet, u forsi sabiex jistabbilixxu l-prijoritajiet, bil-għan li (jkomplu) itejbu l-prestazzjoni ambjentali tagħhom. Madankollu, l-implimentazzjoni tal-Aħjar Prattiki ta' Mmaniġġjar Ambjentali jew l-ilħuq tal-Parametri Referenzjarji ta' Eċċellenza identifikati mhumiex obbligatorji, għaliex il-karattru volontarju tal-EMAS iħalli l-valutazzjoni tal-fattibbiltà tal-parametri referenzjarji u tal-implimentazzjoni tal-aħjar prattiki, f'termini tal-kostijiet u l-benefiċċji, f'idejn l-organizzazzjonijiet infushom.

B'mod simili għall-Indikaturi tal-Prestazzjoni Ambjentali, ir-rilevanza u l-applikabbiltà tal-Aħjar Prattiki ta' Mmaniġġjar Ambjentali u l-Parametri Referenzjarji ta' Eċċellenza għandhom jiġu vvalutati mill-organizzazzjoni skont l-aspetti ambjentali sinifikanti identifikati mill-organizzazzjoni fir-Reviżjoni Ambjentali tagħha, kif ukoll skont l-aspetti tekniċi u finanzjarji.

L-elementi tal-SRDs (indikaturi, BEMPs jew il-Parametri Referenzjarji ta' Eċċellenza) li ma jitqisux rilevanti b'rabta mal-aspetti ambjentali sinifikanti identifikati mill-organizzazzjoni fir-Reviżjoni Ambjentali tagħha ma għandhomx jiġu rrapportati jew deskritti fid-dikjarazzjoni ambjentali.

Il-parteċipazzjoni fl-EMAS hija proċess kontinwu. Dan ifisser li kull darba li organizzazzjoni tippjana li ttejjeb il-prestazzjoni ambjentali tagħha (u tirrevedi l-prestazzjoni ambjentali tagħha), trid tikkonsulta lill-SRD dwar suġġetti speċifiċi biex issib l-għajnuna rigward liema problemi jmissha tindirizza b'approċċ ibbażat fuq stadji.

Il-verifikaturi ambjentali tal-EMAS għandhom jiċċekkjaw jekk l-SRD kienx tqies mill-organizzazzjoni waqt it-tħejjija tad-Dikjarazzjoni Ambjentali tagħha, u jekk iva, kif tqies (l-Artikolu 18(5)(d) tar-Regolament (KE) Nru 1221/2009).

Dan ifisser li, meta jawditjaw, il-verifikaturi ambjentali akkreditati ser ikollhom bżonn evidenza mingħand l-organizzazzjoni ta' kif intgħażlu u ġew ikkunsidrati l-elementi rilevanti tal-SRD fid-dawl tar-Reviżjonijiet Ambjentali. Ma għandhomx jivverifikaw il-konformità mal-parametri referenzjarji ta' eċċellenza, iżda għandhom jivverifikaw l-evidenza dwar kif l-SRD intuża bħala gwida biex jiġu identifikati l-indikaturi u l-miżuri volontarji xierqa li l-organizzazzjoni tista' timplimenta biex ittejjeb il-prestazzjoni ambjentali tagħha.

Minħabba l-għamla volontarja tal-EMAS u l-SRD, ma għandu jitqiegħed ebda piż sproporzjonat fuq l-organizzazzjonijiet sabiex jipprovdu t-tali evidenza. B'mod partikolari, il-verifikaturi ma għandhomx jitolbu ġustifikazzjoni individwali għal kull wieħed jew waħda mill-aħjar prattiki, l-Indikaturi tal-Prestazzjoni Ambjentali speċifiċi għas-setturi u l-Parametri Referenzjarji ta' Eċċellenza msemmijin fl-SRD u mhux ikkunsidrati rilevanti mill-organizzazzjoni fid-dawl tar-Reviżjoni Ambjentali tagħha. Minkejja dan, jistgħu jissuġġerixxu elementi oħrajn li l-organizzazzjoni għandha tqis fil-ġejjieni bħala iktar evidenza tal-impenn tagħha għal titjib kontinwu fil-prestazzjoni.

L-istruttura tad-dokument ta' referenza settorjali

Dan id-dokument jikkonsisti f'erba' kapitoli. Il-Kapitolu 1 jintroduċi l-isfond legali tal-EMAS u jiddeskrivi kif tuża dan id-dokument, filwaqt li l-Kapitolu 2 jiddefinixxi l-kamp ta' applikazzjoni ta' dan l-SRD. Il-Kapitolu 3 jiddeskrivi fil-qosor l-Aħjar Prattiki ta' Mmaniġġjar Ambjentali (BEMPs) flimkien ma' informazzjoni dwar l-applikabbiltà tagħhom, b'mod ġenerali kif ukoll fil-livell tal-SMEs. Meta l-Indikaturi tal-Prestazzjoni Ambjentali speċifiċi u l-Parametri Referenzjarji ta' Eċċellenza setgħu jiġu fformulati għal BEMP partikolari, dawn ingħataw ukoll. Uħud mill-indikaturi u l-parametri referenzjarji huma rilevanti għal iktar minn BEMP wieħed u b'hekk jiġu ripetuti kull meta dan ikun xieraq.

Fl-aħħar, il-Kapitolu 4 jippreżenta Tabella komprensiva b'firxa tal-iktar Indikaturi tal-Prestazzjoni Ambjentali rilevanti, l-ispjegazzjonijiet assoċjati u l-Parametri Referenzjarji ta' Eċċellenza relatati.

2. IL-KAMP TA' APPLIKAZZJONI

Dan id-dokument jindirizza wħud mill-attivitajiet speċifikati fis-sezzjoni I 55-56 “ Attivitajiet ta' Akkomodazzjoni u Forniment tal-Ikel ”, is-sezzjoni N 79 “ Servizz ta' prenotazzjoni tal-aġenziji tal-ivvjaġġar u tal-operaturi turistiċi u attivitajiet relatati ” u s-sezzjoni O 84.11 “ Attivitajiet ta' Amministrazzjoni Pubblika Ġenerali ” tal-Anness I għar-Regolament (KE) Nru 1893/2006/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (6) (NACE Rev.2).

Dan id-dokument ta' referenza settorjali (SRD) ikopri primarjament l-Aħjar Prattiki ta' Mmaniġġjar Ambjentali fi ħdan organizzazzjonijiet li jipprovdu servizzi ta' akkomodazzjoni, forniment tal-ikel u forniment tax-xorb, jew li jimmaniġġjaw destinazzjonijiet turistiċi jew joffru u jipprenotaw vjaġġi, akkomodazzjonijiet jew attivitajiet għat-turisti (aġenti tal-ivvjaġġar u operaturi turistiċi) (7). Kumpaniji li jipprovdu servizzi ta' akkomodazzjoni għat-turisti u servizzi tas-siti tal-ikkampjar huma mistednin jikkonsultaw id-dispożizzjonijiet rilevanti tal-Ekotikketta tal-UE wkoll (8). Il-maniġers tad-destinazzjonijiet jistgħu jirreferu għal inizjattivi oħrajn tal-UE li jippromwovu l-immaniġġjar tat-turiżmu sostenibbli, bħal, fost l-oħrajn, is-Sistema Ewropea ta' Indikaturi tat-Turiżmu (ETIS) (9).

L-atturi msemmijin iktar 'il fuq huma marbutin ma' firxa sħiħa ta' setturi oħrajn kif indikat fid-dijagramma tal-katina tal-valur tat-turiżmu ta' hawn taħt. F'termini tat-turiżmu bħala prodott, l-attivitajiet li turist jieħu sehem fihom fil-btala għandhom sehem importanti wkoll fil-katina tal-valur tat-turiżmu, u huma ta' interess ambjentali potenzjali. Madankollu, f'dan l-SRD jissemmew biss sa fejn jistgħu jkunu influwenzati minn maniġers tad-destinazzjoni u operaturi turistiċi.

Ħarsa ġenerali lejn il-katina tal-valur tas-settur tat-turiżmu

Elettriku, gass, fwar, kundizzjonament tal-arja NACE 35

Setturi importanti bi processi indirizzati (Permezz ta’ links murija ghal setturi ewlenin)

Akkomodazzjoni NACE 55

Manifattura ta’ prodotti ohrajan NACE 14 - 33

Manifattura tat- tessili NACE 13

Manifattura talx xorb NACE 11

Manifattura tal-ikel NACE 10

Trasport u Logistici NACE 49 - 52

Gestioni tad-destinazzjoni Ammin. Pubblika Generali NACE 84.11

Kostruzzjoni NACE 41 - 43

Setturi indiretti importanti

Setturi ewlenin indirizzati direttament

Servizzi

Settur tat-turiżmu

Servizzi ta’ ikel u xorb NACE 56

Attivitajiet NACE Varji

Gestjoni tal-iskart NACE 38

Drenagg NACE 37

Provvista tal-ilma NACE 36

Operaturi ta’ turs/ agnetu tal-ivjaggar NACE 79

Agrikoltura NACE 1 - 3

Ktajjen tal-Provvista

Sezzjoni 3.7

Sezzjoni 3.4

Sezzjoni 3.6

Sezzjoni 3.7

Sezzjonijiet 3.4-3.8

Sezzjoni 3.3

Sezzjoni 3.2

Sezzjoni 3.4

Sezzjoni 3.6

Sezzjoni 3.5

L-aspetti ambjentali ewlenin u l-pressjonijiet ambjentali assoċjati li jirriżultaw mis-servizzi tat-turiżmu huma ppreżentati fit-Tabella ta' hawn taħt. Dawn l-aspetti ambjentali ntgħażlu bħala l-iktar rilevanti fis-settur. Madankollu, l-aspetti ambjentali li jridu jiġu mmaniġġjati minn organizzazzjonijiet speċifiċi għandhom jiġu vvalutati fuq bażi ta' każ b'każ.

Attivitajiet f'organizzazzjonijiet tat-turiżmu (lukandi, siti tal-ikkampjar, ristoranti u operaturi turistiċi) u l-aspetti u l-pressjonijiet ambjentali assoċjati

Servizz/Attività

Aspetti ambjentali ewlenin

Pressjonijiet ambjentali ewlenin

Amministrazzjoni

—	Immaniġġjar tal-uffiċċju

—	Riċeviment ta' klijenti

—	Konsum ta' enerġija, ilma u materjal (l-iktar karti)

—	Ġenerazzjoni ta' skart muniċipali (ammonti kbar ta' karti) u skart perikoluż (eż. cartridges tat-toner)

Servizzi tekniċi

—	Produzzjoni ta' ilma jaħraq u tisħin/tkessiħ tal-post

—

Dawl

—

Elevaturi

—

Pixxini

—	Żoni ekoloġiċi

—	Kontroll ta' pesti u rodituri

—	Tiswija u manutenzjoni

—	Konsum ta' enerġija u ilma

—	Konsum ta' firxa ta' prodotti perikolużi

—	F'ċerti każijiet l-użu ta' refriġeranti tas-CFC u HCFC (10).

—	Emissjonijiet fl-arja (sustanzi li jniġġsu l-arja, gassijiet serra)

—	Ġenerazzjoni ta' firxa wiesgħa ta' tipi ta' skart potenzjalment perikolużi bħal kontenituri vojta ta' sustanzi kimiċi

—	Ġenerazzjoni ta' ilma mormi

Ristorant/bar

—	Kolazzjon, pranzu, ikla ta' nofsinhar

—	Xarbiet u tnaqqir

—	Pressjonijiet fuq il-katina tal-provvista (ara “Xiri”)

—	Konsum ta' enerġija, ilma u materja prima

—	Ġenerazzjoni ta' skart muniċipali (b'mod speċjali skart tal-ikel u skart tal-ippakkjar)

Kċina

—	Konservazzjoni tal-ikel

—	Preparazzjoni tal-ikel

—	Ħasil tal-platti

—	Pressjonijiet fuq il-katina tal-provvista (ara “Xiri”)

—	Konsum sinifikanti ta' enerġija u ilma

—	Ġenerazzjoni ta' skart muniċipali (b'mod speċjali skart tal-ikel u skart tal-ippakkjar)

—	Ġenerazzjoni ta' skart taż-żejt tal-ħxejjex

—	Ġenerazzjoni ta' rwejjaħ

Użu tal-kamra

—	Użu mill-klijenti

—	Prodotti li jintużaw mill-klijenti

—	Tindif tal-kmamar

—	Konsum ta' enerġija, ilma u materja prima

—	Użu ta' firxa wiesgħa ta' prodotti perikolużi

—	Ġenerazzjoni ta' skart tal-ippakkjar u ammonti żgħar ta' skart muniċipali

—	Ġenerazzjoni ta' ilma mormi

Ħasil tal-ħwejjeġ (laundry)

—	Ħasil u mogħdija tal-ħwejjeġ tal-klijenti

—	Ħasil u mogħdija ta' xugamani, lożor, eċċ.

—	Konsum sinifikanti ta' enerġija u ilma

—	Użu ta' prodotti perikolużi

—	Ġenerazzjoni ta' ilma mormi

Xiri

—	Għażla ta' prodotti u fornituri

—	Ħżin tal-prodotti

—	Pressjonijiet fuq il-katina tal-provvista (okkupazzjoni tal-art, degradazzjoni jew qerda ta' ekosistemi, disturb tal-organiżmi selvaġġi, konsum ta' enerġija u ilma, emissjonijiet fl-arja — sustanzi li jniġġsu l-arja u gassijiet serra -, emissjonijiet fl-ilma, ġenerazzjoni ta' skart)

—	Ġenerazzjoni ta' skart tal-ippakkjar

—	Tnixxijiet ta' sustanzi perikolużi

Attivitajiet

—	Attivitajiet fuq ġewwa

—	Attivitajiet fuq barra

—	Konsum ta' enerġija, ilma u materja prima

—	Impatti lokali fuq l-ekosistemi

—

Storbju

—	Ġenerazzjoni ta' skart muniċipali

—	Pressjonijiet fuq l-infrastruttura (ara “Bini u kostruzzjoni”)

Trasport

—	Trasport tal-klijenti

—	Trasport tal-impjegati

—	Trasport mill-fornituri

—	Konsum ta' enerġija (fjuwil)

—	Emissjonijiet fl-arja

—	Pressjonijiet fuq l-infrastruttura (ara “Bini u kostruzzjoni”)

Servizzi addizzjonali

—	Servizzi mediċi, supermarkets, ħwienet tas-souvenirs, spa u benessri, parrukkiera, eċċ.

—	Konsum ta' enerġija, ilma u materja prima

—	Ġenerazzjoni ta' skart muniċipali, u xi tipi speċifiċi ta' skart perikoluż (eż. skart sanitarju)

Bini u kostruzzjoni

—	Kostruzzjoni ta' żoni jew servizzi ġodda

—	Tiswija ta' żoni jew servizzi eżistenti

—	Okkupazzjoni tal-art

—	Degradazzjoni jew qerda tal-ekosistemi

—	Disturb tal-organiżmi selvaġġi

—	Konsum ta' enerġija u ilma

—	Konsum sinifikanti ta' materja prima u prodotti perikolużi

—	Ġenerazzjoni sinifikanti ta' skart tal-kostruzzjoni

—	Ġenerazzjoni ta' skart perikoluż

L-Aħjar Prattiki ta' Mmaniġġjar Ambjentali (BEMPs) ippreżentati f'dan l-SRD huma mqassim fi gruppi kif ġej:

—	BEMPs li jġibu titjib fi kwistjonijiet trażversali fis-settur tat-turiżmu,

—	BEMPs li jġibu titjib fl-immaniġġjar tad-destinazzjonijiet (11),

—	BEMPs li jġibu titjib fl-attivitajiet tal-operaturi turistiċi u tal-aġenti tal-ivvjaġġar,

—	BEMPs li jnaqqsu għall-minimu l-konsum tal-ilma fil-faċilitajiet ta' akkomodazzjoni,

—	BEMPs li jnaqqsu għall-minimu l-produzzjoni ta' skart mill-faċilitajiet ta' akkomodazzjoni,

—	BEMPs li jnaqqsu għall-minimu l-konsum ta' enerġija fil-faċilitajiet ta' akkomodazzjoni,

—	BEMPs li jġibu titjib fil-kċejjen ta' ristoranti u lukandi,

—	BEMPs li jġibu titjib fis-siti tal-ikkampjar.

Il-BEMPs ikopru l-aktar aspetti ambjentali sinifikanti tas-settur.

3. L-AĦJAR PRATTIKI TA' MMANIĠĠJAR AMBJENTALI, L-INDIKATURI TAL-PRESTAZZJONI AMBJENTALI SETTORJALI U L-PARAMETRI REFERENZJARJI TA' EĊĊELLENZA GĦAS-SETTUR TAT-TURIŻMU

3.1. Kwistjonijiet trażversali

3.1.1. Implimentazzjoni tas-sistema ta' mmaniġġjar ambjentali

Il-BEMP hija li ssir valutazzjoni tal-iktar aspetti ambjentali diretti u indiretti importanti assoċjati mal-organizzazzjoni, li jiġu applikati l-indikaturi tal-prestazzjoni rilevanti u li jsir paragun mal-parametri referenzjarji ta' eċċellenza rilevanti.

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għall-atturi kollha tat-turiżmu, inklużi l-maniġers tad-destinazzjonijiet, l-operaturi turistiċi, il-fornituri tal-akkomandazzjoni, il-fornituri tal-ikel u x-xorb, l-operaturi tat-trasport u l-fornituri tal-attivitajiet. Din il-BEMP tapplika bis-sħiħ għal impriżi żgħar ukoll (12).

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali u parametri referenzjarji ta' eċċellenza assoċjati

Indikatur tal-prestazzjoni ambjentali

Parametri referenzjarji ta' eċċellenza

(i1)	Implimentazzjoni ta' sistema ta' mmaniġġjar ambjentali (iva/le)

(b1)	Jintużaw indikaturi adattati sabiex ikun hemm sorveljanza kontinwa tal-aspetti rilevanti kollha tal-prestazzjoni ambjentali, inklużi aspetti indiretti u li jistgħu jitkejlu b'inqas faċilità bħall-impatti fuq il-bijodiversità.

(b2)	Kull membru tal-persunal jiġi pprovdut b'informazzjoni dwar l-objettivi ambjentali u taħriġ fuq azzjonijiet rilevanti ta' mmaniġġjar ambjentali.

(b3)	L-aħjar prattiki ta' mmaniġġjar ambjentali jiġu implimentati meta jkunu applikabbli.

3.1.2. Immaniġġjar tal-katina tal-provvista

Il-BEMP hija li jiġu analizzati l-ktajjen tal-provvista għal prodotti u servizzi użati mill-organizzazzjoni sabiex tidentifika l-punti fokali ambjentali tal-katina tal-provvista, filwaqt li tqis il-katina tal-valur sħiħa, u sabiex tidentifika l-punti ta' kontroll rilevanti (eż. l-għażla tal-prodotti, l-evitar, ix-xiri ekoloġiku, il-kriterji tal-fornituri) li jistgħu jintużaw sabiex jitnaqqas għall-minimu l-impatt ambjentali fuq il-katina tal-valur sħiħa.

Applikabbiltà

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali u parametri referenzjarji ta' eċċellenza assoċjati

Indikatur tal-prestazzjoni ambjentali

Parametri referenzjarji ta' eċċellenza

(i2)	Perċentwal ta' prodotti u servizzi li jikkonformaw mal-kriterji ambjentali speċifiċi (%)

(b4)	L-organizzazzjoni applikat ċiklu tal-ħajja bil-għan li tidentifika l-għażliet ta' titjib għall-ktajjen tal-provvista ewlenin kollha li jindirizzaw punti fokali ambjentali.

(b5)	≥ 97 % tas-sustanzi kimiċi (skont il-piż tal-ingredjent attiv jew il-volum mixtri) użati fil-bini ta' akkomodazzjoni u tar-ristoranti huma ċċertifikati b'ekotikketta tat-Tip I tal-ISO (13) (jew jista' jintwera li huma l-iktar għażla ekoloġika disponibbli).

(b6)	≥ 97 % tal-injam, karti u kartun kollu mixtri minn akkomodazzjonijiet u ristoranti huma rriċiklati jew għandhom ċertifikat ambjentali (ekotikketta, FSC, PEFC).

3.2. Immaniġġjar tad-destinazzjonijiet

3.2.1. Pjanijiet ta' żvilupp ta' destinazzjonijiet strateġiċi

Il-BEMP hija li tiġi stabbilita unità jew organizzazzjoni responsabbli għall-iżvilupp strateġiku sostenibbli tad-destinazzjoni li tikkoordina d-dipartimenti u l-partijiet interessati rilevanti biex jimplimentaw azzjonijiet speċifiċi fi ħdan il-qafas ta' pjan ta' destinazzjoni.

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għad-destinazzjonijiet kollha, jew mill-unitajiet fi ħdan l-istrutturi tal-gvern responsabbli mill-immaniġġjar tad-destinazzjonijiet jew minn organizzazzjonijiet pubbliċi/privati tal-immaniġġjar tad-destinazzjonijiet. Din il-BEMP hija applikabbli wkoll għal amministrazzjonijiet pubbliċi żgħar u impriżi żgħar involuti fl-immaniġġjar tad-destinazzjonijiet.

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali u parametru referenzjarju ta' eċċellenza assoċjati

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali

Parametru referenzjarju ta' eċċellenza

(i3)	Implimentazzjoni ta' pjan ta' destinazzjoni sostenibbli (iva/le)

(b7)	Implimentazzjoni ta' pjan ta' destinazzjoni li: (i) ikopri ż-żona tad-destinazzjoni sħiħa; (ii) jinvolvi koordinazzjoni fost l-atturi pubbliċi u privati rilevanti kollha; (iii) jindirizza l-isfidi ambjentali ewlenin fi ħdan id-destinazzjoni.

3.2.2. Konservazzjoni u mmaniġġjar tal-bijodiversità

Il-BEMP hija li tiġi ssorveljata l-qagħda tal-bijodiversità fid-destinazzjoni, u li jiġi implimentat pjan ta' konservazzjoni u mmaniġġjar tal-bijodiversità li jipproteġi u jsaħħaħ il-bijodiversità totali fi ħdan id-destinazzjoni permezz ta', pereżempju l-iżvilupp ta' restrizzjonijiet u miżuri ta' kumpens.

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għad-destinazzjonijiet kollha. Destinazzjonijiet b'valur naturali għoli għandhom jikkonservaw il-bijodiversità filwaqt li destinazzjonijiet b'valur naturali baxx għandhom jieħdu miżuri biex iżidu l-bijodiversità. Din il-BEMP hija applikabbli wkoll għal impriżi żgħar involuti fl-immaniġġjar tad-destinazzjonijiet.

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali u parametru referenzjarju ta' eċċellenza assoċjati

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali

Parametru referenzjarju ta' eċċellenza

(i4)	Implimentazzjoni ta' pjan ta' mmaniġġjar tal-bijodiversità (iva/le)

(i5)	Abbundanza ta' speċijiet fiż-żona ta' destinazzjoni

(i6)	Żona protetta (ettari jew perċentwal miż-żona ta' destinazzjoni totali)

(b8)	Naqqas kemm tista' u kkumpensa għal kwalunkwe bijodiversità spostata minħabba l-iżvilupp għat-turiżmu sabiex il-bijodiversità fil-livell tad-destinazzjoni tinżamm jew tiżdied f'żoni b'valur naturali għoli, u tiżdied f'żoni degradati.

3.2.3. Il-forniment ta' infrastruttura u servizzi

Il-BEMP hija li jiġi żgurat li s-servizzi marbutin mal-ambjent fi ħdan id-destinazzjoni, b'mod partikolari l-provvista tal-ilma, it-trattament tal-ilma mormi, l-immaniġġjar tal-iskart (speċjalment miżuri ta' riċiklaġġ) u l-immaniġġjar tat-trasport pubbliku/traffiku, huma biżżejjed biex ikampaw fl-eqqel żmien tat-turiżmu b'mod sostenibbli.

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għad-destinazzjonijiet kollha. Hija marbuta mal-immaniġġjar tajjeb mill-amministrazzjonijiet pubbliċi inġenerali, iżda hija rilevanti l-iktar meta t-turiżmu jiġġenera domandi addizzjonali u staġjonali kbar għas-servizzi. Din il-BEMP hija applikabbli wkoll għal amministrazzjonijiet pubbliċi lokali żgħar u għal impriżi żgħar involuti fl-immaniġġjar tad-destinazzjonijiet jew il-forniment tas-servizzi marbutin mal-ambjent meħtieġa f'destinazzjoni.

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali u parametri referenzjarji ta' eċċellenza assoċjati

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali

Parametri referenzjarji ta' eċċellenza

(i7)	Konsum ta' ilma kuljum minn kull klijent (l/klijent-jum)

(i8)	Perċentwal ta' ilma mormi mibgħut għal trattament sekondarju jew terzjarju (%)

(i9)	Perċentwal ta' skart solidu muniċipali mibgħut għar-riċiklaġġ jew id-diġestjoni anajrobika (%)

(i10)

Perċentwal ta' vjaġġi magħmulin bit-trasport pubbliku, bil-mixi u bir-roti fid-destinazzjoni mit-turisti (%)

(i11)

Perċentwal tad-domanda finali għall-enerġija moqdija mill-enerġija rinnovabbli ġġenerata fuq il-post (%)

(b9)	Servizzi, inklużi trasport pubbliku, forniment ta' ilma, trattament tal-ilma mormi u riċiklaġġ tal-iskart, huma mfasslin sabiex ilaħħqu mad-domanda massima u sabiex tiġi żgurata s-sostenibbiltà tat-turiżmu fid-destinazzjoni.

(b10)

≥ 95 % tal-ilma mormi ġġenerat fid-destinazzjoni jirċievi tal-inqas trattament sekondarju, jew trattament terzjarju għall-iskariku f'ilmijiet reċipjenti sensittivi, inkluż matul l-eqqel tal-istaġun turistiku.

(b11)

≥ 95 % tal-iskart solidu muniċipali jitneħħa minn miżbliet u jintbagħat għar-riċiklaġġ jew id-diġestjoni anajrobika.

(b12)

Konsum medju ta' ≤ 200 L ilma mit-turisti għal kull klijent-jum.

(b13)

It-trasport pubbliku, il-mixi u r-roti jammontaw għal ≥ 80 % tal-vjaġġi li jagħmlu t-turisti fid-destinazzjonijiet tal-belt.

3.3. Attivitajiet tal-operaturi turistiċi u tal-aġenti tal-ivvjaġġar

3.3.1. Tnaqqis u mitigazzjoni tal-impatt ambjentali tal-operazzjonijiet ta' trasport

Il-BEMP hija li jiġi implimentat “editjar tal-għażla” tal-pakketti offruti sabiex jiġu evitati titjiriet żejda (jiġifieri titjiriet li jista' joħdilhom posthom b'mod effiċjenti trasport fuq l-art jew fuq l-ilma), jintgħażlu fornituri tat-trasport ferm effiċjenti fl-enerġija (linji tal-ajru, karozzi tal-linja/kowċijiet, laneċ, vapuri, bastimenti) u sabiex jiġi kkumpensat għall-emissjonijiet ta' GHG kollha mit-trasport bl-użu ta' skemi ta' kumpens iċċertifikati. Għal dawk il-kumpaniji li jwettqu l-operazzjonijiet tat-trasport tagħhom stess, il-BEMP hija li jiġu implimentati miżuri tal-effiċjenza enerġetika għall-flotot tat-trasport (li huma mixtrijin jew forniti), inkluż ix-xiri ekoloġiku tal-iktar vetturi effiċjenti u bl-inqas emissjonijiet, l-immodernizzar ta' inġenji tal-ajru u kowċijiet/karozzi tal-linja b'tagħmir li jiffranka l-enerġija bħal “winglets”, u sabiex jiġu ottimizzati l-operazzjonijiet (eż. il-fatturi ta' tagħbija massima).

Applikabbiltà

“Editjar tal-għażliet” tal-pakketti ta' vvjaġġar u tnaqqis tal-ivvjaġġar bl-ajru huwa applikabbli għall-operaturi turistiċi u l-aġenti tal-ivvjaġġar kollha, inklużi impriżi żgħar.

Miżuri sabiex titjieb l-effiċjenza enerġetika tat-trasport u jonqsu l-emissjonijiet tiegħu fl-arja huma applikabbli b'mod dirett għal operaturi turistiċi b'kontroll fuq il-flotot tat-trasport tagħhom stess, u applikabbli bħala kriterji tal-għażla u ta' kuntratt għal operaturi turistiċi li jikkuntrattaw is-servizzi ta' trasport. Din il-BEMP hija applikabbli wkoll, b'ċerti limitazzjonijiet, għal impriżi żgħar peress li l-grad ta' influwenza tagħhom fuq l-inġenji tal-ajru normalment ikun limitat ħafna iżda jistgħu jkunu sidien/jikkontrollaw it-trasport fuq l-art/l-ilma tagħhom stess.

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali u parametri referenzjarji ta' eċċellenza assoċjati

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali

Parametri referenzjarji ta' eċċellenza

(i12)

Titjiriet żejda evitati (iva/le)

(i13)

Emissjonijiet ta' GHG mit-trasport speċifiku (kgCO2/passiġġier-km)

(i14)

Perċentwal ta' emissjonijiet ta' GHG mit-trasport ikkumpensati bi krediti tal-karbonju ċċertifikati (%)

(b14)

Operaturi turistiċi ma joffrux titjiriet għal: (i) destinazzjonijiet inqas minn 700 km 'il bogħod; (ii) destinazzjonijiet sa 2 000 km 'il bogħod għal soġġorn ta' inqas minn tmint ijiem, jew; (iii) destinazzjonijiet li jinsabu iktar minn 2 000 km 'il bogħod għal soġġorn ta' inqas minn 14-il jum.

(b15)

Flotot tal-linja tal-ajru ta' operatur turistiku jilħqu konsum medju ta' ≤ 2,7 litri fjuwil speċifiku għal kull 100 passiġġier-km.

(b16)

Konsum medju ta' ≤ 0,75 litru fjuwil tal-flotta ta' karozzi tal-linja jew kowċijiet għal kull 100 passiġġier-km u tal-inqas 90 % tal-flotta huma konformi mal-EURO V jew jaħdmu b'sistemi ta' fjuwil alternattiv.

(b17)

Emissjonijiet tal-GHG mit-trasport mill-pakketti kollha mibjugħin huma kkumpensati b'mod awtomatiku b'investiment dirett fi proġetti ta' evitar tal-GHG jew bix-xiri ta' krediti tal-karbonju ċċertifikati.

3.3.2. Xprunar ta' titjib ambjentali tal-fornituri tal-akkomodazzjoni

Il-BEMP hija li tintalab jew titħeġġeġ ċertifikazzjoni ambjentali tal-fornituri tal-akkomodazzjoni, jew li tintalab konformità ma' ċerti kriterji ambjentali speċifiċi, jew li jintalab rapportar dwar il-prestazzjoni ambjentali li jista' jintuża biex jiġi implimentat il-parametraġġ referenzjarju.

Applikabbiltà

L-operaturi turistiċi kollha jistgħu japplikaw din il-BEMP. Jaf ikun iktar faċli għall-operaturi turistiċi żgħar li jagħżlu fornituri fuq il-bażi ta' ċertifikazzjoni ambjentali ta' parti terza, u għall-operaturi turistiċi l-kbar li japplikaw il-kriterji u/jew proċess ta' parametraġġ referenzjarju tagħhom stess. Din il-BEMP hija applikabbli għall-impriżi żgħar b'ċerti limitazzjonijiet, peress li jista' jkun diffiċli li jiġu stabbiliti kriterji tal-fornituri iżda l-impriżi żgħar jistgħu jużaw iċ-ċertifikati ambjentali eżistenti (għandha tingħata preferenza lil ċertifikati verifikati minn partijiet terzi bħall-Ekotikketta tal-UE) sabiex jagħżlu l-fornituri.

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali u parametri referenzjarji ta' eċċellenza assoċjati

Indikatur tal-prestazzjoni ambjentali

Parametru referenzjarju ta' eċċellenza

(i15)

Perċentwal ta' fornituri tal-akkomodazzjoni (skont l-iljieli tal-klijenti jew il-valur mibjugħ) konformi ma' kriterji ambjentali speċifiċi (%)

(b18)

≥ 90 % tal-fornituri tal-akkomodazzjoni, fuq il-bażi tal-valur tal-bejgħ jew l-iljieli mqattgħin, huma konformi ma' sett ta' rekwiżiti ambjentali (idealment rikonoxxuti b'ċertifikat ta' parti terza).

3.3.3. Xprunar ta' titjib fid-destinazzjonijiet

Il-BEMP hija li jiġi xprunat it-titjib ambjentali tad-destinazzjonijiet turistiċi billi tiġi sfruttata prestazzjoni ambjentali aħjar minn organizzazzjonijiet ta' fornituri lokali u minn organizzazzjonijiet u awtoritajiet ta' mmaniġġjar tad-destinazzjonijiet, u billi jitwettqu b'mod dirett skemi ta' titjib bħar-restawr tal-ħabitats f'destinazzjonijiet popolari.

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli b'mod dirett għal operaturi turistiċi kbar. Impriżi żgħar jistgħu jikkoordinaw l-azzjonijiet permezz ta' raggruppamenti jew konsorzji jew fi sħubija pubblika-privata ma' awtoritajiet lokali/reġjonali.

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali u parametru referenzjarju ta' eċċellenza assoċjati

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali

Parametru referenzjarju ta' eċċellenza

(i16)

Perċentwal ta' servizzi li qiegħed isirilhom titjib ambjentali fid-destinazzjoni (%)

(i17)

Parteċipazzjoni fi proġetti ta' titjib ambjentali fid-destinazzjoni (iva/le)

(b19)

L-operatur turistiku jixpruna t-titjib ambjentali fid-destinazzjoni billi: (i) itejjeb il-prestazzjoni tal-katina tal-provvista; (ii) jinfluwenza l-immaniġġjar tad-destinazzjonijiet; (iii) bi skemi ta' titjib dirett.

3.3.4. L-iżvilupp u l-promozzjoni ta' pakketti turistiċi xierqa u t-tħeġġiġ ta' mġiba turistika iktar sostenibbli

Il-BEMP hija li jiġu żviluppati u promossi pakketti tat-turiżmu li jeskludu l-iktar għażliet li jagħmlu ħsara lill-ambjent, u li jiġu inklużi l-iktar għażliet ekoloġiċi b'rabta mat-trasport, l-akkomodazzjoni u l-attivitajiet. Barra minn hekk, l-operaturi turistiċi u l-aġenti tal-ivvjaġġar jipprovdu informazzjoni lill-klijenti dwar l-impatti ambjentali tal-pakketti tat-turiżmu, u għandhom jgħaddu messaġġi pożittivi u interessanti mmirati dwar azzjonijiet sostenibbli u responsabbli li jistgħu jieħdu l-klijenti meta jagħżlu u jmorru fuq btala sabiex inaqqsu l-impatt ambjentali tagħhom kemm jista' jkun.

Applikabbiltà

L-operaturi turistiċi kollha, inklużi l-impriżi żgħar, jistgħu jimplimentaw il-miżuri minn din il-BEMP.

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali u parametri referenzjarji ta' eċċellenza assoċjati

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali

Parametri referenzjarji ta' eċċellenza

(i18)

Perċentwal ta' mawriet ekoloġiċi sostenibbli (eż. ekotikkettati) mibjugħin (skont il-valur) (%)

(b20)

L-operatur turistiku jippromwovi pakketti tat-turiżmu sostenibbli fil-materjal ta' reklamar popolari

(b21)

Pakketti tat-turiżmu ekoloġiċi sostenibbli (eż. l-ekotikketta Awstrijaka għall-pakketti tal-ivvjaġġar) jirrappreżentaw sehem ta' ≥ 10 % mill-bejgħ.

(b22)

L-operatur turistiku juża metodi effettivi ta' kummerċjalizzazzjoni u komunikazzjoni sabiex iħeġġeġ għażliet iktar sostenibbli fl-għażla tal-pakketti tat-turiżmu.

(b23)

L-operatur turistiku jipprovdi lill-klijenti kollha tiegħu b'informazzjoni speċifika għad-destinazzjoni u ta' sensibilizzazzjoni sabiex jippromwovi mġiba sostenibbli fid-destinazzjoni.

3.3.5. Operazzjonijiet effiċjenti fil-livell tal-konsumatur u tal-uffiċċju

Il-BEMP hija li jitnaqqas għall-minimu l-użu ta' riżorsi, speċjalment il-karti u l-linka, għal operazzjonijiet ta' reklamar u tal-uffiċċju, sabiex jintgħażlu materjali u servizzi b'ċertifikat ambjentali (eż. servizzi ta' stamperija), u sabiex tiġi żgurata (14) effiċjenza fl-użu tal-enerġija u l-ilma fl-operazzjonijiet kollha tal-uffiċċju u fil-livell tal-konsumatur.

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għall-operaturi turistiċi kollha.

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali u parametri referenzjarji ta' eċċellenza assoċjati

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali

Parametri referenzjarji ta' eċċellenza

(i19)

Konsum ta' karti għal kull klijent (g/klijent)

(i20)

Ċertifikat ambjentali tal-karti u l-ipprintjar (iva/le)

(i21)

Emissjonijiet speċifiċi ta' CO2 minn operazzjonijiet tal-uffiċċju u bl-imnut (kg CO2/klijent jew kg CO2/m2sena)

(i22)

Konsum ta' ilma fis-sena fil-binjiet tal-uffiċini għal kull impjegat (l/impjegat-sena)

(b24)

Materjal tal-uffiċċju u promozzjonali stampat fuq karti: (i) huwa evitat kemm jista' jkun; (ii) juża karta 100 % riċiklata jew b'ċertifikat ambjentali (eż. ekotikkettata, FSC, PEFC); (iii) huwa pprintjat b'servizzi ta' stampar b'ċertifikat ambjentali (eż. EMAS, ISO14001).

(b25)

Il-pjanijiet ta' mmaniġġjar tal-enerġija u l-GHG huma implimentati u l-enerġija u l-emissjonijiet ta' GHG li jirriżultaw minn attivitajiet tal-imnut u tal-uffiċċju huma rrapportati u jingħataw għal kull m2 ta' spazju tal-ħanut u tal-uffiċċju fis-sena, u għal kull klijent.

(b26)

Konsum ta' ≤ 2,0 m3 ilma għal kull impjegat fis-sena.

3.4. Tnaqqis għall-minimu tal-konsum ta' ilma fil-faċilitajiet ta' akkomodazzjoni

3.4.1. Monitoraġġ, manutenzjoni u ottimizzazzjoni tas-sistema tal-ilma

Il-BEMP trid twettaq awditjar tal-konsum tal-ilma u tissorvelja l-konsum tal-ilma fi proċessi u żoni importanti li jikkonsmaw l-ilma (jiġifieri sottometraġġ) sabiex tidentifika fejn jista' jsir titjib fl-effiċjenza, u sabiex tiżgura li t-tagħmir kollu ssirlu manutenzjoni permezz ta' spezzjoni perjodika xierqa, inkluż matul it-tindif tal-kmamar.

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għal kull tip u daqs ta' akkomodazzjoni, inklużi impriżi żgħar. Madankollu, jaf ma jkunx biżżejjed li jitwaħħlu sottomiters f'faċilitajiet żgħar.

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali u parametri referenzjarji ta' eċċellenza assoċjati

Indikatur tal-prestazzjoni ambjentali

Parametri referenzjarji ta' eċċellenza

(i23)

Konsum ta' ilma għal kull klijent-lejl (l/klijent-lejl)

(b27)

Implimentazzjoni ta' pjan ta' mmaniġġjar tal-ilma speċifiku għas-sit li jinkludi: (i) sottometraġġ u parametraġġ referenzjarju tal-proċessi u ż-żoni ewlenin kollha li jikkonsmaw l-ilma; (ii) spezzjoni u manutenzjoni regolari tal-“punti ta' tnixxija” u l-apparati kollha tas-sistema tal-ilma.

(b28)

Konsum totali ta' ≤ 140 L ilma għal kull klijent-lejl f'lukandi b'kull servizz disponibbli, u ≤ 100 L għal kull klijent-lejl f'akkomodazzjoni fejn il-parti l-kbira tal-kmamar tal-banju huma kondiviżi (eż. hostels).

3.4.2. Fittings tal-ilma effiċjenti fiż-żoni tal-klijenti

Il-BEMP hija li jiġu installati fittings tal-ilma, inklużi vitien bi fluss baxx u doċċi termostatiċi bi fluss baxx, flaxings bi fluss baxx u doppju, u awrinaji bla ilma. Sadanittant, jistgħu jitqabbdu arjaturi ma' fittings eżistenti.

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għal kull tip u daqs ta' akkomodazzjoni, inklużi impriżi żgħar. Meta dan l-aħħar ikun sar rinnovament, xorta waħda jibqgħu japplikaw miżuri bħat-twaħħil ta' arjaturi.

Indikatur tal-prestazzjoni ambjentali u parametri referenzjarji ta' eċċellenza assoċjati

Indikatur tal-prestazzjoni ambjentali

Parametri referenzjarji ta' eċċellenza

(i23)

Konsum ta' ilma għal kull klijent-lejl (l/klijent-lejl)

(i24)

Konsum ta' enerġija għat-tisħin tal-ilma (kWh/klijent-lejl)

(i25)

Rati ta' fluss tad-doċċi, il-vitien tal-kamra tal-banju, l-awrinarji u l-flaxings tat-tojlits (l/min jew l/flaxjatura)

(b29)

Konsum ta' ≤ 100 L ilma, u konsum ta' 3,0 kWh enerġija assoċjata għat-tisħin tal-ilma, għal kull klijent-lejl, rispettivament, għal kmamar tal-banju ensuite tal-klijenti.

(b30)

Rata ta' ≤ 7 L/min tal-fluss tad-doċċa, rata ta' ≤ 6 L/min tal-fluss tal-vitien tal-kamra tal-banju (≤ 4 L/min vitien ġodda), flaxjatura medja effettiva tat-tojlit ta' ≤ 4,5 L, installazzjoni ta' awrinarji bla ilma.

3.4.3. Tindif effiċjenti tal-kmamar

Il-BEMP hija li jitnaqqsu għall-minimu r-rekwiżiti ta' materjali għall-ħasil permezz tax-xiri ekoloġiku tal-lożor u x-xugamani (f'termini ta' qies, densità, kulur, materjal), u billi l-klijenti jintalbu jew jitħeġġu jerġgħu jużaw il-lożor u x-xugamani. L-aħjar prattika hija wkoll li l-persunal jitħarreġ fl-implimentazzjoni ta' metodi ta' tindif effiċjenti fl-użu tal-ilma u s-sustanzi kimiċi, u li jinxtraw prodotti konsumabbli b'ċertifikat ambjentali għal kmamar tas-sodda u kmamar tal-banju.

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għal kull tip u daqs ta' akkomodazzjoni, inklużi impriżi żgħar. Il-minimizzazzjoni tal-ħasil tal-ħwejjeġ bl-għażla ta' drappijiet iktar effiċjenti tapplika b'mod universali, iżda l-applikabbiltà tal-minimizzazzjoni tat-tali ħasil billi l-klijenti jitħeġġu sabiex jerġgħu jużaw hija limitata għal faċilitajiet ta' akkomodazzjoni b'perċentwal għoli ta' klijenti li jqattgħu lejl wieħed biss.

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali u parametri referenzjarji ta' eċċellenza assoċjati

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali

Parametri referenzjarji ta' eċċellenza

(i26)

Massa ta' materjali għall-ħasil iġġenerati għal kull klijent-lejl (kg/klijent-lejl)

(i27)

Perċentwal ta' xugamani u lożor li jerġgħu jintużaw (%)

(i28)

Konsum ta' prodotti kimiċi għat-tindif u l-ħasil tal-platti f'termini ta' ingredjenti kimiċi attivi għal kull klijent-lejl (g/klijent-lejl)

(i29)

Perċentwal ta' sustanzi kimiċi u drappijiet bl-ekotikketta tat-Tip I tal-ISO (%)

(b31)

Tal-inqas 80 % tal-lożor huma taħlita ta' qoton-poliester (15) jew lożor.

(b32)

Tal-inqas 80 % tad-drappijiet tal-kamra tas-sodda ngħataw ekotikketta tat-Tip I tal-ISO (eż. Ekotikketta tal-UE) jew huma organiċi.

(b33)

Konsum ta' prodotti kimiċi għat-tindif u l-ħasil tal-platti (esklużi deterġenti tal-ħwejjeġ, sustanzi tat-tindif speċjali u sustanzi kimiċi tal-pixxini) ta' ≤ 10 grammi ta' ingredjenti kimiċi attivi għal kull klijent-lejl.

(b34)

Tnaqqis ta' mill-inqas 30 % fil-materjali għall-ħasil bl-użu mill-ġdid ta' xugamani u lożor.

(b35)

Tal-inqas 80 % (skont il-piż tal-ingredjent attiv jew il-volum mixtri) tas-sustanzi għal kull tip ta' tindif, deterġenti sanitarji, sapun u xampujiet użati mill-akkomodazzjoni għat-turisti ngħataw ekotikketta tat-Tip I tal-ISO (eż. Ekotikketta tal-UE).

3.4.4. Operazzjonijiet ta' ħasil fuq skala żgħira ottimizzati

Il-BEMP hija li jinxtraw l-iktar estratturi tal-ħasil effiċjenti fl-użu tal-ilma (u b'hekk anki fl-enerġija) u l-iktar nixxiefa effiċjenti fl-enerġija (eż. nixxiefa bil-pompa tas-sħana) u ħdejjed tal-mogħdjia, sabiex jerġa' jintuża l-ilma tal-ħasil u, f'żoni fejn l-ilma huwa skars, l-ilma tal-ħasil ewlieni wara mikrofiltrazzjoni. L-aħjar prattika hija li tiġi rkuprata wkoll is-sħana mill-ilma mormi u l-arja ta' ventilazzjoni tal-egżost.

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għat-tipi u d-daqsijiet kollha ta' akkomodazzjoni li jagħmlu operazzjonijiet ta' ħasil fuq il-post, inklużi impriżi żgħar.

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali u parametri referenzjarji ta' eċċellenza assoċjati

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali

Parametri referenzjarji ta' eċċellenza

(i30)

Konsum ta' ilma għal kull kg għall-ħasil tal-ħwejjeġ (l/kg)

(i31)

Konsum ta' enerġija għal kull kg għall-ħasil tal-ħwejjeġ (kWh/kg)

(i32)

Perċentwal ta' deterġenti għall-ħasil tal-ħwejjeġ bl-ekotikketta (%)

(b36)

Għal operazzjonijiet ta' ħasil tal-ħwejjeġ fuq skala żgħira, il-magni tal-ħasil domestiċi kollha għandhom klassifikazzjoni tat-tikketta tal-enerġija tal-UE ta' A+++, u l-magni tal-ħasil kummerċjali għandhom konsum medju ta' ≤ 7 L ilma għall-ħasil tal-ħwejjeġ għal kull kg ta' materjali maħsulin.

(b37)

Konsum totali ta' ≤ 2,0 kWh enerġija tal-proċess ta' ħasil tal-ħwejjeġ fuq skala żgħira fuq il-post għal kull kg drapp, għal prodotti tal-ħasil imnixxfin u lesti.

(b38)

Tal-inqas 80 % tad-deterġenti għall-ħasil tal-ħwejjeġ fuq skala żgħira użati (skont il-piż tal-ingredjent attiv jew il-volum mixtri) ingħataw ekotikketta tat-Tip I tal-ISO (eż. Ekotikketta tal-UE, Nordic Swan, Blaue Engel).

3.4.5. Operazzjonijiet ta' ħasil fuq skala kbira jew esternalizzati ottimizzati

Il-BEMP hija li jingħażel fornitur effiċjenti tas-servizz tal-ħasil li huwa ċċertifikat b'ekotikketta tat-Tip I tal-ISO jew li jirrispetta l-kriterji fit-tali tikketti, jew li jiżgura li l-operazzjonijiet fuq skala kbira fuq il-post jirrispettaw it-tali kriterji.

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għal faċilitajiet ta' akkomodazzjoni kbar b'operazzjonijiet ta' ħasil fuq skala kbira fuq il-post, kif ukoll operaturi tal-ħasil kummerċjali. Din il-BEMP hija applikabbli wkoll għal akkomodazzjoni oħra ta' kull daqs, inklużi impriżi żgħar, sa fejn il-kriterji jkunu applikabbli għall-akkwist ekoloġiku ta' servizzi tal-ħasil.

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali u parametri referenzjarji ta' eċċellenza assoċjati

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali

Parametri referenzjarji ta' eċċellenza

(i33)

Servizz tal-ħasil bl-ekotikketta (iva/le)

(i30)

Konsum ta' ilma għal kull kg għall-ħasil tal-ħwejjeġ (l/kg)

(i31)

Konsum ta' enerġija għal kull kg għall-ħasil tal-ħwejjeġ (kWh/kg)

(i32)

Perċentwal ta' deterġenti għall-ħasil tal-ħwejjeġ bl-ekotikketta (%)

(b39)

Il-ħasil esternalizzat kollu jsir minn fornitur li ngħata ekotikketta tat-Tip I tal-ISO (eż. Nordic Swan), u l-operazzjonijiet kollha ta' ħasil fuq skala kbira li jsiru internament, jew l-operazzjonijiet ta' ħasil esternalizzati lil fornituri tas-servizz mhux iċċertifikati, jirrispettaw il-parametri referenzjarji rilevanti.

(b40)

Konsum totali ta' ≤ 5 L ilma tul iċ-ċiklu tal-ħasil sħiħ ta' operazzjonijiet tal-ħasil fuq skala kbira għal kull kg drapp għall-materjali għall-ħasil tal-akkomodazzjonijiet u ≤ 9 L għal kull kg drapp għall-materjali għall-ħasil tar-ristoranti.

(b41)

Konsum totali ta' ≤ 0,90 kWh enerġija tal-proċess għal prodotti għall-ħasil fuq skala kbira nixfin u lesti għal kull kg drapp għall-materjali għall-ħasil tal-akkomodazzjonijiet u ≤ 1,45 kWh għal kull kg drapp għall-materjali għall-ħasil tar-ristoranti.

(b42)

Għal operazzjonijiet tal-ħasil fuq skala kbira, użu esklussiv ta' deterġenti tal-ħasil għal użu professjonali konformi ma' ekotikketta tat-Tip I tal-ISO (eż. Ekotikketta tal-UE, Nordic Swan), applikati f'dożi xierqa.

3.4.6. Immaniġġjar ottimizzat tal-pixxini

Il-BEMP hija li jiġu ottimizzati l-frekwenza u t-twaqqit tal-backwashing fuq il-bażi ta' tnaqqis fil-pressjoni minflok skedi fissi, sabiex jintużaw l-ożonazzjoni jew it-trattament tal-UV u kontroll bir-reqqa tad-dożaġġ ħalli tiġi minimizzata l-klorinazzjoni, u sabiex tiġi rkuprata s-sħana mill-arja tal-ventilazzjoni tad-duħħan.

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għal kumpaniji tal-akkomodazzjoni b'pixxini fuq il-post, inklużi impriżi żgħar.

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali u parametru referenzjarju ta' eċċellenza assoċjati

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali

Parametru referenzjarju ta' eċċellenza

(i34)

Implimentazzjoni ta' pjan ta' mmaniġġjar ambjentali tal-pixxina (iva/le)

(i35)

Applikazzjoni ta' ożonazzjoni jew trattament tal-UV (iva/le)

(b43)

Implimentazzjoni ta' pjan tal-effiċjenza għal żoni ta' pixxini u spas li jinkludi: (i) parametraġġ referenzjarju ta' konsum speċifiku ta' ilma, enerġija u sustanzi kimiċi f'żoni ta' pixxini u spas, mogħti għal kull m2 ta' erja tas-superfiċje tal-pixxina u għal kull klijent-lejl; (ii) tnaqqis għall-minimu tal-konsum ta' kloru permezz ta' dożaġġ ottimizzat u l-użu ta' metodi ta' diżinfettar supplimentari bħall-ożonazzjoni u t-trattament tal-UV.

3.4.7. Riċiklaġġ tal-ilma tax-xita u tal-ilma griż

Il-BEMP hija li tiġi installata sistema ta' rkupru tal-ilma griż li tagħmel dan sabiex it-tali ilma jintuża fi proċessi fuq ġewwa (eż. flaxjar tat-tojlit) wara t-trattament, jew għal proċessi ta' barra (eż. irrigazzjoni), jew sistema ta' ġbir tal-ilma tax-xita li tuża l-ilma tax-xita għal skopijiet fuq ġewwa.

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għall-kumpaniji kollha tal-akkomodazzjoni. Is-sistemi ta' riċiklaġġ tal-ilma jistgħu jiġu installati matul il-kostruzzjoni ta' bini jew rinnovament qawwi. L-applikabbiltà għal impriżi żgħar tista' tkun limitata minħabba l-kost għoli ta' investiment.

Indikatur tal-prestazzjoni ambjentali u parametru referenzjarju ta' eċċellenza assoċjati

Indikatur tal-prestazzjoni ambjentali

Parametru referenzjarju ta' eċċellenza

(i36)

Implimentazzjoni tar-riċiklaġġ tal-ilma griż jew l-ilma tax-xita (iva/le)

(b44)

Installazzjoni ta' sistema ta' riċiklaġġ tal-ilma tax-xita li taqdi d-domanda interna għall-ilma, u/jew sistema ta' riċiklaġġ tal-ilma griż li taqdi d-domanda interna jew esterna għall-ilma.

3.5. Immaniġġjar tal-iskart u tal-ilma mormi fil-faċilitajiet ta' akkomodazzjoni

3.5.1. Il-prevenzjoni tal-iskart

Il-BEMP hija li tiġi evitata l-ġenerazzjoni ta' skart permezz tal-akkwist ekoloġiku ta' prodotti, filwaqt li jitqiesu l-impatti taċ-ċiklu tal-ħajja tal-prodotti — pereżempju billi jiġu evitati oġġetti li jintremew wara darba (ikel, sapun, xampujiet) u billi jinxtraw aġenti tat-tindif f'forma konċentrata u bl-ingrossa — u permezz ta' mmaniġġjar bir-reqqa tal-volumi mixtrijin.

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għal kull tip u daqs ta' akkomodazzjoni, inklużi impriżi żgħar.

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali u parametri referenzjarji ta' eċċellenza assoċjati

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali

Parametri referenzjarji ta' eċċellenza

(i37)

Ġenerazzjoni ta' skart għal kull klijent-lejl (kg/klijent-lejl)

(b45)

Ġenerazzjoni totali ta' ≤ 0,6 kg skart (magħżul u mhux magħżul) għal kull klijent-lejl.

3.5.2. Għażla tal-iskart u l-bgħit tiegħu għar-riċiklaġġ

Il-BEMP hija li jiġu pprovduti faċilitajiet ta' ġbir tal-iskart separat fl-istabbiliment, sabiex jiġi żgurat li jkun hemm proċedura ċara għas-separazzjoni tal-iskart, u sabiex jiġu kkuntrattati s-servizzi rilevanti tar-riċiklaġġ tal-inqas għall-ħġieġ, il-karta u l-kartun, il-plastik, il-metalli u skart organiku.

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għal kull tip u daqs ta' akkomodazzjoni, inklużi impriżi żgħar.

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali u parametri referenzjarji ta' eċċellenza assoċjati

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali

Parametri referenzjarji ta' eċċellenza

(i38)

Perċentwal ta' skart mibgħut sabiex jerġa' jintuża jew jiġi riċiklat (%)

(i39)

Skart mhux magħżul iġġenerat għal kull klijent-lejl (kg/klijent-lejl)

(b46)

Tal-inqas 84 % tal-iskart, mogħti fuq bażi tal-piż, jintbagħat għar-riċiklaġġ.

(b47)

≤ 0,16 kg skart mhux magħżul mibgħut għar-rimi għal kull klijent-lejl.

3.5.3. Trattament tal-ilma mormi

Il-BEMP trid tinstalla sistema ta' trattament tal-ilma mormi fuq il-post li tittratta l-ilma mormi tal-inqas f'livell sekondarju u, idealment, terzjarju,u tinkludi tal-inqas pretrattament sabiex tgħarbel is-solidi u l-materja partikolata tan-naqal segwit minn trattament bijoloġiku effiċjenti (eż. f'reattur tal-lottijiet tas-sekwenzjar) sabiex jitneħħa sehem għoli ta' COD, BOD, nitroġenu u fosforu mill-effluwent finali. Il-ħama tiġi ttrattata u tintrema b'mod li ma jagħmilx ħsara lill-ambjent.

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għat-tipi u d-daqsijiet kollha ta' akkomodazzjoni mhux imqabbdin ma' netwerk tad-drenaġġ, inklużi impriżi żgħar.

Indikatur tal-prestazzjoni ambjentali u parametru referenzjarju ta' eċċellenza assoċjati

Indikatur tal-prestazzjoni ambjentali

Parametru referenzjarju ta' eċċellenza

(i40)

Effiċjenza fit-tneħħija tat-trattament tal-ilma mormi fuq il-post (eż. % ta' BOD, COD)

(i41)

Konċentrazzjoni fl-effluwent finali (mg/l) (eż. BOD, COD, nitroġenu totali, fosforu)

(b48)

Meta ma jkunx possibbli li l-ilma mormi jintbagħat għal trattament ċentralizzat, it-trattament tal-ilma mormi fuq il-post jinkludi pretrattament (tgħarbil/bar-rack, ekwalizzazzjoni u sedimentazzjoni) segwit minn trattament bijoloġiku bi tneħħija ta' > 95 % tal-BOD5, nitrifikazzjoni ta' > 90 %, u diġestjoni anajrobika (mhux fuq il-post) tal-ħama żejda.

3.6. Tnaqqis għall-minimu tal-konsum ta' enerġija fil-faċilitajiet ta' akkomodazzjoni

3.6.1. Sistemi ta' monitoraġġ u ġestjoni tal-enerġija

Il-BEMP hija li jsir awditjar tal-enerġija u li jiġi ssorveljat il-konsum tal-enerġija fi proċessi u żoni ewlenin li jikkonsmaw l-enerġija (jiġifieri sottometraġġ) sabiex jiġu identifikati l-għażliet li jtejbu l-effiċjenza, u jiżguraw li t-tagħmir kollu ssirlu manutenzjoni permezz ta' spezzjoni perjodika xierqa (16).

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għal kull tip u daqs ta' akkomodazzjoni, inklużi impriżi żgħar. Is-sistemi estensivi ta' sottometraġġ u ta' mmaniġġjar tal-bini mhumiex applikabbli għal faċilitajiet żgħar.

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali u parametri referenzjarji ta' eċċellenza assoċjati

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali

Parametri referenzjarji ta' eċċellenza

(i42)

Implimentazzjoni ta' pjan ta' ġestjoni tal-enerġija speċifiku għas-sit (iva/le)

(i43)

L-użu ta' enerġija speċifika (kWh/m2sena)

(b49)

Implimentazzjoni ta' pjan ta' ġestjoni tal-enerġija speċifiku għas-sit li jinkludi: (i) sottometraġġ u parametraġġ referenzjarju tal-proċessi ewlenin kollha li jikkonsmaw l-enerġija; (ii) kalkolu u rapportar tal-konsum primarju tal-enerġija u l-emissjonijiet ta' CO2 relatati mal-enerġija.

(b50)

Għal binjiet eżistenti, l-użu tal-enerġija finali għall-HVAC (tisħin, ventilazzjoni u kundizzjonament tal-arja) u t-tisħin tal-ilma huwa ta' ≤ 75 kWh, jew l-użu tal-enerġija finali totali huwa ta' ≤ 180 kWh, għal kull m2 imsaħħan jew imkessaħ fis-sena.

3.6.2. Għeluq aħjar tal-bini

Għal binjiet ġodda, il-BEMP hija li jiġi żgurat li dawn jikkonformaw mal-aħjar klassifikazzjoni tal-enerġija li jistgħu jilħqu, bħall-istandards PassiveHouse u Minergie P (17). Għal binjiet eżistenti, il-BEMP hija l-immodernizzar sabiex jonqsu r-rekwiżiti ta' enerġija għat-tisħin u t-tkessiħ (18).

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għat-tipi kollha ta' akkomodazzjoni matul kostruzzjoni jew rinnovament qawwi, u matul l-għażla tal-bini għal organizzazzjonijiet li jikru l-bini tagħhom. L-opportunità għal impriżi żgħar sabiex jimplimentaw din il-BEMP tista' tkun limitata fil-każ ta' mmodernizzar ta' bini ġdid, minħabba l-kost għoli ta' investiment.

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali u parametri referenzjarji ta' eċċellenza assoċjati

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali

Parametri referenzjarji ta' eċċellenza

(i43)

L-użu ta' enerġija speċifika (kWh/m2sena)

(b50)

(b51)

Għal binjiet ġodda, il-prestazzjoni tal-enerġija klassifikata tirrispetta l-istandards Minergie P jew PassiveHouse jew oħrajn ekwivalenti.

3.6.3. Sistemi tal-HVAC ottimizzati

Il-BEMP hija li jitnaqqas għall-minimu l-konsum ta' enerġija mis-sistemi tal-HVAC (tisħin, ventilazzjoni u kundizzjonament tal-arja) billi jiġu installati prodotti bl-aqwa klassijiet tat-tikketta tal-enerġija (meta applikabbli), kontroll tat-temperatura fiż-żoni u ventilazzjoni kkontrollata bl-irkupru tas-sħana (idealment ikkontrollata minn sensers tas-CO2) u komponenti effiċjenti fl-enerġija (eż. fannijiet b'veloċità varjabbli), u sabiex l-HVAC jiġu ottimizzati b'rabta mal-għeluq tal-bini u l-karatteristiċi tas-sors tal-enerġija.

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għal kull tip u daqs ta' akkomodazzjoni, inklużi impriżi żgħar. Ottimizzazzjoni sħiħa tista' ssir biss matul il-kostruzzjoni jew waqt rinnovament qawwi, iżda hemm miżuri speċifiċi li jistgħu jiġu implimentati fi kwalunkwe ħin.

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali u parametri referenzjarji ta' eċċellenza assoċjati

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali

Parametri referenzjarji ta' eċċellenza

(i43)

L-użu ta' enerġija speċifika (kWh/m2sena)

(b50)

(b51)

Għal binjiet ġodda, il-prestazzjoni tal-enerġija klassifikata tirrispetta l-istandards Minergie P jew PassiveHouse jew oħrajn ekwivalenti.

3.6.4. Applikazzjonijiet effiċjenti tal-pompi tas-sħana u t-tisħin/tkessiħ ġeotermali

Il-BEMP hija li jiġu installati pompi tas-sħana effiċjenti (eż. ekotikkettati, prodotti tal-aqwa klassijiet tat-tikketta tal-enerġija) għat-tisħin u t-tkessiħ, jew, meta possibbli, għat-tkessiħ tal-ilma ta' taħt l-art.

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għat-tipi kollha ta' akkomodazzjoni. F'żoni urbani, jista' jkun possibbli li s-sistemi tal-ilma ta' taħt l-art jiġu installati biss matul il-kostruzzjoni jew rinnovament qawwi. Il-pompi tas-sħana bis-sors tal-arja jistgħu jiġu modernizzati b'mod faċli, iżda jaf ma jkunux tajbin għal klimi kesħin ħafna. L-applikabbiltà ta' din il-BEMP tista' tkun limitata għal impriżi żgħar minħabba l-kost ta' investiment.

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali u parametru referenzjarju ta' eċċellenza assoċjati

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali

Parametru referenzjarju ta' eċċellenza

(i43)

L-użu ta' enerġija speċifika (kWh/m2sena)

(b52)

Il-pompi tas-sħana bis-sors tal-ilma u/jew it-tisħin/tkessiħ ġeotermali huma ppreferuti meta mqabblin ma' sistemi konvenzjonali ta' tisħin u tkessiħ kull meta jkunu fattibbli, u l-pompi tas-sħana jikkonformaw mal-kriterji tal-Ekotikketta tal-UE u mal-aħjar klassijiet tat-tikketta tal-enerġija.

3.6.5. Dawl u tagħmir elettriku effiċjenti

Il-BEMP hija li jiġi installat dawl fluworexxenti u LED ta' daqs kompatt xieraq u mqassam skont iż-żoni b'kontroll intelliġenti fuq il-bażi taċ-ċaqliq, id-dawl naturali u l-ħin. Il-BEMP hija li jiġu ottimizzati wkoll id-disinn tal-bini u t-tqassim intern fir-rigward tal-użu tad-dawl naturali, filwaqt li jitqies l-impatt tal-enerġija ta' żoni b'ħafna ħġieġ għat-tisħin u t-tkessiħ. Fir-rigward tat-tagħmir elettriku (l-apparati domestiċi tad-dar u l-prodotti elettroniċi tal-konsumaturi), kull meta dan ikun possibbli għandhom jintgħażlu prodotti bl-Ekotikketta tal-UE jew l-aħjar klassijiet tat-tikketta tal-enerġija.

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għal kull tip u daqs ta' akkomodazzjoni, inklużi impriżi żgħar. Lampi fluworexxenti u LED kompatti spiss jistgħu jintużaw direttament minflok lampi inkandexxenti u tal-aloġenu. Il-modifika ta' bini sabiex jiġi ottimizzat l-użu tad-dawl naturali hija ristretta għall-kostruzzjoni u r-rinnovament inizjali.

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali u parametri referenzjarji ta' eċċellenza assoċjati

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali

Parametri referenzjarji ta' eċċellenza

(i44)

Kapaċità tad-dawl installata (W/m2)

(i45)

Użu tal-enerġija speċifika għad-dawl (kWh/m2sena)

(i46)

Użu totali ta' elettriku (kWh/m2sena)

(b53)

Kapaċità installata tad-dawl ≤ 10 W għal kull m2

(b54)

Użu tal-elettriku għad-dawl ≤ 25 kWh għal kull m2 imsaħħan u mkessaħ fis-sena.

(b55)

Użu totali tal-elettriku ≤ 80 kWh għal kull m2 imsaħħan u mkessaħ fis-sena.

3.6.6. Sorsi ta' enerġija rinnovabbli

Il-BEMP hija li jiġi installat tagħmir fuq il-post li jiġġenera enerġija ġeotermali, solari jew mir-riħ, fejn xieraq, u li l-elettriku jinxtara mingħand fornitur tal-elettriku rinnovabbli ġenwin (jiġifieri verifikabbilment addizzjonali).

Applikabbiltà

Il-potenzjal li jiġu sfruttati teknoloġiji partikolari tal-enerġija rinnovabbli fuq il-post jiddependi minn fatturi speċifiċi għall-post u s-sit bħall-klima, id-dell, l-ispazju disponibbli, eċċ. Investiment fi skemi tal-enerġija rinnovabbli mhux fuq il-post jista' jsir minn kwalunkwe organizzazzjoni. L-applikabbiltà ta' din il-BEMP tista' tkun limitata għal impriżi żgħar fil-każ ta' żminijiet twal għat-tifdija.

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali u parametri referenzjarji ta' eċċellenza assoċjati

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali

Parametri referenzjarji ta' eċċellenza

(i11)

Perċentwal tal-użu ta' enerġija finali ssodisfat mill-enerġija rinnovabbli ġġenerata fuq il-post (%)

(i47)

Użu ta' krediti ta' enerġija rinnovabbli ċċertifikati (iva/le)

(b56)

L-ekwivalenti ta' 50 % tal-użu ta' enerġija annwali mill-akkomodazzjoni huwa ġġenerat minn sorsi rinnovabbli fuq il-post, jew minn sorsi ta' enerġija rinnovabbli verifikabbilment addizzjonali mhux fuq il-post.

(b57)

100 % tal-elettriku ġej minn sorsi tal-elettriku rinnovabbli traċċabbli li mhumiex diġà mniżżlin taħt organizzazzjoni oħra jew fit-taħlita ta' ġenerazzjoni medja tal-elettriku nazzjonali, jew li m'ilhomx iktar minn sentejn.

3.7. Kċejjen ta' ristoranti u lukandi

3.7.1. Xiri ta' prodotti tal-ikel u x-xorb ekoloġiċi

Il-BEMP hija li jiġu vvalutati l-ktajjen tal-provvista tal-ikel u x-xorb sabiex jiġu identifikati l-punti fokali ambjentali u l-punti ta' kontroll ewlenin, inkluża l-għażla ta' prodotti b'ċertifikat ekoloġiku u l-editjar tal-menujiet sabiex jiġu evitati ingredjenti li jagħmlu ħsara partikolari (eż. speċijiet ta' ħut mheddin u xi frott li ma jkunx żmienu) u l-iżgurar ta' porzjonijiet xierqa ta' laħam u prodotti tal-ħalib u d-disponibbiltà ta' għażliet veġetarjani.

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għall-kċejjen kollha. Il-kċejjen f'żoni rurali jistgħu jiksbu l-ikel minn fuq il-post. Kċejjen kbar jista' jkollhom influwenza ikbar fuq il-fornituri. Impriżi żgħar jistgħu jimplimentaw b'mod sħiħ din il-BEMP ukoll.

Indikatur tal-prestazzjoni ambjentali u parametri referenzjarji ta' eċċellenza assoċjati

Indikatur tal-prestazzjoni ambjentali

Parametri referenzjarji ta' eċċellenza

(i48)

Perċentwal ta' ingredjenti b'ċertifikat ambjentali (skont il-valur) (%)

(b58)

L-organizzazzjoni kapaċi tipprovdi informazzjoni dokumentata, li tal-inqas tinkludi l-pajjiż ta' oriġini, għall-ingredjenti ewlenin kollha.

(b59)

Tal-inqas 60 % tal-prodotti tal-ikel u x-xorb, skont il-valur tax-xiri, għandhom ċertifikat ambjentali (eż. organiċi).

3.7.2. Immaniġġjar tal-iskart organiku

Il-BEMP hija li titnaqqas għall-minimu l-ħela ta' ikel evitabbli permezz ta' żvilupp bir-reqqa tal-menù u għażla ta' porzjonijiet ġusti, u li jiġi żgurat li l-iskart organiku kollu jiġi separat u jintbagħat għad-diġestjoni anajrobika meta dan ikun possibbli, jew inkella għall-ħruq bl-irkupru tal-enerġija jew kompostar lokali/fuq il-post.

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għall-kċejjen kollha. L-għażla ppreferuta tar-riċiklaġġ tal-iskart tad-diġestjoni anajrobika jaf ma tkunx disponibbli f'ċerti postijiet, f'liema każ l-iskart jista' jintbagħat għall-inċinerazzjoni bl-irkupru tal-enerġija jew billi jsir kompost. Impriżi żgħar jistgħu jimplimentaw b'mod sħiħ din il-BEMP ukoll.

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali u parametri referenzjarji ta' eċċellenza assoċjati

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali

Parametri referenzjarji ta' eċċellenza

(i49)

Ġenerazzjoni ta' skart organiku (kg għal kull klijent servut l-ikel)

(i50)

Perċentwali ta' skart organiku mibgħut għad-diġestjoni anajrobika, għall-irkupru tal-enerġija alternattiva, mibdul f'kompost fuq il-post jew mibgħut biex isir kompost (%)

(b60)

≥ 95 % tal-iskart organiku huwa separat u mneħħi mill-miżbla, u, fejn possibbli, jintbagħat għad-diġestjoni anajrobika.

(b61)

Ġenerazzjoni totali ta' ≤ 0,25 kg skart organiku għal kull klijent servut l-ikel, u ġenerazzjoni ta' ≤ 0,18 kg skart evitabbli għal kull klijent servut l-ikel.

3.7.3. Ħasil tal-platti, tindif u preparazzjoni tal-ikel ottimizzati

Il-BEMP hija li jingħażel tagħmir tal-ħasil effiċjenti, inklużi valvs ta' sprejjar bit-tlaħliħ minn qabel bi fluss baxx li jaħdmu bit-trigger, magni tal-ħasil tal-platti u steamer bla konnessjoni effiċjenti, u li jiġi ssorveljat u li jittieħed parametraġġ referenzjarju tal-konsum tal-ilma f'żoni ta' kċejjen/ristoranti.

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għall-kċejjen kollha. L-installazzjoni ta' magni tal-ħasil tal-platti iktar effiċjenti tista' tkun ekonomikament vijabbli biss meta l-magni tal-ħasil tal-platti jkunu waslu fi tmiem il-ħajja operazzjonali tagħhom jew jeħtieġu tiswija. Impriżi żgħar jistgħu jimplimentaw b'mod sħiħ din il-BEMP ukoll.

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali u parametri referenzjarji ta' eċċellenza assoċjati

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali

Parametri referenzjarji ta' eċċellenza

(i51)

Konsum ta' ilma mill-kċina għal kull klijent servut l-ikel (l/klijent servut l-ikel)

(i52)

Perċentwal ta' sustanzi kimiċi bl-ekotikketta għall-ħasil tal-platti u t-tindif tal-kċina (%)

(i53)

Xiri ta' tagħmir tal-kċina effiċjenti ekoloġiku (iva/le)

(b62)

Implimentazzjoni ta' pjan ta' mmaniġġjar tal-ilma fil-kċina li jinkludi monitoraġġ u rapportar tal-konsum totali ta' ilma mill-kċina normalizzat għal kull klijent servut l-ikel, u l-identifikazzjoni ta' miżuri ta' prijorità sabiex jonqos il-konsum tal-ilma.

(b63)

Tal-inqas 70 % tal-volum mixtri ta' prodotti għat-tindif bis-sustanzi kimiċi (ħlief prodotti għat-tindif tal-fran) għall-ħasil tal-platti u t-tindif għandhom ekotikketta (eż. l-Ekotikketta tal-UE).

3.7.4. Tisjir, ventilazzjoni u tkessiħ ottimizzati

Il-BEMP hija li jingħażel tagħmir tat-tisjir effiċjenti, inklużi hob tal-induzzjoni jew hobs tal-gass ikkontrollati bis-sensers tal-borom, tagħmir tat-tkessiħ effiċjenti li juża refriġeranti naturali bħal ammonijaka jew diossidu tal-karbonju, u li tiġi kkontrollata l-ventilazzjoni skont id-domanda għaliha.

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għall-kċejjen kollha. L-installazzjoni ta' tagħmir tat-tisjir u t-tkessiħ iktar effiċjenti tista' tkun ekonomikament vijabbli biss meta t-tagħmir eżistenti jkun wasal fi tmiem il-ħajja operatorja tiegħu. Impriżi żgħar jistgħu jimplimentaw b'mod sħiħ din il-BEMP ukoll.

Indikatur tal-prestazzjoni ambjentali u parametru referenzjarju ta' eċċellenza assoċjati

Indikatur tal-prestazzjoni ambjentali

Parametru referenzjarju ta' eċċellenza

(i54)

Użu tal-enerġija speċifiku għal kull klijent servut l-ikel (kWh/klijent servut l-ikel)

(b64)

L-implimentazzjoni ta' pjan ta' mmaniġġjar tal-enerġija tal-kċina li jinkludi monitoraġġ u rapportar tal-użu totali ta' enerġija mill-kċina normalizzat għal kull klijent servut l-ikel, u l-identifikazzjoni ta' miżuri ta' prijorità sabiex jonqos il-konsum ta' enerġija.

3.8. Siti tal-ikkampjar

3.8.1. Edukazzjoni għall-klijenti dwar l-ambjent

Il-BEMP hija li l-klijenti jiġu pprovduti b'edukazzjoni interattiva fuq il-post dwar kwistjonijiet ambjentali, inklużi korsijiet, passaġġi naturali, jew tagħmir bħal trasport b'livell baxx ta' emissjonijiet tal-karbonju (roti, roti tal-elettriku).

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għas-siti tal-ikkampjar kollha u tipi oħrajn ta' akkomodazzjoni (speċjalment rurali). L-applikabbiltà ta' din il-BEMP tista' tkun limitata għal impriżi żgħar li m'għandhomx ħafna riżorsi.

Indikatur tal-prestazzjoni ambjentali u parametru referenzjarju ta' eċċellenza assoċjati

Indikatur tal-prestazzjoni ambjentali

Parametru referenzjarju ta' eċċellenza

(i55)

Informazzjoni/edukazzjoni ambjentali disponibbli għall-klijenti (iva/le)

(i56)

Mezzi tat-trasport b'livell baxx ta' emissjonijiet tal-karbonju (eż. roti) huma disponibbli għall-klijenti (iva/le)

(b65)

Il-kumpanija tal-akkomodazzjoni tħeġġeġ u tiffaċilita mġiba u attivitajiet li jieħdu ħsieb l-ambjent, u tipprovdi edukazzjoni dwar l-ambjent għall-klijenti permezz ta' attivitajiet u korsijiet fuq il-post.

3.8.2. L-immaniġġjar ambjentali taż-żoni fuq barra

Il-BEMP hija li tiġi massimizzata l-bijodiversità fuq il-post bit-tħawwil ta' speċi nattivi u l-installazzjoni ta' bjut u ħitan ekoloġiċi. Il-BEMP hija li jitnaqqas għall-minimu l-konsum ta' ilma għall-irrigazzjoni u l-użu ta' ilma griż jew ilma tax-xita. Il-BEMP hija li jitnaqqas għall-minimu t-tniġġis tad-dawl li ġej mid-dawl ta' barra (eż. bl-użu ta' lampi tas-sodju bi pressjoni baxxa angolati tajjeb) u t-tnaqqis ta' tniġġis akustiku minn avvenimenti fuq barra billi jiġu installati barrieri tal-ħoss u jiġu infurzati regoli stretti dwar il-ħin li fih jintemmu t-tali avvenimenti.

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għas-siti tal-ikkampjar kollha u tipi oħrajn ta' akkomodazzjoni (speċjalment rurali), inklużi impriżi żgħar.

Indikatur tal-prestazzjoni ambjentali u parametri referenzjarji ta' eċċellenza assoċjati

Indikatur tal-prestazzjoni ambjentali

Parametri referenzjarji ta' eċċellenza

(i4)	Implimentazzjoni ta' pjan ta' mmaniġġjar tal-bijodiversità (iva/le)

(b66)

Żamma jew żieda tal-bijodiversità fuq il-post bit-tħawwil ta' speċi nattivi, il-ħolqien ta' kenn għal speċi ta' annimali lokali, u l-installazzjoni ta' bjut ekoloġiċi fejn possibbli; u billi jitnaqqsu għall-minimu l-inputs kimiċi, it-tniġġis tad-dawl u akustiku.

(b67)

Tnaqqis għall-minimu tat-tniġġis tad-dawl u d-disturb tal-organiżmi selvaġġi billi jiġu installati luminarji effiċjenti u b'angolu xieraq ikkontrollati b'timer jew senser għad-dwal esterni li ma jipproduċu ebda dawl 'il fuq.

(b68)

Tnaqqis għall-minimu tal-konsum tal-ilma bit-tħawwil ta' speċi nattivi u ħuxlief, u billi jiġu installati sistemi ta' irrigazzjoni kkontrollati mħaddma bl-ilma griż, fejn possibbli.

3.8.3. L-effiċjenza enerġetika tas-siti tal-ikkampjar u l-installazzjoni tal-enerġija rinnovabbli

Il-BEMP hija li jitnaqqas għall-minimu l-konsum ta' enerġija għat-tisħin tal-ilma, l-HVAC u d-dawl billi jiġu installati fittings bi fluss baxx, iżolament tajjeb għall-bini, u dawl fluworexxenti jew LED, u li tiġi installata wkoll kapaċità li tiġġenera l-enerġija rinnovabbli fuq il-post (eż. tisħin tal-ilma bix-xemx). Barra minn hekk, is-sħana tista' tiġi rkuprata minn ilma griż tal-kamra tal-ħasil bl-użu ta' pompa tas-sħana.

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għas-siti tal-ikkampjar kollha. L-installazzjoni ta' teknoloġiji speċifiċi tal-enerġija rinnovabbli tiddependi fuq il-karatteristiċi speċifiċi għas-sit. Impriżi żgħar jistgħu jimplimentaw din il-BEMP bis-sħiħ.

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali u parametri referenzjarji ta' eċċellenza assoċjati

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali

Parametri referenzjarji ta' eċċellenza

(i57)

Użu ta' enerġija speċifika għal kull klijent-lejl (kWh/klijent-lejl)

(i11)

Perċentwal tal-użu ta' enerġija finali ssodisfat mill-enerġija rinnovabbli ġġenerata fuq il-post (%)

(i47)

Użu ta' krediti ta' enerġija rinnovabbli ċċertifikati (iva/le)

(b69)

L-użu speċifiku finali tal-enerġija (ħlief l-enerġija rinnovabbli ġġenerata fuq il-post) huwa ta' ≤ 2,0 kWh għal kull klijent-lejl.

(b70)

3.8.4. Effiċjenza fl-użu tal-ilma tas-siti tal-ikkampjar

Il-BEMP hija li jitnaqqas għall-minimu l-konsum tal-ilma bl-installazzjoni ta' vitien u doċċi bi fluss baxx, kontrolli bit-timer tax-showers, u tojlits bi flaxing doppju u bi fluss baxx u awrinarji bla ilma.

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għas-siti tal-ikkampjar kollha. Impriżi żgħar jistgħu jimplimentaw din il-BEMP bis-sħiħ.

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali u parametru referenzjarju ta' eċċellenza assoċjati

Indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali

Parametru referenzjarju ta' eċċellenza

(i23)

Konsum ta' ilma għal kull klijent-lejl (l/klijent-lejl)

(i25)

Rati ta' fluss tad-doċċi, serpentini tal-kamra tal-banju, awrinarji u flaxings tat-tojlit (l/min jew l/flaxjatura).

(b71)

Konsum totali ta' ≤ 94 litru ilma għal kull klijent-lejl f'siti tal-ikkampjar b'kull servizz disponibbli ta' erba' u ħames stilel, u konsum ta' ≤ 58 litru ilma għal kull klijent-lejl fis-siti tal-ikkampjar kollha l-oħrajn.

3.8.5. Tnaqqis għall-minimu tal-iskart fis-siti tal-ikkampjar

Il-BEMP hija li titnaqqas għall-minimu l-ġenerazzjoni tal-iskart residwu bl-implimentazzjoni ta' prevenzjoni tal-iskart, billi jiġu pprovduti faċilitajiet tal-għażla tal-iskart konvenjenti fuq il-post, u billi jiġu kkuntrattati s-servizzi ta' riċiklaġġ tal-iskart.

Applikabbiltà

Din il-BEMP hija applikabbli għas-siti tal-ikkampjar kollha. Hemm inqas kamp ta' applikazzjoni għall-prevenzjoni tal-iskart milli f'tipi oħrajn ta' akkomodazzjoni għaliex ħafna mill-iskart ġej minn dak li jixtru l-klijenti. Impriżi żgħar jistgħu jimplimentaw din il-BEMP bis-sħiħ.

Indikatur tal-prestazzjoni ambjentali u parametru referenzjarju ta' eċċellenza assoċjati

Indikatur tal-prestazzjoni ambjentali

Parametru referenzjarju ta' eċċellenza

(i39)

Skart mhux magħżul iġġenerat għal kull klijent-lejl (kg/klijent-lejl)

(b72)

≤ 0,2 kg skart residwu totali mibgħut għar-rimi għal kull klijent-lejl.

3.8.6. Pixxini naturali

Il-BEMP hija li tiġi installata pixxina naturali jew pixxina eżistenti tiġi kkonvertita f'pixxina naturali.

Applikabbiltà

Din il-BEMP tista' tiġi implimentata fis-siti tal-ikkampjar kollha u tipi oħrajn ta' akkomodazzjoni (speċjalment rurali). Impriżi żgħar jistgħu jimplimentaw din il-BEMP bis-sħiħ.

Indikatur tal-prestazzjoni ambjentali u parametru referenzjarju ta' eċċellenza assoċjati

Indikatur tal-prestazzjoni ambjentali

Parametru referenzjarju ta' eċċellenza

(i58)

Installazzjoni ta' pixxina naturali (iva/le)

(b73)

Il-pixxina/i fuq il-post tinkorpora/jinkorporaw sistemi ta' ffiltrar ibbażati fuq impjant naturali sabiex tinkiseb purifikazzjoni tal-ilma li tilħaq l-istandard iġeniku meħtieġ.

4. INDIKATURI TAL-PRESTAZZJONI AMBJENTALI EWLENIN RAKKOMANDATI SPEĊIFIĊI GĦAS-SETTUR

It-Tabella li ġejja telenka għażla tal-indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali ewlenin għal organizzazzjonijiet fis-settur tat-turiżmu. Hemm sottosett tal-indikaturi kollha msemmijin fil-kapitolu 3. It-Tabella hija maqsuma f'sitt partijiet; l-ewwel waħda telenka l-indikaturi applikabbli għall-atturi kollha tas-settur (trażversali), filwaqt li l-partijiet li ġejjin huma waħda għal kull wieħed mill-atturi ewlenin indirizzati minn dan l-SRD (maniġers tad-destinazzjoni, operaturi turistiċi u aġenti tal-ivvjaġġar, akkomodazzjonijiet, kċejjen tar-ristoranti u tal-lukandi u siti tal-ikkampjar).

Indikatur

Unità komuni

Deskrizzjoni qasira

Livell minimu rakkomandat ta' monitoraġġ

Indikatur ewlieni relatat

skont l-Anness IV għar-Regolament (KE) 1221/2009 (it-Taqsima C.2)

Parametru referenzjarju ta' eċċellenza

u l-aħjar prattika ta' mmaniġġjar tal-ambjent relatata

TRAŻVERSALI

1.	Implimentazzjoni ta' sistema ta' mmaniġġjar ambjentali

(iva/le)

L-indikatur jiddikjara jekk l-organizzazzjoni timplimentax sistema ta' mmaniġġjar ambjentali. Dan l-indikatur jista' jintuża mill-atturi kollha fis-settur tat-turiżmu (jiġifieri maniġers tad-destinazzjoni, operaturi turistiċi, fornituri tal-akkomodazzjoni, fornituri tal-ikel u x-xorb, operaturi tat-trasport u fornituri tal-attivitajiet).

Għal kull sit

(jistgħu jiġu aggregati fil-livell tal-organizzazzjoni)

Kollha

L-indikaturi xierqa jintużaw sabiex jiġu ssorveljati l-aspetti rilevanti kollha tal-prestazzjoni ambjentali, inklużi aspetti indiretti u li jitkejlu b'inqas faċilità bħall-impatti fuq il-bijodiversità. (BEMP 3.1.1)

Il-persunal kollu jiġi pprovdut b'informazzjoni dwar l-objettivi ambjentali u taħriġ fuq azzjonijiet rilevanti ta' mmaniġġjar ambjentali. (BEMP 3.1.1)

L-aħjar prattiki ta' mmaniġġjar ambjentali huma implimentati, fejn applikabbli. (BEMP 3.1.1)

2.	Perċentwal ta' prodotti u servizzi li jikkonformaw mal-kriterji ambjentali speċifiċi

L-indikatur jirreferi għall-valutazzjoni tal-katina tal-provvista, fuq il-bażi tal-għażla ta' prodotti/servizzi li jikkonformaw ma' kriterji u ċertifikazzjonijiet ambjentali speċifiċi (eż. l-Ekotikketta tal-UE).

Għal kull sit

(jistgħu jiġu aggregati fil-livell tal-organizzazzjoni)

Kollha

L-organizzazzjoni applikat ċiklu tal-ħajja bil-għan li tidentifika l-għażliet tat-titjib għall-ktajjen tal-provvista ewlenin kollha li jħallu impatt fuq il-punti fokali ambjentali. (BEMP 3.1.2)

≥ 97 % tas-sustanzi kimiċi (skont il-piż tal-ingredjent attiv jew il-volum mixtri), użati fil-bini tal-akkomodazzjoni u r-ristorant huma ċċertifikati skont ekotikketta tat-Tip I tal-ISO (jew jista' jintwera li huma l-iktar għażla ekoloġika disponibbli). (BEMP 3.1.2)

≥ 97 % tal-injam, il-karta u l-kartun kollha mixtrijin mill-akkomodazzjoni u r-ristoranti huma riċiklati jew għandhom ċertifikat ambjentali (bl-ekotikketta, FSC, PEFC). (BEMP 3.1.2)

MANIĠERS TAD-DESTINAZZJONIJIET

1.	Implimentazzjoni ta' pjan ta' destinazzjoni sostenibbli

(iva/le)

L-indikatur jiddikjara jekk il-maniġer tad-destinazzjoni jimplimenta pjan ta' destinazzjoni sostenibbli li jindirizza l-isfidi ambjentali ewlenin fid-destinazzjoni, ikopri ż-żona ta' destinazzjoni sħiħa u jikkoordina lill-atturi rilevanti kollha involuti.

Destinazzjoni

Kollha

L-implimentazzjoni ta' pjan ta' destinazzjoni li: (i) ikopri ż-żona ta' destinazzjoni sħiħa; (ii) jinvolvi l-koordinazzjoni fost l-atturi governattivi u privati rilevanti kollha; (iii) jindirizza l-isfidi ambjentali ewlenin fi ħdan id-destinazzjoni. (BEMP 3.2.1)

2.	Implimentazzjoni ta' pjan ta' mmaniġġjar tal-bijodiversità

(iva/le)

L-indikatur jirreferi għall-implimentazzjoni ta' pjan ta' mmaniġġjar tal-bijodiversità fid-destinazzjoni.

Destinazzjoni

Bijodiversità

Naqqas għall-minimu u kkumpensa għal kwalunkwe bijodiversità spostata mill-iżvilupp għat-turiżmu sabiex il-bijodiversità fil-livell tad-destinazzjoni tinżamm jew tiżdied f'żoni b'valur naturali għoli, u tiżdied f'żoni degradati. (BEMP 3.2.2)

3.	Konsum kuljum ta' ilma għal kull klijent

L/klijent-jum

L-ammont ta' ilma użat bħala medja minn kull klijent fis-sit ta' destinazzjoni.

Destinazzjoni

Ilma

Konsum medju ta' ≤ 200 litru ilma mit-turisti għal kull klijent-jum. (BEMP 3.2.3)

4.	Perċentwal ta' ilma mormi mibgħut għat-trattament sekondarju jew terzjarju

Perċentwal ta' ilma mormi ġġenerat fid-destinazzjoni li huwa ttrattat bi trattament sekondarju jew terzjarju matul l-eqqel staġun turistiku.

Destinazzjoni

Ilma

Servizzi, inklużi t-trasport pubbliku, il-forniment tal-ilma, it-trattament ta' ilma mormi u r-riċiklaġġ tal-iskart, huma mfasslin sabiex ilaħħqu mad-domanda massima u sabiex tiġi żgurata s-sostenibbiltà tat-turiżmu fid-destinazzjoni. (BEMP 3.2.3)

≥ 95 % tal-ilma mormi ġġenerat fid-destinazzjoni jirċievi tal-inqas trattament sekondarju, jew trattament terzjarju għall-iskariku f'ilmijiet riċeventi sensittivi, inkluż matul l-eqqel staġun turistiku. (BEMP 3.2.3)

5.	Perċentwal ta' skart solidu muniċipali mibgħut għar-riċiklaġġ jew id-diġestjoni anajrobika

Perċentwal ta' skart muniċipali mibjugħ miġbur fid-destinazzjoni li jintbagħat għar-riċiklaġġ jew id-diġestjoni anajrobika.

Destinazzjoni

Skart

≥ 95 % tal-iskart solidu muniċipali jitneħħa mill-miżbla u jintbagħat għar-riċiklaġġ jew id-diġestjoni anajrobika. (BEMP 3.2.3)

6.	Perċentwal ta' vjaġġi li jsiru bit-trasport pubbliku, bil-mixi u bir-roti fid-destinazzjoni mit-turisti

Perċentwal ta' vjaġġi f'destinazzjoni li jsiru bit-trasport pubbliku, bil-mixi u bir-roti mit-turisti.

Destinazzjoni

Emissjonijiet

It-trasport pubbliku, il-mixi u r-roti jammontaw għal ≥ 80 % tal-vjaġġi li jagħmlu t-turisti fid-destinazzjonijiet tal-belt. (BEMP 3.2.3)

7.	Perċentwal tad-domanda tal-enerġija finali ssodisfata minn enerġija rinnovabbli ġġenerata fuq il-post

Proporzjon ta' bejn l-enerġija rinnovabbli ġġenerata fuq il-post fid-destinazzjoni u d-domanda totali għall-enerġija tad-destinazzjoni f'termini tal-enerġija finali.

Destinazzjoni

Emissjonijiet

—

(BEMP 3.2.3)

OPERATURI TURISTIĊI U AĠENTI TAL-IVVJAĠĠAR

1.	Emissjonijiet tal-GHG speċifiċi mit-trasport

kg CO2/passiġġier-km

Il-konsum ta' fjuwil/enerġija ta' inġenji tal-ajru, karozzi tal-linja, kowċijiet u ferroviji taħt il-kontroll ta' operaturi turistiċi huwa ssorveljat u tintalab id-dejta għal fornituri tat-trasport sottokuntrattati.

Organizzazzjoni flotta ta' ajruplani/vetturi

Effiċjenza enerġetika

Effiċjenza fl-użu tal-materjali

Emissjonijiet

L-operaturi turistiċi ma joffrux titjiriet għal: (i) destinazzjonijiet inqas minn 700 km 'il bogħod; (ii) destinazzjonijiet li jaslu sa 2 000 km għal soġġorn ta' inqas minn tmint ijiem, jew; destinazzjonijiet iktar minn 2 000 km 'il bogħod għal soġġorn ta' inqas minn 14-il jum. (BEMP 3.3.1)

Il-flotot tal-linji tal-ajru tal-operaturi turistiċi jiksbu konsum medju speċifiku ta' ≤ 2,7 litru fjuwil għal kull 100 passiġġier-km. (BEMP 3.3.1)

Konsum medju ta' ≤ 0,75 litru fjuwil mill-flotta ta' kowċijiet jew karozzi tal-linja għal kull 100 passiġġier-km u tal-inqas 90 % tal-flotta huma konformi mal-EURO V jew jaħdmu b'sistemi ta' fjuwil alternattiv. (BEMP 3.3.1)

2.	Perċentwal ta' emissjonijiet tal-GHG mit-trasport ikkumpensati bi krediti ċċertifikati tal-karbonju

Perċentwal ta' emissjonijiet ta' CO2 ikkumpensati mill-krediti mixtrijin iċċertifikati tal-karbonju. Għall-kumpens tal-emissjonijiet tal-avjazzjoni, għandu jiġi applikat fattur ta' indiċi forzanti radjattiv xieraq.

Organizzazzjoni flotta ta' ajruplani/vetturi

Effiċjenza enerġetika

Effiċjenza fl-użu tal-materjali

Emissjonijiet

L-emissjonijiet ta' GHG mit-trasport mill-pakketti kollha mibjugħin huma kkumpensati b'mod awtomatiku permezz ta' investiment dirett fil-proġetti ta' evitar tal-GHG jew bix-xiri ta' krediti ċċertifikati tal-karbonju. (BEMP 3.3.1)

3.	Perċentwal ta' fornituri tal-akkomodazzjoni (skont il-klijenti-iljieli jew il-valur mibjugħ) li jirrispettaw il-kriterji ambjentali speċifiċi

Dan l-indikatur iqis l-istandards ambjentali ċċertifikati ta' parti terza (eż. l-Ekotikketta tal-UE, Nordic Swan) kif ukoll il-konformità ma' sett speċifiku ta' rekwiżiti.

Organizzazzjoni

Kollha

≥ 90 % tal-fornituri tal-akkomodazzjoni, fuq il-bażi tal-valur tal-bejgħ jew l-iljieli mqatta', huma konformi ma' sett ta' rekwiżiti ambjentali (idealment rikonoxxuti minn ċertifikazzjoni ta' parti terza). (BEMP 3.3.2)

4.	Perċentwal ta' servizzi li qed isirilhom titjib ambjentali fid-destinazzjoni

L-indikatur jirreferi għall-perċentwal ta' servizzi li l-operatur turistiku kkontribwixxa għat-titjib fi ħdan kull waħda mid-destinazzjonijiet ewlenin tiegħu.

Destinazzjoni u organizzazzjoni

Kollha

L-operatur turistiku jixpruna titjib ambjentali billi: (i) titjieb il-prestazzjoni tal-katina tal-provvista; (ii) jiġi influwenzat l-immaniġġjar tad-destinazzjoni; (iii) jiddaħħlu skemi ta' titjib dirett. (BEMP 3.3.3)

5.	Perċentwal ta' mawriet sostenibbli ewlenin (eż. bl-ekotikketta) mibjugħin (skont il-valur)

Il-perċentwal skont il-valur ta' mawriet sostenibbli ewlenin (eż. bl-ekotikketta tal-Awstrija għal pakketti tal-ivvjaġġar) mill-mawriet totali mibjugħin mill-operatur turistiku.

Organizzazzjoni

Kollha

L-operatur turistiku jippromwovi l-pakketti ta' turiżmu sostenibbli fil-materjal ta' reklamar popolari. (BEMP 3.3.4)

Il-pakketti ta' turiżmu sostenibbli ewlenin (eż. bl-ekotikketta tal-Awstrija għal pakketti tal-ivvjaġġar) jirrappreżentaw sehem ta' ≥ 10 % mill-bejgħ. (BEMP 3.3.4)

L-operatur turistiku juża metodi effettivi ta' kummerċjalizzazzjoni u komunikazzjoni sabiex iħeġġeġ għażliet iktar sostenibbli fl-għażla ta' pakketti tat-turiżmu. (BEMP 3.3.4)

L-operatur turistiku jipprovdi lill-klijenti kollha tiegħu b'informazzjoni speċifika għad-destinazzjoni u ta' sensibilizzazzjoni sabiex jippromwovi mġiba sostenibbli fid-destinazzjoni. (BEMP 3.3.4)

6.	Konsum ta' karta għal kull klijent

g/klijent

L-ammont ta' karta użata għal kull klijent.

Organizzazzjoni

Effiċjenza fl-użu tal-materjali

Skart

Emissjonijiet

Materjal tal-uffiċċju u promozzjonali stampat: (i) huwa evitat kull meta dan ikun possibbli; (ii) juża karta 100 % riċiklata jew b'ċertifikat ambjentali (eż. b'ekotikketta, FSC, PEFC); (iii) huwa stampat b'servizzi ta' pprintjar b'ċertifikat ambjentali (eż. EMAS, ISO14001). (BEMP 3.3.5)

7.	Ċertifikazzjoni ambjentali tal-karta u l-ipprintjar

(iva/le)

Dan l-indikatur jirreferi għal jekk il-karta użata għandhiex ċertifikat ambjentali (eż. l-Ekotikketta tal-UE, FSC), u ġietx ipprintjata bl-użu ta' servizzi ta' pprintjar b'ċertifikat ambjentali.

Organizzazzjoni

Effiċjenza fl-użu tal-materjali

Skart

8.	Emissjonijiet speċifiċi ta' CO2 mill-operazzjonijiet tal-uffiċċju jew fil-livell tal-konsum

kg CO2/klijent

kg CO2/m2sena

Dan l-indikatur ikejjel l-ammont ta' CO2 li jirriżulta mill-attivitajiet fil-livell tal-konsum u tal-uffiċċju. Jista' jingħata bħala emissjonijiet għal kull klijent jew l-emissjonijiet għas-superfiċje tal-ħanut u l-uffiċċju u fis-sena.

Organizzazzjoni

Emissjonijiet

Il-pjanijiet ta' mmaniġġjar tal-enerġija u l-GHG huma implimentati u l-emissjonijiet ta' enerġija u GHG li jirriżultaw mill-attivitajiet fil-livell tal-konsum u tal-uffiċċju huma rrapportati u jingħataw għal kull m2 ta' art tal-ħanut u l-uffiċċju fis-sena, u għal kull klijent. (BEMP 3.3.5)

9.	Konsum annwali ta' ilma fil-binjiet tal-uffiċċju għal kull impjegat

L/impjegat·sena

Dan l-indikatur jirreferi għall-użu annwali ta' ilma fil-binjiet tal-uffiċċji diviż min-numru ta' impjegati li jaħdmu f'dawn il-binjiet.

Organizzazzjoni

Ilma

Konsum ta' ≤ 2,0 m3 ilma għal kull impjegat fis-sena. (BEMP 3.3.5)

AKKOMODAZZJONIJIET

1.	Konsum ta' ilma għal kull klijent-lejl

l/klijent-lejl

Il-konsum ta' ilma huwa mkejjel fuq il-binjiet ta' akkomodazzjoni tul sena, normalizzat għan-numru ta' klijenti-iljieli.

Il-konsum ta' ilma għal pixxini kbar jew ristoranti li jaqdu lil sehem għoli ta' persuni mhux residenti jista' jkun eskluż mill-indikatur għall-parametraġġ referenzjarju tal-akkomodazzjoni.

Għal kull lukanda jew ekwivalenti

(jistgħu jiġu aggregati fil-livell tal-organizzazzjoni)

Sottometraġġ taż-żoni tal-akkomodazzjoni

Ilma

L-implimentazzjoni ta' pjan ta' mmaniġġjar tal-ilma speċifiku għas-sit li jinkludi: (i) sottometraġġ u parametraġġ referenzjarju tal-proċessi u ż-żoni ewlenin kollha li jikkonsmaw l-ilma; (ii) spezzjoni u manutenzjoni regolari tal-“punti ta' tnixxija” tas-sistema tal-ilma u tal-apparati. (BEMP 3.4.1)

Konsum totali ta' ≤ 140 L ilma għal kull klijent-lejl f'lukandi b'kull servizz disponibbli, u ≤ 100 L għal kull klijent-lejl fl-akkomodazzjoni fejn il-maġġor parti tal-kmamar tal-banju huma maqsumin bejn il-kmamar (eż. hostels). (BEMP 3.4.1)

2.	Massa ta' materjali għall-ħasil iġġenerati għal kull klijent-lejl

kg materjali għall-ħasil/klijent-lejl

Massa totali ta' materjali għall-ħasil iġġenerati għal kull klijent-lejl. Dan l-indikatur huwa influwenzat mir-rata ta' użu mill-ġdid, il-kwantità ta' drap, id-daqs u d-densità.

Għal kull bini

Ilma

Effiċjenza enerġetika

Tnaqqis ta' mill-inqas 30 % fil-materjali għall-ħasil miksub bl-użu mill-ġdid tax-xugamani u l-lożor. (BEMP 3.4.3)

3.	Konsum ta' prodotti kimiċi għat-tindif u l-ħasil tal-ħwejjeġ f'termini tal-kisba ta' ingredjenti kimiċi attivi għal kull klijent-lejl

g/klijent-lejl

Dan l-indikatur jinkludi l-prodotti kimiċi kollha għat-tindif u l-ħasil tal-platti (ħlief deterġenti tal-materjali għall-ħasil, prodotti speċjali tat-tindif u sustanzi kimiċi tal-pixxini). L-ammont li jrid jiġi rrapportat huwa f'termini ta' ingredjenti kimiċi attivi.

Għal kull bini

Skart

Konsum ta' prodotti kimiċi għat-tindif u l-ħasil tal-platti (ħlief deterġenti tal-ħasil tal-materjali, prodotti tat-tindif speċjali u sustanzi kimiċi tal-pixxina) ta' ≤ 10 grammi ingredjenti kimiċi attivi għal kull klijent-lejl. (BEMP 3.4.3)

4.	Perċentwal ta' sustanzi kimiċi u drappijiet bl-ekotikketta tat-Tip I tal-ISO

Perċentwal ta' sustanzi kimiċi u drappijiet użati li għandhom l-ekotikketta tat-Tip I tal-ISO (għal operazzjonijiet ta' tindif, sapun, xampujiet, eċċ.).

Għal kull bini

Skart

Tal-inqas 80 % (skont il-piż tal-ingredjent attiv jew il-volum mixtri) tal-prodotti għal kull tip ta' tindif, deterġenti sanitarji, sapun u xampujiet użati mill-akkomodazzjoni tat-turisti għandhom ekotikketta tat-Tip I tal-ISO (eż. l-Ekotikketta tal-UE). (BEMP 3.4.3)

5.	Konsum ta' ilma għal kull kg ta' materjali għall-ħasil

L/kg materjali għall-ħasil

Dan l-indikatur ikejjel il-konsum ta' ilma għaċ-ċiklu tal-ħasil sħiħ għal kull kg ta' materjali għall-ħasil.

Skont il-materjali għall-ħasil użati mill-akkomodazzjoni

Ilma

Għal operazzjonijiet ta' ħasil tal-materjali fuq skala żgħira, il-magni tal-ħasil domestiċi l-ġodda kollha għandhom klassifikazzjoni bit-tikketta tal-enerġija tal-UE ta' A+++, u l-magni tal-ħasil kummerċjali għandhom konsum medju ta' ≤ 7 L ilma għall-ħasil għal kull kg ta' materjali maħsulin.

Konsum totali ta' ≤ 5 L ilma tul iċ-ċiklu sħiħ tal-ħasil ta' operazzjonijiet tal-ħasil fuq skala kbira għal kull kg drapp għall-materjali għall-ħasil tal-akkomodazzjonijiet u ≤ 9 L għal kull kg drapp għall-materjali għall-ħasil tar-ristoranti. (BEMP 3.4.5).

6.	Konsum ta' enerġija għal kull kg materjali għall-ħasil

kWh/kg materjali għall-ħasil

Dan l-indikatur ikejjel il-konsum ta' enerġija għaċ-ċiklu tal-ħasil sħiħ għal kull kg materjali għall-ħasil.

Skont il-materjali għall-ħasil użati mill-akkomodazzjoni

Effiċjenza enerġetika

Konsum totali ta' ≤ 2,0 kWh enerġija mill-proċess ta' ħasil fuq skala żgħira fuq il-post għal kull kg drapp għal prodotti għall-ħasil nixfin u lesti. (BEMP 3.4.4).

Konsum totali ta' ≤ 0,90 kWh enerġija mill-proċess għal prodotti għall-ħasil fuq skala kbira nixfin u lesti għal kull kg drapp għall-materjali għall-ħasil tal-akkomodazzjonijiet u ta' ≤ 1,45 kWh għal kull kg drapp għall-materjali għall-ħasil tar-ristoranti. (BEMP 3.4.5)

7.	Perċentwal ta' deterġenti tal-ħasil bl-ekotikketta

Perċentwal ta' deterġenti bl-ekotikketta użati fl-operazzjonijiet ta' ħasil.

Skont il-materjali għall-ħasil użati mill-akkomodazzjoni

Skart

Tal-inqas 80 % tad-deterġenti tal-ħasil fuq skala żgħira użati (skont il-piż tal-ingredjent attiv jew il-volum mixtri) ingħataw ekotikketta tat-Tip I tal-ISO (eż. Nordic Swan, Blaue Engel, l-Ekotikketta tal-UE). (BEMP 3.4.4).

Għal operazzjonijiet tal-ħasil fuq skala kbira, l-użu esklussiv ta' deterġenti tal-ħasil għal użu professjonali b'mod konformi mal-ekotikketta tat-Tip I tal-ISO (eż. l-Ekotikketta tal-UE, Nordic Swan), applikati f'dożi xierqa. (BEMP 3.4.5)

8.	Servizz tal-ħasil bl-ekotikketta

(iva/le)

Dan l-indikatur jirreferi għall-ikkuntrattar ta' fornitur estern ta' servizzi tal-ħasil li għandu ekotikketta tat-Tip I tal-ISO.

Għal kull fornitur tas-servizzi tal-ħasil użat mill-akkomodazzjoni

Ilma

Effiċjenza enerġetika

Il-ħasil esternalizzat kollu jsir minn fornitur li ngħata ekotikketta tat-Tip I tal-ISO (eż. Nordic Swan), u l-operazzjonijiet interni kollha ta' ħasil fuq skala kbira, jew l-operazzjonijiet ta' ħasil esternalizzati lil fornituri tas-servizz mhux iċċertifikati, jikkonformaw mal-parametraġġi referenzjarji rilevanti. (BEMP 3.4.5)

9.	Implimentazzjoni ta' pjan ta' mmaniġġjar ambjentali tal-pixxina

(iva/le)

L-implimentazzjoni ta' pjan ta' mmaniġġjar ambjentali tal-pixxina tinkludi l-monitoraġġ tal-ilma, l-enerġija u s-sustanzi kimiċi.

Għal kull bini

Ilma

Effiċjenza enerġetika

Effiċjenza fl-użu tal-materjali

Implimentazzjoni ta' pjan ta' effiċjenza għaż-żoni tal-pixxini u l-ispas: (i) parametraġġ referenzjarju għall-konsum speċifiku ta' ilma, enerġija u sustanzi kimiċi fiż-żoni tal-pixxini u l-ispas, mogħti għal kull m2 ta' erja tas-superfiċje tal-pixxina u għal kull klijent-lejl; (ii) tnaqqis għall-minimu ta' konsum tal-kloru permezz ta' dożaġġ ottimizzat u l-użu ta' metodi ta' diżinfettar supplimentari bħall-ożonazzjoni u t-trattament tal-UV. (BEMP 3.4.6)

10.	Implimentazzjoni ta' riċiklaġġ tal-ilma griż jew l-ilma tax-xita

(iva/le)

Dan l-indikatur jiddikjara jekk hijiex installata u tintużax sistema li tuża ilma griż għal skopijiet interni jew esterni (eż. irrigazzjoni), jew li tuża l-ilma tax-xita għal skopijiet interni (eż. ifflaxxjar tat-tojlits).

Għal kull bini

Fil-livell tal-organizzazzjoni: % tal-binjiet

Ilma

Installazzjoni ta' sistema li tirriċikla l-ilma tax-xita li taqdi d-domanda interna għall-ilma u/jew sistema li tirriċikla l-ilma griż li taqdi domanda interna jew esterna għall-ilma. (BEMP 3.4.7)

11.	Ġenerazzjoni ta' skart għal kull klijent-lejl

kg/klijent-lejl

Dan l-indikatur jirreferi għall-ġenerazzjoni totali ta' skart (magħżul kif ukoll mhux magħżul).

L-iskop huwa li tiġi vvalutata l-effettività tal-miżuri ta' prevenzjoni tal-iskart (eż. użu mill-ġdid).

Tal-inqas għal kull lukanda jew ekwivalenti (jistgħu jiġu aggregati fil-livell tal-organizzazzjoni)

Għal kull żona tas-sors (eż. kċina, tindif tal-kmamar)

Skart

Effiċjenza fl-użu tal-materjali

Ġenerazzjoni totali ≤ 0,6 kg skart (magħżul kif ukoll mhux magħżul) għal kull klijent-lejl. (BEMP 3.5.1)

12.	Perċentwal ta' skart mibgħut għar-riċiklaġġ

Dan l-indikatur jesprimi l-ammont ta' skart (mogħti fuq bażi tal-piż) li jinġabar separat u jintbagħat għar-riċiklaġġ.

Għal kull lukanda jew ekwivalenti

(jistgħu jiġu aggregati fil-livell tal-organizzazzjoni)

Skart

Effiċjenza fl-użu tal-materjali

Tal-inqas 84 % tal-iskart, mogħti fuq bażi tal-piż, jintbagħat għar-riċiklaġġ. (BEMP 3.5.2)

13.	Skart mhux magħżul iġġenerat għal kull klijent-lejl

kg/klijent-lejl

Dan l-indikatur ikejjel l-ammont ta' skart mhux magħżul (mhux mibgħut għar-riċiklaġġ) iġġenerat.

Għal kull lukanda jew ekwivalenti

(jistgħu jiġu aggregati fil-livell tal-organizzazzjoni)

Skart

Effiċjenza fl-użu tal-materjali

≤ 0,16 kg skart mhux magħżul mibgħut għar-rimi għal kull klijent-lejl. (BEMP 3.5.2)

14.	Effiċjenza tat-tneħħija tat-trattament tal-ilma mormi fuq il-post

% ta' tneħħija ta' BOD5, COD, nitroġenu totali, fosforu totali

Konċentrazzjoni ta' BOD5, COD, nitroġenu totali, fosforu totali fl-effluwent finali (mg/L)

Dan l-indikatur jirreferi għall-prestazzjoni tas-sistemi ta' trattament tal-ilma mormi fuq il-post (meta jkunu preżenti).

Għal kull lukanda jew ekwivalenti

Skart

Ilma

Meta ma jkunx possibbli li l-ilma mormi jintbagħat għat-trattament ċentralizzat, it-trattament tal-ilma mormi fuq il-post jinkludi pretrattament (tgħarbil/bar-rack, ekwalizzazzjoni u sedimentazzjoni) segwit minn trattament bijoloġiku bi tneħħija ta' > 95 % tal-BOD5, nitrifikazzjoni ta' > 90 %, u diġestjoni anajrobika (mhux fuq il-post) tal-ħama żejda. (BEMP 3.5.3)

15.	Implimentazzjoni ta' pjan ta' ġestjoni tal-enerġija speċifiku għas-sit

(iva/le)

L-indikatur jiddikjara jekk huwiex implimentat pjan ta' ġestjoni tal-enerġija speċifiku għas-sit li jinkludi sottometraġġ tal-proċessi ewlenin kollha li jikkonsmaw l-enerġija u jekk humiex ikkalkolati u rrapportati il-konsum ta' enerġija primarja u l-emissjonijiet ta' CO2 marbutin mal-enerġija.

Għal kull lukanda jew ekwivalenti u fil-livell tal-organizzazzjoni (valur aggregat)

Effiċjenza enerġetika

Implimentazzjoni ta' pjan ta' ġestjoni tal-enerġija speċifiku għas-sit li jinkludi: (i) sottometraġġ u parametraġġ referenzjarju tal-proċessi ewlenin kollha li jikkonsmaw l-enerġija; (ii) kalkolu u rapportar tal-konsum tal-enerġija primarja u l-emissjonijiet ta' CO2 marbutin mal-enerġija. (BEMP 3.6.1)

16.	Użu ta' enerġija speċifika

kWh/m2·sena

L-użu ta' enerġija totali għal kull unità ta' żona u fis-sena f'termini ta' enerġija finali.

L-enerġija rinnovabbli ġġenerata fuq il-post m'għandhiex titnaqqas.

F'każijiet li fihom l-enerġija għat-tisħin u dik għat-tkessiħ jistgħu jiġu separati minn xulxin, huwa rakkomandat li dawn jiġu rrapportati separati.

Għal kull lukanda jew ekwivalenti u fil-livell tal-organizzazzjoni (valur aggregat)

Effiċjenza enerġetika

Għal binjiet eżistenti, l-użu tal-enerġija finali għall-HVAC (tisħin, ventilazzjoni u kundizzjonament tal-arja) u t-tisħin tal-ilma huwa ta' ≤ 75 kWh, jew l-użu totali finali tal-enerġija ≤ 180 kWh, għal kull m2 ta' spazju msaħħan u mkessaħ fis-sena. (BEMPs 3.6.1, 3.6.2 u 3.6.3)

Għal binjiet ġodda, il-prestazzjoni tal-enerġija klassifikata tikkonforma mal-istandards Minergie P jew PassiveHouse jew ekwivalenti. (BEMP 3.6.2 u 3.6.3)

Il-pompi tas-sħana bis-sors tal-ilma u/jew tisħin/tkessiħ ġeotermali huma ppreferuti meta mqabblin ma' sistemi konvenzjonali ta' tisħin u tkessiħ kull meta jkunu fattibbli, u l-pompi tas-sħana jirrispettaw il-kriterji tal-Ekotikketta tal-UE. (BEMP 3.6.4)

Użu totali ta' ≤ 80 kWh m2sena ta' elettriku (spazju msaħħan u mkessaħ). (BEMP 3.6.5)

17.	Kapaċità tad-dawl installata

W/m2

Enerġija tad-dawl installata sabiex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet ta' illuminazzjoni għal kull unità ta' żona.

Indikatur tekniku tajjeb alternattiv huwa Lumens/m2, iżda l-prestazzjoni ambjentali hija iktar marbuta mal-enerġija installata mkejla f'W/m2.

Għal kull lukanda jew ekwivalenti

Effiċjenza enerġetika

Kapaċità tad-dawl installata ta' ≤ 10 W għal kull m2. (BEMP 3.6.5)

Użu ta' ≤ 25 kWh/m2sena ta' elettriku għad-dawl (spazju msaħħan u mkessaħ). (BEMP 3.6.5)

Konsum totali ta' ≤ 80 kWh m2sena ta' dawl (spazju msaħħan u mkessaħ). (BEMP 3.6.5)

18.	Perċentwal tal-użu tal-enerġija finali ssodisfat mill-enerġija rinnovabbli ġġenerata fuq il-post

Il-proporzjon bejn l-enerġija rinnovabbli ġġenerata fuq il-post fil-faċilità ta' akkomodazzjoni u l-użu ta' enerġija totali tal-faċilità f'termini tal-enerġija finali.

Għal kull lukanda jew ekwivalenti u fil-livell tal-organizzazzjoni (valur aggregat)

Effiċjenza enerġetika

L-ekwivalenti ta' 50 % tal-użu annwali ta' enerġija mill-akkomodazzjoni huwa ġġenerat minn sorsi rinnovabbli fuq il-post. (BEMP 3.6.6)

19.	Użu ta' krediti tal-enerġija rinnovabbli ċċertifikati

(iva/le)

Dan l-indikatur jesprimi jekk l-akkomodazzjoni tixtrix enerġija rinnovabbli ċċertifikata barra mis-sit (eż. elettriku rinnovabbli).

Iċ-ċertifikazzjoni għandha tiżgura li l-enerġija rinnovabbli mixtrija mhijiex diġà mniżżla taħt organizzazzjoni oħra jew fit-taħlita ta' ġenerazzjoni medja tal-elettriku nazzjonali.

Għal kull lukanda jew ekwivalenti u fil-livell tal-organizzazzjoni (valur aggregat)

Effiċjenza enerġetika

KĊEJJEN TA' RISTORANTI U LUKANDI

1.	Perċentwal ta' ingredjenti b'ċertifikat ambjentali (skont il-valur)

Dan l-indikatur jirreferi għal ingredjenti ċċertifikati bl-istandards ambjentali rilevanti (eż. organiċi, MSC).

Għal kull ingredjent ewlieni mixtri, (jistgħu jkunu aggregati fil-livell tal-organizzazzjoni)

Kollha

L-organizzazzjoni kapaċi tipprovdi informazzjoni dokumentata, li tal-inqas tinkludi l-pajjiż ta' oriġini, għall-ingredjenti ewlenin kollha. (BEMP 3.7.1)

Tal-inqas 60 % tal-prodotti tal-ikel u tax-xorb, skont il-valur tax-xiri, għandhom ċertifikat ambjentali (eż. organiċi). (BEMP 3.7.1)

2.	Ġenerazzjoni ta' skart organiku għal kull klijent servut l-ikel

kg/klijent servut l-ikel

Skart organiku totali ġġenerat diviż bin-numru ta' persuni mal-mejda (klijenti servuti l-ikel) servuti.

Għal kull kċina jew lukanda (jistgħu jiġu aggregati fil-livell tal-organizzazzjoni)

Skart

Effiċjenza fl-użu tal-materjali

Ġenerazzjoni totali ta' ≤ 0,25 kg skart organiku għal kull klijent servut l-ikel, u ġenerazzjoni ta' ≤ 0,18 kg skart evitabbli għal kull klijent servut l-ikel. (BEMP 3.7.2)

3.	Perċentwali ta' skart organiku mibgħut għad-diġestjoni anajrobika, irkupru ta' enerġija alternattiva, mibdul f'kompost fuq il-post jew mibgħut biex isir kompost

Kċejjen ta' ristoranti u lukandi għandhom jirrapportaw b'mod separat l-ammonti ta' skart organiku li jibagħtu għad-diġestjoni anajrobika, l-irkupru ta' enerġija alternattiva, mibdul f'kompost fuq il-post jew mibgħut biex isir kompost, bħala perċentwali tal-ġenerazzjoni totali ta' skart organiku.

Għal kull kċina jew lukanda (jistgħu jiġu aggregati fil-livell tal-organizzazzjoni)

Skart

Effiċjenza fl-użu tal-materjali

≥ 95 % tal-iskart organiku huwa separat u jitneħħa mill-miżbla u, meta possibbli, jintbagħat għad-diġestjoni anajrobika jew irkupru ta' enerġija alternattiva. (BEMP 3.7.2)

4.	Konsum ta' ilma mill-kċina għal kull klijent servut l-ikel

L/klijent servut l-ikel

Proporzjon tal-konsum totali ta' ilma mill-kċina skont in-numru ta' persuni mal-mejda (klijenti servuti l-ikel) servuti.

Bosta proċessi jikkontribwixxu għall-konsum ta' ilma u, idealment, il-monitoraġġ għandu jsir fil-livell tal-proċess (ħasil tal-platti, vitien, steam cookers, eċċ.).

Tal-inqas għal kull kċina jew lukanda (jistgħu jiġu aggregati fil-livell tal-organizzazzjoni)

Għal kull proċess

Ilma

Effiċjenza enerġetika

Implimentazzjoni ta' pjan ta' mmaniġġjar tal-ilma tal-kċina li jinkludi monitoraġġ u rapportar tal-konsum totali ta' ilma mill-kċina normalizzat għal kull klijent servut l-ikel, u l-identifikazzjoni ta' miżuri ta' prijorità sabiex jonqos il-konsum ta' ilma. (BEMP 3.7.3)

5.	Perċentwal tas-sustanzi kimiċi għall-ħasil tal-platti u għat-tindif tal-kċina bl-ekotikketta

Dan l-indikatur jirrapporta l-perċentwal ta' prodotti kimiċi għall-ħasil tal-platti u t-tindif tal-kċina li għandhom ekotikketta tat-Tip I tal-ISO.

Għal kull bini

Skart

Tal-inqas 70 % tal-volum mixtri tal-prodotti għat-tindif tal-kċina (għajr prodotti għat-tindif tal-fran) għall-ħasil tal-platti u t-tindif għandhom ekotikketta (eż. l-Ekotikketta tal-UE). (BEMP 3.7.3)

6.	Użu ta' enerġija speċifika għal kull klijent servut l-ikel

kWh/klijent servut l-ikel

Użu ta' enerġija totali għall-kċina diviż min-numru ta' persuni mal-mejda servuti.

Dan l-indikatur jinkludi s-sorsi kollha ta' enerġija (eż. elettriku, gass naturali, LPG).

Ħafna proċessi jikkontribwixxu għall-konsum ta' enerġija, u idealment il-monitoraġġ għandu jsir fil-livell tal-proċess (tisjir, tkessiħ, ħasil tal-platti, eċċ.).

Tal-inqas għal kull kċina jew lukanda (jistgħu jiġu aggregati fil-livell tal-organizzazzjoni)

Għal kull proċess

Effiċjenza enerġetika

Implimentazzjoni ta' pjan ta' ġestjoni tal-enerġija tal-kċina li jinkludi monitoraġġ u rapportar tal-użu totali ta' enerġija mill-kċina normalizzat għal kull klijent servut l-ikel, u l-identifikazzjoni ta' miżuri ta' prijorità sabiex jonqos il-konsum ta' enerġija. (BEMP 3.7.4)

SITI TAL-IKKAMPJAR

1.	Informazzjoni/edukazzjoni ambjentali disponibbli għall-klijenti (iva/le)

(iva/le)

Dan l-indikatur huwa marbut mad-disponibbiltà ta', eż., informazzjoni dwar għażliet ta' mobilità b'impatt baxx (eż. roti, trasport pubbliku, vetturi elettriċi), il-forniment ta' korsijiet li jindirizzaw kwistjonijiet ambjentali u mixjiet fin-natura.

Għal kull sit tal-ikkampjar

Kollha

2.	Implimentazzjoni ta' pjan ta' mmaniġġjar tal-bijodiversità

(iva/le)

L-indikatur jirreferi għall-implimentazzjoni ta' pjan ta' mmaniġġjar tal-bijodiversità fis-sit tal-ikkampjar.

Għal kull sit tal-ikkampjar

Bijodiversità

Żamma jew żieda tal-bijodiversità fuq il-post bit-tħawwil ta' speċi nattivi, il-ħolqien ta' kenn għal speċi ta' annimali lokali, u l-installazzjoni ta' bjut ekoloġiċi fejn possibbli, u billi jitnaqqsu għall-minimu l-inputs kimiċi, it-tniġġis tad-dawl u akustiku. (BEMP 3.8.2)

Tnaqqis għall-minimu tal-konsum tal-ilma bit-tħawwil ta' speċi nattivi u ħuxlief, u billi jiġu installati sistemi ta' irrigazzjoni kkontrollati mħaddma bl-ilma griż, fejn possibbli. (BEMP 3.8.2)

3.	Użu ta' enerġija speċifika għal kull klijent-lejl

kWh/klijent-lejl

Użu ta' enerġija totali fis-sit tal-ikkampjar għal kull klijent-lejl f'termini tal-enerġija finali.

Irid jiġi ddikjarat biċ-ċar jekk l-enerġija rinnovabbli ġġenerata fuq il-post hijiex inkluża jew le fil-Figura u din tista' tingħata b'mod separat xorta waħda wkoll.

L-enerġija użata fil-binjiet u l-kċejjen tista' tingħata wkoll b'mod separat bħala kWh/m2·sena u kWh/klijent servut l-ikel.

Għal kull sit tal-ikkampjar (jistgħu jiġu aggregati fil-livell tal-organizzazzjoni)

Għal kull proċess

Effiċjenza enerġetika

L-użu ta' enerġija speċifika finali (eskluża enerġija rinnovabbli ġġenerata fuq il-post) huwa ta' ≤ 2,0 kWh għal kull klijent-lejl. (BEMP 3.8.3)

4.	Perċentwal tal-użu tal-enerġija finali ssodisfat mill-enerġija rinnovabbli ġġenerata fuq il-post

Dan l-indikatur huwa kkalkolat bħala l-perċentwal tal-enerġija finali użata li hija fornita mill-ġenerazzjoni tal-enerġija rinnovabbli fuq il-post.

Għal kull sit tal-ikkampjar (jistgħu jiġu aggregati fil-livell tal-organizzazzjoni)

Għal kull proċess

Effiċjenza enerġetika

—

(BEMP 3.8.3)

5.	Użu ta' krediti tal-enerġija rinnovabbli ċċertifikati

(iva/le)

Dan l-indikatur jesprimi jekk l-akkomodazzjoni tixtrix enerġija rinnovabbli ċċertifikata barra mis-sit (eż. elettriku rinnovabbli).

Iċ-ċertifikazzjoni għandha tiżgura li l-enerġija rinnovabbli mixtrija mhijiex diġà mniżżla taħt organizzazzjoni oħra jew fit-taħlita ta' ġenerazzjoni medja tal-elettriku nazzjonali.

Għal kull sit tal-ikkampjar (jistgħu jiġu aggregati fil-livell tal-organizzazzjoni)

Għal kull proċess

Effiċjenza enerġetika

6.	Konsum ta' ilma għal kull klijent-lejl

L/klijent-lejl

Il-konsum ta' ilma jitkejjel fiż-żona tas-sit tal-ikkampjar tul sena, u jiġi diviż bin-numru ta' klijenti-iljieli.

Il-konsum ta' ilma għal pixxini jew ristoranti kbar li jaqdu lil sehem għoli ta' persuni mhux residenti jista' jkun eskluż minn dan l-indikatur għall-parametraġġ referenzjarju tal-akkomodazzjoni.

Għal kull sit tal-ikkampjar (jistgħu jiġu aggregati fil-livell tal-organizzazzjoni)

Ilma

7.	Skart mhux magħżul iġġenerat għal kull klijent-lejl

kg/klijent-lejl

Dan l-indikatur ikejjel l-ammont ta' skart mhux magħżul iġġenerat.

Tal-inqas għal kull sit tal-ikkampjar jew ekwivalenti

(jistgħu jiġu aggregati fil-livell tal-organizzazzjoni)

Skart

Effiċjenza fl-użu tal-materjali

< 0,2 kg skart residwu totali mibgħut għar-rimi għal kull klijent-lejl. (BEMP 3.8.5)

(1) ĠU L 342, 22.12.2009, p. 1.

(2) Ir-rapport xjentifiku u tal-politika huwa disponibbli għall-pubbliku fuq is-sit web tal-JRC/IPTS fuq l-indirizz li ġej: http://susproc.jrc.ec.europa.eu/activities/emas/documents/TourismBEMP.pdf. Il-konklużjonijiet dwar l-aħjar prattiki ta' mmaniġġjar ambjentali u l-applikabbiltà tagħhom kif ukoll l-indikaturi speċifiċi identifikati tal-prestazzjoni ambjentali u l-parametri referenzjarji ta' eċċellenza li jinsabu f'dan id-Dokument ta' Referenza Settorjali huma bbażati fuq is-sejbiet dokumentati fir-rapport xjentifiku u tal-politika. L-informazzjoni ta' sfond u d-dettalji tekniċi kollha jistgħu jinstabu fih.

(3) Ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 1836/93 tad-29 ta' Ġunju 1993 li jippermetti l-parteċipazzjoni volontarja mill-kumpaniji fis-settur industrijali fi skema Komunitarja ta' ġestjoni u verifika ambjentali (traduzzjoni mhux uffiċjali, ĠU L 168, 10.7.1993, p. 1).

(4) Regolament (KE) Nru 761/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-19 ta' Marzu 2001 li jippermetti l-parteċipazzjoni volontarja ta' organizzazzjonijiet fl-iskema Komunitarja għall-immaniġġjar tal-ambjent u verifika (EMAS) (ĠU L 114, 24.4.2001, p. 1).

(5) Skont l-Anness IV (B.e.) tar-Regolament dwar l-EMAS, id-dikjarazzjoni ambjentali għandu jkun fiha “ sommarju tad-dejta disponibbli dwar il-prestazzjoni tal-organizzazzjoni kontra l-objettivi u l-miri ambjentali tagħha fir-rigward tal-impatti ambjentali sinifikanti tagħha. Ir-rapportar għandu jsir fuq l-indikaturi ewlenin u fuq indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali rilevanti eżistenti oħrajn kif stipulat fis-Sezzjoni C ”. Anness IV — Is-Sezzjoni C tal-Anness IV tistipula li “ kull sena, kull organizzazzjoni għandha tirrapporta wkoll dwar il-prestazzjoni tagħha b'rabta mal-aspetti ambjentali iktar speċifiċi kif identifikati fid-dikjarazzjoni ambjentali tagħha u, meta jkunu disponibbli, tqis id-dokumenti ta' referenza kif imsemmi fl-Artikolu 46. ”

(6) Regolament (KE) Nru 1893/2006/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ta' l-20 ta' Diċembru 2006 li jistabbilixxi l-klassifikazzjoni ta' l-istatistika ta' attivitajiet ekonomiċi tan-NACE Reviżjoni 2 u li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3037/90 kif ukoll ċerti Regolamenti tal-KE dwar setturi speċifiċi ta' l-istatistika (ĠU L 393, 30.12.2006, p. 1).

(7) Dan id-dokument mhuwiex immirat direttament għas-settur tal-kruċieri. Madankollu, hemm għadd ta' BEMPs deskritti li, sa ċertu punt, jistgħu jkunu applikabbli għall-kruċieri wkoll.

(8) http://ec.europa.eu/environment/ecolabel/products-groups-and-criteria.html

(9) L-ETIS hija kitt ta' għodod għall-immaniġġjar u l-informazzjoni, imfassla sabiex tgħin lid-destinazzjonijiet fil-monitoraġġ u l-kejl tal-prestazzjonijiet tat-turiżmu sostenibbli tagħhom, fl-isfond tal-mira tagħhom stess. Hemm iktar tagħrif disponibbli minn fuq: http://ec.europa.eu/growth/sectors/tourism/offer/sustainable/indicators/index_en.htm

(10) CFC u HCFC ifissru klorofluworokarbur u idroklorofluworokarbur.

(11) L-immaniġġjar tad-destinazzjonijiet huwa l-koordinazzjoni tal-atturi rilevanti kollha mis-settur pubbliku u privat, normalment minn korp pubbliku b'parteċipazzjoni privata jew mingħajr, li għandhom l-għan li jsostnu l-iżvilupp tat-turiżmu f'destinazzjoni billi jieħdu deċiżjonijiet strateġiċi, jimplimentaw azzjonijiet politiċi, iżommu u jippromwovu l-wirt u l-attrazzjonijiet kulturali u naturali, jikkoordinaw avvenimenti/festi, jiġbru l-flus għal proġetti marbutin mat-turiżmu, jiffaċilitaw il-kooperazzjoni bejn in-negozji, jiżguraw li jiġu pprovduti infrastruttura u s-servizzi

(12) Impriża żgħira hija definita bħala impriża li timpjega anqas minn 50 ruħ u li l-fatturat annwali tagħha u/jew it-total tal-karta tal-bilanċ tagħha ma jaqbiżx l-EUR 10 miljun (Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2003/361/KE).

(13) Bħala parti mis-serje ta' standards ambjentali tal-ISO 14000, l-Organizzazzjoni Internazzjonali għall-Istandardizzazzjoni fasslet subserje (ISO 14020) speċifika għat-tikkettar ambjentali, li tkopri tliet tipi ta' skemi ta' tikkettar. F'dan il-kuntest, ekotikketta tat-“Tip I” hija tikketta b'ħafna kriterji żviluppata minn parti terza. Fil-livell tal-UE, l-eżempji huma l-“Ekotikketta tal-UE” jew, f'livell nazzjonali jew multilaterali, il-“Blaue Engel”, l-“Ekotikketta Awstrijaka” u n-“Nordin Swan”.

(14) Dan jista' jsir fil-qafas tal-implimentazzjoni tas-sistema ta' ġestjoni tal-enerġija skont l-ISO 50001.

(15) Lożor magħmulin minn taħlita ta' qoton-poliester idumu iktar tajbin u jeħtieġu inqas enerġija biex jinħaslu meta mqabblin ma' dawk magħmulin minn qoton pur.

(16) Dan jista' jsir fil-qafas tal-implimentazzjoni tas-sistema ta' ġestjoni tal-enerġija skont l-ISO 50001.

(17) Passive House u Minenergie P huma żewġ eżempji ta' standards tal-bini ferm ambizzjużi f'termini tal-prestazzjoni tal-enerġija. Ir-rekwiżiti tagħhom huma deskritti rispettivament fuq: http://www.passiv.de/en/02_informations/02_passive-house-requirements/02_passive-house-requirements.htm u http://www.minergie.ch/minergie_fr.html

(18) Ser ikun hemm BEMPs iktar speċifiċi dwar it-titjib tal-għeluq tal-bini u, b'mod iktar ġenerali, is-sostenibbiltà ambjentali tal-binjiet huma deskritti fid-Dokument ta' Referenza Settorjali tal-EMAS li ġej għas-Settur tal-kostruzzjoni.