1.

Dan ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari, li jirrigwarda l-interpretazzjoni tal-Artikolu 15 tar-Regolament (KE) Nru 2201/2003 ( 2 ), tressaq mit-Tribunalul Cluj (il-Qorti tal-Kontea ta’ Cluj, ir-Rumanija) fil-kuntest ta’ tilwima rigward ir-responsabbiltà tal-ġenituri bejn ir-rikorrenti, IQ, omm ta’ tlett itfal minuri li ilhom jgħixu magħha fir-Renju Unit mill-2012, u l-konvenut, JP, missier it-tfal, ċittadin barrani li jgħix fir-Rumanija.

2.

Il-premessi 12, 13 u 21 tar-Regolament Nru 2201/2003 huma fformulati kif ġej:

3.

L-Artikolu 1 tar-Regolament Nru 2201/2003 jipprovdi li:

“1.   Dan ir-Regolament għandu japplika, tkun xi tkun in-natura ta’ l-qorti jew tribunal, fi kwistjonijiet ċivili dwar:

[…]

4.

Skont l-Artikolu 2, tar-Regolament Nru 2201/2003:

“Għall-għanijiet ta’ dan ir-Regolament:

5.

L-Artikolu 8(1) tar-Regolament Nru 2201/2003, intitolat “Il-Ġurisdizzjoni ġenerali” jipprovdi:

“Il-qrati ta’ Stat Membru għandu jkollhom il-ġurisdizzjoni fi kwistjonijiet ta’ responsabbiltà ta’ l-ġenituri dwar minuri li huma abitwalment residenti f’dak l-Istat Membru fiż-żmien li l-qorti tkun ħadet il-pussess [ġiet adita].”

6.

L-Artikolu 12(1) u (2) tar-Regolament Nru 2201/2003, intitolat “Il-Proroga ta’ l-ġurisdizzjoni”, jipprovdi:

“1.   Il-qrati ta’ xi Stat Membru li jeżerċitaw l-ġurisdizzjoni bis-saħħa ta’ l-Artikolu 3 dwar l-applikazzjoni għad-divorzju, għas-separazzjoni legali jew għall-annullament taż-żwieg għandu jkollhom il-ġurisdizzjoni dwar kwalsijasi kwistjoni dwar ir-responsabbilità ta’ l-ġenituri li għandha x’taqsam ma’ dik l-applikazzjoni fejn:

2.   Il-ġurisdizzjoni mogħtija fil-paragrafu 1 għandha tieqaf jekk kif:

[…]”

7.

Skont l-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 2201/2003, intitolat “It-Trasferiment għal qorti li tinstab f’post aħjar sabiex jinstema’ l-każ”:

“1.   B’mod ta’ eċċezzjoni, il-qrati ta’ xi Stat Membru li għandhom il-ġurisdizzjoni dwar is-sostanza ta’ l-kwistjoni jistgħu, jekk jikkunsidraw li qorti ta’ Stat Membru ieħor, li magħha l-minuri għandu konnessjoni partikolari, u fejn dan huwa fl-aħjar interessi ghall-minuri, tkun f’posizzjoni aħjar biex jisimgħu l-każ, jew parti speċifika minnu:

2.   Il-Paragrafu 1 għandu japplika:

Trasferiment magħmul fuq mozzjoni ta’ l-qorti proprja jew b’applikazzjoni minn xi qorti ta’ Stat Membru ieħor għandu jiġi aċċettat mill-inqas minn wieħed mill-partijiet.

3.   Il-minuri għanhom ikunu kkunsidrati li għandhom konnessjoni partikolari ma xi Stat Membru kif imsemmi fil-paragrafu 1, jekk dak l-Istat Membru;

4.   Il-qrati ta’ l-Istat Membru li għandu l-ġurisdizzjoni dwar is-sostanza ta’ l-kwistjoni għandhom jiffissaw żmien limitat b’liema l-qrati ta’ dak l-Istat Membru l-ieħor għandhom jieħdu l-pussess skond il-paragrafu 1.

Jekk il-qrati ma jkunux ħadu pussess f’dak iż-żmien, il-qorti li kellha l-pussess għandha tkompli teżerċita l-ġurisdizzjoni skont l-Artikolu 8 sa 14.

5.   Il-qrati ta’ dak l-Istat Membru l-ieħor jistgħu’, fejn minħabba għall-cirkustanzi speċifiċi ta’ l-każ, dan ikun fl-aħjar interess għall-minuri, jaċċettaw il-ġurisdizzjoni fi żmien sitt ġimgħat mill-pussess tagħhom skond il-paragrafu 1(a) jew 1(b). F’dan il-każ, il-qorti li ħadet il-pussess l-ewwel għandha tirrinunzja għall-ġurisdizzjoni; Inkella, il-qorti li ħadet il-pussess l-ewwel għandha tkompli teżerċita l-ġurisdizzjoni skond l-Artikoli 8 sa 14.

6.   Il-qrati għandhom jikkoperaw għar-raġunijiet ta’ dan l-Artikolu, direttament jew permezz ta’ l-awtoritajiet ċentrali maħtura skond l-Artikolu 53.”

8.

L-Artikolu 19 ta’ dan ir-regolament, intitolat “Lis pendens u azzjonijiet dipendenti”, jipprovdi:

“[…]

2.   Fejn il-proċedimenti dwar ir-responsabbilità ta’ l-ġenituri dwar l-istess minuri u li tinkludi l-istess kawża se jidħru quddiem qrati fi Stati Membri differenti, it-tieni qorti li ħadet il-pussess [il-qorti adita fit-tieni lok] għandha b’mozzjoni tagħha stess żżomm il-proċedimenti sakemm il-ġurisdizzjoni ta’ l-ewwel qorti tiġi stabbilita.

3.   Fejn il-ġurisdizzjoni ta’ l-ewwel qorti li ħadet il-pussess tiġi stabbilita, it-tieni qorti bil-pussess għandha iċċedi l-ġurisdizzjoni favur dik il-qorti.

F’dak il-każ, il-parti li tkun ġabet il-kawza relevanti quddiem il-qorti li ħadet il-ta’ l-pussess wara [il-qorti adita fit-tieni lok], tista’ ġġib dik il-kawza quddiem il-qorti li ħadet ita’ l-pussess l-ewwel [il-qorti adita fl-ewwel lok].”

9.

Skont l-Artikolu 23 tar-Regolament Nru 2201/2003, intitolat “Ir-Raġunijiet għan-nuqqas ta’ rikonoxximent tas-sentenzi dwar ir-responsabbilità ta’ l-ġenituri”, jipprevedi:

“Sentenza dwar ir-responsabbilità ta’ l-ġenituri m’għandhiex tiġi rikonoxxuta:

[…]

[…]”

10.

Jirriżulta mid-deċiżjoni tar-rinviju li, fir-Rumanija, il-punt 1 tal-Artikolu 448(1) tal-Codul de procedură civilă român (il-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili Rumen), jipprovdi li d-deċiżjonijiet dwar ir-responsabbiltà tal-ġenituri mogħtija fl-ewwel istanza huma eżekuttivi. B’hekk, skont il-leġiżlazzjoni proċedurali Rumena, l-eżekuzzjoni tad-deċiżjonijiet ġudizzjarji mogħtija fl-ewwel istanza rigward ir-responsabbiltà tal-ġenituri tista’ tieqaf biss jekk jintlaqa’ l-appell.

11.

Fis-26 ta’ Novembru 2014, ir-rikorrenti, IQ, omm ta’ tlett itfal li ilhom jgħixu magħha fir-Renju Unit sa mill-2012, ressqet talba quddiem il-Judecătoria Cluj-Napoca (il-Qorti tal-Ewwel Istanza ta’ Cluj-Napoca, ir-Rumanija) għad-divorzju mill-missier tat-tlett itfal tagħhom, il-konvenut, JP, ċittadin barrani li jgħix fi Floreşti fir-Rumanija.

12.

Permezz ta’ dan ir-rikors, ir-rikorrenti talbet ukoll lill-imsemmija qorti tagħtiha l-eżerċizzju esklużiv tas-setgħa tal-ġenituri fuq it-tlett itfal minuri li kellhom miż-żwieġ, tafdalha l-kustodja u tordna lill-konvenut iħallas il-manteniment.

13.

Dan tal-aħħar ressaq kontrotalba li permezz tagħha talab lill-imsemmija qorti tiddikjara d-divorzju kunsenswali jew, sussidjarjament, divorzju abbażi ta’ ħtija kondiviża, tordna l-eżerċizzju konġunt tas-setgħa tal-ġenituri fuq it-tlett itfal li kellhom miż-żwieġ kif ukoll tistabbilixxi programm ta’ żamma ta’ relazzjoni personali mat-tfal.

14.

Waqt is-seduta tat-28 ta’ Settembru 2015, il-Judecătoria Cluj-Napoca (il-Qorti tal-Ewwel Istanza ta’ Cluj-Napoca) ivverifikat il-ġurisdizzjoni tagħha u ddikjarat li kellha l-ġurisdizzjoni biex tieħu konjizzjoni tal-kawża. Peress li l-partijiet qablu dwar divorzju kunsenswali, din il-qorti kkonstatat li l-kundizzjonijiet biex tiddeċiedi dwar dan il-kap ta’ talbiet kienu ssodisfatti. Għaldaqstant, hija ddikjarat id-divorzju kunsenswali u firdet il-kapijiet ta’ talbiet anċillari minn dawk relatati mad-divorzju proprju, li tagħhom kompliet l-eżami tagħha billi ffissat id-data ta’ seduta għall-produzzjoni tal-provi.

15.

Permezz ta’ sentenza ċivili, il-Judecătoria Cluj-Napoca (il-Qorti tal-Ewwel Istanza ta’ Cluj-Napoca) laqgħet parzjalment it-talba tar-rikorrenti u l-kontrotalba tal-konvenut, ordnat l-eżerċizzju konġunt tas-setgħa tal-ġenituri fuq it-tlett itfal li kellhom miż-żwieġ, stabbilixxiet ir-residenza tat-tfal fid-dar tar-rikorrenti, stabbilixxiet l-ammont tal-manteniment dovut mill-konvenut lit-tfal u stabbilixxiet programm ta’ żamma ta’ relazzjoni personali bejn il-missier u t-tfal.

16.

Fis-7 ta’ Settembru 2016, omm u missier it-tfal appellaw minn din id-deċiżjoni quddiem il-qorti tar-rinviju.

17.

Quddiem din il-qorti, IQ talbet l-għoti tal-eżerċizzju esklużiv tas-setgħa tal-ġenituri u l-istabbiliment ta’ programm iktar limitat ta’ żamma ta’ relazzjoni personali tal-missier mat-tfal. Min-naħa tiegħu, JP talab li dan il-programm ikun estiż.

18.

Fis-26 ta’ Diċembru 2016, IQ għamlet talba quddiem il-High Court of Justice (England & Wales), Family Division (Family Court), Birmingham (il-Qorti Għolja tal-Ġustizzja (Ingilterra u Wales), Sezzjoni tal-Familja (il-Qorti tal-Familja), Birmingham, ir-Renju Unit) għal ordni ta’ restrizzjoni kontra missier it-tfal. Fit-3 ta’ Jannar 2017, hija talbet lil din il-qorti wkoll sabiex tiddeċiedi dwar il-kustodja tat-tfal.

19.

Fl-istess ġurnata, din il-qorti adottat miżura provviżorja li tipprojbixxi lil missier it-tfal milli jeħodhom sakemm ma tingħata s-sentenza definittiva ta’ din il-kawża. Barra minn hekk, fit-2 ta’ Frar 2017, hija stiednet lill-qorti tar-rinviju ċċedi l-kawża peress li r-residenza tat-tfal tinsab, bil-kunsens tal-ġenituri, fir-Renju Unit.

20.

Skont digriet adottat mill-High Court of Justice (England & Wales), Family Division, Family Court, Birmingham (il-Qorti Għolja tal-Ġustizzja (Ingilterra u Wales), Sezzjoni tal-Familja (il-Qorti tal-Familja), Birmingham), fis-6 ta’ Lulju 2017, il-qorti tar-rinviju rċeviet talba biex tittrasferixxi l-kawża lill-imsemmija qorti tar-Renju Unit, skont l-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 2201/2003, minħabba li, mill-inqas sa mis-sena 2013, it-tlett itfal ikkonċernati kellhom ir-residenza abitwali tagħhom fir-Renju Unit, jiġifieri fil-ġurisdizzjoni tagħha u mhux fir-Rumanija, u dan tul il-proċedura kollha quddiem il-qrati Rumeni.

21.

Il-qorti tar-rinviju tinnota li, fil-każ ineżami, il-qorti li ġiet mitluba tittrasferixxi l-kawża tinsab fl-istadju tal-appell u li diġà ngħatat deċiżjoni fl-ewwel istanza.

22.

Hija tfakkar ukoll li d-deċiżjoni mogħtija fl-ewwel istanza mill-Judecătoria Cluj-Napoca (il-Qorti tal-Ewwel Istanza ta’ Cluj-Napoca) hija eżekuttiva, skont il-punt 1 tal-Artikolu 448(1) tal-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili Rumen, tant li, sakemm din is-sentenza ma ġietx annullata, il-konvenut jista’ jeżiġi l-eżekuzzjoni tagħha.

23.

Madankollu, kieku l-qorti tar-rinviju kellha tittrasferixxi l-kawża lil qorti tar-Renju Unit abbażi tal-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 2201/2003, ma jkollhiex il-possibbiltà li tiddeċiedi dwar l-appell, b’tali mod li d-deċiżjoni mogħtija fl-ewwel istanza tkompli teżisti.

24.

F’dan il-kuntest, it-Tribunalul Cluj (il-Qorti tal-Kontea ta’ Cluj) iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel is-segwenti domandi preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja:

25.

Il-Gvern Rumen u l-Kummissjoni Ewropea biss ippreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub, filwaqt li ebda waħda mill-partijiet fil-kawża prinċipali ma qieset li kellha tagħmel dan. Il-Qorti tal-Ġustizzja la sejħet u lanqas organizzat seduti.

26.

Il-Gvern Rumen jinnota li l-Qorti tal-Ġustizzja qieset li biex jiġi żgurat li jitqiesu l-aħjar interess tal-minuri matul l-implimentazzjoni tar-regoli ta’ ġurisdizzjoni fil-qasam tar-responsabbiltà tal-ġenituri, il-leġiżlatur tal-Unjoni Ewropea rrikorra, kif jirriżulta mill-premessa 12 tar-regolament, għall-kriterju tal-qrubija ( 3 ). Skont dan il-kriterju, il-ġurisdizzjoni tal-qorti hija bħala regola ġenerali ddeterminata, konformement mal-Artikolu 8(1) tar-Regolament Nru 2201/2003, mill-post tar-residenza abitwali tal-minuri fil-mument tat-tressiq tal-kawża ( 4 ). L-Artikolu 12(1) tar-Regolament Nru 2201/2003 li essenzjalment jipprovdi li l-qorti li għandha l-ġurisdizzjoni biex tiddeċiedi dwar l-applikazzjoni għad-divorzju bis-saħħa tal-Artikolu 3 tal-istess regolament, għandu jkollha l-ġurisdizzjoni wkoll dwar kwalunkwe kwistjoni rigward ir-responsabbiltà tal-ġenituri relatata ma’ dik l-applikazzjoni, jirrappreżenta eċċezzjoni għar-regola tal-ġurisdizzjoni prevista fl-Artikolu 8 tar-Regolament Nru 2201/2003.

27.

Qabel kollox, għal dak li jirrigwarda l-Artikolu 15(1) tar-Regolament Nru 2201/2003, il-Gvern Rumen jikkonstata li l-kunċett ta’ “qrati ta’ xi Stat Membru li għandhom il-ġurisdizzjoni dwar is-sostanza ta’ l-kwistjoni” ma huwiex iddefinit minn dan ir-regolament. Għalhekk hemm lok li dan il-kunċett jiġi interpretat billi jitqiesu l-kuntest ta’ dan l-artikolu u l-għanijiet imfittxija mir-Regolament Nru 2201/2003.

28.

Imbagħad, il-Gvern Rumen ifakkar li r-regoli tal-ġurisdizzjoni fil-kawżi dwar ir-responsabbiltà tal-ġenituri jinsabu fit-Taqsima 2 tal-Kapitolu II tar-Regolament Nru 2201/2003, li minnha jagħmel parti l-Artikolu 15. B’hekk, il-kamp ta’ applikazzjoni ratione materiae tal-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 2201/2003 huwa l-istess bħal dak tas-sett ta’ regoli ta’ ġurisdizzjoni previsti f’din it-Taqsima 2 tal-Kapitolu II tar-Regolament Nru 2201/2003 ( 5 ). Minn dan isegwi li l-“qrati li għandhom il-ġurisdizzjoni” skont l-Artikolu 15(1) tar-Regolament Nru 2201/2003 jistgħu jkunu kwalunkwe qorti kompetenti f’materji ta’ responsabbiltà tal-ġenituri previsti fl-Artikoli 8 sa 14 tar-Regolament Nru 2201/2003. Għalhekk, skont il-Gvern Rumen, l-Artikolu 15 ta’ dan ir-regolament jikkonferixxi lill-qorti li jsemmi l-missjoni li tiddeċiedi dwar kawża li tikkonċerna r-responsabbiltà tal-ġenituri, bis-saħħa tal-ġurisdizzjoni stabbilita mir-Regolament Nru 2201/2003, irrispettivament minn jekk din il-qorti tiddeċidix fl-ewwel istanza jew f’appell.

29.

It-tielet nett, il-Gvern Rumen jikkunsidra li l-kunċett ta’ “qrati […] li għandhom il-ġurisdizzjoni dwar is-sostanza ta’ l-kwistjoni” tal-Artikolu 15(1) tar-Regolament Nru 2201/2003 ma jirreferix biss għal fatt li hija qorti adatta, skont il-ġurisdizzjoni tagħha, biex tieħu konjizzjoni tas-sustanza tal-każ, iżda anki għall-fatt li l-qorti inkwistjoni ddikjarat li għandha l-ġurisdizzjoni.

30.

Rigward il-mument li fih il-qorti li għandha ġurisdizzjoni fuq is-sustanza tal-każ tista’ tittrasferixxi l-kawża lil qorti li tinsab f’pożizzjoni aħjar, il-Gvern Rumen jinnota li l-Artikolu 15(1) tar-Regolament Nru 2201/2003 ma jistabbilixxix limitu ta’ żmien.

31.

F’dan ir-rigward, huwa josserva li, skont l-Artikolu 12(2) tar-Regolament Nru 2201/2003, il-ġurisdizzjoni estiża prevista fl-Artikolu 12(1) ta’ dan ir-regolament tintemm, fost l-oħrajn, malli deċiżjoni dwar ir-responsabbiltà tal-ġenituri tiġi ffinalizzata, jew meta l-proċedura tintemm għal raġuni oħra. Fil-kawża prinċipali, l-ewwel qorti adita bil-kawża tista’ tittrasferixxi l-kawża lill-qorti fl-aħjar pożizzjoni, skont l-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 2201/2003, sakemm tintemm il-ġurisdizzjoni estiża tal-ewwel qorti adita. Il-Gvern Rumen jikkunsidra li, meta tittrasferixxi l-kawża, il-qorti kompetenti għandha tanalizza, każ b’każ, jekk, fost l-oħrajn, il-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 15 ta’ dan ir-Regolament humiex issodisfatti ( 6 ).

32.

Għalhekk, f’sitwazzjoni bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali, huwa l-kompitu tal-qorti li għandha ġurisdizzjoni, jiġifieri l-ewwel qorti li quddiemha tressaq il-każ, li tivverifika jekk it-trasferiment lil qorti f’pożizzjoni aħjar biex tieħu konjizzjoni tal-kawża jissodisfax il-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 15(1) tar-Regolament Nru 2201/2003 u, b’mod iktar partikolari, jekk il-qorti li lilha għandha l-ħsieb li tittrasferixxi l-kawża hijiex fl-aħjar pożizzjoni biex tieħu deċiżjoni fil-qasam tar-responsabbiltà tal-ġenituri, fl-aħjar interessi għall-minuri.

33.

Il-Gvern Rumen jipproponi li tingħata risposta għall-ewwel domanda fis-sens li d-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 2201/2003 inġenerali, u b’mod iktar partikolari, l-Artikolu 15, għandhom ikunu interpretati fis-sens li, f’ċirkustanzi bħal dawk inkwistjoni fil-kawża prinċipali, huma jippermettu lil qorti ta’ Stat Membru, li għandha l-ġurisdizzjoni biex tieħu konjizzjoni tas-sustanza tal-każ skont l-Artikolu 12(1) ta’ dan ir-regolament, li tittrasferixxi l-kawża lil qorti ta’ Stat Membru ieħor li hija tqis f’pożizzjoni aħjar, sakemm tintemm il-ġurisdizzjoni tagħha skont l-Artikolu 12(2) tar-Regolament Nru 2201/2003.

34.

Barra minn hekk, huwa l-kompitu tal-qorti li għandha l-ġurisdizzjoni biex tieħu konjizzjoni tas-sustanza tal-każ li tanalizza u tistabbilixxi, każ b’każ, jekk it-trasferiment ta’ kawża fi stadju tal-appell jissodisfax il-kundizzjonijiet previsti fl-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 2201/2003 u, b’mod iktar partikolari, li teżamina jekk il-qorti li lilha għandha l-ħsieb li tittrasferixxi l-kawża hijiex fl-aħjar pożizzjoni biex tiddeċiedi dwar ir-responsabbiltà tal-ġenituri u jekk it-trasferiment tal-kawża huwiex fl-aħjar interessi għall-minuri.

35.

Skont il-Kummissjoni, l-Artikolu 15(1) tar-Regolament Nru 2201/2003 jawtorizza biss it-trasferiment tal-ġurisdizzjoni lil qorti “ta’ Stat Membru ieħor, li magħha l-minuri għandu konnessjoni partikolari”. L-Artikolu 15(3) tar-Regolament Nru 2201/2003 jinkludi lista eżawrjenti ta’ kriterji li jiddefinixxu l-kunċett ta’ “Stat Membru li miegħu minuri għandu konnessjoni partikolari”. F’dan ir-rigward, l-Istat Membru tar-residenza abitwali attwali ta’ minuri ma jidhirx f’din il-lista, minkejja li l-ġurisdizzjoni tal-qrati li jinsabu fl-Istat ta’ residenza abitwali tal-minuri hija l-pedament tal-ġurisdizzjoni f’materji tar-responsabbiltà tal-ġenituri.

36.

Madankollu, il-Kummissjoni tqis li l-applikazzjoni tal-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 2201/2003 ma tistax tkun eskluża f’każ li ż-żewġ qrati għandhom ġurisdizzjoni. Għalhekk ikun kuntrarju għar-ratio legis ta’ din id-dispożizzjoni li tiġi eskluża l-applikazzjoni tagħha għall-qorti ta’ Stat Membru fejn il-konnessjoni mal-minuri hija aktar b’saħħitha.

37.

Fir-rigward tar-relazzjoni bejn l-Artikoli 15 u 19 tar-Regolament Nru 2201/2003, għalkemm dan l-aħħar artikolu jimponi lill-qorti adita fit-tieni lok li tissospendi l-proċeduri quddiemha jekk il-ġurisdizzjoni tal-ewwel qorti adita tiġi stabbilita, dan ir-rekwiżit ma għandux jeskludi l-possibbiltà għall-qorti adita fit-tieni lok li tagħmel talba skont l-Artikolu 15(2)(ċ) tar-Regolament Nru 2201/2003.

38.

Rigward l-espressjoni “il-qrati ta’ xi Stat Membru li għandhom il-ġurisdizzjoni dwar is-sostanza ta’ l-kwistjoni” prevista fl-Artikolu 15(1) tar-Regolament Nru 2201/2003, il-Kummissjoni ssostni li din l-espressjoni bl-ebda mod ma tindika li din il-possibbiltà hija limitata għall-qrati tal-ewwel istanza.

39.

Il-Kummissjoni tikkunsidra li r-ratio legis tal-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 2201/2003 jagħti lill-qorti marġni ta’ diskrezzjoni li jippermettilha tieħu deċiżjoni ta’ trasferiment ta’ ġurisdizzjoni, jekk ikun meħtieġ, iżda bil-kundizzjoni li din tal-aħħar tkun “fl-aħjar interessi ghall-minuri”.

40.

F’deċiżjoni tar-rinviju qasira ħafna, li tinkludi biss 21 punt, it-Tribunalul Cluj (il-Qorti tal-Kontea ta’ Cluj) qed tistaqsi, sostanzjalment, (permezz tal-ewwel domanda tiegħu) kif għandu jiġi interpretat il-kunċett ta’ “qrati ta’ xi Stat Membru li għandhom il-ġurisdizzjoni dwar is-sostanza ta’ l-kwistjoni” imsemmi mill-Artikolu 15(1) tar-Regolament Nru 2201/2003 u jekk it-trasferiment għal qorti f’pożizzjoni aħjar biex tieħu konjizzjoni tal-kawża prinċipali jistax isir, bis-saħħa tal-Artikolu 15(1) tar-Regolament Nru 2201/2003, meta l-qorti li tagħmel it-trasferiment hija qorti tal-appell u l-qorti li tinsab f’pożizzjoni aħjar hija qorti tal-ewwwel istanza.

41.

L-ewwel nett, għandu jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja diġà kellha l-opportunità li teżamina l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet previsti fl-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 2201/2003, iżda qatt ma ddeċidiet dwar l-interpretazzjoni tal-kunċett ta’ “qrati ta’ xi Stat Membru li għandhom il-ġurisdizzjoni dwar is-sostanza ta’ l-kwistjoni” kif prevista fil-paragrafu 1 ta’ dan l-artikolu.

42.

B’hekk, fis-sentenza tas-27 ta’ Ottubru 2016, D. (C‑428/15, EU:C:2016:819), li jiena ser nikkwota diversi drabi f’dawn il-konklużjonijiet, u li tittratta prinċipalment l-interpretazzjoni tal-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 2201/2003, il-qorti nazzjonali staqsiet dwar il-kamp ta’ applikazzjoni tal-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni u wkoll dwar il-kunċett ta’ “qorti f’pożizzjoni aħjar” u l-kriterji rilevanti biex jiġi ddeterminat liema hija din il-qorti kif ukoll dwar il-kunċett ta’ “l-aħjar interess tal-minuri” ( 7 ). Il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li sabiex tkun tista’ tqis li tali transferiment jaqdi l-aħjar interessi tal-minuri, il-qorti li għandha l-ġurisdizzjoni għandha tiżgura b’mod partikolari fid-dawl taċ-ċirkustanzi konkreti tal-każ, li ma hemmx riskju li l-imsemmi trasferiment lil qorti ta’ Stat Membru ieħor ikollu impatt detrimentali fuq is-sitwazzjoni tal-minuri ( 8 ).

43.

Kif tosserva l-Kummissjoni, din il-kawża tidher li hija kkaratterizzata minn sitwazzjoni li fiha ż-żewġ qrati, fil-prinċipju, għandhom ġurisdizzjoni skont ir-Regolament Nru 2201/2003.

44.

F’dan ir-rigward, peress li r-residenza abitwali tat-tfal tidher li, mill-2012, kienet mingħajr interruzzjoni fir-Renju Unit tul il-każ kollu, il-ġurisdizzjoni tal-qrati Rumeni (il-qrati aditi fl-ewwel lok) fil-qasam tar-responsabbiltà tal-ġenituri setgħet tkun stabbilita biss fuq il-bażi tal-Artikolu 12(1) ( 9 ), flimkien mat-tielet inċiż tal-Artikolu 3(1)(a) tar-Regolament Nru 2201/2003 (“f’liema territorju […] il-konvenut huwa abitwalment residenti”), għalhekk, taħt il-ġurisdizzjoni anċillari għal dik dwar id-divorzju. Din id-dispożizzjoni hija eċċezzjoni għar-regola tal-ġurisdizzjoni prevista fl-Artikolu 8 tar-Regolament Nru 2201/2003 ( 10 ).

45.

Anki jekk il-qorti Rumena ddeċidiet dwar id-divorzju, il-ġurisdizzjoni anċillari fil-qasam tar-responsabbiltà tal-ġenituri tibqa’ rregolata mill-Artikolu 12(2)(b) ta’ tar-Regolament Nru 2201/2003 sakemm tkun iffinalizzata s-sentenza f’dan il-qasam, li f’dan il-każ għadu ma seħħx.

46.

Peress li t-tlett itfal għandhom ir-residenza abitwali tagħhom fir-Renju Unit, fejn ilhom jgħixu ma’ ommhom mill-2012, il-qrati tar-Renju Unit (il-qrati aditi fit-tieni lok mir-rikorrenti) jisiltu l-ġurisdizzjoni tagħhom fil-qasam tar-responsabbiltà tal-ġenituri mill-Artikolu 8 tar-Regolament Nru 2201/2003 ( 11 ).

47.

Għaldaqstant, naħseb li għandu jiġi ċċarat il-punt dwar jekk l-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 2201/2003 dwar it-trasferiment tal-ġurisdizzjoni japplikax: jew f’każ fejn il-qrati taż-żewġ Stati Membri jkollhom ġurisdizzjoni taħt l-imsemmi Regolament, jew f’każ li t-trasferiment tal-ġurisdizzjoni huwa permess biss għall-qrati ta’ Stat li, altrimenti, ma jkollhomx ġurisdizzjoni taħt ir-regolament.

48.

F’dan l-aħħar każ, ir-risposta hija sempliċi: l-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 2201/2003 ma jkunx japplika f’din il-kawża. Fil-fatt, ikun hemm biss kwistjoni sempliċi ta’ lis pendens li għandha tiġi solvuta skont l-Artikolu 19 tar-Regolament Nru 2201/2003 ( 12 ).

49.

L-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 2201/2003 jinkludi regola innovattiva li tippermetti, permezz ta’ eċċezzjoni, li qorti adita b’kawża u li jkollha ġurisdizzjoni fuq is-sustanza, tkun tista’ tittrasferixxi din il-kawża lil qorti ta’ Stat Membru ieħor, jekk din tal-aħħar tkun f’pożizzjoni aħjar sabiex tieħu konjizzjoni tagħha. Il-qorti tista’ tittrasferixxi l-kawża kollha jew inkella parti speċifika minnha ( 13 ).

50.

Fil-fatt, “[f]il-qasam tar-responsabbiltà tal-ġenituri, waħda mill-innovazzjonijiet ewlenin inkorporati fir-Regolament [Nru 2201/2003] – b’imitazzjoni tal-Konvenzjoni [, tad-19 ta’ Ottubru 1996, fuq il-Ġurisdizzjoni, il-Liġi applikabbli, Rikonoxximent, Infurzar u Kooperazzjoni dwar ir-Responsabbiltà tal-Ġenituri u Miżuri għall-Protezzjoni tat-Tfal (iktar ’il quddiem il-“Konvenzjoni ta’ Den Haag tal-1996”)] – hija li stabbilixxa mekkaniżmu ta’ djalogu bejn il-qrati Ewropej, ibbażat fuq l-evalwazzjoni tal-ġurisdizzjoni tagħhom skont kunsiderazzjonijiet ta’ opportunità. Ispirat mid-duttrina tal-forum non conveniens, l-Artikolu 15 tar-Regolament [Nru 2201/2003] [‑ dispożizzjoni notevoli ( 14 ), iżda ħafna drabi meqjusa kumplessa -] tawtorizza “trasferiment” tal-kawża lil qorti f’pożizzjoni aħjar biex tiddeċiedi dwar dan il-każ (qabbel mal-Artikoli 8 u 9 [tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag] tal-1996 […], li taqsam il-mekkaniżmu fi trasferiment [tal-ġurisdizzjoni - forum non conveniens -] jew fi pretensjoni ta’ ġurisdizzjoni [- forum conveniens] […])” ( 15 ) [traduzzjoni mhux uffiċjali].

51.

L-Artikolu 8 tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal-1996 jippermetti li ssir talba kull darba li l-awtorità kompetenti tqis li l-awtoritá ta’ Stat kontraenti ieħor tkun “aħjar” biex tevalwa l-aħjar interessi tal-minuri. Taħt l-Artikolu 8(2)(d) tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal-1996, l-eżistenza ta’ rabta mill-qrib mal-minuri tikkostitwixxi fattur ta’ evalwazzjoni tal-kriterju tal-awtorità li “tkun […] aħjar” biex tevalwa l-aħjar interessi tal-minuri, iżda ma toħloqx obbligu.

52.

Anki jekk il-modus operandi tal-mekkaniżmu tar-Regolament Nru 2201/2003 u dak tal-Konvenzjoni ta’ Den Haag tal-1996 ma humiex identiċi, ma nara ebda raġuni fil-prinċipju biex l-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 2201/2003 ma jkunx jista’ jintuża fil-każ ta’ ġurisdizzjoni “konkorrenti”, jiġifieri meta żewġ qrati (ta’ Stati Membri differenti) ikollhom ġurisdizzjoni skont dan ir-regolament.

53.

Fil-fatt, naħseb li huwa a fortiori li tali trasferiment ta’ ġurisdizzjoni għandu jkun permess mill-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 2201/2003, peress li l-qorti li lilha jiġi propost li tiġi ttrasferita l-kawża, ex hypothesi, għandu jkollha konnessjoni sostanzjali mal-minuri.

54.

Fil-fatt, l-Artikolu 15(1) tar-Regolament Nru 2201/2003 ma jippermettix it-trasferiment ta’ kawża partikolari lil qorti ta’ Stat Membru ieħor għajr dak tal-qorti li normalment għandha ġurisdizzjoni, ħlief jekk, kif jirriżulta mill-premessa 13 ta’ dan ir-regolament, tali trasferiment jissodisfa kundizzjonijiet stretti u speċifiċi ( 16 ), minn naħa, u jseħħ biss f’każijiet eċċezzjonali, min-naħa l-oħra ( 17 ).

55.

Kif il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet, l-ewwel nett, fis-sentenza tas‑27 ta’ Ottubru 2016, D. (C‑428/15, EU:C:2016:819, punt 50), skont l-Artikolu 15(1) tar-Regolament Nru 2201/2003, it-trasferiment ta’ kawża fil-qasam tar-responsabbiltà tal-ġenituri, minn qorti ta’ Stat Membru għandu jitwettaq biss favur qorti ta’ Stat Membru ieħor li miegħu l-minuri għandu “konnessjoni partikolari”.

56.

Imbagħad, skont is-sentenza tas‑27 ta’ Ottubru 2016, D. (C‑428/15, EU:C:2016:819, punt 51), sabiex tiġi stabbilita l-eżistenza ta’ tali konnessjoni f’każ partikolari, hemm lok li jsir riferiment għall-fatturi elenkati, b’mod eżawrjenti, fl-Artikolu 15(3)(a) sa (e) tar-Regolament Nru 2201/2003. Minn dan isegwi li huma immedjatament esklużi mill-mekkaniżmu tat-trasferiment il-kawżi li fihom huma neqsin dawn il-fatturi.

57.

Issa, skont il-punt 53 ta’ dik is-sentenza, l-ewwel żewġ fatturi jirrigwardaw ir-residenza miksuba mill-minuri kkonċernat fl-Istat Membru l-ieħor inkwistjoni qabel jew wara t-tressiq ta’ kawża quddiem il-qorti li normalment għandha ġurisdizzjoni u, skont il-punt 52 tagħha, dawn il-fatturi kollha jikkonfermaw qrubija bejn il-minuri kkonċernat fil-kawża u Stat Membru li ma huwiex dak tal-qorti li għandha ġurisdizzjoni sabiex tieħu konjizzjoni tal-kawża abbażi tal-Artikolu 8(1) tar-Regolament Nru 2201/2003.

58.

Għaldaqstant huwa ċar li l-Istat Membru tar-residenza abitwali attwali tal-minuri ma jidhirx fost l-Istati elenkati f’din id-dispożizzjoni, minkejja li l-ġurisdizzjoni tal-qrati li jinsabu fl-Istat ta’ residenza abitwali tal-minuri hija l-pedament tal-ġurisdizzjoni f’materji tar-responsabbiltà tal-ġenituri. Dan il-fatt jidher li jindika li l-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 2201/2003 jirreferi esklużivament għall-attribuzzjoni tal-ġurisdizzjoni bi trasferiment lill-qrati ta’ Stat Membru li, skont ir-Regolament Nru 2201/2003, għad ma kellhomx il-ġurisdizzjoni biex jieħdu konjizzjoni tal-każ.

59.

Madankollu naħseb li dan bl-ebda mod ma jipprekludi li l-Artikolu 15 ta’ dan ir-regolament jista’ jiġi applikat fil-każ fejn iż-żewġ qrati għandhom ġurisdizzjoni, a fortiori jekk jaqblu li waħda minnhom hija f’pożizzjoni aħjar mill-oħra biex tieħu konjizzjoni tal-każ.

60.

Fil-fatt, jien tal-fehma (bħall-Kummissjoni) li huwa sens komun li r-“residenza abitwali attwali” fi Stat Membru, li hija l-pedament tal-ġurisdizzjoni fil-qasam tar-responsabbiltà tal-ġenituri, timplika neċessarjament konnessjoni aktar mill-qrib milli r-residenza ta’ qabel (kif tammetti l-qorti Rumena nfisha). L-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 2201/2003 – li għandu jippermetti ċerta flessibbiltà f’każijiet eċċezzjonali, sabiex iħares l-aħjar interessi tal-minuri – jargumenta favur interpretazzjoni tal-kliem “konnessjoni partikolari ma’ Stat Membru” li jinkludi r-residenza abitwali attwali (f’dan il-każ mill-2012) tal-minuri fi Stat Membru, li jimplika l-applikazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni fil-każijiet fejn il-qorti fl-aħjar pożizzjoni diġà għandha ġurisdizzjoni skont ir-Regolament Nru 2201/2003.

61.

Id-duttrina wkoll tappoġġja din it-teżi.

62.

L-ewwel nett, “[Article 15 is about] a court having jurisdiction as to the substance of the matter pursuant to Articles 8-14 of the Regulation [transferring jurisdiction to a Member State] not necessarily also having jurisdiction pursuant to Article 8 et seq. of the Regulation” ( 18 ).

63.

It-tieni nett, “[a]nother and far more important principle laid down in Article 15(1) is that this transfer can be for the benefit of any Member State’s court. The provision states that this transfer should concern a court ‘with which the child has a particular connection’, and the exact nature of these connections is listed in paragraph (3). However, Article 15(1) does not require that the designated court would otherwise have jurisdiction over the subject matter. Therefore, the transfer mechanism is […] [one] allowing a competent court to transfer a case to any Member State court, provided that the particular connection is identified. This analysis implies that Article 15 is not only a court cooperation provision, but contains also a jurisdictional rule. The effect of this rule is to give jurisdiction to any Member State court, providing there is a particular connection between the court and the child” ( 19 ), li jidher li huwa l-każ inkwistjoni.

64.

Għaldaqstant, “Article 15(1) can therefore be analysed in connection with Article 12(3) of the Regulation, which also provides for a very open jurisdictional rule. The difference lies [in] the fact that Article 12(3) relies on party autonomy, whereas Article 15(1) relies on judicial cooperation. The bases of jurisdiction are therefore very different, but the main effect of both provisions is very similar: giving jurisdiction to a court that is not designated by any of the connecting factors of the Regulation” ( 20 ).

65.

Jirriżulta minn dak kollu li ntqal li l-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 2201/2003 japplika f’dan il-każ.

66.

Ninnota li dan il-kunċett ma huwiex iddefinit bħala tali fir-Regolament Nru 2201/2003.

67.

F’dan il-kuntest, hemm lok li dan il-kunċett jiġi interpretat billi jitqiesu l-kuntest tal-Artikolu 15 u l-għanijiet imfittxija mir-Regolament Nru 2201/2003 ( 21 ).

68.

Għalhekk, naħseb (bħall-Gvern Rumen) li l-kunċett ta’ “qrati […] li għandhom il-ġurisdizzjoni dwar is-sostanza ta’ l-kwistjoni” għandu jkun interpretat f’relazzjoni mal-kunċett ta’ “qorti”. Skont l-Artikolu 2(1) tar-Regolament Nru 2201/2003, il-kunċett ta’ “qorti” għandu jkopri l-awtoritajiet kollha fl-Istati Membri bil-ġurisdizzjoni fi kwistjonijiet li jaqgħu taħt u li huma inklużi fil-kompetenza ta’ dan ir-Regolament Nru 2201/2003 skont l-Artikolu 1 tiegħu ( 22 ).

69.

Skont is-sentenza tas-27 ta’ Ottubru 2016, D. (C‑428/15, EU:C:2016:819, punt 61), l-Artikolu 15(1) tar-Regolament Nru 2201/2003 għandu jiġi interpretat fis-sens li sabiex tkun tista’ tqis li qorti ta’ Stat Membru ieħor li miegħu l-minuri għandu konnessjoni partikolari hija f’pożizzjoni aħjar, il-qorti li għandha l-ġurisdizzjoni ta’ Stat Membru għandha tiżgura li t-trasferiment tal-kawża lil din il-qorti huwa tali li jipprovdi valur miżjud ġenwin u konkret fl-eżami ta’ din il-kawża, fid-dawl b’mod partikolari tar-regoli proċedurali applikabbli fl-imsemmi Stat Membru ieħor u li sabiex tkun tista’ tqis li tali trasferiment jaqdi l-aħjar interessi tal-minuri, il-qorti li għandha l-ġurisdizzjoni ta’ Stat Membru għandha b’mod partikolari tiżgura li ma hemmx riskju li l-imsemmi trasferiment ikollu impatt detrimentali fuq is-sitwazzjoni tal-minuri.

70.

Huwa biżżejjed li jiġi kkonstatat li xejn fil-kliem użat (“il-qrati ta’ xi Stat Membru li għandhom il-ġurisdizzjoni dwar is-sostanza ta’ l-kwistjoni”) ma jindika li l-possibbiltà li l-ġurisdizzjoni tiġi ttrasferita skont l-Artikolu 15(1) tar-Regolament Nru 2201/2003 hija rriżervata biss għall-qrati tal-ewwel istanza.

71.

Peress li l-qorti tal-oriġini għandha marġni wiesa’ ta’ diskrezzjoni li jippermettilha tieħu deċiżjoni ta’ trasferiment jew le tal-ġurisdizzjoni (li barra minn hekk huwa loġiku peress li huwa konformi mat-teorija tal-forum non conveniens li hija sottostanti għall-proċedura ta’ trasferiment prevista fl-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 2201/2003), jien tal-fehma (bħall-Kummissjoni) li ma hemm ebda raġuni biex dan il-marġni ta’ diskrezzjoni jkun irriżervat għal qorti tal-ewwel istanza. Dan a fortiori jekk il-possibbiltà ta’ trasferiment tal-ġurisdizzjoni tinħoloq biss meta l-kawża tiġi eżaminata minn qorti superjuri.

72.

Fil-fatt, f’dan il-każ, il-proċedura quddiem il-qrati Rumeni kienet qed tiġi eżaminata mill-qorti tal-appell meta waslet it-talba għal trasferiment mill-qorti tar-Renju Unit, adita mill-omm madwar sentejn wara li din fetħet il-kawża quddiem il-qorti Rumena. Matul il-proċess kollu, it-tfal kienu qed jgħixu fir-Renju Unit. Jekk il-proċedura tkompli fir-Rumanija, it-tfal ikunu jridu jinstemgħu hemmhekk u tista’ tkun meħtieġa l-opinjoni ta’ espert Brittaniku biex id-deċiżjoni li tkun trid tittieħed dwar ir-responsabbiltà tal-ġenituri (kustodja u dritt ta’ aċċess) tkun tista’ tiġi evalwata b’mod korrett. Dan jista’ jżid l-ispejjeż u ż-żmien tal-proċedura, mentri huwa dejjem fl-aħjar interess tal-minuri li d-deċiżjonijiet f’dan il-qasam jittieħdu fl-iqsar żmien possibbli.

73.

Għalhekk, l-espressjoni “il-qrati ta’ xi Stat Membru li għandhom il-ġurisdizzjoni dwar is-sostanza ta’ l-kwistjoni” li tinsab fl-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 2201/2003 għandha tkun interpretata bħala li tirreferi wkoll għall-qrati tal-appell, li jistgħu, kemm fuq talba, kif ukoll ex officio, jittrasferixxu l-kawża lil qorti ta’ Stat Membru f’pożizzjoni aħjar minnhom, sakemm ikunu ssodisfatti l-kundizzjonijiet kollha stipulati fl-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 2201/2003.

74.

Il-Gvern Rumen jinnota li r-Regolament Nru 2201/2003 huwa bbażat fuq il-prinċipji ta’ kooperazzjoni u ta’ fiduċja reċiproka bejn il-qrati, li għandhom iwasslu għar-rikonoxximent reċiproku u l-eżekuzzjoni tad-deċiżjonijiet ġudizzjarji mogħtija fl-Istati Membri ( 23 ). Skont il-Qorti tal-Ġustizzja, huwa inerenti għall-prinċipju tal-fiduċja reċiproka li l-qorti ta’ Stat Membru adita b’talba fil-qasam tar-responsabbiltà tal-ġenituri għandha tivverifika l-ġurisdizzjoni tagħha fid-dawl tal-Artikoli 8 sa 14 tar-Regolament Nru 2201/2003 ( 24 ). Kif jispeċifika l-Artikolu 24 tar-Regolament Nru 2201/2003, il-qrati tal-Istati Membri l-oħra ma jistgħux jistħarrġu l-evalwazzjoni magħmula mill-ewwel qorti adita dwar il-ġurisdizzjoni tagħha ( 25 ).

75.

Barra minn hekk, l-iskop tad-dispożizzjonijiet legali dwar ir-rinunzja tal-ġurisdizzjoni huwa li jiġi evitat li jseħħu proċeduri paralleli quddiem il-qrati ta’ Stati Membri differenti u li jkun hemm deċiżjonijiet ġudizzjarji kontradittorji.

76.

Il-Gvern Rumen jipproponi li tingħata risposta għat-tieni domanda fis-sens li d-dispożizzjonijiet tar-Regolament Nru 2201/2003 inġenerali, u b’mod partikolari, l-Artikolu 15 tiegħu, għandhom ikunu interpretati fis-sens li, f’ċirkustanzi bħal dawk fil-kawża prinċipali, meta skont l-Artikolu 15(1) tar-Regolament Nru 2201/2003, il-qorti li għandha l-ġurisdizzjoni tiddeċiedi li tittrasferixxi l-kawża lil qorti f’pożizzjoni aħjar, u din tal-aħħar, skont l-ewwel sentenza tal-Artikolu 15(5) ta’ dan ir-regolament, taċċetta li tieħu din il-kawża, skont it-tieni sentenza tal-Artikolu 15(5) tal-istess regolament, il-qorti adita fl-ewwel lok għandha tirrinunzja għall-ġurisdizzjoni.

77.

Il-Kummissjoni ssostni, essenzjalment, li, f’każ ta’ trasferiment tal-ġurisdizzjoni lil qorti ta’ Stat Membru ieħor, id-deċiżjoni mogħtija fl-ewwel istanza għandha tipproduċi l-effetti kkonferiti lilha mid-dritt nazzjonali sakemm ma tkunx ġiet immodifikata jew issostitwita b’effett għall-futur b’deċiżjoni ġdida ta’ kwalunkwe qorti oħra li teżerċita l-ġurisdizzjoni skont ir-Regolament Nru 2201/2003.

78.

Permezz tat-tieni mistoqsija tagħha, il-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja, fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv għall-ewwel domanda, kif għandha tiġi ttrattata d-deċiżjoni mogħtija fl-ewwel istanza mill-qrati Rumeni ladarba l-kawża tkun ġiet ittrasferita lil qorti li tkun f’pożizzjoni aħjar biex tieħu konjizzjoni tal-kawża prinċipali.

79.

Skont il-punt 1 tal-Artikolu 448(1) tal-Codul de procedură civilă român (il-Kodiċi tal-Proċedura Ċivili Rumen), id-deċiżjonijiet dwar ir-responsabbiltà tal-ġenituri mogħtija fl-ewwel istanza huma eżekuttivi.

80.

Kif tinnota l-Kummissjoni, f’dak li jirrigwarda d-destin tad-deċiżjoni mogħtija mill-qrati tal-ewwel istanza tar-Rumanija qabel kwalunkwe trasferiment potenzjali ta’ ġurisdizzjoni mill-qorti tal-appell, f’dan il-każ, il-qorti tar-rinviju, għalkemm il-premessa 13 tar-Regolament Nru 2201/2003 issemmi t-trasferiment tal-“każ”, il-kliem tal-paragrafi 1 u 5 tal-Artikolu 15 tar-Regolament Nru 2201/2003 isemmi biss it-trasferiment jew l-eżerċizzju tal-“ġurisdizzjoni” tal-qrati.

81.

Skont l-Artikolu 15(5) tar-Regolament Nru 2201/2003, il-qorti adita fl-ewwel lok jew għandha tirrinunzja għall-ġurisdizzjoni jekk il-qorti tal-Istat Membru tiddikjara li għandha ġurisdizzjoni u b’hekk ittemm il-proċedura pendenti quddiemha, jew, inkella tkompli teżerċitaha.

82.

Fi kliem ieħor, sakemm tkun għaddejja t-talba għat-trasferiment tal-ġurisdizzjoni, il-qorti adita fl-ewwel istanza f’din il-kawża tibqa’ adita bil-każ. Għaldaqstant, jekk tara li hemm xi riskju imminenti għall-minuri matul dan il-perijodu, hija r-responsabbiltà tagħha li teżerċita l-ġurisdizzjoni tagħha, skont ir-Regolament Nru 2201/2003, bl-għan li tieħu kull miżura meħtieġa sabiex tħares lill-minuri. Dawn il-miżuri għandhom ikunu legalment irrikonoxxuti, skont ir-Regolament Nru 2201/2003 (l-Artikolu 21 intitolat “Ir-Rikonoxximent ta’ sentenza”) u għandhom jibqgħu fis-seħħ sakemm il-qorti tal-Istat Membri l-ieħor li tkun aċċettat li teżerċita l-ġurisdizzjoni tagħha tiddeċiedi li tneħħihom jew temendahom.

83.

Bl-istess mod, id-destin tad-deċiżjoni tal-ewwel istanza għandu jkun irregolat skont id-dritt nazzjonali tal-Istat Membru li jkun ittrasferixxa l-ġurisdizzjoni.

84.

Jien naħseb (bħall-Kummissjoni) li ladarba l-qorti rikjedenti tkun ċediet il-ġurisdizzjoni tagħha u jkunu nbdew proċeduri ġodda, il-qorti tal-Istat Membru fejn intalab ir-rikonoxximent, li lilha tkun ġiet ittrasferita l-ġurisdizzjoni, tista’ teżerċitaha.

85.

Ninnota li l-Artikoli 21 et seq. tar-Regolament Nru 2201/2003 jirrigwardaw ir-rikonoxximent u l-eżekuzzjoni tad-deċiżjonijiet u li l-Artikolu 23(e) tiegħu, jipprovdi b’mod partikolari li deċiżjoni mogħtija fil-qasam tar-responsabbiltà tal-ġenituri ma għandhiex tiġi rrikonoxxuta jekk ma hijiex rikonċiljabbli ma’ xi sentenza dwar ir-responsabbilità tal-ġenituri mogħtija aktar tard fl-Istat Membru fejn intalab ir-rikonoxximent.

86.

Jirriżulta li d-deċiżjoni mogħtija fl-ewwel istanza mill-qorti Rumena għandha tipproduċi l-effetti kkonferiti lilha mid-dritt nazzjonali sakemm ma tkunx ġiet immodifikata jew issostitwita b’effett għall-futur b’deċiżjoni ġdida ta’ kwalunkwe qorti oħra li teżerċita l-ġurisdizzjoni skont ir-Regolament Nru 2201/2003.

87.

Għal dawn ir-raġunijiet, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi d-domandi preliminari magħmula mit-Tribunalul Cluj (il-Qorti tal-Kontea ta’ Cluj, ir-Rumanija) kif ġej: