ANNESS I

REKWIŻITI GĦALL-ISTANDARDS EWROPEJ U GĦALL-ISTRUMENTI TA' STANDARDIZZAZZJONI EWROPEJ

1.   REKWIŻITI ĠENERALI

1.1.   Rekwiżiti ġenerali biex jiġi stabbilit programm ta' ħidma

Il-Grupp ta' Esperti dwar l-ITS urbani (1) irrakkomanda integrazzjoni aħjar tad-dimensjoni urbana fl-attivitajiet ta' standardizzazzjoni Ewropej u li l-isforzi tal-istandardizzazzjoni jiġu ffukati fuq temi speċifiċi bl-għan li jiġi żgurat l-istabbiliment tal-interkonnessjonijiet urbani-interurbani meħtieġa.

Il-Grupp ta' Esperti rrakkomanda wkoll l-involviment tal-awtoritajiet lokali u ta' esperti b'għarfien urban speċifiku fil-proċess tal-istandardizzazzjoni tal-ITS.

Għalhekk, il-programm ta' ħidma li għandu jiġi stabbilit abbażi ta' din it-talba għandu jiġi żviluppat b'tali mod li:

jiffoka bi prijorità fuq tliet oqsma tal-ITS urbani, jiġifieri: is-servizzi informattivi multimodali, il-ġestjoni tat-traffiku inkluż ir-regolamentazzjoni tal-aċċess, u l-loġistika urbana inkluż l-immaniġġjar tal-parkeġġi. Sabiex tkun possibbli l-konnettività ITS (filwaqt li jiġu evitati l-effetti silos jew ta' raggruppament), l-ESOs għandhom juru kif it-tliet oqsma msemmija hawn fuq huma marbutin flimkien f'arkitettura ITS urbana usa' u jakkomodaw ir-relazzjonijiet u l-interkonnessjonijiet tagħhom ma' applikazzjonijiet tal-ITS oħra (li ma jaqgħux b'mod dirett fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din it-talba).

Jieħu kont tal-ħtieġa li tiġi indirizzata l-varjetà ta' bżonnijiet tal-utenti (mill-konsumaturi sal-operaturi u l-fornituri), il-firxiet ta' ambjenti (inklużi l-interkonnessjonijiet urbani-intraurbani), u t-tipi differenti ta' vetturi u modi ta' trasport jew servizzi ta' mobbiltà (inkluż għal dawk li għandhom problemi bil-mobbiltà) relatati mat-tliet oqsma msemmija hawn fuq. Għal dan il-għan, l-ESOs huma mistiedna jżommu kuntatt mal-korpi rilevanti li jirrappreżentaw il-mobbiltà urbana u li huma interessati fl-ITS urbani, bħall-gruppi ta' koordinazzjoni tal-istandardizzazzjoni, oqfsa lokali ta' standardizzazzjoni, pjattaformi ta' esperti u partijiet ikkonċernati, assoċjazzjonijiet ta' bliet u reġjuni, assoċjazzjonijiet ta' utenti, operaturi tat-trasport u rappreżentanti tal-fornituri tas-servizzi. Huma jistgħu jistiednu lil dawn il-partijiet ikkonċernati biex jipparteċipaw fl-attivitajiet tagħhom u jikkontribwixxu għall-istrumenti. Huma juru kif għandhom jiġu reklutati l-esperti (urbani) x-xierqa kif ukoll il-partijiet ikkonċernati fil-proċess kollu (l-ippjanar, l-istandardizzazzjoni, il-mobilizzazzjoni). Għandha tiġi kkunsidrata d-diversità tas-sitwazzjonijiet u tal-politiki lokali. B'mod partikolari, meta jkun possibbli, jistgħu jiġu previsti testijiet ma' bliet pilota volontarji matul l-eżekuzzjoni tat-talba.

Jiġu stabbiliti l-arranġamenti organizzazzjonali neċessarji li jappoġġjaw kooperazzjoni effettiva u koordinazzjoni tajba fl-inizjattivi ta' standardizzazzjoni tal-ITS kollha u l-gruppi ta' ħidma.

1.2.   Rekwiżiti ġenerali għall-istrumenti mitluba

1.2.1.   Konformità:

L-istandards Ewropej u l-istrumenti ta' standardizzazzjoni Ewropej mitluba għandhom jiġu żviluppati sabiex jikkonformaw:

—	mal-prinċipji msemmija fl-Anness II tad-Direttiva 2010/40/UE,

—

mal-prinċipji tar-regolament dwar il-protezzjoni tad-dejta personali (id-Direttiva 95/46/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2) u proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-protezzjoni ta' individwi fir-rigward tal-ipproċessar ta' data personali u l-moviment liberu ta' dik id-data (3)),

—	mal-prinċipji tal-aċċessibbiltà elettronika u l-aċċessibbiltà għall-web (Komunikazzjoni “Lejn soċjetà tal-informazzjoni aċċessibbli”  (4))

1.2.2.   Armonizzazzjoni

Il-Grupp ta' Esperti dwar l-ITS urbani saħaq li l-isforzi tal-istandardizzazzjoni għandhom ikopru nuqqasijiet eżistenti, kif ukoll jaġġornaw u jikkumplimentarjaw l-istandards eżistenti.

Għalhekk, l-istandards Ewropej u l-istrumenti ta' standardizzazzjoni Ewropej mitluba għandhom, kemm jista' jkun, jużaw mill-ġdid, jarmonizzaw jew ikollhom interkonnessjoni mal-istandards, speċifikazzjonijiet u proġetti eżistenti li ġejjin: il-proġetti CIVITAS (5), il-Grupp Konsultattiv CAPITAL CIVITAS ITS (6), il-Promozzjoni ta' Speċifikazzjonijiet u Standards Miftuħa fl-Ewropa il-proġett (POSSE) (7), il-proġett OPTICITIES (8), il-proġett FREILOT, il-Grupp ta' Koordinazzjoni Smart Cities and Communities (bliet u Komunitajiet Intelliġenti), talba għall-istandardizzazzjoni/453 dwar Sistemi Kooperattivi (9), il-pjattaforma C-ITS, il-Gruppi Strateġiċi u Tekniċi DATEX II (10), il-Programm tal-Kontroll tal-Immaniġġjar tat-Traffiku Urban (UTMC) (11), l-Open Traffic Systems City Association (OCA) (12) u l-Open Communication Interface għas-Sistemi ta' Kontroll tat-Traffiku fit-Triq (OCIT) (13), il-proġett FRAME (14), il-proġett Co-Cities (15), In-Netwerk Ewropew tal-Infrastruttura Diġitali tat-Traffiku għal Sistemi ta' Trasport Intelliġenti (il-proġett EDITS) (16), il-proġett European Bus System of the Future (EBSF) (17), Data Catalog Vocabulary (DCAT) (18), dejta spazjali “standardizzata” u ġeostandardizzazzjoni, kif ukoll standards nazzjonali eżistenti (19).

Fl-isfond ta' dan, l-istandards Ewropej u l-istrumenti ta' standardizzazzjoni Ewropej għandhom jippermettu l-użu mill-ġdid, l-armonizzazzjoni jew interkonnessjoni ma' mudelli ta' dejta ta' referenza eżistenti, dizzjunarji ta' dejta komuni u rekwiżiti ta' struttura ta' metadejta bl-għan li titrawwem l-interoperabbiltà, il-konsistenza u l-kontinwità tas-servizzi.

1.2.3.   Implimentabbiltà

Il-Grupp ta' Esperti dwar ITS urbani ssuġġerixxa li għandhom jinstabu modi kif jiġu appoġġjati strumenti ta' standardizzazzjoni flessibbli u inqas kostrettivi sabiex jiġi indirizzat aħjar l-ambjent teknoloġiku tal-ITS li kulma jmur dejjem jevolvi.

Għalhekk, l-istandards Ewropej u l-istrumenti ta' standardizzazzjoni Ewropej mitluba għandhom jaqdu l-bżonnijiet tad-diversi utenti, iwieġbu għad-diversità tal-ibliet u jkunu faċli biex wieħed jimplimentahom.

Dan kemm jista' jkun għandu jinkludi l-aspetti li ġejjin:

(1)	sistemi ta' legat u protokolli eżistenti, perkorsi ta' migrazzjoni kosteffettivi, mudelli ta' negozju u linji gwida għal dawk li jagħmlu akkwist,

(2)	bżonnijiet speċjali għall-konsumaturi, negozji u operaturi, inklużi intrapriżi ta' daqs żgħir u medju,

(3)	gwida, listi ta' kodiċijiet, settijiet ta' dejta, għodod u proċessi li jistgħu jiġu eżegwiti u disponibbli bla ħlas li jiffaċilitaw l-implimentazzjoni operazzjonali u t-testijiet tal-konformità,

(4)	disponibbiltà ta' dejta, aċċess, kwalità, affidabbiltà u preċiżjoni.

2.   REKWIŻITI LI JSAĦĦU L-KOMPATIBBILTÀ U L-KOERENZA MA' STANDARDS EŻISTENTI U SPEĊIFIKAZZJONIJIET TEKNIĊI

Tiġi vverifikata l-koerenza ta' standards eżistenti Ewropej, internazzjonali jew oħrajn użati fuq livell internazzjonali (jiġifieri, b'kunsiderazzjoni għax-xogħol mhux biss tas-CEN, is-CENELEC u l-ETSI, iżda wkoll ta' DATEX II, UTMC, OTS, ISO, IEC, ITU, eċċ.), jiġu vvalutati nuqqasijiet potenzjali u kompatibbli u soluzzjonijiet miftuħa proposti, jew bl-intenzjoni li jkun hemm armonizzazzjoni u tisħiħ ta' standards eżistenti jew li jiġu żviluppati standards interoperabbli ġodda jew speċifikazzjonijiet oħrajn fejn xieraq. L-iżvilupp ta' standards ġodda u speċifikazzjonijiet jeħtieġ li jibni fuq dawk eżistenti u għandu jidentifika rekwiżiti arkitetturali jew ta' konnettività.

Fil-qasam tat-trasport pubbliku, u b'mod partikolari fir-rigward tal-informazzjoni multimodali u l-ħruġ ta' biljetti intelliġenti, tali bżonn għall-koerenza se jikkonċerna sett ta' standards u speċifikazzjonijiet tekniċi wiesgħa, b'mod partikolari: Transmodel (20), IFOPT (21), SIRI (22), NETEX (23), IOPTA (24), ISO (25).

Fil-qasam tal-vetturi u l-infrastruttura li jaħdmu bi fjuwils alternattivi, kwalunkwe standard ġdid u speċifikazzjoni ġdida għandha ssir kompatibbli u kumplimentari għall-ETSI TS 101 556-3 (26).

Għandha tiġi kkunsidrata wkoll l-adattabbiltà ta' standards ġenerali għall-ambjent urban, u potenzjalment din l-adattabbiltà trid tiġi żviluppata iktar. Dan huwa partikolarment il-każ ta' DATEX II (27) li tipprevedi l-iskambju ta' dejta relatata mat-traffiku, deskritta permezz ta' profili speċifiċi. L-adattabbiltà tidher bħala prerekwiżit biex tiġi stabbilita l-interoperabbiltà u l-kontinwità tas-servizzi bejn l-ambjenti u n-netwerks urbani u interurbani. Kompitu bħal dan jista' jsir l-aħjar billi tiġi żgurata kooperazzjoni mill-qrib mal-Grupp Strateġiku u l-Grupp Tekniku DATEX II.

Ix-xogħol li sar permezz ta' dan il-mandat se jkun meħtieġ li jantiċipa l-mobilizzazzjoni futura ta' sistemi kooperattivi f'żoni urbani. Se jkun relatat ma' sforzi preċedenti ta' standardizzazzjoni fil-qasam ta' vettura għal vettura u dak ta' vettura għall-komunikazzjonijiet tal-infrastruttura, li kienu jaqgħu taħt il-kamp ta' applikazzjoni tat-talba għall-istandardizzazzjoni M/453, mmaniġġjata b'mod konġunt minn CEN u ETSI, u l-eżitu tax-xogħol li għaddej li qed jagħmlu l-esperti tal-pjattaforma C-ITS stabbilita f'Novembru 2014 mill-Kummissjoni (b'mod partikolari l-istandardizzazzjoni tagħha u gruppi ta' ħidma ta' każijiet tan-negozju) (28).

3.   REKWIŻITI SPEĊIFIĊI GĦALL-ISTRUMENTI MITLUBA

3.1.   Tiġi definita diversità ta' każijiet rilevanti ta' użu fl-arkitettura ITS urbana u tiġi appoġġjata l-implimentazzjoni ta' standards u speċifikazzjonijiet oħra

Bl-għan li jiġi żviluppat approċċ pragmatiku, l-attivitajiet skont din it-talba għandhom ikunu bbażati fuq każijiet ta' użu ta' livell għoli, li jindirizzaw is-servizzi informattivi multimodali, l-immaniġġjar tat-traffiku inkluż ir-regolamentazzjoni tal-aċċess, u l-loġistika urbana inkluż l-immaniġġjar tal-parkeġġi. Id-definizzjoni jew l-għażla ta' dawn il-każijiet tal-użu se jkollha tibbilanċja l-bżonnijiet tal-utent, it-tendenza tal-mobilità urbana, l-iżviluppi teknoloġiċi, is-sostenibbiltà finanzjarja u l-prijoritajiet tal-politika (eż. is-sikurezza fit-toroq). Il-prijoritizzazzjoni ta' dawn tuża każijiet u l-interdipendenzi possibbli tagħhom jiġu spjegati wkoll flimkien mal-programm ta' ħidma.

Il-każijiet tal-użu se jiġu inklużi fl-arkitettura ITS urbana (struttura loġistika u konnetturi bejn standards u speċifikazzjonijiet u l-partijiet interessati tagħhom), li tkopri l-katina tal-informazzjoni kollha għal kull waħda minn dawn it-tliet oqsma msemmija hawn fuq u li tidħol fl-Arkitettura ITS Ewropea kumplessiva. Għalhekk, tali arkitettura għal ITS urbana tkun koerenti mal-mudell e-FRAME (29).

Din il-perspettiva olistika u sistemika tappoġġja l-kollaborazzjoni tal-partijiet ikkonċernati kif ukoll l-iżvilupp jew it-tisħiħ ta' standards u speċifikazzjonijiet oħrajn kompatibbli u kumplimentari għal xulxin, u għalhekk tippermetti l-konnettività tal-ITS.

L-istrument tal-istrateġija tal-mobilizzazzjoni għandu jesprimi kif titrawwem mobilizzazzjoni faċli ta' tali standards u speċifikazzjonijiet oħrajn, permezz tal-mobilizzazzjoni ta' servizzi informattivi multimodali, miżuri tal-immaniġġjar tat-traffiku u operazzjonijiet ta' loġistika urbana. Għal dan l-għan, il-lezzjonijiet misluta mill-każijiet tal-użu, l-involviment tal-partijiet interessati x-xierqa u l-provvediment ta' gwida ta' implimentazzjoni realistika se jkunu essenzjali.

3.2.   Indirizzar ta' servizzi informattivi multimodali, li jikkontribwixxu għal mobbiltà mingħajr xkiel

Illum, fost il-kwistjonijiet ewlenin insibu l-frammentazzjoni tas-servizzi ta' informazzjoni dwar it-traffiku u l-ivvjaġġar, u n-nuqqas ta' informazzjoni multimodali interoperabbli u servizzi ta' ppjanar ta' kopertura pan-Ewropea usa' li tinkorpora l-ewwel u l-aħħar mili tal-vjaġġ flimkien mal-parti ta' distanza twila minn A sa B tal-vjaġġ. Il-firxa ta' dejta disponibbli dwar is-servizzi ta' mobbiltà għandha tiġi estiża u jeħtieġ li tkun disponibbli f'format standardizzat, sabiex tippermetti l-introduzzjoni tagħha f'servizzi innovattivi ta' informazzjoni dwar it-traffiku u dwar l-ivvjaġġar. Huma biss is-servizzi ta' informazzjoni multimodali komprensivi li se jippermettu lill-utent ikollu firxa kompluta ta' għażliet tal-ivvjaġġar, għażliet ta' rotot, li jikkontribwixxu sabiex wieħed jagħmel l-aħjar għażliet tal-mobbiltà, li jrawmu mġiba tal-ivvjaġġar iktar sostenibbli u jagħmlu s-sistema ta' trasport kollha aktar effiċjenti u aċċessibbli għall-utenti kollha.

Għandhom jiġu żgurati formati ta' dejta kompatibbli, interfaċji miftuħin u ddokumentati u protokolli għat-trażmissjoni ta' dejta rilevanti u l-integrazzjoni tagħhom f'settijiet ta' dejta multimodali u informazzjoni multimodali (eżistenti) u servizzi ta' ppjanar (inkluż tikkettjar integrat) (jiġifieri jinħadmu fejn ikun hemm bżonn). Huwa essenzjali li l-istandards eżistenti u ġodda u speċifikazzjonijiet oħra jippermettu, b'interfaċji u protokolli supplimentari fejn neċessarju, l-integrazzjoni jew il-konnessjoni effettiva tal-aspetti differenti u blokok ta' informazzjoni multimodali u servizzi ta' ppjanar.

3.3.   Indirizzar tal-immaniġġjar tat-traffiku, inkluż ir-regolamentazzjoni tal-aċċess

Is-sistemi tal-immaniġġjar tat-traffiku qed jiżviluppaw b'mod konsistenti: filwaqt li fil-passat kienu fil-biċċa l-kbira minn ċentru ta' kontroll għal ċentru ta' kontroll orjentat, għandhom it-tendenza li jsiru l-iktar kooperattivi fost sistemi (inklużi tagħmir fuq il-post), netwerks u operaturi. Għal din ir-raġuni, għandhom jiġu żviluppati l-istandards, l-interkonnessjonijiet u/jew il-protokolli x-xierqa sabiex jiġi appoġġjat il-kontroll tat-traffiku kooperattiv u s-soluzzjonijiet tal-immaniġġjar fl-iskali ġeografiċi differenti jew f'parametri amministrattivi differenti tal-belt (eż. minn soluzzjonijiet żgħar fil-viċinat għall-ikkalmar tat-traffiku u ġestjoni konsegwenzjali ta' traffiku peri-urban għal integrazzjoni effiċjenti ta' nodi urbani fil-kurriduri interurbani).

Hemm varjetà ta' mezzi li jimmaniġġjaw in-netwerk tat-triq u jindirizzaw il-konġestjoni tat-traffiku u l-interruzzjoni tat-traffiku (eż avvenimenti ppjanati/mhux ippjanati, aċċidenti, għargħar, nirien eċċ) permezz tal-immaniġġjar tat-traffiku b'mod effiċjenti u innovattiv. Pereżempju, numru ta' bliet stabbilixxew tipi differenti ta' rotot ġodda tat-traffiku, prijoritizzazzjoni tat-traffiku u miżuri tar-regolamentazzjoni tal-aċċess, inkluż l-immaniġġjar tal-intersezzjonijiet, li huma mmirati għall-vetturi kollha jew għal subsett ta' vetturi (eż. devjazzjonijiet, karreġġjati ta' prijorità, mewġiet ħodor (green waves), tariffi jew nollijiet għall-utenti tat-triq, żoni ta' emissjonijiet baxxi, żoni ta' veloċità baxxa, żoni pedonali eċċ.). Sfortunatament, dawn il-miżuri mhumiex neċessarjament ġestiti b'mod olistiku u kkoordinat u ħafna drabi ma jiġux ikkunsidrati kif xieraq fis-sistemi tal-informazzjoni dwar it-traffiku għall-utenti (eż. tagħmir ta' navigazzjoni). Għalhekk, l-istabbiliment min-naħa ta' speċifikazzjonijiet koerenti, standards kompatibbli u interfaċji prattiċi li jappoġġjaw l-interoperabbiltà ta' dejta neċessarja għal informazzjoni aġġornata dwar it-traffiku, u l-ottimizzazzjoni min-naħa l-oħra varjetà ta' miżuri ta' ġestjoni tat-traffiku u ta' prijoritizzazzjoni, issupplimentati bix-xieraq minn soluzzjonijiet teknoloġiċi standardizzati għall-identifikazzjoni tal-vetturi (jiġifieri fir-rigward tal-kategorizzazzjoni tal-vetturi, il-klassi tal-emissjonijiet, il-karattru tal-emerġenza, il-fattur tat-tagħbija), għandhom jikkontribwixxu t-tnejn għall-effiċjenza kumplessiva tal-informazzjoni dwar it-traffiku u l-immaniġġjar f'żoni urbani, inkluż l-immaniġġjar u l-infurzar tar-regolamentazzjoni tal-aċċess.

Jiġu żgurati formati ta' dejta kompatibbli, interfaċji miftuħin u ddokumentati u protokolli għat-trażmissjoni ta' dejta relevanti, indipendentement mis-sorsi tagħhom, (eż sensers, dejta floating car, ċentri ta' kontroll tat-traffiku), u l-integrazzjoni tagħhom f'sistemi ta' informazzjoni dwar it-traffiku attwali u futuri u operazzjonijiet tal-immaniġġjar tat-traffiku, għal diversi netwerks ta' toroq inklużi links urbani-interurbani, (jiġifieri jinħadmu fejn ikun hemm bżonn).

3.4.   Indirizzar ta' loġistiċi urbani, inkluż l-immaniġġjar tal-parkeġġi

Fl-ambjent urban, it-tfittxija għal spazji ta' parkeġġ u d-distribuzzjoni ta' merkanzija huma stmati li jżidu ħafna il-konġestjoni tat-traffiku. Għalhekk, l-għoti ta' informazzjoni f'ħin reali dwar id-disponibbiltà ta' possibbiltajiet ta' parkeġġ u għażliet faċli ta' riservazzjoni jikkontribwixxu sabiex tittaffa din il-problema. Għandhom jiġu pprovduti approċċi differenzjati sabiex jaqdu l-bżonnijiet ta' setturi loġistiċi speċifiċi u vetturi tal-merkanzija jew tagħbijiet (eż. fjuwils alternattivi, prodotti refriġerati, loġistika ta' riċirkolazzjoni jew skart, oġġetti perikolużi).

Jiġu żgurati formati ta' dejta kompatibbli, interfaċji miftuħin u ddokumentati u protokolli għat-trażmissjoni ta' dejta relevanti, indipendentement mis-sorsi tagħhom, u l-integrazzjoni tagħhom f'sistemi ta' informazzjoni dwar it-traffiku attwali u futuri u operazzjonijiet tal-immaniġġjar tat-traffiku, għal diversi netwerks ta' toroq inklużi links urbani-interurbani, (jiġifieri jinħadmu fejn ikun hemm bżonn).

4.   REKWIŻITI LI JIKKONĊERNAW ANALIŻI, IKTAR TARD, TAL-ISTRUMENTI MITLUBA

Wara l-adozzjoni tal-istandards Ewropej u l-istrumenti ta' standardizzazzjoni Ewropej mitluba, il-lista tas-sintattiki u mmappjar relatat mogħtija lil dawk l-istrumenti għandhom jiġu rieżaminati mill-ESOs tal-inqas kull sentejn bl-għan li jiġi żgurat li jirriflettu l-iktar żviluppi teknoloġiċi riċenti u li jinkludi l-iprem sintattiki. Għandha tingħata attenzjoni partikolari sabiex jiġu akkomodati jew migrati mis-sistemi ta' legat u tiġi żgurata kompatibbiltà retroattiva għall-implimentazzjonijiet.

---

(1)  http://ec.europa.eu/transparency/regexpert/index.cfm?do=groupDetail.groupDetail&groupID=2520

(2)  Direttiva 95/46/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta' Ottubru 1995 dwar il-protezzjoni ta' individwi fir-rigward tal-ipproċessar ta' data personali u dwar il-moviment liberu ta' dik id-data (ĠU L 281, 23.11.1995 p. 31).

(3)  COM(2012)11 finali — 2012/0011

(4)  COM(2008)804 finali

(5)  http://www.civitas.eu/display-all-projects

(6)  http://www.civitas.eu/

(7)  www.posse-openits.eu

(8)  http://www.opticities.com/

(9)  http://ec.europa.eu/enterprise/sectors/ict/files/standardisation_mandate_en.pdf

(10)  www.datex2.eu

(11)  http://www.utmc.eu/

(12)  www.oca-ev.info

(13)  www.ocit.org/

(14)  http://www.frame-online.net/

(15)  www.co-cities.eu

(16)  www.cei.int

(17)  http://www.ebsf.eu/

(18)  http://www.w3.org/TR/vocab-dcat/

(19)  E.g. “Intermodal verkehrsgraph graphenintegrationsplattform (GIP)” http://www.fsv.at/shop/produktdetail.aspx?IDProdukt=837823b7-8697-45e8-9dc6-063924066176

(20)  Transmodel, il-Mudell Ewropew ta' Dejta ta' Referenza għat-Trasport Pubbliku, EN 12896:2006 (Transmodel 5.1) kif ukoll EN 12896:2014 (Transmodel V6: Parti 1 sa 3)

(21)  IFOPT, (EN 28701) standard Ewropew li jiddefinixxi mudell ta' dejta għall-Identifikazzjoni ta' Oġġetti Stabbiliti fit-Trasport Pubbliku (eż. punti ta' waqfien, żoni ta' waqfien, stazzjonijiet, perkorsi pedonali għan-navigazzjoni, dħulijiet, eċċ.) — bħalissa integrati f'EN 12896: 2014

(22)  SIRI (FprEN 15531-1 sa 3 u CEN/TS 15531-4 u 5) Standard Ewropew li jiddefinixxi l-Interkonnessjoni tas-Servizz għal Informazzjoni f'Ħin Reali relatata mal-attivitajiet tat-trasport pubbliku

(23)  NeTEX huwa bbażat fuq Transmodel 5.1, huwa estiż b'kunċetti addizzjonali mill-IFOPT u SIRI, u huwa maqsum fi tliet partijiet: Parti 1 — In-Netwerk tat-Trasport; il-Parti 2 — Skedi u Parti 3 — Nollijiet:

—	CEN/TS 16614-1; Netwerk u Skambju ta' Skedi — Parti 1: Topoloġija tan-Netwerk (NeTEx)

—	CEN/TS 16614-2; Netwerk u Skambju ta' Skedi — Parti 2: Informazzjoni dwar il-Ħin (NeTEx)

—	WI 00278330 (prCEN/TS 16614-3), Netwerk u Skambju ta' Skedi — Parti 3: Informazzjoni dwar Nollijiet (NeTEx)

(24)  IOPTA, Applikazzjonijiet Interoperabbli tat-Trasport Pubbliku, EN 15320 flimkien ma' EN 1545 dwar sistemi ta' karti ta' identifikazzjoni — Applikazzjonijiet għal trasport tal-wiċċ

(25)  EN ISO 24014-1:2007, Trasport pubbliku — Sistema interoperabbli tal-immaniġġjar tan-nollijiet — Parti 1: Arkitettura

—	CEN ISO/TR, 24014-2:2013 Trasport pubbliku — Sistema interoperabbli tal-immaniġġjar tan-nollijiet — Parti 2: Prattiki tan-negozju (ISO/TR 24014-2:2013)

—	ISO/IEC 14443 Kards taċ-ċirkwit mingħajr kuntatt integrati — Kards ta' prossimità, partijiet 1-4

—	ISO/IEC 18092 Komunikazzjoni fil-Kamp Viċin

(26)  ETSI TS 101 556-3 V1.1.1 (2014-10); Sistemi ta' Trasport Intelliġenti (ITS); Infrastruttura għall-Komunikazzjonijiet tal-Vetturi; Parti 1: “Speċifikazzjoni ta' Notifika ta' Punti ta' Ċċarġjar ta' Vettura Elettrika”; u Parti 3: “Sistema ta' Komunikazzjonijiet għall-ippjanar u r-riserva ta' provvista ta' enerġija EV li tuża netwerks mingħajr wajers”

(27)  CEN/TS 16157 Partijiet 1 — 6: Sistemi ta' trasport intelliġenti — speċifikazzjonijiet għall-iskambju ta' dejta DATEX II għall-immaniġġjar u l-informazzjoni tat-traffiku.

(28)  http://ec.europa.eu/transport/themes/its/news/c-its-deployment-platform_en.htm

(29)  http://www.frame-online.net/?q=e-frame-project.html

ANNESS II

STANDARDS EWROPEJ U L-ISTRUMENTI TA' STANDARDIZZAZZJONI EWROPEJ, U SKADENZI GĦALL-ADOZZJONI

1.   KAŻIJIET DWAR L-UŻU, ARKITETTURA ITS URBANA, U IMPLIMENTAZZJONI

Tabella 1

Standards Ewropej u l-istrumenti ta' standardizzazzjoni Ewropej għal każijiet dwar l-użu, arkitettura ITS urbana, u implimentazzjoni

Informazzjoni ta' referenza	Skadenza għall-adozzjoni (1)
Strument ta' standardizzazzjoni Ewropew dwar każijiet dwar l-użu jindirizza t-tliet oqsma ta' din it-talba u jenfasizza l-interdipendenzi possibbli tagħhom	12-il xahar min-notifika ta' din id-Deċiżjoni lill-ESOs
Strument ta' standardizzazzjoni Ewropew għall-arkitettura ITS urbana li jintegra t-tliet oqsma ta' din it-talba u jenfasizza konnessjonijiet jew interfaċji ma' applikazzjonijiet ITS tal- madwar kif ukoll kompatibilità u koerenza ma' standards eżistenti, speċifikazzjonijiet tekniċi, mudelli ta' dejta	12-il xahar min-notifika ta' din id-Deċiżjoni lill-ESOs
Strument ta' standardizzazzjoni Ewropew dwar strateġija ta' użu inkluża gwida prattika għall-implimentazzjoni tal-istandards Ewropej ta' din it-talba	39 xahar min-notifika ta' din id-Deċiżjoni lill-ESOs

2.   SERVIZZI INFORMATTIVI MULTIMODALI, LI JIKKONTRIBWIXXU GĦAL MOBBILTÀ MINGĦAJR XKIEL

Tabella 2

Standards Ewropej u l-istrumenti ta' standardizzazzjoni Ewropej ġodda mitluba għal servizzi informattivi multimodali

Informazzjoni ta' referenza	Skadenza għall-adozzjoni
Standards Ewropej għal: — Servizzi ta' mobbiltà ġodda bħal kondiviżjoni tal-karozzi, ippuljar ta' karozzi, servizzi ta' kondiviżjoni pubblika ta' roti, park & ride, bike & ride, eċċ. — Infrastruttura ta' fjuwils alternattivi, inkluża informazzjoni dwar il-lokazzjoni u d-disponibbiltà ta' stazzjonijiet, mudelli ta' ċċarġjar u kapaċità fl-istazzjonijiet, skemi ta' pagament (integrati), eċċ.	39 xahar min-notifika ta' din id-Deċiżjoni lill-ESOs
Strument ta' standardizzazzjoni Ewropew dwar mudell ta' dejta ta' referenza, dizzjunarju ta' dejta komuni u struttura ta' metadejta għal servizzi ta' informazzjoni multimodali	39 xahar min-notifika ta' din id-Deċiżjoni lill-ESOs

3.   IMMANIĠĠJAR TAT-TRAFFIKU, INKLUŻ IR-REGOLAMENT DWAR L-AĊĊESS

Tabella 3

Standards Ewropej u l-istrumenti ta' standardizzazzjoni Ewropej ġodda mitluba għall-ġestjoni tat-traffiku, inkluż ir-regolamentazzjoni dwar l-aċċess

Informazzjoni ta' referenza	Skadenza għall-adozzjoni
Standards Ewropej għal: — Sett ta' miżuri tal-ġestjoni tat-traffiku (li jinkludi l-infrastruttura neċessarja/dejta statika dwar it-toroq, dejta dinamika dwar l-istatus tat-toroq, dejta dwar it-traffiku jew dejta dwar il-kontroll tat-traffiku, dejta dwar it-temp) — Sett ta' rotot ġodda għat-traffiku, prijoritizzazzjoni tat-traffiku u miżuri tar-regolamentazzjoni tal-aċċess inkluż l-immaniġġjar tal-intersezzjonijiet (issupplimentat mid-dejta dwar l-identifikazzjoni tal-vetturi). Għandhom jiġu kkunsidrati b'mod partikolari t-tipi differenti ta' mudelli għall-iċċarġjar tal-utenti tat-toroq stabbiliti f'diversi bliet kif ukoll il-modalitajiet tal-użu kondiviż ta' karreġġjati ddedikati minn tipi differenti ta' vetturi (eż. il-merkanzija, it-trasport pubbliku, il-vetturi ta' emerġenza)	39 xahar min-notifika ta' din id-Deċiżjoni lill-ESOs
Standards Ewropej jew Strumenti ta' Standardizzazzjoni Ewropej dwar mudell ta' dejta ta' referenza, dizzjunaarju dwar dejta komuni u struttura metadejta għall-ġestjoni tat-traffiku inkluż ir-regolamentazzjoni tal-aċċess	39 xahar min-notifika ta' din id-Deċiżjoni lill-ESOs

4.   LOĠISTIKA URBANIA, INKLUŻ L-IMMANIĠĠJAR TAL-PARKEĠĠI

Tabella 4

Standards Ewropej u l-istrumenti ta' standardizzazzjoni Ewropej ġodda mitluba għal-loġistika urbana, inkluż l-immaniġġjar tal-parkeġġi

Informazzjoni ta' referenza	Skadenza għall-adozzjoni
Standards Ewropej għal: — Parkeġġi intelliġenti għal vetturi ħfief, vetturi kummerċjali u trakkijiet. Għandha tiġi kkunsidrata l-għażla li jiġu estiżi speċifikazzjonijiet tekniċi eżistenti u profili rigward il-parkeġġ (2). — Informazzjoni dwar żona allokata apposta għall-ħatt jew tagħbija ta' merkanzija u servizzi ta' riservar għal vetturi tal-merkanzija speċifiċi u setturi tal-loġistika. Standards u speċifikazzjonijiet proposti se jkollhom bżonn jindirizzaw kemm l-infrastruttura kif ukoll il-vetturi (inkluża vettura u/jew identifikazzjoni tat-tagħbija fejn rilevanti). Barra minn hekk, għandu jiġi kkunsidrat ukoll l-użu ta' vetturi li jaħdmu bi fjuwil alternattiv għal-loġistika urbana u l-għażliet kif jiġu ċċarġjati (eż. waqt li jitgħabbew/jinħattu f'żoni allokati apposta).	39 xahar min-notifika ta' din id-Deċiżjoni lill-ESOs
Strument ta' standardizzazzjoni Ewropew dwar mudell ta' dejta ta' referenza, dizzjunarju ta' dejta komuni u struttura ta' metadejta għal loġistika urbana, inkluż l-immaniġġjar tal-parkeġġi	39 xahar min-notifika ta' din id-Deċiżjoni lill-ESOs

---

(1)  L-adozzjoni tagħmel referenza għal dak il-mument meta l-organizzazzjoni tal-istandardizzazzjoni Ewropea rilevanti tagħmel standard disponibbli għall-membri tagħha jew għall-pubbliku.

(2)  Speċifikazzjonijiet għall-iskambju ta' dejta DATEX II għall-immaniġġjar u għall-informazzjoni dwar it-traffiku — CEN/TS 16157 Parti 6 — estensjoni tal-parkeġġi