IL-KUMMISSJONI EWROPEA

Brussell, 16.7.2025

COM(2025) 547 final

2025/0221(COD)

Proposta għal

REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL

li jistabbilixxi l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa għall-perjodu 2028-2034, li jemenda r-Regolament (UE) 2024/1679 u li jħassar ir-Regolament (UE) 2021/1153

MEMORANDUM TA’ SPJEGAZZJONI

1.KUNTEST TAL-PROPOSTA

•Raġunijiet u objettivi

·jiffaċilitaw il-konnessjonijiet transfruntieri;

·jiżguraw is-sigurtà tal-UE;

·iżidu l-kompetittività tal-ekonomija soċjali tas-suq tal-Ewropa;

·jikkontribwixxu għall-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima; u

·jneħħu l-iżolament u jrawmu koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali akbar.

Il-FNE tiffoka fuq proġetti tal-ogħla valur miżjud għall-UE u tħaffef l-investimenti fi proġetti b’impatt transfruntier u s-sistemi interoperabbli madwar l-Ewropa kollha, li jridu jkomplu jiġu ffinanzjati wara l-2027. Billi tipprovdi appoġġ għal proġetti transfruntieri direttament fil-livell tal-UE, il-FNE tgħin biex jingħelbu l-problemi ta’ koordinazzjoni li jirriżultaw min-natura multiġuriżdizzjonali tal-proġetti. Bil-modus operandi effiċjenti tagħha, il-FNE tindirizza l-fallimenti tas-suq u tgħin biex jitwassal iktar investiment u finanzjament minn sorsi oħra, bħall-baġits nazzjonali, is-sistemi nazzjonali tat-tariffi tal-enerġija u s-settur privat, bl-użu tal-firxa sħiħa ta’ għodod disponibbli fil-qafas tar-Regolament Finanzjarju.

Fil-każ tat-trasport, il-FNE għandha l-għan li tikkontribwixxi għat-tlestija tan-network trans-Ewropew tat-trasport (“TEN-T”, Trans-European Network-Transport), b’enfasi fuq it-tlestija tan-network ewlieni u tan-network ewlieni estiż sal-2030 u sal-2040. L-iżvilupp ta’ network tat-trasport multimodali fl-Ewropa kollha huwa kundizzjoni ewlenija għat-tkabbir u għas-sostenibbiltà fl-Ewropa — mill-punti ta’ dħul li huma l-portijiet għall-konnessjonijiet bażiċi tal-art meħtieġa għas-suq uniku u għall-konnettività tar-reġjuni. F’dan il-kuntest, il-FNE se tikkonċentra b’mod partikolari fuq proġetti tal-infrastruttura b’dimensjoni transfruntiera qawwija, bħall-proġett Rail Baltica, il-Mina ta’ Bażi ta’ Brenner, il-passaġġ fuq l-ilma intern ta’ Seine-Escaut, Brno-Bratislava, Tessalonika-Bucharest jew l-iżvilupp tal-konnessjonijiet maż-żoni interni tal-portijiet tat-TEN-T.

F’koordinazzjoni mill-qrib mal-Fond Ewropew għall-Kompetittività u mal-Pjanijiet ta’ Sħubija Nazzjonali u Reġjonali, il-FNE tappoġġa wkoll mobbiltà interoperabbli, sikura u intelliġenti fin-network TEN-T (pereżempju billi tintroduċi sistemi Ewropej ta’ ġestjoni tat-traffiku bħas-Sistema Ewropea tal-Ġestjoni tat-Traffiku Ferrovjarju jew is-Servizzi tal-Informazzjoni tax-Xmajjar għall-passaġġi fuq l-ilma interni), jew meta jkun xieraq, billi tiżgura l-interkonnessjoni tagħhom permezz ta’ interoperabbiltà, standards jew terminali tal-utenti, ma’ sistemi spazjali tal-UE bħal Galileo, EGNOS u IRIS², għall-pożizzjonament, għan-navigazzjoni u għas-sinkronizzazzjoni kif ukoll għall-konnettività sigura rispettivament, u billi tgħin fit-tranżizzjoni tal-UE lejn mobbiltà sostenibbli u dekarbonizzata (pereżempju billi tipprovdi provvista tal-enerġija fuq l-art għall-bastimenti fil-portijiet tat-TEN-T).

Il-FNE tista’ tinvesti wkoll f’konnessjonijiet transfruntieri ma’ pajjiżi terzi li jimplimentaw l-estensjoni tal-kurituri tat-TEN-T għall-pajjiżi kandidati. Pereżempju, dan sar fil-perjodu 2021-2027 għall-konnessjonijiet mal-Ukrajna u mal-Moldova, biex b’hekk sar titjib tal-funzjonament tal-Korsiji ta’ Solidarjetà, u bdew ix-xogħlijiet ta’ tħejjija biex il-wisa’ bejn il-binarji ferrovjarji f’dawn iż-żewġ pajjiżi tiġi allinjata mal-istandard tal-UE. Filwaqt li dan kien iġġustifikat minħabba l-kriżi wara l-gwerra ta’ aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna, u b’antiċipazzjoni tal-integrazzjoni iktar mill-qrib tagħhom fis-suq tal-UE, tali investimenti jiddevjaw ir-riżorsi minn proġetti fit-territorju tal-Unjoni.

Jekk il-proġetti transfruntieri tat-TEN-T ma jitlestewx, iż-żieda fil-ħin u fil-kostijiet tal-ivvjaġġar tal-persuni u tal-oġġetti se twassal għal telf ekonomiku li jirriżulta minn tnaqqis fil-produttività totali u tkabbir iktar bil-mod tal-kummerċ fi ħdan l-UE. Dan se jammonta għal tnaqqis fil-PDG ta’ -0,4 % fl-2030 u ta’ -0,8 % fl-2050 meta mqabbel ma’ xenarju li fih jitlestew il-proġetti transfruntieri tat-TEN-T. L-impjieg fl-Istati Membri jonqos ukoll b’-0,08 % fl-2030 u b’-0,13 % fl-2050 meta mqabbel max-xenarju bażi 1 .

Il-FNE għandha tipprovdi wkoll finanzjament tal-UE għall-implimentazzjoni ta’ proġetti tat-trasport ċivili-militari b’użu doppju biex tippermetti mobbiltà militari bla xkiel madwar l-UE. L-infrastruttura tat-trasport attwali fl-UE (inkluż it-TEN-T) ma tippermettix li f’qasir żmien isiru movimenti fuq skala kbira tat-truppi kif ukoll tat-tagħmir u tal-materjal tqal. Dan huwa essenzjali għas-sigurtà u għad-difiża Ewropej, kif rikonoxxut fil-“White Paper Konġunta għall-Prontezza tad-Difiża Ewropea 2030” li ġiet adottata fid-19 ta’ Marzu 2025. Il-FNE tikkontribwixxi wkoll għall-għan ġenerali tal-“Istrateġija Ewropea għal Unjoni tal-Preparatezza” li toħloq Unjoni sigura u reżiljenti li timmira li tippreserva l-funzjonijiet vitali tas-soċjetà fiċ-ċirkostanzi kollha.

L-UE identifikat erba’ kurituri multimodali prijoritarji tal-mobbiltà militari li jkopru t-trasport ferrovjarju, bit-triq, bix-xmajjar, bil-baħar u bl-ajru, li jeħtieġu investimenti sostanzjali u urġenti biex jiffaċilitaw il-moviment tat-truppi u tat-tagħmir militari. Dawn jinkludu t-twessigħ tal-mini ferrovjarji, it-tisħiħ tal-pontijiet ferrovjarji u tal-pontijiet tat-trasport bit-triq, u l-espansjoni tat-terminals tal-portijiet u tal-ajruporti. Flimkien mal-Istati Membri u mal-komunità militari ġew identifikati investimenti prijoritarji biex jitneħħew l-iżjed ostakli urġenti (“hotspots”).

Bħala għodda essenzjali biex titlesta l-Unjoni tal-Enerġija, il-FNE se tipprovdi finanzjament għal żewġ tipi ta’ proġetti transfruntieri tal-enerġija:

·proġetti tal-infrastruttura tal-enerġija fis-setturi tat-trasport tal-elettriku, tal-idroġenu u tad-diossidu tal-karbonju li għandhom impatt transfruntier sinifikanti u li ngħataw l-istatus ta’ proġett ta’ interess komuni (PCI, Project of Common Interest) jew proġett ta’ interess reċiproku (PMI, Project of Mutual Interest) skont ir-Regolament TEN-E;

·proġetti transfruntieri fil-qasam tal-enerġija rinnovabbli li huma bbażati fuq ftehim ta’ kooperazzjoni bejn l-Istati Membri skont id-Direttiva dwar l-Enerġija Rinnovabbli.

Dawn il-proġetti huma kruċjali biex (i) tittejjeb is-sigurtà tal-provvista tal-enerġija fl-UE u fil-pajjiżi terzi ġirien; (ii) tiġi dekarbonizzata s-sistema tal-enerġija; (iii) tiġi ffaċilitata l-integrazzjoni tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli, fuq l-art u lil hinn mill-kosta; (iv) jiġu integrati aħjar is-swieq tal-enerġija; u (v) jingħata l-aċċess għal enerġija affordabbli lill-unitajiet domestiċi u lin-negozji fl-Ewropa; b’hekk jikkontribwixxu għall-kompetittività tal-ekonomija Ewropea u għall-prosperità tan-nies.

Fil-konklużjonijiet tiegħu dwar “L-Iżvilupp ta’ Infrastruttura tal-Grilja tal-Elettriku Sostenibbli”, kif approvati mill-Kunsill tat-Trasport, it-Telekomunikazzjoni u l-Enerġija fit-30 ta’ Mejju 2024, il-Kunsill irrikonoxxa “l-ħtiġijiet ta’ investiment bla preċedent fin-networks tal-elettriku kemm fil-livell tat-trażmissjoni kif ukoll f’dak tad-distribuzzjoni sabiex tiġi żgurata sistema tal-enerġija Ewropea interkonnessa, integrata u sinkronizzata ħafna”, stieden lill-Kummissjoni “biex tfittex modi kif iżżid l-investimenti ġenerali għall-infrastruttura tal-grilja tal-elettriku” u saħaq fuq “il-ħtieġa ta’ FNE robusta għal rispons u appoġġ adegwati għall-ħtiġijiet ta’ investiment akbar fi proġetti ta’ żvilupp tal-grilja fuq l-art u lil hinn mill-kosta”.

•Konsistenza mad-dispożizzjonijiet eżistenti tal-politika

Fis-settur tat-trasport, il-FNE tikkontribwixxi għall-objettivi fit-tul tal-UE għat-tlestija tan-network ewlieni tat-TEN-T sal-2030 2 , għat-tlestija tan-network ewlieni estiż sal-2040, u fejn rilevanti, għall-progress fit-tlestija tan-network komprensiv tat-TEN-T sal-2050 permezz ta’ studji ta’ tħejjija. Għaldaqstant, il-qafas finanzjarju pluriennali (QFP) li jmiss se jkun deċiżiv, b’mod partikolari għat-tlestija tan-network ewlieni.

L-investimenti ffinanzjati mill-FNE jappoġġaw ukoll it-tranżizzjoni lejn mobbiltà nadifa, interoperabbli u multimodali. Il-FNE qed tgħin ukoll biex jiġi żviluppat network ferrovjarju Ewropew ta’ veloċità għolja bl-għan li l-bliet kapitali tal-UE jiġu konnessi (inkluż permezz ta’ ferroviji ta’ billejl), u biex jitħaffef it-trasport ferrovjarju tal-merkanzija.

•Konsistenza ma’ politiki oħra tal-Unjoni

2.BAŻI LEGALI, SUSSIDJARJETÀ U PROPORZJONALITÀ

•Bażi legali

L-iskala u t-tip tal-problemi fil-mira tal-FNE jeħtieġu b’mod speċifiku azzjoni mill-UE peress li min-natura tagħhom għandhom dimensjoni tal-UE, u jistgħu jiġu solvuti b’mod iktar effiċjenti fil-livell tal-UE, u b’hekk inġenerali jinkisbu benefiċċji akbar, implimentazzjoni iktar mgħaġġla u tnaqqis tal-kostijiet jekk il-Kummissjoni tikkoordina l-azzjonijiet tal-Istati Membri.

Il-finanzjament tal-UE huwa wkoll il-mezz xieraq biex jiġu indirizzati l-isfidi ta’ finanzjament li tipikament jiffaċċjaw il-proġetti transfruntieri. Id-distribuzzjoni inugwali tal-benefiċċji tal-proġetti u tal-kostijiet tal-proġetti bejn l-Istati Membri differenti kkonċernati tagħmilha iktar diffiċli biex dawn il-proġetti jiġu ffinanzjati minn sorsi ta’ finanzjament nazzjonali biss.

•Proporzjonalità

Il-proposta tikkonforma mal-prinċipju tal-proporzjonalità u taqa’ fil-kamp ta’ applikazzjoni għal azzjoni fil-qasam tan-networks trans-Ewropej, kif definit fl-Artikolu 170 tat-TFUE u fl-Artikolu 194 tat-TFUE għall-proġetti transfruntieri fil-qasam tal-enerġija rinnovabbli. L-azzjoni maħsuba minn din il-proposta hija speċifikament limitata għad-dimensjoni tal-UE tal-infrastruttura tat-trasport, tal-enerġija u l-introduzzjoni transfruntiera ta’ sorsi tal-enerġija rinnovabbli.

•Għażla tal-istrument

3.RIŻULTATI TAL-EVALWAZZJONIJIET RETROSPETTIVI, TAL-KONSULTAZZJONIJIET MAL-PARTIJIET IKKONĊERNATI U TAL-VALUTAZZJONIJIET TAL-IMPATT

•Evalwazzjonijiet retrospettivi/kontrolli tal-idoneità tal-leġiżlazzjoni eżistenti

L-evalwazzjoni ex post tal-FNE 2014-2020 u l-evalwazzjoni interim tal-FNE 2021-2027 qed jitwettqu b’mod parallel u x-xogħol jinsab fi stadju avvanzat sew.

•Konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati

•Valutazzjoni tal-impatt

Rabtiet iktar mill-qrib bejn il-finanzjament mill-UE u l-prijoritajiet ta’ politika tal-pjanijiet nazzjonali jtejbu d-dimensjoni transfruntiera tagħhom. Madankollu, l-implimentazzjoni ta’ proġetti infrastrutturali transfruntieri permezz tal-pjanijiet tkun iktar kumplessa u għalja kemm għall-awtoritajiet tal-Istati Membri kif ukoll għall-promoturi tal-proġetti. L-allinjament tal-aġendi ta’ investiment tal-Istati Membri ma’ dawk tal-pajjiżi ġirien ikun proċess twil, kemm matul in-negozjati tal-pjan inizjali kif ukoll jekk ikun hemm xi emendi. Pereżempju, il-Ġermanja jkun ikollha tikkoordina l-pjan nazzjonali tagħha ma’ tmien Stati Membri ġirien; l-Ungerija ma’ ħamsa. F’każijiet li fihom il-proċess jiddewwem fi Stat Membru wieħed jew iktar, dan jista’ jikkawża dewmien ikkaġunat minn dewmien ieħor. Il-Kummissjoni tista’ tappoġġa dawn l-isforzi ta’ koordinazzjoni (kemm matul in-negozjati kif ukoll permezz tal-għoti ta’ assistenza teknika permezz tal-pjanijiet), iżda l-piż għall-awtoritajiet tal-Istati Membri xorta jibqa’ sinifikanti. Dan jista’ jżid ukoll b’mod sinifikanti l-piż amministrattiv għall-promoturi tal-proġetti, li jkollhom bżonn jimplimentaw il-proġetti transfruntieri tagħhom skont diversi pjanijiet nazzjonali u jirrapportaw fi skemi separati ta’ rapportar u ta’ awditjar (waħda għal kull Stat Membru).

Madankollu, il-valutazzjoni tal-impatt enfasizzat li l-Pjanijiet ta’ Sħubija Nazzjonali u Reġjonali jistgħu jipprevedu investimenti komplementari għal sezzjonijiet transfruntieri u għal proġetti ta’ rilevanza kbira għall-UE. Dawn jistgħu jinkludu sezzjonijiet ta’ interess nazzjonali fir-rigward tan-networks trans-Ewropej u ċerti proġetti tal-enerġija, bħar-rinforzi tal-grilja nazzjonali li jappoġġaw l-interkonnessjonijiet transfruntieri. Peress li dawn il-proġetti jitwettqu fit-territorju ta’ Stat Membru wieħed, l-implimentazzjoni tagħhom ma tinvolvix il-kostijiet addizzjonali msemmija hawn fuq għall-proġetti transfruntieri li jinvolvu iktar minn Stat Membru wieħed. L-allokazzjonijiet għal dawn il-proġetti jistgħu jkunu rilevanti ħafna wkoll meta jiġu kkombinati mal-finanzjament mill-UE bħala parti minn irkanti transfruntieri tal-enerġija rinnovabbli li jkunu ġestiti ċentralment (mudell ta’ rkant bħala servizz).

L-appoġġ tal-UE ġestit direttament jiżgura l-prevedibbiltà u l-istabbiltà meħtieġa mill-proġetti transfruntieri kumplessi. L-għoti ta’ finanzjament direttament fil-livell tal-UE jagħmilha possibbli li jinżamm l-impenn politiku fuq terminu twil għall-proġetti strateġiċi, biex jinħolqu ċertezza, prevedibbiltà u stabbiltà suffiċjenti għal investituri oħra. Il-ġestjoni diretta tiffaċilita wkoll l-implimentazzjoni koordinata ta’ proġetti tal-mobbiltà militari biex jiġi ffaċilitat it-trasport bla xkiel u rapidu tat-truppi u tat-tagħmir militari madwar l-UE.

L-allokazzjoni tal-għotjiet f’approċċ kompetittiv u gradwali fil-qafas ta’ ġestjoni diretta tiżgura l-prevedibbiltà tal-finanzjament u tagħmilha possibbli li wieħed jiffoka fuq l-iktar (fażijiet ta’) proġetti maturi. Barra minn hekk, jekk ikun hemm dewmien sinifikanti matul l-implimentazzjoni jew jekk il-kostijiet tal-proġetti jkunu iktar baxxi milli jkun ġie antiċipat inizjalment (pereżempju permezz ta’ proċeduri ta’ akkwist pubbliku li rnexxew), kwalunkwe ammont li ma jintużax mill-benefiċjarji jista’ jiġi riallokat għal proġetti oħra. Il-prinċipju “tużah jew titilfu” tal-FNE żgura li l-fondi jiġu ottimizzati fi ħdan il-programm u jiġu riallokati għal proġetti oħra li joffru l-aqwa valur miżjud għall-UE. Għall-FNE 2014-2020, l-approċċ “tużah jew titilfu” se jagħmilha possibbli li jiżdied l-assorbiment tal-programm minn madwar 80 % għal 90 % abbażi tal-istimi attwali.

Il-ġestjoni diretta ta’ proġetti transfruntieri kumplessi tnaqqas ukoll il-kostijiet amministrattivi għall-awtoritajiet tal-Istati Membri. L-ekonomiji ta’ skala fil-qafas ta’ mudell ta’ implimentazzjoni bbażat fuq il-kostijiet jgħinu biex il-kost ġenerali tal-ġestjoni diretta jinżamm baxx. Dan huwa kkonfermat mill-proporzjon għoli tal-produttività fejn kull membru tal-persunal ekwivalenti għall-full-time jittratta baġit medju ta’ EUR 25 miljun fis-sena. Dan ikopri ċ-ċiklu tal-ħajja kollu tal-ġestjoni tal-programm mill-pubblikazzjoni tas-sejħa sal-awditu, inkluż il-feedback għall-politiki u għar-rapportar. Il-ġestjoni diretta ta’ proġetti transfruntieri fit-trasport u fl-enerġija hija kosteffiċjenti u tirrappreżenta 0,39 % tal-fondi tal-UE matul il-perjodu 2021-2027, inkluż il-kostijiet kollha tal-koordinazzjoni u tal-ġestjoni mġarrba fil-Kummissjoni.

Il-proposta tal-Kummissjoni tirrifletti l-benefiċċji ta’ strument iddedikat għall-proġetti transfruntieri identifikati fil-valutazzjoni tal-impatt.

•Simplifikazzjoni

L-isforzi globali ta’ simplifikazzjoni tal-Kummissjoni wara l-QFP 2027 se japplikaw ukoll għat-twettiq tal-programm tal-FNE.

Il-FNE hija mfassla biex tnaqqas it-trikkib u l-kumplessità. Għaldaqstant, għall-infrastruttura tat-trasport u tal-enerġija, il-FNE se tiffoka fuq proġetti b’dimensjoni transfruntiera ċara li jkunu komplementari għall-investimenti fil-qafas tal-Pjanijiet ta’ Sħubija Nazzjonali u Reġjonali.

Ir-regoli tal-Pjanijiet ta’ Sħubija Nazzjonali u Reġjonali u tal-FNE huma allinjati kemm jista’ jkun. Id-delimitazzjoni ċara bejn il-FNE u l-Pjanijiet ta’ Sħubija Nazzjonali u Reġjonali kif ukoll l-allinjament tar-regoli se jnaqqsu l-kumplessitajiet attwali tax-xenarju tal-finanzjament mill-UE u se jkunu ta’ benefiċċju kemm għall-awtoritajiet tal-Istati Membri kif ukoll għall-benefiċjarji.

Għal iktar simplifikazzjoni, il-FNE se tiddependi, meta jkun xieraq, fuq għażliet ta’ kostijiet issimplifikati (somom f’daqqa, kostijiet unitarji) meta talloka l-għotjiet. Ir-Regolament se jipprevedi wkoll qafas legali ssimplifikat ulterjuri għall-FNE permezz tal-possibbiltà li d-dispożizzjonijiet u l-kundizzjonijiet jitmexxew għall-programmi ta’ ħidma.

Ir-Regolament (UE) [XXX]* tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill [Regolament dwar il-Prestazzjoni] propost bħala parti mill-QFP għall-perjodu ta’ wara l-2027 għandu l-għan li jnaqqas l-inkonsistenza u l-kumplessità tar-rekwiżiti ta’ monitoraġġ u ta’ rapportar. L-arranġamenti ta’ monitoraġġ, ta’ evalwazzjoni u ta’ rapportar mhux se jiġu stabbiliti b’mod individwali għal kull strument ta’ finanzjament bħall-FNE, iżda se jiġu ssimplifikati u razzjonalizzati fil-QFP kollu, inkluż għall-informazzjoni, għall-komunikazzjoni u għall-viżibbiltà.

4.IMPLIKAZZJONIJIET BAĠITARJI

Kif spjegat fid-dettall fid-Dikjarazzjoni Finanzjarja u Diġitali Leġiżlattiva, il-baġit propost se jkopri n-nefqa operazzjonali kollha meħtieġa għall-implimentazzjoni tal-programm tal-FNE, kif ukoll il-kost tar-riżorsi umani u nefqa amministrattiva oħra b’rabta mal-ġestjoni tal-programm.

5.ELEMENTI OĦRA

•Spjegazzjoni fid-dettall tad-dispożizzjonijiet speċifiċi tal-proposta

Dan l-artikolu jipprevedi emenda tal-Artikolu 48 tar-Regolament (UE) 2024/1679 dwar il-linji gwida tal-Unjoni għall-iżvilupp tan-network trans-Ewropew tat-trasport. L-għan hu li tinbidel il-bażi legali tal-Att ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-istandards tal-infrastruttura b’użu doppju attwalment previsti fir-Regolament dwar il-FNE (l-Artikolu 12(2) tar-Regolament (UE) 2024/1679). Għal dan l-att ta’ implimentazzjoni, ir-Regolament (UE) 2024/1679 li jistabbilixxi l-istandards tal-infrastruttura għan-network TEN-T huwa bażi legali iktar xierqa minn programm ta’ nfiq tal-FNE. Madankollu, ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2021/1328 se jkompli japplika sakemm il-Kummissjoni tadotta att ta’ implimentazzjoni ġdid f’konformità mal-Artikolu 48.3 tar-Regolament (UE) 2024/1679.

2025/0221 (COD)

Proposta għal

REGOLAMENT TAL-PARLAMENT EWROPEW U TAL-KUNSILL

li jistabbilixxi l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa għall-perjodu 2028-2034, li jemenda r-Regolament (UE) 2024/1679 u li jħassar ir-Regolament (UE) 2021/1153

IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidraw it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 172, l-ewwel paragrafu, u l-Artikolu 194(2) tiegħu,

Wara li kkunsidraw il-proposta tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li l-abbozz tal-att leġiżlattiv intbagħat lill-parlamenti nazzjonali,

Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew 5 ,

Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni 6 ,

Filwaqt li jaġixxu f’konformità mal-proċedura leġiżlattiva ordinarja,

Billi:

(1)Dan ir-Regolament jistabbilixxi l-Programm tal-“Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa” (“il-Programm”) bil-ħsieb li jitħaffef l-investiment fil-qasam tan-networks trans-Ewropej għat-trasport u għall-enerġija kif ukoll jitwassal finanzjament mis-settur pubbliku u minn dak privat, filwaqt li tiżdied iċ-ċertezza legali u jiġi rrispettat il-prinċipju tan-newtralità teknoloġika. Għandu wkoll l-għan li jiffaċilita l-kooperazzjoni transfruntiera fil-qasam tal-enerġija rinnovabbli, pereżempju permezz tal-appoġġ tal-proġetti transfruntieri. Jenħtieġ li l-Programm jiffaċilita sinerġiji bejn is-setturi tat-trasport u tal-enerġija li jridu jiġu sfruttati kemm jista’ jkun, sabiex b’hekk tittejjeb l-effettività tal-azzjoni tal-Unjoni u jkunu jistgħu jiġu ottimizzati l-kostijiet tal-implimentazzjoni. Dan ir-Regolament jistabbilixxi l-pakkett finanzjarju għall-Programm. Għall-fini ta’ dan ir-Regolament, il-prezzijiet attwali jiġu kkalkulati bl-applikazzjoni ta’ deflatur fiss ta’ 2 %.

(2)It-trasport effiċjenti tal-persuni 7 u tal-oġġetti huwa pilastru essenzjali għall-funzjonament tal-Unjoni, jaqdi rwol kruċjali fit-trawwim tal-kompetittività u tat-tkabbir ekonomiku, fl-iżgurar tal-koeżjoni, u fil-ksib tal-objettivi klimatiċi u ambjentali. Il-kapaċità taċ-ċittadini u tal-oġġetti li jiċċaqilqu liberament u b’mod effiċjenti f’suq uniku konness sew u komplut issaħħaħ il-konnettività, tiżgura l-aċċess għall-impjiegi u għas-servizzi, u tappoġġa l-ekonomiji u l-kummerċ lokali. Fl-istess ħin, sistema tat-trasport dekarbonizzata u sostenibbli hija kundizzjoni biex jintlaħqu l-għanijiet klimatiċi tal-Unjoni u tiġi indirizzata d-dipendenza strateġika u mhux sostenibbli tal-ekonomija tal-Unjoni fuq il-fjuwils fossili. It-trasport tal-merkanzija effettiv u sigur huwa indispensabbli għall-provvista tal-oġġetti meħtieġa liċ-ċittadini, biex b’hekk l-ekonomija tagħna tkompli għaddejja u tiġi appoġġata s-sigurtà militari tagħna. Ir-rapport ta’ Draghi dwar il-futur tal-kompetittività tal-Ewropa 8 , jirrikonoxxi l-importanza li jiżdiedu l-investimenti fl-infrastruttura tat-trasport u jenfasizza l-ħtieġa għal suq tat-trasport multimodali integrat kif ukoll id-domanda qawwija għad-dekarbonizzazzjoni u għal soluzzjonijiet li ma jniġġsux. Ir-rapport ta’ Draghi jitlob li tingħata spinta lid-diġitalizzazzjoni fl-Unjoni fis-setturi ekonomiċi ewlenin kollha, fosthom it-trasport. Ir-rapport ta’ Letta dwar il-futur tas-suq intern jenfasizza s-settur tat-trasport bħala qasam ewlieni fejn integrazzjoni Ewropea iktar profonda hija essenzjali biex jiġi sfruttat bis-sħiħ il-potenzjal tas-suq intern. Ir-rapport ta’ Letta jissottolinja b’mod partikolari l-ħtieġa li jitlesta n-network TEN-T u jenfasizza l-opportunitajiet ta’ network ferrovjarju pan-Ewropew ta’ veloċità għolja biex jirrivoluzzjona l-ivvjaġġar Ewropew u jħaffef l-integrazzjoni tal-Unjoni. Ir-rapport ta’ Niinistö dwar il-preparatezza ċivili u militari tal-Ewropa jisħaq dwar l-importanza ta’ kurituri tat-trasport b’użu doppju għaċ-ċaqliq u l-ktajjen tal-provvista militari, ir-reżiljenza tal-infrastruttura tat-trasport għat-tibdil fil-klima, kif ukoll il-ħtieġa għal rotot tal-provvista marittimi siguri li jintużaw għall-kummerċ barrani tal-Unjoni.

(3)L-Unjoni jenħtieġ li tiffaċilita proġetti f’reġjuni żvantaġġati, inqas konnessi, rurali, insulari, kostali, periferiċi, konġestjonati, ultraperiferiċi jew iżolati sabiex tippermetti l-aċċess għan-networks trans-Ewropej tal-enerġija u tat-trasport filwaqt li twassal benefiċċji għall-Unjoni kollha f’termini ta’ sigurtà, kompetittività u koeżjoni soċjali, ekonomika u territorjali. Ir-Regolament (UE) 2024/1679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 9 jidentifika l-infrastruttura tan-network trans-Ewropew tat-trasport, jispeċifika r-rekwiżiti li jrid jissodisfa u jipprevedi miżuri għall-implimentazzjoni tagħhom. Dak ir-Regolament jipprevedi t-tlestija tan-network ewlieni tan-network trans-Ewropew tat-trasport sal-2030 u tan-network ewlieni estiż sal-2040 permezz tal-ħolqien ta’ infrastruttura ġdida kif ukoll permezz tal-immodernizzar u r-riabilitazzjoni sostanzjali tal-infrastruttura eżistenti. Dan se jwassal għal network bi prestazzjoni għolja għat-trasport tal-passiġġieri u tal-oġġetti.

(4)Sabiex jintlaħqu l-objettivi stabbiliti fir-Regolament (UE) 2024/1679, jeħtieġ li jiġu appoġġati finanzjarjament l-iżvilupp transfruntier, inkluż il-portijiet u l-konnessjonijiet tagħhom maż-żoni interni kif ukoll l-introduzzjoni tal-fjuwils alternattivi, u l-eliminazzjoni tal-konnessjonijiet neqsin, u jiġi żgurat, meta jkun applikabbli, li l-azzjonijiet appoġġati mill-Programm ikunu konsistenti mal-pjanijiet ta’ ħidma tal-kurituri mfassla f’konformità mal-Artikolu 54 tar-Regolament (UE) Nru 2024/1679 u mal-iżvilupp ġenerali tan-network rigward il-prestazzjoni u l-interoperabbiltà.

(5)Il-White Paper Konġunta għall-Prontezza tad-Difiża Ewropea 2030 10 irrikonoxxiet il-mobbiltà militari bħala komponent essenzjali għas-sigurtà u għad-difiża Ewropej u enfasizzat il-valur miżjud għall-Unjoni fl-appoġġ għall-infrastruttura b’użu doppju għall-mobbiltà. Ir-Regolament (UE) 2021/1153 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 11 inkluda għall-ewwel darba pakkett finanzjarju ddedikat għall-iżvilupp ta’ infrastruttura tat-trasport b’użu doppju, ċivili u tad-difiża. Huwa essenzjali li l-infrastruttura tat-trasport tal-Unjoni tippermetti l-moviment rapidu u effiċjenti tal-persunal, tal-materjal u tat-tagħmir militari bl-ajru, fuq l-art u fuq l-ilma. Għaldaqstant, jenħtieġ li l-infrastruttura għall-modalitajiet kollha tat-trasport tiġi mmodernizzata sabiex tissodisfa r-rekwiżiti militari. Jenħtieġ li l-Programm ifittex li jkun hemm komplementarjetà mal-attivitajiet speċifiċi appoġġati fil-qafas tal-Fond Ewropew għall-Kompetittività (anke fir-rigward ta’ Proġetti Importanti ta’ Interess Ewropew Komuni (IPCEI)), b’mod partikolari bl-għan li jissaħħaħ l-aċċess tal-Istati Membri għall-kapaċitajiet tal-mobbiltà militari kf ukoll id-disponibbiltà tagħhom, u li jiġi appoġġat l-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet diġitali biex tiġi ffaċilitata l-mobbiltà militari kif ukoll miżuri appoġġati skont il-Pjanijiet ta’ Sħubija Nazzjonali u Reġjonali.

(6)Fil-qasam tal-mobbiltà militari, il-Programm għandu l-għan li jikkontribwixxi biex jiffaċilita t-trasport tat-tagħmir u tal-persunal militari madwar l-UE b’veloċità u bi skala, filwaqt li jitqies l-għarfien espert militari fil-livell tal-UE. Jenħtieġ li l-Programm ikun konsistenti mal-isforzi tal-UE biex iżżid il-prontezza tad-difiża tal-UE kif deskritt fil-White Paper Konġunta għall-Prontezza tad-Difiża Ewropea 2030.

(7)L-Unjoni żviluppat is-sistemi spazjali tagħha stess għall-Pożizzjonament, għan-Navigazzjoni u għas-Sinkronizzazzjoni (PNT, Positioning, Navigation and Timing) (Galileo, EGNOS u LEO PNT), il-programm ta’ osservazzjoni u monitoraġġ tad-dinja (Copernicus, EOGS) u l-konnettività sigura (GOVSATCOM u IRIS2). Dawn kollha joffru servizzi avvanzati li jipprovdu benefiċċji ekonomiċi importanti lill-utenti pubbliċi u privati. Għaldaqstant, kull infrastruttura tat-trasport jew tal-enerġija ffinanzjata mill-FNE, li tuża s-servizzi ta’ PNT jew ta’ osservazzjoni tad-dinja, jenħtieġ li tkun teknikament kompatibbli ma’ dawk is-sistemi. Sabiex tiġi żgurata tali kompatibbiltà, meta jkun rilevanti, il-programm ta’ ħidma jista’ jiżgura li l-azzjonijiet appoġġati mill-FNE li jinkludu t-teknoloġija tal-PNT, tal-konnettività jew tal-osservazzjoni jkunu teknikament kompatibbli mas-sistemi spazjali tal-UE.

(8)L-Istrateġija PROTECT EU tenfasizza li s-sigurtà hija l-pedament li fuqu jinbnew il-libertajiet kollha tagħna u tissejjes fuq il-kunsiderazzjoni li s-sigurtà għandha tiġi integrata fil-politiki kollha tal-UE.

(9)L-espansjoni u l-immodernizzar tal-infrastruttura tal-enerġija huma kundizzjoni essenzjali għal Unjoni tal-Enerġija ġenwina kompluta u interkonnessa, li tiżgura s-sigurtà u l-indipendenza tal-enerġija tal-Unjoni, l-affordabbiltà tal-enerġija u l-kompetittività industrijali, filwaqt li jintlaħqu l-objettivi klimatiċi u ambjentali tal-Unjoni għall-2030 u tinkiseb in-newtralità klimatika sal-2050. Il-grilji tal-enerġija huma meħtieġa għall-implimentazzjoni ta’ ġenerazzjoni addizzjonali ta’ enerġija rinnovabbli, inkluż il-ġenerazzjoni lil hinn mill-kosta, biex tingħata spinta lid-dekarbonizzazzjoni industrijali u lill-elettrifikazzjoni, u biex jiġi żgurat suq intern tal-enerġija li jkun kompetittiv u li jiffunzjona tajjeb sabiex iforni provvista tal-enerġija sigura u affordabbli. Ir-rapport ta’ Draghi jirrikonoxxi wkoll l-importanza li jiżdiedu l-investimenti fl-infrastruttura tal-enerġija. Ir-rapport ta’ Draghi indika b’mod partikolari l-investiment fil-grilji tal-enerġija u l-ħtieġa li tiżdied malajr l-introduzzjoni tal-infrastruttura tal-enerġija transfruntiera biex tiġi żgurata l-integrazzjoni tal-enerġija rinnovabbli fis-sistema Ewropea u tiġi dekarbonizzata l-industrija tal-Ewropa. Fil-Patt għal Industrija Nadifa 12 u fil-Pjan ta’ Azzjoni għall-Enerġija Affordabbli 13 , il-Kummissjoni enfasizzat ir-rwol kruċjali tat-tlestija tal-Unjoni tal-Enerġija billi jsir investiment fl-infrastruttura tal-enerġija u fil-grilji transfruntieri għas-salvagwardja tal-kompetittività tal-industrija Ewropea u għall-prosperità tan-nies kif ukoll għall-affordabbiltà u għas-sigurtà tal-provvista tal-enerġija. Il-Pjan ta’ Azzjoni għall-Enerġija Affordabbli jindika li kull persuna, komunità u negozju jenħtieġ li jibbenefikaw mit-tranżizzjoni lejn enerġija nadifa. Skont ir-Rapport ta’ Monitoraġġ dwar l-infrastruttura tal-elettriku 14 tal-Aġenzija għall-Kooperazzjoni tar-Regolaturi tal-Enerġija (ACER, Agency for the Cooperation of Energy Regulators), il-ħtiġijiet tal-kapaċità transfruntiera se jammontaw għal 66 GW sal-2030, li minnhom 32 GW attwalment għadhom ma ġewx indirizzati. L-appoġġ tal-Programm għall-proġetti transfruntieri se jkollu rwol importanti fl-indirizzar ta’ din id-diskrepanza.

(10)Jenħtieġ li tingħata kunsiderazzjoni speċjali lill-interkonnessjonijiet transfruntieri tal-enerġija, inkluż proġetti kumplessi bħall-interkonnetturi ibridi, fosthom dawk meħtieġa biex tintlaħaq il-mira ta’ interkonnessjoni tal-elettriku ta’ 15 % għall-2030 stabbilita bir-Regolament (UE) 2018/1999 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 15 .

(11)Ir-Regolament (UE) 2022/869 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 16 jistabbilixxi linji gwida għall-iżvilupp f’waqtu u għall-interoperabbiltà tal-infrastruttura tal-enerġija trans-Ewropea. Jipprevedi l-identifikazzjoni ta’ proġetti ta’ interess komuni u ta’ proġetti ta’ interess reċiproku u jiddetermina l-kundizzjonijiet għall-eliġibbiltà ta’ dawn il-proġetti għall-assistenza finanzjarja tal-Unjoni. Madankollu, minħabba n-natura transfruntiera tagħhom, il-proġetti ta’ interess komuni u l-proġetti ta’ interess reċiproku mhux biss joħolqu esternalitajiet pożittivi sinifikanti u jrawmu s-solidarjetà, iżda jinvolvu wkoll sfidi speċifiċi għall-promoturi tal-proġetti, minħabba n-natura multiġuriżdizzjonali tagħhom, l-isfidi ta’ koordinazzjoni u distribuzzjoni spiss asimetrika tal-kostijiet u tal-benefiċċji. Għalhekk, dawn jeħtieġu appoġġ fil-livell tal-Unjoni.

(12)Fil-qasam tal-enerġija, il-Programm għandu l-għan li jikkontribwixxi għall-iżvilupp ta’ proġetti ta’ interess komuni u ta’ proġetti ta’ interess reċiproku, bil-ħsieb li jippromwovi l-integrazzjoni tas-suq tal-enerġija u l-interoperabbiltà tan-networks tal-enerġija minn naħa għall-oħra tal-fruntieri. Barra minn hekk, il-Programm għandu l-għan li jiffaċilita d-dekarbonizzazzjoni, jippromwovi l-effiċjenza enerġetika u jiżgura s-sigurtà tal-provvista, filwaqt li jiffaċilita l-kooperazzjoni transfruntiera fil-qasam tal-enerġija inkluż il-ġenerazzjoni tal-enerġija rinnovabbli, kif ukoll il-faċilitajiet tal-ħżin li ma jissodisfawx il-kriterji ta’ eliġibbiltà tar-Regolament (UE) 2022/869. Meta jsir dan, jenħtieġ li jitqiesu l-interessi tal-partijiet ikkonċernati kollha li jistgħu jiġu affettwati.

(13)Il-kooperazzjoni transfruntiera bejn l-Istati Membri, jew bejn l-Istati Membri u l-pajjiżi terzi, fil-qasam tal-enerġija rinnovabbli hija kruċjali biex jintlaħqu l-objettivi tal-Unjoni f’termini ta’ dekarbonizzazzjoni, kompetittività, tlestija tas-suq intern tal-enerġija u sigurtà tal-provvista b’mod kosteffiċjenti u sostenibbli. Il-Programm għandu l-għan li jindirizza r-riskju li l-kooperazzjoni transfruntiera tibqa’ f’livell subottimali fl-assenza ta’ assistenza finanzjarja mill-Unjoni.

(14)Il-proġetti transfruntieri fil-qasam tal-enerġija rinnovabbli jenħtieġ li jipprovdu ffrankar tal-kostijiet għall-introduzzjoni tal-enerġija rinnovabbli madwar l-Unjoni jew benefiċċji oħra għall-integrazzjoni tas-sistema, is-sigurtà tal-provvista, il-kompetittività jew l-innovazzjoni, meta mqabbla ma’ proġett simili implimentat minn wieħed mill-Istati Membri parteċipanti jew minn pajjiż terz waħdu. Meta tagħżel il-proġetti, jenħtieġ li l-Kummissjoni tikkunsidra b’mod partikolari l-kontribut tagħhom għall-integrazzjoni ulterjuri tas-suq intern tal-enerġija tal-Unjoni u tagħmel ħilitha biex, meta jkun possibbli, tqis il-bilanċ ġeografiku. F’każ ta’ għotjiet għal xogħlijiet, l-applikant jenħtieġ li juri l-ħtieġa li jingħelbu l-fallimenti tas-suq jew l-ostakli finanzjarji bħall-vijabbiltà kummerċjali insuffiċjenti, kostijiet bil-quddiem għoljin jew in-nuqqas ta’ finanzjament tas-suq.

(15)Jenħtieġ li l-Programm jiffaċilita trasferiment ta’ fondi għall-mekkaniżmu tal-enerġija rinnovabbli tal-Unjoni stabbilit skont l-Artikolu 33 tar-Regolament (UE) 2018/1999 17 , sabiex jiġi żgurat kontribut għall-qafas abilitanti stabbilit fl-Artikolu 3(5) tad-Direttiva (UE) 2018/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 18 . Dan it-trasferiment jista’ jikkonċerna wkoll proġetti li jaqgħu taħt id-definizzjoni ta’ proġetti transfruntieri fil-qasam tal-enerġija rinnovabbli. Meta jkun rilevanti, il-Kummissjoni jenħtieġ li tagħmel ħilitha biex tipprijoritizza tali appoġġ finanzjarju għal proġetti li jtejbu l-integrazzjoni ulterjuri tas-suq intern tal-enerġija tal-Unjoni, inkluż proġetti transfruntieri fil-qasam tal-enerġija rinnovabbli.

(16)Jenħtieġ li jiġu żgurati sinerġiji bejn l-iżvilupp ta’ networks trans-Ewropej fit-trasport u fl-enerġija u proġetti transfruntieri fil-qasam tal-enerġija rinnovabbli b’impatt transfruntier qawwi appoġġati mill-FNE, u proġetti tat-trasport u tal-enerġija fl-ambitu tal-Pjanijiet ta’ Sħubija Nazzjonali u Reġjonali, il-Programm Qafas għar-Riċerka u l-Innovazzjoni, u l-Fond Ewropew għall-Kompetittività. Is-sinerġiji jistgħu jimplikaw ukoll appoġġ għal Proġetti Importanti ta’ Interess Ewropew Komuni (IPCEI) li jiffokaw fuq l-infrastruttura transfruntiera fis-setturi tat-trasport u tal-enerġija.

(17)Jenħtieġ li l-Programm ifittex ukoll li jkun hemm koerenza mal-azzjonijiet iffinanzjati fil-qafas tal-Ewropa Globali. Huwa importanti li n-networks trans-Ewropej għat-trasport u għall-enerġija jkunu konnessi sew ma’ pajjiżi terzi. L-oqfsa ta’ politika rispettivi jidentifikaw proġetti ta’ interess komuni bejn l-Istati Membri u pajjiżi terzi, jew proġetti ta’ interess reċiproku, li huma l-prijorità għall-konnessjonijiet tat-trasport u tal-enerġija minn u lejn dawn il-pajjiżi terzi. Għal dawn il-proġetti, l-appoġġ ipprovdut fil-qafas tal-Programm jenħtieġ li jiġi kkoordinat mill-qrib mal-appoġġ ipprovdut fil-qafas tal-Ewropa Globali. Fil-qasam tat-trasport, jenħtieġ li s-sezzjonijiet transfruntieri elenkati fl-Anness ta’ dan ir-Regolament jingħataw prijorità.

(18)F’ambjent ekonomiku, soċjali u ġeopolitiku li qed jinbidel malajr, l-esperjenza reċenti wriet il-ħtieġa ta’ qafas finanzjarju pluriennali u programmi tal-Unjoni iktar flessibbli. Għal dak l-għan, u f’konformità mal-objettivi tal-FNE, jenħtieġ li l-finanzjament iqis kif jixraq il-ħtiġijiet li qed jevolvu tal-politiki u l-prijoritajiet tal-Unjoni kif identifikati fid-dokumenti rilevanti ppubblikati mill-Kummissjoni, fil-konklużjonijiet tal-Kunsill u fir-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew, filwaqt li tiġi żgurata prevedibbiltà suffiċjenti għall-implimentazzjoni tal-baġit.

(19)Sabiex tiġi żgurata l-konsistenza, il-garanzija baġitarja u l-istrumenti finanzjarji fil-qafas tal-Programm, inkluż meta kkombinati ma’ forom oħra ta’ appoġġ mhux ripagabbli f’operazzjonijiet ta’ taħlit, jenħtieġ li jiġu implimentati f’konformità mar-regoli applikabbli tal-Istrument InvestEU tal-ECF u tal-mekkaniżmi tat-twassil tal-GE permezz ta’ ftehimiet konklużi għal dak it-tip ta’ appoġġ fil-qafas tal-Istrument InvestEU tal-ECF u tal-mekkaniżmi tat-twassil tal-GE.

(20)Meta l-appoġġ mill-Unjoni fil-qafas tal-Programm ikun irid jingħata fil-forma ta’ garanzija baġitarja jew strument finanzjarju, inkluż meta kkombinat ma’ appoġġ mhux ripagabbli f’operazzjoni ta’ taħlit, jeħtieġ li tali appoġġ jingħata esklużivament permezz tal-Istrument InvestEU tal-ECF u l-mekkaniżmi tat-twassil tal-GE f’konformità mar-regoli applikabbli tal-Istrument ta’ Investiment tal-ECF u l-mekkaniżmi tat-twassil tal-GE. Fil-każ tal-Istrument tal-InvestEU tal-ECF li jgħin biex jintlaħqu l-objettivi ta’ dan il-Programm, jenħtieġ li l-appoġġ konsultattiv ikun disponibbli għall-Istati Membri kollha fuq talba tagħhom. Tali appoġġ jista’ jkopri l-bini tal-kapaċità, l-appoġġ għall-identifikazzjoni tal-proġett, it-tħejjija u l-implimentazzjoni, kif ukoll pariri dwar l-istrumenti finanzjarji u l-pjattaformi ta’ investiment.

(21)Jenħtieġ li l-Programm jottimizza l-użu tal-finanzjament disponibbli permezz ta’ monitoraġġ mill-qrib tal-finanzjament disponibbli u permezz tal-applikazzjoni, meta jkun xieraq, tat-tnaqqis jew tat-terminazzjoni tal-għotjiet. Jenħtieġ li dan jippermetti r-riallokazzjoni tal-baġit iddedikat għal azzjoni li jibqa’ ma jintefaqx matul il-perjodu ta’ żmien iddeżinjat tagħha għal azzjonijiet oħra fl-ambitu ta’ dan il-Programm.

(22)Minħabba d-daqs tax-xogħlijiet meħtieġa, jista’ jiġri li għall-implimentazzjoni ta’ sezzjoni transfruntiera, diversi attivitajiet jitwettqu b’mod parallel u jiġu appoġġati permezz ta’ ftehimiet ta’ għotjiet differenti iżda jikkontribwixxu għall-istess objettiv, u dan jissejjaħ il-“proġett globali”. Sabiex jikkontribwixxi għal użu iktar effiċjenti tar-riżorsi tal-Unjoni u jiżgura li l-objettivi importanti tal-infrastruttura jkunu jistgħu jintlaħqu bis-sħiħ, jenħtieġ li l-Programm jippermetti r-ridirezzjonar tal-fondi disponibbli fl-ambitu tal-istess proġett globali. Mingħajr preġudizzju għall-użu ta’ proċeduri kompetittivi f’konformità mal-Artikolu 192(1) tar-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 19 u flimkien mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 198 ta’ dak ir-Regolament, jenħtieġ li jkun possibbli li tali ridirezzjonar tal-fondi jingħata permezz ta’ emendi tal-azzjonijiet oriġinali, soġġett għall-kundizzjonijiet stabbiliti fil-programm ta’ ħidma, inkluż il-kontribuzzjoni massima tal-Unjoni.

(23)Ir-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill japplika għall-Programm. Jistabbilixxi r-regoli dwar l-istabbiliment u l-implimentazzjoni tal-baġit ġenerali tal-Unjoni, inkluż ir-regoli dwar l-għotjiet, il-premjijiet, id-donazzjonijiet mhux finanzjarji, l-akkwist, il-ġestjoni indiretta, l-assistenza finanzjarja, l-istrumenti finanzjarji u l-garanziji baġitarji.

(24)F’konformità mar-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509, il-programmi ta’ ħidma u d-dokumenti tas-sejħiet huma l-post xieraq biex jiġu stabbiliti iktar dettalji tekniċi dwar l-implimentazzjoni tal-baġit fis-sett kollu ta’ politiki appoġġati mill-Programm, inkluż kriterji speċifiċi tal-eliġibbiltà u tal-għoti skont l-istrument ta’ implimentazzjoni tal-baġit, kemm jekk għotja kif ukoll jekk akkwist, u l-objettivi ta’ politika speċifiċi li jridu jintlaħqu. F’konformità mal-Artikolu 136 tar-Regolament Finanzjarju, ir-restrizzjonijiet tal-eliġibbiltà jenħtieġ li japplikaw għall-fornituri ta’ riskju għoli, għal raġunijiet ta’ sigurtà.

(25) L-appoġġ ipprovdut mill-Programm jenħtieġ li jixpruna l-investiment billi jindirizza il-fallimenti tas-suq jew sitwazzjonijiet ta’ investiment subottimali, b’mod proporzjonat li jevita d-duplikazzjoni jew l-esklużjoni u bl-inċentivar tal-finanzjament privat, u jenħtieġ li jkollu valur miżjud ċar għall-UE. Mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni tal-Artikoli 107 u 108 tat-TFUE għar-riżorsi nazzjonali, dan l-approċċ se jiżgura konsistenza bejn l-azzjonijiet fil-qafas tal-Programm u r-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat, u b’hekk jiġu evitati distorsjonijiet bla bżonn tal-kompetizzjoni fis-suq intern. Barra minn hekk, il-miżuri tal-FNE u tal-Unjoni tat-Tfaddil u tal-Investimenti 20 jistgħu jappoġġaw lil xulxin, peress li l-finanzjament pubbliku jista’ jkun effettiv biex ineħħi r-riskju ta’ proġetti infrastrutturali kbar u biex jattira investimenti privati fl-UE, u b’hekk joħloq effett ta’ ingranaġġ sinifikanti. Fl-istess ħin, id-disponibbiltà dejjem tikber ta’ veikoli ta’ investiment kollettiv effiċjenti, bħall-Fondi ta’ Investiment Ewropej fuq Terminu Twil (ELTIFs, European Long-term Investment Funds), tista’ tħaffef b’mod effiċjenti l-investimenti fuq terminu twil minn investituri istituzzjonali u privati oħra favur proġetti infrastrutturali, u b’hekk tikkomplementa u tamplifika l-finanzjament disponibbli mill-FNE.

(26)Sabiex jiġu żgurati kundizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni tal-Programm permezz ta’ programmi ta’ ħidma, jenħtieġ li l-Kummissjoni tingħata setgħat ta’ implimentazzjoni. Dawk is-setgħat jenħtieġ li jiġu eżerċitati f’konformità mar-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Frar 2011 li jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-modalitajiet ta’ kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħat ta’ implimentazzjoni 21 .

(27)F’konformità mar-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509, ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 22 , ir-Regolamenti tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2988/95 23 , (Euratom, KE) Nru 2185/96 24 u (UE) 2017/1939 25 , l-interessi finanzjarji tal-Unjoni jridu jiġu protetti permezz ta’ miżuri proporzjonati, inkluż il-prevenzjoni, id-detezzjoni, il-korrezzjoni u l-investigazzjoni ta’ irregolaritajiet u ta’ frodi, l-irkupru ta’ fondi mitlufa, imħallsa bi żball jew użati b’mod mhux korrett u, meta jkun xieraq, l-impożizzjoni ta’ sanzjonijiet amministrattivi. B’mod partikolari, f’konformità mar-Regolamenti (UE, Euratom) Nru 883/2013 u (Euratom, KE) Nru 2185/96, l-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF, European Anti-Fraud Office) jista’ jwettaq investigazzjonijiet, inkluż verifiki u spezzjonijiet fuq il-post, bil-ħsieb li jistabbilixxi jekk kienx hemm frodi, korruzzjoni jew kwalunkwe attività illegali oħra li taffettwa l-interessi finanzjarji tal-Unjoni. F’konformità mar-Regolament (UE) 2017/1939, l-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (UPPE) jista’ jinvestiga u jressaq każijiet ta’ frodi u attivitajiet illegali oħrajn li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni, kif previst fid-Direttiva (UE) 2017/1371 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 26 . F’konformità mar-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509, kwalunkwe persuna jew entità li tirċievi fondi tal-Unjoni trid tikkoopera bis-sħiħ fil-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni, tagħti d-drittijiet u l-aċċess meħtieġa lill-Kummissjoni, lill-OLAF, lill-UPPE u lill-Qorti Ewropea tal-Awdituri u tiżgura li kull parti terza involuta fl-implimentazzjoni tal-fondi tal-Unjoni tagħti drittijiet ekwivalenti. Il-pajjiżi terzi assoċjati mal-Programm iridu jagħtu d-drittijiet u l-aċċess meħtieġa biex l-uffiċjal awtorizzanti responsabbli, l-OLAF u l-Qorti tal-Awdituri jeżerċitaw il-kompetenzi rispettivi tagħhom b’mod komprensiv.

(28)Il-Programm għandu jiġi implimentat f’konformità mar-Regolament (UE) [XXX]* tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill [Regolament dwar il-Prestazzjoni] li jistabbilixxi r-regoli għat-traċċar tan-nefqa u l-qafas tal-prestazzjoni għall-baġit, inklużi regoli biex tiġi żgurata applikazzjoni uniformi tal-prinċipji “la tagħmilx ħsara sinifikanti” u l-ugwaljanza bejn il-ġeneri msemmija fl-Artikolu 33(2), il-punti (d) u (f), tar-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509 rispettivament, regoli għall-monitoraġġ u r-rapportar dwar il-prestazzjoni tal-programmi u l-attivitajiet tal-Unjoni, regoli għall-istabbiliment ta’ portal ta’ finanzjament tal-Unjoni, regoli għall-evalwazzjoni tal-programmi, kif ukoll dispożizzjonijiet orizzontali oħra applikabbli għall-programmi kollha tal-Unjoni bħal dawk dwar l-informazzjoni, il-komunikazzjoni u l-viżibbiltà.

(29)Skont l-Artikolu 85(1) tad-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2021/1764 27 , persuni u entitajiet stabbiliti f’pajjiżi u f’territorji ekstra-Ewropej (OCTs, Overseas Countries and Territories) huma eliġibbli għal finanzjament soġġett għar-regoli u għall-objettivi tal-Programm u għall-arranġamenti possibbli applikabbli għall-Istat Membru li miegħu jkun marbut l-OCT rilevanti.

(30)Il-Programm jenħtieġ li jirrispetta d-drittijiet tal-persuni b’diżabbiltà u b’mod partikolari, jiżgura l-aċċessibbiltà għalihom b’mod partikolari fis-settur tat-trasport.

(31)Jenħtieġ li l-Programm ikun miftuħ għall-kooperazzjoni ma’ pajjiżi terzi meta dan ikun fl-interess tal-Unjoni. Għal dan l-għan, l-Unjoni tista’ tassoċja, kompletament jew parzjalment, pajjiżi terzi mal-attivitajiet kostitwenti tal-Programm. Jenħtieġ li l-assoċjazzjoni tkun soġġetta għal bilanċ ġust tal-kontribuzzjoni u tal-benefiċċji tal-pajjiż terz u tiżgura l-protezzjoni tal-interessi finanzjarji u tas-sigurtà tal-Unjoni.

(32)Sabiex jitqies kif xieraq l-iżvilupp tan-network trans-Ewropew, is-setgħa li jiġu adottati atti f’konformità mal-Artikolu 290 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea jenħtieġ li tiġi ddelegata lill-Kummissjoni fir-rigward tal-emendi tal-lista indikattiva ta’ proġetti ta’ interess komuni fl-Anness ta’ dJenħtieġ li l-assoċjazzjoni tkun soġġetta għal bilanċ ġust tal-kontribuzzjoni u tal-benefiċċji tal-pajjiż terz u tiżgura l-protezzjoni tal-interessi finanzjarji u tas-sigurtà tal-Unjoni.an ir-Regolament. Huwa partikolarment importanti li l-Kummissjoni twettaq konsultazzjonijiet xierqa matul il-ħidma ta’ tħejjija tagħha, inkluż fil-livell tal-esperti, u li dawk il-konsultazzjonijiet jitwettqu f’konformità mal-prinċipji stipulati fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta’ April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet 28 . B’mod partikolari, biex tiġi żgurata parteċipazzjoni ugwali fit-tħejjija tal-atti delegati, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jirċievu d-dokumenti kollha fl-istess ħin li jirċevuhom l-esperti tal-Istati Membri, u l-esperti tagħhom ikollhom aċċess sistematiku għal-laqgħat tal-gruppi tal-esperti tal-Kummissjoni li jittrattaw it-tħejjija tal-atti delegati.

(33)L-Artikolu 12(2) tar-Regolament (UE) 2021/1153 jagħti s-setgħa lill-Kummissjoni biex tadotta atti ta’ implimentazzjoni li jispeċifikaw ir-rekwiżiti tal-infrastruttura applikabbli għal ċerti kategoriji ta’ azzjonijiet għal infrastruttura b’użu doppju. Fuq dik il-bażi, ġie adottat ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2021/1328 29 . Wara r-reviżjoni tal-qafas legali bl-adozzjoni tar-Regolament (UE) 2024/1679 u sabiex tiġi żgurata l-kapaċità li r-rekwiżiti tal-infrastruttura jiġu aġġornati iktar b’mod indipendenti mid-durata limitata ta’ dan ir-Regolament, jenħtieġ li s-setgħa f’dak l-att li tadotta atti ta’ implimentazzjoni li jispeċifikaw ir-rekwiżiti tal-infrastruttura applikabbli għal ċerti kategoriji ta’ azzjonijiet għal infrastruttura b’użu doppju tiġi stabbilita f’dak ir-Regolament. Għalhekk, jenħtieġ li r-Regolament (UE) 2024/1679 jiġi emendat kif xieraq sabiex jagħti s-setgħa lill-Kummissjoni biex tadotta atti ta’ implimentazzjoni għal dak il-fini.

(34)Jenħtieġ li r-Regolament (UE) 2021/1153 jitħassar b’effett mill-1 ta’ Jannar 2028.

ADOTTAW DAN IR-REGOLAMENT:

Artikolu 1

Suġġett

Dan ir-Regolament jistabbilixxi l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (il-“Programm”) u jistabbilixxi l-objettivi tal-Programm, il-baġit tiegħu għall-perjodu 2028-2034, il-forom ta’ finanzjament tal-Unjoni u r-regoli biex jingħata dan il-finanzjament.

Artikolu 2

Definizzjonijiet

Għall-fini ta’ dan ir-Regolament, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:

1.“azzjoni” tfisser kwalunkwe attività li ġiet identifikata li hija finanzjarjament u teknikament indipendenti, li għandha qafas ta’ żmien stabbilit, u li hija neċessarja għall-implimentazzjoni ta’ proġett;

2.“network trans-Ewropew tat-trasport” tfisser in-network trans-Ewropew tat-trasport imsemmi fir-Regolament (UE) 2024/1679;

3.“proġett ta’ interess komuni” tfisser proġett ta’ interess komuni kif definit fl-Artikolu 3, il-punt (1), tar-Regolament (UE) 2024/1679 jew fl-Artikolu 2, il-punt (5), tar-Regolament (UE) 2022/869;

4.“network trans-Ewropew tat-trasport sostenibbli” tfisser network trans-Ewropew tat-trasport li jissodisfa r-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikoli 5 u 45 tar-Regolament (UE) 2024/1679;

5.“network trans-Ewropew tat-trasport intelliġenti” tfisser network trans-Ewropew tat-trasport li jissodisfa r-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikoli 43 u 45 tar-Regolament (UE) 2024/1679;

6.“network trans-Ewropew tat-trasport reżiljenti” tfisser network trans-Ewropew tat-trasport li jissodisfa r-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 46 tar-Regolament (UE) 2024/1679;

7.“mobbiltà militari” tfisser il-kapaċità tal-Unjoni Ewropea u tal-Istati Membri tagħha li jittrasportaw, iċaqilqu u jiskjeraw b’mod rapidu u effettiv persunal, tagħmir u provvisti militari fi ħdan il-fruntieri tal-Istati Membri u fi ħdanhom, filwaqt li jiżguraw rispons f’waqtu u effettiv tal-Forzi Armati tal-Istati Membri;

8.“studji” tfisser attivitajiet meħtieġa għat-tħejjija ta’ implimentazzjoni ta’ proġett, bħal studji tat-tħejjija, tal-immappjar, tal-fattibbiltà, tal-evalwazzjoni, tal-ittestjar u tal-validazzjoni, inkluż fil-forma ta’ software, u kwalunkwe miżura oħra ta’ appoġġ tekniku, li tinkludi azzjoni bil-quddiem sabiex jiġi ddefinit u żviluppat proġett u sabiex tittieħed deċiżjoni dwar il-finanzjament tiegħu, bħar-rikonjizzjoni tas-siti kkonċernati u t-tħejjija tal-pakkett finanzjarju;

9.“xogħlijiet” tfisser ix-xiri, il-provvista u l-introduzzjoni ta’ komponenti, sistemi u servizzi inkluż is-software, it-twettiq tal-attivitajiet tal-iżvilupp, tal-kostruzzjoni u tal-installazzjoni relatati ma’ proġett, l-aċċettazzjoni tal-installazzjonijiet u l-varar ta’ proġett;

10. “proġett ta’ interess reċiproku” tfisser proġett ta’ interess reċiproku kif definit fl-Artikolu 2, il-punt (6), tar-Regolament (UE) 2022/869;

11.“proġett transfruntier fil-qasam tal-enerġija rinnovabbli” tfisser kwalunkwe wieħed minn dawn li ġejjin:

(a)proġett għall-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli li jkun inkluż fi ftehim ta’ kooperazzjoni skont it-tifsira tal-Artikoli 8, 9, 11 jew 13 tad-Direttiva (UE) 2018/2001;

(b)proġett tal-ħżin, inkluż il-ħżin tal-enerġija b’kolokazzjoni skont it-tifsira tal-Artikolu 2, il-punt (44d), tad-Direttiva (UE) 2018/2001, li jappoġġa l-integrazzjoni tal-enerġija rinnovabbli fis-sistema tal-enerġija tal-Unjoni, ħlief għall-faċilitajiet tal-ħżin tal-enerġija skont it-tifsira tal-Anness II, il-punt (1)(c), tar-Regolament (UE) 2022/869 u li jkun inkluż f’arranġament simili bejn żewġ Stati Membri jew iktar, jew bejn Stat Membru wieħed jew iktar u pajjiż terz wieħed jew iktar.

Artikolu 3

Objettivi tal-Programm

1.L-objettivi ġenerali tal-Programm huma l-kostruzzjoni, l-iżvilupp, l-iżgurar, l-immodernizzar u t-tlestija tan-networks trans-Ewropej fis-setturi tat-trasport u tal-enerġija, bl-intenzjoni li jiġi appoġġat suq uniku li jiffunzjona u li titrawwem il-koeżjoni; l-iffaċilitar tal-mobbiltà militari fin-networks trans-Ewropej tat-trasport; l-iffaċilitar tal-kooperazzjoni transfruntiera fil-qasam tal-enerġija rinnovabbli; u l-iffaċilitar ta’ sinerġiji bejn is-setturi tat-trasport u tal-enerġija.

2.Il-Programm għandu l-objettivi speċifiċi li ġejjin:

(a)fis-settur tat-trasport:

(i)li jikkontribwixxi għall-iżvilupp ta’ proġetti ta’ interess komuni relatati ma’ networks tat-trasport interkonnessi, interoperabbli, dekarbonizzati, intelliġenti, sikuri, sostenibbli, reżiljenti, siguri u multimodali f’konformità mar-Regolament (UE) 2024/1679, b’mod partikolari permezz ta’:

(1)azzjonijiet relatati mal-proġetti ta’ interess komuni b’dimensjoni transfruntiera li jimplimentaw in-network trans-Ewropew tat-trasport, inkluż azzjonijiet fir-rigward tas-sezzjonijiet indikattivi elenkati fl-Anness ta’ dan ir-Regolament;

(2)azzjonijiet relatati mal-proġetti ta’ interess komuni b’dimensjoni transfruntiera li jimplimentaw in-network trans-Ewropew tat-trasport, inkluż azzjonijiet fir-rigward tas-sezzjonijiet indikattivi elenkati fl-Anness ta’ dan ir-Regolament;

(3)azzjonijiet relatati mal-proġetti ta’ interess komuni b’dimensjoni transfruntiera ma’ pajjiżi terzi li jimplimentaw in-network trans-Ewropew tat-trasport f’konformità mal-Artikolu 9 tar-Regolament (UE) 2024/1679;

(ii)li jadatta partijiet min-network trans-Ewropew tat-trasport għall-użu doppju tal-infrastruttura tat-trasport bil-ħsieb li tittejjeb il-mobbiltà ċivili u militari, b’enfasi fuq l-erba’ Kurituri tal-Mobbiltà Militari Prijoritarji tal-UE identifikati mill-Istati Membri fl-Anness II tar-Rekwiżiti Militari għall-Mobbiltà Militari fl-Unjoni u lil hinn minnha, kif approvat mill-Kunsill fit-18 ta’ Marzu 2025 u bir-referenza ST 6728/25 ADD1;

(b)fis-settur tal-enerġija:

(i)li jikkontribwixxi għall-iżvilupp ta’ proġetti ta’ interess komuni u proġetti ta’ interess reċiproku kif stabbilit fl-Artikolu 18 tar-Regolament (UE) 2022/869, bil-ħsieb li jiġu promossi t-tlestija tal-Unjoni tal-Enerġija, l-integrazzjoni ta’ suq intern tal-enerġija effiċjenti u kompetittiv, u l-interoperabbiltà tan-networks bejn il-fruntieri u s-setturi, l-iffaċilitar tad-dekarbonizzazzjoni tal-ekonomija, il-promozzjoni tal-effiċjenza enerġetika u l-iżgurar tar-reżiljenza u tas-sigurtà tal-provvista;

(ii)li jiffaċilita l-kooperazzjoni transfruntiera fil-qasam tal-enerġija rinnovabbli, permezz tal-appoġġ ta’ proġetti transfruntieri fil-qasam tal-enerġija rinnovabbli jew permezz ta’ offerti kompetittivi għal proġetti ġodda tal-enerġija rinnovabbli fil-qafas tal-mekkaniżmu ta’ finanzjament tal-enerġija rinnovabbli tal-Unjoni stabbilit permezz tal-Artikolu 33 tar-Regolament (UE) 2018/1999, meta jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 11(5) ta’ dan ir-Regolament, bil-ħsieb li jintlaħqu l-objettivi tal-Unjoni f’termini ta’ dekarbonizzazzjoni, kompetittività, tlestija tas-suq intern tal-enerġija, ir-reżiljenza u sigurtà tal-provvista b’mod kosteffiċjenti.

Artikolu 4

Baġit

1.Il-pakkett finanzjarju indikattiv għall-implimentazzjoni tal-Programm għall-perjodu 2028-2034 hu stabbilit għal EUR 81 428 000 000 fi prezzijiet attwali.

2.L-ammont imsemmi fil-paragrafu 1 għandu jitqassam indikattivament kif ġej:

(a)EUR 51 515 000 000 għall-objettivi speċifiċi rigward it-trasport u l-mobbiltà militari msemmija fl-Artikolu 3(2), il-punt (a);

(b)EUR 29 912 000 000 għall-objettivi speċifiċi rigward l-enerġija msemmija fl-Artikolu 3(2), il-punt (b).

3.L-impenji baġitarji għall-attivitajiet li jestendu għal iktar minn sena finanzjarja waħda jistgħu jinqasmu fuq bosta snin f’pagamenti annwali.

4.L-approprjazzjonijiet jistgħu jiddaħħlu fil-baġit tal-Unjoni lil hinn mill-2034 biex ikopru l-ispejjeż meħtieġa u biex jippermettu l-ġestjoni ta’ azzjonijiet li ma jkunux tlestew sa tmiem il-Programm.

5.Il-pakkett finanzjarju msemmi fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu u l-ammonti tar-riżorsi addizzjonali msemmija fl-Artikolu 5 jistgħu jintużaw ukoll għal assistenza teknika u amministrattiva għall-implimentazzjoni tal-Programm u tal-linji gwida speċifiċi għas-setturi fir-Regolament (UE) 2024/1679 jew fir-Regolament (UE) 2022/869, bħal attivitajiet tat-tħejjija, tal-monitoraġġ, tal-kontroll, tal-awditi u tal-evalwazzjoni, sistemi u pjattaformi tat-teknoloġija tal-informazzjoni korporattiva, attivitajiet ta’ informazzjoni u komunikazzjoni, inkluż komunikazzjoni korporattiva dwar il-prijoritajiet politiċi tal-Unjoni, u kull assistenza teknika u amministrattiva oħra jew spejjeż relatati mal-persunal imġarrba mill-Kummissjoni għall-ġestjoni tal-Programm.

Artikolu 5

Riżorsi addizzjonali

1.L-Istati Membri, l-istituzzjonijiet, il-korpi u l-aġenziji tal-Unjoni, il-pajjiżi terzi, l-organizzazzjonijiet internazzjonali, l-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali jew partijiet terzi oħra, jistgħu jipprovdu kontribuzzjonijiet finanzjarji jew mhux finanzjarji addizzjonali għall-Programm, mingħajr preġudizzjoni għall-Artikoli 107 u 108 tat-TFUE. Il-kontribuzzjonijiet finanzjarji addizzjonali għandhom jikkostitwixxu dħul assenjat estern skont it-tifsira tal-Artikolu 21(2), il-punti (a), (d), jew (e) jew l-Artikolu 21(5) tar-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509.

2.Riżorsi allokati lill-Istati Membri taħt ġestjoni kondiviża jistgħu, fuq it-talba tagħhom, jitqiegħdu għad-dispożizzjoni tal-Programm. Il-Kummissjoni għandha timplimenta dawk ir-riżorsi direttament jew indirettament f’konformità mal-Artikolu 62(1), il-punt (a) jew (c), tar-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509. Dawn għandhom jiżdiedu mal-ammont imsemmi fl-Artikolu 4(1) ta’ dan ir-Regolament. Dawk ir-riżorsi għandhom jintużaw għall-benefiċċju tal-Istat Membru kkonċernat. Jekk il-Kummissjoni ma tkunx daħlet f’impenn legali taħt ġestjoni diretta jew indiretta għal ammonti addizzjonali magħmula disponibbli b’dan il-mod għall-Programm, l-ammonti mhux impenjati korrispondenti jistgħu, fuq talba tal-Istat Membru kkonċernat, jiġu ttrasferiti lura għal programm sors rispettiv wieħed jew iktar jew is-suċċessuri tagħhom.

Artikolu 6

Finanzjament alternattiv, ikkombinat u kumulattiv

1.Il-Programm għandu jiġi implimentat f’koordinazzjoni ma’ programmi oħra tal-Unjoni. Anke azzjoni li tkun irċeviet kontribuzzjoni tal-Unjoni minn programm ieħor tista’ tirċievi kontribuzzjoni fil-qafas tal-Programm. Ir-regoli tal-programm rilevanti tal-Unjoni għandhom japplikaw għall-kontribuzzjoni korrispondenti, jew inkella jista’ jiġi applikat sett uniku ta’ regoli għall-kontribuzzjonijiet kollha fil-qafas tal-Programm u jista’ jiġi konkluż impenn legali uniku. Jekk il-kontribuzzjonijiet tal-Unjoni jkunu bbażati fuq il-kost eliġibbli, l-appoġġ kumulattiv mill-baġit tal-Unjoni ma għandux jaqbeż it-total tal-kostijiet eliġibbli tal-azzjoni u jista’ jiġi kkalkulat fuq bażi pro rata f’konformità mad-dokumenti li jistabbilixxu l-kundizzjonijiet għall-appoġġ.

2.Il-proċeduri tal-għoti fil-qafas tal-Programm jistgħu jitwettqu b’mod konġunt taħt ġestjoni diretta jew indiretta mal-Istati Membri, mal-istituzzjonijiet, mal-korpi u mal-aġenziji tal-Unjoni, mal-pajjiżi terzi, mal-organizzazzjonijiet internazzjonali, mal-istituzzjonijiet finanzjarji internazzjonali, jew ma’ partijiet terzi oħra (“sħab tal-proċedura tal-għoti konġunt”), diment li tiġi żgurata l-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni. Tali proċeduri għandhom ikunu soġġetti għal sett uniku ta’ regoli u jwasslu għall-konklużjoni ta’ impenn legali uniku. Għal dak il-fini, is-sħab fil-proċedura tal-għoti konġunt jistgħu jagħmlu riżorsi disponibbli għall-Programm f’konformità mal-Artikolu 5 ta’ dan ir-Regolament, jew is-sħab jistgħu jiġu fdati bl-implimentazzjoni tal-proċedura tal-għoti, meta jkun applikabbli, f’konformità mal-Artikolu 62(1), il-punt (c), tar-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509. Fil-proċeduri tal-għoti konġunt, ir-rappreżentanti tas-sħab tal-proċedura tal-għoti konġunt jistgħu jkun ukoll membri tal-kumitat tal-evalwazzjoni msemmi fl-Artikolu 153(3) tar-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509.

Artikolu 7

Pajjiżi terzi assoċjati mal-Programm

1.Il-Programm jista’ jinfetaħ għall-parteċipazzjoni tal-pajjiżi terzi li ġejjin permezz ta’ assoċjazzjoni sħiħa jew parzjali, f’konformità mal-objettivi stabbiliti fl-Artikolu 3 u f’konformità mal-ftehimiet internazzjonali rilevanti jew kwalunkwe deċiżjoni adottata fil-qafas ta’ dawk il-ftehimiet u applikabbli:

(a)għall-membri tal-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Kummerċ Ħieles li huma membri taż-Żona Ekonomika Ewropea, kif ukoll mikrostati Ewropej;

(b)għall-pajjiżi aderenti, għall-pajjiżi kandidati u għall-kandidati potenzjali;

(c)għall-pajjiżi tal-Politika Ewropea tal-Viċinat;

(d)għal pajjiżi terzi oħra.

2.Il-ftehimiet ta’ assoċjazzjoni għall-parteċipazzjoni fil-Programm:

(a)għandhom jiżguraw bilanċ ġust fir-rigward tal-kontribuzzjonijiet u l-benefiċċji tal-pajjiż terz li jkun qed jipparteċipa fil-Programm;

(b)għandhom jistabbilixxu l-kundizzjonijiet tal-parteċipazzjoni fil-Programm, inkluż il-kalkolu tal-kontribuzzjonijiet finanzjarji, li jikkonsistu f’kontribuzzjoni operazzjonali u tariffa ta’ parteċipazzjoni, għal programm u l-kostijiet amministrattivi ġenerali tiegħu;

(c)ma għandhomx jagħtu lill-pajjiż terz xi setgħa ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet fil-Programm;

(d)għandhom jiggarantixxu d-drittijiet tal-Unjoni li tiżgura ġestjoni finanzjarja tajba u li tħares l-interessi finanzjarji tagħha;

(e)għandhom, meta jkun rilevanti, jiżguraw il-protezzjoni tas-sigurtà u l-interessi tal-ordni pubbliku tal-Unjoni.

Għall-finijiet tal-punt (d), il-pajjiż terz għandu jagħti d-drittijiet u l-aċċess meħtieġa skont ir-Regolamenti (UE, Euratom) 2024/2509 u (UE, Euratom) Nru 883/2013, u għandu jiggarantixxi li d-deċiżjonijiet ta’ infurzar li jimponu obbligu pekunarju abbażi tal-Artikolu 299 tat-TFUE, kif ukoll is-sentenzi u l-ordnijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, ikunu infurzabbli.

Artikolu 8

Implimentazzjoni u forom ta’ finanzjament tal-Unjoni

1.Il-Programm għandu jiġi implimentat f’konformità mar-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509, taħt ġestjoni diretta jew taħt ġestjoni indiretta mal-entitajiet imsemmija fl-Artikolu 62(1), il-punt (c), ta’ dak ir-Regolament.

2.Il-finanzjament mill-Unjoni jista’ jingħata fi kwalunkwe forma f’konformità mar-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509, b’mod partikolari għotjiet, premjijiet, akkwist, u donazzjonijiet mhux finanzjarji.

3.Meta l-appoġġ mill-Unjoni jingħata fil-forma ta’ garanzija baġitarja jew strument finanzjarju, inkluż meta kkombinat ma’ appoġġ mhux ripagabbli f’operazzjoni ta’ taħlit, dan għandu jingħata esklużivament permezz tal-Istrument tal-InvestEU tal-ECF jew il-mekkaniżmu tat-twassil tal-GE u għandu jiġi implimentat f’konformità mar-regoli applikabbli tal-Istrument tal-InvestEU tal-ECF u l-mekkaniżmu tat-twassil tal-GE permezz ta’ ftehimiet konklużi għal dak it-tip ta’ appoġġ fil-qafas tal-Istrument tal-InvestEU tal-ECF jew il-mekkaniżmi tat-twassil tal-GE.

4.L-appoġġ mill-Unjoni fil-forma ta’ garanzija baġitarja għandu jingħata fi ħdan l-ammont massimu tal-garanzija baġitarja stabbilit mir-Regolament dwar l-ECF jew il-GE.

5.Meta l-Programm juża l-Istrument tal-InvestEU tal-ECF jew il-mekkaniżmu tat-twassil tal-GE, dan għandu jagħti l-proviżjonament għall-garanzija baġitarja u l-finanzjament għall-istrumenti finanzjarji, inkluż meta jiġi kkombinat ma’ appoġġ mhux ripagabbli fil-forma ta’ operazzjoni ta’ taħlit.

Artikolu 9

Eliġibbiltà

1.Għandhom jiġu stabbiliti kriterji ta’ eliġibbiltà biex jappoġġaw il-ksib tal-objettivi stabbiliti fl-Artikolu 3 ta’ dan ir-Regolament u f’konformità mar-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509.

2.Fil-proċeduri tal-għoti taħt ġestjoni diretta jew indiretta, entità legali waħda jew iktar milli ġejjin jaf tkun/ikunu eliġibbli biex tirċievi/u appoġġ mill-Unjoni:

(a)entitajiet stabbiliti fi Stat Membru;

(b)entitajiet stabbiliti f’pajjiż terz assoċjat;

(c)organizzazzjonijiet internazzjonali;

(d)entitajiet oħra stabbiliti f’pajjiżi terzi mhux assoċjati, meta l-finanzjament ta’ tali entitajiet ikun essenzjali għall-implimentazzjoni tal-azzjoni u jikkontribwixxi għall-objettivi stabbiliti fl-Artikolu 3.

3.Minbarra l-Artikolu 168(2) u (3) tar-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509, il-pajjiżi terzi assoċjati msemmija fl-Artikolu 7(1) ta’ dan ir-Regolament jistgħu, meta jkun rilevanti, jipparteċipaw fi kwalunkwe mekkaniżmu tal-akkwist stabbilit fl-Artikolu 168(2) u (3) tar-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509 u jibbenefikaw minnu. Ir-regoli applikabbli għall-Istati Membri għandhom jiġu applikati, mutatis mutandis, għall-pajjiżi terzi assoċjati parteċipanti.

4.Il-proċeduri tal-għoti li jaffettwaw is-sigurtà jew l-ordni pubbliku, b’mod partikolari fir-rigward tal-assi u tal-interessi strateġiċi tal-Unjoni jew tal-Istati Membri tagħha, għandhom ikunu ristretti f’konformità mal-Artikolu 136 tar-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509. F’konformità mal-Artikolu 136 tar-Regolament Finanzjarju, ir-restrizzjonijiet tal-eliġibbiltà għandhom japplikaw għall-fornituri ta’ riskju għoli, skont id-dritt tal-UE, għal raġunijiet ta’ sigurtà.

5.Rigward l-azzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 3(2), il-punt (a), ta’ dan ir-Regolament, il-valutazzjoni tal-proposti skont il-kriterji tal-għoti għandha tiżgura, meta jkun applikabbli, li l-azzjonijiet proposti jkunu konsistenti mal-pjanijiet ta’ ħidma tal-kurituri u mal-atti ta’ implimentazzjoni msemmija fl-Artikoli 54 u 55 tar-Regolament (UE) 2024/1679, u li jqisu l-opinjoni konsultattiva tal-Koordinatur Ewropew responsabbli skont l-Artikolu 52(9) ta’ dak ir-Regolament.

6.Il-proposti tal-għoti għandhom jiġu ppreżentati minn Stat Membru wieħed jew iktar, jew bl-approvazzjoni tal-Istati Membri kkonċernati mill-proġett ta’ interess komuni jew mill-proġett ta’ interess reċiproku.

7.Il-proċeduri tal-għoti għall-għotjiet jew għal partijiet minnhom, li diġà jkunu ffinanzjati kompletament minn sorsi pubbliċi jew privati oħra, bl-eċċezzjoni ta’ kontribuzzjonijiet mill-Unjoni fil-kuntest tal-azzjonijiet ta’ sinerġija msemmija fl-Artikolu 6, ma għandhomx ikunu eliġibbli għal finanzjament.

8.Il-programm ta’ ħidma msemmi fl-Artikolu 110 tar-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509 jew id-dokumenti relatati mal-proċedura tal-għoti jistgħu jispeċifikaw iktar il-kriterji ta’ eliġibbiltà stabbiliti f’dan ir-Regolament jew jistabbilixxu kriterji ta’ eliġibbiltà addizzjonali għal azzjonijiet speċifiċi.

Artikolu 10 

Regoli komplementari għall-għotjiet

1.Minbarra r-raġunijiet għat-tnaqqis stabbiliti fl-Artikolu 132(4) tar-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509, l-ammont tal-għotja jista’ jitnaqqas skont il-kundizzjonijiet li ġejjin:

(a)għall-istudji, meta l-azzjoni ma tkunx inbdiet fi żmien sena wara d-data tal-bidu indikata fil-ftehim tal-għotja;

(b)għax-xogħlijiet, meta l-azzjoni ma tkunx bdiet fi żmien sentejn wara d-data tal-bidu indikata fil-ftehim tal-għotja;

(c)wara rieżami tal-progress tal-azzjoni, jiġi stabbilit li d-dewmien fl-implimentazzjoni tal-azzjoni tant kien serju li l-objettivi tal-azzjoni x’aktarx li ma jinkisbux;

2.Il-ftehim tal-għotja jista’ jiġi emendat jew itterminat abbażi tal-kundizzjonijiet stabbiliti fil-paragrafu 1.

3.L-approprjazzjonijiet ta’ impenn disponibbli li jirriżultaw mill-applikazzjoni tal-paragrafu 1 jew 2 għandhom ikunu disponibbli fil-qafas ta’ dan il-Programm.

4.Mingħajr preġudizzju għall-użu ta’ proċeduri kompetittivi kull meta jkun xieraq f’konformità mal-Artikolu 192(1) tar-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509 flimkien mal-Artikolu 198 ta’ dak ir-Regolament, il-programm ta’ ħidma msemmi fl-Artikolu 12 ta’ dan ir-Regolament, meta jkun debitament ġustifikat b’referenza għall-ħtieġa li tiġi ffaċilitata t-tlestija ta’ proġett globali, jista’ jispeċifika azzjoni u l-benefiċjarji, u jista’ jistabbilixxi ammont sa fejn jistgħu jiġu mistiedna proposti għal estensjoni ta’ azzjonijiet li jkunu għaddejjin jew li jkunu tlestew fil-qafas tal-Programm, filwaqt li jiġu żgurati t-trattament ugwali u t-trasparenza skont l-Artikolu 191 tar-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509. L-għoti għal azzjonijiet li jkunu għaddejjin jista’ jieħu l-forma ta’ emenda tal-azzjoni oriġinali billi jiżdiedu attivitajiet ġodda u billi tiżdied il-kontribuzzjoni massima tal-Unjoni. L-approprjazzjonijiet ta’ impenn imsemmija fil-paragrafu 3 ta’ dan l-Artikolu għandhom jintużaw biex ikopru l-ammonti riżervati fil-programm ta’ ħidma għal tali għoti.

5.Għall-istudji, l-ammont ta’ appoġġ finanzjarju mill-Unjoni ma għandux jaqbeż 50 % tal-kostijiet totali eliġibbli.

6.Għal xogħlijiet relatati mal-objettiv speċifiku msemmi fl-Artikolu 3(2), il-punt (a), l-ammont ta’ appoġġ finanzjarju mill-Unjoni ma għandux jaqbeż 50 % tal-kost totali eliġibbli. Ir-rata ta’ kofinanzjament għal azzjonijiet li jseħħu fi Stati Membri b’Introjtu Nazzjonali Gross (ING) per capita ta’ inqas minn 90 % tal-ING tal-Unjoni, l-ammont ta’ appoġġ finanzjarju mill-Unjoni ma għandux jaqbeż 75 % tal-kost totali eliġibbli.

7.Għal xogħlijiet relatati mal-objettivi speċifiċi msemmija fl-Artikolu 3(2), il-punt (b), għandu japplika dan li ġej:

(a)l-ammont ta’ appoġġ finanzjarju mill-Unjoni ma għandux jaqbeż 50 % tal-kost totali eliġibbli;

(b)ir-rati ta’ kofinanzjament imsemmija fil-punt (a) jistgħu jiżdiedu sa massimu ta’ 75 % tal-kost totali eliġibbli għal azzjonijiet li jikkontribwixxu għall-iżvilupp ta’ proġetti ta’ interess komuni li, abbażi tal-evidenza msemmija fl-Artikolu 18(2) tar-Regolament (UE) 2022/869, jagħtu livell għoli ta’ sigurtà tal-provvista fuq livell reġjonali jew fl-Unjoni kollha, isaħħu s-solidarjetà tal-Unjoni jew joffru soluzzjonijiet ferm innovattivi.

8.F’kull wieħed mis-setturi tat-trasport u tal-enerġija, fir-rigward ta’ xogħlijiet imwettqa fir-reġjuni ultraperiferiċi, għandha tapplika rata massima speċifika ta’ kofinanzjament ta’ 60 %.

9.L-appoġġ ipprovdut mill-Programm għandu jaċċellera jew jixpruna l-investimenti billi jindirizza il-fallimenti tas-suq jew sitwazzjonijiet ta’ investiment subottimali, b’mod proporzjonat, li jevita d-duplikazzjoni jew l-esklużjoni, u bl-inċentivar tal-finanzjament privat, u għandu jkollu valur miżjud għall-UE.

Artikolu 11

Proġetti transfruntieri fil-qasam tal-enerġija rinnovabbli

1.Il-Kummissjoni għandha twettaq, mill-inqas darba fis-sena, għażla ta’ proġetti transfruntieri fil-qasam tal-enerġija rinnovabbli, abbażi tal-kriterji u l-proċedura stabbiliti f’dan l-Artikolu, fl-att delegat imsemmi fil-paragrafu 4 ta’ dan l-Artikolu u fil-programm ta’ ħidma relatat imsemmi fl-Artikolu 12.

2.Il-proġetti transfruntieri fil-qasam tal-enerġija rinnovabbli jenħtieġ li jipprovdu ffrankar tal-kostijiet għall-introduzzjoni tal-enerġija rinnovabbli madwar l-Unjoni jew benefiċċji oħra għall-integrazzjoni tas-sistema, is-sigurtà tal-provvista, il-kompetittività jew l-innovazzjoni, meta mqabbla ma’ proġett simili implimentat minn wieħed mill-Istati Membri parteċipanti jew minn pajjiż terz waħdu.

3.F’każ ta’ għotjiet għal xogħlijiet, l-applikant jenħtieġ li juri l-ħtieġa li jingħelbu l-fallimenti tas-suq jew l-ostakli finanzjarji bħall-vijabbiltà kummerċjali insuffiċjenti, kostijiet bil-quddiem għoljin jew in-nuqqas ta’ finanzjament tas-suq.

4.Sa (jum xahar sena) (jew 12-il xahar wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan l-att), il-Kummissjoni għandha tadotta att delegat f’konformità mal-Artikolu 14 li jissupplimenta dan ir-Regolament billi jistabbilixxi l-kriterji u l-proċedura speċifiċi għall-għażla ta’ proġetti transfruntieri fil-qasam tal-enerġija rinnovabbli.

5.Il-Kummissjoni tista’ tiddeċiedi li talloka l-baġit tal-Programm previst għall-proġetti transfruntieri fil-qasam tal-enerġija rinnovabbli lill-mekkaniżmu ta’ finanzjament tal-enerġija rinnovabbli tal-Unjoni stabbilit bl-Artikolu 33 tar-Regolament (UE) 2018/1999 meta tkun tista’ tilħaq l-objettiv speċifiku msemmi fl-Artikolu 3(2), il-punt (b)(ii) tar-Regolament, u meta tista’ tikkontribwixxi għat-tnaqqis tal-kostijiet tal-kapital għall-proġetti tal-enerġija rinnovabbli. Il-kontribuzzjoni totali magħmula għall-perjodu mill-1 ta’ Jannar 2028 sal-31 ta’ Diċembru 2034 ma għandhiex taqbeż 5 % tal-baġit ta’ dan il-Programm previst għall-objettivi speċifiċi msemmija fl-Artikolu 3(2), il-punt (b).

Artikolu 12

Programm ta’ ħidma

1.Il-Programm għandu jiġi implimentat permezz tal-programmi ta’ ħidma msemmija fl-Artikolu 110 tar-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509.

2.Il-programmi ta’ ħidma għandhom jistabbilixxu, meta jkun applikabbli, l-attivitajiet u l-ammonti relatati tal-appoġġ mill-Unjoni li jridu jiġu implimentati permezz tal-Istrument tal-InvestEU tal-ECF u l-mekkaniżmu tat-twassil tal-GE.

3.Il-programmi ta’ ħidma għandhom jiġu adottati mill-Kummissjoni permezz ta’ atti ta’ implimentazzjoni. Dawk l-atti ta’ implimentazzjoni għandhom jiġu adottati f’konformità mal-proċedura konsultattiva msemmija fl-Artikolu 15(3).

Artikolu 13

Atti delegati

Soġġett għall-Artikolu 172, it-tieni paragrafu, tat-TFUE, il-Kummissjoni tingħata s-setgħa li tadotta atti delegati f’konformità mal-Artikolu 15 ta’ dan ir-Regolament biex temenda l-Anness tiegħu rigward il-lista indikattiva ta’ proġetti.

Artikolu 14

Eżerċizzju tad-delega

1.Is-setgħa ta’ adozzjoni ta’ atti delegati hija mogħtija lill-Kummissjoni soġġett għall-kundizzjonijiet stabbiliti f’dan l-Artikolu.

2.Is-setgħa tal-adozzjoni ta’ atti delegati msemmija fl-Artikoli 11(4) u 13 għandha tingħata lill-Kummissjoni sal-31 ta’ Diċembru 2034.

3.Id-delega tas-setgħa msemmija fl-Artikoli 11(4) u 13 tista’ tiġi revokata fi kwalunkwe mument mill-Parlament Ewropew jew mill-Kunsill. Deċiżjoni li tirrevoka għandha ttemm id-delega tas-setgħa speċifikata f’dik id-deċiżjoni. Din għandha ssir effettiva fil-jum wara dak tal-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea jew f’data iktar tard speċifikata fih. Ma għandhiex taffettwa l-validità ta’ kwalunkwe att delegat li jkun diġà fis-seħħ.

4.Qabel ma tadotta att delegat, il-Kummissjoni għandha tikkonsulta esperti nnominati minn kull Stat Membru skont il-prinċipji stipulati fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta’ April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet.

Hekk kif tadotta att delegat, il-Kummissjoni għandha tinnotifikah simultanjament lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill.

5.Att delegat adottat skont l-Artikoli 11(4) u 413 għandu jidħol fis-seħħ biss jekk ma tiġix espressa oġġezzjoni mill-Parlament Ewropew jew mill-Kunsill fi żmien xahrejn min-notifika ta’ dak l-att lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill jew jekk, qabel ma jiskadi dak il-perjodu, kemm il-Parlament Ewropew kif ukoll il-Kunsill ikunu infurmaw lill-Kummissjoni li ma jkunux se joġġezzjonaw. Dak il-perjodu għandu jiġi estiż b’xahrejn fuq inizjattiva tal-Parlament Ewropew jew tal-Kunsill. Ir-rappreżentanti ta’ pajjiżi terzi jew ta’ organizzazzjonijiet internazzjonali ma għandhomx ikunu preżenti f’deliberazzjonijiet dwar kwistjonijiet relatati mal-Artikolu 12(3) ta’ dan ir-Regolament.

Artikolu 15

Proċedura ta’ Kumitat

1.Il-Kummissjoni għandha tkun megħjuna minn kumitat. Dak il-kumitat għandu jkun kumitat skont it-tifsira tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.

2.Għal kwistjonijiet li jikkonċernaw l-objettivi msemmija fl-Artikolu 3(2), il-punt (a), il-kumitat għandu jiltaqa’ fil-konfigurazzjoni li ġejja: “FNE Trasport”.

Għal kwistjonijiet li jikkonċernaw l-objettivi msemmija fl-Artikolu 3(2), il-punt (b), il-kumitat għandu jiltaqa’ fil-konfigurazzjoni li ġejja: “FNE Enerġija”

3.Meta ssir referenza għal dan il-paragrafu, għandu japplika l-Artikolu 4 tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.

4.Meta l-opinjoni tal-kumitat tkun trid tinkiseb permezz tal-proċedura bil-miktub, dik il-proċedura għandha tintemm mingħajr riżultat meta, fil-limitu ta’ żmien għall-għoti tal-opinjoni, il-president tal-kumitat jiddeċiedi hekk jew maġġoranza sempliċi tal-membri tal-kumitat titlob li jsir hekk.

5.F’konformità mal-ftehimiet internazzjonali konklużi mill-Unjoni, ir-rappreżentanti ta’ pajjiżi terzi jew ta’ organizzazzjonijiet internazzjonali jistgħu jiġu mistiedna bħala osservaturi fil-laqgħat tal-kumitat skont il-kundizzjonijiet stabbiliti fir-regoli ta’ proċedura tiegħu, filwaqt li jitqiesu s-sigurtà u l-ordni pubbliku tal-Unjoni jew tal-Istati Membri tagħha. Ir-rappreżentanti ta’ pajjiżi terzi jew ta’ organizzazzjonijiet internazzjonali ma għandhomx ikunu preżenti f’deliberazzjonijiet dwar kwistjonijiet relatati mal-Artikolu 9 ta’ dan ir-Regolament.

Artikolu 16

Emenda tar-Regolament (UE) 2024/1679

Fl-Artikolu 48 tar-Regolament (UE) 2024/1679 jiżdied il-paragrafu 3 li ġej:

“3. Il-Kummissjoni tista’ tadotta att ta’ implimentazzjoni li jispeċifika r-rekwiżiti tal-infrastruttura applikabbli għal ċerti kategoriji ta’ infrastruttura, li jindirizza kemm il-ħtiġijiet ċivili kif ukoll dawk tad-difiża (“infrastruttura b’użu doppju”).

Dak l-att ta’ implimentazzjoni għandu jiġi adottat f’konformità mal-proċedura ta’ eżami msemmija fl-Artikolu 61(3).”

Artikolu 17

Tħassir

Ir-Regolament (UE) 2021/1153 jitħassar b’effett mill-1 ta’ Jannar 2028.

Artikolu 18

Dispożizzjonijiet tranżizzjonali

1.Dan ir-Regolament ma għandux jaffettwa t-tkomplija jew il-modifika tal-azzjonijiet ikkonċernati, sal-għeluq tagħhom, skont ir-Regolamenti (UE) Nru 1316/2013 u (UE) Nru 2021/1153, li għandhom jibqgħu japplikaw għall-azzjonijiet ikkonċernati sal-għeluq tagħhom.

2.Il-pakkett finanzjarju għall-Programm jista’ jkopri wkoll l-ispejjeż tal-assistenza teknika u amministrattiva meħtieġa biex tiġi żgurata t-tranżizzjoni bejn il-Programm u l-miżuri adottati skont ir-Regolament (UE) Nru 2021/1153.

Artikolu 19

Dħul fis-seħħ u applikazzjoni

Dan ir-Regolament għandu jidħol fis-seħħ fl-għoxrin jum wara dak tal-pubblikazzjoni tiegħu f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.

Għandu japplika mill-1 ta’ Jannar 2028.

Dan ir-Regolament għandu jorbot fl-intier tiegħu u japplika direttament fl-Istati Membri kollha.

Magħmul fi Brussell,

DIKJARAZZJONI FINANZJARJA U DIĠITALI LEĠIŻLATTIVA

1.QAFAS TAL-PROPOSTA/TAL-INIZJATTIVA3

1.1.Titolu tal-proposta/tal-inizjattiva3

1.2.Qasam/Oqsma ta’ politika kkonċernat(i)3

1.3.Objettiv(i)3

1.3.1.Objettiv(i) ġenerali3

1.3.2.Objettiv(i) speċifiku/speċifiċi3

1.3.3.Riżultat(i) u impatt mistennija3

1.3.4.Indikaturi tal-prestazzjoni3

1.4.Il-proposta/L-inizjattiva hija relatata ma’:4

1.5.Raġunijiet għall-proposta/għall-inizjattiva4

1.5.1.Rekwiżit(i) li jrid(u) jiġi/u ssodisfat(i) fuq terminu qasir jew twil inkluża kronoloġija dettaljata għat-tnedija tal-implimentazzjoni tal-inizjattiva4

1.5.2.Valur miżjud tal-involviment tal-UE (dan jista’ jirriżulta minn fatturi differenti, pereż. gwadanji mill-koordinazzjoni, ċertezza legali, aktar effettività jew komplementarjetajiet). Għall-finijiet ta’ din it-taqsima, “valur miżjud tal-involviment tal-UE” huwa l-valur li jirriżulta mill-azzjoni tal-UE, li huwa addizzjonali għall-valur illi kieku kien jinħoloq mill-Istati Membri waħedhom.4

1.5.3.Tagħlimiet meħuda minn esperjenzi simili fl-imgħoddi4

1.5.4.Kompatibbiltà mal-Qafas Finanzjarju Pluriennali u sinerġiji possibbli ma’ strumenti xierqa oħra5

1.5.5.Valutazzjoni tal-għażliet differenti ta’ finanzjament disponibbli, inkluż l-ambitu għar-riallokazzjoni5

1.6.Durata tal-proposta/tal-inizjattiva u tal-impatt finanzjarju tagħha6

1.7.Metodu/i tal-implimentazzjoni tal-baġit ippjanat(i)6

2.MIŻURI TA’ ĠESTJONI8

2.1.Regoli ta’ monitoraġġ u ta’ rapportar8

2.2.Sistema/i ta’ ġestjoni u ta’ kontroll8

2.2.1.Ġustifikazzjoni tal-metodu/i tal-implimentazzjoni tal-baġit, tal-mekkaniżmu/i għall-implimentazzjoni tal-finanzjament, tal-modalitajiet ta’ pagament u tal-istrateġija ta’ kontroll proposta8

2.2.2.Informazzjoni dwar ir-riskji identifikati u s-sistema/i ta’ kontroll intern stabbilita/i għall-mitigazzjoni tagħhom8

2.2.3.Stima u ġustifikazzjoni tal-kosteffettività tal-kontrolli (proporzjon bejn il-kostijiet tal-kontroll u l-valur tal-fondi relatati ġestiti) u valutazzjoni tal-livelli mistennija tar-riskju ta’ errur (mal-ħlas u fl-għeluq)8

2.3.Miżuri għall-prevenzjoni ta’ frodi u ta’ irregolaritajiet9

3.IMPATT FINANZJARJU STMAT TAL-PROPOSTA/TAL-INIZJATTIVA10

3.1.Intestatura/i tal-qafas finanzjarju pluriennali u l-linja/i baġitarja/i tan-nefqa affettwata/i10

3.2.Impatt finanzjarju stmat tal-proposta fuq l-approprjazzjonijiet12

3.2.1.Sommarju tal-impatt stmat fuq l-approprjazzjonijiet operazzjonali12

3.2.1.1.Approprjazzjonijiet mill-baġit ivvutat12

3.2.1.2.Approprjazzjonijiet minn dħul assenjat estern17

3.2.2.Output stmat iffinanzjat minn approprjazzjonijiet operazzjonali22

3.2.3.Sommarju tal-impatt stmat fuq l-approprjazzjonijiet amministrattivi24

3.2.3.1. Approprjazzjonijiet mill-baġit ivvutat24

3.2.3.2.Approprjazzjonijiet minn dħul assenjat estern24

3.2.3.3.Total tal-approprjazzjonijiet24

3.2.4.Rekwiżiti stmati ta’ riżorsi umani25

3.2.4.1.Iffinanzjati mill-baġit ivvutat25

3.2.4.2.Iffinanzjati minn dħul assenjat estern26

3.2.4.3.Rekwiżiti totali ta’ riżorsi umani26

3.2.5.Ħarsa ġenerali lejn l-impatt stmat fuq l-investimenti relatati mat-teknoloġija diġitali28

3.2.6.Kompatibbiltà mal-qafas finanzjarju pluriennali attwali28

3.2.7.Kontribuzzjonijiet ta’ partijiet terzi28

3.3.Impatt stmat fuq id-dħul29

4.Dimensjonijiet diġitali29

4.1.Rekwiżiti ta’ rilevanza diġitali30

4.2.Data30

4.3.Soluzzjonijiet diġitali31

4.4.Valutazzjoni tal-interoperabbiltà31

4.5.Miżuri li jappoġġaw l-implimentazzjoni diġitali32

1.QAFAS TAL-PROPOSTA/TAL-INIZJATTIVA

1.1.Titolu tal-proposta/tal-inizjattiva

1.2.Qasam/Oqsma ta’ politika kkonċernat(i) 

1.3.Objettiv(i)

1.3.1.Objettiv(i) ġenerali

1.3.2.Objettiv(i) speċifiku/speċifiċi

1.3.3.Riżultat(i) u impatt mistennija

Speċifika l-effetti li l-proposta/l-inizjattiva jenħtieġ li jkollha fuq il-benefiċjarji/il-gruppi fil-mira.

1.3.4.Indikaturi tal-prestazzjoni

Speċifika l-indikaturi għall-monitoraġġ tal-progress u tal-kisbiet.

1.4.Il-proposta/L-inizjattiva hija relatata ma’: 

 azzjoni ġdida 

 azzjoni ġdida b’segwitu għal proġett pilota/azzjoni preparatorja 30  

 l-estensjoni ta’ azzjoni eżistenti 

 fużjoni jew ridirezzjonar ta’ azzjoni waħda jew aktar lejn azzjoni oħra/ġdida

1.5.Raġunijiet għall-proposta/għall-inizjattiva 

1.5.1.Rekwiżit(i) li jrid(u) jiġi/u ssodisfat(i) fuq terminu qasir jew twil inkluża kronoloġija dettaljata għat-tnedija tal-implimentazzjoni tal-inizjattiva

1.5.2.Valur miżjud tal-involviment tal-UE (dan jista’ jirriżulta minn fatturi differenti, pereż. gwadanji mill-koordinazzjoni, ċertezza legali, aktar effettività jew komplementarjetajiet). Għall-finijiet ta’ din it-taqsima, “valur miżjud tal-involviment tal-UE” huwa l-valur li jirriżulta mill-azzjoni tal-UE, li huwa addizzjonali għall-valur illi kieku kien jinħoloq mill-Istati Membri waħedhom.

–Tidderieġi finanzi pubbliċi u privati favur l-objettivi ta’ politika tal-UE;

–Tippermetti investimenti ewlenin fejn il-kostijiet jiġġarrbu fil-livell nazzjonali/lokali filwaqt li l-benefiċċji jkunu tanġibbli fuq skala Ewropea;

–Jaċċellera l-bidla lejn infrastruttura b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju, diġitali u reżiljenti.

1.5.3.Tagħlimiet meħuda minn esperjenzi simili fl-imgħoddi

1.5.4.Kompatibbiltà mal-Qafas Finanzjarju Pluriennali u sinerġiji possibbli ma’ strumenti xierqa oħra

1.5.5.Valutazzjoni tal-għażliet differenti ta’ finanzjament disponibbli, inkluż l-ambitu għar-riallokazzjoni

1.6.Durata tal-proposta/tal-inizjattiva u tal-impatt finanzjarju tagħha

 durata limitata

–b’effett mill-01/01/2028 sal-31/12/2034

–    impatt finanzjarju mill-2028 sal-2034 għall-approprjazzjonijiet ta’ impenn u mill-2028 sal-2040 għall-approprjazzjonijiet ta’ pagament.

 durata mhux limitata

–Implimentazzjoni b’perjodu ta’ tnedija minn SSSS sa SSSS,

–segwita minn operazzjoni fuq skala sħiħa.

1.7.Metodu/i tal-implimentazzjoni tal-baġit ippjanat(i) 

 Ġestjoni diretta mill-Kummissjoni

– mid-dipartimenti tagħha, inkluż mill-persunal tagħha fid-delegazzjonijiet tal-Unjoni;

–    mill-aġenziji eżekuttivi

 Ġestjoni kondiviża mal-Istati Membri

 Ġestjoni indiretta billi jiġu fdati kompiti ta’ implimentazzjoni tal-baġit:

– lill-pajjiżi terzi jew lill-korpi nnominati minnhom

– lill-organizzazzjonijiet internazzjonali u lill-aġenziji tagħhom (iridu jiġu speċifikati)

– lill-Bank Ewropew tal-Investiment u lill-Fond Ewropew tal-Investiment

– lill-korpi msemmija fl-Artikoli 70 u 71 tar-Regolament Finanzjarju

–lill-korpi tad-dritt pubbliku

– lill-korpi rregolati mid-dritt privat b’missjoni ta’ servizz pubbliku sa fejn dawn ikollhom garanziji finanzjarji adegwati

– lill-korpi rregolati mid-dritt privat ta’ Stat Membru li jkunu fdati bl-implimentazzjoni ta’ sħubija pubblika-privata u li jkollhom garanziji finanzjarji adegwati

– lill-korpi jew lill-persuni fdati bl-implimentazzjoni ta’ azzjonijiet speċifiċi fil-Politika Estera u ta’ Sigurtà Komuni skont it-Titolu V tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, u identifikati fl-att bażiku rilevanti

–korpi stabbiliti fi Stat Membru, irregolati mid-dritt privat ta’ Stat Membru jew mid-dritt tal-Unjoni u eliġibbli biex jiġu fdati, f’konformità mar-regoli speċifiċi għas-settur, bl-implimentazzjoni ta’ fondi tal-Unjoni jew ta’ garanziji baġitarji, sa fejn dawn il-korpi jkunu kkontrollati minn korpi rregolati mid-dritt pubbliku jew minn korpi rregolati mid-dritt privat b’missjoni ta’ servizz pubbliku, u jkunu pprovduti garanziji finanzjarji adegwati fil-forma ta’ responsabbiltà in solidum mill-korpi kontrollanti jew garanziji finanzjarji ekwivalenti, li jistgħu, għal kull azzjoni, ikunu limitati għall-ammont massimu tal-appoġġ tal-Unjoni.

Kummenti:

2.MIŻURI TA’ ĠESTJONI 

2.1.Regoli ta’ monitoraġġ u ta’ rapportar 

2.2.Sistema/i ta’ ġestjoni u ta’ kontroll 

2.2.1.Ġustifikazzjoni tal-metodu/i tal-implimentazzjoni tal-baġit, tal-mekkaniżmu/i għall-implimentazzjoni tal-finanzjament, tal-modalitajiet ta’ pagament u tal-istrateġija ta’ kontroll proposta

2.2.2.Informazzjoni dwar ir-riskji identifikati u s-sistema/i ta’ kontroll intern stabbilita/i għall-mitigazzjoni tagħhom

2.2.3.Stima u ġustifikazzjoni tal-kosteffettività tal-kontrolli (proporzjon bejn il-kostijiet tal-kontroll u l-valur tal-fondi relatati ġestiti) u valutazzjoni tal-livelli mistennija tar-riskju ta’ errur (mal-ħlas u fl-għeluq) 

2.3.Miżuri għall-prevenzjoni ta’ frodi u ta’ irregolaritajiet 

3.IMPATT FINANZJARJU STMAT TAL-PROPOSTA/TAL-INIZJATTIVA 

3.1.Intestatura/i tal-qafas finanzjarju pluriennali u l-linja/i baġitarja/i tan-nefqa affettwata/i Linji baġitarji eżistenti

Skont l-ordni tal-intestaturi tal-qafas finanzjarju pluriennali u tal-linji baġitarji.

·Linji baġitarji ġodda mitluba

Skont l-ordni tal-intestaturi tal-qafas finanzjarju pluriennali u tal-linji baġitarji.

3.2.Impatt finanzjarju stmat tal-proposta fuq l-approprjazzjonijiet 

3.2.1.Sommarju tal-impatt stmat fuq l-approprjazzjonijiet operazzjonali 

–    Il-proposta/L-inizjattiva ma teħtieġx l-użu ta’ approprjazzjonijiet operazzjonali

–    Il-proposta/L-inizjattiva teħtieġ l-użu ta’ approprjazzjonijiet operazzjonali, kif spjegat hawn taħt

3.2.1.1.Approprjazzjonijiet mill-baġit ivvutat

miljuni ta’ EUR (sa tliet pożizzjonijiet deċimali)

miljuni ta’ EUR (sa tliet pożizzjonijiet deċimali)

3.2.2.Output stmat iffinanzjat mill-approprjazzjonijiet operazzjonali (ma għandhiex timtela għall-aġenziji deċentralizzati)

L-indikaturi tal-output u tar-riżultati għall-fini tal-monitoraġġ tal-progress u tal-kisbiet ta’ dan il-programm se jikkorrispondu għall-indikaturi komuni previsti skont ir-Regolament (UE) [XXX]* tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill [Regolament dwar il-Prestazzjoni].

3.2.3.Sommarju tal-impatt stmat fuq l-approprjazzjonijiet amministrattivi 

–    Il-proposta/L-inizjattiva ma teħtieġx l-użu ta’ approprjazzjonijiet ta’ natura amministrattiva

–    Il-proposta/L-inizjattiva teħtieġ l-użu ta’ approprjazzjonijiet ta’ natura amministrattiva, kif spjegat hawn taħt

3.2.3.1. Approprjazzjonijiet mill-baġit ivvutat

=======================================================

===================================================================

L-approprjazzjonijiet meħtieġa għar-riżorsi umani u għal nefqa oħra ta’ natura amministrattiva se jiġu koperti mill-approprjazzjonijiet tad-DĠ diġà assenjati għall-ġestjoni tal-azzjoni u/jew diġà riallokati fid-DĠ, flimkien, jekk ikun meħtieġ, ma’ kwalunkwe allokazzjoni addizzjonali li tista’ tingħata lid-DĠ ta’ ġestjoni skont il-proċedura annwali ta’ allokazzjoni u fid-dawl tal-limitazzjonijiet baġitarji.

3.2.4.Rekwiżiti stmati ta’ riżorsi umani 

–    Il-proposta/L-inizjattiva ma teħtieġx l-użu ta’ riżorsi umani

–    Il-proposta/L-inizjattiva teħtieġ l-użu ta’ riżorsi umani, kif spjegat hawn taħt

3.2.4.1.Iffinanzjati mill-baġit ivvutat

L-istima trid tiġi espressa f’unitajiet ekwivalenti għall-full-time (FTEs, Full-Time Equivalent)

3.2.4.3.Rekwiżiti totali ta’ riżorsi umani

Meta titqies is-sitwazzjoni iebsa ġenerali fl-Intestatura 4, f’termini kemm ta’ persunal kif ukoll ta’ livell ta’ approprjazzjonijiet, ir-riżorsi umani meħtieġa se jiġu ssodisfati minn persunal tad-DĠ li diġà huwa assenjat għall-ġestjoni tal-azzjoni u/jew ġie riallokat fi ħdan id-DĠ jew servizzi oħra tal-Kummissjoni.

Il-persunal meħtieġ għall-implimentazzjoni tal-proposta (f’FTEs):

*L-10 FTEs ġodda jikkorrispondu għall-10 pożizzjonijiet li jridu jaslu fl-2028 għas-Segretarjat għar-rieżami tal-prestazzjoni taħt il-linja baġitarja 02 01 21 02 kif maqbul mill-koleġiżlaturi matul in-negozjati tar-Regolament (UE) 2024/2803 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ Ottubru 2024 dwar l-implimentazzjoni tal-Ajru Uniku Ewropew (riformulazzjoni).

Deskrizzjoni tal-kompiti li jridu jitwettqu minn:

3.2.5.Ħarsa ġenerali lejn l-impatt stmat fuq l-investimenti relatati mat-teknoloġija diġitali

*In-nefqa tal-IT taħt H4 ġiet ikkalkulata skont l-istruzzjoni tad-DĠ BUDG li ġejja: l-għadd ta’ FTEs immultiplikat b’EUR 8 200 għal kull FTE.

3.2.6.    Kompatibbiltà mal-qafas finanzjarju pluriennali attwali 

Il-proposta hija konsistenti mal-proposta għall-QFP 2028-2034

Il-proposta/L-inizjattiva:

–    ma tipprevedix kofinanzjament minn partijiet terzi

–    tipprevedi l-kofinanzjament minn partijiet terzi stmat hawn taħt:

Approprjazzjonijiet f’miljuni ta’ EUR (sa tliet pożizzjonijiet deċimali)

 
3.3.    Impatt stmat fuq id-dħul 

–    Il-proposta/L-inizjattiva ma għandha l-ebda impatt finanzjarju fuq id-dħul.

–    Il-proposta/L-inizjattiva għandha l-impatt finanzjarju li ġej:

–    fuq ir-riżorsi proprji

–    fuq dħul ieħor

–    indika jekk id-dħul huwiex assenjat għal-linji tan-nefqa

miljuni ta’ EUR (sa tliet pożizzjonijiet deċimali)

Għal dħul assenjat, speċifika l-linja/i baġitarja/i tan-nefqa affettwata/i.

Rimarki oħra (eż. il-metodu/formula li ntużaw biex jiġi kkalkolat l-impatt fuq id-dħul jew kwalunkwe informazzjoni oħra).

4.Dimensjonijiet diġitali

4.1.Rekwiżiti ta’ rilevanza diġitali

4.2.Data

4.3.Soluzzjonijiet diġitali

4.4.Valutazzjoni tal-interoperabbiltà

4.5.Miżuri li jappoġġaw l-implimentazzjoni diġitali

(1)    Il-Kummissjoni Ewropea: id-Direttorat Ġenerali għall-Mobbiltà u t-Trasport, Schade, W., Khanna, A., Mader, S., Streif, M. et al., Support study on the climate adaptation and cross-border investment needs to realise the TEN-T network, l-Uffiċċju tal-Pubblikazzjonijiet tal-Unjoni Ewropea, 2024, https://data.europa.eu/doi/10.2832/7839720

(2)    Ir-Regolament (UE) 2024/1679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Ġunju 2024 dwar linji gwida tal-Unjoni għall-iżvilupp tan-network trans-Ewropew tat-trasport, li jemenda r-Regolamenti (UE) 2021/1153 u (UE) Nru 913/2010 u li jħassar ir-Regolament (UE) Nru 1315/2013, ĠU L, 2024/1679, 28.6.2024,  http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1679/oj  

(3)    COM/2025/124 final

(4)    L-Artikolu 22(4) tar-Regolament (UE) 2021/1153 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta’ Lulju 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa u li jħassar ir-Regolamenti (UE) Nru 1316/2013 u (UE) Nru 283/2014 (Test b’rilevanza għaż-ŻEE).

(5)    *ĠU L.., p.

(6)    *ĠU L.., p.

(7)    Inkluż persuni b’mobbiltà mnaqqsa u b’diżabbiltà.

(8)    Mario Draghi, “A competitiveness strategy for Europe”, Settembru 2024, , https://commission.europa.eu/topics/eu-competitiveness/draghi-report_en

(9)    Ir-Regolament (UE) 2024/1679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-13 ta’ Ġunju 2024 dwar linji gwida tal-Unjoni għall-iżvilupp tan-network trans-Ewropew tat-trasport, li jemenda r-Regolamenti (UE) 2021/1153 u (UE) Nru 913/2010 u li jħassar ir-Regolament (UE) Nru 1315/2013 (ĠU L, 2024/1679, 28.6.2024)

(10)    Il-White Paper Konġunta għall-Prontezza tad-Difiża Ewropea 2030, JOIN(2025) 120 final, id-19 ta’ Marzu 2025.

(11)    Ir-Regolament (UE) 2021/1153 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta’ Lulju 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa u li jħassar ir-Regolamenti (UE) Nru 1316/2013 u (UE) Nru 283/2014 (ĠU L 249, 14.7.2021, p. 38, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2021/1153/oj).

(12)    COM/2025/85 final

(13)    COM/2025/79 final

(14)    L-ACER: Electricity infrastructure development to support a competitive and sustainable energy system, 2024 Monitoring Report, https://www.acer.europa.eu/sites/default/files/documents/Publications/ACER_2024_Monitoring_Electricity_Infrastructure.pdf.

(15)    Ir-Regolament (UE) 2018/1999 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Diċembru 2018 dwar il-Governanza tal-Unjoni tal-Enerġija u tal-Azzjoni Klimatika, li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 663/2009 u (KE) Nru 715/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, id-Direttivi 94/22/KE, 98/70/KE, 2009/31/KE, 2009/73/KE, 2010/31/UE, 2012/27/UE u 2013/30/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, id-Direttivi tal-Kunsill 2009/119/KE u (UE) 2015/652 u li jħassar ir-Regolament (UE) Nru 525/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 328, 21.12.2018, p. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2018/1999/oj).

(16)    Ir-Regolament (UE) 2022/869 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta’ Mejju 2022 dwar linji gwida għall-infrastruttura tal-enerġija trans-Ewropea, li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 715/2009, (UE) 2019/942 u (UE) 2019/943 u d-Direttivi 2009/73/KE u (UE) 2019/944, u li jħassar ir-Regolament (UE) Nru 347/2013 (ĠU L 152, 3.6.2022, p. 45, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2022/869/oj).

(17)    Ir-Regolament (UE) 2018/1999 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Diċembru 2018 dwar il-Governanza tal-Unjoni tal-Enerġija u tal-Azzjoni Klimatika, li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 663/2009 u (KE) Nru 715/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, id-Direttivi 94/22/KE, 98/70/KE, 2009/31/KE, 2009/73/KE, 2010/31/UE, 2012/27/UE u 2013/30/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, id-Direttivi tal-Kunsill 2009/119/KE u (UE) 2015/652 u li jħassar ir-Regolament (UE) Nru 525/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (Test b’rilevanza għaż-ŻEE)

(18)    Id-Direttiva (UE) 2018/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Diċembru 2018 dwar il-promozzjoni tal-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli (ĠU L 328, 21.12.2018, p. 82, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2018/2001/oj).

(19)    Ir-Regolament (UE, Euratom) 2024/2509 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta’ Settembru 2024 dwar ir-regoli finanzjarji applikabbli għall-baġit ġenerali tal-Unjoni (ĠU L, 2024/2509, 26.9.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj).

(20)    COM/2025/124 final

(21)    Ir-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Frar 2011 li jistabbilixxi r-regoli u l-prinċipji ġenerali dwar il-modalitajiet ta’ kontroll mill-Istati Membri tal-eżerċizzju mill-Kummissjoni tas-setgħat ta’ implimentazzjoni, ĠU L 55, 28.2.2011, p. 13-18.

(22)    Ir-Regolament (UE, Euratom) Nru 883/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta’ Settembru 2013 dwar investigazzjonijiet immexxija mill-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) u li jħassar ir-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (KE) Nru 1073/1999 u r-Regolament tal-Kunsill (Euratom) Nru 1074/1999, (ĠU L 248, 18.9.2013, p. 1. ELI:  http://data.europa.eu/eli/reg/2013/883/oj )

(23)    Ir-Regolament tal-Kunsill (KE, Euratom) Nru 2988/95 tat-18 ta’ Diċembru 1995 dwar il-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea (ĠU L 312, 23.12.95, p. 1). ELI:  http://data.europa.eu/eli/reg/1995/2988/oj ).

(24)    Ir-Regolament tal-Kunsill (Euratom, KE) Nru 2185/96 tal-11 ta’ Novembru 1996 dwar il-verifiki u l-ispezzjonijiet fuq il-post imwettqa mill-Kummissjoni sabiex tipproteġi l-interessi finanzjarji tal-Komunità Ewropea kontra l-frodi u irregolarijiet oħra (ĠU L 292, 15.11.96, p. 2). ELI:  http://data.europa.eu/eli/reg/1996/2185/oj ).

(25)    Ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2017/1939 tat-12 ta’ Ottubru 2017 li jimplimenta kooperazzjoni msaħħa dwar l-istabbiliment tal-Uffiċċju tal-Prosekutur Pubbliku Ewropew (“l-UPPE”) (ĠU L 283, 31.10.2017, p. 1). ELI:  http://data.europa.eu/eli/dir/2017/1371/oj ).

(26)    Id-Direttiva (UE) 2017/1371 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta’ Lulju 2017 dwar il-ġlieda kontra l-frodi tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni permezz tal-liġi kriminali (ĠU L 198, 28.7.2017, p. 29).

(27)    Id-Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2021/1764 tal-5 ta’ Ottubru 2021 dwar l-Assoċjazzjoni tal-Pajjiżi u t-Territorji ekstra-Ewropej mal-Unjoni Ewropea inkluż ir-relazzjonijiet bejn l-Unjoni Ewropea minn naħa, u Greenland u r-Renju tad-Danimarka min-naħa l-oħra (Deċiżjoni dwar l-Assoċjazzjoni ekstra-Ewropea, inkluż Greenland) (ĠU L 355, 7.10.2021, p. 6, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2021/1764/oj).

(28)    ĠU L 123, 12.5.2016, p. 1, ELI:  http://data.europa.eu/eli/agree_interinstit/2016/512/oj .

(29)    Ir-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni (UE) 2021/1328 tal-10 ta’ Awwissu 2021 li jispeċifika r-rekwiżiti tal-infrastruttura applikabbli għal ċerti kategoriji ta’ azzjonijiet ta’ infrastruttura b’użu doppju skont ir-Regolament (UE) 2021/1153 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 288, 11.8.2021, p. 37, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2021/1328/oj).

(30)    Kif imsemmi fl-Artikolu 58(2), il-punt (a) jew (b), tar-Regolament Finanzjarju.

(31)    Din l-istima ma tinkludix l-aspetti strateġiċi u ta’ politika marbutin mal-programm, jew is-superviżjoni ta’ strumenti delegati tal-FNE.

(32)    Diff. = Approprjazzjonijiet differenzjati / Mhux diff. = Approprjazzjonijiet mhux differenzjati.

(33)    L-EFTA: l-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Kummerċ Ħieles.

(34)    Pajjiżi kandidati u, meta jkun applikabbli, kandidati potenzjali mill-Balkani tal-Punent.

(35)    Sabiex jiġu ddeterminati l-approprjazzjonijiet meħtieġa għandhom jintużaw iċ-ċifri relatati mal-kostijiet medji annwali, disponibbli fuq il-paġna web rilevanti tal-BUDGpedia.

(36)    Fir-rigward tar-riżorsi proprji tradizzjonali (id-dazji doganali, l-imposti fuq iz-zokkor), l-ammonti indikati jridu jkunu ammonti netti, jiġifieri ammonti grossi wara t-tnaqqis ta’ 20 % għall-kostijiet tal-ġbir.

IL-KUMMISSJONI EWROPEA

Brussell, 16.7.2025

COM(2025) 547 final

ANNESS

tal-

Proposta għal Regolament

li jistabbilixxi l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa għall-perjodu 2028-2034, li jemenda r-Regolament (UE) 2024/1679 u li jħassar ir-Regolament (UE) 2021/1153

ANNESS

Lista indikattiva ta’ proġetti ta’ interess komuni b’dimensjoni transfruntiera kif imsemmi fl-Art. 3(2)(a), l-ewwel inċiż