IL-KUMMISSJONI EWROPEA

Brussell, 19.1.2016

COM(2016) 5 final

KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Dwar it-Tweġiba għar-Rapport tal-Grupp ta’ Esperti ta’ Livell Għoli dwar l-Evalwazzjoni Ex Post tas-Seba’ Programm Qafas

{SWD(2016) 1 final}
{SWD(2016) 2 final}

KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Dwar it-Tweġiba għar-Rapport tal-Grupp ta’ Esperti ta’ Livell Għoli dwar l-Evalwazzjoni Ex Post tas-Seba’ Programm Qafas

1. Introduzzjoni

F'konformità mad-Deċiżjoni dwar is-Seba’ Programm Qafas tal-Komunità Ewropea għall-attivitajiet ta' riċerka, ta' żvilupp teknoloġiku u ta' dimostrazzjoni (FP7) 1 , esperti indipendenti jwettqu evalwazzjoni esterna tal-ħsieb wara, l-implimentazzjoni u l-kisbiet tal-programm sa tmiem l-2015. Għal dan l-għan, twaqqaf Grupp Espert ta' Livell Għoli (HLEG) f'Settembru tal-2014. Il-Grupp ressaq ir-rapport tiegħu lill-Kummissjoni fid-19 ta’ Novembru 2015 2 . Din il-Komunikazzjoni tistabbilixxi s-sejbiet u r-rakkomandazzjonijiet tal-HLEG u tat-tweġiba tal-Kummissjoni. Hija akkumpanjata minn Dokument ta' Ħidma tal-Persunal (SWD) li fih is-servizzi tal-Kummissjoni evalwaw l-FP7 fir-rigward tal-effettività, l-effiċjenza, ir-relevanza, il-koerenza u l-valur miżjud għall-UE tiegħu, f'konformità mar-rekwiżiti għal "Regolamentazzjoni Aħjar".

B’baġit ivvutat ta’ EUR 55 biljun, l-FP7 kien wieħed mill-akbar programmi tranżnazzjonali kompetittivi tar-riċerka u l-iżvilupp teknoloġiku fid-dinja. L-FP7 huwa ffukat prinċipalment fuq ix-xjenza, speċjalment it-tħeġġiġ tar-riċerka kollaborattiva u tal-eċċellenza. Fl-aħħar snin tal-FP7, żdied l-enfasi dwar l-innovazzjoni u l-parteċipazzjoni tal-Intrapriżi Żgħar u ta’ Daqs Medju (SMEs). Sabiex jitħaffef l-għoti u l-immaniġjar tal-għotjiet, il-Kummissjoni implimentat ukoll għadd ta' miżuri biex jitnaqqas il-piż amministrattiv.

2. Sejbiet ewlenin dwar il-Kisbiet tal-FP7

L-FP7 ħeġġeġ l-eċċellenza billi involva l-aqwa riċerkaturi mill-UE u minn barra l-UE f'aktar minn 25,000 proġett kollaborattiv ta' livell għoli interdixxiplinarju li jiġġenera riżultati ta' riċerka tal-aqwa livell. Madankollu, sal-lum, 50 % ta’ dawn il-proġetti għadhom għaddejjin. Għaldaqstant, l-evalwazzjoni ex post tal-FP7 ma tistax tippreżenta stampa sħiħa tar-riżultati u tal-impatti tal-FP7. Sa issa, il-proġetti tal-FP7 iġġeneraw 170,000 pubblikazzjoni. Is-sehem ta’ pubblikazzjonijiet f'ġurnali ta' livell għoli jaqbeż il-medji tal-UE u tal-Istati Uniti. Sa issa, irriżultaw aktar minn 1,700 privattiva u 7,400 esplojtazzjoni kummerċjali minn proġetti tal-FP7 3 . L-FP7 ħeġġeġ riċerka li twassal għal skoperti ġodda permezz tal-Kunsill Ewropew għar-Riċerka (ERC). L-għadd ta’ pubblikazzjonijiet fl-aqwa ġurnali xjentifiċi li jirrikonoxxu l-finanzjament tal-ERC, kif ukoll l-għadd ta' Premji Nobel u ta' midalji Fields miksuba minn dawk li rċevew xi għotja tal-ERC, kollha juru li l-għotjiet tal-ERC saru xhieda ta' eċċellenza xjentifika.

Bl-involviment ta' parteċipanti minn 170 pajjiż, l-FP7 kien miftuħ għad-dinja. L-FP7 wessa' l-parteċipazzjoni tal-UE u kkontribwixxa għall-kisba tal-ERA. L-FP7 ħoloq netwerks fit-tul transkonfinali, interdixxiplinarji u transsettorjali: bħala medja, f’kull proġett iffinanzjat mill-FP7 jikkollaboraw 11-il organizzazzjoni minn sitt pajjiżi differenti u disa’ reġjuni differenti. L-FP7 ħeġġeġ l-allineament ta’ sistemi u politiki ta’ riċerka u innovazzjoni nazzjonali. Fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri tal-UE, l-FP7 ikkontribwixxa għall-eċċellenza xjentifika, indirizza l-isfidi soċjetali, u stabbilixxa standards għall-mekkaniżmi tal-finanzjament tar-riċerka u tal-proċessi ta’ għażla.

L-FP7 saħħaħ it-taħriġ u l-mobbiltà fuq terminu twil tar-riċerkaturi, tejjeb il-kwalità tat-taħriġ dottorali u għen fit-titjib tal-kundizzjonijet tax-xogħol għar-riċerkaturi fl-UE. L-Azzjonijiet Marie Curie tal-FP7 appoġġaw 50,000 riċerkatur, fosthom 10,000 kandidat għall-PhD minn 140 pajjiż. Il-programm stimula l-mobbiltà tar-riċerkaturi madwar l-Ewropa. Dan ikkontribwixxa wkoll għall-impjiegi sostenibbli tar-riċerkaturi fl-Ewropa u għen biex tiżdied il-parteċipazzjoni tar-riċerkaturi nisa u ta' riċerkaturi internazzjonali f'timijiet ta’ riċerka benefiċjarji.

L-FP7 jirrappreżenta madwar 7% tan-nefqa pubblika totali fuq R&I fl-UE. Madankollu, kemm direttament kif ukoll bl-istimulu ta' finanzjament privat u tal-Istati Membri, l-impatt ekonomiku tiegħu fuq, pereżempju, il-PDG u l-impjieg huwa sostanzjali. Ġie stmat li l-FP7 se jżid il-PDG b’madwar EUR 20 biljun fis-sena matul il-25 sena li ġejjin permezz tal-effetti ekonomiċi indiretti tiegħu u li dan se joħloq aktar minn 130,000 impjieg ta’ riċerka fis-sena u 160,000 impjieg addizzjonali 4 . Teżisti wkoll evidenza ta’ effetti mikroekonomiċi pożittivi: intrapriżi parteċipanti rrappurtaw żvilupp ta’ prodotti, proċessi u servizzi innovattivi u żidiet fid-dħul, fil-produttività u fil-kompetittività. Ir-riżultati tal-analiżijiet ekonometriċi 5 juru li l-SMEs li jipparteċipaw fl-FP7 ġabu punteġġ 38% ogħla minn dak tal-grupp ta’ kontroll fejn jidħlu t-tkabbir fl-impjiegi u d-dħul operattiv. Madankollu, kif jenfasizza l-HLEG, għadu kmieni wisq biex issir valutazzjoni finali tal-impatt fuq is-suq ta’ proġetti tal-FP7.

L-FP7 involva lill-industrija u lill-SMEs b’mod strateġiku 6 . Ġew involuti kemm korporazzjonijiet kbar kif ukoll SMEs b'mod estensiv permezz ta' Sħubijiet Pubbliċi-Privati – inklużi Inizjattivi Konġunti tat-Teknoloġija (JTIs) u Sħubijiet Pubbliċi-Privati kuntrattwali – u permezz ta' strumenti speċifiċi għall-SMEs 7 . Dan ikkontribwixxa għall-kompetittività bbażata fuq l-innovazzjoni tal-Ewropa.

L-FP7 indirizza sfidi soċjetali Ewropej f’oqsma bħas-saħħa, l-enerġija, it-trasport u s-sigurtà u kkontribwixxa biex jiġu indirizzati sfidi globali bħall-iżvilupp sostenibbli. Fir-rigward tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri, l-enfasi ċċaqalqet mill-promozzjoni ta’ xjenzati femminili individwali għat-tħaffif tal-bidla strutturali fl-istituzzjonijiet.

Fl-FP7, il-proporzjon globali ta’ evalwaturi femminili kienet ftit ogħla mill-mira ta’ 40%. Barra minn hekk, 38% tal-ħaddiema rrappurtati tal-FP7 kienu femminili.

3. Ir-Rakkomandazzjonijiet tal-HLEG u t-Tweġiba tal-Kummissjoni

Din it-taqsima tipprovdi t-tweġiba tal-Kummissjoni għar-rakkomandazzjonijiet tal-HLEG, li huma bbażati fuq ir-riżultati tal-evalwazzjoni tagħhom tal-FP7 8 . 

Rakkomandazzjoni (a): Għandu jkun hemm attenzjoni ffukata fuq sfidi u opportunitajiet kritiċi fil-kuntest globali

Il-Kummissjoni taqbel mal-intenzjoni globali tar-rakkomandazzjoni tal-HLEG.

Il-Programm Orizzont 2020 huwa ffukat fuq is-sejbien ta' soluzzjoni għal sfidi soċjetali kbar. Huwa msejjes fuq approċċ ibbażat fuq l-isfidi, wieħed li jħeġġeġ l-użu, fir-realtà, tal-għarfien ġdid li jkun ġie ġġenerat. Biex ikun żgurat l-użu reali tar-riżultati tar-riċerka, Orizzont 2020 għandu approċċ mifrux għar-R&I, u jappoġġa l-katina kollha tal-innovazzjoni mir-riċerka fruntiera sal-attivitajiet qrib tas-suq, pereżempju permezz ta' attivitajiet pilota u ta' dimostrazzjoni. Fl-istess waqt, Orizzont 2020 iżid l-investiment fir-riċerka fruntiera permezz ta’ azzjonijiet minn isfel għal fuq. Orizzont 2020 tfassal b'mod li għandu biżżejjed flessibbiltà minnunfih biex jindirizza sfidi ġodda u mhux mistennija.

Orizzont 2020 irawwem djalogu permanenti u strutturat mas-settur privat permezz ta’ pjattaformi stabbiliti, inklużi l-Pjattaformi Ewropej tat-Teknoloġija, diskussjonijiet industrijali fil-kuntest tal-istrateġija industrijali diġitali, u gruppi formali ta' parir fuq l-oqsma kollha tal-programm. Orizzont 2020 jinvolvi lis-settur privat strateġikament fit-tiswir u fl-implimentazzjoni ta’ aġendi tar-riċerka komprensivi f’setturi industrijali ewlenin, u fil-mobilizzazzjoni tal-għarfien u r-riżorsi finanzjarji meħtieġa għal dak l-għan, permezz ta’ Inizjattivi Teknoloġiċi Konġunti (JTIs) u Sħubijiet Pubbliċi-Privati kuntrattwali. JTIs li huma parti minn Orizzont 2020 jibbenefikaw minn għadd ta’ elementi tal-implimentazzjoni li jneħħu l-burokrazija żejda għan-negozji u li jagħmluhom aktar adatti għal xogħolhom. Il-ftuħ, it-trasparenza u l-effettività tal-JTIs se tkun evalwata fil-kuntest tal-evalwazzjonijiet interim tagħhom li għandhom jitlestew sa Ġunju tal-2017.

Orizzont 2020 itejjeb b’mod sinifikanti l-opportunitajiet għall-SMEs innovattivi, billi jalloka 20 % tal-baġits kombinati għall-isfidi soċjetali u għal "Tmexxija fit-teknoloġiji abilitanti u industrijali" għall-SMEs, u permezz tal-Istrument għall-SMEs, l-istrument "Azzjoni Rapida għall-Innovazzjoni", u s-Sħubija Pubblika-Privata Eurostars. Ir-rata ta’ sottoskrizzjoni eċċessiva turi li l-SMEs iqisu li s-servizzi u n-netwerking fil-livell Ewropew jipprovdu valur miżjud distint.

Il-Programm ta’ Ħidma ta' Orizzont 2020 għall-2016-2017 għandu l-għan li jiżgura d-disponibbiltà miżjuda ta’ finanzjament għal kumpaniji innovattivi billi jisfrutta l-opportunitajiet fil-kuntest tal-Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi (EFSI). Sabiex jiġi ssimplifikat l-aċċess għall-finanzjament għal finijiet ta' innovazzjoni, il-Kummissjoni se tesplora l-vijabbiltà li jitnieda Kunsill Ewropew tal-Innovazzjoni.

Rakkomandazzjoni (b): L-allineament tal-istrumenti u l-aġendi ta' riċerka u innovazzjoni fl-Ewropa

Il-Kummissjoni taqbel mal-ħtieġa li l-istrumenti u l-aġendi tar-riċerka u l-innovazzjoni jiġu allineati aħjar fl-Ewropa.

Il-programmi qafas jista’ jkollhom irwol importanti fl-allineament ta’ strateġiji u programmi nazzjonali ta’ riċerka. Strumenti differenti tal-UE wkoll għandhom jiġu allineati biex jindirizzaw l-isfidi soċjetali li qed taffaċċa l-Ewropa u biex ikun żgurat l-investiment kontinwu f'dawk l-oqsma fejn l-Ewropa għandha pożizzjoni ta' tmexxija fid-dinja.

Fir-rigward tal-allineament tal-istrateġiji u l-programmi nazzjonali ta' riċerka, Orizzont 2020 isaħħaħ aktar l-istrumenti li ġew żviluppati diġà bħala parti minn FP7 – pereżempju, l-ERA-NET Co-Fund u l-inizjattivi tal-Artikolu 185 – biex jgħaqqad ir-riżorsi madwar l-Istati Membri, jiddefinixxi aġendi ta' riċerka strateġiċi komuni, jevita d-dupplikazzjoni, jimplimenta sejħiet konġunti, u l-bqija. Barra minn hekk, il-Kummissjoni nediet Faċilità ta' Appoġġ għall-Politika bħala parti minn Orizzont 2020 biex tgħin lill-Istati Membri fl-implimentazzjoni ta' riformi effettivi, f'konformità mal-prijoritajiet tal-ERA.

Sabiex jinkiseb allineament ma' programi tal-Fondi Strutturali tal-UE, il-Kummissjoni se tissokta bil-ħidma tagħha ma' strateġiji ta' speċjalizzazzjoni nazzjonali u reġjonali li jippermettu l-ġbir komuni tar-riżorsi u li tinkiseb massa kritika madwar il-prijoritajiet kondiviżi. Il-proċess ta’ skoperta intraprenditorjali minn isfel għal fuq għall-iżvilupp u l-evoluzzjoni ta’ strateġiji ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti fis-snin li ġejjin se jqarrbu lejn xulxin l-atturi ewlenin tar-R&I. Hemm il-ħtieġa għal komunikazzjoni ċara dwar kif jaħdmu l-programmi differenti ta' finanzjament tal-UE. Għal dan l-għan, il-Kummissjoni żviluppat gwida għal dawk li jfasslu l-politika u l-korpi ta’ implimentazzjoni biex tappoġġa s-sinerġiji u l-kombinament ta' fondi differenti 10 u nidiet Portal tal-Parteċipanti ġdid bi gwida dettaljata għall-applikanti dwar kif japplikaw għal proġett u kif imexxu tali proġett bħala parti minn Orizzont 2020. Barra minn hekk, għadd ta’ JTIs iffirmaw Memoranda ta’ Ftehim ma' awtoritajiet ta' ġestjoni tal-Fondi Ewropej għall-Iżvilupp Reġjonali u stabbilew qafas għall-kooperazzjoni strutturata.

Dan l-aħħar, il-Kummissjoni nidiet l-iskema "Siġill ta' Eċċellenza", li se tippermetti lill-Istati Membri u lir-reġjuni tagħhom li jirrikonoxxu t-tikketta ta' kwalità mogħtija lil proposti għal proġetti li għandhom potenzjal mressqa bħala parti minn Orizzont 2020, u jippromwovu l-aċċess tagħhom għal sorsi differenti ta' finanzjament bħall-ESIF u programmi oħra nazzjonali, reġjonali jew privati ta' investiment 11 . 

Orizzont 2020 se jkompli jappoġġa approċċ wiesa' għall-innovazzjoni, fosthom l-innovazzjoni soċjali.

Il-Kummissjoni taqbel mal-HLEG li politiki u regolamenti oħra għandhom iwasslu għall-innovazzjoni. F’dan il-kuntest, l-għodda speċifika tar-R&I fil-linji gwida tal-valutazzjoni tal-impatt tal-pakkett tal-Kummissjoni "Regolamentazzjoni Aħjar" se tippermetti lill-Kummissjoni li tiżgura li l-proposti leġiżlattivi ġodda tagħha se jkunu "tajbin għall-innovazzjoni". Barra minn hekk, il-Kummissjoni qed tesplora l-istabbiliment ta’ "Ftehimiet dwar l-Innovazzjoni" fil-livell tal-UE biex flimkien mal-partijiet interessati tindirizza inċertezzi eżistenti li jtellfu l-innovazzjoni 12 .

Rakkomandazzjoni (c): L-integrazzjoni tal-komponenti ewlenin tal-Programmi Qafas b’mod aktar effettiv

Il-Kummissjoni taqbel mal-HLEG li l-frammentazzjoni u l-ħolqien ta’ “silos” fil-Programmi Qafas timmina l-effiċjenza u l-koerenza tiegħu. L-istruttura ta' Orizzont 2020 madwar tliet prijoritajiet mistennija li ttejjeb l-effiċjenza u l-effettività tal-programm. Kwistjonijiet trasversali ġew integrati fi tliet prijoritajiet, u b’hekk jiġu evitati s-"silos" u l-frammentazzjoni. Pereżempju, it-“Tkabbir Blu” u l-“Internet tal-Oġġetti” huma inizjattivi trasversali li jeħtieġu koordinazzjoni bejn “Sfidi tas-soċjetà” u “Tmexxija f’Teknoloġiji Industrijali u Emerġenti” (LEIT). Orizzont 2020 irawwem rabtiet bejn programmi u strumenti finanzjarji speċifiċi u jippermetti trasferimenti baġitarji bejn is-sottoprogrammi differenti.

Sabiex jiġu massimizzati l-effiċjenza u s-sodisfazzjon tal-klijenti, il-ġestjoni tal-għotjiet ta' Orizzont 2020 ġiet delegata lil erba' Aġenziji Eżekuttivi. Il-qsim tax-xogħol bejn il-Kummissjoni u l-Aġenziji Eżekuttivi huwa definit u dokumentat b’mod ċar f’Atti ta’ Delega. L-istrutturi ta’ governanza tal-Aġenziji Eżekuttivi huma mfassla biex jiżguraw is-superviżjoni xierqa mill-Kummissjoni u t-trasparenza. Tingħata attenzjoni speċjali biex tkun żgurata l-effettività u l-effiċjenza tar-riżultati tal-proġett taċ-ċirkwit li jrodd rispons mill-Aġenziji Eżekuttivi lura lejn il-Kummissjoni għal finijiet ta' politika.

Il-Kummissjoni hija impenjata għall-applikazzjoni konsistenti ta' sett wieħed ta' regoli għall-parteċipazzjoni u t-tixrid ta' Orizzont 2020 mal-atturi kollha li jkunu qed jimplimentaw il-programm. Biex tgħin fil-koordinazzjoni u t-twettiq tal-programm, twaqqaf Ċentru Komuni ta' Appoġġ (CSC) fil-Kummissjoni. Dan jipprovdi servizzi ta' appoġġ legali, awditi ex post, sistemi u operazzjonijiet tal-IT, proċessi tan-negozju, informazzjoni u dejta dwar il-programm għad-DĠ kollha tar-riċerka, Aġenziji Eżekuttivi u Impriżi Konġunti li jimplimentaw Orizzont 2020. Il-koordinazzjoni effettiva bejn l-atturi kollha li jimplimentaw Orizzont 2020 hija sfida permanenti li tinsab fuq nett tal-aġenda tal-Kummissjoni u li l-Kummissjoni tagħmel ħilitha biex tilħaq ta’ kuljum.

Ġew implimentati għadd ta' miżuri fl-FP7 sabiex tiġi ssimplifikata l-ġestjoni ta’ proposti u għotjiet u biex jitnaqqas il-piż amministrattiv. Huwa stmat 13 li l-bidliet fis-sistema tal-kalkolu tal-ispejjeż fl-FP7 wasslu għal frankar ta’ EUR 551 miljun fl-FP7 meta mqabbel mal-FP6. Madankollu, il-Qorti Ewropea tal-Awdituri, fir-rapport annwali tagħha tal-2014, ikkonkludiet li r-rata ta’ żbalji persistentament għolja jirrifletti riskji inerenti fit-tfassil u l-implimentazzjoni tal-FP7. Dan kien kontribut importanti għat-tfassil ta’ Orizzont 2020 li rriżulta fis-simplifikazzjoni kbira tar-regoli tal-finanzjament, tal-proċessi u tal-IT.

Rakkomandazzjoni (d): Ix-xjenza eqreb taċ-ċittadini

Il-Kummissjoni taqbel mal-HLEG li l-involviment tal-pubbliku fil-programm u, b’mod aktar ġenerali, il-parteċipazzjoni attiva taċ-ċittadini fix-xjenza huwa importanti. Fl-implimentazzjoni tiegħu, Orizzont 2020 jinvolvi liċ-ċittadini u lill-partijiet interessati rilevanti l-oħra permezz tal-iżvilupp ta’ aġendi responsabbli tar-riċerka u l-innovazzjoni u billi tipprovdi appoġġ akbar għal attivitajiet ta’ komunikazzjoni mal-pubbliku.

Il-Kummissjoni implimentat għadd ta' miżuri biex tappoġġa l-komunikazzjoni tal-impatt u tar-rilevanza tal-appoġġ tal-għotjiet tal-UE għar-R&I. F'Orizzont 2020, il-benefiċjarji tal-finanzjament tar-R&I tal-UE huma obbligati li jikkomunikaw b'mod proattiv ma' udjenzji mhux speċjalizzati biex jenfasizzaw l-impatt soċjetali ta' xogħolhom 14 . Pereżempju, l-avvenimenti tal-Lejla Ewropea tar-Riċerkaturi 15 għandhom l-għan li jżidu l-għarfien taċ-ċittadini dwar ir-riċerka u l-innovazzjoni.

Il-Kummissjoni se ssaħħaħ ukoll l-isforzi biex tikkomunika dwar ir-riżultati tar-riċerka u l-impatt fuq il-pubbliku u billi tiżviluppa preżenza aktar viżibbli u attiva fil-midja soċjali. Repożitorju tal-Programm Qafas jista' jinstab onlajn 16 u jiġi aġġornat regolarment biex jintwera l-impatt li x-xjenza għandha fuq ħajjet iċ-ċittadin.

Barra minn hekk, il-Kummissjoni intensifikat l-aċċess miftuħ għal pubblikazzjonijiet xjentifiċi riveduti mill-pari f’FP7 17 . F’Orizzont 2020, il-Kummissjoni għamlet l-aċċess miftuħ għal pubblikazzjonijiet xjentifiċi obbligatorju, u wittiet it-triq għal trasparenza sħiħa fir-rigward ta’ innovazzjonijiet u skoperti prodotti minn finanzjament tal-UE. Barra minn hekk, il-Kummissjoni qed tmexxi eżerċizzju pilota dwar l-aċċess miftuħ għad-dejta ta’ riċerka f’Orizzont 2020 li jinvolvi l-aċċess miftuħ bħala modalità prestabbilita (imma li tinkludi l-possibbiltà li wieħed ma jipparteċipax) u pjanijiet ta’ ġestjoni obbligatorja tad-dejta.

It-trasparenza u l-involviment taċ-ċittadini fit-tfassil tal-politika tal-UE huma wkoll prinċipji ewlenin tal-Aġenda tal-Kummissjoni għal “Regolamentazzjoni Aħjar”. Twettqet konsultazzjoni mifruxa mal-partijiet interessati meta Orizzont 2020 kien qed jitfassal u l-Kummissjoni se tissokta bl-involviment tal-partijiet interessati fl-evalwazzjoni u t-tfassil tal-Programmi Qafas.

Rakkomandazzjoni (e): L-istabbiliment tal-monitoraġġ u l-evalwazzjoni strateġiċi tal-programmi

Il-Pakkett "Regolamentazzjoni Aħjar" jintroduċi approċċ sistematiku u koerenti għall-evalwazzjonijiet kollha mwettqa mis-servizzi tal-Kummissjoni u se jiżgura l-kontroll b'saħħtu tal-kwalità tal-evalwazzjonijiet tal-Kummissjoni u l-użu tar-riżultati tal-evalwazzjoni fit-tfassil tal-politika tal-ġejjieni. Il-Linji Gwida għal "Regolamentazzjoni Aħjar" dwar l-evalwazzjoni jiggarantixxu l-kontroll tal-kwalità ta' evalwazzjonijiet mogħtija b'kuntratt permezz tal-Kumitati ta' Tmexxija u formuli ta' valutazzjoni tal-kwalità standardizzati. Il-Kummissjoni se tagħmel aktar sforzi biex ittejjeb il-kwalità u l-koerenza tad-dejta f'eżerċizzji differenti, inkluż il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni, biex ikunu provduti stokkijiet tad-dejta trasparenti u preċiżi li jappoġġaw teħid tad-deċiżjonijiet ibbażati fuq l-evidenza.

Orizzont 2020 għandu indikaturi tal-prestazzjoni ewlenin konkreti u definiti għal kwistjonijiet trasversali - fosthom dwar il-ġeneru u l-kooperazzjoni internazzjonali - u miri speċifiċi, fosthom dwar is-sostenibbiltà, it-tibdil fil-klima u l-SMEs, li jippermettu li l-kisbiet ta' Orizzont 2020 jitqabblu mal-linji bażi fil-bidu tal-programm b'mod aktar sistematiku u rikorrenti.

Madankollu, jgħaddu għadd ta' snin qabel għarfien ġdid iġġenerat fl-ambitu ta' proġett wieħed jew portafoll ta' proġetti jiġi valorizzat fl-għamla ta' prodotti, proċessi u servizzi ġodda u qabel ma' dawn iħallu impatt ekonomiku, soċjali u ambjentali. Bħalissa, aktar minn 50 % tal-proġetti FP7 għadhom għaddejjin. Għaldaqstant, il-Kummissjoni se tibqa' tirrapporta dwar ir-riżultati tal-FP7 fir-Rapporti ta' Monitoraġġ Annwali ta' Orizzont 2020. Barra minn hekk, f’konformità mal-Artikolu 32 tar-Regolament ta' Orizzont 2020, il-Kummissjoni se tirrapporta dwar l-impatt fit-tul ta’ Programmi Qafas preċedenti fl-Evalwazzjoni Interim ta’ Orizzont 2020.

Dejta ewlenija għall-monitoraġġ u l-evalwazzjoni tingħata mill-benefiċjarji tal-Programm Qafas permezz ta' mudelli ta' rappurtar standard jew ta' stħarriġ; dawn jiġu ġġenerati wkoll permezz ta' uffiċjali xjentifiċi u tal-proġetti fis-servizzi u l-Aġenziji tal-Kummissjoni. Il-Kummissjoni qed tesplora l-użu ta’ teknoloġiji ġodda biex tislet u tgħaqqad dejta eżistenti, biex tidentifika riċerkaturi individwali, il-fatturat tal-kumpaniji u l-impjieg. Barra minn hekk, il-Kummissjoni qed tesplora l-użu ta’ metodoloġiji ta’ evalwazzjoni ġodda biex tirrapporta dwar l-impatti soċjoekonomiċi usa' tal-Programmi Qafas. Il-metodoloġiji tat-teknoloġiji tal-informazzjoni ġodda għandhom jappoġġaw il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni kif ukoll ir-rispons tar-riżultati tar-riċerka, u esternament għall-utenti esterni. L-irbit tad-dejta ta' informazzjoni disponibbli ma' bażijiet tad-dejta esterni (kummerċjali u b'aċċess miftuħ) għandu jiġi introdott biex jiġi minimizzat il-piż ta' rappurtar għall-parteċipanti, jiġu awtomatizzati l-proċessi u tittejjeb il-kwalità tad-dejta u l-affidabbiltà tal-analiżi. Fl-istess waqt, il-benefiċjarji għandhom jibqgħu jirrappurtaw dwar ir-riżultati u l-impatti wara t-tlestija tal-proġetti biex b'hekk ikun jista' jiġi evalwat l-impatt soċjoekonomiku fuq terminu twil.

Fl-aħħar nett, sabiex tappoġġa l-evalwazzjonijiet fil-livell nazzjonali, il-Kummissjoni bdiet ukoll djalogu mal-Istati Membri bil-għan li trawwem l-evalwazzjoni tal-impatt tal-Programmi Qafas tal-UE fil-livell nazzjonali.

3. X’inhuma l-prospetti?

L-FP7 witta t-triq biex jikkontribwixxi għall-kisba tal-prijoritajiet tal-Kummissjoni Juncker, billi żviluppa bażi komuni għall-għarfien u għat-teknoloġija u soluzzjonijiet innovattivi f'oqsma li jindirizzaw sfidi pan-Ewropej, pereżempju fl-oqsma tal-ambjent, tal-enerġija tat-trasport, tas-suq uniku diġitali, tas-saħħa u tas-sigurtà u s-sikurezza tal-ikel. L-FP7 kien programm globali b’parteċipanti minn 170 pajjiż u ffinanzja proġetti fl-oqsma kollha koperti mill-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli. L-FP7 rawwem it-tkabbir u l-impjiegi u, partikolarment matul il-kriżi finanzjarja u ekonomika, għen biex iżomm l-attivitajiet ta’ riċerka u innovazzjoni fil-livell nazzjonali.

Il-Kummissjoni tilqa’ r-rakkomandazzjonijiet tal-HLEG. Għaldaqstant, għall-Programmi Qafas attwali u futuri, il-Kummissjoni hija impenjata li tkompli tieħu azzjoni biex tiżgura fokus fuq sfidi u opportunitajiet kritiċi fir-riċerka u l-innovazzjoni għall-Ewropa; li tallinea l-istrumenti u l-aġendi ta' riċerka u innovazzjoni fl-UE; li trawwem il-koerenza u s-sinerġiji interni tal-Programmi Qafas; li tinvolvi liċ-ċittadini u lill-partijiet interessati b’mod miftuħ u trasparenti; u li timmonitorja u tevalwa r-riżultati u l-impatt tal-programmi bħala bażi għat-tfassil tal-politika tal-ġejjieni.

Il-Kummissjoni se tirrapporta dwar il-progress bl-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tal-HLEG fl-Evalwazzjoni Interim ta’ Orizzont 2020, mistennija sa tmiem l-2017.

(1)

     Id-Deċiżjoni Nru 1982/2006/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-18 ta' Diċembru 2006 dwar is-Seba' Programm Kwadru tal-Komunità Ewropea għall-attivitajiet ta' riċerka, ta' żvilupp teknoloġiku u ta' dimostrazzjoni (2007-2013).

(2)

     Ara http://ec.europa.eu/research/evaluations/index_en.cfm.

(3)

     Id-dejta CORDA tal-1 ta' Diċembru 2015.

(4)

     HLEG Report p. 59-60.

(5)

     Panteia, Mejju 2014.

(6)

     HLEG Report p. 6

(7)

     Ara l-Anness 15 tad-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal mehmuż.

(8)

Aktar tagħrif, inkluż dwar xi nuqqasijiet tal-FP7, jistgħu jinstabu fid-Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal mehmuż. Għal aktar dettalji dwar ir-rakkmonadazzjonijiet tal-HLEG ara http://ec.europa.eu/research/evaluations/index_en.cfm?pg=home . Ir-rakkomandazzjonijiet dwar il-programmi tal-Euratom tal-FP7 u t-tweġiba tal-Kummissjoni Ewropea huma annessi ma’ din il-Komunikazzjoni.

(9)

Ara l-Komunikazzjoni 2014/C 188/02.

(10)

  http://ec.europa.eu/regional_policy/sources/docgener/guides/synergy/synergies_en.pdf .

(11)

http://europa.eu/rapid/press-release_IP-15-5801_en.htm.

(12)

Dokument ta’ Ħidma tal-Persunal tal-Kummissjoni “Better regulations for innovation-driven investment at EU level”, SWD(2015)298final.

(13)

Studju dwar "Budgetary impact of the changes in the cost calculation regime in FP7 (EC and Euratom) as compared to FP6 (EC and Euratom) and its effects on the administrative burden for participants", 2015.

(14)

     Ara l-Artikolu 38 tal-ftehim dwar l-għotjiet għal proġetti ffinanzjati bħala parti minn Orizzont 2020.

(15)

http://ec.europa.eu/research/mariecurieactions/about-msca/actions/researcher-night/index_en.htm.

(16)

  http://ec.europa.eu/programmes/horizon2020/en/newsroom/551 . 

(17)

Sal-lum, 54% tal-pubblikazzjonijiet xjentifiċi kollha tal-FP7 għandhom aċċess miftuħ.

IL-KUMMISSJONI EWROPEA

Brussell, 19.1.2016

COM(2016) 5 final

ANNESS

Rakkomandazzjonijiet Speċifiċi dwar l-Azzjonijiet Indiretti tal-FP7 tal-Euratom u t-Tweġiba tal-Kummissjoni

għall-

KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Dwar it-Tweġiba għar-Rapport tal-Grupp ta’ Esperti ta’ Livell Għoli dwar l-Evalwazzjoni Ex Post tas-Seba’ Programm Qafas

{SWD(2016) 1 final}
{SWD(2016) 2 final}

Rakkomandazzjonijiet speċifiċi dwar l-azzjonijiet indiretti tal-FP7 tal-Euratom u t-tweġiba tal-Kummissjoni 1

Rakkomandazzjonijiet dwar il-ħsieb wara l-Programm: Għandhom jiġu identifikati sinerġiji bejn ir-riċerka dwar il-fissjoni u dik dwar il-fużjoni, u għandha tkun żgurata l-kontinwità bejn l-għanijiet fuq terminu qasir u l-objettivi tar-riċerka nukleari fuq terminu twil. Il-Kummissjoni għandha tiffoka r-riċerka fuq it-teknoloġiji nukleari avvanzati li l-aktar li jippromettu.

Il-Kummissjoni taqbel li s-sinerġiji bejn ir-riċerka dwar il-fissjoni u l-fużjoni qed jiżdiedu peress li l-fużjoni miexja lejn l-għan aħħari tagħha, dak tal-ġenerazzjoni elettrika. Jeżistu sinerġiji importanti fl-oqsma tas-sikurezza, tal-materjali, tat-tneħħija tas-sħana u tal-immaniġjar mill-bogħod u l-immudellar tas-softwer. Huwa meħtieġ aktar progress f'dawn l-oqsma fl-ITER u fid-dimostraturi futuri ta' teknoloġiji tal-fissjoni u tal-fużjoni.

Il-Kummissjoni enfasizzat li l-Programmi ta’ Ħidma ta' kull sentejn tal-EURATOM jiffukaw fuq l-implimentazzjoni tal-għanijiet stabbiliti mill-Kummissjoni fil-Programm ta' Riċerka u Taħriġ tal-EURATOM 2014-2018, jiġifieri li jittejbu s-sikurezza u s-sigurtà nukleari u l-ħarsien mir-radjazzjoni, u biex potenzjalment isir kontribut għad-dekarbonizzazzjoni tas-sistema tal-enerġija fuq terminu twil.

Il-Kummissjoni tenfasizza li, f'konformità mar-Regolament tal-Kummissjoni 1314/2013 li jistabbilixxi l-Programm ta' Riċerka u Taħriġ tal-Euratom 2014-2018, ir-riċerka dwar il-fissjoni għandha tappoġġa t-tħaddim sikur ta' sistemi ta' reazzjoni u faċilitajiet taċ-ċiklu tal-fjuwil eżistenti u futuri. Dan se jiżgura li l-Istati Membri jżommu l-ogħla standards ta’ sikurezza, sigurtà, ġestjoni tal-iskart u nonproliferazzjoni. Dan se jiżgura wkoll li l-UE żżomm it-tmexxija teknoloġika fil-qasam nukleari, inkluż permezz tal-ITER, biex tkun żgurata l-indipendenza enerġetika u teknoloġika tal-UE.

Rakkomandazzjonijiet dwar l-implimentazzjoni: It-tħaddim tal-JET huwa meqjus bħala wieħed mill-kontributi ewlenin tal-Euratom għall-ITER. Il-Euratom għandu jissokta bl-appoġġ għal Pjattaformi tat-Teknoloġija tal-fissjoni, jiżviluppa kollaborazzjonijiet bejn ir-riċerka nukleari u mhux nukleari u jiżgura l-aġġornament regolari tal-pjanijiet ta' ħidma tar-riċerka. Għandu jinkiseb bilanċ bejn dawk il-partijiet interessati tar-riċerka stabbiliti u dawk li għadhom jibdew, u l-burokrazija marbuta mal-applikazzjoni tal-proġetti għandha titnaqqas.

Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li l-faċilità JET qed tikkontribwixxi b'mod sinifikanti għas-suċċess tal-ITER u għaldaqstant għall-kisba tal-objettiv aħħari tal-elettriku prodott bil-fużjoni. Il-finanzjament tat-tħaddim u l-isfruttament tal-JET hija parti ewlenija mill-Programm ta’ Riċerka u Taħriġ tal-Euratom 2014-2018. Il-finanzjament possibbli tal-JET għas-snin 2019-2020 jeħtieġ li jitqies fil-kuntest tad-Deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-programm ta' riċerka futur tal-Euratom għas-sentejn li ġejjin.

Il-Kummissjoni tirrikonoxxi li l-pjattaformi tat-teknoloġija tal-fissjoni għandhom rwol indispensabbli fil-kisba tal-għanijiet fuq terminu twil tar-riċerka u l-iżvilupp ta' inizjattivi Ewropej ta' programmar konġunt.

Il-Kummissjoni tibqa’ impenjata li żżomm l-eċċellenza xjentifika bħala fattur ewlieni għall-għoti ta' appoġġ mill-Programm tal-Euratom. Madankollu, il-Kummissjoni tosserva wkoll diskrepanzi fil-livell ta' parteċipazzjoni tal-Istati Membri fil-proposti ta' proġett fil-programm ta' fissjoni.

Programmi ta’ riċerka konġunti għandhom jappoġġaw ukoll it-trasferiment u t-tixrid ta’ għarfien espert. Dawn l-isforzi jsaħħu l-eċċellenza tal-UE f’applikazzjonijiet rilvenati għall-fissjoni, partikolarment fis-sikurezza nukleari u l-ġestjoni tal-iskart radjuattiv, filwaqt li tfittex perspettivi ġodda, pereżempju mix-xjenzi soċjali u mill-istudji umanistiċi. Barra minn hekk, il-ħtiġijiet ta’ riċerka ta’ Stati Membri ġodda huma indirizzati wkoll permezz ta’ riċerka speċifika bħal, pereżempju, is-sikurezza tad-diversifikazzjoni tal-fjuwil għal reatturi VVER.

Miżuri ta’ simplifikazzjoni introdotti matul Euratom FP7 naqqsu l-piż amministrattiv għall-applikanti u ħaffu l-aċċess għall-informazzjoni meta mqabbel mal-FP6.

Rakkomandazzjonijiet dwar il-kisbiet: Il-programm ta' fużjoni tal-Euratom għandu jimplimenta il-pjan ta' ħidma tal-fużjoni u jżid il-fokus fuq ir-riċerka dwar il-materjali f'kooperazzjoni ma' dixxiplini mhux nukleari. Għandhom ikunu żgurati ż-żamma u l-iżvilupp tal-ħiliet fir-riċerka tal-Euratom. Ir-riċerka tal-Euratom dwar il-fissjoni għandha tagħmel enfasi akbar fuq iċ-ċikli u s-separazzjoni u t-trażmutazzjoni avvanzati tal-fjuwil biex jitnaqqas il-piż fuq il-faċilitajiet ta' rimi ġeoloġiku. Ir-riċerka tal-Euratom dwar il-ħarsien mir-radjazzjoni għandha tintrabat mar-riċerka medika ta' Orizzont 2020 u tindirizza l-benefiċji u r-riskji ta' teknoloġiji nukleari emerġenti fil-mediċina. Għandu jitqies rieżami tal-infrastrutturi tal-fissjoni fid-dawl tal-prijoritajiet eżistenti u dawk futuri.

Il-pjan direzzjonali għall-fużjoni huwa wieħed mill-elementi ewlenin tal-istrateġija Ewropea biex il-fużjoni tkun żviluppata bħala għażla kredibbli għall-produzzjoni kummerċjali tal-elettriku ħielsa mill-karbonju sa madwar nofs is-seklu. Fl-2014, il-Kummissjoni ffirmat Ftehim ta' Għotja ta' ħames snin mal-"Konsorzju Ewropew għall-Iżvilupp tal-Enerġija tal-Fużjoni" (EUROfusion), li bħalissa qed jimplimenta programm konġunt f'konformità ma' dan il-pjan ta' ħidma. Ir-riċerka dwar il-materjali hija indirizzata b'mod sħiħ fil-pjan ta' ħidma dwar il-fużjoni u tifforma parti integrali mill-programm konġunt.

Il-programm tal-Euratom jirrikonoxxi wkoll l-importanza tal-edukazzjoni u tat-taħriġ. Biex ikunu mħejjija għall-isfruttar tal-ITER u għat-tfassil u l-kostruzzjoni tad-DEMO, il-pjan ta' ħidma u l-programm konġunt għall-fużjoni diġà jagħtu prijorità lit-taħriġ ta' ġenerazzjoni ġdida ta' xjenzati u inġiniera tal-fużjoni. B'mod simili, fil-programm tal-fissjoni, azzjonijiet dedikati permezz ta' sejħiet għal proposti tradizzjonalment iffukaw fuq l-edukazzjoni u t-taħriġ, u dawn iż-żewġ elementi kellhom rwol ewlieni fi proġetti kollaborattivi akbar.

Fir-rigward ta' riċerka dwar iċ-ċikli u s-separazzjoni u t-trażmutazzjoni avvanzati tal-fjuwil, it-tnaqqis tal-ħajja tal-iskart radjuattiv permezz ta' dawn il-proċessi jtejjeb is-sikurezza nukleari u b'hekk jikkontribwixxi għall-għan ġenerali tal-Programm tal-Euratom.

Azzjonijiet preċedenti fil-programm ta' fissjoni tal-Euratom indirizzaw l-iżvilupp u l-użu mgħaġġel ta' teknoloġiji mediċi bl-użu tar-radjazzjoni jonizzanti u l-isfidi speċifiċi li dawn jippreżentaw fir-rigward tal-ħarsien mir-radjazzjoni għall-pazjenti u għall-persunal mediku.

L-infrastrutturi tar-riċerka tal-fissjoni, bħar-reatturi tar-riċerka u l-laboratorji sħan, għandhom rwol ewlieni fl-iżgurar tat-tħaddim sikur tas-sistemi nukleari, fil-provvista kontinwa ta'
isotopi radjuattivi mediċi, u fiż-żamma tal-eċċellenza xjentifika u tal-kompetenzi nukleari fl-Ewropa. Bħala parti mill-Programm Euratom 2014-2018, il-Kummissjoni nidiet għadd ta' azzjonijiet li jindirizzaw l-iktar kwistjonijiet importanti fir-rigward tal-infrastrutturi tar-riċerka dwar il-fissjoni, bħas-sigurtà tal-provvista tal-fjuwil għar-reatturi tar-riċerka u ta' isotopi radjuattivi mediċi bħal Molybdenum-99, u d-disponibbiltà ta' kapaċità xierqa tal-irradjazzjoni tan-newtroni għall-ittestjar tal-materjali u użi oħra.

(1)

Għal lista sħiħa tat-32 rakkomandazzjoni, jekk jogħġbok ara r-rapport tal-Panel ta’ Livell Għoli tal-Euratom.