EUR-Lex Access to European Union law

Back to EUR-Lex homepage

This document is an excerpt from the EUR-Lex website

Document 32016H1318

Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2016/1318 tad-29 ta' Lulju 2016 dwar il-linji gwida għall-promozzjoni ta' binjiet b'użu ta' enerġija qrib iż-żero u l-aħjar prattiki biex jiġi żgurat li, sal-2020, il-binjiet ġodda kollha jkunu binjiet b'użu ta' enerġija qrib iż-żero

C/2016/4392

OJ L 208, 2.8.2016, p. 46–57 (BG, ES, CS, DA, DE, ET, EL, EN, FR, HR, IT, LV, LT, HU, MT, NL, PL, PT, RO, SK, SL, FI, SV)

ELI: http://data.europa.eu/eli/reco/2016/1318/oj

2.8.2016   

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

L 208/46


RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUMMISSJONI (UE) 2016/1318

tad-29 ta' Lulju 2016

dwar il-linji gwida għall-promozzjoni ta' binjiet b'użu ta' enerġija qrib iż-żero u l-aħjar prattiki biex jiġi żgurat li, sal-2020, il-binjiet ġodda kollha jkunu binjiet b'użu ta' enerġija qrib iż-żero

IL-KUMMISSJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidrat it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 292 tiegħu,

Billi:

(1)

Il-bini huwa fil-qalba tal-politika tal-effiċjenza enerġetika tal-UE, minħabba li dan jikkostitwixxi qrib l-40 % (1) tal-konsum aħħari tal-enerġija.

(2)

L-importanza tas-settur tal-bini għat-titjib fl-effiċjenza tal-enerġija ġiet enfasizzata fil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea dwar l-effiċjenza enerġetika u l-kontribut tagħha għas-sigurtà tal-enerġija u l-qafas 2030 għall-politika dwar il-klima u l-enerġija (2) u fil-Komunikazzjoni tagħha dwar qafas strateġiku għal unjoni tal-enerġija reżiljenti b'politika dwar it-tibdil fil-klima li tħares 'il quddiem (3).

(3)

L-implimentazzjoni sħiħa u t-tisħiħ tal-leġislazzjoni eżistenti tal-enerġija huma rikonoxxuti bħala l-ewwel prijorità fl-istabbiliment tal-Unjoni tal-Enerġija.

(4)

Id-Direttiva dwar ir-rendiment tal-bini fl-użu tal-enerġija hi l-istrument legali prinċipali li jindirizza l-effiċjenza enerġetika tal-bini fil-kuntest tal-miri tal-2020 għall-effiċjenza enerġetika.

(5)

L-Artikolu 9 tad-Direttiva jistipula objettiv speċfiku li, sa tmiem l-2020, kull bini ġdid għandu jkollu ħtiġijiet enerġetiċi baxxi ħafna jew qrib żero. Il-ħtiġijiet enerġetiċi baxxi ħafna jew qrib żero għandhom fil-parti l-kbira tagħhom jiġu koperti minn sorsi ta' enerġija rinovabbli.

(6)

Hija meħtieġa leġiżlazzjoni nazzjonali li tittrasponi r-rekwiżiti tal-Artikolu 9(1) biex jiġi żgurat li sal-31 ta' Diċembru 2020 il-bini ġdid kollu jkun bini li juża qrib żero enerġija. L-istess mira ta' enerġija qrib żero iżda bi skadenza iqsar sal-31 ta' Diċembru 2018 tapplika għal bini ġdid li huwa proprjetà ta' awtoritajiet pubbliċi u okkupat minnhom. Din għandha toħloq qafas legali nazzjonali trasparenti għall-operaturi ekonomiċi fir-rigward tar-rekwiżiti għall-prestazzjoni tal-enerġija ta' bini ġdid sa tmiem l-2020.

(7)

B'mod parallel għal rekwiżiti għal bini ġdid, id-Direttiva tistipula li l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu politiki ta' appoġġ biex jistimulaw ir-rinnovazzjoni ta' stokks ta' bini eżistenti lejn il-mira li dan jibda juża livelli ta' enerġija qrib żero.

(8)

Il-Kummissjoni ħarġet rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill fuq il-progress mill-Istati Membri lejn bini li juża qrib żero enerġija (4). Aktar tagħrif inġabar mill-Istati Membri bħala parti mill-obbligi ta' rapportar tagħhom dwar is-suġġett.

(9)

Il-progress mill-Istati Membri tjieb bil-mod iżda għandu jitħaffef. Għalkemm żdiedu l-miżuri li jappoġġaw it-tkattir ta' bini li juża qrib żero enerġija fil-livell nazzjonali, l-Istati Membri għandhom iżidu l-isforzi tagħhom biex jiżguraw li kull bini ġdid ikun bini li juża qrib żero enerġija sad-dati fil-mira fid-Direttiva.

(10)

Id-Direttiva dwar il-prestazzjoni tal-enerġija tal-bini attwalment qed tiġi riveduta. Il-prinċipji għal bini li juża qrib żero enerġija huma wieħed mill-pilastri tad-Direttiva attwali u mistennija li jsiru n-norma għal bini ġdid mill-2020. Ir-reviżjoni għandha tivvaluta jekk se jkunux se jiġu meħtieġa miżuri addizzjonali għall-2030. L-iżvilupp ta' politiki u approċċi ġodda għandu jissejjes fuq sisien sodi. Huwa importanti li r-rekwiżiti għall-bini li juża qrib żero enerġija għall-2020 jiġu implimentati bis-sħiħ.

(11)

Dan isostnih ukoll l-Artikolu 9(4) tad-Direttiva, li jipprevedi li l-Kummissjoni tista' toħroġ rakkomandazzjoni dwar bini li juża qrib żero enerġija lill-Istati Membri,

ADOTTAT DIN IR-RAKKOMANDAZZJONI:

1.

L-Istati Membri għandhom isegwu l-linji gwida stipulati fl-Anness għal din ir-Rakkomandazzjoni. Is-segwiment ta' dawn il-linji gwida għandu jgħin sabiex, sal-31 ta' Diċembru 2020, il-bini kollu ġdid ikun bini li juża qrib żero enerġija, u se jgħin lill-Istati Membri jiżviluppaw pjanijiet nazzjonali biex jiżdied l-għadd ta' bini li juża qrib żero enerġija.

2.

Ir-Rakkomandazzjoni għandha tiġi ppubblikata f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.

Magħmul fi Brussell, id-29 ta' Lulju 2016.

Għall-Kummissjoni

Miguel ARIAS CAÑETE

Membru tal-Kummissjoni


(1)  Ara “Energy, transport and environment indicators, 2012 edition”, il-Kummissjoni Ewropea. Għall-finijiet ta' din l-istima, il-konsum aħħari tal-enerġija għad-djar u għas-setturi tas-servizzi ġie magħqud. Dan jinkludi, pereżempju, il-konsum tal-elettriku għal tagħmir iżda jeskludi l-konsum tal-enerġija f'bini industrijali.

(2)  SWD(2014) 255 finali.

(3)  Il-Pakkett dwar l-unjoni tal-enerġija COM(2015) 80 finali.

(4)  COM(2013) 483 finali/2.


ANNESS

1.   INTRODUZZJONI

Wara l-introduzzjoni tar-rekwiżiti tal-effiċjenza fil-kodiċijiet nazzjonali tal-bini, il-binjiet ġodda tal-lum saru jikkunsmaw biss nofs dak li kienu jikkunsmaw binjiet tipiċi tas-snin tmenin.

Id-Direttiva dwar ir-Rendiment tal-Bini fl-Użu tal-Enerġija (l-“EPBD” jew “id-Direttiva”) titlob li l-Istati Membri jistabbilixxu rekwiżiti minimi għar-rendiment fl-użu tal-enerġija ta' binjiet mibnijin ġodda u binjiet eżistenti li jkunu qed isirulhom xogħlijiet kbar ta' rinnovazzjoni. Minbarra dawn ir-rekwiżiti minimi, l-EPBD tistabbilixxi rekwiżit ċar għall-binjiet ġodda kollha li, sa tmiem id-deċennju, ikollhom ħtiġijiet enerġetiċi qrib iż-żero jew baxxi ħafna u li jikkwalifikaw bħala binjiet b'użu ta' enerġija qrib iż-żero (NZEB, nearly żero-energy buildings). Madankollu, l-istokk ta' binjiet eżistenti huwa qadim u ineffiċjenti u qiegħed jiġi rinnovat bil-mod wisq. B'konformità mal-EPBD, l-istokk tal-binjiet eżistenti għandu wkoll jiġi gradwalment ittrasformat għal standards simili.

L-implimentazzjoni u l-infurzar bis-sħiħ tal-leġiżlazzjoni eżistenti dwar l-enerġija huma rikonoxxuti bħala l-ewwel prijorità fl-istabbiliment tal-Unjoni tal-Enerġija (1). L-iżgurar li sal-31 ta' Diċembru 2020 (sentejn qabel għall-binjiet pubbliċi) il-binjiet ġodda kollha jkunu binjiet b'użu ta' enerġija qrib iż-żero, u l-appoġġ tat-trasformazzjoni tal-istokkijiet ta' binjiet eżistenti għall-istandards ta' NZEB, huma żewġ rekwiżiti kruċjali fil-qafas ġuridiku attwali.

2.   KUNTEST: ID-DISPOŻIZZJONIJIET TAL-EPBD DWAR L-NZEB

2.1.   Il-kunċett ta' NZEB

Skont l-Artikolu 2(2) tal-EPBD, NZEB “… tfisser bini li għandu rendiment tajjeb ħafna fl-użu tal-enerġija, kif determinat skont l-Anness I. L-enerġija qrib iż-żero jew l-ammont baxx ħafna ta' enerġija meħtieġa għandu jiġi fil-maġġor parti tiegħu minn sorsi ta' enerġija rinnovabbli, inkluż minn sorsi ta' enerġija rinnovabbli prodotta fuq il-post jew fil-qrib”.

L-ewwel parti tad-definizzjoni tistabbilixxi r-rendiment fl-użu tal-enerġija bħala l-element ta' definizzjoni li jagħmel bini “NZEB”. Dan ir-rendiment fl-użu tal-enerġija għandu jkun għoli ħafna u għandu jiġi ddeterminat skont l-Anness I tal-EPBD. It-tieni parti tad-definizzjoni tipprovdi l-prinċipji ta' gwida biex jinkiseb dan ir-rendiment għoli ħafna billi l-ammont ta' enerġija baxx li jirriżulta jiġi kopert f'livell sinifikattiv ħafna b'enerġija minn sorsi rinnovabbli.

Il-kunċett ta' NZEB jirrifletti l-fatt li l-enerġija rinnovabbli u l-miżuri tal-effiċjenza jaħdmu flimkien. Meta tkun preżenti fil-bini, l-enerġija rinnovabbli tnaqqas l-enerġija fornita netta. F'ħafna każijiet, l-enerġija rinnovabbli fuq il-post ma tkunx biżżejjed sabiex twassal għal-ħtiġijiet enerġetiċi għal qrib żero, mingħajr miżuri ulterjuri ta' effiċjenza fl-użu tal-enerġija jew tnaqqis sinifikattiv fil-fatturi tal-enerġija primarja għal sorsi ta' enerġija rinnovabbli mhux fuq il-post. Għaldaqstant, rekwiżiti ogħla u iktar stretti għal NZEB effiċjenti ħafna jixprunaw użu ikbar ta' rinnovabbli fuq il-post u għandhom jirriżultaw fl-adattament ta' fatturi tal-enerġija primarja għall-portaturi tal-enerġija mhux fuq il-post, filwaqt li jitqies il-kontenut ta' enerġija rinnovabbli.

Filwaqt li l-EPBD tistabbilixxi d-definizzjoni qafas ta' NZEBs, l-applikazzjoni dettaljata tagħha fil-prattika (eż. x'inhurendiment għoli ħafna fl-użu tal-enerġija” u xi jkun il-kontribut sinifikanti rrakkomandat ta' “enerġija minn sorsi rinnovabbli”) hija r-responsabbiltà tal-Istati Membri meta jittrasponu l-Artikolu 9 tad-Direttiva fis-sistemi ġuridiċi nazzjonali tagħhom.

2.1.1.   X'inhu r-rendiment fl-użu tal-enerġija ta' bini “b'użu ta' enerġija qrib iż-żero”?

Ir-rendiment fl-użu tal-enerġija huwa ddefinit (2) bħala “… l-ammont ta' enerġija meħtieġ sabiex tiġi sodisfatta d-domanda għall-enerġija assoċjata ma' użu tipiku tal-bini li jinkludi, fost l-oħrajn, l-enerġija użata għat-tisħin, it-tkessiħ, il-ventilazzjoni, l-ilma sħun u l-illuminazzjoni”. Ir-Regolament ta' delega tal-Kummissjoni (UE) Nru 244/2012 (3) u l-linji gwida li jakkumpanjawh (4) jipprovdu gwida siewja dwar kif wieħed jikkalkula r-rendiment fl-użu tal-enerġija ta' bini (5).

Skont l-Anness I(3) għar-Regolament, il-kalkolu tar-rendiment fl-użu tal-enerġija jibda bil-kalkolu tal-ħtiġijiet enerġetiċi  (6) finali għat-tisħin u t-tkessiħ, u jintemm bil-kalkolu tal-enerġija primarja netta. Id-“direzzjoni” tal-kalkolu tmur mill-ħtiġijiet tal-bini għas-sors (jiġifieri lejn l-enerġija primarja).

Skont l-EPBD, l-Istati Membri jistgħu jużaw il-fatturi tal-enerġija primarja nazzjonali tagħhom stess sabiex jittrasformaw l-enerġija fornuta finali f'enerġija primarja u jikkalkulaw ir-rendiment fl-użu tal-enerġija tal-bini.

L-użu tal-enerġija primarja għandu jiġi kkalkulat billi jintużaw fatturi tal-enerġija primarja speċifiċi għal kull portatur tal-enerġija (eż. elettriku, żejt għat-tisħin, bijomassa, tisħin u tkessiħ distrettwali). Il-linji gwida li jakkumpanjaw ir-Regolament Delegat jirrakkomandaw li jintuża l-istess fattur tal-enerġija primarja ta' 2.5 għall-elettriku fornut u għal dak esportat.

L-enerġija prodotta fuq il-post (użata fuq il-post jew esportata) tnaqqas il-ħtiġijiet ta' enerġija primarja assoċjata mal-enerġija fornuta.

L-għan aħħari tal-kalkolu tar-rendiment fl-użu tal-enerġija huwa li jkun stabbilit l-użu tal-enerġija annwali kumplessiv f'enerġija primarja netta, li jikkorrispondi għall-użu ta' enerġija għat-tisħin, it-tkessiħ, il-ventilazzjoni, l-ilma sħun u l-illuminazzjoni. Dan l-ibbilanċjar annwali huwa konsistenti mal-qafas attwali tal-EPBD. Madankollu, l-istudji jissuġġerixxu li jista' jkun hemm benefiċċji fil-kalkolu tal-bilanċi tal-enerġija f'intervalli iżgħar ta' żmien (eż. sabiex jiġu osservati l-effetti ta' kuljum u staġjonali) (7).

B'konformità mal-Artikolu 4(1), ir-rekwiżiti minimi għandhom iqisu l-kundizzjonijiet klimatiċi ġenerali fuq ġewwa ġenerali sabiex jevitaw effetti negattivi possibbli bħal ventilazzjoni inadegwata. Sabiex jiġi evitat id-deterjorament tal-kwalità tal-arja, tal-kumdità u tal-kundizzjonijiet tas-saħħa ta' ġewwa fl-istokk ta' binjiet Ewropej (8), l-approċċ pass, pass biex ir-rekwiżiti minimi tar-rendiment fl-użu tal-enerġija li jirriżultaw mill-implimentazzjoni ta' NZEB madwar l-Ewropa jsiru iktar stretti għandu jitwettaq flimkien ma' strateġiji adatti li jindirizzaw l-ambjent ta' ġewwa.

B'mod simili, l-istudji (9) jindikaw li spiss, binjiet ġodda u rinnovati ma jilħqux il-prestazzjonni ppjanata fl-użu tal-enerġija. Għandhom jiġu stabbiliti mekkaniżmi għall-kalibraġġ tal-kalkolu tar-rendiment fl-użu tal-enerġija mal-użu tal-enerġija attwali.

2.1.2.   Ir-relazzjoni bejn il-livelli kostottimali u ta' NZEB

L-EPBD tistabbilixxi sistema ta' valutazzjoni komparattiva (il-prinċipju ta' “kostottimalità”) sabiex tiggwida lill-Istati Membri fl-istabbiliment tar-rekwiżiti tar-rendiment fl-użu tal-enerġija li jinsabu fil-kodiċijiet nazzjonali jew reġjonali tal-bini, u sabiex jirriveduhom b'mod regolari. Skont l-EPBD, il-kostottimalità (10) tistabbilixxi l-livell minimu ta' ambizzjoni kemm għar-rinnovazzjoni ta' bini kif ukoll għal binjiet ġodda.

B'konformità mar-rekwiżiti kostottimali tal-Artikolu 5 tad-Direttiva, ir-rekwiżiti nazzjonali minimi ta' rendiment fl-użu tal-enerġija għandhom jiġu riveduti kull ħames snin u jissaħħu jekk ikunu b'mod sinifikattiv inqas ambizzjużi mil-livelli kostottimali nazzjonali.

Il-metodoloġija tal-kostottimalità tippermetti lill-Istati Membri jiddefinixxu l-medda ta' rekwiżiti ta' NZEB fl-2020. Dan jeħtieġ il-valutazzjoni u t-tqabbil tal-miżuri differenti tal-effiċjenza fl-użu tal-enerġija u l-enerġija rinnovabbli, kemm individwalment kif ukoll f'taħlita, bħala parti mill-pakketti ta' miżuri li jridu jiġu applikati għall-binjiet ta' referenza.

Għaldaqstant, sabiex jiddefinixxu u jilħqu l-livell ta' NZEB, l-Istati Membri jistgħu jużaw taħlitiet differenti ta' miżuri fir-rigward tal-iżolament jew miżuri oħrajn ta' effiċjenza enerġetika, l-inklużjoni ta' sistemi tekniċi ta' kostruzzjoni effiċjenti ħafna u l-użu ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli fuq il-post (11). Bħala parti mill-kalkoli kostottimali, l-Istati Membri jeħtieġ jistħarrġu l-kontribut ta' kull wieħed minn dawn it-tliet tipi ta' miżuri.

L-Istati Membri għandhom jiddefinixxu fatturi tal-enerġija primarja għal kull portatur tal-enerġija. Dawn il-fatturi tal-enerġija primarja jistgħu jkunu bbażati fuq valuri medji nazzjonali jew reġjonali, jew fuq valuri speċifiċi. Dawn il-fatturi għandhom iqisu l-kontenut ta' enerġija rinnovabbli tal-enerġija fornuta lill-bini, inkluż minn sorsi fil-qrib, sabiex is-sorsi tal-enerġija rinnovabbli fuq il-post u mhux fuq il-post ikunu fuq l-istess livell.

Ta' min jiftakar li, għall-parti l-kbira tal-binjiet il-ġodda, il-kunċett ta' binjiet b'użu ta' enerġija qrib iż-żero ser jibda japplika minn Jannar 2021 'il quddiem (għal binjiet pubbliċi ġodda minn Jannar 2019 'il quddiem). Sa dak iż-żmien, l-ispejjeż marbutin mat-teknoloġija aktarx li jkunu aktar baxxi b'reazzjoni għal swieq iktar maturi u volumi ikbar. Huwa għalhekk probabbli li l-livelli ta' NZEB ser jikkorrispondu mal-livell kostottimali għall-2020.

L-evidenza tissuġġerixxi li t-teknoloġiji eżistenti marbutin mal-iffrankar tal-enerġija, l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija u l-enerġiji rinnovabbli huma biżżejjed sabiex, flimkien, jilħqu mira adatta għal binjiet b'użu ta' enerġija qrib iż-żero (12). Ma ġietx identifikata diskrepanza teknoloġika li kieku riedet titneħħa sal-2021. L-analiżi tar-rapporti dwar il-kostottimalità meħtieġa mill-Artikolu 5 tal-EPBD tindika li huwa possibbli li tinkiseb tranżizzjoni mingħajr problemi bejn il-kostottimalità u l-NZEB (13).

Kull ċiklu tal-kostottimalità ta' ħames snin jippreżenta opportunità sabiex il-kisbiet fl-effiċjenza fl-użu tal-enerġija jiddaħħlu fil-kodiċijiet nazzjonali tal-bini hekk kif tinkiseb evidenza ta' teknoloġiji ġodda, u possibbiltà li jiġu emendati r-regoli dwar ir-rendiment tal-bini sabiex tonqos id-differenza għal livelli kostottimali. Wara l-2020, il-prinċipju ta' kostottimalità ser jippermetti li jsir titjib kontinwu tal-livell ta' ambizzjoni tar-rekwiżiti ta' NZEB għall-binjiet ġodda, bħala parti mir-reviżjoni regolari tal-kodiċijiet nazzjonali tal-kostruzzjoni għal binjiet ġodda u eżistenti.

2.1.3.   Kif jikkontribwixxu s-sorsi tal-enerġija rinnovabbli?

Objettiv importanti partikolari kien l-integrazzjoni tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli fl-implimentazzjoni nazzjonali ta' NZEB. Id-Direttiva 2009/28/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (14) dwar il-promozzjoni tal-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli tirrikjedi li l-Istati Membri jintroduċu fir-regolamenti u l-kodiċi tal-kostruzzjoni tagħhom miżuri adatti sabiex iżidu s-sehem ta' kull tip ta' enerġija minn sorsi rinnovabbli fis-settur tal-kostruzzjoni (15).

Dawn il-miżuri huma kumplimentari għar-rekwiżiti ta' NZEB fl-EPBD. Id-dispożizzjonijiet tal-EPBD naturalment jixprunaw l-użu tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli, b'mod partikolari fuq il-post peress li l-enerġija prodotta fuq il-bini tnaqqas l-enerġija primarja assoċjata mal-enerġija fornuta. B'dan il-mod, ir-rinnovabbli fuq il-post dejjem huma parti mill-kalkolu tar-rendiment fl-użu tal-enerġija tal-bini.

Filwaqt li bosta Stati Membri jeħtieġu sehem ta' enerġija rinnovabbli tal-enerġija primarja użata jew kontribut minimu ta' enerġija rinnovabbli f'kWh/(m2.y), oħrajn jużaw rekwiżit indirett bħal użu baxx ta' enerġija primarja mhux rinnovabbli li jista' jiġi ssodisfat biss jekk l-enerġija rinnovabbli tkun parti mill-kunċett tal-bini (16). Din il-flessibbiltà tippermetti l-adattament għaċ-ċirkostanzi nazzjonali u l-kundizzjonijiet lokali (tip ta' bini, klima, kostijiet għal teknoloġiji rinnovabbli u aċċessibbiltà komparabbli, tgħaqqid ottimali mal-miżuri fin-naħa tad-domanda, densità tal-bini, eċċ). L-iktar sistemi tal-enerġija rinnovabbli applikati spiss f'NZEB huma sistemi termiċi solari u PV fuq il-bini. Sorsi oħrajn tal-enerġija rinnovabbli użati f'dawn il-binjiet huma ġeotermiċi (minn pompi tas-sħana mill-art) u l-bijomassa.

Pereżempju, teknoloġiji tal-enerġija rinnovabbli bħal sistemi termiċi solari u PV huma iktar kosteffettivi fi klimi Mediterranji (ikkaratterizzati minn radjazzjoni solari ogħla) milli fi klimi oħrajn. Għaldaqstant, dawn it-teknoloġiji jista' jkollhom kontribut relattivament ogħla għal rekwiżiti iktar stretti ta' rendiment fl-użu tal-enerġija.

Fir-rigward tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli mhux fuq il-post, inklużi dawk fil-qrib bħal tisħin u tkessiħ distrettwali (17), is-sehem tal-enerġija rinnovabbli fit-taħlita ta' portaturi tal-enerġija (pereżempju fit-taħlita ta' netwerk tal-elettriku meta l-elettriku jkun il-portatur tal-enerġija) sejrin jaffettwaw ir-rendiment fl-użu tal-enerġija tal-bini permezz ta' fatturi tal-enerġija primarja. L-Istati Membri jużaw din il-flessibbiltà peress li ġeneralment jiġu osservati fatturi ferm differenti tal-enerġija primarja għal portaturi tal-enerġija differenti, u għall-biċċa l-kbira mis-sorsi u t-teknoloġiji tal-enerġija rinnovabbli b'mod partikolari (18).

2.2.   X'hemm bżonn li jkopru d-definizzjonijiet nazzjonali applikati ta' NZEB?

Il-biċċa l-kbira tal-Istati Membri (19) diġà jużaw indikatur tal-użu tal-enerġija primarja f'kWh/(m2.y) b'konformità mal-Anness I. Barra minn hekk, l-Istati Membri spiss jinkludu parametri oħrajn bħall-valuri-U tal-komponenti tal-envelopp tal-bini, l-enerġija netta u finali għat-tisħin u t-tkessiħ u l-emissjonijiet tad-CO2.

Madwar 60 % tal-Istati Membri stabbilew l-applikazzjoni dettaljata tagħhom tad-definizzjoni ta' NZEB f'dokument legali (eż. regolamenti dwar il-kostruzzjoni u digrieti dwar l-enerġija).

L-applikazzjoni dettaljata tal-Istati Membri fil-prattika tad-definizzjoni ta' binjiet b'użu ta' enerġija qrib iż-żero trid tinkludi indikatur numeriku ta' użu tal-enerġija primarja espress f'kWh/(m2.y) (20). Din l-applikazzjoni dettaljata għandha tkun inkluża fil-miżuri ta' traspożizzjoni nazzjonali jew fil-pjan nazzjonali għaż-żieda tan-numru ta' NZEB.

2.3.   Binjiet ġodda: skeda ta' żmien għall-miri ta' NZEB

L-Artikolu 9(1) tal-EPBD jirrikjedi lill-Istati Membri li

“… jiżguraw li:

(a)

sal-31 ta' Diċembru 2020, il-binjiet ġodda kollha għandhom ikunu binjiet b'użu ta' enerġija qrib iż-żero; u

(b)

wara l-31 ta' Diċembru 2018, binjiet ġodda okkupati mill-awtoritajiet pubbliċi u fil-pussess tagħhom għandhom ikunu binjiet b'użu ta' enerġija qrib iż-żero.”

Il-leġiżlazzjoni nazzjonali li tittrasponi r-rekwiżiti tal-Artikolu 9(1) teħtieġ li jkun fiha dispożizzjonijiet, miżuri jew politiki li jiżguraw li sal-31 ta' Diċembru 2020 il-binjiet ġodda kollha jkunu binjiet b'użu ta' enerġija qrib iż-żero. L-istess japplika għal binjiet pubbliċi ġodda okkupati u fil-pussess tas-settur pubbliku li jridu jkunu binjiet b'użu ta' enerġija qrib iż-żero sal-31 ta' Diċembru 2018.

Bil-għan li titħejja l-implimentazzjoni tal-Artikolu 9(1), il-pjanijiet nazzjonali għaż-żieda tan-numru ta' binjiet b'użu ta' enerġija qrib iż-żero kellhom jinkludu inter alia miri intermedji għat-titjib tal-prestazzjoi fl-użu tal-enerġija tal-binjiet ġodda sal-2015. Dawn il-miri jistgħu jirrelataw mal-perċentwal minimu ta' binjiet ġodda li jridu jkunu binjiet b'użu ta' enerġija qrib iż-żero, sa dik id-data.

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li r-rekwiżiti tal-Artikolu 9(1)(a) jintlaħqu sal-31 ta' Diċembru 2020 u l-31 ta' Diċembru 2018 għall-Artikolu 9(1)(b). Għad li dawn id-dati huma fil-futur, l-iskadenza għat-traspożizzjoni tal-Artikolu 9 kienet id- 9ta' Jannar 2013 (21). Sa din id-data, id-dispożizzjonijiet kollha ta' NZEB tal-Artikolu 9 kellhom ikunu riflessi fil-miżuri ta' traspożizzjoni nazzjonali. Tabilħaqq, perjodu twil bħal dan huwa neċessarju peress li l-ippjanar, il-kisba ta' permess u l-kostruzzjoni ta' bini jirrekjedu ħafna żmien.

L-istabbiliment ta' dawn il-miri fil-leġiżlazzjoni nazzjonali joħloq trasparenza dwar l-għanijiet politiċi u jagħti viżibilità lill-operaturi ekonomiċi u partijiet ikkonċernati oħrajn rigward ir-rekwiżiti futuri għar-rendiment fl-użu tal-enerġija tal-binjiet il-ġodda.

Barra minn hekk, l-Artikolu 9(1) jeħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li sad-dati rilevanti, “il-bini kollu jkun bini li juża kważi żero enerġija”. Għaldaqstant, ċittadini li jixtru binjiet jew appartamenti mibnijin ġodda fl-2021 jistennew li s-suq ikun evolva skont dawn il-miri, u li l-binjiet ikunu NZEBs.

L-esperjenza mis-settur tal-kostruzzjoni turi li ż-żmien ta' tmiem il-kostruzzjoni jew it-tlestija ta' bini jista' jkun inċert u jista' jġarrab dewmien. L-Istati Membri jridu jqisu fil-perjodu ta' validità tal-permessi tal-bini, it-tul tal-kostruzzjoni u t-tlestija tax-xogħlijiet tal-kostruzzjoni u l-miri fl-Artikolu 9(1) tal-EPBD sabiex jevitaw milli jonqsu milli jissodisfaw l-obbligu li jiżguraw li “il-bini kollu jkun bini li juża kważi żero enerġija sa Jannar 2021”.

2.4.   Il-politiki u l-miżuri għall-promozzjoni ta' NZEB

Skont l-Artikolu 9(1), l-Istati Membri għandhom ifasslu l-pjanijiet nazzjonali sabiex iżidu n-numru ta' NZEBs. L-elementi minimi li jridu jiddaħħlu fil-pjanijiet nazzjonali huma stabbiliti fl-Artikolu 9(3), kif ġej:

“Il-pjanijiet nazzjonali għandhom jinkludu, inter alia, l-elementi li ġejjin:

(a)

l-applikazzjoni dettaljata tal-Istat Membru fil-prattika tad-definizzjoni ta' bini li juża kważi żero enerġija, filwaqt li jirriflettu l-kundizzjonijiet nazzjonali, reġjonali jew lokali, u jinkludu indikatur numeriku tal-użu tal-enerġija primarja espressa kWh/m2fis-sena …;

(b)

miri intermedji għat-titjib tar-rendiment fl-użu tal-enerġija tal-binjiet ġodda, sal-2015 …;

(c)

informazzjoni dwar il-politiki u miżuri finanzjarji jew oħrajn (…) inklużi dettalji tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli f'binjiet ġodda u binjiet eżistenti li jkun qiegħed issirilhom rinnovazzjoni ewlenija fil-kuntest tal-Artikolu 13(4) tad-Direttiva 2009/28/KE u l-Artikoli 6 u 7 ta' din id-Direttiva.”

2.5.   L-appoġġ lit-trasformazzjoni ta' binjiet eżistenti lejn NZEB

L-EPBD tinkludi wkoll obbligi ta' NZEB relatati ma' binjiet eżistenti mingħajr dati mira jew obbligu li jiġu stabbiliti r-rekwiżiti minimi ta' rendiment fl-użu tal-enerġija. L-Artikolu 9(2) tal-EPBD jirrikjedi li l-Istati Membri “jsegwu l-eżempju mexxej tas-settur pubbliku, jiżviluppaw linji politiċi u jieħdu miżuri bħall-iffissar ta' miri sabiex jistimulaw t-trasformazzjoni ta' bini li jiġi rinnovat f'bini li juża kważi żero enerġija, u jinfurmaw lill-Kummissjoni b'dan fil-pjanijiet nazzjonali tagħhom …”.

L-appoġġ għat-trasformazzjoni tal-istokkijiet ta' binjiet eżistenti lejn NZEBs skont l-Artikolu 9(2) tal-EPBD għandu jinkludi bħala element iż-żieda tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli (Artikolu 9(3)(c)). Barra minn hekk, l-Artikolu 13(6) tad-Direttiva RES jirrikjedi li l-Istati Membri jippromwovu l-użu tat-tisħin u t-tkessiħ bl-enerġija rinnovabbli fil-kodiċijiet u r-regolamenti tal-kostruzzjoni tagħhom.

Għalhekk, l-Artikolu 9(2) għandu l-għan li jżid il-firxa tar-rinnovazzjoni billi jistabbilixxi politiki nazzjonali ta' appoġġ sabiex il-binjiet eżistenti jiġu mġeddin għal livelli ogħla ta' NZEB. L-obbligu fl-Artikolu 9(2) tal-EPBD huwa kkumplimentat minn strateġiji nazzjonali fit-tul dwar il-bini skont l-Artikolu 4 tad-Direttiva 2012/27/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (22) (EED), li għandhom jirriżultaw f'rati ikbar ta' rinnovazzjoni ikbar permezz tal-mobilizzazzjoni ta' finanzjament u investimenti fir-rinnovazzjoni tal-bini. Dawn l-istrateġiji ta' rinnovazzjoni fit-tul jiġbru flimkien l-elementi msemmijin hawn fuq tal-EED (rata ta' rinnovazzjoni) u tal-EPBD (firxa tar-rinnovazzjoni).

Id-definizzjoni qafas ta' NZEB fl-EPBD ma tagħmilx distinzjoni bejn binjiet ġodda u eżistenti. Distinzjoni bħal din tista' tqarraq bil-konsumatur, hekk ukoll jekk ikun hemm klassifikazzjonijiet separati taċ-Ċertifikazzjoni tar-Rendiment fl-Użu tal-Enerġija għal binjiet ġodda u eżistenti.

Għaldaqstant, “Tiġdid għal NZEB” ifisser tiġdid ta' qies li jippermetti li jiġu sodisfatti r-rekwiżiti ta' rendiment fl-użu tal-enerġija f'livell ta' NZEB. Dan ma jipprevjenix l-iskedi ta' żmien u l-appoġġ finanzjarju differenti għal binjiet eżistenti, b'rikonoxximent tal-perjodu itwal meħtieġ sabiex il-livelli ta' NZEB ikunu kostottimali fil-każ ta' binjiet eżistenti.

3.   PROGRESS MILL-ISTATI MEMBRI LEJN NZEB

3.1.   Definizzjonijiet nazzjonali ta' NZEB applikati

L-indikaturi numeriċi mhumiex komparabbli bejn l-Istati Membri għaliex jintużaw metodoloġiji differenti ta' kalkolu tar-rendiment fl-użu tal-enerġija (23). Ċerti Stati Membri estendew l-ambitu tal-indikatur numeriku billi inkludew użi tal-enerġija mhux obbligatorji, eż. l-użu tal-enerġija fl-apparati domestiċi. L-evidenza turi kif l-inklużjoni tal-illuminazzjoni u l-apparati domestiċi tista' tirriżulta f'soluzzjonijiet iktar ottimali, speċjalment għall-użu tal-elettriku (24).

B'din l-ispjegazzjoni, l-evidenza disponibbli (25) turi li fejn ġie stabbilit indikatur numeriku, ir-rekwiżiti jvarjaw ħafna minn 0 kWh/(m2.y) sa 270 kWh/(m2.y) (li tinkludi l-użu tal-enerġija fl-apparati domestiċi) u fil-parti l-kbira jingħataw bħala użu tal-enerġija primarja f'kWh/m2/y. Il-valuri aktar għoljin huma l-iktar għall-isptarijiet jew binjiet mhux residenzjali speċjalizzati oħrajn.

Għal binjiet residenzjali, il-biċċa l-kbira tal-Istati Membri għandhom l-għan li jkollhom użu tal-enerġija primarja li mhuwiex ogħla minn 50 kWh/(m2.y). L-użu massimu tal-enerġija primarja jvarja bejn 20 kWh/(m2.y) fid-Danimarka jew 33 kWh/(m2.y) fil-Kroazja (Littoral) u 95 kWh/(m2.y) fil-Latvja. Bosta pajjiżi (il-Belġju (Brussell), l-Estonja, Franza, l-Irlanda, is-Slovekkja, ir-Renju Unit, il-Bulgarija, id-Danimarka, il-Kroazja (Kontinentali), Malta, is-Slovenja) jimmiraw lejn 45 jew 50 kWh/(m2.y) (26).

Fir-rigward tas-sehem tal-enerġija rinnovabbli, ir-rappurtar huwa kemxejn varjat, bi ftit pajjiżi biss li jiddefinixxu perċentwal minimu speċifiku u l-maġġoranza jagħmlu dikjarazzjonijiet kwalitattivi.

Ebda Stat Membru ma għadu rrapporta xi reġim leġiżlattiv għaliex ma applikax ir-rekwiżiti ta' NZEB f'każijiet speċifiċi u ġustifikabbli li fihom l-analiżi tal-kost-benefiċċju tul iċ-ċiklu tal-ħajja ekonomiku tal-bini inkwistjoni tkun negattiva, kif permess taħt l-Artikolu 9(6) tal-EPBD.

3.2.   Il-politiki u l-miżuri għall-promozzjoni ta' NZEB

Valutazzjoni tal-qagħda attwali f'Ottubru 2014 (27) uriet li l-Istati Membri rrappurtaw firxa wiesgħa ta' politiki u miżuri b'appoġġ tal-objettivi tal-NZEB fil-pjanijiet nazzjonali tagħhom u l-Pjanijiet ta' Azzjoni Nazzjonali għall-Effiċjenza Enerġetika, għad li spiss mhuwiex ċar kemm dawn il-miżuri huma mmirati b'mod speċiiku għal NZEB. Meta mqabbel mas-sitwazzjoni rrappurtata fir-rapport tal-Kummissjoni tal-2013 dwar il-progress (28), in-numru ta' politiki u miżuri rrappurtati mill-Istati Membri żdied.

Iktar minn żewġ terzi tal-Istati Membri għandhom politiki u miżuri fis-seħħ fil-kategoriji ta' sensibilizzazzjoni u edukazzjoni, tisħiħ tar-regolamenti dwar il-bini u ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija. L-istrumenti finanzjarji u l-miżuri ta' appoġġ, inklużi, eż. politiki dwar inċentivi, self b'rata tal-imgħax imnaqqsa, eżenzjonijiet mit-taxxa, bonusijiet enerġetiċi għal individwi privati, skemi ta' għotjiet għall-installazzjoni tal-enerġija rinnovabbli, gwida u finanzjament għal popolazzjonijiet f'riskju u rati tal-imgħax issussidjati għall-ipoteki għal djar effiċjenti fl-użu tal-enerġija, huma enfasi oħra għall-promozzjoni ta' NZEB.

Il-biċċa l-kbira tal-politiki u l-miżuri rrappurtati mill-Istati Membri japplikaw għal binjiet pubbliċi wkoll. L-ambitu tal-miżuri għal binjiet pubbliċi jvarja b'mod sostanzjali bejn l-Istati Membri, minn binjiet tal-gvern ċentrali biss sal-binjiet kollha ta' proprjetà pubblika jew il-binjiet kollha użati għal skopijiet pubbliċi. Ċerti Stati Membri għandhom miżuri speċifiċi għal binjiet pubbliċi wkoll. Fil-parti l-kbira, dawn huma kampanji ta' monitoraġġ (eż. “NRClick” hija sistema tal-kontabilità enerġetika għat-tqabbil ta' muniċipalitajiet differenti fil-Belġju) u proġetti ta' wiri (eż. fil-Ġermanja, il-Bini b'użu ta' enerġija qrib iż-żero għall-Aġenzija Ambjentali Federali (Umweltbundesamt)).

Fl-2015 tħejjiet ħarsa ġenerali wiesgħa madwar l-UE tal-istatus tal-pjanijiet nazzjonali għal NZEB (29). Din l-analiżi reċenti tikkonferma l-progress sostnut, kemm fil-kwantità kif ukoll fil-kwalità tal-miżuri nazzjonali għall-promozzjoni ta' NZEB, inkluża l-applikazzjoni ddettaljata tad-definizzjoni, il-miri intermedji sal-2015 u politiki finanzjarji u oħrajn. Dan ir-rapport jidentifika bosta oqfsa politiċi eżemplari jew pijuniera.

Ċerti Stati Membri stmaw il-benefiċċji tal-implimentazzjoni ta' NZEB. Sejrin jinħolqu impjiegi full time ġodda: bejn 649 u 1 180 fil-Bulgarija, bejn 4 100 u 6 200 fil-Polonja, bejn 1 390 u 2 203 fir-Rumanija. Il-Bulgarija qiegħda tistenna investimenti addizzjonali ta' bejn EUR 38 u 69 miljun, il-Polonja bejn EUR 240 u EUR 365 miljun, u r-Rumanija bejn EUR 82 u 130 miljun. Ir-rekwiżiti minimi għall-enerġija primarja huma previsti għal bejn 70 kWh/m2/y (il-Bulgarija u l-Polonja) u 100 kWh/m2/y (ir-Rumanija) fl-2015, iżda sejrin isiru bejn 30 kWh/m2/y u 50 kWh/m2/y fl-2020. Il-perċentwal ta' enerġija rinnovabbli sejjer jgħaddi minn 20 % fl-2015 għal 40 % fl-2020. L-emissjonijiet ta' CO2 sejrin jgħaddu minn 8-10 kgCO2/m2/y għal 3-7 kgCO2/m2/y fl-2020.

L-istudji riċenti jissuġġerixxu li t-tnaqqis fl-użu tal-enerġija ta' 80 % jew iktar huma ekonomikament vijabbli f'binjiet NZEB ġodda fl-Ewropa, għad li t-taħlita tal-miżuri magħżulin tvarja ħafna skont il-klima. Ir-riżultati juru kif approċċ wisa' għall-effiċjenza flimkien ma' miżuri rinnovabbli huwa fattibbli madwar l-UE, b'kostijiet differenti (30).

4.   RAKKOMANDAZZJONIJIET

4.1.   L-applikazzjoni tad-definizzjoni ta' NZEB fil-prattika: l-ambizzjoni ta' livell ta' NZEB ta' rendiment fl-użu tal-enerġija meta hija baxxa wisq?

Din it-taqsima tipprovdi l-prinċipji u l-fatturi ġenerali li l-Istati Membri huma rrakkomandati li jqisu meta jiżviluppaw id-definizzjoni ta' NZEB li għandha tiħi applikata fil-livell nazzjonali, b'konformità mal-EPBD.

Ma jistax ikun hemm livell uniku ta' ambizzjoni għal NZEB madwar l-UE. Hemm bżonn ta' flessibbiltà għall-impatt tal-kundizzjonijiet klimatiċi fuq il-ħtiġijiet ta' tisħin u tkessiħ u fuq il-kosteffettività tal-pakketti tal-miżuri tal-effiċjenza enerġetika u tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli.

Minkejja dan, it-termini “qrib iż-żero” jew “ammont baxx ħafna” ta' enerġija introdotti mill-EPBD jipprovdu indikazzjonijiet dwar il-firxa u l-limiti ta' diskrezzjoni tal-Istati Membri. Id-definizzjonijiet ta' NZEB għandhom jimmiraw lejn bilanċ tal-enerġija kważi perfett.

Il-livell ta' NZEB għal binjiet ġodda ma jistax ikun inqas (inqas strinġenti) mil-livell kostottimali tal-2021 li sejjer jiġi kkalkolat skont l-Artikolu 5 tad-Direttiva. Il-livell kostottimali huwa l-livell minimu ta' ambizzjoni għar-rendiment ta' NZEB. Il-livell ta' NZEB tar-rendiment fl-użu tal-enerġija għal binjiet ġodda sejjer jiġi stabbilit mill-aħjar teknoloġija li hija disponibbli u introdotta sew fis-suq f'dak iż-żmien, l-aspetti finanzjarji u kunsiderazzjonijiet legali u politiċi fil-livell nazzjonali.

L-istabbiliment ta' punti ta' riferiment numeriċi għall-indikaturi tal-użu tal-enerġija primarja ta' NZEB, fil-livell tal-UE, huwa l-iktar siewi meta l-valuri li jkunu jridu jitqabblu ma' dawn il-punti ta' riferiment jirriżultaw minn metodoloġiji ta' kalkolu trasparenti. Bħalissal-istandards (31) qegħdin jiġu ffinalizzati sabiex ikunu jistgħu jitqabblu b'mod trasparenti l-metodoloġiji ta' kalkolu nazzjonali u reġjonali.

Fid-dawl ta' dawn il-kunsiderazzjonijiet, normalment jiġu pprovduti punti ta' riferiment f'termini ta' ħtiġijiet ta' enerġija. Ir-raġunijiet sottostanti huma l-fatt li l-ħtiġijiet ta' enerġija huma l-punt ta' tluq għall-kalkolu tal-enerġija primarja u, għalhekk, livell baxx ħafna ta' ħtieġa ta' enerġija għat-tisħin u t-tkessiħ huwa prekundizzjoni vitali għal binjiet b'użu ta' enerġija primarja qrib iż-żero. Ħtiġijiet baxxi ħafna ta' enerġija huma prekundizzjoni sabiex jinkiseb sehem sinifikattiv ta' enerġija minn sorsi tal-enerġija rinnovabbli u enerġija primarja qrib iż-żero.

Bi projjezzjoni tal-prezzijiet u t-teknoloġiji tal-2020, il-punti ta' riferiment għar-rendiment fl-użu tal-enerġija ta' NZEB huma fil-firxiet li ġejjin għaż-żoni klimatiċi differenti tal-UE (32):

 

Mediterranji:

Uffiċċji: 20-30 kWh/(m2.y) tal-enerġija primarja netta, tipikament bi 80 — 90 kWh/(m2.y) ta' użu tal-enerġija primarja kopert b'60 kWh/(m2.y) ta' sorsi rinnovabbli fuq il-post;

Dar ġdida ta' familja waħda: 0-15 kWh/(m2.y) tal-enerġija primarja netta, tipikament b'50-65 kWh/(m2.y) ta' użu tal-enerġija primarja kopert b'50 kWh/(m2.y) ta' sorsi rinnovabbli fuq il-post;

 

Oċeaniċi:

Uffiċċji: 40-55 kWh/(m2.y) tal-enerġija primarja netta, tipikament b'85-100 kWh/(m2.y) ta' użu tal-enerġija primarja kopert b'45 kWh/(m2.y) ta' sorsi rinnovabbli fuq il-post;

Dar ġdida ta' familja waħda: 15-30 kWh/(m2.y) tal-enerġija primarja netta, tipikament b'50-65 kWh/(m2.y) ta' użu tal-enerġija primarja kopert b'35 kWh/(m2.y) ta' sorsi rinnovabbli fuq il-post; u

 

Kontinentali:

Uffiċċji: 40-55 kWh/(m2.y) tal-enerġija primarja netta, tipikament b'85-100 kWh/(m2.y) ta' użu tal-enerġija primarja kopert b'45 kWh/(m2.y) ta' sorsi rinnovabbli fuq il-post;

Dar ġdida ta' familja waħda: 20-40 kWh/(m2.y) tal-enerġija primarja netta, tipikament b'50-70 kWh/(m2.y) ta' użu tal-enerġija primarja kopert bi 30 kWh/(m2.y) ta' sorsi rinnovabbli fuq il-post;

 

Nordiċi:

Uffiċċji: 55-70 kWh/(m2.y) tal-enerġija primarja netta, tipikament b'85-100 kWh/(m2.y) ta' użu tal-enerġija primarja kopert bi 30 kWh/(m2.y) ta' sorsi rinnovabbli fuq il-post;

Dar ġdida ta' familja waħda: 40-65 kWh/(m2.y) tal-enerġija primarja netta, tipikament b'65-90 kWh/(m2.y) ta' użu tal-enerġija primarja kopert bi 25 kWh/(m2.y) ta' sorsi rinnovabbli fuq il-post.

Huwa rrakkomandat li l-Istati Membri jużaw is-sorsi tal-enerġija rinnovabbli f'kunċett ta' tfassil integrat sabiex ikopru r-rekwiżiti ta' użu baxx ta' enerġija tal-binjiet (33).

Ċerti Stati Membri għażlu li jorbtu l-livell ta' NZEB ma' waħda mill-aqwa klassijiet ta' rendiment fl-użu tal-enerġija (eż. klassi tal-bini A++), kif speċifikat f'ċertifikat tar-rendiment fl-użu tal-enerġija. Dan l-approċċ, meta akkumpanjat minn indikatur ċar tar-rendiment fl-użu tal-enerġija, huwa rrakkomandat biex tingħata informazzjoni ċara lill-investituri u biex is-suq jiġi xprunat lejn NZEB.

4.2.   L-issodisfar tal-obbligu sabiex jiġi żgurat li l-binjiet il-ġodda huma NZEB minn tmiem l-2020

It-tħejjija tal-binjiet il-ġodda sabiex jintlaħqu l-miri ta' NZEB tista' teħtieġ l-adattament tal-prattiki eżistenti. Ir-rekwiżiti minimi ta' rendiment fl-użu tal-enerġija u r-rekwiżiti ta' użu ta' enerġija qrib iż-żero jkollhom jiġu vvalutati fid-dawl tal-iskadenzi fl-Artikolu 9(1).

Barra minn hekk, l-Istati Membri jridu jiżguraw li jekk il-kostruzzjonijiet il-ġodda ma jirrispettawx ir-rekwiżiti ta' rendiment fl-użu tal-enerġija, ikun hemm fis-seħħ mekkaniżmi adegwati ta' sanzjonar. Dan jista' jeħtieġ sanzjonijiet differenzjati għal binjiet ġodda wara li jkunu għaddew l-iskadenzi ta' NZEB.

Huwa rrakkomandat li l-Istati Membri jivvalutaw dawn l-elementi mill-iktar fis possibbli sabiex jiġi żgurat li jinkisbu l-miri ta' NZEB. Daqstant ieħor huwa rrakkomandat li l-Istati Membri jiddefinixxu l-mekkaniżmu li sejjer jintuża sabiex jiġi ssorveljat l-ilħuq tal-miri ta' NZEB. Dan il-mekkaniżmu għandu jissorvelja wkoll l-ilħuq tal-miri intermedji tal-2015 b'konformità mal-Artikolu 9(1), kif ukoll it-tragwardi addizzjonali possibbli f'livell nazzjonali sal-2020. Dan sejjer isaħħaħ il-pjanijiet direzzjonali attwali ta' NZEB u jikkontribwixxi għall-mekkaniżmi ta' monitoraġġ fis-snin li ġejjin.

4.3.   Il-politiki u l-miżuri għall-promozzjoni ta' NZEB

Fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri ntgħażlet firxa wiesgħa ta' politiki sabiex jiżdied in-numru ta' NZEBs (eż. sensibilizzazzjoni u informazzjoni, edukazzjoni u taħriġ, tisħiħ tar-regolamenti dwar il-bini u ċ-ċertifikati tar-rendiment fl-użu tal-enerġija, magħżulin minn: l-Awstrija, il-Belġju, il-Bulgarija, il-Kroazja, Ċipru, ir-Repubblika Ċeka, id-Danimarka, l-Estonja, il-Finlandja, Franza, il-Ġermanja, l-Ungerija, l-Irlanda, l-Italja, il-Latvja, il-Litwanja, Malta, il-Polonja, il-Portugall, l-Iżvezja, is-Slovenja, ir-Renju Unit). Madankollu, kultant il-politiki jidhru kemxejn ġenerali u indirizzati għall-“binjiet kollha”. L-appoġġ speċifiku tagħhom għal NZEB mhuwiex dejjem ċar biżżejjed, u lanqas kemm jikkontribwixxu fil-prattika għall-ilħuq ta' mira ta' NZEB f'pajjiż. Għaldaqstant, hija rrakkomandata konnessjoni iktar b'saħħitha bejn il-politiki, il-miżuri u l-NZEB.

Sabiex jiġi ffaċilitat il-forniment ta' din l-informazzjoni, il-Kummissjoni qiegħdet għad-dispożizzjoni tal-Istati Membri mudell mhux obbligatorju, li l-użu tiegħu huwa rrakkomandat biex jiġu ffaċilitati l-komparabbiltà u l-analiżi tal-pjanijiet ta' NZEB (34).

4.4.   L-appoġġ lit-trasformazzjoni ta' binjiet eżistenti lejn NZEB

L-aħjar prattiki għall-kisba tat-trasformazzjoni tal-istokk ta' binjiet eżistenti jvarjaw minn għarfien dwar it-teknoloġija (35), skemi ta' inċentivi għal strumenti finanzjarji, mekkaniżmi ta' tassazzjoni, strumenti ekonomiċi bħal skemi ta' obbligi ta' ffrankar tal-enerġija, strumenti tas-suq bħal sħubiji pubbliċi-privati sabiex tiġi stimulata r-rinnovazzjoni tal-bini jew ċentri ta' appoġġ fejn wieħed jinqeda f'post wieħed (one stop) li jagħtu pariri dwar it-tiġdid enerġetiku (36).

L-approċċ segwit f'ċerti Stati Membri li jorbot l-appoġġ finanzjarju għar-rinnovazzjoni tal-bini mal-ilħuq ta' klassijiet enerġetiċi għoljin ekwivalenti għal livell ta' NZEB jista' jitqies li huwa prattika tajba sabiex tiġi stimulata t-trasformazzjoni tal-istokkijiet ta' binjiet nazzjonali lejn il-livelli ta' NZEB.

Fl-aħħar deċennju, il-biċċa l-kbira tal-Istati Membri introduċew miżuri indirizzati lejn l-istokk ta' binjiet eżistenti u dan l-aħħar ġew definiti perspettivi avangardisti ġodda fi ħdan l-istrateġiji nazzjonali ta' tiġdid żviluppati skont l-Artikolu 4 tad-Direttiva dwar l-Effiċjenza Enerġetika. L-Istati Membri għandhom ifasslu taħlitiet konsistenti ta' strumenti tal-politika (pakketti ta' politiki), li jiddependu parzjalment biss fuq il-baġits pubbliċi.

Dejta affidabbli sabiex jiġu ssorveljati l-impatti tal-politika, inklużi r-rendiment attwali fl-użu tal-enerġija u l-ambjent intern, huma meħtieġa fuq kollox għat-tiġdid tal-istokk ta' binjiet. F'ċerti pajjiżi b'potenzjal limitat ta' enerġija solari rinnovabbli (eż. l-Ewropa tat-Tramuntana), hemm bżonn ta' politiki li jappoġġjaw miżuri alternattivi (eż. il-bijomassa). L-adozzjoni ta' pjanijiet direzzjonali u indikaturi hija wkoll għodda tajba sabiex jiġu indirizzati ħtiġijiet speċifiċi u tiġi ssorveljata l-implimentazzjoni. Huwa rrakkomandat li l-Istati Membri jkomplu jsaħħu u jevalwaw il-miżuri adottati sabiex jistimulaw b'suċċess rinnovazzjonijiet kosteffikaċi profondi u f'livell ta' NZEB.

5.   SOMMARJU TAR-RAKKOMANDAZZJONIJIET

(1)

Il-prinċipji għal NZEB huma wieħed mill-pilastri tad-Direttiva attwali u huma fi triqithom li jsiru n-norma għall-binjiet ġodda mill-2020. Huwa rrakkomandat li l-Istati Membri jżidu l-isforzi tagħhom sabiex jimplimentaw u jinfurzaw bis-sħiħ id-dispożizzjonijiet tal-EPBD sabiex jiġi żgurat li l-binjiet il-ġodda kollha jsiru NZEB sad-dati fil-mira fid-Direttiva.

(2)

Huwa rrakkomandat li l-Istati Membri jistabbilixxu definizzjonijiet nazzjonali ta' NZEB f'livell għoli biżżejjed — mhux aktar baxxi mil-livell kostottimali proġettat tar-rekwiżiti minimi — u li jużaw sorsi tal-enerġija rinnovabbli f'kunċett ta' tfassil integrat sabiex ikopru r-rekwiżiti ta' użu baxx enerġija tal-binjiet b'użu ta' enerġija qrib iż-żero. Il-punti ta' riferiment irrakkomandati huma pprovduti fit-taqsima 4.1. Għandu jiġi żgurat ambjent intern adatt sabiex jiġi evitat id-deterjorament tal-kwalità tal-arja interna, tal-kumdità u tal-kundizzjonijiet tas-saħħa fl-istokk ta' bini Ewropew.

(3)

Sabiex jiżguraw li binjiet ġodda sejrin ikunu NZEB minn tmiem l-2020, l-Istati Membri għandhom jivvalutaw mill-iktar fis possibbli jekk hemmx bżonn li jiġu adattati l-prattiki eżistenti. Daqstant ieħor huwa rrakkomandat li l-Istati Membri jiddefinixxu l-mekkaniżmu li sejjer jintuża sabiex jiġi ssorveljat l-ilħuq tal-miri ta' NZEB u li tiġi kkunsidrata l-possibbiltà li jiġu stabbiliti sanzjonijiet differenzjati għal binjiet ġodda wara li jkunu skadew l-iskadenzi ta' NZEB.

(4)

Il-politiki u l-miżuri għall-promozzjoni tal-NZEB għandhom ikunu iktar speċifiċi meta jiċċaraw kemm jikkontribwixxu għall-ilħuq tal-miri ta' NZEB. Hija rrakkomandata konnessjoni iktar b'saħħitha bejn il-politiki, il-miżuri u NZEBs. Sabiex jitħaffef il-forniment ta' din l-informazzjoni, il-Kummissjoni qiegħdet għad-dispożizzjoni tal-Istati Membri mudell mhux obbligatorju, li l-użu tiegħu huwa rrakkomandat biex jiġu ffaċilitati l-komparabbiltà u l-analiżi tal-pjanijiet.

(5)

Il-Kummissjoni tirrakkomanda li l-Istati Membri jgħaġġlu l-progress fl-iżvilupp ta' politiki ta' appoġġ li jindirizzaw b'mod speċifiku t-tiġdid ta' stokkijiet ta' bini eżistenti lejn livelli ta' NZEB. L-Istati Membri għandhom ifasslu taħlitiet konsistenti ta' strumenti ta' politika (pakketti ta' politiki) sabiex jipprovdu l-istabbiltà meħtieġa għall-perjodu fit-tul lill-investituri f'binjiet effiċjenti, inklużi rinnovazzjonijiet profondi u NZEB. Il-ġbir ta' dejta affidabbli sabiex jiġu ssorveljati l-impatti tal-politika huwa rrakkomandat sabiex jiġu indirizzati ħtiġijiet speċifiċi u tiġi ssorveljata l-implimentazzjoni tat-tiġdid tal-istokkijiet ta' bini.


(1)  COM(2015) 80 finali.

(2)  Artikolu 2(4).

(3)  Regolament ta' delega tal-Kummissjoni (UE) Nru 244/2012 tas- 16 ta' Jannar 2012 li jissupplimenta d-Direttiva 2010/31/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar ir-rendiment tal-bini fl-użu tal-enerġija billi jistabbilixxi qafas ta' metodoloġija komparattiva għall-kalkolu tal-livelli kostottimali tar-rekwiżiti minimi tar-rendiment enerġetiku tal-bini u tal-elementi tal-bini (ĠU L 81, 21.3.2012, p. 18).

(4)  Linji gwida li jistabbilixxu qafas ta' metodoloġija għall-kalkolu tal-livelli kostottimali ta'rekwiżiti minimi ta' rendiment fl-użu tal-enerġija (ĠU C 115, 19.4.2012, p. 1).

(5)  Ara t-tabella fil-paġna 10 tal-linji gwida.

(6)  “Ħtieġa ta' enerġija”, “enerġija fornuta” u “enerġija primarja netta” għandhom jinqraw skont id-definizzjonijiet stabbiliti fir-Regolament Delegat (UE) Nru 244/2012 u l-Linji Gwida li jakkumpanjawh.

(7)  Ara, pereżempju, “Analysis of load match and grid interaction indicators in net żero energy buildings with simulated and monitored data”, Applied Energy, 31 ta' Diċembru 2014, paġni 119-131.

(8)  Rapport tal-JRC bl-isem “Promoting healthy and energy efficient buildings in the European Union” (“Il-promozzjoni ta' binjiet sani u effiċjenti fl-użu tal-enerġija fl-Unjoni Ewropea”), 2016.

(9)  Ara eż. “Predicted vs. actual energy performance of non-domestic buildings: Using post-occupancy evaluation data to reduce the performance gap”, Anna Carolina Menezes, Andrew Cripps, Dino Bouchlaghem u Richard Buswell (2012), Applied Energy, Volum 97, paġni 355-364, http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0306261911007811/

(10)  Dan ifisser li l-livell ta' rendiment fl-użu tal-enerġija li jwassal għall-iktar spiża baxxa matul iċ-ċiklu tal-ħajja stmat tal-bini.

(11)  L-“enerġija minn sorsi rinnovabbli” ikopri l-enerġija minn sorsi rinnovabbli mhux fossili, jiġifieri enerġija mir-riħ, mix-xemx, aerotermika, ġeotermika, idrotermika u oċeanika, idroelettrika, bijomassa, gass mill-miżbla, gass u bijogassijiet minn impjanti tat-trattament tad-drenaġġ.

(12)  “Towards nearly żero-energy buildings- Definition on common principles under the EPBD” (Lejn binjiet b'użu ta' enerġija qrib iż-żero — Definizzjoni dwar prinċipji komuni taħt l-EPBD (http://ec.europa.eu/energy/sites/ener/files/documents/nzeb_full_report.pdf), imwettaq minn Ecofys għall-Kummissjoni Ewropea, DĠ Enerġija.

(13)  Rapport tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u l-Kunsill dwar il-progress tal-Istati Membri fl-ilħuq tal-livelli kostottimali tar-rekwiżiti minimi tal-prestazzjoni tal-enerġija

(14)  Direttiva 2009/28/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat- 23 ta' April 2009 dwar il-promozzjoni tal-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli u li temenda u sussegwentement tħassar id-Direttivi 2001/77/KE u 2003/30/KE (ĠU L 140, 5.6.2009, p. 16).

(15)  Ara l-Artikolu 13(4) tad-Direttiva RES.

(16)  EPBD Concerted Action III book, 2016.

(17)  Is-sistemi DHC fl-UE għandhom livell ta' skjerament fis-suq ta' madwar 10-13 % tal-provvista tal-enerġija tal-UE għat-tisħin/it-tkessiħ.

(18)  Ara n-nota ta' qiegħ il-paġna 12.

(19)  23 Stat Membru u wieħed mir-reġjuni tal-Belġju.

(20)  B'konformità mal-Artikolu 9(3)(a).

(21)  It-tieni subparagrafu tal-Artikolu 28(1).

(22)  Direttiva 2012/27/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 25 ta' Ottubru 2012 dwar l-effiċjenza fl-enerġija, li temenda d-Direttivi 2009/125/KE u 2010/30/UE u li tħassar id-Direttivi 2004/8/KE u 2006/32/KE (ĠU L 315, 14.11.2012, p. 1).

(23)  Ħidma ta' standardizzazzjoni kurrenti u proġetti bħall-proġett GE2O (http://www.geoclusters.eu/) jippruvaw jegħlbu din il-limitazzjoni filwaqt li jirrikonoxxu d-differenzi naturali bħall-klima.

(24)  Modelling of optimal paths to reach NZEB for new constructions in Europe (L-immudellar ta' toroq ottimali sabiex jintlaħaq NZEB għal kostruzzjonijiet ġodda fl-Ewropa), ippreżentat minn Delia D'Agostino fil-konferenza tad-WSED fi Frar 2016 (http://www.wsed.at/en/programme/young-researchers-conference-energy-efficiency-biomass/)

(25)  http://eur-lex.europa.eu/legal-content/MT/TXT/PDF/?uri=CELEX:52013DC0483R(01)&from=MT. Dan ir-rapport jinkludi informazzjoni mill-Istati Membri kollha ħlief il-Greċja u Spanja, li ma kienux bagħtu pjan nazzjonali jew mudell ikkonsolidat sat-18 ta' Settembru 2014. Tabella li tagħti ħarsa ġenerali iktar riċenti lejn tad-definizzjonijiet nazzjonali ta' NZEB hija disponibbli hawnhekk: http://ec.europa.eu/energy/en/topics/energy-efficiency/buildings/nearly-zero-energy-buildings

(26)  Ara l-informazzjoni inkluża fir-rapport ta' sinteżi tal-JRC dwar il-pjanijiet nazzjonali għal NZEB, 2016, skeda informattiva tal-BPIE ta' Jannar 2015 (http://bpie.eu/uploads/lib/document/attachment/128/BPIE_factsheet_nZEB_definitions_across_Europe.pdf) u l-informazzjoni aġġornata ppubblikata mill-Kummissjoni f'Ottubru 2014 (https://ec.europa.eu/energy/sites/ener/files/documents/Updated%20progress%20report%20NZEB.pdf)

(27)  https://ec.europa.eu/energy/sites/ener/files/documents/Updated%20progress%20report%20NZEB.pdf

(28)  http://eur-lex.europa.eu/legal-content/MT/TXT/PDF/?uri=CELEX:52013DC0483R(01)&from=MT

(29)  Rapport ta' sinteżi tal-JRC dwar il-pjanijiet nazzjonali għal NZEB, 2016, disponibbli fis-sit web li ġej: http://iet.jrc.ec.europa.eu/energyefficiency/publications/all

(30)  Ara n-nota ta' qiegħ il-paġna 24.

(31)  Il-mandat tal-Kummissjoni M/480 għas-CEN dwar it-tiswir ta' standards tal-EPBD

(32)  Fl-istudju “Towards nearly żero-energy buildings- Definition on common principles under the EPBD” (Lejn bini b'użu ta' enerġija qrib iż-żero — Definizzjoni ta' prinċipji komuni taħt l-EPBD) (http://ec.europa.eu/energy/sites/ener/files/documents/nzeb_full_report.pdf), imwettaq minn Ecofys għall-Kummissjoni Ewropea, DĠ ENERĠIJA:

Il-Mediterran huwa identifikat bħala ż-Żona 1: Katanja (oħrajn: Ateni, Larnaca, Luga, Sivilja, Palermo)

Oċeaniċi bħala ż-Żona 4: Pariġi (oħrajn: Amsterdam, Berlin, Brussell, Copenhagen, Dublin, Londra, Macon, Nancy, Praga, Varsavja)

Kontinentali bħala ż-Żona 3: Budapest (oħrajn: Bratislava, Ljubjana, Milan, Vjenna)

Nordiċi bħala ż-Żona 5: Stokkolma (Helsinki, Riga, Stokkolma, Gdansk, Tovarene)

(33)  Ir-rendiment fl-użu tal-enerġija integrat ta' bini jikkorrispondi għall-ammont ta' enerġija primarja netta meħtieġa sabiex jiġu sodisfatti l-ħtiġijiet differenti marbutin mal-użu tipiku tiegħu u jrid jirrifletti l-ħtiġijiet tal-enerġija għat-tisħin u l-ħtiġijiet tal-enerġija għat-tkessiħ, il-ħtiġijiet ta' ilma sħun domestiku u l-illuminazzjoni inkorporata. B'hekk, minbarra l-kwalità tal-iżolament tal-bini, rendiment integrat iqis installazzjonijiet tat-tisħin, installazzjonijiet tat-tkessiħ, enerġija għall-ventilazzjoni, installazzjonijiet għall-illuminazzjoni, il-pożizzjoni u l-orjentazzjoni tal-bini, l-irkupru tas-sħana, il-gwadann solari attiv u sorsi tal-enerġija rinnovabbli oħrajn.

(34)  Il-mudelli kif mimlijin mill-Istati Membri huma disponibbli minn fuq dan is-sit web http://ec.europa.eu/energy/en/topics/energy-efficiency/buildings/nearly-zero-energy-buildings

(35)  L-UE tappoġġja l-iżvilupp tat-teknoloġija permezz tal-programm H2020 — b'mod partikolari permezz tas-Sħubija Pubblika-Privata dwar il-Binjiet Effiċjenti fl-użu tal-enerġija — https://ec.europa.eu/research/industrial_technologies/energy-efficient-buildings_en.html

(36)  Ara n-nota ta' qiegħ il-paġna 22.


Top