(1)

Permezz ta’ ittra tad-19 ta’ Diċembru 2003, ir-Renju Unit informa lill-Kummissjoni bil-passi li l-Eżekuttiv Skoċċiż kien beħsiebu jieħu sabiex iġib is-servizzi tal-laneċ Skoċċiżi “konformi mal-fehim [tagħhom] tar-regoli Ewropej f’dak li hu relatat ma’ għajnuniet marittimi mill-Istat”.

(2)

Permezz tal-ittri tad-19 ta’ April 2004 u tat-30 ta’ Ġunju 2004, ir-Renju Unit għarraf lill-Kummissjoni bl-intenzjoni tal-Eżekuttiv Skoċċiż li jwettaq żewġ offerti pubbliċi għal kuntratti għall-forniment ta’ servizzi ta’ trasport lejn il-gżejjer tat-Tramuntana u tal-Punent.

(3)

Minn dak iż-żmien, il-Kummissjoni rċeviet diversi lmenti formali u kummenti informali minn partijiet interessati dwar l-għajnuna allegatament inkompatibbli mogħtija mill-Istat lill-impriżi li jipprovdu dawk is-servizzi ta’ trasport (2).

(4)

Wara li saru dawn l-ilmenti, il-Kummissjoni bagħtet diversi talbiet għal aktar tagħrif lir-Renju Unit skont l-Artikolu 5 tar-Regolament tal-Kunsill Nru 659/1999 tat-22 ta’ Marzu 1999 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 93 (issa l-Artikolu 88) tat-Trattat tal-KE (3) (minn hawn ’il quddiem imsejjaħ “ir-Regolament Proċedurali”). Dawn it-talbiet ġew imwieġba.

(5)

Fis-16 ta’ April 2008, il-Kummissjoni ddeċidiet li tibda l-proċedura ta’ investigazzjoni formali dwar miżuri ta’ għajnuna mill-Istat relatati ma’ NorthLink Ferries Limited, Cowal Ferries Limited u CalMac Ferries Limited (4).

(6)

Fis-16 ta’ Lulju 2008, ir-Renju Unit bagħat l-osservazzjonijiet tiegħu b’risposta għad-deċiżjoni li tinbeda l-proċedura ta’ investigazzjoni formali. Permezz ta’ ittri tat-22 Diċembru 2008 u tat-2 ta’ Frar 2009, ir-Renju Unit ipprovda tagħrif addizzjonali.

(7)

Il-Kummissjoni rċeviet kummenti minn bosta partijiet interessati wara li ġiet ippubblikata d-deċiżjoni li tinbeda l-proċedura ta’ investigazzjoni formali. Ir-Renju Unit ġie mistieden biex iwieġeb għal dawk il-kummenti.

(8)

Fil-11, 12 u 13 ta’ Diċembru 2008, il-Kummissjoni ltaqgħet ma’ rappreżentanti ta’ diversi partijiet interessati: NorthLink Ferries Limited, Cowal Ferries Limited, CalMac Ferries Limited, Pentland Ferries, Western Ferries (Clyde) Limited, il-Kunsill tal-Kontea ta’ Orkney, il-Kunsill ta’ Argyll u Bute, il-Kunsill ta’ Inverclyde, Ministri Skoċċiżi u l-iScottish Executive and Peer Pressure Group.

(9)

Fuq il-bażi tat-tagħrif addizzjonali li rċeviet waqt li kienet qed issir il-proċedura ta’ investigazzjoni formali, il-Kummissjoni ikkonkludiet li parti mill-iskema kienet tikkostitwixxi għajnuna ezistenti. Għalhekk, iddeċidiet li tibda, b’mod parallel mal-proċedura ta’ investigazzjoni formali, il-proċedura ta’ kooperazzjoni prevista fl-Artikolu 17 tar-Regolament Proċedurali.

(10)

Fis-17 ta’ Marzu 2009, il-Kummissjoni ltaqgħet ma’ rappreżentanti tar-Renju Unit. Waqt din il-laqgħa, b’konformità mal-Artikolu 17 tar-Regolament Proċedurali, il-Kummissjoni infurmat lill-Istat Membru li hija tqis lil parti mill-iskema bħala li tikkostitwixxi għajnuna eżistenti, u esprimiet l-opinjoni preliminari tagħha li wħud mill-aspetti tal-iskema ma baqgħux kompatibbli mas-suq komuni. L-awtoritajiet tal-Istat Membru ngħataw l-opportunità li jippreżentaw il-kummenti tagħhom dwar din l-opinjoni preliminari kemm waqt il-laqgħa kif ukoll aktar tard bil-miktub.

(11)

Fit-23 ta’ Marzu 2009, il-Kummissjoni talbet tagħrif addizzjonali mingħand ir-Renju Unit. Din l-informazzjoni ngħatat fil-15 ta’ Mejju 2009 u fit-3 ta’ Lulju 2009.

(12)

Il-każ jikkonċerna l-provvista ta’ servizzi regolari ta’ tbaħħir ta’ laneċ bejn il-kontinent Skoċċiż u l-gżejjer Skoċċiżi li jinsabu ’l barra mill-kosti tal-Punent u tat-Tramuntana tal-Iskozja. Dawn is-servizzi bħalissa qed jiġu provduti prinċipalment fuq bażi ta’ kuntratti (5) ta’ servizz pubbliku u l-operaturi jibbenefikaw minn kumpens għar-rendiment tagħhom.

(13)

Peress li l-oqfsa legali li jirregolaw is-servizzi pubbliċi pprovduti fil-gżejjer tal-Punent u tat-Tramuntana huma differenti u l-benefiċjarji huma entitajiet legali separati, ir-rotot tal-gżejjer tal-Punent u dawk tat-Tramuntana jiġu trattati separatament fil-bqija tad-Deċiżjoni attwali.

(14)

Ir-rotot eżistenti tal-laneċ fil-gżejjer Skoċċiżi tal-Punent huma stabbiliti fil-Mappa 1.

Mappa 1

Rotot Marittimi fl-Iskozja tal-Punent

(15)

Fil-ħamsinijiet, is-servizzi tal-ġarr bil-baħar ta’ passiġġieri, ta’ merkanzija u tal-posta madwar il-gżejjer tal-Punent (6) kienu ddominati minn żewġ kumpaniji pubbliċi: Caledonian Steam Packet Company Ltd. u David MacBrayne Ltd.

(16)

Fl-1973, Caledonian Steam Packet Company Ltd ġiet magħquda ma’ parti minn David MacBrayne Ltd. biex tiġi mwaqqfa l-kumpanija Caledonian MacBrayne Ltd. Il-kumpanija l-ġdida saret responsabbli għall-biċċa l-kbira tas-servizzi regolari tat-tbaħħir fiż-żona ta’ Firth of Clyde u fil-Highlands u l-Gżejjer tal-Punent.

(17)

Qabel l-2006 Caledonian MacBrayne Ltd. kienet kollha kemm hi proprjetà tal-Istat, taħt ir-responsabbiltà tas-Segretarju tal-Istat għall-Iskozja, u, wara d-devoluzzjoni fl-1999, saret proprjetà tal-Eżekuttiv Skoċċiż.

(18)

F’Ottubru 2006 Caledonian MacBrayne Ltd ġiet ristrutturata biex jiġi separat l-irwol tal-pussess tal-assi tal-bastimenti u tax-xatt mill-irwol tal-operat tal-laneċ. L-istruttura l-ġdida tiġi spjegata fid-Dijagramma 1:

Dijagramma 1

L-istruttura tal-isjieda attwali

L-Eżekuttiv Skoċċiż

David MacBrayne Ltd

Il-Kumpanija Possedenti

Caledonian Maritime Assets Ltd

Il-kumpanija li għandha s-sjieda tal-assi li jintuzaw minn CalMac Ferries Ltd u Cowal Ferries Ltd

Cowal Ferries Ltd

Il-kumpanija kummerċjali għax-xmara Clyde

CalMac Ferries Ltd

Il-kumpanija kummerċjali għall-gżejjer Hebrides

Caledonian MacBrayne Crewing (Guernesey) Ltd

Tħaddem persunal fuq il-bastimenti

Caledonian Maritime Assets HR (UK) Ltd

Tħaddem persunal ibbażat fuq ix-xatt

(19)

L-operat tas-servizz tal-laneċ kien ġie trasferit lil żewġ kumpaniji ġodda, CalMac Ferries Ltd u Cowal Ferries Ltd, li kienu ġew imwaqqfa bħala żewġ sussidjarji posseduti fis-sħiħ minn David MacBrayne Ltd. Din tal-aħħar qabel kienet kumpanija inattiva għal kollox proprjetà tal-Eżekuttiv Skoċċiż.

(20)

CalMac Ferries Ltd ħadet f’idejha s-servizzi għall-Hebrides, flimkien ma’ żewġ sussidjarji posseduti fis-sħiħ, Caledonian MacBrayne Crewing (Guernsey) Ltd. u Caledonian MacBrayne HR (UK) Ltd., li jimpjegaw persunal fuq il-bastimenti u persunal ibbażat fuq ix-xatt rispettivament.

(21)

Cowal Ferries Ltd. ħadet f’idejha l-operat tas-servizzi fuq il-Clyde.

(22)

B’mod parallel, Caledonian Maritime Assets Ltd. (minn hawn ’il quddiem imsejħa “CMAL”) żammet is-sjieda tal-bastimenti u tal-mollijiet li jintużaw għall-operat tas-servizzi tal-laneċ tal-Clyde u tal-Hebrides.

(23)

Skont l-arranġamenti l-ġodda, CMAL tikri l-bastimenti u l-mollijiet lil CalMac Ferries Ltd. u lil Cowal Ferries Ltd. Hija tippossjedi u tmexxi wkoll il-faċilitajiet portwali fi kważi nofs il-50 destinazzjoni li fihom joperaw CalMac Ferries Ltd. u Cowal Ferries Ltd. CMAL hija kompletament u direttament posseduta mill-Eżekuttiv Skoċċiż.

(24)

Attwalment, CalMac Ferries Ltd. qed tikri flotta ta’ 29 bastiment minn CMAL biex tipprovdi servizzi ta’ ġarr ta’ passiġġieri u ta’ vetturi kif ukoll servizzi ta’ trasport marittimu lill-gżejjer barra mill-Kosta tal-Punent tal-Iskozja u fl-estwarju tax-xmara Clyde. Żewġ bastimenti oħra qed jinkrew separatament.

(25)

Cowal Ferries Ltd tikri wkoll it-tliet bastimenti tagħha minn CMAL.

(26)

Għal raġunijiet ta’ sempliċità, u peress li d-diversi kumpaniji msemmija hawn fuq jappartjenu għall-istess grupp, għall-bqija tad-Deċiżjoni attwali it-terminu “CalMac” se jintuża bla distinzjoni bħala referenza għall-kumpaniji li huma proprjetà ta’ David MacBrayne Ltd. u, fil-kuntest tal-perjodu ta’ qabel ma saret ir-ristrutturazzjoni, bħala referenza għal Caledonian MacBrayne Ltd., Caledonian Steam Packet Company Ltd. u David MacBrayne Ltd.

(27)

Bħalissa n-netwerk li qed isservi CalMac jikkonsisti minn 26 rotta. Fir-rigward ta’ CalMac Ferries Ltd., fis-sena li ntemmet fil-31 ta’ Marzu 2006 il-kumpanija ġarret 5.3 miljun passiġġier, 1.1 miljun karozza, 94 000 vettura kummerċjali u 14 000 kowċ fuq dawn ir-rotot.

(28)

CalMac m’għandha prattikament l-ebda kompetizzjoni fuq ir-rotot li topera fuqhom. L-uniku kompetitur tagħha, Western Ferries Ltd., jopera biss madwar l-estwarju tax-xmara Clyde bejn Gourock, li jinsab fl-Upper Firth tax-xmara Clyde, u Dunoon, li jinsab fil-peniżola ta’ Cowal tal-Iskozja, kif muri fil-Mappa 2.

Mappa 2

rotot marittimi fl-estwarju tax-xmara Clyde

(29)

Western Ferries bdiet topera fuq ir-rotta Gourock-Dunoon fl-1973. Bħalissa għandha erba’ bastimenti għat-trasport ta’ vetturi/tal-passiġġieri li jagħmlu diversi traġitti ta’ servizz kuljum, u b’hekk hija responsabbli għal madwar 88 % tat-traffiku tal-karozzi, 86 % tat-traffiku tal-merkanzija u 68 % tat-traffiku ta’ passiġġieri (7).

(30)

Il-qafas legali ġenerali li jippermetti għal appoġġ finanzjarju għat-twettiq tas-servizzi tat-trasport ta’ laneċ fl-Iskozja huwa l-Att dwar is-Servizzi tat-Trasport Marittimu fil-Highlands u fil-Gżejjer tal-1960 (8) kif emendat bl-Artikolu 70 tal-Att dwar it-Trasport (Skozja) tal-2010 (9) u bl-Artikolu 45 tal-Att dwar it-Trasport (Skozja) tal-2005 (10). Dan il-qafas legali kien ġie kumplimentat b’impriżi’ min-naħa tas-Segretarju tal-Istat bi qbil ma’ CalMac (11).

(31)

Il-qafas legali huwa wieħed ġenerali ħafna. Dan jiddikjara biss li l-awtoritajiet Skoċċiżi jistgħu jagħmlu avvanzi permezz ta’ għoti jew self lil persuni għal għanijiet relatati mat-trasport. Ma jispeċifikax b’mod dettaljat il-kondizzjonijiet meħtieġa biex ikunu jistgħu jsiru dawn l-avvanzi. L-impriża tal-1995 tipprevedi għotjiet u self lil CalMac għat-twettiq ta’ servizzi ta’ trasport bil-baħar għall-manutenzjoni jew it-titjib tal-kundizzjonijiet ekonomiċi jew soċjali fil-Highlands u fil-Gżejjer. Għotjiet relatati mad-dħul huma maħsuba biex ikopru n-nuqqasijiet finanzjarji tal-operat waqt li għotjiet u self ta’ kapital huma maħsuba għal skopijiet ta’ investiment, bħalma huma l-akkwist ta’ bastimenti u xogħlijiet fuq mollijiet u portijiet.

(32)

Id-dettalji kollha tas-servizz pubbliku, bħar-rotot li kienu jikkwalifikaw għal appoġġ, ir-regolarità, il-frekwenzi, il-kapaċitajiet, it-tariffi u l-ammonti ta’ sussidju, ġew deċiżi mill-awtoritajiet Skoċċiżi u komunikati lil CalMac permezz ta’ ittri annwali.

(33)

L-aħħar impriża tal-1995 skadiet waqt li kien qed isir ir-ristrutturar ta’ CalMac f’Ottubru 2006. Ma ġiet iffirmata l-ebda impriża oħra minn dak iż-żmien sa Settembru 2007, meta daħal fis-seħħ il-kuntratt attwali tas-servizz pubbliku tal-2007.

(34)

CalMac ilha tipprovdi servizzi ta’ trasport bil-laneċ skont il-kuntratt ta’ servizz pubbliku tal-2007 minn Settembru tal-2007, wara li l-offerta tagħha intgħażlet bħala l-offerta rebbieħa waqt proċedura ta’ offerta pubblika (12) (V-Ships kien l-uniku offerent ieħor, li aktar tard irtira mill-proċess). Il-kuntratt ta’ servizz pubbliku tal-2007 jkopri r-rotot kollha li sa dak iż-żmien kienet topera fuqhom CalMac, bl-eċċezzjoni tar-rotta Gourock-Dunoon, u jispeċifika b’mod dettaljat l-obbligi ta’ servizz pubbliku li għandhom jiġu sodisfatti Is-servizzi jinkludu t-trasport ta’ passiġġieri, karozzi u merkanzija. Il-bastimenti li jintużaw biex jiġu provduti s-servizzi huma mikrija minn CMAL, il-kumpanija li ġiet imwaqqfa f’Ottubru 2006 u li l-unika attività tagħha hija s-sjieda u l-kiri tal-bastimenti.

(35)

Fl-2005-2006 tnediet offerta pubblika għar-rotta Gourock-Dunoon, bħala sejħa għal operaturi biex joperaw servizz mhux ristrett u mhux sussidjat. Tliet kumpaniji wrew l-interess tagħhom fil-fażi inizjali (Western Ferries, CalMac u V-Ships), iżda eventwalment l-ebda minnhom ma ppreżentat offerta.

(36)

Sa meta daħal fis-seħħ il-kuntratt ta’ servizz pubbliku tal-2007, il-kumpens għat-tħaddim tar-rotta Gourock-Dunoon ma’ kienx distint mill-kumpens imħallas għar-rotot l-oħra, għall-fatt li kien isir pagament kollettiv f’somma waħda, bla ebda ipotekazzjoni fuq rotot individwali. Minn meta daħal fis-seħħ il-kuntratt ta’ servizz pubbliku tal-2007, is-sussidju għar-rotta Gourock-Dunoon qed jitħallas separatament lil CalMac.

(37)

L-obbligi ta’ servizz pubbliku għal dik ir-rotta u l-kumpens rispettiv huma maħsuba biss għat-trasport ta’ passiġġieri, bl-esklużjoni ta’ vetturi kummerċjali. Madankollu, CalMac tista’ tipprovdi servizzi ta’ trasport għal vetturi kummerċjali fuq termini purament kummerċjali.

(38)

Peress li r-rotta Gourock-Dunoon kienet ġiet eskluża mill-kuntratt ta’ servizz pubbliku tal-2007, il-bażi legali għall-kumpens relatat ma’ din ir-rotta tibqa’ l-Att dwar is-Servizzi ta’ Trasport Marittimu fil-Highlands u fil-Gżejjer tal-1960 kif emendat bl-Artikolu 70 tal-Att dwar it-Trasport (Skozja) tal-2010 u bl-Artikolu 45 tal-Att dwar it-Trasport (Skozja) tal-2005.

(39)

Kien hemm kontinwità konsiderevoli tul is-snin fir-rotot operati minn CalMac fil-gżejjer tal-Punent. Madankollu, saru xi bidliet b’deċiżjoni tal-awtoritajiet Skoċċiżi, bħall-għeluq ta’ rotta minnhom wara li nfetaħ pont, wara li nbdew servizzi ġodda f’rotot eżistenti u wara li ġew stabbiliti aktar frekwenzi. Il-kapaċitajiet żdiedu b’mod ġenerali permezz ta’ tibdil ta’ bastimenti qodma b’oħrajn ġodda, li ġeneralment joffru kapaċità akbar minn dik tal-bastimenti li jkunu qed jiġu sostitwiti (13). B’mod ġenerali, it-tariffi żdiedu skont l-inflazzjoni (14).

(40)

S’issa CalMac irċeviet il-pagamenti li ġejjin għal dawk l-obbligi ta’ servizz pubbliku mill-awtoritajiet Skoċċiżi:

Tabella 1

Fondi pubbliċi mogħtija lil CalMac sa mill-1995

(41)

Rigward ir-rotta Gourock-Dunoon, ir-Renju Unit ipprovda informazzjoni finanzjarja li turi l-fatturat nett tal-attivitajiet tas-servizz pubbliku (l-aktar it-trasport tal-passiġġieri) u tal-attivitajiet kummerċjali (l-aktar is-servizz tal-vetturi) imwettqa minn CalMac minn mindu sar l-eżerċizzju finanzjarju tal-2002/2003:

Tabella 2

Kont ta’ qligħ u telf rigward l-attivitajiet kummerċjali u tas-servizz pubbliku ta’ CalMac fuq ir-rotta Gourock-Dunoon sa mill-2002/2003

(42)

L-ammonti indikati fit-Tabella 2 jirriżultaw minn eżerċizzju ta’ kontabilità analitika fuq il-bażi tal-kontijiet statutorji. Dħul kummerċjali ġeneralment huwa dħul minn vetturi u dħul mill-passiġġieri rispettivi (16). Dħul minn servizzi pubbliċi ġeneralment huwa dħul minn passiġġieri mingħajr vettura. Fil-kuntest tal-infiq, spejjeż komuni bħal spejjeż relatati mal-persunal, il-bastimenti u t-terminal tal-passiġġieri li jintefqu għal bastimenti li jġorru kemm vetturi kif ukoll passiġġieri, jinqasmu skont l-użu tal-kapaċità medja tal-bastiment għal vetturi u għal passiġġieri mingħajr vettura.

(43)

Proċeduri li sar ftehim dwarhom ġew imwettqa mill-Awditur tal-Kumpanija (KPMG LLP) rigward il-metodoloġija, id-dettall tal-kontabilità u l-kontenut tad-dikjarazzjonijiet. Ma nstabu l-ebda differenzi sinifikanti bejn l-ammonti murija fit-Tabella 2 hawn fuq u l-kotba u r-rekords sottostanti ta’ CalMac.

(44)

Ir-rotot eżistenti għat-tbaħħir tal-laneċ fiż-żona tal-gżejjer tat-Tramuntana tal-Iskozja (l-arċipelagi ta’ Orkney u ta’ Shetland) huma stipulati fil-Mappa 3.

Mappa 3

Rotot Marittimi fit-Tramuntana tal-Iskozja

(45)

NorthLink Orkney and Shetland Ferries Ltd. (minn hawn ’il quddiem imsejħa “NorthLink 1”) ġiet stabbilita fl-2000 bħala impriża komuni 50 %-50 % bejn Royal Bank of Scotland, wieħed mill-banek ewlenin fir-Renju Unit, u CalMac.

(46)

Bejn l-2002 u l-2006 NorthLink 1 operat żewġ rotot taħt kuntratt ta’ servizz pubbliku: rotta waħda trijangulari bejn Aberdeen (il-kontinent Skoċċiż), Kirkwall (Orkney) u Lerwick (Shetland) u rotta waħda iqsar bejn Scrabster (il-kontinent Skoċċiż) u Stromness (Orkney), li taqsam minn naħa għal oħra ta’ Pentland Firth.

(47)

It-traffiku marittimu totali annwali ta’ passiġġieri fuq dawn iż-żewġ rotot huwa ta’ madwar 300 000.

(48)

Fl-2006, ġiet imwaqqfa kumpanija ġdida - NorthLink Ferries Ltd. (minn hawn ’il quddiem imsejħa “NorthLink 2”) bħala sussidjarja posseduta fis-sħiħ minn CalMac (proprjetà fis-sħiħ tal-Gvern Skoċċiż). Fl-2006 NorthLink 2 ħadet f’idejha l-operat taż-żewġ rotot tal-gżejjer tat-tramuntana u l-biċċa l-kbira tal-assi u tal-persunal ta’ NorthLink 1. Hija topera taħt kuntratt ta’ servizz pubbliku li ġie ffirmat fis-6 ta’ Lulju 2006 u li huwa validu sal-2012.

(49)

NorthLink 2 attwalment tħaddem żewġ bastimenti għall-ġarr ta’ passiġġieri flimkien ma’ karozzi u merkanzija, kif ukoll żewġ bastimenti għall-ġarr ta’ merkanzija u bhejjem.

(50)

NorthLink 1 għadha teżisti, iżda biss bħala kumpanija inattiva bi ftit assi u li ma tiżvolġi l-ebda attivitajiet regolari.

(51)

Bejn l-1997 u l-2002, P&O Ferries saret responsabbli għall-operat taż-żewġ rotot li wara ġew imħaddma minn NorthLink 1 u 2 taħt kuntratt ta’ servizz pubbliku. P&O Ferries m’għadhiex taħdem fuq dawn ir-rotot.

(52)

Pentland Ferries ilha topera servizz ta’ kuljum fuq ir-rotta bejn il-Bajja ta’ Gills fil-kontinent Skoċċiż u St. Margaret’s Hope f’Orkney sa mill-2001. Pentland Ferries topera żewġ servizzi għall-ġarr ta’ passiġġieri, vetturi u merkanzija u attwalment iġġorr madwar 80 % tat-tagħbija ta’ bhejjem u ta’ oġġetti perikolużi bejn il-kontinent Skoċċiż u l-gżejjer Orkney.

(53)

Streamline Shipping ilha topera servizz ta’ trasport ta’ kontejners bejn Aberdeen u Lerwick darbtejn fil-ġimgħa sa mill-1984, bl-użu ta’ bastimenti għat-tagħbija u l-ħatt tal-merkanzija (lift-on lift-off) mikrija jew permezz tal-bastiment għat-trasport ta’ kontejners tagħha stess. Fl-1987 hija bdiet tipprovdi wkoll servizzi ta’ trasport ta’ kontejners bejn Aberdeen u Kirkwall f’Orkney, bl-użu ta’ bastimenti għat-tagħbija u l-ħatt tal-merkanzija (minn hawn ’l quddiem imsejħa “lo-lo”) mikrija.

(54)

F’nofs l-2008, Streamline Shipping ingħatat kuntratt tal-merkanzija għat-trasport tal-merkanzija lejn il-gżejjer tat-Tramuntana mill-Eżekuttiv Skoċċiż.

(55)

John O’Groats Ferries ilha topera s-servizz tagħha tal-laneċ għat-trasport tal-passiġġieri turisti sa mill-1971, minn John O’Groats fil-kontinent Skoċċiż lejn Burwick f’Orkney. John O’Groats Ferries topera s-servizz tagħha minn Mejju sal-aħħar ta’ Settembru.

(56)

Bejn Settembru 2002 u Ġunju 2003, Norse Island Ferries ħaddmet bastiment tal-merkanzija wieħed, u ġieli tnejn, bejn il-kontinent Skoċċiż u l-Gżejjer Shetland. Norse Island Ferries m’għadhiex topera fuq din ir-rotta.

(57)

Żewġ rotot tal-gżejjer tat-Tramuntana kienu ġew soġġetti għal obbligi ta’ servizz pubbliku: ir-rotta trijangulari bejn Aberdeen (kontinent Skoċċiż), Kirkwall (Orkney) u Lerwick (Shetland) u r-rotta iqsar bejn Scrabster (kontinent Skoċċiż) u Stromness (Orkney).

(58)

Dawk ir-rotot kienu s-suġġett ta’ tliet offerti pubbliċi li wasslu għal tliet kuntratti ta’ servizz pubbliku bejn l-awtoritajiet Skoċċiżi u tliet operaturi: P&O Ferries mill-1997 sal-2002, NorthLink 1 mill-2002 sal-2006 u NorthLink 2 mill-2006 sal-2012. Fl-ewwel żewġ offerti, l-obbligi ta’ servizz pubbliku kienu jkopru biss it-traffiku tal-passiġġieri (it-trasport tal-merkanzija ma kienx issussidjat iżda lanqas ma kien ipprojbit). Madankollu, il-kuntratt validu mill-2006 sal-2012 jinkludi wkoll obbligu ta’ servizz pubbliku għat-trasport tal-merkanzija b’limitu fiss.

(59)

L-awtoritajiet Skoċċiżi nedew eżerċizzju ta’ offerta miftuħa f’Ġunju 1995 għar-rotot Aberdeen-Kirkwall-Lerwick u Scrabster-Stromness. Huma ddeċidew li ma jippermettux li CalMac tieħu sehem fl-offerta.

(60)

L-offerta wasslet biex l-Eżekuttiv Skoċċiż jagħżel lil P&O Ferries. Skont il-kuntratt ta’ servizz pubbliku, P&O Ferries kellha titħallas għotja annwali, soġgetta għal “arranġamenti ta’ treġġigħ lura” maħsuba biex jillimitaw il-benefiċċji possibbli f’każ li l-qligħ tal-kumpanija jaqbeż l-ammonti mbassra. P&O Ferries irċeviet GBP 55 miljun mill-awtoritajiet Skoċċiżi tul il-perjodu 1997-2002 (17) għall-eżekuzzjoni tal-kuntratt.

(61)

Skont il-kuntratt ta’ servizz pubbliku, is-sussidju kien limitat għal passiġġieri u għal karozzi ta’ passiġġieri, kif ukoll għal vetturi assoċjati, bħal motorhomes u muturi.

(62)

Fl-1998 l-Eżekuttiv Skoċċiż nieda proċess ġdid ta’ offerta għal kuntratt ta’ servizz pubbliku għar-rotot Aberdeen-Kirkwall-Lerwick u Scrabster-Stromness għall-perjodu 2002-2007.

(63)

Filwaqt li l-ispeċifikazzjonijiet tas-servizz tal-offerta pubblika indikaw li l-operaturi kienu se jkunu meħtieġa jipprovdu kapaċità biex iġorru l-merkanzija, dan l-element tas-servizz kien mistenni li jitħaddem fuq bażi kummerċjali, jiġifieri mingħajr sussidju. L-offerenti tħallew jiddeterminaw il-livell preċiż ta’ servizzi ta’ ġarr tal-merkanzija li kellu jkun magħmul disponibbli, għalkemm il-kapaċità kellha tkun suffiċjenti biex ikun jista’ jintlaħaq l-istess livelli ta’ tagħbija li dak iż-żmien kienet tipprovdi P&O Ferries, b’inklużjoni ta’ żidiet raġonevoli għal tkabbir imbassar fid-domanda.

(64)

L-offerta pubblika speċifikat il-konfigurazzjoni tar-rotta u n-numru minimu ta’ traġitti meħtieġa iżda talab lill-appaltaturi biex jipproponu skedi dettaljati. Stabbilixxiet ukoll bħala rekwiżit li l-pjan ta’ prezzijiet tal-appaltatur rebbieħ jiġi miftiehem mal-Eżekuttiv Skoċċiż u li t-tariffi massimi jiġu ppubblikati. Kien mistenni li t-tariffi inizjali ma jiġux stabbiliti fuq livell konsiderevolment ogħla minn dak tar-rati prevalenti.

(65)

F’Novembru 1998, tlettax-il operatur tat-trasport marittimu esprimew interess fl-offerta pubblika. Sitt operaturi ta’ laneċ ġew preselezzjonati u tlieta minnhom fl-aħħar ippreżentaw l-offerti tagħhom f’Ġunju 1999: SERCO Denholm, P&O Ferries u NorthLink 1.

(66)

L-Eżekuttiv Skoċċiż eskluda l-offerta ta’ SERCO Denholm għaliex kienet l-ogħla waħda u minħabba l-fatt li kkunsidra bħala inaċċettabbli t-talba tal-offerent biex jingħata permess biex ibiegħ il-bastimenti tiegħu jew jittrasferixxi kirjiet kurrenti lill-Eżekuttiv Skoċċiż meta jiskadi l-kuntratt.

(67)

F’Settembru 2000 l-Eżekuttiv Skoċċiż għażel lil NorthLink 1 bħala l-offerent preferut. L-offerta ta’ NorthLink 1 għal sussidju bażiku ta’ GBP 45,7 miljun għall-kuntratt ta’ ħames snin kien GBP 14-il miljun irħas mill-offerta ta’ P&O. L-ispejjeż stmati ta’ NorthLink 1 kienu ogħla minn dawk ta’ P&O Ferries, iżda NorthLink 1 kienet qed tistenna li tiġġenera madwar GBP 8 miljun aktar fi dħul mill-passiġġieri u GBP 13-il miljun aktar mill-eċċessi tal-merkanzija minħabba li s-suppożizzjonijiet tagħha rigward iż-żieda fit-traffiku kienu ogħla. NorthLink 1 kienet ukoll lesta li taċċetta qligħ inqas mill-kuntratt milli kienet lesta li taċċetta P&O Ferries.

(68)

Il-kuntratt bejn NorthLink 1 u l-Eżekuttiv Skoċċiż ġie ffirmat f’Diċembru 2000. Wara l-għoti tal-kuntratt, NorthLink 1 ordnat tliet laneċ ġodda għat-trasport ta’ passiġġieri/vetturi u akkwistat bastiment tal-merkanzija użat.

(69)

Fil-bidu kien qed jiġi mistenni li l-operatur il-ġdid kien se jkollu ħin biżżejjed biex jordna u jibni bastimenti ġodda biex ikun jista’ jibda jopera f’April 2002. Iżda NorthLink 1 ma kenitx f’pożizzjoni li tibda topera qabel l-1 ta’ Ottubru 2002. Minħabba dan id-dewmien, l-Eżekuttiv Skoċċiż tawwal il-kuntratt ta’ servizz pubbliku ma’ P&O Ferries b’sitt xhur.

(70)

Il-projezzjonijiet tad-dħul u l-ispejjeż li NorthLink 1 ibbażat l-offerta tagħha fuqhom dehru li kienu wisq ottimistiċi. P&O Ferries kienet l-uniku operatur li offra servizz “roll on/roll off” (minn hawn ’l quddiem imsejjaħ “ro-ro”) għal passiġġieri, karozzi u merkanzija bejn il-kontinent Skoċċiż u l-gżejjer tat-Tramuntana bejn l-1997 u l-2002. Fil-projezzjonijiet tagħha, NorthLink 1 kienet assumiet ukoll li kienet se tgawdi minn monopolju fuq it-traffiku ro-ro.

(71)

Madankollu, din il-preżunzjoni ma seħħitx. Fir-rebbiegħa tal-2001, operatur ġdid, Pentland Ferries, beda jipprovdi servizzi mill-kontinent Skoċċiż għal Orkney u progressivament ħakem parti sostanzjali tas-suq tal-passiġġieri, tal-karozzi u tal-merkanzija ta’ Orkney.

(72)

F’Lulju 2002, konsorzju ta’ tliet trasportaturi bit-triq (18) ħabbar li kien se jingħaqad ma’ Norse Island Ferries, kumpanija ġdida tal-laneċ, bħala reazzjoni għat-tariffi tal-merkanzija mħabbra minn NorthLink 1 fl-2001, li l-konsorzju ħass li kienu għoljin wisq meta mqabbla mat-tariffi li P&O Ferries kienet toffri qabel. Fil-bidu ta’ Settembru 2002, Norse Island Ferries bdiet toffri servizz ta’ kuljum ta’ trasport ro-ro tal-merkanzija bejn il-Gżejjer Shetland u l-kontinent Skoċċiż u, fl-ewwel xhur tal-operat tagħha, deheret li kienet qed iġġorr parti kbira tas-suq tal-merkanzija.

(73)

Wara li ġie mħabbar is-servizz il-ġdid tal-merkanzija minn Pentland Ferries fl-2001, NorthLink 1 talbet li jinżammu diskussjonijiet mal-Eżekuttiv Skoċċiż dwar l-impatt ta’ din il-kompetizzjoni l-ġdida fuq il-pożizzjoni finanzjarja tagħha. NorthLink 1 għamlet il-mudell tagħha tan-negozju disponibbli lill-Eżekuttiv Skoċċiż biex dan tal-aħħar ikun jista’ jeżamina l-impatt tal-kompetizzjoni fuq il-vijabilità tal-kumpanija. Skont dan il-mudell, NorthLink 1 inizjalment kienet qed tipproġetta li jiddaħħal ritorn totali ta’ GBP 14,9 miljun tul il-ħajja tal-kuntratt. Iċ-ċirkostanzi mibdula dawru din iċ-ċifra f’telf proġettat ta’ GBP 16,4 miljun. Dan qajjem tħassib serju dwar is-solvenza tal-kuntrattur u dwar il-kapaċità tiegħu li jeżegwixxi l-kuntratt. Skont ir-Renju Unit, il-fattur prinċipali li wassal għal dan kienet il-kompetizzjoni minn Norse Island Ferries għall-fatt li din kienet ammontat għal aktar minn GBP 25,5 miljun tal-bidla finanzjarja negattiva ta’ GBP 31,3 miljun fil-kotba tal-kumpanija.

(74)

Il-kompetizzjoni fis-suq tal-merkanzija tal-Gżejjer Shetland minn Norse Island Ferries ġiet fi tmiemha fil-bidu ta’ Ġunju 2003, wara li din tal-aħħar iddeċidiet li twaqqaf l-operat kummerċjali tagħha. Dan offra l-prospett li NorthLink 1 terġa’ tistabbilixxi ruħha fuq bażi vijabbli. L-Eżekuttiv Skoċċiż għalhekk iddeċieda li jkompli jiffinanza lil NorthLink 1 b’konformità mat-termini tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku, konvint li l-waqfien tal-Norse Island Ferries seta’ kien biżżejjed biex jiddekorri t-terminu sħiħ tal-kuntratt.

(75)

Madankollu, fis-Sajf tal-2003, ftit xhur wara li bdiet l-operazzjonijiet tagħha, NorthLink 1 infurmat lill-Eżekuttiv Skoċċiż li ġiet f’pożizzjoni fejn ma’ setgħetx tkompli twettaq l-obbligi kuntrattwali tagħha b’mod realistiku tul il-bqija tal-perjodu tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku, jiġifieri sal-aħħar ta’ Settembru 2007.

(76)

L-Eżekuttiv Skoċċiż eżamina l-pożizzjoni finanzjarja tal-kumpanija, bl-assistenza ta’ kontabilisti indipendenti, u kkonkluda li NorthLink 1 kienet waslet viċin li tfalli.

(77)

Skont l-Eżekuttiv Skoċċiż, jekk ma jitħallsux sussidji addizzjonali lil NorthLink 1 kien hemm riskju li, li kieku l-kumpanija kellha tiġi ppreżentata bi proċedimenti ta’ insolvenza formali kontra tagħha (li seta’ sar minn numru ta’ kredituri), is-servizzi ta’ sikurezza kien se jkollhom jiġu interrotti. Il-futur fit-tul tal-obbligi ta’ servizz pubbliku kien se jkollu jiddependi fuq ir-rieda tar-riċevitur maħtur biex jamministra l-kumpanija. Ir-riċevitur ma jkun marbut bl-ebda obbligi kuntrattwali tal-kumpanija, u għalhekk ma jkunx obbligat li jipprovdi s-servizz issussidjat.

(78)

Fit-8 ta’ April 2004, wara kuntatti mas-servizzi tal-Kummissjoni, l-Eżekuttiv Skoċċiż ħabbar l-intenzjoni tiegħu biex terġa’ toħroġ offerta għas-servizz u ppubblika Avviż ta’ Kuntratt f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea relatat ma’ din l-offerta. B’mod parallel għal din il-proċedura ġdida ta’ offerta, li se tiġi deskritta aktar ’l isfel, l-Eżekuttiv Skoċċiż implimenta diversi miżuri biex tiġi żgurata l-kontinwità tas-servizzi ta’ sikurezza waqt li jkunu qed isiru l-proċeduri meħtieġa.

(79)

Fid-29 ta’ Settembru 2004, l-Eżekuttiv Skoċċiż ikkonkluda arranġamenti ġodda ta’ finanzjament ma’ NorthLink 1, permezz ta’ Minuta ta’ Emenda (minn hawn ’il quddiem imsejħa “MoA”) rigward il-kuntratt ta’ servizz pubbliku. Din l-MoA ipprovdiet għal sistema ta’ finanzjament tad-defiċit, u żgurat li NorthLink 1 setgħet tibqa’ tkompli toffri s-servizzi tagħha skont il-livell speċifikat fl-ispeċifikazzjonijiet tagħha sakemm isir l-għoti tal-kuntratt lil kumpanija oħra. L-MoA stipulat ukoll li ċerti assi, mikrija jew li kienu proprjetà ta NorthLink 1, setgħu jsiru disponibbli meta ssir l-offerta li jmiss, fuq bażi diskrezzjonali u fuq il-valur stmat tas-suq, għal offerenti li jkunu jixtiequ jużawhom fit-twettiq tas-servizzi fi ħdan il-qafas tal-kuntratt li kellu jsir. Bil-ħsieb li żżomm kontroll baġitarju matul dak il-perjodu, l-MoA daħħlet miżuri ta’ kontroll li llimitaw il-kapaċità ta’ NorthLink 1 li teċċedi t-termini ta’ baġit li kien sar ftehim dwaru, mingħajr l-approvazzjoni tal-Eżekuttiv Skoċċiż.

(80)

Barra minn hekk, l-MoA pprovdiet għal “ħlasijiet ta’ inċentiv” limitati ta’ madwar GBP 1,5 sa GBP 2 miljun fis-sena, jekk jiġi preżunt li tiġi sodisfatta jew li tinqabeż firxa ta’ miri esiġenti relatati mal-iżvolġiment tas-servizz, mal-infiq u mad-dħul. L-ewwel element tal-ħlas ta’ inċentiv kellu jitħallas bil-kundizzjoni li tiġi sodisfatta bis-sħiħ firxa ta’ miri ta’ prestazzjoni ta’ servizzi relatati mal-puntwalità, l-affidabilità u ma’ kriterji oħra. Dan l-element kien ġie maħsub biex jissostitwixxi u jtejjeb is-sistema ta’ penali għall-prestazzjoni inkorporata fil-ftehim oriġinali. It-tieni element kellu jitħallas malli jitwassal id-dħul mill-iffrankar ta’ spejjeż / mill-qligħ meta mqabbel ma’ baġit ta’ referenza li kien jiġi approvat mill-kontabili indipendenti tal-Eżekuttiv Skoċċiż.

(81)

F’Awwissu 2005, l-Awditur Ġenerali għall-Iskozja talab lil Audit Scotland biex jeżamina l-kuntratt il-ġdid ta’ servizz pubbliku mogħti lil NorthLink 1. Audit Scotland huwa korp statutorju li ġie stabbilit f’April 2000 bl-Att dwar il-Finanzi Pubbliċi u l-Akkontabilità (Skozja) tal-2000 (19) biex jipprovdi servizzi lill-Awditur Ġenerali. Il-missjoni tagħhom hija li jiġi żgurat li l-Eżekuttiv Skoċċiż jinżamm responsabbli għall-użu xieraq, effiċjenti u effettiv tal-fondi pubbliċi.

(82)

Skont ir-rapport ippubblikat minn Audit Scotland (20) f’Diċembru 2005, NorthLink 1 ingħatat GBP 71 miljun mill-Eżekuttiv Skoċċiż tul l-ewwel tliet snin tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku, li jkopri l-perjodu minn Ottubru 2002 sa tmiem Settembru 2005, ammont li għandu jiġi mqabbel ma’ kumpens, previst mill-kuntratt, li ma kellux jaqbeż il-GBP 50,3 miljun. Ir-rapport jagħti l-analiżi statistika li ġejja rigward il-GBP 71 miljun li ngħataw:

(83)

Fuq il-bażi tal-informazzjoni li ġiet ippreżentata mill-awtoritajiet tar-Renju Unit, l-Eżekuttiv Skoċċiż għamel għotja oħra ta’ GBP 21,6 miljun lil NorthLink 1 bejn Settembru 2005 u s-6 ta’ Lulju 2006, meta l-kuntratt ġie mgħoddi lis-suċċessur tagħha.

(84)

Ir-Renju Unit ipprovda informazzjoni finanzjarja li turi l-fatturat nett tal-attivitajiet tas-servizz pubbliku (l-aktar it-trasport tal-passiġġieri) u tal-attivitajiet kummerċjali (l-aktar it-trasport tal-merkanzija) imwettqa minn NorthLink 1 mill-eżerċizzju finanzjarju tal-perjodu 2002/2003 sal-eżerċizzju finanzjarju tal-perjodu 2005/2006:

Tabella 3

Kont ta’ qligħ u telf tal-attivitajiet kummerċjali u ta’ servizz pubbliku ta’ NorthLink 1 mill-2002/2003 sal-2005/2006

(85)

L-ammonti indikati fit-Tabella 3 jirriżultaw minn eżerċizzju tal-kontabilità analitiku fuq il-bażi tal-kontijiet statutorji. Id-dħul kummerċjali jaqbel mad-dħul mit-trasport tal-merkanzija u tal-bhejjem (22). Id-dħul mis-servizzi pubbliċi jinkludi l-finanzjament mill-Gvern u d-dħul mill-bejgħ ta’ biljetti. Fuq in-naħa tal-infiq, spejjeż komuni bħal taxxi tal-port, spejjeż relatati mat-terminal u spejjeż amministrattivi jinqasmu skont il-piż relattiv li attivitajiet ta’ servizz pubbliku u kummerċjali għandhom fil-kuntest ta’ dawk l-ispejjeż.

(86)

Proċeduri li sar ftehim dwarhom ġew imwettqa mill-Awditur tal-Kumpanija (KPMG LLP) rigward il-metodoloġija, id-dettall tal-kontabilità u l-kontenut tad-dikjarazzjonijiet. Ma nstabu l-ebda differenzi sinifikanti bejn l-ammonti murija fit-Tabella 3 hawn fuq u l-kotba u r-reġistri sottostanti ta’ NorthLink 1.

(87)

F’Marzu 2004, ir-Renju Unit għarraf lill-Kummissjoni dwar l-intenzjoni tal-Eżekuttiv Skoċċiż li jerġa’ jiftaħ offerta għall-kuntratt ta’ servizz pubbliku kemm jista’ jkun malajr.

(88)

Fit-8 ta’ April 2004, l-Eżekuttiv Skoċċiż ħabbar pubblikament l-intenzjoni tiegħu li jerġa’ jiftaħ l-offerta għas-servizz u ppubblika Avviż ta’ Kuntratt dwar l-offerta tas-servizz f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea. Fis-27 ta’ Mejju 2004, ippubblika abbozz ta’ speċifikazzjoni tas-servizz għall-offerta bħala parti minn eżerċizzju ta’ konsultazzjoni.

(89)

B’differenza mill-offerta tal-2000, is-sejħa l-ġdida għall-offerti (23) introduċiet obbligi ta’ servizz pubbliku fuq is-servizzi tal-merkanzija. L-offerent rebbieħ kien mistenni jipprovdi servizz tat-trasport ro-ro tal-merkanzija komprensiv, li jinkludi l-ġarr ta’ bhejjem u ta’ merkanzija perikoluża, kif ukoll jopera servizz addizzjonali tal-ġarr ta’ merkanzija bil-baħar matul il-ġimgħa fuq ir-rotta Kirkwall-Aberdeen. Il-livelli tat-tariffi tal-2005 kienu l-bażi għall-2006, b’konsiderazzjoni tal-indiċjar permezz tal-użu tal-Indiċi tal-Prezz tal-Konsumatur. Kellhom jitnaqqsu l-livelli tat-tariffi għall-merkanzija ġenerali għall-vjaġġi kollha tar-rotot Aberdeen/Kirkwall/Lerwick, b’madwar 19 % fuq ir-rotta Kirkwall-Aberdeen u b’25 % fuq ir-rotta tal-Gżejjer Shetland.

(90)

NorthLink 1 kienet proprjetarja ta’ assi bħal ħardwer tat-teknoloġija informatika, tagħmir u partijiet ta’ rikambju ta’ bastimenti, tagħmir tal-portijiet, tagħmir tal-uffiċċju, stokkijiet maħżuna u karrijiet għall-ġarr tal-bhejjem, li kienu kollha rilevanti għat-tħaddim tal-kuntratt. Hija kellha wkoll kuntratti kurrenti għall-kiri ta’ bastiment tal-merkanzija, vetturi tal-irmonk u sistema għall-ħruġ ta’ biljetti. Dawn l-assi u ftehimiet kuntrattwali kienu magħmula disponibbli għall-offerenti kollha fuq il-bażi tal-valur stmat fuq is-suq.

(91)

Fid-19 ta’ Lulju 2005, l-Eżekuttiv Skoċċiż stieden tliet kumpaniji li kienu tniżżlu fil-lista l-qasira biex jippreżentaw l-offerti tagħhom. Sussegwentement, ġew ippreżentati żewġ offerti fit-30 ta’ Novembru 2005, waqt li t-tielet l-kumpanija rtirat mill-proċess f’Ottubru 2005. Fid-9 ta’ Marzu 2006 l-Eżekuttiv Skoċċiż ħabbar li kien intgħażel l-offerent preferut - CalMac.

(92)

Ġiet stabbilita kumpanija ġdida, NorthLink 2, bħala sussidjarja posseduta fis-sħiħ minn CalMac (hija stess proprjetà fis-sħiħ tal-awtoritajiet Skoċċiżi) biex topera l-kuntratt ta’ servizz pubbliku mogħti lil CalMac, li ġie ffirmat fis-6 ta’ Lulju 2006. Il-kuntratt ta’ servizz pubbliku kopra l-perjodu 2006-2012. NorthLink 2 ħadet f’idejha l-operat taż-żewġ rotot fiż-żona tal-gżejjer tat-tramuntana flimkien mal-biċċa l-kbira tal-assi u l-persunal ta’ NorthLink 1.

(93)

Skont ir-Renju Unit, NorthLink 2 xtrat l-assi li xtaqet mingħand NorthLink 1 bi prezzijiet tas-suq attwali jew stmati.

(94)

NorthLink 2 irċeviet il-ħlasijiet li ġejjin mill-awtoritajiet Skoċċiżi b’rabta mal- kuntratt ta’ servizz pubbliku tal-2006:

Tabella 4

Fondi pubbliċi mogħtija lil NorthLink 2 mill-2006

(95)

NorthLink 2 ma wettqet l-ebda attivitajiet barra mill-ambitu tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku tal-2006 (li jinkludi l-ġarr ta’ bhejjem u ta’ merkanzija). Għaldaqstant, l-attivitajiet kollha tagħha jitqiesu bħala obbligi ta’ servizz pubbliku. Ir-Renju Unit ipprovda informazzjoni finanzjarja li turi d-dħul nett fatturat mill-attivitajiet imwettqa minn NorthLink 2 sa mis-sena ta’ kuntratt 2006/07. Għal skopijiet ta’ indikazzjoni, ġiet provduta analiżi nozzjonali ta’ dawn ir-riżultati għall-merkanzija u għall-passiġġieri (u karozzi akkumpanjati):

Tabella 5

Kont ta’ qligħ u telf ta’ attivitajiet ta’ servizz pubbliku ta’ NorthLink 2 fl-2006/2007 u fl-2007/2008  (26)

(96)

L-ammonti stabbiliti fit-Tabella 5 jirriżultaw minn eżerċizzju analitiku ta’ kontabilità fuq il-bażi tal-kontijiet statutorji.

(97)

Proċeduri li sar ftehim dwarhom ġew imwettqa mill-Awditur tal-Kumpanija (KPMG LLP) rigward il-metodoloġija, id-dettall tal-kontabilità u l-kontenut tad-dikjarazzjonijiet. Ma nstabu l-ebda differenzi sinifikanti bejn l-ammonti murija fit-Tabella 5 hawn fuq u l-kotba u r-reġistri sottostanti ta’ NorthLink 2.

(98)

It-Tabella 6 turi t-tariffi għat-trasport tal-merkanzija mill-1 ta’ Jannar 2000 stabbiliti mill-operatur tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku (servizzi ro-ro tal-ġarr tal-merkanzija) u minn Streamline Shipping (servizzi lo-lo tal-ġarr tal-merkanzija).

Tabella 6

Paragun ta’ tariffi tal-merkanzija għal kull metru lineari bejn l-operatur tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku u Streamline Shipping  (27)

(99)

Streamline Shipping issostni, fuq il-bażi tad-dejta ppubblikata, li NorthLink 1 u NorthLink 2 baxxew il-prezzijiet għall-ġarr għal livell li mhuwiex sostenibbli għal Streamline Shipping u dan kien possibbli biss permezz tas-sussidji mogħtija lill-operatur ta’ servizz pubbliku għat-traffiku tal-passiġġieri.

(100)

Ir-Renju Unit jindika li l-paragun muri fit-Tabella 6 jista’ jkun wieħed li jiżgwida peress li Streamline Shipping ma tapplikax ir-rati tagħha ta’ ħlas fuq bażi ta’ metru lineari (29). Huma jsostnu li s-servizzi lo-lo u ro-ro jirrappreżentaw oqsma differenti tas-suq tal-ġarr tal-merkanzija lejn il-gżejjer tat-Tramuntana, anki jekk jistgħu jinħolqu xi sporġenzi meta jintużaw iż-żewġ servizzi. L-operazzjoni lo-lo għandha t-tendenza li tkun inqas sensittiva għaż-żmien b’żewġ servizzi biss fil-ġimgħa u b’merkanzija li tipikament hija ta’ valur aktar baxx. Għalhekk, ir-Renju Unit isostni li kull paragun taż-żewġ servizzi huwa artifiċjali u li huwa diffiċli biex wieħed jasal għal konklużjonijiet minn paraguni bħal dawn.

(101)

F’Diċembru 2001 - qabel l-esekuzzjoni tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku - NorthLink 1 indikat li kienet se tapplika rati ta’ GBP 44,00 u ta’ GBP 36,00 għal kull metru lineari għal trejlers fuq vjaġġi lejn Shetland u Orkney rispettivament. Dawn ir-rati kienu ġġustifikati mill-fatt li NorthLink 1 kellha bżonn tapplika rata li kienet kemm kummerċjalment sostenibbli kif ukoll aċċettabbli għas-suq. Ġie ddikjarat ukoll li dawn ir-rati kienu se jkunu fissi għal perjodu ta’ ħames snin. NorthLink 1 iddikjarat li ma setgħetx tsostni “sitwazzjoni li fiha aħna [NorthLink 1] nġorru karrijiet mingħajr ħlas jew għal ammonti żgħar ħafna”. Fl-istess ħin, NorthLink 1 enfasizzat li n-negozju tagħha tal-merkanzija ma kienx issussidjat.

(102)

Skont Streamline Shipping, NorthLink 1 irrispondiet għall-kompetizzjoni minn Streamline Shipping u Norse Island Ferries billi introduċiet, fil-bidu nett tal-kuntratt tagħha fl-2002, tnaqqis sinjifikanti (sa GBP 36,00 u GBP 25,50 għal kull metru lineari għal trejlers lejn Orkney u Shetland rispettivament) fit-tariffi li qabel kienu ġew indikati minn NorthLink 1 bħala kummerċjalment sostenibbli. Streamline Shipping u Norse Island Ferries jissuspettaw li NorthLink 1 kienet qed tipprovdi s-servizzi tagħha tal-merkanzija b’telf.

(103)

NorthLink 1 introduċiet rati mnaqqsa speċifiċi f’Diċembru 2003:

(104)

Minn mindu NorthLink 2 bdiet teżegwixxi t-tielet kuntratt ta’ servizz pubbliku f’Lulju 2006, il-pressjoni kummerċjali eżerċitata fuq Streamline Shipping allegatament kompliet tiżdied. Skont Streamline Shipping, meta l-Ministru tat-Trasport ta’ dak iż-żmien ta l-kuntratt ta’ servizz pubbliku l-ġdid lil NorthLink 2, dan kien ħabbar li r-rati tal-merkanzija minn Aberdeen lejn Shetland kienu se jitnaqqsu b’25 %, waqt li dawk lejn Orkney kienu se jitnaqqsu b’19 %. Skont Streamline Shipping, dan kien sar possibbli biss permezz tas-sussidju annwali miżjud li ngħata lil NorthLink 2.

(105)

Skont Streamline Shipping, f’Lulju 2006 ir-rati standard ta’ NorthLink 2 kienu GBP 30,60 għal kull metru lineari lejn Shetland u GBP 23,50 għal kull metru lineari lejn Orkney. Dawn ir-rati għandhom jiġu mqabbla mar-rati ta’ GBP 40,43 għal kull metru lineari lejn Shetland u ta’ GBP 32,07 għal kull metru lineari lejn Orkney mitluba minn Streamline Shipping. Barra minn hekk, il-konċessjoniji għal trejlers vojta u l-“Vjaġġ Speċjali ta’ Nhar ta’ Ħadd” allegatament baqgħu fis-seħħ, bi tnaqqis ta’ sa 73 % fuq ir-rati offruti minn NorthLink 2.

(106)

Streamline Shipping issostni li, filwaqt li fil-passat ippruvat tikkompeti billi tnaqqas ir-rati, l-iskala tat-tnaqqis mogħti lill-klijenti minn NorthLink 2 ħolqot sitwazzjoni li minħabba fiha din l-istrateġija ma baqgħetx possibbli. Streamline Shipping tikkalkula li biex tkopri l-ispejjeż tagħha trid tapplika rati ta’ GBP 36.67 għal kull metru lineari. Tali rata hija ogħla mir-rati li attwalment qed toffri NorthLink 2.

(107)

Pentland Ferries issostni li NorthLink 2 qed timplimenta skema ta’ skontijiet imsejħa “ħbieb u qraba” għal residenti ta’ Orkney, li qed ikollha effett negattiv fuq is-servizz ta’ kompetizzjoni pprovdut minn Pentland Ferries, speċjalment minn mindu beda jitħaddem il-katamaran il-ġdid ta’ Pentland Ferries “Pentalina” f’Marzu 2009. Preċiżament, qed jiġi sostnut li fl-2008/2009 NorthLink estendiet dawn l-iskontijiet għal numru kbir ħafna ta’ “ħbieb u qraba”, u b’hekk naqqset il-prezzijiet għall-ivvjaġġar tal-passiġġieri b’mod effettiv u ġeneralizzat li qed jagħmel ħsara lis-servizz offrut mill-kompetituri Pentland Ferries.

(108)

Bħala parti minn din l-iskema ta’ skontijiet, ir-residenti tal-gżejjer innominaw sa 6 indirizzi ta’ Qraba u Ħbieb li jgħixu barra minn Orkney u Shetland, sabiex dawn ikunu eliġibbli biex jirċievu skont ta’ 30 % fuq l-ispejjeż tal-vjaġġi li jagħmlu ma’ NorthLink (30).

(109)

L-awtoritajiet tar-Renju Unit spjegaw li fl-2008 kienu biss 4 952 passiġġier li bbenefikaw minn din l-iskema ta’ skontijiet, li hija disponibbli biss fl-istaġuni Baxxi u Medji. Peress li NorthLink 2 ġarret 295 913 passiġġier fl-2008, l-iskema ta’ skontijiet hija rilevanti biss għal 1.6 % tat-total ta’ passiġġieri li vvjaġġaw ma’ NorthLink 2. Id-dħul totali minn din l-iskema (għall-passiġġieri u l-karozzi eliġibbli kollha) fl-2008 ammonta għal GBP 95 000, li meta jitqabbel mad-dħul totali ta’ GBP 20 miljun mit-tariffi fl-2008 huwa inqas minn 0,5 % tad-dħul totali. L-awtoritajiet tar-Renju Unit isostnu li skema ta’ skontijiet fuq skala żgħira bħal din mhux mistennija li jkollha effett sinifikanti fuq l-interessi kummerċjali ta’ Pentland Ferries.

(110)

It-tariffi tal-passiġġieri ta’ NorthLink 2 (Scrabster-Stromness) u ta’ Pentland Ferries (Gill’s Bay - St. Margaret’s Hope) li ġew ippubblikati huma attwalment dawn li ġejjin (31) :

Tabella 7

Tqabbil bejn it-tariffi tal-passiġġieri tal-operatur tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku u dawk ta’ Pentland Ferries li ġew ippubblikati

(111)

Parti interessata sostniet ukoll li NorthLink 2 qed toffri akkomodazzjoni Bed & Breakfast f’Orkney (meta l-bastiment ikun wieqaf matul il-lejl) bħala attività kummerċjali b’rati ta’ telf, u li dan qed jaffettwa lill-fornituri tas-servizzi Bed & Breakfast fil-lukandi.

(112)

Fir-rigward tal-pagamenti ta’ għajnuna mill-Istat li ngħataw lil CalMac sa meta ġie ffirmat il-kuntratt tal-2007, fid-deċiżjoni biex tinbeda l-proċedura ta’ investigazzjoni formali, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar jekk dawn il-pagamenti ssodisfawx il-kriterji stabbiliti fil-każ Altmark (36) u b’hekk waqgħux barra mill-kunċett ta’ għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 87(1) tat-Trattat.

(113)

Preċiżament, il-Kummissjoni ddubitat dwar jekk: l-obbligi ta’ servizz pubbliku imposti fuq CalMac kinux ġew definiti b’mod ċar; il-parametri fuq il-bażi ta’ liema l-kumpens li kien ġie kkalkulat kienx ġie stabbilit qabel l-impożizzjoni tal-obbligi ta’ servizz pubbliku b’mod oġġettiv u trasparenti; kienx ingħata kumpens żejjed għall-ispejjeż sostnuti minn CalMac għall-iżvolġiment tal-obbligi ta’ servizz pubbliku; il-livell tal-kumpens meħtieġ kienx ġie ddeterminat fuq il-bażi ta’ analiżi tal-ispejjeż li impriża normali u ġestita sew għandha tħallas waqt l-iżvolġiment ta’ dawk l-obbligi, filwaqt li jiġu kkunsidrati l-irċevuti rilevanti u qligħ raġonevoli.

(114)

Il-Kummissjoni waslet għall-konklużjoni preliminari li l-pagamenti rilevanti li ngħataw lil CalMac sa meta ġie ffirmat il-kuntratt tal-2007 jistgħu jinvolvu vantaġġ u għalhekk jistgħu jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 87(1) tat-Trattat tal-KE.

(115)

Fir-rigward tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku tal-2007 ma’ CalMac, il-Kummissjoni ma kellhiex informazzjoni biżżejjed biex tistabbilixxi konklużjonijiet preliminari dwar l-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat u b’hekk talbet lill-awtoritajiet tar-Renju Unit biex jippreżentaw l-informazzjoni meħtieġa.

(116)

Il-Kummissjoni nnutat li xi partijiet interessati kienu tal-fehma li t-tgħaqqid flimkien tar-rotot kollha, bl-eċċezzjoni tar-rotta bejn Gourock u Dunoon, wassal biex il-kompetizzjoni tiġi ristretta b’mod inġustifikat u sinifikanti waqt l-offerta minħabba li allegatament CalMac biss kienet f’pożizzjoni li toffri offerta li tkopri l-pakkett kollu. Barra minn hekk, il-Kummissjoni qajmet il-kwistjoni dwar jekk il-kundizzjoni tal-offerta li tistabbilixxi li l-appaltatur kien se jkollu jikri l-bastimenti CMAL setgħetx tikkostitwixxi vantaġġ għal CalMac.

(117)

Kieku dan kien il-każ, il-Kummissjoni kienet tikkunsidra li l-kuntratt ma ngħatax permezz ta’ proċedura ta’ akkwist pubbliku miftuħa u mhux diskriminatorja. Dan seta’ wassal għal sitwazzjoni li fiha l-awtoritajiet Skoċċiżi ħallsu kumpens ogħla għall-ħtiġiet ta’ servizz pubbliku rilevanti milli kieku kienu jiġu mħallsa u għalhekk għall-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 87(1) tat-Trattat.

(118)

Fid-deċiżjoni tagħha tal-ftuħ il-Kummissjoni kkunsidrat li l-Artikolu 86(2) tat-Trattat kien jidher li hu l-bażi legali xierqa għall-evalwazzjoni tal-kompatibilità tal-miżura mas-suq komuni (37).

(119)

Il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar is-sodisfazzjon tal-kundizzjonijiet tad-Deċiżjoni tagħha dwar l-applikazzjoni tal-Artikolu 86(2) tat-Trattat għall-għajnuna mill-Istat fil-forma ta’ kumpens għal servizz pubbliku mogħti lil ċertu intrapriżi responsabbli għall-operat ta’ servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali (minn hawn ’il quddiem imsejħa “id-Deċiżjoni SGEI”) (38).

(120)

Sabiex ikunu kompatibbli skont l-Artikolu 86(2) tat-Trattat, is-servizzi sussidjati għandhom jikkorrispondu għal servizzi ġenwini u leġittimi ta’ interess ekonomiku ġenerali (minn hawn ’il quddiem imsejħa “SGEI”) u għandhom jingħataw lill-benefiċjarju b’mod xieraq, waqt li l-kumpens m’għandux jikkawża effetti sproporzjonati fuq il-kompetizzjoni u l-kummerċ.

(121)

Fid-deċiżjoni tal-ftuħ, il-Kummissjoni ħadet il-pożizzjoni preliminari li s-servizzi mogħtija lil CalMac kienu leġittimament SGEI iżda, minħabba nuqqas ta’ evidenza, ma kenitx f’pożizzjoni li tevalwa jekk l-att ta’ fiduċja kienx adegwat u jekk l-għajnuna mogħtija lil CalMac kenitx proporzjonali mal-għan tagħha u, għalhekk, li tevalwa jekk l-għajnuna li possibbilment setgħet ingħatat mill-Istat kenitx kompatibbli mas-suq komuni.

(122)

Il-Kummissjoni kienet tal-fehma preliminari li l-finanzjament ta’ NorthLink 1 skont l-MoA probabbilment ma kienx se jilħaq ir-raba’ kriterju Altmark, li jirrikjedi li l-livell ta’ kumpens jiġi determinat fuq il-bażi ta’ analiżi tal-ispejjeż li impriża normali u ġestita sew għandha tħallas waqt l-iżvolġiment ta’ dawk l-obbligi. Għalhekk, huwa probabbli li l-pagamenti in kwistjoni kienu jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat skont l-Artikolu 87(1) tat-Trattat.

(123)

Fir-rigward ta’ NorthLink 2, il-Kummissjoni talbet kjarifiki dwar it-trasferiment ta’ assi minn NorthLink 1 u dwar il-konformità tal-kuntratt tal-2006 mal-erba’ kundizzjonijiet Altmark. Għalhekk ma ġietx eskluża l-preżenza ta’ għajnuna mill-Istat.

(124)

Fid-deċiżjoni tagħha li tinbeda proċedura ta’ investigazzjoni formali, il-Kummissjoni ma setgħetx tidentifika bażi ta’ kompatibilità għall-għajnuna possibbli mill-Istat lil NorthLink 2 permezz ta’ trasferiment potenzjali ta’ assi minn NorthLink 1 bi prezzijiet inqas minn dawk tas-suq.

(125)

Rigward l-għajnuna possibbli mill-Istat lil NorthLink 1 skont il-kuntratt tal-2000 u l-MoA u lil NorthLink 2 skont il-kuntratt tal-2006, is-servizzi pprovduti minn dawn il-kumpaniji jistgħu jiġu kkunsidrati bħala leġittimament SGEI u l-atti ta’ għoti ta’ responsabbiltà jistgħu jiġi kkunsidrati bħala xierqa. Għall-kuntrarju, minħabba nuqqas ta’ provi suffiċjenti hemm dubju dwar jekk l-għajnuna possibbli mill-Istat mogħtija lil NorthLink 1 u 2 kenitx proporzjonali għall-għan iddikjarat tagħha.

(126)

Matul il-limitu ta’ żmien previst mill-Artikolu 6(1) tar-Regolament Proċedurali, il-Kummissjoni rċeviet kummenti minn bosta partijiet interessati. Skont l-Artikolu 6(2) tar-Regolament Proċedurali, l-awtoritajiet tar-Renju Unit ingħataw l-opportunità li jirrispondu għall-kummenti li waslu mingħand partijiet interessati qabel ma skada dak il-limitu ta’ żmien. Il-partijiet interessati li ġejjin ressqu l-fehmiet tagħhom: il-Federazzjoni Ewropea tal-Ħaddiema tat-Trasport, is-Sur James Knight ta’ TSL Contractors Limited, Western Ferries, is-Sur John Rose, Streamline Shipping, il-Professur Dott. Alfred J. Baird tal-Università ta’ Napier, Pedersen Consulting, is-Sur James Knight u s-Sur Andy Knight (f’isem Isle of Mull Ferry Company Limited), McGill’s Bus Service Limited u ż-żewġ partijiet l-oħra li talbu li l-identità tagħhom u l-kontenut tas-sottomissjoni tagħhom jinżammu kunfidenzjali.

(127)

Il-kummenti ta’ Streamline Shipping huma simili għal dawk li kienet għamlet fl-ilment tagħha ta’ Lulju 2004. Hija tqis li l-kriżi finanzjarja ta’ NorthLink 1 kienet riżultat dirett tal-istrateġija ta’ dik l-impriża, li kellha l-iskop li tagħmel il-ħsara lill-kompetizzjoni, inizjalment lil dik ippreżentata minn Norse Island Ferries u sussegwentement lil dik ippreżentata minn Streamline Shipping, billi tnaqqas ir-rati għall-ġarr tal-merkanzija b’mod drastiku u b’hekk twaqqagħhom għall-aktar livelli baxxi li qatt ġew osservati. Kienet din l-istrateġija li wasslet biex il-Gvern jinjetta finanzjament akbar minn dak li kien meħtieġ għat-twettiq tal-obbligi ta’ servizz pubbliku. Huma jikkwotaw ir-rapport tal-Awditur Ġenerali ta’ Diċembru 2005, li fih jiġi ddikjarat li “l-livell ta’ ħlas għat-trasport tal-merkanzija u l-kompetizzjoni li rriżultat minn Norse Island Ferries kienu fatturi ewlenin li kellhom sehem fil-ħolqien tal-problemi finanzjarji ta’ NorthLink 1” u li “filwaqt li n-nolleġġ ta’ bastiment ieħor (għat-trasport tal-merkanzija) kien maħsub biex jiżgura li jkun hemm kapaċità adegwata biex tiġi sodisfatta d-domanda, dan ħoloq sitwazzjoni fejn il-kapaċità għat-trasport tal-merkanzija fil-fatt qabżet id-domanda. L-ispejjeż addizzjonali li nħolqu minħabba t-tħaddim ta’ bastiment ieħor qabżu d-dħul addizzjonali li ġie ġġenerat, u komplew iżidu mal-problemi ta’ likwidità”.

(128)

Rigward NorthLink 2, Streamline Shipping issostni li l-bastimenti tagħha mhumiex qed jiġu utilizzati biżżejjed. Qed jiġi sostnut li t-tnaqqis imħabbar fir-rati tas-suq b’25 % għall-gżejjer Shetland u b’19 % għal Orkney minn NorthLink 2 meta mqabbel mar-rati ta’ NorthLink 1 ikkawża ħsara kbira lil Streamline Shipping.

(129)

Western Ferries reġgħet tenniet it-tħassib tagħha dwar is-sussidji mħallsa lil CalMac għall-operazzjoni tar-rotta Gourock-Dunoon. Western Ferries tqis lil din ir-rotta bħala waħda kummerċjalment vijabbli, kif jidher mill-operazzjoni profittabbli tagħha stess. Hija tqis ukoll li l-kundizzjonijiet Altmark mhumiex qed jiġu sodisfatti peress li l-livell tas-sussidju huwa aktar minn dak meħtieġ fir-rigward ta’ servizz għall-passiġġieri biss bl-użu ta’ bastiment għall-passiġġieri biss (eċċess stmat li jiħaq GBP 1,3 miljun). Qed jiġi sostnut ukoll li l-għajnuna qed tintuża biex jiġi ssussidjat is-servizz għall-vetturi, pereżempju billi l-prezzijiet tat-trasport tal-vetturi jinżamm kostanti minkejja spejjeż akbar għall-karburant (fl-2009 CalMac żiedet il-prezzijiet b’3,8 % biss, jiġifieri 1 % taħt l-inflazzjoni). Barra minn hekk, kuntrarjament għal kif ġara fil-każ tan-netwerks ta’ NorthLink u CalMac, din ir-rotta ma nħarġitx għall-offerti u għalhekk mhijiex konformi mar-rekwiżiti tal-UE. Barra minn hekk, Western Ferries hija tal-fehma li l-offerta reċenti għan-netwerk ta’ CalMac kienet wisq preskrittiva u li t-tgħaqqid flimkien tar-rotot kollha mhuwiex ġustifikat. F’kundizzjonijiet bħal dawn, CalMac biss kienet f’pożizzjoni li tagħmel offerta.

(130)

Fir-rigward tat-trasparenza finanzjarja ta’ CalMac, qed jiġi allegat li l-ispejjeż irrapportati tar-rotta Gourock-Dunoon (GBP 4,2 miljun fis-sena sa Marzu 2008) jissottovalutaw l-ispejjeż kollha reali tas-servizz minħabba li r-responsabbiltà legali tal-pensjonijiet relatata mal-ekwipaġġ rispettiv mhijiex riflessa, m’hemm l-ebda trasparenza fit-tariffi bejn il-kumpaniji għal funzjonijiet relatati ma’ uffiċċji ġenerali waqt li l-ispejjeż għall-kiri ta’ kuljum tal-bastiment tas-servizz qed jiġu ferm sottovalutati. M’hemm l-ebda evidenza li l-Gvern Skoċċiż kien qed jissorvelja b’mod attiv is-sussidju inkroċjat tan-negozju tal-vetturi li seta’ kien qed isir.

(131)

Western Ferries tqis li, b’differenza għas-sitwazzjoni ta’ NorthLink, diġà hemm biżżejjed provvista tas-suq għal passiġġieri, karozzi u merkanzija. Jidher li m’hemm l-ebda raġuni biex il-vetturi jiġu ssussidjati, minħabba s-servizz eżistenti ta’ Western Ferries.

(132)

Il-Federazzjoni Ewropea tal-Ħaddiema tat-Trasport esprimiet id-diżappunt tagħha rigward il-fatt li hemm ħtieġa għal reviżjoni mill-ġdid tal-linja ta’ sikurezza tas-servizzi pprovduti minn CalMac u NorthLink. Huma jenfasizzaw il-bżonn ta’ servizz pubbliku stabbli, li huwa leġittimament definit skont ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 3577/92 tas-7 ta’ Diċembru 1992 li japplika l-prinċipju tal-libertà li jiġi pprovduti servizzi għat-trasport marittimu fi ħdan l-Istati Membri (minn hawn ’il quddiem imsejjaħ “Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu”) (39).

(133)

Waħda mill-partijiet interessati esprimiet it-tħassib tagħha dwar id-dipendenza fuq fornitur Statali li l-pożizzjoni monopolistika tiegħu hija infurzata permezz tal-ħlas ta’ għajnuna mill-Istat. Din il-parti tqis li l-proċess ta’ offerti għar-rotot operati minn CalMac kien definit b’mod ristrett u li l-offerta ma tistax titqies bħala waħda miftuħa. Il-parti interessata titlob li r-rotot soġġetti għall-offerti jiġu separati.

(134)

Is-Sur James Knight huwa tal-fehma li CalMac mhijiex tipprovdi valur tajjeb għall-flus u li fornituri privati effiċjenti għandhom jieħdu f’idejhom is-servizzi li bħalissa qed jiġu provduti minn CalMac. Huwa jipprovdi pjanijiet alternattivi possibbli biex jitnaqqsu s-sussidji meħtieġa għat-tħaddim tar-rotot u biex jiżdiedu l-inċentivi għall-innovazzjoni u għall-effiċjenza fl-infiq.

(135)

Parti oħra interessata hija tal-fehma li r-restrizzjoni fuq il-frekwenza imposta fuq CalMac mill-awtoritajiet tar-Renju Unit fuq ir-rotta Gourock-Dunoon fil-fatt tikkostitwixxi għajnuna mill-Istat lil Western Ferries, u li din tfixkel il-kompetizzjoni b’mod serju u ssaħħaħ il-pożizzjoni dominanti ta’ Western Ferries. Min-naħa l-oħra, hija qieset li l-għajnuna mill-Istat mogħtija lil CalMac saret bi skambju għal missjoni leġittima ta’ servizz pubbliku.

(136)

Is-Sur John Rose huwa tal-fehma li l-offerti għall-kuntratti ta’ NorthLink 1 u NorthLink 2 ma kinux konformi mar-regoli tal-UE. Huwa jsostni wkoll li r-rotta Gourock-Dunoon ma tistax tiġi kkunsidrata bħala servizz ta’ sikurezza minħabba li diġà teżisti alternattiva ta’ triq, u minħabba l-fatt li kumpanija privata tal-laneċ diġà tipprovdi servizz aħjar mingħajr sussidji.

(137)

Il-Professur Alfred Baird ippreżenta studji li jindikaw li l-effiċjenza tal-operazzjonijiet ta’ NorthLink jistgħu jittejbu permezz ta’ kompożizzjoni mtejba tal-flotta, li r-rwol dejjem akbar tal-Istat fis-swieq Skoċċiżi tal-laneċ imur kontra l-politika u t-tendenzi tal-UE u li, b’mod ġenerali, la huwa meħtieġ u lanqas tajjeb għall-Istat li jopera servizzi tat-trasport marittimu huwa stess.

(138)

McGill’s Bus Service hija tal-fehma li s-servizz issussidjat tal-passiġġieri bejn Gourock u Dunoon mhuwiex meħtieġ, peress li huma diġà qed jipprovdu l-istess servizz fuq bażi kummerċjali.

(139)

Pedersen Consulting issostni li l-proċess ta’ offerti għall-gżejjer tal-Punent kien tant kumpless u għali biex kumpanija tikkonforma miegħu li CalMac biss kienet f’pożizzjoni li tgħaddi minnu. Rigward ir-rotta Gourock-Dunoon, Pedersen Consulting tqis li ma jagħmilx sens li jinżamm servizz issussidjat għat-trasport tal-vetturi meta Western Ferries diġà twettaq, bi profitt, it-trasport ta’ kważi 90 % tat-traffiku kollu tal-vetturi. Madankollu, jista’ jkun li konnessjoni diretta għall-passiġġieri mat-terminus ferrovjarju ta’ Gourock tista’ tkun vijabbli bħala operazzjoni ta’ trasport pubbliku. Rigward NorthLink, qed jiġi allegat li l-proċess ta’ offerti kien kompletament inadegwat u li dan wassal għal servizz ineffiċjenti, filwaqt li Pentland Ferries diġà tipprovdi servizz mhux sussidjat li jiġġenera l-qligħ. Ir-rotta Stromness-Scrabster tista’ faċilment tinqata’ mill-użu prattikament għal kollox, biex fil-proċess jiġu ffrankati l-flus mit-taxxi.

(140)

Fid-deċiżjoni tagħha dwar il-ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali, il-Kummissjoni esprimiet dubji dwar jekk il-kundizzjoni li tistipula li l-offerent rebbieħ tal-offerta pubblika li wasslet għall-kuntratt ta’ servizz pubbliku tal-2007 bejn l-awtoritajiet tar-Renju Unit u CalMac kellu jikri l-bastimenti CMAL setgħetx tikkostitwixxi vantaġġ għal CalMac.

(141)

L-awtoritajiet tar-Renju Unit huma tal-fehma li f’din id-dispożizzjoni ma kien hemm l-ebda vantaġġ għal CalMac jew għal CMAL. Għall-kuntrarju, huma tal-fehma li d-disponibbiltà pronta ta’ flotta konformi fis-sħiħ u li hija kapaċi tissodisfa l-ħtiġiet tar-rotta malli jidħol fis-seħħ il-kuntratt tikkostitwixxi vantaġġ għal offerenti oħra, u li din tnaqqas l-ostakli li jimpedixxu lil offerenti possibbli milli jagħmlu l-offerti tagħhom filwaqt li toħloq kundizzjonijiet indaqs fil-proċess tas-sejħa għall-offerti.

(142)

L-awtoritajiet tar-Renju Unit għamlu referenza għall-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-interpretazzjoni tar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu (40) (Taqsima 5.3.2.1) li tistabbilixxi li “fejn l-awtoritajiet tal-Istati Membri nfushom ikollhom bastimenti fil-pussess tagħhom, jew b’xi mod ieħor ikollhom dawn il-bastimenti għad-dispożizzjoni tagħhom, dawn jistgħu jitqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-operaturi possibbli kollha tas-servizzi taħt l-istess termini mhux diskriminatorji”. L-awtoritajiet tar-Renju Unit huma tal-fehma li huwa kważi impossibbli li operatur wieħed ikollu flotta ġdida ta’ bastimenti konformi biex iwettaq is-servizzi fuq ir-rotot kollha u jkompli jopera vjaġġi lejn u minn komunitajiet ibbażati fuq gżejjer remoti fil-ħin għall-bidu tal-perjodu tal-kuntratt.

(143)

Fid-deċiżjoni li biha ġie stabbilit li tinbeda proċedura ta’ investigazzjoni formali, il-Kummissjoni staqsiet ukoll dwar jekk it-tgħaqqid flimkien tar-rotot kollha tal-gżejjer tal-Punent fl-offerta pubblika tal-2006, bl-eċċezzjoni tar-rotta bejn Gourock u Dunoon, wassalx biex il-kompetizzjoni tiġi ristretta b’mod inġustifikat u sinifikanti waqt l-offerta, kif ġie sostnut minn xi partijiet interessati.

(144)

L-awtoritajiet tar-Renju Unit huma tal-fehma li l-offerta għal dawn ir-rotot bħala pakkett wieħed kienet ġustifikata għal għadd ta’ raġunijiet: din għolliet il-valur għall-flus fl-ogħla livell possibbli għall-Eżekuttiv Skoċċiż; iffaċilitat il-provvista ta’ bastimenti għall-assistenza f’każ ta’ nuqqas fin-netwerk; evitat li ssir għażla mhux ikkontrollata tal-aktar rotot li jrendu qligħ; iffaċilitat il-ġestjoni, it-tisħiħ tas-sigurtà tal-flotti u l-manutenzjoni; u evitat il-piż amministrattiv u l-ispejjeż addizzjonali marbuta mat-tmexxija ta’ numru kbir ta’ offerti.

(145)

Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-interpretazzjoni tar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu (Taqsima 5.5.3), tistabbilixxi li “l-Istati Membri ta’ spiss juru x-xewqa li jgħaqqdu flimkien rotot ta’ servizz pubbliku lejn u minn gżejjer differenti f’pakkett wieħed sabiex jiġġeneraw ekonomiji ta’ skala u jattiraw l-operaturi. Pakketti bħal dawn mhumiex meqjusa bħala li jmorru kontra l-liġi Komunitarja sakemm dan it-tgħaqqid ma jwassalx għal diskriminazzjoni. L-aktar daqs xieraq ta’ pakketti għandu jiġi deċiż billi jitqies x’inhi l-aħjar sinerġija li għandha tinħoloq biex jintlaħqu l-ħtiġiet essenzjali tat-trasport.”

(146)

Fid-deċiżjoni li biha ġie stabbilit li tinbeda proċedura ta’ investigazzjoni formali, il-Kummissjoni qajmet ukoll il-kwistjoni dwar jekk it-trasferiment minn NorthLink 1 għal NorthLink 2 ta’ ċertu assi (41) li l-valur tagħhom jammonta għal GBP 1,55 miljun ġiex imwettaq bi prezzijiet inqas minn dawk tas-suq, bir-riżultat li dan possibbilment jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat lil NorthLink 2.

(147)

L-awtoritajiet tar-Renju Unit sostnew li l-possibbiltà li jixtru l-assi minn NorthLink 1 kienu diġà previsti fid-dokument tal-offerta pubblika u li għalhekk l-offerenti kollha kellhom aċċess indaqs għal dawn l-assi bl-istess kondizzjonijiet. Waqt il-proċess tal-offerta, iż-żewġ offerenti magħżula ngħataw informazzjoni dwar il-prezzijiet tal-assi li kien hemm għall-bejgħ. Madankollu, dawn ma kienu taħt l-ebda obbligu li jixtru l-assi, peress li l-appaltaturi setgħu ppreferew jagħmlu użu mis-soluzzjonijiet tagħhom stess.

(148)

L-appaltaturi kollha setgħu jispezzjonaw il-bastimenti, it-tagħmir u assi oħra. Il-valur tal-aktar assi sinifikanti (il-bastiment, il-vetturi tal-irmonk u d-ditta NorthLink, li l-valur tagħhom ammonta għal GBP 1,3 miljun) kien ġie stabbilit permezz ta’ evalwazzjonijiet indipendenti. L-assi li kien għad fadal, li l-valur tagħhom ammonta għal GBP 0,25 miljun, ġew stmati fuq il-bażi ta’ stimi tas-suq.

(149)

Rigward il-possibbiltà tal-applikazzjoni tad-Deċiżjoni SGEI (42), l-awtoritajiet tar-Renju Unit ikkunsidraw li l-biċċa l-kbira tar-rotot fuq ix-xmara Clyde u l-gżejjer Hebrides u li jagħmlu parti min-netwerk ta’ NorthLink jidhru li huma koperti mid-Deċiżjoni SGEI. Erbgħa biss mir-rotot moqdija minn CalMac u NorthLink ma jissodisfawx il-kriterji ta’ limitu u dawn għandhom jiġu evalwati direttament skont kif stipulat fl-Artikolu 86(2) tat-Trattat tal-KE.

(150)

L-awtoritajiet tar-Renju Unit ikkunsidraw li l-kuntratti ta’ servizz pubbliku ma’ CalMac u NorthLink jikkostitwixxu atti ta’ għoti ta’ responsabbiltà xierqa, billi jispeċifikaw fid-dettall in-natura u t-tul ta’ żmien tal-obbligi ta’ servizz pubbliku, l-impriżi u t-territorji konċernati, in-natura ta’ kwalunkwe drittijiet esklussivi jew speċjali mogħtija lill-impriżi, il-parametri li bihom għandhom jiġu kkalkulati, ikkontrollati u riveduti l-kumpens u l-arranġamenti sabiex jiġi evitat u jitħallas lura kull kumpens żejjed li seta’ sar.

(151)

Barra minn hekk, CalMac u NorthLink huma obbligati li jżommu kontijiet separati għal attivitajiet SGEI u dawk mhux SGEI, l-ispejjeż relatati ma’ attivitajiet SGEI biss jistgħu jkunu soġġetti għal kumpens (l-ispejjeż varjabbli kollha sostnuti sabiex jiġi żgurat l-SGEI, kontribuzzjoni proporzjonali tal-ispejjeż fissi komuni għal attivitajiet SGEI u dawk mhux SGEI u qligħ raġonevoli) u hemm fil-post proċeduri xierqa ta’ rappurtar u monitoraġġ.

(152)

Rigward ir-rotta Gourock-Dunoon, l-awtoritajiet tar-Renju Unit jirrikonoxxu li jista’ jkun hemm dubji dwar jekk is-servizz ipprovdut minn CalMac jikkostitwixxix SGEI leġittimu, peress li operatur privat jopera fuq rotta qrib tagħha mingħajr sussidju. Madankollu, huma tal-fehma li s-servizz ta’ Western Ferries huwa meqjus minn ħafna min-nies lokali bħala wieħed kumplimentari u utli, iżda wkoll bħala wieħed li mhuwiex sostitut effettiv għas-servizz ta’ CalMac li jopera minn ċentru ta’ belt għal ċentru ta’ belt oħra.

(153)

L-awtoritajiet tar-Renju Unit għarrfu lill-Kummissjoni li, wara l-proċedura tal-offerta għar-rotta Gourock-Dunoon li saret fl-2006 u li ma kellha l-ebda suċċess, issa beħsiebhom iniedu offerta pubblika ġdida miftuħa, trasparenti u mhux diskriminatorja għal kuntratt ta’ servizz pubbliku għal din ir-rotta b’dawn il-karatteristiċi li ġejjin:

(154)

L-awtoritajiet tar-Renju Unit beħsiebhom jiksbu l-bastimenti li se jissostitwixxi l-bastimenti l-qodma permezz ta’ CMAL, li mbagħad tikrihom lill-operatur li jingħata l-kuntratt ta’ servizz pubbliku. L-awtoritajiet tar-Renju Unit huma tal-fehma li din l-SGEI hija ġustifikata għal diversi raġunijiet relatati mal-frekwenza, il-konvenjenza tas-servizz, il-ħin tal-vjaġġi inġenerali, l-integrazzjoni ma’ mezzi oħra ta’ trasport u l-affidabilità tas-servizz, fost affarijiet oħra.

(155)

Skont l-Artikolu 87(1) tat-Trattat “kull għajnuna mogħtija minn Stat Membru jew permezz ta’ riżorsi Statali f’kwalunkwe forma li toħloq distorsjoni jew li thedded li tgħawweġ il-kompetizzjoni billi tiffavorixxi ċerti impriżi jew il-produzzjoni ta’ ċerti oġġetti għandha, safejn tolqot il-kummerċ bejn Stati Membri, titqies bħala li mhijiex kompatibbli mas-suq komuni”.

(156)

Il-kriterji stabbiliti fl-Artikolu 87(1) tat-Trattat huma kumulattivi. Għalhekk, sabiex jiġi ddeterminat jekk il-ħlasijiet lil CalMac, lil NorthLink 1 u lil NorthLink 2 deskritti hawn fuq jikkostitwixxux għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 87(1) tat-Trattat, għandu jiġi stabbilit jekk l-appoġġ finanzjarju:

(157)

Id-diversi ħlasijiet deskritti hawn fuq ġew mogħtija permezz ta’ riżorsi tal-Istat u huma attribwibbli lill-Istat Membru kkonċernat. Għalhekk, l-ewwel kriterju stipulat mill-Artikolu 87(1) tat-Trattat qed jiġi sodisfatt.

(158)

Il-ħlasijiet rilevanti, fil-forma ta’ għotjiet għad-defiċit u għotjiet kapitali/ta’ self, isiru biss lil ċertu impriżi speċifiċi. Għalhekk, dawn huma selettivi.

(159)

Il-finanzjament regolari ta’ CalMac u NorthLink 1 u NorthLink 2 inaqqas l-ispejjeż tat-tħaddim li dawn l-impriżi normalment ikollhom iħallsu u jipprovdihom b’benefiċċju ekonomiku b’differenza għal impriżi oħra, li l-attivitajiet tagħhom jiffinanzjawhom fuq il-bażi tad-dħul kummerċjali biss. Madankollu, sabiex jiġi stabbilit li hemm vantaġġ kapaċi li jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 87(1) tat-Trattat, il-Kummissjoni għandha tevalwa jekk ġewx sodisfatti “il-kundizzjonijiet Altmark” (43).

(160)

Is-suq għal rotot ta’ kabotaġġ marittimu ġie liberalizzat għal kollox meta daħal fis-seħħ ir-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu, jiġifieri mill-1 ta’ Jannar 1993. Jekk kien ingħata vantaġġ lil kwalunkwe waħda minn dawk l-intrapriżi filwaqt li tqiesu l-kriterji Altmark, dan il-vantaġġ kien ikun responsabbli għad-distorsjoni tal-kompetizzjoni filwaqt li kien ikollu effett fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri. Hekk, it-tielet u r-raba’ kriterji tal-Artikolu 87(1) tat-Trattat ikunu ġew sodisfatti wkoll.

(161)

Il-Kummissjoni tikkonferma wkoll l-evalwazzjoni preliminari tagħha dwar il-fatt li l-ħlasijiet li ngħataw lil CalMac u lil NorthLink 1 u lil NorthLink 2 mhumiex konsistenti mal-imġiba ta’ investitur privat f’kondizzjonijiet normali tas-suq. Għalhekk, dawk il-pagamenti ma jistgħux jiġu meqjusa bħala eżenti minn għajnuna mill-Istat fuq il-bażi tal-prinċipju tal-investitur fl-ekonomija tas-suq.

(162)

Il-bejgħ ta’ assi li seħħ matul it-tranżizzjoni minn NorthLink 1 għall-kuntratti ta’ NorthLink 2 ma inkludiex elementi relatati ma’ għajnuna mill-Istat. L-assi kollha li kienu proprjetà ta’ NorthLink 1 li kienu rilevanti għall-operat tas-servizzi tal-laneċ ġew magħmula disponibbli għall-offerenti kollha matul l-offerta pubblika tal-2004-2005 (Ara l-Premessa 88 hawn fuq). Il-bejgħ, li ammonta għal valur ta’ madwar GBP 1,5 miljun għall-assi kollha, sar fuq il-bażi tal-prezz attwali tas-suq jew fuq il-prezz stmat tas-suq, skont l-assi. Peress li dawn l-assi kienu disponibbli bl-istess prezz għall-offerenti kollha, u billi dawn il-prezzijiet kienu jikkorrispondu għall-prezz tas-suq ta’ dawn l-oġġetti, il-bejgħ tagħhom ma kienx jinvolvi l-użu ta’ riżorsi tal-Istat u ma ta l-ebda vantaġġ ekonomiku selettiv lil impriża partikolari. B’hekk, l-eżistenza ta’ elementi ta’ għajnuna mill-Istat fil-bejgħ tal-assi ġiet eskluża.

(163)

Fid-deċiżjoni tagħha li tinbeda proċedura ta’ investigazzjoni formali, il-Kummissjoni staqsiet dwar jekk ir-rati imposti għal ċertu self mogħti lil CalMac kinux konsistenti mal-prinċipju tal-investitur fl-ekonomija tas-suq u, għalhekk, jekk dawn kinux jinkludu għajnuna mill-Istat.

(164)

Dan kien ikun importanti biex jiġi stabbilit jekk CalMac kenitx ingħatat kumpens żejjed għat-twettiq tal-obbligi tagħha ta’ servizz pubbliku, filwaqt li jitqiesu s-sorsi kollha ta’ finanzjament pubbliku. Madankollu, peress li fil-każ ta’ CalMac l-iskema ta’ għajnuna hija għajnuna eżistenti, u peress li l-kompatibilità tagħha għandha tiġi evalwata biss għall-ġejjieni (ara t-Taqsima 5.2 hawn taħt), m’hemm l-ebda bżonn li l-Kummissjoni tkompli tevalwa t-tip ta’ għajnuna mill-Istat ta’ dan is-self ladarba dan jirrelata biss għall-passat.

(165)

Kif stipulat fil-Premessa 112 hawn fuq, sabiex jiġi stabbilit li hemm vantaġġ li jista’ jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 87(1) tat-Trattat, il-Kummissjoni għandha tagħmel evalwazzjoni dwar jekk humiex qed jiġu sodisfatti l-kundizzjonijiet Altmark.

(166)

Skont il-ġurisprudenza Altmark, il-kumpens għal obbligi jew kuntratti ta’ servizz pubbliku ma jiffavorixxix lill-benefiċjarju/i - u għaldaqstant ma jaqax fl-ambitu tal-projbizzjoni stabbilita fl-Artikolu 87(1) tat-Trattat - meta l-erba’ kundizzjonijiet li ġejjin jiġu sodisfatti b’mod kumulattiv:

(167)

Fil-każ ta’ CalMac, hemm żewġ fażijiet distinti kif indikat fid-deċiżjoni biex tinfetaħ il-proċedura ta’ investigazzjoni formali: l-ewwel fażi qabel il-kuntratt tal-2007 meta l-obbligi tas-servizz pubbliku ġew mogħtija direttament lil CalMac mingħajr offerta pubblika minn qabel permezz ta’ “impriżi” u meta l-kondizzjonijiet tal-provvista tas-servizz pubbliku ġew speċifikati f’ittri mibgħuta kull sena lil CalMac mill-awtoritajiet Skoċċiżi; u t-tieni fażi wara l-kuntratt tal-2007, li ġie mogħti wara proċedura ta’ offerta pubblika li tispeċifika l-obbligi ta’ servizz pubbliku b’mod dettaljat. Is-sitwazzjoni tar-rotta Gourock-Dunoon għandha tiġi distinta minħabba li din ir-rotta ġiet eskluża mill-kuntratt tal-2007 u l-kondizzjonijiet tal-obbligi ta’ servizz pubbliku jkomplu jiġu speċifikati f’ittri mibgħuta kull sena lil CalMac mill-awtoritajiet Skoċċiżi.

(168)

Kif indikat fid-deċiżjoni biex tinfetaħ il-proċedura ta’ investigazzjoni formali, m’hemmx dubju li qabel il-kuntratt tal-2007, il-kumpens għall-obbligi ta’ servizz pubbliku impost fuq CalMac ma ssodisfax il-kriterji Altmark kollha. L-obbligi ta’ servizz pubbliku ma kinux definiti b’mod ċar f’att legali. Barra minn hekk, l-ispeċifikazzjonijiet tal-obbligi ta’ servizz pubbliku, bħall-portijiet li kellhom jiġu moqdija, ir-regolarità, il-kontinwità u l-frekwenza ma kinux stabbiliti b’mod ċar f’att formali. Il-parametri biex jiġi stabbilit il-kumpens ma ġewx stabbiliti ex ante b’mod trasparenti, u l-livell ta’ kumpens ma kienx ikkalkulat fuq il-bażi ta’ analiżi tal-ispejjeż ta’ impriża normali. L-evalwazzjoni preliminari tad-deċiżjoni li tinfetaħ il-proċedura ta’ investigazzjoni formali għalhekk hija kkonfermata.

(169)

Minħabba li l-kumpens għall-operat tar-rotta Gourock-Dunoon għadu jsir fuq dik il-bażi, l-evalwazzjoni ta’ hawn fuq tapplika wkoll għal din ir-rotta.

(170)

F’dan il-qasam partikolari, hemm Regolament li jispeċifika liema elementi għandhom ikunu parti minn definizzjoni xierqa ta’ obbligi ta’ servizz pubbliku. It-twettiq tal-kriterju Altmark 1 għalhekk għandu jiġi valutat fir-rigward tal-Artikolu 4 tar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu, li jistipula l-ispeċifikazzjonijiet li għandhom ikunu parti mid-definizzjoni tal-obbligi ta’ servizz pubbliku, jiġifieri: il-portijiet li għandhom jiġu moqdija, ir-regolarità, il-kontinwità, il-frekwenza, il-kapaċità li s-servizz jiġi provdut, ir-rati li għandhom jiġu mitluba u l-ekwipaġġ tal-bastimenti.

(171)

Jidher b’mod ċar li l-kuntratt tal-2007 jissodisfa din il-kondizzjoni billi jiddefinixxi dawn il-parametri kollha b’mod dettaljat. Figuri preċiżi relatati mal-ekwipaġġ tal-bastimenti mhumiex inklużi fid-dokument tal-offerta, iżda ir-rekwiżiti, pereżempju, fil-kuntest ta’ kwalità tas-servizz u l-ħarsien tar-regolamenti tax-xogħol iħallu biss ftit post għal diskrepanzi sinifikanti f’dak li hu relatat mal-ekwipaġġ tal-bastimenti.

(172)

Il-kuntratt ta’ servizz pubbliku għandu wkoll żmien raġonevoli - sitt snin – b’konformità mal-linji gwida Komunitarji dwar għajnuna mill-Istat għat-trasport marittimu (minn hawn ’il quddiem imsejħa “Linji Gwida Marittimi”) (44).

(173)

Fil-kuntest tal-evalwazzjoni Altmark, it-tieni kundizzjoni teħtieġ li l-parametri għall-kumpens ikunu stabbiliti minn qabel b’mod ċar u oġġettiv, b’konsiderazzjoni tal-elementi kollha (pereżempju l-ispejjeż għall-karburant, investimenti f’bastimenti ġodda, eċċ).

(174)

Fuq naħa, qabel ma l-obbligi ta’ servizz pubbliku bdew jitwettqu, il-parametri għall-kumpens kienu pjuttost ċari. Dawn kienu ugwali għall-ispejjeż previsti mill-offerenti, li kellhom jiġu stmati b’mod dettaljat, bl-addizzjoni ta’ livell miftiehem ta’ marġini ta’ qligħ li minnu jitnaqqas id-dħul mistenni mill-operat tas-servizz tal-laneċ. Hemm klawsola ta’ treġġiegħ lura li tistabbilixxi li jekk il-marġini ta’ qligħ jinqabeż, is-sussidju jitnaqqas b’mod proporzjonali. Dan il-kalkolu jsir għal kull sena mis-sitt snin tal-kuntratt qabel jibda l-kuntratt (minn hawn ’il quddiem imsejjaħ “ix-xenarju ta’ Każ ta’ Bażi”). Il-kuntratt ta’ servizz pubbliku jipprevedi serje ta’ avvenimenti eċċezzjonali li jistgħu jikkawżaw reviżjoni tal-ammont tal-kumpens (pereżempju xogħlijiet mhux previsti fil-portijiet, bastimenti ġodda, żidiet fil-pagi, eċċ).

(175)

Min-naħa l-oħra, fl-aħħar ta’ kull sena ta’ kuntratt, ix-xenarju tal-Każ ta’ Bażi se jiġi rivedut biex jirrifletti l-esperjenza proprja tas-sena preċedenti. Ix-xenarju tal-Każ ta’ Bażi jista’ wkoll jiġi rivedut matul sena definita f’ċirkostanzi eċċezzjonali. Il-kumpens jista’ jiġi miżjud jew imnaqqas diversi drabi matul il-perjodu tal-kuntratt. Ir-reviżjoni tax-xenarju tal-Każ ta’ Bażi għandha tiġi proposta mill-operatur (CalMac) u trid tiġi aċċettata mill-Eżekuttiv Skoċċiż. Hemm ukoll il-possibbiltà li l-kwistjoni tiġi riferita lil espert f’każ li jkun hemm nuqqas ta’ qbil. Għalkemm il-kuntratt ta’ servizz pubbliku fih xi indikazzjonijiet dwar kif għandu jiġi aġġustat il-kumpens fil-każ ta’ ċertu ċirkostanzi mhux previsti, il-parametri eżatti ta’ dawn l-aġġustamenti ma jkunux magħrufa minn qabel. Minflok, l-ammont ta’ kumpens għandu jiġi aġġustat permezz ta’ proċedura ta’ arbitraġġ bilaterali bejn l-awtoritajiet Skoċċiżi u CalMac, possibbilment permezz tal-intervent ta’ espert. Il-kriterji użati f’din il-proċedura ta’ arbitraġġ mhumiex stabbiliti minn qabel b’mod oġġettiv għall-avvenimenti kollha possibbli. Din il-proċedura ta’ arbitraġġ tagħti lok għal nuqqas ta’ trasparenza fl-istipular tal-parametri għall-kumpens. Din tintroduċi wkoll ir-riskju ta’ varjazzjoni fil-kumpens mogħti kull sena li ma jiddependix fuq kriterji trasparenti, predeterminati u oġġettivi.

(176)

Għalhekk, il-Kummissjoni ma tistax tistabbilixxi, lil hinn minn dubju raġjonevoli, li l-kundizzjoni Altmark 2 ġiet sodisfatta.

(177)

Kif indikat fit-taqsima ta’ qabel, il-parametri għall-kumpens huma stabbiliti ġeneralment b’mod ċar, bl-eċċezzjoni tal-kriterji użati fil-proċedura ta’ arbitraġġ prevista taħt ċertu ċirkostanzi. Avolja wħud mill-parametri tal-kumpens mhumiex definiti b’mod preċiż minn qabel, il-Kummissjoni tqis li l-proċedura fis-seħħ għar-reviżjoni tal-ammont ta’ kumpens f’ċirkustanzi bħal dawn hija xierqa għall-iskop li jiġi żgurat li ma jingħata l-ebda kumpens żejjed. Dan huwa minħabba li l-kumpens addizzjonali possibbli se jkun ibbażat fuq l-ispejjeż imħallsa. Għalhekk, il-kundizzjoni Altmark 3 ġiet sodisfatta (ara wkoll it-taqsima 5.3.3.3 hawn taħt).

(178)

F’dan il-każ l-obbligi ta’ servizz pubbliku ġew attribwiti wara proċedura ta’ offerta pubblika.

(179)

L-ewwel għandu jiġi evalwat jekk l-offerta kinitx imfassla tajjeb, u jekk kinitx ġusta, miftuħa u trasparenti. Jekk le, l-ispiża għall-Istat tista’ tkun ogħla mill-minimu meħtieġ għall-eżekuzzjoni tal-obbligi ta’ servizz pubbliku.

(180)

Il-kwistjonijiet ewlenin li tqajmu f’dan il-kuntest mill-partijiet interessati kienu t-tgħaqqid flimkien tar-rotot kollha fl-offerta, bl-eċċezzjoni ta’ Gourock-Dunoon, u l-ħtieġa li l-offerent rebbieħ juża bastimenti ta’ CMAL.

(181)

Rigward it-tgħaqqid flimkien tar-rotot, ġie sostnut li dan eskluda l-avversarji b’mod effettiv minħabba li CalMac, li diġà kienet qed tipprovdi s-servizzi kollha, kienet l-uniku offerent li kien f’pożizzjoni li jitfa’ offerta għall-pakkett sħiħ tar-rotot.

(182)

Madankollu, kien hemm kumpanija oħra li għamlet offerta (V-Ships) għall-pakkett sħiħ tar-rotot. V-Ships eventwalment irtirat mill-proċess wara li sosniet li l-kundizzjoni li tistipula li għandhom jintużaw il-bastimenti ta’ CMAL fixklet l-innovazzjoni u flessibilità tas-servizzi li għandhom jiġu pprovduti.

(183)

Iż-żona ġeografika koperta mis-26 rotta hija pjuttost omoġenja: ir-rotot kollha huma relattivament qosra (b’tul massimu ta’ madwar 100 kilometru) waqt li l-portijiet użati huma relattivament viċin ta’ xulxin (f’medda ta’ madwar 250 kilometru fil-kontinent).

(184)

L-awtoritajiet tar-Renju Unit ippreżentaw argumenti kredibbli li jiġġustifikaw it-tgħaqqid flimkien tas-26 rotta.

(185)

Huma sostnew li t-tgħaqqid flimkien jiżgura l-ogħla livell ta’ flessibilità li l-flotta għandha bżonn biex tkun tista’ taqdi n-netwerk bl-aħjar mod. Pereżempju fil-każ ta’ waqfien ta’ bastiment minħabba ħsara, il-provvista immedjata ta’ bastiment hija kritika biex tiġi żgurata l-affidabbiltà tas-servizzi ta’ sikurezza. Bastimenti għall-assistenza huma meħtieġa wkoll f’każ li jkun hemm kondizzjonijiet tat-temp ħżiena, meta l-bastimenti jiddaħħlu għal xogħlijiet ta’ manutenzjoni u meta tkun meħtieġa kapaċità żejda mhux mistennija. Fil-preżent, CalMac tista’ torganizza bastiment għall-assistenza billi tiġġestixxi serje ta’ movimenti sekwenzjali ta’ bastimenti bejn ir-rotot. Kien ikun aktar diffiċli li jiġu żgurati l-kontinwità ta’ servizzi u l-ottimizzazzjoni ta’ kapaċità li kieku kien hemm firxa ta’ operaturi li jaqdu n-netwerk.

(186)

Barra minn hekk, it-tgħaqqid flimkien tar-rotot kollha jsaħħaħ l-integrazzjoni tan-netwerk billi jiffaċilita t-tgħaqqid tas-sigurtà, tal-kwalità u tal-aspetti ambjentali tal-operazzjonijiet portwali u dawk tal-bastimenti filwaqt li jiżgura li l-istandards jiġu applikati b’mod uniformi fin-netwerk kollu. L-Uffiċċju Reġjonali tal-Aġenzija Marittima u tal-Gwardja tal-Kosta tar-Renju Unit għall-Iskozja u l-Irlanda stqarr b’mod ċar li hemm il-probabbiltà li l-frammentazzjoni tan-netwerk tista’ ma tkunx l-aktar mod effiċjenti biex tiġi żgurata l-kontinwazzjoni ta’ servizzi siguri u affidabbli.

(187)

Barra minn hekk, it-tgħaqqid flimkien tar-rotot iwassal għal ekonomiji ta’ skala b’mod partikolari fil-biljetti u l-kummerċjalizzazzjoni filwaqt li jappoġġja t-trasport integrat billi jagħti aċċess għal prenotazzjonijiet fuq serje ta’ rotot lill-klijenti f’tranżazzjoni waħda. Dan japplika wkoll għall-promozzjoni tat-turiżmu.

(188)

Jista’ jiġi sostnut li sabiex jiġu minimizzati l-ispejjeż, kull rotta għandha tiġi offruta b’offerta separata. Madankollu, il-Kummissjoni tirrikonoxxi li l-ispejjeż u l-piżijiet amministrattivi involuti għal offerti individwali bħal dawn (26 offerta individwali) jistgħu jkunu kbar wisq.

(189)

Bħala soluzzjoni tan-nofs, jista’ jiġi kkunsidrat it-tgħaqqid flimkien ta’ wħud mir-rotot biss, iżda ma jistax jiġi aċċertat li r-riżultat ta’ tali offerta, ikun ogħla jew inqas mill-ispiża attwali li tirriżulta mill-offerta għall-pakkett kollu fil-kuntest tal-ispejjeż globali għall-baġit pubbliku.

(190)

Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-interpretazzjoni tar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu (Taqsima 5.5.3) tistipula li’ l-Istati Membri ta’ spiss juru x-xewqa li jgħaqqdu flimkien rotot ta’ servizz pubbliku lejn u minn gżejjer differenti f’pakkett wieħed sabiex jiġġeneraw ekonomiji ta’ skala u jattiraw l-operaturi. Pakketti bħal dawn mhumiex meqjusa bħala li jmorru kontra l-liġi Komunitarja sakemm dan it-tgħaqqid ma jwassalx għal diskriminazzjoni. L-aktar daqs xieraq ta’ pakketti għandu jiġi deċiż billi jitqies x“inhi l-aħjar sinerġija li għandha tinħoloq biex jintlaħqu l-ħtiġiet essenzjali tat-trasport.”

(191)

Meta jitqies il-qafas legali li jippermetti b’mod espliċitu t-tgħaqqid flimkien tar-rotot u jiġu kkunsidrati l-argumenti raġonevoli ppreżentati mill-awtoritajiet tar-Renju Unit, ma jistax jiġi konkluż li t-tgħaqqid flimkien tar-rotot huwa kondizzjoni inġusta u bla bżonn tal-offerta pubbliku li inevitabilment iżżid l-ispiża għall-eżekuzzjoni tal-obbligi ta’ servizz pubbliku għall-Istat.

(192)

Il-ħtieġa li l-offerent rebbieħ juża assi ta’ CMAL hija kundizzjoni raġonevoli tal-offerta, meta jitqies li l-awtoritajiet Skoċċiżi kellhom interess ċar li jużaw bastimenti li kienu diġà disponibbli minflok ma jużawhomx jew minflok jiddisponu minn dawn l-assi. Il-Komunikazzjoni dwar l-interpretazzjoni tar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu (Taqsima 5.3.2.1) tistabbilixxi li “fejn l-awtoritajiet tal-Istati Membri nfushom ikollhom bastimenti fil-pussess tagħhom, jew b’xi mod ieħor ikollhom dawn il-bastimenti għad-dispożizzjoni tagħhom, dawn jistgħu jitqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-operaturi possibbli kollha tas-servizzi taħt l-istess termini mhux diskriminatorji”. Barra minn hekk, hija kundizzjoni newtrali għall-offerenti, peress li kwalunkwe offerent kieku kien iħallas l-istess prezz biex juża l-istess bastimenti. Avolja dan ir-rekwiżit huwa wieħed leġittimu, jista’ jwassal għal spejjeż akbar fis-servizz. Fil-fatt, ma jistax jiġi eskluż li jekk l-offerenti kellhom ikunu ħielsa li jippreżentaw sistemi ta’ bastimenti alternattivi, jista’ jkun li jitnaqqsu l-ispejjeż netti totali relatati mal-obbligi ta’ servizz pubbliku.

(193)

Barra minn hekk, minħabba l-ispeċifiċitajiet tal-bastimenti meħtieġa biex jitħaddmu r-rotot tal-gżejjer Skoċċiżi tal-Punent, jista’ jkun diffiċli għal operatur wieħed li jkollu flotta ġdida ta’ bastimenti konformi biex iwettaq is-servizzi fuq ir-rotot kollha u jkompli jopera vjaġġi lejn u minn komunitajiet ibbażati fuq gżejjer remoti fil-ħin għall-bidu tal-perjodu tal-kuntratt.

(194)

CalMac kellha vantaġġ kompetittiv fl-offerta minħabba li diġà kienet taħdem fuq ir-rotot, iżda m’għandux jiġi konkluż illi l-offerta kienet imfassla indebitament apposta biex jeskludi b’mod effettiv l-offerenti l-oħra minħabba dan il-vantaġġ (45).

(195)

Għalhekk, qed jiġi konkluż li l-proċedura tal-offerta ġiet imwettqa b’mod adegwat u li din kienet miftuħa, mhux diskriminatorja u trasparenti.

(196)

Kif imsemmi hawn fuq, il-parametri li jintużaw biex jiġi kkalkolat il-kumpens għandhom jiġu riveduti mill-inqas kull sena. F’ċerti każi, din ir-reviżjoni hija r-riżultat ta’ proċess ta’ arbitraġġ bejn l-operatur u l-awtoritajiet Skoċċiżi. Konsegwentement, hemm riskju li l-Istat se jkollu jipprovdi iktar (jew inqas) fondi lill-operatur mill-kumpens previst fl-offerta tiegħu.

(197)

Li kieku l-offerta talbet li l-appaltaturi jikkommettu rwieħhom għal kumpens fiss għas-sitt snin tal-kuntratt, u li jkunu responsabbli għar-riskji kollha huma stess, b’hekk l-Istat ma jinvolvi ruħu fl-ebda riskju u teoretikament inaqqas l-ispejjeż. Madankollu, ma jistax jiġi eskluż li, li kieku l-offerenti kellhom jieħdu r-riskji kollha tal-operat, ma jkun hemm l-ebda impriżi lesti li jagħmlu l-offerti tagħhom jew li l-offerenti jitfgħu offerti ħafna ogħla bil-ħsieb li jkopru r-riskju miżjud.

(198)

Ma jistax jiġi konkluż b’ċertezza assoluta li l-kondizzjoni Altmark 4 ġiet sodisfatta.

(199)

Minħabba li ma jistax jiġi konkluż b’ċertezza assoluta li l-kriterji Altmark 2 u 4 qed jiġu sodisfatti, huwa mifhum li l-kuntratt ta’ servizz pubbliku ma’ CalMac fih elementi ta’ għajnuna mill-Istat.

(200)

Kif imsemmi fil-premessa 170 hawn fuq, f’dan il-qasam partikolari hemm Regolament li jispeċifika liema elementi għandhom ikunu parti minn definizzjoni xierqa ta’ obbligi ta’ servizz pubbliku. It-twettiq tal-kriterju Altmark 1 għalhekk għandu jiġi evalwat fir-rigward tal-Artikolu 4 tar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu.

(201)

Jidher b’mod ċar li l-istedina għall-offerti ssodisfat dawn il-kriterji billi tiddefinixxi l-parametri kollha msemmija fir-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu b’mod dettaljat, jiġifieri l-portijiet li għandhom jiġu moqdija, ir-regolarità, il-kontinwità, il-frekwenza, il-kapaċità li s-servizz jiġi provdut, ir-rati li għandhom jiġu mitluba u l-ekwipaġġ tal-bastimenti. Dan huwa kkonfermat mill-Rapport ta’ Audit Scotland ta’ Diċembru 2005.

(202)

Il-kuntratt ta’ servizz pubbliku kellu wkoll tul ta’ żmien li ma jaqbiżx is-sitt snin rakkomandati mil-Linji Gwida Marittimi.

(203)

Fuq naħa, qabel ma l-obbligi ta’ servizz pubbliku bdew jitwettqu, il-parametri għall-kumpens kienu pjuttost ċari. Dawn kienu ugwali għall-ispejjeż previsti mill-offerenti, li kellhom jiġu stmati b’mod dettaljat, bl-addizzjoni ta’ livell miftiehem ta’ marġini ta’ qligħ li minnu jitnaqqas id-dħul mistenni mill-operat tas-servizz tal-laneċ. Kien hemm klawżola ta’ treġġiegħ lura li kienet tistabbilixxi li jekk jinqabeż il-marġini ta’ qligħ, il-qligħ żejjed jinqasam mal-Eżekuttiv Skoċċiż. Il-biċċa l-kbira tar-riskji ekonomiċi/finanzjarji kellhom jaqgħu taħt ir-responsabbiltà tal-offerent rebbieħ (riskju ta’ spejjeż li jaqbżu l-estimi, riskju ta’ tnaqqis fid-domanda, riskju ta’ inflazzjoni, eċċ).

(204)

Min-naħa l-oħra, uħud mir-riskji baqgħu tal-Eżekuttiv Skoċċiż jew ġew maqsuma bejn il-partijiet, b’mod partikolari r-riskju ta’ bidliet fil-politika (dik tal-UE jew nazzjonali) u r-riskji leġiżlattivi (pereżempju bidliet fil-liġijiet tat-taxxa korporattiva). Il-kuntratt talab ukoll li l-Eżekuttiv Skoċċiż iħallas għotjiet addizzjonali lil NorthLink 1 fil-każ li d-dħul fuq il-kapital ikun inqas minn rata partikolari jew f’każ li fatturi oħra barra mill-kontroll tagħha kellhom jaffettwaw id-dħul tagħha (pereżempju żieda fil-prezzijiet tal-karburant b’aktar minn 10 %). Wara d-diffikultajiet finanzjarji li nqabdet fihom NorthLink 1, fl-2003 kienu saru ħlasijiet żejda u fl-2004 ġiet iffirmata l-MoA, li pprevediet ħlasijiet fix-xahar lil NorthLink 1 flimkien mal-possibbiltà għal ħlasijiet addizzjonali skont il-prestazzjoni finanzjarja ta’ NorthLink 1.

(205)

Il-possibbiltajiet għal finanzjament addizzjonali li jaqbeż il-livell ta’ kumpens previst fil-kuntratt oriġinali ma kinux stabbiliti fuq il-bażi ta’ parametri ex ante, oġġettivi u trasparenti, kif muri mill-ħtieġa sussegwenti li jiġu provduti fondi addizzjonali barra mill-ambitu tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku. Fi kwalunkwe każ, il-possibbiltajiet ta’ finanzjament addizzjonali skont l-MoA u l-pagamenti addizzjonali li ngħataw lil NorthLink 1 minħabba li ffaċċjat diffikultajiet finanzjarji ma kinux ibbażati fuq parametri oġġettivi u trasparenti.

(206)

Għalhekk, Ma jistax jiġi konkluż b’ċertezza assoluta li l-kondizzjoni Altmark 2 ġiet sodisfatta.

(207)

Kif indikat fit-taqsima ta’ qabel, il-parametri għall-kumpens kienu ġeneralment stabbiliti b’mod ċar, bl-eċċezzjoni tal-kriterji wżati fil-proċedura ta’ arbitraġġ prevista taħt ċertu ċirkostanzi. Anke jekk uħud mill-parametri tal-kumpens ma ġewx definiti b’mod preċiż minn qabel, il-proċedura fis-seħħ għar-reviżjoni tal-ammont ta’ kumpens f’ċirkostanzi bħal dawn kienet xierqa biex jiġi żgurat li ma jingħata l-ebda kumpens żejjed. Għalhekk, il-kuntratt ta’ servizz pubbliku ta’ NorthLink 1 irrispetta l-kundizzjoni Altmark 3.

(208)

Bħal fil-każ ta’ CalMac li ġie analizzat hawn fuq (premessa 178 hawn fuq), l-obbligi tas-servizz pubbliku ta’ NorthLink 1 ingħataw wara proċedura ta’ offerta pubblika.

(209)

Għalhekk għandu jiġi valutat jekk l-offerta kinitx imfassla tajjeb, u jekk dan kienx ġust, miftuħ u trasparenti. Jekk le, l-ispiża għall-Istat tista’ tkun ogħla mill-minimu meħtieġ għall-eżekuzzjoni tal-obbligi ta’ servizz pubbliku.

(210)

Il-proċedura tal-offerta kopriet żewġ rotot (26 rotta fil-każ ta’ CalMac analizzat hawn fuq – ara l-premessi 183-191 iktar ’il fuq). Il-kwistjoni dwar it-tgħaqqid flimkien tar-rotot għalhekk huwa inqas rilevanti fil-każ ta’ NorthLink 1 u NorthLink 2 milli fil-każ ta’ CalMac. Għall-istess raġunijiet imsemmija iktar ’il fuq rigward CalMac, il-Kummissjoni ma tqisx li t-tgħaqqid flimkien taż-żewġ rotot jitfa’ dubju fuq il-fatt li l-offerta kienet miftuħa, mhux diskriminatorja u trasparenti.

(211)

Madankollu, is-sussidji mogħtija lil NorthLink 1 skont l-MoA, li qabżu l-livell ta’ kumpens previst fil-kuntratt oriġinali, ma kinux ir-riżultat ta’ offerta pubblika u ma ġewx determinati fuq il-bażi ta’ analiżi tal-ispejjeż ta’ impriża tipika. Fil-fatt, bl-introduzzjoni ta’ sistema ġdida ta’ finanzjament tad-defiċit waqt li l-kuntratt kien qed jiġi implimentat, l-MoA bidlet in-natura u l-firxa tal-offerta inizjali, u b’hekk affettwat it-trasparenza tiegħu fir-rigward tal-mod kif kien ġie ppreżentat lill-offerenti prospettivi.

(212)

Għaldaqstant, ma jistax jiġi konkluż b’ċertezza assoluta li l-kondizzjoni Altmark 4 ġiet sodisfatta.

(213)

Minħabba li ma jistax jiġi konkluż b’ċertezza assoluta li l-kriterji Altmark 2 u 4 qed jiġu sodisfatti, huwa mifhum li l-kuntratt ta’ servizz pubbliku ma’ NorthLink 1 fih elementi ta’ għajnuna mill-Istat.

(214)

Kif imsemmi hawn fuq, f’dan il-qasam partikolari hemm Regolament li jispeċifika liema elementi għandhom ikunu parti minn definizzjoni xierqa ta’ obbligi ta’ servizz pubbliku. It-twettiq tal-kriterju Altmark 1 għalhekk għandu jiġi valutat fir-rigward tal-Artikolu 4 tar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu.

(215)

Jidher b’mod ċar li l-istedina għall-offerti ssodisfat dawn il-kriterji billi tiddefinixxi l-parametri kollha msemmija fir-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu b’mod dettaljat, jiġifieri l-portijiet li għandhom jiġu moqdija, ir-regolarità, il-kontinwità, il-frekwenza, il-kapaċità li s-servizz jiġi provdut, ir-rati li għandhom jiġu mitluba u l-ekwipaġġ tal-bastimenti

(216)

Il-kuntratt ta’ servizz pubbliku għandu wkoll żmien raġonevoli - sitt snin – b’konformità mal-Linji Gwida Marittimi.

(217)

Fuq naħa, qabel ma l-obbligi ta’ servizz pubbliku bdew jitwettqu, il-parametri għall-kumpens kienu pjuttost ċari. Dawn kienu ugwali għall-ispejjeż previsti mill-offerenti, li kellhom jiġu stmati b’mod dettaljat, bl-addizzjoni ta’ livell miftiehem ta’ marġini ta’ qligħ li minnu jitnaqqas id-dħul mistenni mill-operat tas-servizz tal-laneċ. Hemm klawżola ta’ treġġiegħ lura li kienet tistabbilixxi li jekk jinqabeż il-marġini ta’ qligħ, il-qligħ żejjed jinqasam mal-Eżekuttiv Skoċċiż. F’dan it-tieni kuntratt ma’ NorthLink 2, iktar riskji qed jiġu mħallsa mill-Eżekuttiv Skoċċiż jew qed jinqasmu bejn il-partijiet (riskju relatat mat-temp, mal-inflazzjoni, ma’ tnaqqis fid-domanda, ma’ bidliet fil-politika tat-trasport, eċċ).

(218)

Min-naħa l-oħra, bħal fil-każ tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku tal-2007 ma’ CalMac, l-ammonti ta’ sussidju għandhom jiġu riveduti kull sena fuq il-bażi tal-prestazzjoni reali tas-sena ta’ qabel. L-operatur għandu jippreżenta abbozz provviżorju ta’ xenarju ta’ Każ ta’ Bażi rivedut li mbagħad għandu jiġi approvat mill-awtoritajiet Skoċċiżi. F’każ li jkun hemm kunflitt, jiġi msejjaħ espert biex jarbitra. Għalkemm il-kuntratt ta’ servizz pubbliku fih xi indikazzjonijiet dwar kif il-kumpens għandu jiġi aġġustat fil-każ ta’ ċertu ċirkostanzi mhux previsti, il-parametri eżatti ta’ dawn l-aġġustamenti ma jkunux magħrufin minn qabel. L-ammont ta’ kumpens għandu pjuttost jiġi aġġustat permezz ta’ proċedura ta’ arbitraġġ bilaterali bejn l-awtoritajiet Skoċċiżi u NorthLink 2, possibbilment permezz tal-intervent ta’ espert. Il-Kummissjoni tinnota li l-kriterji li jintużaw f’din il-proċedura ta’ arbitraġġ mhumiex stabbiliti minn qabel b’mod oġġettiv għall-avvenimenti kollha possibbli. Din il-proċedura ta’ arbitraġġ tagħti lok għal nuqqas ta’ trasparenza fl-istipular tal-parametri għall-kumpens. Din tintroduċi wkoll ir-riskju ta’ varjazzjoni fil-kumpens mogħti kull sena li ma jiddependix fuq kriterji trasparenti, predeterminati u oġġettivi. Għalhekk, ma jistax jiġi konkluż b’ċertezza assoluta li l-kondizzjoni Altmark 2 ġiet sodisfatta.

(219)

Kif indikat fit-taqsima ta’ qabel, il-parametri għall-kumpens huma stabbiliti ġeneralment b’mod ċar, bl-eċċezzjoni tal-kriterji użati fil-proċedura ta’ arbitraġġ prevista taħt ċertu ċirkostanzi. Avolja wħud mill-parametri tal-kumpens mhumiex definiti b’mod preċiż minn qabel, il-proċedura fis-seħħ għar-reviżjoni tal-ammont ta’ kumpens f’ċirkustanzi bħal dawn hija xierqa biex jiġi żgurat li ma jingħata l-ebda kumpens żejjed. Dan huwa minħabba li l-kumpens addizzjonali possibbli se jkun ibbażat fuq l-ispejjeż imħallsa. Għalhekk, il-kundizzjoni Altmark 3 qed tiġi sodisfatta (ara wkoll it-taqsima 5.3.4.3 hawn taħt).

(220)

F’dan il-każ l-obbligi ta’ servizz pubbliku ġew attribwiti wara proċedura ta’ offerta pubblika.

(221)

L-ewwel għandu jiġi evalwat jekk l-offerta kinitx imfassla tajjeb, u jekk kientx ġust, miftuħ u trasparenti. Jekk le, l-ispiża għall-Istat tista’ tkun ogħla mill-minimu meħtieġ għall-eżekuzzjoni tal-obbligi ta’ servizz pubbliku.

(222)

Bħal fil-każ ta’ NorthLink 1, it-tgħaqqid flimkien taż-żewġ rotot jitfa’ dubju fuq il-fatt li l-offerta kienet miftuħa, mhux diskriminatorja u trasparenti.

(223)

Bħal fil-każ ta’ CalMac, il-ħtieġa li l-offerent rebbieħ juża l-bastimenti ta’ Northlink 1 hija kundizzjoni raġonevoli tal-offerta, meta jitqies li l-Ezekuttiv Skoċċiż kellhom interess ċar li jużaw bastimenti li kienu diġà disponibbli minflok ma jużawhomx jew minflok jiddisponu minn dawn l-assi. Barra minn hekk, hija kundizzjoni newtrali għall-offerenti, minħabba li kwalunkwe offerent kieku kien iħallas l-istess prezz biex juża l-istess bastimenti. Avolja dan ir-rekwiżit huwa wieħed leġittimu, jista’ jwassal għal spejjeż akbar fis-servizz. Fil-fatt, ma jistax jiġi eskluż li jekk l-offerenti kellhom ikunu ħielsa li jippreżentaw sistemi ta’ bastimenti alternattivi, jista’ jkun li jitnaqqsu l-ispejjeż netti totali relatati mal-obbligi ta’ servizz pubbliku.

(224)

Għal dawn ir-raġunijiet, u b’konformità mal-valutazzjoni t’hawn fuq dwar CalMac (46), il-Kummissjoni ma tistax tikkonkludi, b’ċertezza assoluta, li l-kriterju Altmark 4 ġie sodisfatt.

(225)

Minħabba li ma jistax jiġi konkluż b’ċertezza assoluta li l-kriterji Altmark 2 u 4 qed jiġu sodisfatti, huwa mifhum li l-kuntratt ta’ servizz pubbliku ma’ NorthLink 2 fih elementi ta’ għajnuna mill-Istat.

(226)

Wara li stabbiliet li l-ħlasijiet mogħtija lil CalMac, lil NorthLink 1 u lil NorthLink 2 jikkostitwixxu għajnuna mill-Istat skont it-tifsira tal-Artikolu 87(1) tat-Trattat, il-Kummissjoni għandha tevalwa jekk din l-għajnuna mill-Istat hijiex eżistenti jew jekk tikkostitwixxix għajnuna ġdida. F’dan ir-rigward, għandu jiġi nnotat li meta nbdiet il-proċedura ta’ investigazzjoni formali l-Kummissjoni ma ndirizzatx il-kwistjoni dwar jekk l-għajnuna għandhiex titqies bħala għajnuna ġdida jew eżistenti.

(227)

Kif ġie msemmi qabel (47), waqt il-proċedura ta’ investigazzjoni formali, deher, madankollu, li parti tal-għajnuna tista’ titqies bħala li hi għajnuna eżistenti fid-dawl tad-data tad-dħul fis-seħħ tad-dispożizzjonijiet legali li jipprevedu l-għajnuna. Għalhekk, il-Kummissjoni ddeċidiet li tibda, b’mod parallel mal-proċedura ta’ investigazzjoni formali, il-proċedura ta’ kooperazzjoni prevista fl-Artikolu 17 tar-Regolament Proċedurali.

(228)

Fil-każ ta’ għajnuna eżistenti mill-Istat, il-Kummissjoni hija meħtieġa biss li tivverifika l-kompatibilità tagħha fil-preżent u tirrakkomanda bidliet possibbli għall-ġejjieni. Kuntrarjament, fil-każ ta’ għajnuna ġdida, il-Kummissjoni hija meħtieġa li tivverifika wkoll il-kompatibilità tagħha mas-suq komuni fl-imgħoddi.

(229)

Skont l-Artikolu 1(b)(i) tar-Regolament Proċedurali kif emendat, għajnuna eżistenti hija “mingħajr preġudizzju għall-Artikoli 144 u 172 tal-Att ta’ Adeżjoni tal-Awstrija, tal-Finlandja u tal-Isvezja, għall-Anness IV, punt 3 u għall-Appendiċi tal-imsemmi Anness tal-Att ta’ Adeżjoni tar-Repubblika Ċeka, tal-Estonja, ta’ Ċipru, tal-Latvja, tal-Litwanja, tal-Ungerija, ta’ Malta, tal-Polonja, tas-Slovenja u tas-Slovakkja, u għall-Anness V, punti 2 u 3(b) u għall-Appendiċi tal-imsemmi Anness tal-Att ta’ Adeżjoni tal-Bulgarija u tar-Rumanija, għall-għajnuna kollha li kienet teżisti qabel id-dħul fis-seħħ tat-Trattat fl-Istati Membri rispettivi, jiġifieri, skemi ta’ għajnuna u għajnuna individwali li ddaħħlu fis-seħħ qabel, u li għadhom jgħoddu wara, id-dħul fis-seħħ tat-Trattat”.

(230)

Skont l-Artikolu 4(1) tar-Regolament tal-Kummissjoni (KE) nru 794/2004 tal-21 ta’ April 2004 li jimplimenta r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 659/1999 li jippreskrivi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 93 tat-Trattat tal-KE (48) (minn hawn ’il quddiem imsejjaħ “ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni”), “alterazzjoni għal għajnuna eżistenti tfisser xi bidla, minbarra modifikazzjonijiet ta’ natura purament formali jew amministrattiva li ma jistgħux jaffettwaw l-evalwazzjoni tal-kompatibilità tal-miżura tal-għajnuna mas-suq komuni”.

(231)

Skont il-ġurisprudenza stabbilita (49), mhux kull tibdil lil għajnuna eżistenti għandu jitqies bħala li jibdel l-għajnuna eżistenti f’għajnuna ġdida. F’dak il-każ, il-Qorti tal-Prim’ Istanza ddeċidiet li “huwa biss meta l-bidla taffettwa s-sustanza attwali tal-iskema oriġinali li din tal-aħħar tiġi ttrasformata fi skema ta’ għajnuna ġdida. Ma jistax ikun hemm dubju rigward tali bidla sostanzjali fejn l-element il-ġdid huwa separabbli b’mod ċar mill-iskema inizjali.”

(232)

Il-Qorti tal-Prim’Istanza ċċarat ukoll li “(…) jekk l-għajnuna tistax tiġi kklassifikata bħala għajnuna ġdida jew bħala alterazzjoni ta’ għajnuna eżistenti għandu jiġi determinat permezz ta’ referenza għad-dispożizzjonijiet li jipprevedu għaliha” (50). Meta d-dispożizzjonijiet legali rilevanti ma jkunux ġew mibdula fir-rigward tan-natura tal-vantaġġ jew l-attivitajiet tal-benefiċjarji, ma jkun hemm l-ebda għajnuna ġdida.

(233)

Għalhekk, għandu jiġi valutat, b’referenza għall-qafas legali u għall-evoluzzjoni tal-iskema, jekk kienx hemm bidliet sostanzjali minn meta seħħet l-adeżjoni tar-Renju Unit mal-UE fl-1973 li jinvolvu għajnuna ġdida. Il-ġurisprudenza tagħmel referenza għal bidliet fin-natura tal-vantaġġ, għall-objettiv segwit, għall-benefiċjarju jew għas-sors ta’ finanzjament.

(234)

Għandha wkoll issir valutazzjoni dwar jekk modifiki sussegwenti humiex separati mill-miżura oriġinali jew jekk in-nuqqas ta’ bidliet mhux separabbli jaffettwax is-sustanza reali tal-qafas legali oriġinali, jiġifieri n-natura tal-vantaġġ jew is-sors ta’ finanzjament, l-iskop jew il-bażi legali tal-għajnuna, il-benefiċjarji jew l-ambitu tal-attivitajiet tal-benefiċjarji sabiex din tal-aħħar tiġi trasformata kollha kemm hi f’għajnuna ġdida.

(235)

CalMac ilha tipprovdi servizzi ta’ trasport marittimu bil-laneċ fil-gżejjer Skoċċiżi tal-Punent ħafna qabel ma seħħet l-adeżjoni tar-Renju Unit mal-Komunità Ewropea fl-1973.

(236)

Il-bażi legali inizjali għas-sussidji kienet it-taqsima 2(1) tal-Att dwar it-Trasport Marittimu fil-Highlands u fil-Gżejjer tal-1960, li ppermetta li l-Ministri Skoċċiżi (51) jipprovdu għotjiet/self lil persuni li jipprovdu servizzi pubbliċi tat-trasport marittimu. It-taqsimiet 2(3) u 2(4) tal-Att stabbilixxew li kellha tintuża “Impriża” (li fil-prattika ħadet il-forma ta’ leġiżlazzjoni subordinata) meta tali għotja/self ikun qabeż GBP 10 000 u li kwalunkwe Impriża kellha tiġi approvata mill-Parlament Skoċċiż (52).

(237)

It-taqsima 45(1) tal-Att dwar it-Trasport (l-Iskozja) tal-2005, li daħal fis-seħħ fl-10 ta’ Ottubru 2005, irrevoka dawk id-dispożizzjonijiet tal-Att tal-1960 iżda t-taqsima 45(2) ipprevediet li kwalunkwe kompitu li jkun inbeda qabel l-10 ta’ Ottubru 2005 kien se jibqa’ jkollu effett. Dan ifisser li l-Impriża datata 7 ta’ April 1995 li tagħti l-obbligi ta’ servizz pubbliku lil CalMac kompliet ikollha effett wara d-dħul fis-seħħ tal-Att tal-2005.

(238)

Mill-1 ta’ Ottubru 2006, meta seħħet ir-ristrutturazzjoni tal-grupp CalMac u ġiet maħluqa entità legali ġdida biex tħaddem ir-rotta Gourock-Dunoon, il-kumpens għall-obbligi ta’ servizz pubbliku fuq din ir-rotta sar jiġi bbażat fuq it-Taqsima 70(1) tal-Att dwar it-Trasport (l-Iskozja) tal-2001 kif emendat mill-Att dwar it-Trasport tal-Iskozja tal-2005.

(239)

Sal-1 ta’ Ottubru 1997, meta daħal fis-seħħ il-kuntratt tas-servizz tal-laneċ tax-xmara Clyde u tal-Hebrides, l-obbligi ta’ servizz pubbliku kienu speċifikati fl-ittri annwali li l-Ministri Skoċċiżi bagħtu lil CalMac (ir-regolarità, il-frekwenzi, il-kapaċitajiet, ir-rati ta’ ħlas u l-ammont tas-sussidju).

(240)

Mill-1 ta’ Ottubru 2007, l-ispeċifikazzjonijiet tal-obbligi ta’ servizz pubbliku saru parti mill-kuntratt ta’ servizz pubbliku li segwa proċedura ta’ offerta pubblika, bl-eċċezzjoni tar-rotta Gourock-Dunoon.

(241)

Rigward ir-rotta Gourock-Dunoon, mill-1 ta’ Ottubru 2007 ir-rekwiżiti tas-sussidju ġew determinati b’mod amministrattiv fuq il-bażi tal-approvazzjoni tal-pjanijiet finanzjarji annwali tal-kumpanija mill-Ministri Skoċċiżi u fuq il-monitoraġġ fis-sena ta’ rekwiżiti reali tad-defiċit mill-Gvern Skoċċiż.

(242)

Fid-dawl ta’ dak li ġie msemmi hawn fuq, il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-iskop tal-iskema ta’ għajnuna baqa’ dejjem kostanti sa mill-bidu tal-iskema. Dan huwa li jiġu provduti servizzi tat-trasport bil-laneċ bejn il-gżejjer Skoċċiżi.

(243)

L-evoluzzjoni tal-bażi legali tal-iskema ma biddlitx in-natura tal-vantaġġ mogħti lil CalMac sa mill-1973 b’mod materjali. CalMac baqgħet tirċievi għotjiet għad-defiċit, għotjiet ta’ kapital u self (għall-infrastruttura tal-mollijiet u tal-portijiet kif ukoll għall-bastimenti) b’mod kontinwu. Is-sors ta’ dan il-finanzjament ukoll baqa’ kif kien, minħabba li l-fondi kollha għadhom jittieħdu mill-baġit nazzjonali.

(244)

Kien hemm żidiet regolari fl-ammont ta’ kumpens annwali. Madankollu, dawn iż-żidiet m’għandhomx jitqiesu bħala għajnuna ġdida. Kif stqarret il-Qorti tal-Ġustizzja (53)“(…) it-tfaċċar ta’ għajnuna ġdida jew l-alterazzjoni ta’ għajnuna eżistenti ma tistax tiġi evalwata skont l-iskala tal-għajnuna jew, b’mod partikolari, skont l-ammont tagħha f’termini finanzjarji fi kwalunkwe mument fil-ħajja tal-impriża jekk l-għajnuna hija pprovduta skont dispożizzjonijiet statutorji preċedenti li baqgħu ma nbidlux.”

(245)

Il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-ammonti għall-għajnuna li qegħdin dejjem jiżdiedu huma l-konsegwenza ta’ bżonnijiet finanzjarji akbar li l-fornitur tas-servizz pubbliku jiffaċċja waqt it-twettiq tal-missjoni tiegħu ta’ servizz pubbliku, filwaqt li l-obbligi ta’ servizz pubbliku, l-arranġamenti ta’ finanzjament u l-emendi tad-dispożizzjonijiet statutorji għall-kumpens ma sofrew l-ebda bidla materjali.

(246)

Il-benefiċjarju tal-miżura ilu l-istess wieħed sa mill-bidu tal-iskema. Għalkemm CalMac għaddiet minn proċess ta’ ristrutturar fl-2006, dejjem kienet il-benefiċjarja waħdenija tal-għajnuna u dejjem kienet kumpanija pubblika. Fl-2006, l-assi tagħha tal-bastimenti u tax-xatt ġew separati mir-rwol tagħha ta’ tħaddim tal-laneċ. Din il-bidla ma tistax titqies bħala li tbiddel il-benefiċjarji tal-iskema minħabba li ż-żewġ entitajiet legali separati għadhom l-uniċi intervenjenti fl-iskema għall-kumpens. Din is-separazzjoni legali hija bidla ta’ natura teknika li ma twassalx għal bidla materjali tal-benefiċjarju tal-għajnuna.

(247)

Bl-istess mod, l-għoti tal-operat fuq il-Hebrides u x-xmara Clyde lil żewġ entitajiet legali separati (CalMac Ferries Ltd u Cowal Ferries Ltd, żewġ sussidjarji posseduti fis-sħiħ minn David MacBrayne Ltd) għandha titqies bħala bidla ta’ natura teknika li ma twassalx għal bidla materjali tal-benefiċjarju tal-għajnuna.

(248)

Saru xi adattamenti tas-servizz ġenerali u tar-rotot servuti minn CalMac. Ġew miżjuda xi servizzi ġodda filwaqt li xi ftit oħrajn twaqqfu. Wieħed minn dawn l-adattamenti, pereżempju, irriżulta mill-ftuħ ta’ pont ġdid, li minħabba fih is-servizz eżistenti sar wieħed li ma kienx hemm użu għalih. Il-Kummissjoni hija tal-fehma li dawn huma bidliet tekniċi maħsuba biex l-offerta ta’ servizz pubbliku tiġi adattata għall-ħtiġiet tal-popolazzjoni. Dawn l-adattamenti ma bidlux l-iskop ġenerali tal-iskema. L-obbligi ta’ servizz pubbliku huma definiti b’mod ġenerali u aġġustamenti tekniċi limitati għar-rotot moqdija ma jbiddlux l-essenza tal-iskema b’mod materjali.

(249)

Għar-raġunijiet stabbiliti hawn fuq, fl-investigazzjoni tagħha l-Kummissjoni kkonkludiet li l-iskema ta’ għajnuna li tikkonċerna lil CalMac tikkostitwixxi għajnuna eżistenti (54) u tat bidu lill-proċedura ta’ kooperazzjoni prevista skont l-Artikolu 17 tar-Regolament Proċedurali b’mod parallel mal-proċedura ta’ investigazzjoni formali. Hija informat lill-Istat Membru dwar din il-konklużjoni u esprimiet l-opinjoni preliminari tagħha li wħud mill-aspetti tal-iskema ma kinux għadhom kompatibbli mas-suq komuni. L-awtoritajiet tal-Istat Membru ingħataw l-opportunità li jippreżentaw il-kummenti tagħhom dwar din l-opinjoni preliminari.

(250)

Minħabba li l-iskema ta’ għajnuna mill-Istat favur CalMac hija għajnuna eżistenti, il-kompatibilità tagħha għandha għaldaqstant tiġi valutata esklussivament b’referenza għas-sitwazzjoni attwali (55) u l-Kummissjoni mhijiex obbligata li tevalwa l-kompatibilità tal-għajnuna li fil-passat kienet ingħatat lil CalMac.

(251)

Huwa ċar li l-ħlasijiet li saru lil NorthLink 1 skont il-kuntratt ta’ servizz pubbliku għat-tħaddim tar-rotot tal-gżejjer tat-Tramuntana fil-perjodu 2002-2006 u skont l-MoA jikkostitwixxu għajnuna ġdida minħabba li NorthLink 1 ma kienet qed tiżviluppa l-ebda attivitajiet ta’ servizz pubbliku fuq dawn ir-rotot qabel l-2002.

(252)

Bl-istess mod, il-pagamenti li saru lil NorthLink 2 jikkostitwixxu għajnuna ġdida, indipendentement mill-kwistjoni dwar jekk NorthLink 1 u NorthLink 2 għandhomx jitqiesu bħala benefiċjarji separati jew jekk NorhLink 2 għandhiex titqies sempliċiment bħala kontinwazzjoni ta’ NorthLink 1.

(253)

Għalhekk, l-għajnuna finanzjarja kollha mogħtija lil NorthLink 1 u lil NorthLink 2 mill-2002 ’il quddiem għandha titqies bħala għajnuna ġdida.

(254)

Il-kompatibilità tal-iskema mas-suq komuni għalhekk għandha tiġi evalwata għall-perjodu li jibda mill-2002.

(255)

L-Artikolu 86(2) tat-Trattat huwa l-bażi legali għall-evalwazzjoni tal-għajnuna mogħtija lil CalMac, lil NorthLink 1 u lil NorthLink 2.

(256)

Skont l-Artikolu 86(2) tat-Trattat, għandu jiġi valutat jekk:

(257)

Sa mid-dħul fis-seħħ tagħha, id-Deċiżjoni SGEI teżenta l-kumpens pubbliku għat-twettiq ta’ SGEI mir-rekwiżit tan-notifika taħt ċertu kundizzjonijiet. Il-Qafas SGEI jistipula l-kondizzjonijiet għall-kompatibilità ta’ miżuri soġġetti għar-rekwiżit tan-notifika sa mid-dħul fis-seħħ tiegħu.

(258)

Il-Qafas SGEI jeskludi l-qasam tat-trasport pubbliku b’mod espliċitu fil-punt 3 tiegħu u għalhekk mhuwiex applikabbli f’dan il-każ. Madankollu, il-prinċipji ta’ interpretazzjoni formulati fih jistgħu jkunu utli fil-valutazzjoni tal-kompatibilità tal-miżuri li qed jiġu analizzati, fuq il-bażi tal-kuntest ġenerali tal-applikazzjoni tal-Artikolu 86(2) tat-Trattat (59).

(259)

Id-Deċiżjoni SGEI ma teskludix it-trasport marittimu u dak bl-ajru. Fid-deċiżjoni li tinfetaħ il-proċedura ta’ investigazzjoni formali, tqajmet il-possibbiltà li tiġi applikata d-Deċiżjoni SGEI u l-Kummissjoni esprimiet il-pożizzjoni preliminari tagħha billi stqarret li ma jidhirx li din għandha tkun applikabbli fil-każ preżenti.

(260)

Hemm żewġ eċċezzjonijiet mir-rekwiżit tan-notifika fl-Artikolu 2 tad-Deċiżjoni SGEI li jistgħu jkunu rilevanti f’dan il-każ:

(261)

Il-kwistjoni dwar liema entità għandha tiġi kkunsidrata għall-applikazzjoni tal-kundizzjoni (a) hawn fuq (CalMac, NorthLink 1 u NorthLink 2, separatament jew flimkien) tqajmet fid-deċiżjoni dwar il-ftuħ tal-proċedura ta’ investigazzjoni formali.

(262)

Il-Kummissjoni tinnota li CalMac u NorthLink 2 attwalment qed jirċievu aktar minn EUR 30 miljun fis-sena kull wieħed bħala kumpens għall-operat tar-rotot marittimi rispettivi (60). Għalhekk, il-kundizzjoni (a) mhijiex qed tiġi sodisfatta.

(263)

Fil-każ ta’ NorthLink 2, l-aktar dejta reċenti turi cifri ta’ traffiku ta’ 301 000 fl-2004/2005 għaż-żewġ rotot moqdija minnha. Iċ-ċifri huma ħafna ogħla għal CalMac. Għalhekk, il-kundizzjoni (c) mhijiex qed tiġi sodisfatta.

(264)

Bħala konklużjoni, il-Kummissjoni tikkonferma l-valutazzjoni preliminari tagħha rigward il-fatt li d-Deċiżjoni SGEI mhijiex applikabbli f’dan il-każ.

(265)

Kif ġie msemmi (ara t-Taqsima 5.2 hawn fuq), is-sitwazzjoni attwali biss hija rilevanti għall-valutazzjoni tal-kompatibilità tal-għajnuna mogħtija lil CalMac, minħabba li hija għajnuna eżistenti. Għalhekk, id-dispożizzjonijiet tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku tal-2007 biss għandhom jiġu valutati għar-rotot kollha, ħlief għar-rotta Gourock-Dunoon, li hija eskluża minn dan il-kuntratt. B’konformità mal-proċedura ta’ kooperazzjoni prevista mill-Artikolu 88(1) tat-Trattat, il-Kummissjoni kisbet l-informazzjoni kollha meħtieġa għar-reviżjoni tal-iskema ta’ għajnuna eżistenti mir-Renju Unit.

(266)

Il-valutazzjoni magħmula hawn fuq rigward it-twettiq tal-kriterju Altmark 1 tapplika hawnhekk ukoll. Il-kuntratt ta’ servizz pubbliku tal-2007, li segwa proċedura ta’ offerta pubblika miftuħa u trasparenti, huwa konformi mal-Artikolu 4 tar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu, li jistipula l-ispeċifikazzjonijiet li għandhom ikunu parti mid-definizzjoni, jiġifieri: il-portijiet li għandhom jiġu moqdija, ir-regolarità, il-kontinwità, il-frekwenza, il-kapaċità li s-servizz jiġi provdut, ir-rati li għandhom jiġu mitluba u l-ekwipaġġ tal-bastimenti.

(267)

Il-kuntratt ta’ servizz pubbliku jistipula li l-obbligi imposti fuq l-Operatur ma jipprekluduhx milli juża l-bastimenti għal kwalunkwe skop ieħor basta l-obbligu li jiġi provdut l-SGEI kien qed jiġi u jibqa’ jiġi sodisfatt. Fil-prattika, dan jippermetti li l-Operatur, pereżempju, iwettaq trasport ta’ vetturi kummerċjali, li hija attività li taqa’ barra mill-ambitu tal-kompiti tiegħu ta’ servizz pubbliku. Din il-kondizzjoni bl-ebda mod ma tikkostitwixxi żball evidenti fid-definizzjoni tal-SGEI attribwit lil CalMac, minħabba li tirreferi għal attivitajiet li jaqgħu barra mill-ambitu tad-definizzjoni tal-SGEI u li jistgħu jitwettqu minn CalMac fuq termini kummerċjali (mingħajr sussidjar mill-Istat).

(268)

Peress li r-rotta Gourock-Dunoon kienet ġiet eskluża mill-kuntratt ta’ servizz pubbliku tal-2007, il-bażi legali għall-kumpens relatata ma’ din ir-rotta tibqa’ l-Att dwar it-Trasport Marittimu fil-Highlands u fil-Gżejjer tal-1960 kif emendat bl-Artikolu 70 tal-Att dwar it-Trasport (Skozja) tal-2010 u bl-Artikolu 45 tal-Att dwar it-Trasport (Skozja) tal-2005.

(269)

L-obbligi ta’ servizz pubbliku għal din ir-rotta u l-kumpens rispettiv huma maħsuba għat-trasport ta’ passiġġieri biss, bl-esklużjoni ta’ vetturi kummerċjali. Madankollu, CalMac tista’ tipprovdi servizzi ta’ trasport għal vetturi kummerċjali fuq termini purament kummerċjali.

(270)

Id-definizzjoni tal-obbligi ta’ servizz pubbliku mhijiex konformi mal-Artikolu 4 tar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu. Tabilħaqq, il-karatteristiċi bażiċi tas-servizz pubbliku bħall-portijiet li għandhom jiġu moqdija, ir-regolarità, il-kontinwità, il-frekwenza, il-kapaċità li s-servizzi jiġu provduti, ir-rati li għandhom jiġu mitluba u l-ekwipaġġ tal-bastimenti mhumiex definiti b’mod formali f’Att legali.

(271)

Partijiet interessati sostnew li d-definizzjoni tal-obbligi ta’ servizz pubbliku fir-rotta Gourock-Dunoon tikkostitwixxi żball evidenti b’referenza għal servizz ta’ kompetitur kummerċjali. Tabilħaqq, hemm kumpanija oħra - Western Ferries - li tipprovdi servizzi tat-trasport (ta’ passiġġieri, ta’ vetturi u tal-merkanzija) fuq rotta simili li l-biċċa l-kbira taqdi l-istess lokalitajiet, għalkemm dawn jibdew u jintemmu f’punti differenti. McGill’s Buses (operatur lokali ta’ karozzi tal-linja) introduċiet servizz ta’ konnessjoni bil-karozza tal-linja miċ-ċentru ta’ Dunoon li jwassal il-passiġġieri direttament fuq is-servizz ta’ Western Ferries u mbagħad jgħaddi minn Gourock biex jilħaq iċ-ċentru ta’ Glasgow, fejn iniżżel il-passiġġieri.

(272)

Ir-Renju Unit ipprovda informazzjoni kredibbli dwar l-adegwatezza ta’ SGEI għat-trasport tal-passiġġieri fuq din ir-rotta. Filwaqt li ġie rikonoxxut li McGill’s buses u Western Ferries jipprovdu servizz tat-trasport dirett b’waqfiet għal passiġġieri fuq numru limitat ħafna ta’ vjaġġi, il-karatteristiċi tagħhom f’dak li huma l-frekwenza, il-konvenjenza, il-ħin tal-vjaġġi, l-integrazzjoni tat-trasport, l-affidabilità u l-aċċess għall-passiġġieri jfisser li mhumiex sostitwibbli bis-servizz li tipprovdi CalMac. Għalhekk, hemm ġustifikazzjoni ekonomika u soċjali soda għal appoġġ pubbliku ta’ servizz għall-passiġġieri li jopera minn ċentru ta’ belt għal ċentru ta’ belt oħra.

(273)

Is-servizz ta’ CalMac joffri frekwenzi ogħla – 18-il vjaġġ ta’ ritorn matul il-ġimgħa li jitqabbel ma’ 8 vjaġġi ta’ ritorn (l-aktar fil-ħinijiet meta l-aktar ikun hemm traffiku) li toffri McGill’s buses. Din tal-aħħar ma toffrix servizz ta’ nhar ta’ Ħadd. Il-ħin tal-vjaġġi huwa inqas għas-servizz ta’ CalMac, speċjalment waqt il-ħinijiet li fihom ikun hemm inqas traffiku (il-ħinijiet tal-vjaġġi ġieli huma sa 50 % itwal għas-servizz ta’ McGill’s buses). Is-servizz ta’ CalMac huwa integrat ukoll mill-qrib mal-konnessjoni bil-ferrovija għal Glasgow, b’differenza għall-iskeda tal-ħinijiet tas-servizz ta’ Western Ferries. Is-servizz ta’ CalMac huwa wkoll inqas suxxetibbli għal dewmien u tfixkil mis-servizz xarabank-lanċa-xarabank li jikkompeti miegħu (pereżempju ħsarat mekkaniċi f’xarabanks, dewmien ikkawżat minn konġestjoni tat-traffiku fit-toroq jew xogħlijiet ta’ manutenzjoni tat-toroq jistgħu jaffettwaw l-affidabilità u l-ħin tal-vjaġġi tas-servizz li jikkompeti miegħu).

(274)

Western Ferries stess tirrikonoxxi li “il-ġejjieni għal kull servizz lejn Dunoon li huwa ssussidjat jista” biss ikun il-kontinwazzjoni tal-obbligi ta’ servizz pubbliku għall-passiġġieri biss, ipprovdut minn bastiment/i għat-trasport tal-passiġġieri biss’. Western Ferries bħalissa hija responsabbli għat-trasport ta’ 68 % tan-numru totali ta’ passiġġieri u għat-trasport ta’ 86-88 % tat-traffiku ta’ vetturi kummerċjali u karozzi. Dan juri li CalMac qed ikollha rwol sinifikanti fit-traffiku tal-passiġġieri, iżda wieħed iżgħar f’dak li huwa t-traffiku ta’ vetturi kummerċjali u karozzi.

(275)

Skont l-Artikolu 86(2) tat-Trattat tal-KE ir-rwol tal-Kummissjoni għandu jkun limitat għall-ispezzjonar ta’ żbalji evidenti fid-definizzjoni ta’ SGEI. Għalkemm hemm servizz ieħor li jikkompeti għat-traffiku tal-passiġġieri fl-istess rotta, dan is-servizz mhuwiex sostitwibbli mas-servizz ta’ CalMac u l-karatteristiċi tipiċi ta’ din tal-aħħar ma jiġġustifikawx il-konklużjoni li kien hemm żball evidenti fid-definizzjoni tal-obbligi ta’ servizz pubbliku.

(276)

Kwistjoni relatata li tqajmet minn Western Ferries hija li CalMac għandha permess topera bastimenti għat-trasport ta’ vetturi u passiġġieri fuq din ir-rotta, filwaqt li l-obbligi ta’ servizz pubbliku jkopru t-trasport tal-passiġġieri biss. Western Ferries issostni li dan jagħti lok għal sussidjar inkroċjat u għal kompetizzjoni inġusta u li għalhekk l-obbligi ta’ servizz pubbliku għandhom jitwettqu fuq il-bażi ta’ bastiment li jintuża esklussivament għat-trasport tal-passiġġieri.

(277)

Skont l-Artikolu 86(2) tat-Trattat tal-KE dan ma jistax jitqies bħala żball evidenti fid-definizzjoni tal-SGEI. Operaturi li jingħataw ir-responsabbiltà ta’ obbligi ta’ servizz pubbliku jistgħu wkoll jiżviluppaw attivitajiet kummerċjali mhux sussidjati. Dawn għandhom jissodisfaw ċertu rekwiżiti fil-post li fih iwettqu attivitajiet kummerċjali, bħal separazzjoni tal-kontijiet, allokazzjoni adegwata ta’ spejjeż komuni u n-nuqqas ta’ sussidjar inkroċjat bejn iż-żewġ tipi ta’ attivitajiet.

(278)

Sakemm dawn ir-rekwiżiti ikunu qed jiġu sodisfatti f’dan il-każ, il-Kummissjoni ma tistax timponi li s-SGEI tiġi provduta permezz ta’ bastiment li jintuża esklussivament għat-trasport tal-passiġġieri. Ma jistax jintqal li fil-każ preżenti l-attivitajiet tas-servizzi kummerċjali u pubbliċi mhumiex marbuta mill-qrib ħafna - l-istess bastimenti jipprovdu servizz pubbliku u servizzi kummerċjali fl-istess waqt - u jaqsmu l-biċċa l-kbira tal-ispejjeż flimkien. Dan juri l-bżonn ta’ viġilanza speċjali rigward is-separazzjoni tal-kontijiet u l-mekkaniżmu għall-allokazzjoni tal-ispejjeż (61). Madankollu, dan ma jammontax għal żball evidenti fid-definizzjoni tas-servizz pubbliku.

(279)

Bħala konklużjoni, id-definizzjoni tal-obbligi ta’ servizz pubbliku mhijiex konformi mal-Artikolu 4 tar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu. Tabilħaqq, il-karatteristiċi bażiċi tas-servizz pubbliku bħall-portijiet li għandhom jiġu moqdija, ir-regolarità, il-kontinwità, il-frekwenza, il-kapaċità li s-servizzi jiġu provduti, ir-rati li għandhom jiġu mitluba u l-ekwipaġġ tal-bastimenti mhumiex definiti b’mod formali f’Att legali. Għalhekk, id-definizzjoni attwali tas-SGEI għall-operat tar-rotta Gourock-Dunoon tikkostitwixxi żball evidenti.

(280)

Madankollu, teoretikament huwa possibbli li fil-ġejjieni jiġi definit b’mod leġittimu SGEI għat-trasport tal-passiġġieri fuq din ir-rotta, li jinkludi l-possibbiltà għall-fornitur li jwettaq attivitajiet kummerċjali fuq il-bażi ta’ bastiment għat-trasport kombinat ta’ passiġġieri u vetturi. Dan ma jikkostitwixxix, preċiżament, żball evidenti, basta l-karatteristiċi tiegħu jiġu definiti b’mod preċiż f’Att legali.

(281)

Kif imsemmi hawn fuq, ir-Renju Unit għarraf lill-Kummissjoni li se jniedi offera pubblika ġdida miftuħa, trasparenti u mhux diskriminatorja għal kuntratt ta’ servizz pubbliku għat-trasport tal-passiġġieri għal din ir-rotta, bħala implimentazzjoni ta’ miżura xierqa.

(282)

Għalhekk, huwa f’idejn ir-Renju Unit li jiżgura li din l-offerta pubblika tinkludi definizzjoni xierqa tal-obbligi ta’ servizz pubbliku konformi mal-Artikolu 86(2) tat-Trattat. Il-Kummissjoni għandha twettaq sorveljanza dwar jekk il-miżura xierqa aċċettata mir-Renju Unit tkunx qed tiġi implimentata kif suppost.

(283)

Jidher b’mod ċar li CalMac ġiet espliċitament mogħtija r-responsabbiltà għall-forniment tas-servizz pubbliku in kwistjoni. Il-kuntratt ta’ servizz pubbliku tal-2007 fih indikazzjonijiet preċiżi dwar is-servizzi li CalMac għandha tipprovdi u dwar kif jista’ jinbidel l-ambitu tal-isfera tal-attivitajiet tas-servizz pubbliku.

(284)

Il-kuntratt ta’ servizz pubbliku fih ukoll dispożizzjonijiet ċari dwar il-kontroll tal-eżekuzzjoni tas-servizz pubbliku permezz tal-impożizzjoni ta’ tagħrif regolari dettaljat dwar l-operat tar-rotot minn CalMac lill-Eżekuttiv. Hemm, pereżempju, indikaturi tal-prestazzjoni li jiġu evalwati b’mod regolari. Jekk l-istandards ta’ prestazzjoni ma jiġux sodisfatti, l-għotja tista’ titnaqqas kif xieraq.

(285)

Fil-każ tar-rotta Gourock-Dunoon, il-Kummissjoni tqis li CalMac ngħatat l-operat ta’ din ir-rotta b’mod mhux adegwat. Tabilħaqq, apparti l-fatt li s-SGEI bħalissa mhuwiex definit sew, ma jeżistu l-ebda dispożizzjonijiet legali ċari li jistabbilixxu l-kondizzjonijiet skont liema CalMac għandha tipprovdi dan is-SGEI. Barra minn hekk, pereżempju, ma hemm l-ebda dispożizzjonijiet ċari dwar kif għandhom jiġu kkalkulati l-indikaturi tal-kumpens jew tal-prestazzjoni li jaffettwaw l-għotja annwali. Għalhekk, l-għoti tar-responsabbiltà ta’ din ir-rotta lil CalMac bħalissa mhuwiex ċar u komprensiv biżżejjed.

(286)

Huwa f’idejn l-awtoritajiet tar-Renju Unit biex jiġi żgurat li, fil-kuntest tal-offerta pubblika l-ġdida għal kuntratt ta’ servizz pubbliku għal din ir-rotta għat-trasport ta’ passiġġieri biss, l-obbligi ta’ servizz pubbliku jingħataw lill-offerent rebbieħ b’mod ċar.

(287)

Minħabba li l-għajnuna mill-Istat li s’issa ngħatat lil CalMac hija meqjusa bħala li hi għajnuna eżistenti, il-Kummissjoni m’għandhiex bżonn tevalwa jekk fil-passat ingħatax xi kumpens żejjed lil CalMac għall-obbligi tagħha ta’ servizz pubbliku. Għalhekk, l-evalwazzjoni għandha tkun waħda li tħares ’il quddiem. Għandu jiġi evalwat b’mod esklussiv jekk id-dispożizzjonijiet tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku tal-2007 jipprovdux garanziji suffiċjenti sabiex jiġi evitat li jingħata kumpens żejjed u li CalMac tadotta mġiba antikompettitiva.

(288)

Kif imsemmi hawn fuq (62), l-offerta pubblika twettqet b’mod miftuħ u trasparenti.

(289)

Id-dispożizzjonijiet tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku huma xierqa biex jiġi evitat li jingħata kumpens żejjed għat-twettiq tal-obbligi ta’ servizz pubbliku. Il-kumpens huwa limitat għall-ispejjeż tal-operat meta minnu jitnaqqas id-dħul mill-operat (inkluż qligħ raġonevoli). L-ispejjeż eliġibbli għall-kumpens huma definiti b’mod ċar anki fil-kuntratt ta’ servizz pubbliku.

(290)

Jeżisti mekkaniżmu ta’ treġġigħ lura li jrodd lura l-parti l-kbira ta’ kwalunkwe kumpens żejjed lill-awtoritajiet Skoċċiżi. Huwa biss ammont żgħir li ma jingħatax lura. Pereżempju, jekk il-kumpens żejjed ikun ta’ GBP 1000000 CalMac tkun intitolata li żżomm biss GBP 275 000 minnhom. F’każ li l-kumpens żejjed ikun ta’ GBP 10 miljun, CalMac tkun intitolata li żżomm biss GBP 725 000 minnhom. L-iskop ta’ din is-sistema huwa li jinħoloq inċentiv biex CalMac tnaqqas l-ispejjeż u żżid l-effiċjenza. Dawn l-ammonti huma limitati ħafna u huma konformi mad-definizzjoni ta’ “qligħ raġonevoli” stipulata fil-Qafas SGEI (punt 18) (63). Għalkemm il-Qafas SGEI ma japplikax għal dan il-każ, il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-ammonti ta’ kumpens żejjed possibbli li jistgħu jinżammu minn CalMac huma limitati ħafna u li dawn huma proporzjonali mal-ammonti ta’ kumpens.

(291)

Barra minn hekk, il-marġni ta’ profitt previst fil-kuntratt ta’ servizz pubbliku jirriżulta minn proċedura ta’ rkant kompetittiva u b’hekk jiġi żgurat li dan il-marġni huwa stabbilit f’livell raġonevoli.

(292)

Fil-kuntratt ta’ servizz pubbliku hemm ukoll klawsola li tiżgura li, f’każ li l-fornitur tas-servizz pubbliku jirċievi appoġġ pubbliku ieħor minn sorsi oħra, l-għotja stipulata skont it-termini tal-kuntratt titnaqqas kif xieraq.

(293)

Bħala konklużjoni, il-kuntratt ta’ servizz pubbliku jinkludi salvagwardji biżżejjed kontra l-kumpens żejjed għat-twettiq tal-obbligi ta’ servizz pubbliku.

(294)

Minbarra l-kwistjoni tal-kumpens żejjed, il-Kummissjoni evalwat ukoll, fid-dawl tal-ilmenti li rċeviet dwar dan l-aspett, jekk il-kuntratt ta’ servizz pubbliku jinkludix salvagwardji biżżejjed biex jiġi evitat li CalMac tadotta mġiba antikompettitiva li tista’ tikkawża distorsjoni bla bżonn tal-kompetizzjoni. Dan ikun il-każ, pereżempju, li kieku CalMac kellha tkun dejjem f’pożizzjoni li tippermettilha li toffri prezzijiet irħas minn dawk tal-kompetituri tagħha, biex b’hekk twarrabhom mis-suq.

(295)

F’dan il-kuntest, għandu jiġi enfasizzat li bħalissa ma teżisti l-ebda kompetizzjoni fuq dawn ir-rotot. Barra minn hekk, il-kuntratt ta’ servizz pubbliku jistabbilixxi kondizzjonijiet stretti dwar il-prezzijiet tal-biljetti. Dawn jinkludu l-iskeda tal-prezzijiet għall-2007/2008 u jistipulaw li ssir konsultazzjoni mal-awtoritajiet Skoċċiżi f’każ li l-prezzijiet jiġu riveduti. B’mod partikolari, CalMac tkun qed tikser id-dispożizzjonijiet tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku li kieku kellha tnaqqas il-prezzijiet b’mod unilaterali u mhux ġustifikat biex twarrab il-kompetituri eżistenti mis-suq jew biex tneħħi kull possibbiltà li kompetituri potenzjali jidħlu fis-suq. Barra minn hekk, CalMac ma tkun tista’ tieħu l-ebda kumpens addizzjonali għal tnaqqis fid-dħul li jirriżulta minn skontijiet jew tnaqqis fil-prezzijiet stabbiliti fl-iskeda tat-tariffi ppubblikata. Dan jevita wkoll li tiġi adottata mġiba antikompettitiva.

(296)

Distorsjoni oħra possibbli tas-suq tista’ sseħħ jekk il-fornitur tas-servizz pubbliku jkun jista’, waqt li jaġixxi waħdu, jimmodifika jew iżid b’mod sinifikanti l-offerta tiegħu għas-servizz pubbliku, pereżempju billi jżid rotot ġodda jew inaqqas il-frekwenzi b’mod sinifikanti. Jekk CalMac tkun awtomatikament eliġibbli għal aktar kumpens għal dawn is-servizzi miżjuda, tista’ tiġi kkawżata distorsjoni bla bżonn tal-kompetizzjoni lil hinn minn dak li jista’ jiġi aċċettat b’mod raġonevoli bħala kontroparti għat-twettiq tal-obbligi ta’ servizz pubbliku.

(297)

Il-kuntratt ta’ servizz pubbliku jipprovdi b’mod espliċitu għal konsultazzjoni u approvazzjoni minn qabel mill-Ministri Skoċċiżi qabel ma jsiru aġġustamenti sinifikanti fl-iskedarji ppubblikati, fil-frekwenzi jew fis-servizzi li jkunu ġew miftiehma.

(298)

Fil-kuntratt ta’ servizz pubbliku hemm ukoll dispożizzjonijiet speċifiċi li jipprojbixxu l-fornitur tas-servizz pubbliku milli jagħmel sussidjar doppju bejn l-attivitajiet tiegħu ta’ servizz pubbliku u dawk li mhumiex ta’ servizz pubbliku, filwaqt li jeħtieġu li t-tranżazzjonijiet kollha bejn CalMac u s-sussidjarji tagħha jsiru skont il-prinċipju ta’ arm’s length.

(299)

Il-biċċa l-kbira tal-attivitajiet ta’ CalMac jaqgħu fl-ambitu tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku. Madankollu, sabiex tiġi żgurata t-trasparenza, għandu jkun hemm separazzjoni tal-kontijiet bejn l-attivitajiet tagħha ta’ servizz pubbliku u dawk l-attivitajiet tagħha li mhumiex ta’ servizz pubbliku jew li huma attivitajiet kummerċjali b’konformità mad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva dwar it-Trasparenza (64).

(300)

Skont it-termini tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku, CalMac għandha tippreżenta rapport, darba fis-sena, dwar l-ispejjeż reali relatati mal-provvista tal-kompiti ta’ servizz pubbliku. Din id-“Dikjarazzjoni ta’ Eżitu Reali” tifred l-ispejjeż relatati mas-servizz pubbliku mill-attivitajiet l-oħra ta’ CalMac. B’hekk jiġi żgurat li l-ammonti ta’ fondi pubbliċi mogħtija lil CalMac u l-użu ta’ dawn il-fondi jiġu separati b’mod ċar mill-attivitajiet l-oħra ta’ CalMac. Il-kuntratt ta’ servizz pubbliku jipprovdi b’mod espliċitu għall-bżonn li jinżammu sistemi ta’ kontabilità ċari, separati u trasparenti għall-finanzjament u t-tħaddim tal-attivitajiet ta’ servizz pubbliku.

(301)

Sabiex jiġi żgurat li l-ispejjeż relatati mat-twettiq tal-attivitajiet tas-servizz pubbliku jiġu separati b’mod ċar mill-ispejjez relatati ma’ attivitajiet oħra, huwa wkoll meħtieġ li tiġi stabbilita sistema xierqa għall-allokazzjoni ta’ spejjeż li huma komuni għaż-żewġ tipi ta’ attivitajiet.

(302)

Il-kuntratt ta’ servizz pubbliku jinkludi rendikont dettaljat tal-ispejjeż kollha li huma ammissibbli għall-kumpens. Minbarra l-għotja għad-defiċit, li hija maħsuba biex tkopri l-ispejjeż operattivi kollha relatati mat-tħaddim tas-servizz pubbliku (pereżempju l-ispejjeż relatati mal-kera tal-bastimenti mingħand CMAL, l-ispejjeż marbuta mal-persunal u l-ekwipaġġ, karburant, ħlasijiet relatati mat-traffiku fit-terminals, mas-sistema tal-biljetti, mal-assikurazzjoni, eċċ.), huma previsti finanzjamenti supplimentari biex ikopru żidiet mhux mistennija fil-prezzijiet tal-karburant u nfiq ta’ kapital (pereżempju akkwist ta’ assi għall-provvista tal-attivitajiet ta’ servizz pubbliku, xogħlijiet fil-portijiet għall-istess għan, eċċ.). L-ispejjeż kollha koperti mill-għotja għad-defiċit huma kwantifikati b’mod preċiż fix-xenarju ta’ Każ ta’ Bażi, filwaqt li l-kondizzjonijiet għall-applikazzjoni u għad-determinazzjoni tas-supplimenti possibbli tal-karburant u tas-supplimenti ta’ kapital huma definiti b’mod preċiż fil-kuntratt ta’ servizz pubbliku.

(303)

Għalhekk, li l-kuntratt ta’ servizz pubbliku huwa ċar biżżejjed rigward l-allokazzjoni tal-ispejjeż relatati ma’ attivitajiet ta’ servizz pubbliku u dawk li mhumiex marbuta mas-servizz pubbliku.

(304)

Skont il-prattika normali tagħha dwar skemi ta’ għajnuna eżistenti, il-Kummissjoni se tkompli tissorvelja l-attivitajiet ta’ CalMac u, b’mod partikolari, l-allokazzjoni xierqa tal-ispejjeż, l-evitar ta’ sussidjar inkroċjat u t-trasparenza sħiħa fir-rigward tas-separazzjoni tal-kontijiet.

(305)

F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni tinnota b’mod pożittiv li l-awtoritajiet tar-Renju Unit beħsiebhom iżommu konsultazzjonijiet pubbliċi mal-partijiet interessati kull meta jsiru bidliet sostanzjali fl-obbligi ta’ servizz pubbliku ta’ CalMac għar-rotot tal-Hebrides u tax-xmara Clyde. Il-Kummissjoni teħtieġ ukoll li CalMac tippreżenta kontijiet separati tal-qligħ u t-telf għal attivitajiet ta’ servizz pubbliku u għal attivitajiet kummerċjali li jibdew fis-sena finanzjarja 2009-2010, u beħsiebha tinkludi rekwiżiti bħal dawn fil-kuntratti kollha ta’ servizz pubbliku għal servizzi tal-laneċ fil-Hebrides u x-xmara Clyde li jsiru fil-ġejjieni.

(306)

Western Ferries sostniet li servizz esklussiv għat-trasport tal-passiġġieri bbażat fuq bastiment għat-trasport tal-passiġġieri biss jista’ jekonomizza fuq l-infiq mit-taxxi mħallsa mill-poplu billi jikkontribwixxi biex jitnaqqas l-ammont tas-sussidju annwali li jingħata lil CalMac. Madankollu, l-Artikolu 86(2) tat-Trattat ma jirrikjedix li l-Istat Membru jagħżel l-aktar mod ekonomiku għat-twettiq tas-servizz pubbliku.

(307)

Fil-każ tar-rotta Gourock-Dunoon, m’hemm l-ebda dispożizzjonijiet ċari riġward l-evitar ta’ għotjiet ta’ kumpens żejjed, l-ebda salvagwardji preċiżi kontra l-imġiba possibbilment antikompetittiva jew is-sussidjar inkroċjat u l-ebda rekwiżit formali rigward is-separazzjoni tal-kontijiet jew dispożizzjonijiet għall-allokazzjoni tal-ispejjeż.

(308)

Għalhekk, fir-rigward tar-rotta Gourock-Dunoon, m’hemmx garanzija suffiċjenti li l-għajnuna tkun proporzjonali għall-obbligi ta’ servizz pubbliku ta’ CalMac u li għaldaqstant jenħtieġ li jittieħdu miżuri xierqa biex l-għajnuna tkun kompatibbli għall-ġejjieni.

(309)

L-awtoritajiet tar-Renju Unit aċċettaw, bħala miżura xierqa, li jorganizzaw proċedura ta’ offerta pubblika. Fil-kuntest tal-iskema ta’ għajnuna eżistenti għal din ir-rotta, il-Kummissjoni hija tal-fehma li, meta jimplimentaw il-proċedura għall-offerta pubblika, l-awtoritajiet tar-Renju Unit għandhom jiżguraw li dan l-offerta għal kuntratt ta’ servizz pubbliku għat-trasport tal-passiġġieri biss fuq ir-rotta Gourock-Dunoon jinkludi dispożizzjonijiet ċari dwar l-evitar tal-għoti ta’ kumpens żejjed kif ukoll salvagwardji preċiżi kontra l-imġiba possibbilment antikompetittiva u s-sussidjar inkroċjat, inkluż l-obbligu li ssir konsultazzjoni pubblika ma’ partijiet interessati dwar bidliet sinifikanti fil-mandat tas-servizz pubbliku. Jenħieġu wkoll dispożizzjonijiet xierqa għall-allokazzjoni tal-ispejjeż u rekwiżit formali għas-separazzjoni tal-kontijiet.

(310)

F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni tinnota wkoll b’mod pożittiv li l-awtoritajiet tar-Renju Unit beħsiebhom iżommu konsultazzjonijiet pubbliċi ma’ partijiet interessati kull meta jsiru bidliet sinifikanti fl-obbligi ta’ servizz pubbliku ta’ CalMac għar-rotta Gourock-Dunoon. Dawn għandhom jeħtieġu ukoll li CalMac tippreżenta kontijiet separati tal-qligħ u t-telf għal attivitajiet ta’ servizz pubbliku u għal attivitajiet kummerċjali li jibdew fis-sena finanzjarja 2009-2010 u beħsiebhom jinkludu rekwiżiti bħal dawn fil-kuntratti kollha ta’ servizz pubbliku għal servizzi tal-laneċ fil-Hebrides u x-xmara Clyde li jsiru fil-ġejjieni.

(311)

L-SGEI għall-operat tar-rotot tax-xmara Clyde u l-Hebrides, bl-eċċezzjoni tar-rotta Gourock-Dunoon, hija definita b’mod ċar u ġiet debitament mogħtija lil CalMac. Hemm salvagwardji biżżejjed biex jiġi żgurat li l-kumpens mogħti lil CalMac huwa proporzjonali mal-obbligi tagħha ta’ servizz pubbliku. B’hekk, l-għajnuna mill-Istat mogħtija lil CalMac għall-operat ta’ dawn ir-rotot hija kompatibbli mal-Artikolu 86(2) tat-Trattat tal-KE.

(312)

Is-servizz pubbliku għall-operat tar-rotta Gourock-Dunoon mhuwiex definit b’mod ċar biżżejjed u r-responsabbiltajiet marbuta miegħu ingħataw b’mod li ma kienx preċiż u trasparenti biżżejjed. M’hemmx salvagwardji biżżejjed biex jiġi żgurat li l-kumpens mogħti lil CalMac huwa proporzjonali mal-obbligi tagħha ta’ servizz pubbliku. B’hekk, l-għajnuna mill-Istat mogħtija lil CalMac għall-operat tar-rotta Gourock-Dunoon mhijiex kompatibbli mal-Artikolu 86(2) tat-Trattat.

(313)

Il-Kummissjoni tinnota li l-awtoritajiet tar-Renju Unit, b’konformità mal-proċedura ta’ kooperazzjoni prevista għall-iskemi ta’ għajnuna eżistenti, aċċettaw bħala miżura xierqa li jniedu offerta pubblika ġdida miftuħa, trasparenti u mhux diskriminatorja għal kuntratt għal servizz pubbliku għal din ir-rotta b’konformità ma dak li ġie deskritt hawn fuq. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament Proċedurali, l-Istat Membru għandu jintrabat bil-qbil tiegħu li jimplimenta l-miżura xierqa.

(314)

Sabiex tiġi żgurata l-kompatibilità tas-servizz pubbliku għal din ir-rotta mal-Artikolu 86(2) tat-Trattat tal-KE, jenħtieġ li l-implimentazzjoni sseħħ skont ir-rekwiżiti li ġejjinl-offerta u l-kuntratt ta’ servizz pubbliku sussegwenti għandhom jiġu mnieda f’perjodu ta’ żmien raġonevoli; għandu jkun fihom definizzjoni ċara u preċiża tal-obbligi ta’ servizz pubbliku; għandhom jipprovdu għal għoti sħiħ u dettaljat tar-responsabbiltajiet lill-fornitur tas-servizz pubbliku; għandu jkun fihom salvagwardji xierqa biex jiġi evitat li jingħata kumpens żejjed u sussidjar inkroċjat u li tiġi adottata mġiba antikompetittiva (inkluż l-obbligu li ssir konsultazzjoni pubblika ma’ partijiet interessati dwar bidliet sinifikanti fil-mandat tas-servizz pubbliku) waqt li għandhom jinkludu wkoll dispożizzjonijiet ċari dwar l-allokazzjoni tal-ispejjeż u s-separazzjoni tal-kontijiet.

(315)

Għar-raġunijiet imsemmija hawn fuq, għandu jiġi konkluż, skont l-Artikolu 18 tar-Regolament Proċedurali, li l-għajnuna eżistenti għal din ir-rotta m’għadhiex kompatibbli mas-suq komuni. Skont l-Artikolu 18 tar-Regolament Proċedurali, il-miżuri xierqa msemmija hawn fuq u l-implimentazzjoni korretta tagħhom għandhom jassiguraw il-kompatibilità tal-għajnuna mal-liġi Komunitarja fil-ġejjieni.

(316)

Permezz ta’ ittra tal-15 ta’ Mejju 2009, l-awtoritajiet tar-Renju Unit impenjaw ruħhom biex jagħtu bidu għall-proċeduri meħtieġa għat-tnedija ta’ offerta pubblika għal din ir-rotta qabel tmiem l-2009, u b’hekk jaċċettaw il-miżuri xierqa li ġew proposti. Il-kuntratt ta’ servizz pubbliku sussegwenti għandu jibda qabel tmiem Ġunju tal-2011.

(317)

F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni tinnota wkoll li l-awtoritajiet tar-Renju Unit beħsiebhom iżommu konsultazzjonijiet pubbliċi ma’ partijiet interessati kull meta jsiru bidliet sinifikanti fl-obbligi ta’ servizz pubbliku ta’ CalMac għar-rotta Gourock-Dunoon. Dawn għandhom jeħtieġu ukoll li CalMac tippreżenta kontijiet tal-qligħ u t-telf separati u verifikati għal attivitajiet ta’ servizz pubbliku u għal attivitajiet kummerċjali li jibdew fis-sena finanzjarja 2009-2010 u beħsiebhom jinkludu rekwiżiti bħal dawn fil-kuntratti kollha ta’ servizz pubbliku għal servizzi tal-laneċ fil-Hebrides u x-xmara Clyde li jsiru fil-ġejjieni.

(318)

Fid-dawl ta’ dak li ġie stabbilit hawn fuq u skont l-Artikolu 19 tar-Regolament Proċedurali, il-Kummissjoni tirreġistra l-aċċettazzjoni tal-miżuri xierqa mill-awtoritajiet tar-Renju Unit u tikkunsidra li, jekk il-miżuri xierqa jiġu implimentati b’mod korrett skont kif ġie deskritt hawn fuq, l-iskema titqies bħala li hija konformi mal-Artikolu 86(2) tat-Trattat. Għalhekk, il-kompatibilità tal-iskema mat-Trattat tal-KE hija soġġetta għal verifika mill-Kummissjoni biex jiġi żgurat li l-miżuri xierqa hekk kif ġew aċċettati mill-awtoritajiet tar-Renju Unit iddaħħlu debitament fis-seħħ mill-Istat Membru.

(319)

Il-Kummissjoni se tissorvelja mill-qrib l-implimentazzjoni tal-miżuri xierqa deskritti hawn fuq u titlob lill-awtoritajiet tar-Renju Unit biex jgħarrfuha bil-passi kollha meħuda fil-proċess ta’ implimentazzjoni fuq bażi regolari.

(320)

Il-Kummissjoni żżomm id-dritt li tevalwa, b’mod kontinwu, l-iskema ta’ għajnuna eżistenti skont l-Artikolu 88(1) tat-Trattat tal-KE u li tipproponi aktar miżuri xierqa meħtieġa mill-iżvilupp progressiv jew il-funzjonament tas-suq komuni.

(321)

Kif ġie msemmi qabel (ara t-Taqsima 5.2.3 hawn fuq), l-għajnuna mogħtija lil NorthLink 1 u lil NorthLink 2 tikkostitwixxi għajnuna ġdida. Għalhekk, minbarra li tevalwa l-qagħda attwali, il-Kummissjoni għandha wkoll tevalwa l-kompatibilità tal-miżura minn meta l-ewwel kuntratt ta’ servizz pubbliku kien ġie ffirmat ma’ NorthLink 1.

(322)

Id-dispożizzjonijiet rilevanti meħtieġa biex jiġi evalwat jekk il-kompiti ta’ servizz pubbliku ta’ NorthLink 1 ġewx definiti b’mod xieraq huma mniżżla fl-Artikolu 4 tar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu, li jistipula l-ispeċifikazzjonijiet li għandhom jiġu inklużi fid-definizzjoni, jiġifieri: il-portijiet li għandhom jiġu moqdija, ir-regolarità, il-kontinwità, il-frekwenza, il-kapaċità li s-servizz jiġi provdut, ir-rati li għandhom jiġu mitluba u l-ekwipaġġ tal-bastimenti.

(323)

Huwa pjuttost ċar li l-kuntratt ta’ servizz pubbliku li jkopri l-perjodu 2002-2006 jissodisfa dan il-kriterju billi jiddefinixxi dawn il-parametri kollha b’mod dettaljat. L-istedina għall-offerti speċifikat, b’mod partikolari: il-konfigurazzjoni tar-rotot u n-numru minimu ta’ vjaġġi, il-ħtieġa għall-kapaċità li jinġarru merkanzija (għalkemm mhux soġġetta għal sussidju) u bhejjem, ir-rekwiżiti minimi ta’ kapaċità (li għandhom ikunu mill-inqas ugwali għal dawk li diġà toffri P&O Ferries) u t-tariffi inizjali, li ma setgħux jaqbżu dawk ta’ P&O Ferries b’mod sinifikanti.

(324)

Dan il-kuntratt ta’ servizz pubbliku kellu wkoll żmien raġonevoli – inqas minn sitt snin – b’konformità mal-interpretazzjoni tal-Kummissjoni dwar ir-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu.

(325)

Il-MoA, li ġiet iffirmata fl-2004 wara li NorthLink 1 iltaqgħet ma’ diffikultajiet finanzjarji fl-2003, bażikament ipprovdiet għal finanzjament tad-defiċit addizzjonali u ma biddlitx id-definizzjoni tal-obbligi ta’ servizz pubbliku diġà fis-seħħ b’mod sinifikanti.

(326)

Kif diġà ġie indikat fid-deċiżjoni li tinfetaħ il-proċedura ta’ investigazzjoni formali, il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-kompiti ta’ servizz pubbliku mogħtija lil Northlink 2 jikkorrispondu għal SGEI leġittimu.

(327)

Bħall-kuntratt ta’ servizz pubbliku ma’ NorthLink 1 li kien sar qabel, huwa ċar li t-tieni kuntratt ta’ servizz pubbliku ma’ NorthLink 2 jiddefinixxi wkoll il-parametri għall-obbligi ta’ servizz pubbliku b’mod ċar skont l-Artikolu 4 tar-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu. L-istedina għall-offerti speċifikat, b’mod partikolari: il-konfigurazzjoni tar-rotta u n-numru minimu ta’ vjaġġi, il-ħtieġa li laneċ ro-ro ikollhom il-kapaċità għall-ġarr ta’ merkanzija (din id-darba eliġibbli wkoll għal sussidju) u bhejjem, ir-rekwiżiti minimi ta’ kapaċità (mill-inqas ugwali għal dawk li diġà qed toffri NorthLink 1) u t-tariffi inizjali, li ma setgħux jaqbżu dawk ta’ NorthLink 1 b’mod sinifikanti.

(328)

Bħall-kuntratt li kien sar qabel ma’ NorthLink 1, dan il-kuntratt ta’ servizz pubbliku għandu wkoll żmien raġonevoli – ta’ sitt snin – b’konformità mal-interpretazzjoni tal-Kummissjoni dwar ir-Regolament dwar il-Kabotaġġ Marittimu.

(329)

Jidher b’mod ċar li NorthLink 1 kienet ingħatat, b’mod espliċitu, ir-responsabbiltà tal-provvista tas-servizz pubbliku in kwistjoni fil-perjodu 2002-2006. Il-kuntratt ta’ servizz pubbliku kien jinkludi indikazzjonijiet preċiżi dwar is-servizzi li NorhLink 1 kellha tipprovdi u dwar kif jista’ jinbidel l-ambitu tal-eżekuzzjoni tas-servizz pubbliku.

(330)

Il-Grupp dwar it-Trasport tal-Eżekuttiv Skoċċiż issorvelja l-prestazzjoni ta’ NorthLink 1 fil-kuntest tat-termini kemm tal-kuntratt oriġinali kif ukoll ta’ dak li ġie rivedut. NorthLink 1 ħarġet rapporti dwar il-prestazzjoni lil dan il-korp fuq bażi regolari.

(331)

Bħal mhu fil-każ ta’ NorthLink 1, huwa ċar li NorthLink 2 kienet ingħatat, b’mod espliċitu, ir-responsabbiltà tal-provvista tas-servizz pubbliku in kwistjoni fil-perjodu 2006-2012. Il-kuntratt ta’ servizz pubbliku jinkludi indikazzjonijiet preċiżi dwar is-servizzi li NorhLink 2 għandha tipprovdi u dwar kif jista’ jinbidel l-ambitu tal-eżekuzzjoni tas-servizz pubbliku.

(332)

Il-kuntratt ta’ servizz pubbliku jinkludi dispożizzjonijiet ċari dwar il-kontroll tal-eżekuzzjoni tas-servizz pubbliku permezz tal-impożizzjoni ta’ tagħrif regolari dettaljat dwar l-operat minn NorthLink 2 lill-awtoritajiet Skoċċiżi. Hemm, pereżempju, indikaturi tal-prestazzjoni li jiġu evalwati b’mod regolari. Jekk l-istandards ta’ prestazzjoni ma jiġux sodisfatti, l-għotja tista’ titnaqqas kif xieraq.

(333)

B’differenza mis-sussidji mogħtija lil CalMac, li jikkostitwixxu għajnuna eżistenti (ara t-taqsima 5.2.2 hawn fuq), l-għajnuna mogħtija lil NorthLink 1 u lil NorthLink 2 tikkostitwixxi għajnuna ġdida. Għalhekk, mhuwiex biżżejjed li l-Kummissjoni tevalwa jekk id-dispożizzjonijiet tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku attwali (li jkopri l-perjodu 2006-2012) jipprovdux garanziji suffiċjenti sabiex jiġi evitat li jingħata kumpens żejjed u li l-fornitur tas-servizz pubbliku jadotta imġiba possibbilment antikompetittiva. Huwa wkoll neċessarju li jiġi evalwat jekk kienx ingħata xi kumpens żejjed għall-obbligi ta’ servizz pubbliku ta’ NorthLink mill-2002 ’il quddiem u jekk il-fornitur tas-servizz pubbliku adottax xi tip ta’ imġiba antikompetittiva li setgħet żiedet l-ispejjeż meħtieġa għat-twettiq tal-obbligi ta’ servizz pubbliku sa punt li ma jistax jitqies bħala proporzjonali għall-għan li kellu jiġi milħuq skont il-kuntratti ta’ servizz pubbliku.

(334)

Madankollu għandu jiġi enfasizzat li l-valutazzjoni tal-kompatibilità hija limitata għall-ikkontrollar dwar għoti ta’ kumpens żejjed u dwar imġiba possibbilment antikompetittiva, u li ma tittrattax il-kwistjoni tal-effiċjenza fl-infiq jew it-tnaqqis tal-ispejjeż, kuntrarjament għall-valutazzjoni tal-eżistenza ta’ għajnuna mill-Istat skont il-kundizzjoni Altmark 4. Fl-evalwazzjoni tal-kompatibbiltà mal-Artikolu 86(2) tat-Trattat, mhuwiex kompitu tal-Kummissjoni li jiġi verifikat jekk is-servizz pubbliku setgħax twettaq b’mod aktar effiċjenti.

(335)

Kif jidher fit-Tabella 3 hawn fuq, ir-riżultati netti mill-attivitajiet ta’ servizz pubbliku ta’ NorthLink 1 kienu pożittivi għal ċertu snin (2003/2004 u 2005/2006) u negattivi għal snin oħra (2002/2003 u 2004/2005). Ir-riżultat globali tal-attivitajiet ta’ servizz pubbliku ta’ NorthLink 1 matul il-perjodu li fih operat fuq ir-rotot tal-gżejjer tat-Tramuntana (2002-2006) kien pożittiv bl-ammont ta’ GBP 0,9 miljun. Dan l-ammont jikkorrispondi għal finanzjament pubbliku annwali medju żejjed ta’ GBP 0,2 miljun.

(336)

Għandu l-ewwelnett jiġi nnutat li d-dejta fornuta mill-awtoritajiet tar-Renju Unit tirriżulta minn eżerċizzju analitiku tal-kontijiet fuq il-bażi tal-kontijiet statutorji. Dawn ir-riżultati ġew verifikati minn awditur estern indipendenti rigward il-metodoloġija li ntużat, id-dettalji tal-kontabilità u l-kontenut tad-dikjarazzjoni. Ma nstabu l-ebda differenzi sinifikanti bejn l-ammonti li ġew irrapportati u l-kotba u r-reġistri sottostanti ta’ NorthLink 1. Din l-informazzjoni ġiet stabbilita b’mod xieraq u hija kredibbli (65).

(337)

Il-finanzjament pubbliku annwali medju żejjed ta’ GBP 0,2 miljun huwa limitat ħafna meta mqabbel mal-kumpens pubbliku annwali medju mogħti lil NorthLink 1 - madwar GBP 23,2 miljun (66), li jirrappreżenta biss madwar 0,9 % ta’ dan l-ammont.

(338)

Il-Kummissjoni taċċetta l-prinċipju li l-kumpens li jitħallas lil impriżi mogħtija responsabbiltà ta’ provista ta’ SGEI “ma jistax ikun iktar minn dak li hu meħtieġ biex ikopri l-ispejjeż li jirriżultaw mit-twettiq ta’ obbligi ta’ servizz pubbliku, b’kunsiderazzjoni tal-ammonti rilevanti mogħtija u tal-qligħ raġonevoli li jirriżulta mit-twettiq ta’ dawn l-obbligi” (67). Qligħ raġonevoli huwa definit bħala “rata ta’ qligħ fuq il-kapital proprju li fiha jkun tqies ir-riskju, jew in-nuqqas ta’ riskju, sostnut mill-impriża permezz tal-involviment tal-Istat Membru (…)”. F’dan il-każ, il-marġni ta’ profitt medju annwali ta’ madwar 0,6 % tad-dħul mis-servizz pubbliku (68) huwa limitat ħafna u jista’ jiġi aċċettat bħala raġonevoli fid-dawl tar-riskji sostnuti minn NorthLink 1 fit-twettiq tal-obbligi tagħha ta’ servizz pubbliku. Għandu jiġi osservat, b’mod partikolari, li dan il-qligħ limitat ħafna ta’ NorthLink 1 segwa l-proċedura kompetittiva tat-tfigħ ta’ offerti għall-kuntratt ta’ servizz pubbliku u għaldaqstant kellu jinżamm fuq il-livell minimu skont is-sitwazzjoni tas-suq.

(339)

Għalhekk, NorthLink 1 ma ngħatatx kumpens żejjed mhux ġustifikat għat-twettiq tal-kompiti tagħha ta’ servizz pubbliku matul il-perjodu li fih kienet topera r-rotot tal-gżejjer tat-Tramuntana.

(340)

Fl-ilment oriġinali ta’ Streamline Shipping ta’ Lulju 2004, ġie allegat li tħallsu mill-inqas GBP 2 miljuni lil NorthLink 1 barra mill-ambitu tal-ispejjeż rimborżabbli fil-kuntest tal-obbligi tagħha ta’ servizz pubbliku, biex jinkera bastiment għat-trasport tal-merkanzija. Madankollu, kif ġie spjegat hawn fuq, dan ma wassalx għal għoti ta’ kumpens żejjed għall-obbligi ta’ servizz pubbliku ta’ NorthLink 1.

(341)

Rigward imġiba possibbilment antikompetittiva, id-dejta dwar il-prezzijiet ippreżentata minn Streamline Shipping (69) ma tindikax differenzi sinifikanti fil-prezzijiet ta’ NorthLink 1 u ta’ Streamline Shipping għat-trasport tal-merkanzija. Il-prezzijiet ta’ NorthLink 1 għar-rotta tal-Gżejjer Shetland huma ogħla mill-prezzijiet ta’ Streamline Shipping għas-snin kollha li ġew analizzati. Fuq ir-rotta Orkney l-prezzijiet ta’ NorthLink 1 huma aktar baxxi mill-prezzijiet ta’ Streamline Shipping fis-snin kollha li ġew analizzati (bejn 5 % u 13 %), iżda dan il-fatt mhuwiex evidenza ta’ imġiba antikompetittiva. Barra minn hekk, il-paragun jista’ jkun wieħed żgwidat minħabba li r-rati ro-ro u lo-lo għat-trasport tal-merkanzija ma jistgħux jiġu mqabbla b’mod dirett, kif ġie msemmi mill-awtoritajiet tar-Renju Unit.

(342)

Barra minn hekk, il-Kummissjoni tinnota li l-attivitajiet kummerċjali mwettqa minn NorthLink 1 kienu ġġeneraw qligħ fuq bażi awtonoma fis-snin kollha li matulhom operat NorthLink 1. Dan ifisser li l-prezzijiet li kienet titlob NorthLink 1 għall-attivitajiet kummerċjali tagħha kienu kkontrollati mis-suq u li dawn kienu kompatibbli mal-imġiba bbażata fuq il-kisba tal-ogħla ammont ta’ qligħ ta’ investitur fis-suq.

(343)

Barra minn hekk, fir-rapport tagħha ta’ Diċembru tal-2005, li janalizza l-prestazzjoni ta’ NorthLink 1, Audit Scotland ma ssemmi l-ebda imġiba possibbilment antikompetittiva (pereżempju tnaqqis fil-prezzijiet) li setgħet ikkawżat id-diffikultajiet finanzjarji ta’ NorthLink 1. Dawn id-diffikultajiet minflok huma attribwiti essenzjalment lill-kompetizzjoni akbar u mhux mistennija li nħolqot minn impriżi oħra.

(344)

Bħala konklużjoni, NorthLink 1 ma ngħatatx kumpens żejjed mhux ġustifikat għat-twettiq tal-kompiti tagħha ta’ servizz pubbliku u ma hemm l-ebda evidenza li tissuġġerixxi li adottat imġiba antikompetittiva matul il-perjodu li fih kienet topera r-rotot tal-gżejjer tat-Tramuntana. Qed jiġi konkluż li l-għajnuna mill-Istat li ngħatat lil NorthLink 1 kienet proporzjonali fid-dawl tal-obbligi tagħha ta’ servizz pubbliku.

(345)

Rigward il-kuntratt ta’ servizz pubbliku ta’ NorthLink 2, il-Kummissjoni għandha tivverifika, minn naħa, jekk s’issa ingħatax kumpens żejjed għall-obbligi ta’ servizz pubbliku. Għandha wkoll tivverifika jekk ġietx adottata imġiba possibbilment antikompetittiva li setgħet żiedet l-ispejjeż meħtieġa għat-twettiq tal-obbligi ta’ servizz pubbliku sa punt li ma jistax jitqies bħala proporzjonali għall-għan li kellu jiġi milħuq skont il-kuntratti ta’ servizz pubbliku. Min-naħa l-oħra, il-Kummissjoni għandha tivverifika jekk id-dispożizzjonijiet attwali tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku ma’ NorthLink 2 fihomx salvagwardji biżżejjed biex tiġi żgurata l-proporzjonalità tal-għajnuna.

(346)

Kif jidher fit-Tabella 5, ir-riżultati tad-dħul nett mill-attivitajiet ta’ servizz pubbliku ta’ NorthLink 2 kienu pożittivi fl-ewwel sentejn ta’ operat (2006/2007 u 2007/2008). Ir-riżultat globali tad-dħul nett mill-operat ta’ NorthLink 2 s’issa huwa pożittiv bl-ammont ta’ GBP 2,4 miljun. Dan l-ammont jikkorrispondi għal finanzjament pubbliku annwali medju żejjed ta’ GBP 1,2 miljun.

(347)

Kif ġie msemmi hawn fuq fil-każ ta’ NorthLink 1, għandu l-ewwel jiġi nnotat li d-dejta fornuta mill-awtoritajiet tar-Renju Unit irriżultat minn eżerċizzju analitiku ta’ kontabilità fuq il-bażi tal-kontijiet statutorji. Dawn ir-riżultati ġew verifikati minn awditur estern indipendenti rigward il-metodoloġija li ntużat, id-dettalji tal-kontabilità u l-kontenut tad-dikjarazzjoni. Ma nstabu l-ebda differenzi sinifikanti bejn l-ammonti li ġew irrapportati u l-kotba u r-reġistri sottostanti ta’ NorthLink 1. Din l-informazzjoni ġiet stabbilita b’mod xieraq u hija kredibbli (70).

(348)

Il-medja annwali ta’ finanzjament żejjed pubbliku ta’ GBP 1,2 miljun hija limitata meta mqabbla mal-kumpens pubbliku medju annwali mogħti lil NorthLink 2 - GBP 26,6 miljun (71), li jirrappreżenta biss madwar 4,5 % ta’ dan l-ammont.

(349)

Kif imsemmi hawn fuq, il-Kummissjoni aċċettat il-prinċipju ta’ profitt raġonevoli għall-eżekuzzjoni ta’ obbligi ta’ servizz pubbliku. F’dan il-każ, il-marġni ta’ profitt medju annwali ta’ madwar 2,4 % tad-dħul mis-servizz pubbliku (72) huwa limitat u jista’ jiġi aċċettat bħala wieħed raġonevoli fid-dawl tar-riskji li tiffaċċja NorthLink 2 fit-twettiq tal-obbligi tagħha ta’ servizz pubbliku. Għandu jiġi osservat, b’mod partikolari, li dan il-qligħ limitat ta’ NorthLink 2 segwa proċedura kompetittiva tat-tfigħ ta’ offerti għall-kuntratt ta’ servizz pubbliku u għalhekk kellu jinżamm fuq il-livell minimu skont is-sitwazzjoni tas-suq.

(350)

B’hekk, il-Kummissjoni hija tal-fehma li NorthLink 2 ma ngħatatx kumpens żejjed mhux ġustifikat għat-twettiq tal-kompiti tagħha ta’ servizz pubbliku matul il-perjodu li fih s’issa għadha qed topera r-rotot tal-gżejjer tat-Tramuntana.

(351)

Rigward imġiba possibbilment antikompettitiva min-naħa ta’ NorthLink 2, Streamline Shipping sostniet li l-iskontijiet fir-rati għat-trasport tal-merkanzija b’25 % għall-Gżejjer Shetland u b’19 % għal Orkney li tħabbru fil-bidu tat-tielet kuntratt ta’ servizz pubbliku f’Lulju tal-2006 kienu qed jikkostitwixxu penalizzazzjoni għal Streamline Shipping u kienu possibbli biss permezz tas-sussidju akbar mogħti lil NorthLink 2 meta mqabbel ma’ dak mogħti lil NorthLink 1.

(352)

Kif imsemmi hawn fuq, NorthLink 2 ma twettaqx attivitajiet barra mill-ambitu tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku. B’mod partikolari, b’differenza għall-kuntratt ta’ servizz pubbliku ma’ NorthLink 1, il-kuntratt bejn l-awtoritajiet Skoċċiżi u NorthLink 2 kien ikopri t-trasport tal-merkanzija bħala attività ta’ servizz pubbliku. Dan it-tnaqqis fir-rati tat-trasport tal-merkanzija kien ġie impost mill-awtoritajiet Skoċċiżi bħala parti mit-termini tal-offerta. Għalhekk, din l-informazzjoni kienet pubblika u l-appaltaturi kellhom iqisuha waqt li fformulaw l-offerti tagħhom.

(353)

NorthLink 2 s’issa ma ngħatatx kumpens żejjed għall-obbligi tagħha ta’ servizz pubbliku. Barra minn hekk, kif jidher fit-Tabella 5 hawn fuq, it-trasport tal-merkanzija kien profitabbli fuq bażi ta’ każ b’każ tul is-sentejn li fihom NorthLink 2 kienet operattiva. Dan ifisser li l-prezzijiet li kien qegħdin jintalbu minn NorthLink 2 għall-attivitajiet kummerċjali tagħha kienu skont is-suq u paragunabbli ma’ mġiba ta’ mmasimizzar tal-profitt ta’ investitur fis-suq.

(354)

Barra minn hekk, il-Kummissjoni tirrikonoxxi li r-rati ro-ro u lo-lo għat-trasport tal-merkanzija ma jistgħux jitqabblu direttament minħabba r-raġunijiet stipulati fil-premessa 99 ta’ hawn fuq.

(355)

Barra minn hekk, kuntrarjament għal NorthLink 2, Pentland Ferries ma tippubblikax it-tariffi tagħha għat-trasport tal-merkanzija u minflok tistieden lill-klijenti possibbli biex jikkuntattjaw l-uffiċċji tagħha għall-prenotazzjoni biex jiksbu stima ta’ prezz u jagħmlu prenotazzjoni. Għalhekk, huwa diffiċli għal NorthLink 2 li toffri prezzijiet irħas minn dawk ta’ Pentland Ferries b’mod deliberat u konsistenti.

(356)

B’konnessjoni possibbli ma’ mġiba possibbilment antikompetittiva minn NorthLink 2, Pentland Ferries sostniet li NorthLink 2 kienet qed tipprattika skema ta’ skont imsejħa “ħbieb u qraba” għal residenti ta’ Orkney, li qed ikollha effett negattiv fuq is-servizz kompetittiv ipprovdut minn Pentland Ferries (73).

(357)

Kif muri hawn fuq fit-tabella 7, it-tariffi bażiċi mitluba minn NorthLink 2 għall-passiġġieri u vetturi huma ogħla minn dawk mitluba minn Pentland Ferries. M’hemm l-ebda evidenza pubblika dwar il-prattika tal-għoti ta’ skontijiet possibbli minn Pentland Ferries, imma anki jekk wieħed jassumi li ma toffrix skontijiet, it-tariffi mitluba minn NorthLink 2, inkluż l-iskema ta’ skont “ħbieb u qraba” mhumiex aktar baxxi mit-tariffi mitluba minn Pentland Ferries b’mod sinifikanti jew fuq bażi konsistenti. Barra minn hekk, l-iskontijiet mhumiex disponibbli waqt l-aktar istaġun li fih attività (Lulju u Awwissu). Barra minn hekk, kif indikat mill-awtoritajiet tar-Renju Unit, l-iskema ta’ skont tikkostitwixxi biss parti żgħira ħafna tat-trasport ta’ NorthLink 2 (1,6 %) u parti iżgħar tad-dħul ta’ NorthLink 2 (0,5 %). Id-dħul li NorthLink 2 tilfet fuq bejgħ ta’ biljetti bħala konsegwenza tal-iskontijiet (meta tiġi injorata d-domanda addizzjonali possibbli ġġenerata mill-iskontijiet) huwa limitat ħafna (74). Fl-aħħarnett, Pentland Ferries ma kenitx kapaċi turi, permezz ta’ ċifri konkreti, li ġiet milquta finanzjarjament minn din l-iskema ta’ skont. Konsegwentement, il-Kummissjoni tikkunsidra li m’hemmx bażi soda għal allegazzjonijiet kontra NorthLink 2 li permezz tagħhom tista’ tiġi akkużata li adottat imġiba antikompetittiva jew li juru li l-kompetizzjoni ġiet affettwata minħabba din l-iskema ta’ skont.

(358)

Barra minn hekk, parti interessata sostniet ukoll li NorthLink 2 qed toffri akkomodazzjoni Bed & Breakfast f’Orkney (meta l-bastiment ikun wieqaf matul il-lejl) bħala attività kummerċjali b’rati ta’ telf, u li dan qed jaffettwa lill-fornituri tal-qasam tas-servizzi Bed & Breakfast fil-lukandi (75). Għalkemm din il-kwistjoni ma tqajmitx fid-deċiżjoni li tinfetaħ il-proċedura ta’ investigazzjoni formali, ma ġiet provduta l-ebda prova konkreta li turi li l-prezzijiet ta’ NorthLink 2 għal dan is-servizz huma prezzijiet b’rati ta’ telf jew li dan is-servizz qed jaffettwa d-dħul ta’ operaturi tal-qasam tas-servizzi Bed & Breakfast fil-lukandi b’mod negattiv. Barra minn hekk, il-prezzijiet għall-akkomodazzjoni fuq il-bastimenti u l-ispejjeż għall-forniment ta’ akkomodazzjoni bħal din ma jistgħux jiġu mqabbla direttament mal-prezzijiet għall-akkomodazzjoni fil-lukandi u mal-ispejjeż rispettivi. Konsegwentement, il-Kummissjoni tikkunsidra li m’hemmx bażi soda biex jiġi allegat li NorthLink 2 adottat imġiba antikompetittiva jew li ħolqot tfixkil serju tal-kompetizzjoni fir-rigward ta’ dan is-servizz. Fi kwalunkwe każ, kull distorsjoni possibbli tal-kompetizzjoni li tista’ seħħ mhux se jkollha effett fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri minħabba li sseħħ biss f’Orkney.

(359)

Minbarra li tevalwa l-proporzjonalità tal-għajnuna fil-passat, il-Kummissjoni għandha wkoll tivverifika jekk id-dispożizzjonijiet tal-offerta ta’ kuntratt ta’ servizz pubbliku joffrux garanziji suffiċjenti biex jiġi żgurat li ma jkun hemm l-ebda kumpens żejjed jew imġiba antikompetittiva fil-ġejjieni.

(360)

Kif imsemmi hawn fuq (76), l-offerta pubblika twettqet b’mod miftuħ u trasparenti.

(361)

Fil-fehma tal-Kummissjoni, id-dispożizzjonijiet tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku huma xierqa biex jiġi evitat li jingħata kumpens żejjed għat-twettiq tal-obbligi ta’ servizz pubbliku. Il-kumpens huwa limitat għall-ispejjeż tal-operat (inkluż qligħ raġonevoli) meta minnu jitnaqqas id-dħul mill-operat. L-ispejjeż eliġibbli għall-kumpens huma definiti b’mod ċar anki fil-kuntratt ta’ servizz pubbliku.

(362)

Jeżisti mekkaniżmu ta’ treġġigħ lura li jrodd lura l-parti l-kbira ta’ kwalunkwe kumpens żejjed lill-awtoritajiet Skoċċiżi. Huwa biss ammont żgħir li ma jingħatax lura. Pereżempju, jekk il-kumpens żejjed ikun ta’ GBP 1000000 NorthLink 2 tkun intitolata li żżomm biss GBP 275 000 minnhom. F’każ li l-kumpens żejjed ikun ta’ GBP 10 miljun, CalMac tkun intitolata li żżomm biss GBP 725 000 minnhom. Dawn l-ammonti huma limitati ħafna u huma konformi mad-definizzjoni ta’ “qligħ raġonevoli” stipulata fil-Qafas SGEI (punt 18) (77). Għalkemm il-Qafas SGEI ma japplikax għal dan il-każ, il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-ammonti ta’ kumpens żejjed possibbli li jistgħu jinżammu minn NorthLink 2 huma limitati ħafna u li dawn huma proporzjonali mal-ammonti ta’ kumpens.

(363)

Barra minn hekk, il-marġni ta’ profitt previst fil-kuntratt ta’ servizz pubbliku jirriżulta minn proċedura ta’ rkant kompetittiva u b’hekk jiġi żgurat li dan il-marġni huwa stabbilit f’livell raġonevoli.

(364)

Fil-kuntratt ta’ servizz pubbliku hemm ukoll klawsola li tiżgura li, f’każ li l-fornitur tas-servizz pubbliku jirċievi appoġġ pubbliku ieħor minn sorsi oħra, l-għotja stipulata skont it-termini tal-kuntratt titnaqqas kif xieraq.

(365)

Bħala konklużjoni, il-kuntratt ta’ servizz pubbliku jinkludi salvagwardji biżżejjed kontra l-kumpens żejjed għat-twettiq tal-obbligi ta’ servizz pubbliku.

(366)

Minbarra l-kwistjoni tal-kumpens żejjed, il-Kummissjoni evalwat ukoll, fid-dawl tal-ilmenti li rċeviet dwar dan l-aspett, jekk il-kuntratt ta’ servizz pubbliku jinkludix salvagwardji biżżejjed biex jiġi evitat li Northlink 2 tadotta mġiba anti-kompettitiva li tista’ tikkawża distorsjoni bla bżonn tal-kompetizzjoni. Dan ikun il-każ, pereżempju, li kieku NorthLink 2 kellha tkun dejjem f’pożizzjoni li tippermettilha li toffri prezzijiet irħas minn dawk tal-kompetituri tagħha, biex b’hekk twarrabhom mis-suq.

(367)

Il-kuntratt ta’ servizz pubbliku jistabbilixxi kondizzjonijiet stretti dwar il-prezzijiet tal-biljetti. Huwa jimponi konsultazzjoni mal-awtoritajiet Skoċċiżi fejn il-prezzijiet jiġu riveduti. B’mod partikolari, NorthLink 2 tkun qed tikser id-dispożizzjonijiet tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku li kieku kellha tnaqqas il-prezzijiet b’mod unilaterali u mhux ġustifikat biex twarrab il-kompetituri eżistenti mis-suq jew biex tneħħi kull possibbiltà li kompetituri potenzjali jidħlu fis-suq. Barra minn hekk, NorthLink 2 ma tkun tista’ tieħu l-ebda kumpens addizzjonali għal tnaqqis fid-dħul li jirriżulta minn skontijiet jew tnaqqis fil-prezzijiet stabbiliti fl-iskeda tat-tariffi ppubblikata. Dan jevita wkoll li tiġi adottata mġiba possibbilment anti-kompettitiva.

(368)

Possibbiltà oħra ta’ distorsjoni tas-suq tkun jekk il-fornitur tas-servizz pubbliku jkun jista’ jimmodifika jew iżid b’mod sinifikanti, minn jeddu, l-offerta tiegħu ta’ servizz pubbliku, pereżempju billi jżid rotot ġodda jew inaqqas il-frekwenzi b’mod sinifikanti. Jekk NorthLink 2 tkun awtomatikament eliġibbli għal aktar kumpens għal dawn is-servizzi miżjuda, tista’ tiġi kkawżata distorsjoni bla bżonn tal-kompetizzjoni lil hinn minn dak li jista’ jiġi aċċettat b’mod raġonevoli bħala kontroparti għat-twettiq tal-obbligi ta’ servizz pubbliku.

(369)

Il-kuntratt ta’ servizz pubbliku jipprovdi b’mod espliċitu għal konsultazzjoni u approvazzjoni minn qabel mill-Ministri Skoċċiżi qabel ma jsiru aġġustamenti sinifikanti fl-iskedi ppubblikati, fil-frekwenzi jew fis-servizzi li jkunu ġew miftiehma.

(370)

Fil-kuntratt ta’ servizz pubbliku hemm ukoll dispożizzjonijiet speċifiċi li jipprojbixxu l-fornitur tas-servizz pubbliku milli jagħmel sussidjar inkroċjat bejn l-attivitajiet tiegħu ta’ servizz pubbliku u dawk li mhumiex ta’ servizz pubbliku, filwaqt li jeħtieġu li t-tranżazzjonijiet kollha bejn NorthLink 2 u s-sussidjarji tagħha jsiru skont il-prinċipju ta’ arm’s length.

(371)

Il-biċċa l-kbira tal-attivitajiet ta’ NorthLink 2 jaqgħu fl-ambitu tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku. Madankollu, sabiex tiġi żgurata t-trasparenza, għandu jkun hemm separazzjoni tal-kontijiet bejn l-attivitajiet tagħha ta’ servizz pubbliku u dawk l-attivitajiet tagħha li mhumiex ta’ servizz pubbliku jew li huma attivitajiet kummerċjali b’konformità mad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva dwar it-Trasparenza

(372)

Skont it-termini tal-kuntratt ta’ servizz pubbliku, NorthLink 2 għandha tippreżenta rapport, darba fis-sena, dwar l-ispejjeż reali relatati mal-provvista tal-kompiti ta’ servizz pubbliku. Din id-“Dikjarazzjoni ta’ Eżitu Reali” tifred l-ispejjeż relatati mas-servizz pubbliku mill-attivitajiet l-oħra ta’ NorthLink 2. B’hekk jiġi żgurat li l-ammonti ta’ fondi pubbliċi mogħtija lil CalMac u l-użu ta’ dawn il-fondi jiġu separati b’mod ċar mill-attivitajiet l-oħra ta’ NorthLink 2. Il-kuntratt ta’ servizz pubbliku jipprovdi espliċitament għall-bżonn li jinżammu sistemi ta’ kontabilità ċari, separati u trasparenti għall-finanzjament u t-tħaddim tal-attivitajiet ta’ servizz pubbliku.

(373)

Sabiex jiġi żgurat li l-ispejjeż relatati mat-twettiq tal-attivitajiet tas-servizz pubbliku jiġu separati b’mod ċar mill-ispejjez relatati ma’ attivitajiet oħra, huwa wkoll meħtieġ li tiġi stabbilita sistema xierqa għall-allokazzjoni ta’ spejjeż li huma komuni għaż-żewġ tipi ta’ attivitajiet.

(374)

Il-kuntratt ta’ servizz pubbliku jinkludi rendikont dettaljat tal-ispejjeż kollha li huma ammissibbli għall-kumpens. Minbarra l-għotja għad-defiċit, li hija maħsuba biex tkopri l-ispejjeż operattivi kollha relatati mat-tħaddim tas-servizz pubbliku (pereżempju l-ispejjeż marbuta mal-persunal u l-ekwipaġġ, il-karburant, ħlasijiet relatati mat-traffiku fit-terminals, mas-sistema tal-biljetti, mal-assikurazzjoni, eċċ), huma previsti finanzjamenti supplimentari biex ikopru żidiet mhux mistennija fil-prezzijiet tal-karburant u nfiq ta’ kapital b’konnessjoni mal-akkwist ta’ assi għall-provvista tas-servizz pubbliċi miftiehma. L-ispejjeż kollha koperti mill-għotja għad-defiċit huma kwantifikati b’mod preċiż fix-xenarju ta’ Każ ta’ Bażi, filwaqt li l-kondizzjonijiet għall-applikazzjoni u għad-determinazzjoni tas-supplimenti possibbli tal-karburant u tas-supplimenti ta’ kapital huma definiti b’mod preċiż fil-kuntratt ta’ servizz pubbliku.

(375)

Għalhekk, li l-kuntratt ta’ servizz pubbliku huwa ċar biżżejjed rigward l-allokazzjoni tal-ispejjeż bejn l-attivitajiet ta’ servizz pubbliku u dawk li mhumiex marbuta mas-servizz pubbliku.

(376)

F’dan il-kuntest, il-Kummissjoni tinnota b’mod pożittiv li l-awtoritajiet tar-Renju Unit beħsiebhom iżommu konsultazzjonijiet pubbliċi mal-partijiet interessati kull meta jsiru bidliet sostanzjali fl-obbligi ta’ servizz pubbliku ta’ NorthLink 2 għar-rotot tal-Gżejjer tat-Tramuntana. Huma jeħtieġu wkoll li NorthLink 2 tippreżenta kontijiet separati tal-qligħ u t-telf għal attivitajiet ta’ servizz pubbliku u għal attivitajiet kummerċjali li jibdew fis-sena finanzjarja 2009-2010 u beħsiebhom jinkludu rekwiżiti bħal dawn fil-kuntratti kollha ta’ servizz pubbliku għal servizzi tal-laneċ fil-gżejjer tat-Tramuntana.

(377)

L-obbligi ta’ servizz pubbliku imposti fuq NorthLink 1 ġew definiti b’mod ċar u ngħataw b’mod xieraq. L-għajnuna mill-Istat mogħtija lil NorthLink 1 matul il-perjodu 2002-2006 ma servietx ta’ kumpens żejjed lill-kumpanija għall-provvista tal-kompiti ta’ servizz pubbliku li ngħatawlha. Barra minn hekk, m’hemmx evidenza biżżejjed li turi li ġiet adottata mġiba antikompetittiva li setgħet żiedet l-ispejjeż b’mod artifiċjali, biex b’hekk tiġi kkawżata distorsjoni fil-kompetizzjoni.

(378)

Għalhekk, l-għajnuna mill-Istat mogħtija lil NorthLink 1 matul il-perjodu 2002-2006 hija kompatibbli mal-Artikolu 86(2) tat-Trattat.

(379)

L-għajnuna mill-Istat mogħtija lil NorthLink 2 s’issa ma servietx ta’ kumpens żejjed lill-kumpanija għall-provvista tal-kompiti ta’ servizz pubbliku li ngħatawlha. Barra minn hekk, m’hemmx evidenza biżżejjed li turi li ġiet adottata mġiba antikompetittiva li setgħet żiedet l-ispejjeż b’mod artifiċjali, biex b’hekk tiġi kkawżata distorsjoni mhux ġustifikata fil-kompetizzjoni.

(380)

L-SGEI għall-operat tar-rotot tal-Gżejjer tat-Tramuntana hija definita b’mod ċar u ġiet debitament fdata lil NorthLink 2. Hemm salvagwardji biżżejjed biex jiżguraw li l-kumpens mogħti lil NorthLink 2 huwa proporzjonali għall-obbligi tagħha ta’ servizz pubbliku. B’hekk, l-għajnuna mill-Istat mogħtija lil NorthLink 2 għall-operat ta’ dawk ir-rotot hija kompatibbli mal-Artikolu 86(2) tat-Trattat tal-KE.

(381)

Fuq il-bażi ta’ dak li ġie stabbilit, ġie konkluż li l-għajnuna mill-Istat mogħtija lil CalMac għall-operat tar-rotot kollha tal-Gżejjer tal-Punent, bl-eċċezzjoni tar-rotta Gourock-Dunoon, hija għajnuna eżistenti li hija kompatibbli mal-Artikolu 86(2) tat-Trattat.

(382)

Rigward ir-rotta Gourock-Dunoon, skont l-Artikolu 19 tar-Regolament Proċedurali, il-Kummissjoni tirreġistra l-aċċettazzjoni, mill-awtoritajiet tar-Renju Unit, tal-miżuri xierqa li pproponiet skont l-Artikolu 18 tar-Regolament Proċedurali u tikkunsidra li, jekk il-miżuri xierqa jiġu implimentati b’mod korrett skont kif ġie deskritt hawn fuq, il-miżura ta’ għajnuna eżistenti titqies bħala li hija konformi mal-Artikolu 86(2) tat-Trattat. Ir-Renju Unit huwa obbligat li jagħti bidu għall-proċeduri meħtieġa għat-tnedija ta’ offerta pubblika għal din ir-rotta qabel tmiem l-2009. Il-kuntratt sussegwenti ta’ servizz pubbliku għandu jibda tmiem Ġunju tal-2011. L-implimentazzjoni tal-miżuri xierqa deskritti hawn fuq se tiġi sorveljata mill-qrib mill-Kummissjoni, u r-Renju Unit huwa mitlub li jinforma lill-Kummissjoni dwar il-passi kollha meħuda fil-proċess ta’ implimentazzjoni fuq bażi regolari.

(383)

Il-Kummissjoni hija tal-fehma li l-għajnuna mill-Istat mogħtija lil NorthLink 1 u lil NorthLink 2 għall-operat tar-rotot tal-gżejjer tat-Tramuntana fil-perjodi 2002-2006 u 2007-2009 rispettivament hija kompatibbli mal-Artikolu 86(2) tat-Trattat.