EUR-Lex Access to European Union law
This document is an excerpt from the EUR-Lex website
Document 52012PC0242
Proposal for a COUNCIL DIRECTIVE laying down basic safety standards for protection against the dangers arising from exposure to ionising radiation
Proposta għal DIRETTIVA TAL-KUNSILL li tistabbilixxi standards bażiċi tas-sikurezza kontra l-perikli li jirriżultaw minn esponiment għal radjazzjoni jonizzanti
Proposta għal DIRETTIVA TAL-KUNSILL li tistabbilixxi standards bażiċi tas-sikurezza kontra l-perikli li jirriżultaw minn esponiment għal radjazzjoni jonizzanti
/* COM/2012/0242 final - 2011/0254 (NLE) */
Proposta għal DIRETTIVA TAL-KUNSILL li tistabbilixxi standards bażiċi tas-sikurezza kontra l-perikli li jirriżultaw minn esponiment għal radjazzjoni jonizzanti /* COM/2012/0242 final - 2011/0254 (NLE) */
MEMORANDUM TA' SPJEGAZZJONI 1. Kuntest 1.1. Sfond u għanijiet L-esponiment għar-radjazzjoni jonizzanti
jirriżulta f'dannu għas-saħħa. F'sitwazzjonijiet normali d-dożi huma baxxi
ħafna u għalhekk ma jkun hemm l-ebda effett klinikament osservabbli fuq it-tessuti,
iżda xorta hemm effett possibbli li joħroġ tard, b'mod partikolari l-kanċer.
Huwa preżunt li ma hemm l-ebda limitu massimu ta' doża għal dan l-effett:
kwalunkwe esponiment, ikun kemm ikun żgħir, jista' jkun il-kawża ta' kanċer
aktar tard fil-ħajja. Huwa preżunt ukoll li l-probabbiltà li jkun hemm effett
aktar tard hi proporzjonali għad-doża. Dan jitlob approċċ speċifiku
fil-protezzjoni kontra r-radjazzjoni, imsejjes fuq it-tliet prinċipji
tal-ġustifikazzjoni, l-ottimizzazzjoni u l-limitazzjoni tad-doża, li huma
s-sisien tas-sistema ta’ protezzjoni li ġiet stabbilita għexieren ta' snin ilu
mill-Kummissjoni Internazzjonali dwar il-Protezzjoni Radjoloġika (International Commission on Radiological Protection - ICRP). Il-leġiżlazzjoni Euratom dejjem segwiet
ir-rakkomandazzjonijiet tal-ICRP. Din l-organizzazzjoni xjentifika rispettata
ħafna riċentament ħarġet gwida ġdida dwar is-sistema ta’ protezzjoni
mir-radjazzjoni (Pubblikazzjoni 103, 2007). Filwaqt li tippreserva t-tliet
pilastri tas-sistema, l-ICRP tistabbilixxi f'aktar dettall l-applikazzjoni
tal-prinċipji f'kull sitwazzjoni ta' esponiment irrispettivament minn jekk
is-sors tar-radjazzjoni jkunx magħmul mill-bniedem jew naturali. Il-protezzjoni
mir-radjazzjoni fil-fatt tkopri mhux biss l-esponimenti li jirriżultaw
mill-operat ta' sorsi ta' radjazzjoni (sitwazzjonijiet ta' esponiment
ippjanat), iżda wkoll sitwazzjonijiet ta' emerġenza ta' esponiment, pereżempju
dawk li jirriżultaw minn aċċident nukleari, u sensiela ta' sitwazzjonijiet
oħra, b'mod partikolari dawk li jinvolvu esponiment għal sorsi ta' radjazzjoni
naturali, imsejħa 'sitwazzjonijiet ta' esponiment eżistenti'. L-ICRP aġġornat
ukoll il-metodoloġija għall-valutazzjoni tad-doża effettiva kif ukoll
l-applikazzjoni tal-limiti tad-doża, fid-dawl tal-aħħar informazzjoni
xjentifika. Proporzjon kbir ta' ħaddiema fl-industriji li
jipproċessaw materjali radjuattivi naturali (Naturally
Occurring Radioactive Materials - NORM) jirċievu dożi akbar mil-limitu tad-doża
għall-membri tal-pubbliku, iżda xorta ma jibbenefikawx minn protezzjoni bħala
ħaddiema esposti waqt ix-xogħol. Din l-anomalija mhijiex sostenibbli, u
għalhekk ir-Rakkomandazzjonijiet il-ġodda tal-ICRP għandhom l-għan li jintegraw
is-sorsi ta’ radjazzjoni naturali fi ħdan is-sistema ġenerali. Fl-1996
il-leġiżlazzjoni attwali tal-Euratom[1] kienet diġà introduċiet
rekwiżiti għal attivitajiet tax-xogħol li jinvolvu sorsi ta’ radjazzjoni
naturali. Dawn tpoġġew flimkien f'Titolu separat minflok ġew integrati
fil-qafas ġenerali għall-protezzjoni mir-radjazzjoni. Minbarra dan, kienet
offruta flessibbiltà massima lill-Istati Membri biex jiddeċiedu, pereżempju,
liema industriji NORM kienu ta' tħassib. Dan wassal għal differenzi kbar
fl-ikkontrollar tal-industriji NORM u fil-protezzjoni tal-ħaddiema f'dawn l-industriji.
Din is-sitwazzjoni mhijiex kompatibbli mal-irwol tal-Euratom fl-istabbiliment
ta' standards uniformi. L-esponiment għar-radon fuq ġewwa, gass nobbli
radjuattiv naturali li jidħol fl-abitazzjonijiet mill-ħamrija ta’ taħthom, hu
ferm aktar importanti mill-esponiment minn kwalunkwe sors ieħor ta'
radjazzjoni. Studji epidemjoloġiċi riċenti kkonfermaw li l-kanċer tal-pulmun
jista' jkun ikkawżat mill-esponiment għar-radon, u l-WHO[2]
issa tikklassifika dan bħala kwistjoni primarja tas-saħħa[3].
L-esponiment għar-radon fl-abitazzjonijiet kienet indirizzata fl-1990
f'Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni. L-ikkawżar ikkonfermat tal-kanċer
tal-pulmun b'esponiment għar-radon jeħtieġ tisħiħ tal-politiki ta' mitigazzjoni
tar-radon fl-Ewropa permezz ta' rekwiżiti vinkolanti. Ir-radjuattività
fil-materjali tal-bini ġiet inkluża fid-Direttiva dwar il-Prodotti
tal-Kostruzzjoni[4], iżda dan xorta ma
wassalx biex jiġu adottati standards korrispondenti mill-Kumitat Ewropew
għall-Istandardizzazzjoni (CEN). Ir-reviżjoni tad-Direttiva dwar l-Istandards
Bażiċi ta' Sigurtà [Sikurezza] (Basic Safety Standards - BSS)
mhix ser tindirizza biss ir-riċiklaġġ ta' residwi mill-industriji NORM
f'materjali tal-bini, iżda tiżgura wkoll protezzjoni koerenti u armonizzata
kontra materjali oħra tal-bini b'livelli akbar ta' radjuattività. Minbarra l-protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem,
is-sistema ta' protezzjoni mir-radjazzjoni tal-ICRP issa tindirizza
l-protezzjoni tal-bijota kontra l-esponiment mir-radjazzjoni jonizzanti.
Filwaqt li ġeneralment huwa preżunt li l-esponiment tal-bijota ma jitlobx
miżuri addizzjonali, din is-suppożizzjoni issa jeħtieġ li tingħata prova tagħha
permezz ta' konformità mal-kriterji u abbażi ta' metodoloġija miftiehma. Hemm korp sinifikanti ta' leġiżlazzjoni
tal-Euratom li jindirizza kwistjonijiet differenti tal-protezzjoni
mir-radjazzjoni definiti bħala standards bażiċi tas-sikurezza fit-Trattat
tal-Euratom. Billi dawn il-kwistjonijiet żviluppaw fuq perjodu twil ta' żmien,
bilfors li hemm għadd mhux ħażin ta' inkonsistenzi bejn l-atti differenti u
anki referenzi skaduti b’riżultat ta' leġiżlazzjoni aġġornata. Jeħtieġ li jiġu
solvuti dawn l-inkonsistenzi f'konformità mal-politika tal-Kummissjoni
għas-simplifikazzjoni tal-leġiżlazzjoni Ewropea. Il-problema tista' titqassar kif ġej: –
Il-progress xjentifiku mhuwiex rifless kompletament
fil-leġiżlazzjoni preżenti; –
Hemm inkonsistenzi bejn il-biċċiet eżistenti ta'
leġiżlazzjoni; –
Il-kamp ta' applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni
preżenti ma jkoprix kompletament is-sorsi ta’ radjazzjoni naturali jew
il-protezzjoni tal-ambjent. Dan jirriżulta f'erba' għanijiet speċifiċi: –
li jkunu introdotti l-emendi neċessarji fis-suġġett
sabiex jirriflettu l-aħħar dejta xjentifika u esperjenza operattiva, –
li jkunu ċċarati r-rekwiżiti u li tkun żgurata l-koerenza
fi ħdan il-korp tal-leġiżlazzjoni Ewropea, –
li tkun żgurata l-koerenza mar-rakkomandazzjonijiet
internazzjonali, –
li tkun koperta l-firxa kollha tas-sitwazzjonijiet
ta' esponiment u tal-kategoriji ta' esponiment. 1.2. Sussidjarjetà Skont l-Artikolu 2(b) tat-Trattat
tal-Euratom ' ... il-Komunità għandha, bi qbil mad-dispożizzjonijiet stabbiliti
f’dan it-Trattat ... tistabbilixxi, u tassigura l-applikazzjoni ta’ normi
uniformi ta’ sigurtà biex tħares is-saħħa tal-ħaddiem u l-pubbliku inġenerali'.
Għalhekk, fil-preambolu tat-Trattat, l-Istati Membri jiddikjaraw li huma 'riżoluti
li joħolqu l-kondizzjonijiet meħtieġa għall-iżvilupp ta’ industrija nukleari
b’saħħitha' u wkoll li huma 'anzjużi li jistabilixxu kundizzjonijiet ta’
sigurtà li jeliminaw il-periklu għall-ħajja u s-saħħa tal-poplu'. L-Euratom
għandha l-mandat li 'tistabbilixxi, u tassigura l-applikazzjoni ta’ normi
uniformi ta’ sigurtà biex tħares is-saħħa tal-ħaddiem u l-pubbliku inġenerali.'
Għalhekk, il-kompetenza tal-Euratom biex tirregola fil-qasam tal-protezzjoni
tas-saħħa kontra r-radjazzjoni jonizzanti hi espliċitament rikonoxxuta
fit-Trattat tal-Euratom. In-natura esklużiva tas-setgħat leġiżlattivi
tal-Euratom skont l-Artikoli 30 u 31 tat-Trattat tal-Euratom fil-prinċipju
ma teħtieġx l-applikazzjoni tal-prinċipju tas-sussidjaretà. Dawn l-Artikoli
jesiġu li l-Kummissjoni tfittex l-opinjoni ta' Grupp ta' Esperti maħtur
mill-Kumitat Xjentifiku u Tekniku tal-Euratom għall-proposti leġiżlattivi
tagħha. 1.3. Leġiżlazzjoni attwali Wara d-dħul fis-seħħ tat-Trattat tal-Euratom,
kien adottat sett komprensiv ta' leġiżlazzjoni li tistabbilixxi l-istandards
bażiċi ta’ sikurezza abbażi tal-Artikolu 31 tat-Trattat. Il-pilastru prinċipali ta' dik
il-leġiżlazzjoni hu d-Direttiva tal-Kunsill 96/29/Euratom li tistabbilixxi
standards bażiċi ta’ sigurtà għall-ħarsien tas-saħħa tal-ħaddiema u l-pubbliku
ġenerali kontra l-perikli li jiġu minn radjazzjoni
jonizzanti (id-Direttiva BSS tal-Euratom). Leġiżlazzjoni oħra msejsa fuq
l-Artikolu 31 tat-Trattat tal-Euratom tinkludi: - id-Deċiżjoni tal-Kunsill 87/600/Euratom
tal-14 ta’ Diċembru 1987 dwar arranġamenti tal-Komunità għal
skambju kmieni ta’ informazzjoni fil-każ ta’ emerġenza radjoloġika; - ir-Regolament tal-Kunsill 3954/87/Euratom
tat-22 ta’ Diċembru 1987 li jistabbilixxi livelli massimi permissibbli ta’
kontaminazzjoni radjoattiva ta’ ikel u għalf wara aċċident nukleari jew f’kull
każ ieħor ta’ emerġenza radjoloġika u l-atti leġiżlattivi relatati, ir-Regolament tal-Kunsill 944/89/Euratom
tat-12 ta’April 1989 li jistabbilixxi l-livelli massimi permessi ta’
kontaminazzjoni radjoattiva f’oġġetti tal-ikel ta’ importanza minuri wara
inċident nukleari jew kull każ ieħor ta’ emerġenza radjoloġika, u r-Regolament
tal-Kummissjoni 770/90/Euratom
tat-29 ta’ Marzu 1990 li jistabbilixxi l-livelli massimi permessi
ta’ kontaminazzjoni radjoattiva f’għalf wara inċident nukleari jew f’xi każ
ieħor ta’ emerġenza radjoloġika [5]; - id-Direttiva tal-Kunsill 89/618/Euratom
tas-27 ta’ Novembru 1989 dwar kif il-pubbliku ġenerali jkun
informat dwar miżuri għal ħarsien tas-saħħa li għandhom ikunu applikati u dwar
passi li għandhom jittieħdu fil-każ ta’ emerġenza radjoloġika (id-Direttiva
dwar l-Informazzjoni lill-Pubbliku); - ir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 90/143/Euratom
tal-21 ta’ Frar 1990 dwar il-protezzjoni tal-pubbliku kontra
l-esponiment fuq ġewwa għar-radon (titlu mhux uffiċjali); - id-Direttiva tal-Kunsill 90/641/Euratom
tal-4 ta' Diċembru 1990 dwar il-protezzjoni operattiva ta'
ħaddiema esterni esposti għar-riskju ta' radjazzjoni jonizzanti matul
l-attivitajiet tagħhom f'żoni kkontrollati (id-Direttiva dwar il-Ħaddiema
Esterni); - ir-Regolament tal-Kunsill 1493/93/Euratom
tat-8 ta' Ġunju 1993 dwar kunsinni ta' sustanzi radjoattivi bejn
l-Istati Membri; - id-Direttiva tal-Kunsill 97/43/Euratom
tat-30 ta’ Ġunju tal-1997 dwar il-protezzjoni tas-saħħa tal-individwi
kontra l-perikoli tar-radjazzjoni jonizzanti konnessa ma' espożizzjoni għal
raġunijiet mediċi, u li tħassar id-Direttiva 84/466/Euratom tat-3 ta' Settembru 1984
(id-Direttiva Medika); - ir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2001/928/Euratom
tal-20 ta’ Diċembru 2001 dwar il-protezzjoni tal-pubbliku kontra
l-esponiment għar-radon fis-sorsi tal-ilma għax-xorb (titlu mhux uffiċjali); - id-Direttiva tal-Kunsill 2003/122/Euratom
tat-22 ta’ Diċembru 2003 dwar il-kontroll ta' sorsi radjoattivi siġillati
ta' attività għolja (id-Direttiva HASS); - id-Direttiva tal-Kunsill 2006/117
tal-20 ta’ Novembru 2006 dwar is-superviżjoni u l-kontroll ta'
vjeġġi ta' skart radjuattiv u ta' kombustibbli nukleari eżawrit; - id-Direttiva tal-Kunsill 2009/71/Euratom
tal-25 ta’ Ġunju 2009 li tistabbilixxi qafas Komunitarju
għas-sigurtà tal-installazzjonijiet nukleari. Id-Direttiva BSS kienet aġġornata regolarment
fl-1962, l-1966, l-1976, l-1980, l-1984 u l-1996, billi tqiesu l-avvanzi
fl-għarfien xjentifiku tal-effetti tar-radjazzjoni jonizzanti bi qbil
mar-rakkomandazzjonijiet tal-ICRP u abbażi tal-esperjenza operattiva.
L-esponimenti mediċi kienu inklużi f’leġiżlazzjoni speċifika sa mill-1984.
Oqsma problematiċi speċifiċi huma indirizzati fi tliet 'direttivi assoċjati' -
id-Direttiva dwar is-sorsi radjuattivi siġillati ta' attività għolja (HASS),
id-Direttiva dwar il-Ħaddiema Esterni u d-Direttiva dwar l-Informazzjoni
lill-Pubbliku. Analiżi tal-leġiżlazzjoni adottata skont l-Artikolu 31
tat-Trattat tal-Euratom turi li d-Direttiva Medika, id-Direttiva HASS,
id-Direttiva dwar il-Ħaddiema Esterni u d-Direttiva dwar l-Informazzjoni
lill-Pubbliku huma marbuta mill-qrib mad-Direttiva BSS 96/29, billi
jiżviluppaw aktar ir-rekwiżiti tad-Direttiva BSS jew jirreferu għal
dispożizzjonijiet differenti tad-Direttiva BSS. Għal din ir-raġuni l-proposta
għal Direttiva ġdida dwar standard bażiku ta’ sikurezza ser tkopri s-suġġett u
l-kamp ta' applikazzjoni ta' dawn id-Direttivi. Il-Kummissjoni ser tipproponi separatament
Direttiva li tistabbilixxi rekwiżiti għall-protezzjoni tas-saħħa tal-pubbliku
ġenerali fir-rigward tas-sustanzi radjuattivi fl-ilma intenzjonat għall-konsum
mill-bniedem (COM(2011)385). Din id-Direttiva Euratom ser
tieħu post id-Direttiva 98/83/KE eżistenti fir-rigward tal-applikazzjoni
tagħha għal sustanzi radjuattivi u tikkumplimentaha b'annessi tekniċi dwar
il-frekwenzi tat-teħid ta' kampjuni, il-metodi ta' analiżi u l-livelli ta' rilevament.
Is-suġġett ta' din id-Direttiva huwa tali li jista' jiġi inkorporat
f'riformulazzjoni bl-istandards bażiċi ta' sikurezza fi żmien opportun. F'dan
l-istadju, madankollu, ladarba d-Direttiva hi intenzjonata biss biex
tittrasponi r-rekwiżiti eżistenti skont il-leġiżlazzjoni tat-Trattat tal-UE,
sabiex tkun evitata kull interpetazzjoni dwar il-bidla possibbli fis-sustanza,
hu meqjus aktar xieraq li f'dan l-istadju ma tkunx inkorporata fi proposta għal
Direttiva riveduta dwar Standards Bażiċi ta' Sigurtà. Barra minn hekk, meta
l-Grupp ta' Esperti msemmi fl-Artikolu 31 ta l-opinjoni tiegħu dwar
id-Direttiva riveduta dwar Standards Bażiċi ta' Sikurezza, kienet għadha
għaddejja d-diskussjoni dwar jekk Direttiva dwar is-sustanzi radjuattivi
fl-ilma intenzjonat għall-konsum mill-bniedem għandhiex tkun imsejsa fuq
it-Trattat tal-Euratom jew fuq it-Trattat tal-KE. F'dawn iċ-ċirkustanzi ġie
deċiż li titkompla l-proposta għal Direttiva riveduta dwar Standards Bażiċi ta'
Sigurtà kif miftiehem fi Frar 2010 mill-Grupp ta' Esperti skont
l-Artikolu 31. Il-leġiżlazzjoni l-oħra msejsa fuq
l-Artikolu 31 tat-Trattat tal-Euratom, kif diskuss fir-Rapport dwar il-Valutazzjoni
tal-Impatt, jew tuża strument differenti, jew il-kamp ta' applikazzjoni hu
essenzjalment barra l-protezzjoni mir-radjazzjoni jew il-leġiżlazzjoni hi
speċifika għal ċerti tipi ta' stallazzjoni. 1.4. Simplifikazzjoni Fl-2005 l-Kummissjoni Ewropea ppubblikat
'L-implimentazzjoni tal-programm ta’ Liżbona tal-Komunità: - Strateġija għas-simplifikazzjoni
tal-ambjent regolatorju: l-inizjattiva dwar regolazzjoni aħjar' (COM/2005/535
finali) bħala reazzjoni għat-talbiet tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill biex
tiġi ssimplifikata l-leġiżlazzjoni tal-UE u biex tittejjeb il-kwalità tagħha.
Din l-inizjattiva hi l-bażi għat-tentattiv ta' konsolidament tal-ħames
Direttivi msemmija hawn fuq. Ma huwa la vijabbli u lanqas utli li ssir
riformulazzjoni ta' dawn id-Direttivi ma' biċċiet oħra ta' leġiżlazzjoni taħt
il-Titolu III tal-Kapitolu 3 tat-Trattat tal-Euratom. 1.5. Kuntest internazzjonali L-Istandards Internazzjonali Bażiċi
tas-Sikurezza jirriflettu kunsens internazzjonali dwar x'jikkostitwixxi livell
għoli ta' sikurezza għall-protezzjoni tal-bniedem u tal-ambjent mill-effetti
ħżiena tar-radjazzjoni jonizzanti. Huma approvati mill-Bord tal-Gvernaturi
tal-IAEA u huma ta' natura mhux vinkolanti. Id-dokument prinċipali dwar
il-protezzjoni mir-radjazzjoni hu l-Istandards tas-Sikurezza Nru 115,
'L-Istandards Internazzjonali Bażiċi tas-Sikurezza għall-Protezzjoni kontra
r-Radjazzjoni Jonizzanti u għas-Sikurezza tas-Sorsi ta’ Radjazzjoni'
(traduzzjoni mhux uffiċjali), IAEA, 1996. Fl-2006, l-IAEA, flimkien ma'
organizzazzjonijiet internazzjonali oħra (il-FAO, l-ILO, in-NEA/OECD, il-PAHO u
l-WHO), bdiet tirrevedi l-Istandards tas-Sikurezza Nru 115. Din l-attività
li għadha għaddejja hi xprunata wkoll mir-Rakkomandazzjonijiet tal-ICRP
fil-Pubblikazzjoni 103, ippubblikati fl-2007. Il-Kummissjoni Ewropea kkooperat mill-qrib
mal-IAEA u ma' organizzazzjonijiet internazzjonali oħra dwar ir-reviżjoni
tal-Istandards Internazzjonali Bażiċi tas-Sikurezza. Madankollu, għandu jiġi
enfasizzat li d-Direttiva tal-Euratom dwar l-Istandards Bażiċi tas-Sigurtà
mhijiex mezz biex jingħata status legalment vinkolanti lir-rekwiżiti
internazzjonali. Hemm żewġ raġunijiet prinċipali għaliex mhuwiex possibbli li
ssir referenza għall-BSS internazzjonali jew li dawn jiġu inkorporati
fil-leġiżlazzjoni Ewropea. Fuq naħa waħda, il-lingwaġġ tal-BSS internazzjonali
mhuwiex konformi mar-regoli tal-abbozzar legali tal-UE. Ir-rekwiżiti
internazzjonali huma wkoll xi kultant dettaljati ħafna u jmorru lil hinn
mill-idea ta' standards 'bażiċi' fit-Trattat tal-Euratom. Ir-rekwiżiti tal-BSS
tal-Euratom iridu jqisu wkoll ir-regoli tas-suq intern. Min-naħa l-oħra, il-BSS
internazzjonali jqisu wkoll il-fatt li pajjiżi madwar id-dinja, b'livelli
differenti ta' infrastruttura regolatorja u teknoloġika, ikunu jistgħu jikkonformaw
mal-istess standards. Il-leġiżlazzjoni Ewropea hi ferm aktar ambizzjuża.
L-Euratom hi marbuta bit-Trattat li tistabbilixxi standards bażiċi uniformi
tas-sikurezza. Għalhekk l-inkorporazzjoni tal-BSS internazzjonali f'att Ewropew
mhux biss hi diffiċli iżda wkoll ma tkunx taqbel mal-irwol primarju li kellha
l-Euratom sa mill-1959 u mal-korp sinifikanti ta' leġiżlazzjoni li diġà
jeżisti. Madankollu, il-Kummissjoni tfittex l-akbar koerenza possibbli bejn
l-istandards tal-Euratom u dawk internazzjonali, u tipprevedi li dawn tal-aħħar
jista' jkollhom appoġġ eventwali mill-Euratom. 2. Konsultazzjoni tal-partijiet interessati u
valutazzjoni tal-impatt 2.1. Partijiet interessati Il-Kummissjoni (DĠ ENER) bdiet u appoġġat
diversi proġetti u studji dwar kwistjonijiet speċifiċi ta' protezzjoni
mir-radjazzjoni, li r-riżultati tagħhom kienu ppubblikati fis-Serje dwar
il-Protezzjoni mir-Radjazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea[6].
Id-diversi proġetti, studji u konferenzi jidentifikaw l-isfidi
għall-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni preżenti dwar il-protezzjoni
mir-radjazzjoni u l-oqsma problematiċi li mhumiex koperti b'mod suffiċjenti
fis-sistema preżenti ta' protezzjoni. Fl-2009, il-Kummissjoni varat konsultazzjoni
dwar 'proposta għal rekwiżiti ġodda dwar is-sorsi ta' radjazzjoni naturali
fid-Direttiva dwar Standards Bażiċi tas-Sigurtà. Il-Grupp ta' Ħidma 'Riżorsi
Naturali' tal-Grupp ta' Esperti tal-Artikolu 31 ippropona approċċ
komprensiv għar-regolazzjoni tal-industriji NORM, ir-radon u l-materjali
tal-bini. Dan id-dokument kien ippubblikat fuq is-sit elettroniku
tal-Kummissjoni u ngħata wkoll importanza fuq is-sit elettroniku EANNORM[7].
Il-konsultazzjoni damet għaddejja mit-2 ta' Frar 2009 sal-20 ta'
April 2009. Ir-reviżjoni tal-Istandards Bażiċi ta' Sikurezza
tal-Euratom ibbenefikat mill-interazzjoni kontinwa maż-żewġ organizzazzjonijiet
li jirrappreżentaw lill-partijiet interessati prinċipali, jiġifieri l-Kapijiet
tal-Awtoritajiet Kompetenti Ewropej għall-Protezzjoni Radjoloġika (Heads of European Radiological Protection Competent Authorities - HERCA)
u l-Assoċjazzjoni Internazzjonali għall-Protezzjoni mir-Radjazzjoni (International
Radiation Protection Association - IRPA). Taqsira ġenerali tar-reviżjoni
tal-BSS kienet ippreżentata lill-HERCA fil-laqgħat f'Diċembru 2008 u 2009 kif
ukoll f'Ġunju 2010. L-awtoritajiet għall-protezzjoni mir-radjazzjoni rrispondew
b'mod pożittiv, u l-HERCA ma qajmu l-ebda kwistjoni importanti li titlob
bidliet fl-approċċ. Ir-reviżjoni kienet ippreżentata fil-Kungress
Internazzjonali tal-IRPA (Buenos Aires 2008) u f'kungressi Ewropej organizzati
mill-IRPA (Brasov, 2006, Ħelsinki, 2010) kif ukoll fil-laqgħat annwali
tas-soċjetajiet Ewropej tal-IRPA. Il-fergħa Ewropea tal-IRPA waqqfet grupp ta'
ħidma biex jiġbor kontributi minn dawn is-soċjetajiet dwar ir-reviżjoni li
għaddejja tal-BSS kemm internazzjonali u kemm tal-Euratom. Kien hemm ukoll
kuntatt regolari mal-Forum Atomiku Ewropew (FORATOM) li jirrappreżenta
l-partijiet interessati mill-industrija nukleari. L-interazzjoni ewlenija mal-partijiet interessati
ssir permezz tal-Grupp ta' Esperti tal-Artikolu 31, jiġifieri l-esperti
kkonsultati skont l-Artikolu 31 tat-Trattat tal-Euratom. Fi Frar 2010,
il-Grupp ta' Esperti ħareġ opinjoni dwar ir-reviżjoni possibbli
tal-leġiżlazzjoni Ewropea fil-forma ta' abbozz ta' Direttiva. Dan it-test hu
r-riżultat ta' ħidma intensiva mill-gruppi ta' ħidma tal-grupp ta' Esperti,
fejn tqiesu tal-istudji mwettqa mill-Kummissjoni kif ukoll ta' sorsi oħra ta'
informazzjoni (konferenzi, netwerks). L-abbozz propost mill-Kummissjoni hu fil-parti
l-kbira l-istess abbozz li fuqu kienet imsejsa l-Opinjoni tal-Grupp ta' Esperti
tal-Artikolu 31. Saru biss xi korrezzjonijiet editorjali u żdiedu xi
definizzjonijiet. L-esperti ħallew f'idejn il-Kummissjoni biex tiddeċiedi jekk
id-definizzjoni tas-sorsi HASS għandhiex tibqa' l-istess bħal dik
fid-Direttiva 2003/122/Euratom preżenti jew jekk id-definizzjoni għandhiex
tiġi allinjata mal-Kodiċi ta’ Kondotta tal-IAEA dwar is-sikurezza u s-sigurtà
tas-sorsi radjuattivi. Il-Kummissjoni għażlet dan tal-aħħar. Fl-Opinjoni tiegħu l-Grupp ta' Esperti
tal-Artikolu 31 issuġġerixxa wkoll li jinżamm it-test tal-Artikolu 54
tad-Direttiva 96/29/Euratom, li jippermetti lill-Istati Membri li ma
jsegwux l-Istandards Bażiċi uniformi tas-Sikurezza u li jintroduċu limiti ta'
doża aktar stretti biex ikunu riflessi s-sejbiet xjentifiċi ġodda li jista'
jkun hemm wara l-adozzjoni tad-direttiva. Dan jikkomprometti l-implimentazzjoni
tat-Trattat tal-Euratom li jesiġi l-istabbiliment ta' standards uniformi.
It-test propost tad-direttiva għalhekk ma jinkludix klawsola bħal din.
Fis-sentenza tagħha tal-25 ta’ Novembru 1992 fil-kawża
tal-Kummissjoni tal-Komunitajiet Ewropej v ir-Renju tal-Belġju (Kawża C-376/90[8]),
il-Qorti ddikjarat li 'fin-nuqqas ta' dispożizzjoni espressa kuntrarja,
id-Direttiva għandha tkun interpretata bħala li tħalli lill-Istati Membri
jistabbilixxu, ..., limiti ta' doża aktar rigorużi' (traduzzjoni mhux
uffiċjali). F'dan ir-rigward, fit-test propost tad-Direttiva riveduta dwar
l-Istandards Bażiċi tas-Sigurtà kienet introdotta dikjarazzjoni espliċita dwar
l-uniformità tal-istandards. 2.2. Valutazzjoni tal-impatt Saret valutazzjoni komprensiva tal-impatt biex
ikunu evalwati l-alternattivi possibbli biex jintlaħqu l-għanijiet li: 1.
il-protezzjoni tas-saħħa tal-ħaddiema, il-pubbliku
u l-pazjenti tiġi konformi mal-iżjed dejta xjentifika u esperjenza operattiva
riċenti, 2.
tkun razzjonalizzata l-leġiżlazzjoni eżistenti
tal-UE fil-qasam tal-protezzjoni mir-radjazzjoni, 3.
tkun żgurata l-koerenza mal-istandards u r-rakkomandazzjonijiet
internazzjonali, 4.
tkun koperta l-firxa kollha ta' sitwazzjonijiet ta'
esponiment, inkluż l-esponiment għal sorsi ta' radjazzjoni naturali fid-djar,
kif ukoll il-protezzjoni tal-ambjent. Fid-dawl ta' dawn l-għanijiet, ir-rapport dwar
il-valutazzjoni tal-impatt jikkunsidra firxa wiesgħa ta' alternattivi kemm
fir-rigward tal-livell ta’ konsolidament ma' leġiżlazzjoni oħra kif ukoll
fir-rigward tal-kamp ta' applikazzjoni u s-sustanza tal-leġiżlazzjoni
inkorporata: Alternattiva 1: Jinżamm l-istatus quo
tal-leġiżlazzjoni eżistenti. Alternattiva 2: Reviżjoni tad-Direttiva dwar
l-Istandards Bażiċi tas-Sigurtà u tad-Direttiva Medika. Din l-alternattiva
tipprevedi bidliet fiż-żewġ Direttivi bil-għan li tallinjahom mal-aħħar
rakkomandazzjonijiet tal-ICRP u mal-progress fl-għarfien xjentifiku. Alternattiva 3: Reviżjoni u konsolidament
tad-Direttiva dwar l-Istandards Bażiċi tas-Sigurtà u d-Direttiva Medika, u
l-integrazzjoni tad-Direttiva dwar il-Ħaddiema Esterni, id-Direttiva dwar
l-Informazzjoni lill-Pubbliku u d-Direttiva dwar is-Sorsi Radjuattivi Siġillati
ta' Attività Għolja. Il-miżuri mhux leġiżlattivi se jindirizzaw kwistjonijiet
ta' radjazzjoni naturali u l-protezzjoni ta’ speċijiet mhux umani. Din
l-alternattiva toffri reviżjoni tad-Direttiva dwar l-Istandards Bażiċi tas-Sigurtà
billi testendi r-rekwiżiti għall-esponiment mediku, l-informazzjoni
lill-pubbliku, l-esponiment tal-ħaddiema esterni u s-sorsi radjuattivi
siġillati ta' attività għolja. Fi ħdan din l-alternattiva ta' politika,
id-Direttiva BSS 96/29 u l-atti leġiżlattivi relatati (id-Direttiva
Medika 97/43/Euratom, id-Direttiva dwar il-Ħaddiema Esterni 90/641/Euratom,
id-Direttiva HASS 2003/122/Euratom, id-Direttiva dwar Informazzjoni
lill-Pubbliku 89/618/Euratom, ir-Rakkomandazzjoni lill-Kummissjoni 90/143/Euratom)
jingħaqdu flimkien u r-rekwiżiti tad-Direttiva BSS u tad-Direttiva Medika
fl-istess waqt jiġu aġġornati mal-aħħar għarfien xjentifiku u esperjenza
regolatorja. Alternattiva 4: Reviżjoni tad-Direttiva dwar
l-Istandards Bażiċi tas-Sigurtà u twessigħ tal-kamp ta' applikazzjoni sabiex
jiġi kopert l-esponiment għar-radjazzjoni naturali fid-djar. B'din
l-alternattiva, ikun inkorporat approċċ komprensiv fil-ġestjoni tal-esponiment
minn sorsi ta' radjazzjoni naturali fis-sett ta' rekwiżiti ġenerali tal-BSS
tal-Euratom. Ir-rekwiżiti se jirriflettu d-distinzjoni bejn is-sitwazzjonijiet
ippjanati u dawk eżistenti ta' esponiment, kif isir fil-Pubblikazzjoni 103
tal-ICRP. Filwaqt li l-esponiment għal sorsi ta’ radjazzjoni naturali fuq
il-post tax-xogħol (kif ukoll l-esponiment tal-pubbliku minn residwi jew
effluwenti minn industriji NORM) huwa diġà kkunsidrat fl-Alternattivi 1 sa 3,
l-esponimenti għal sorsi ta’ radjazzjoni naturali li ser ikunu inkorporati
b’mod espliċitu huma marbutin mal-esponiment tal-pubbliku fl-ambjent domestiku. Alternattiva 5: Reviżjoni tad-Direttiva dwar
l-Istandards Bażiċi tas-Sigurtà u twessigħ tal-kamp ta' applikazzjoni biex tkun
koperta l-protezzjoni tal-ispeċijiet mhux umani. Is-suġġett u l-għan ġenerali
tad-Direttiva BSS 96/29/Euratom huma l-protezzjoni tas-saħħa
tal-popolazzjoni u tal-ħaddiema kontra l-perikli mir-radjazzjoni jonizzanti.
Din id-Direttiva tapplika għall-protezzjoni tal-ambjent uman, iżda biss bħala
mogħdija mis-sorsi ambjentali għall-esponiment tal-bniedem. Bi qbil
mar-rakkomandazzjonijiet il-ġodda tal-ICRP, hija ser tkun ikkumplimentata
b'konsiderazzjoni speċifika għall-esponiment tal-bijota fl-ambjent b'mod
ġenerali. L-għan huwa li l-Istati Membri jkunu meħtieġa jikkunsidraw
protezzjoni xierqa għall-ispeċijiet mhux umani fil-leġiżlazzjoni tagħhom dwar
il-protezzjoni mir-radjazzjoni. Alternattiva 6: Reviżjoni u konsolidament
tad-Direttiva dwar l-Istandards Bażiċi tas-Sigurtà u d-Direttiva Medika,
l-integrazzjoni tad-Direttiva dwar il-Ħaddiema Esterni, id-Direttiva dwar
l-Informazzjoni lill-Pubbliku u d-Direttiva dwar is-Sorsi Radjuattivi Siġillati
ta' Attività Għolja, u t-twessigħ tal-kamp ta' applikazzjoni biex ikun koperta
l-esponiment tal-pubbliku għar-radjazzjoni naturali u l-protezzjoni tal-ispeċijiet
mhux umani. Din l-alternattiva tinkludi l-elementi kollha tal-Alternattiva 3
(reviżjoni tad-Direttiva dwar l-Istandards Bażiċi tas-Sigurtà u l-integrazzjoni
tal-erba' Direttivi l-oħra). Ir-reviżjoni tal-Istandards Bażiċi tas-Sikurezza
tinkludi l-kwistjonijiet kollha identifikati, u twessa' l-kamp ta'
applikazzjoni biex jinkludu l-firxa kollha tas-sitwazzjonijiet ta' esponiment,
inkluż l-esponiment tal-pubbliku fuq ġewwa għar-radon u għal materjali
tal-bini, u l-kategoriji kollha tal-esponiment tal-bniedem u mhux tal-bniedem. L-effikaċja tal-alternattivi proposti hi
valutata fid-dawl tal-objettivi, l-effiċjenza tar-rekwiżiti addizzjonali
f'termini tal-impatt tagħhom fuq is-saħħa u l-ambjent, il-benefiċċju ekonomiku
u l-ispiża amministrattiva, u l-koerenza tad-Direttiva mal-leġiżlazzjoni
ġenerali tal-Euratom u tal-UE. L-emendi fl-Istandards Bażiċi tas-Sikurezza u
fid-Direttiva Medika ser ikollhom impatt importanti fl-oqsma li ġejjin: - Impatt soċjali u fuq is-saħħa: L-impatt
soċjali hu marbut mal-għoti ta' protezzjoni adegwata lill-ħaddiema
fl-industriji NORM. L-impatt fuq is-saħħa se jkun l-aktar notevoli rigward
l-esponimenti mediċi, b'mod partikolari fil-prevenzjoni ta' eżamijiet
radjoloġiċi frekwenti jew ta' doża għolja mingħajr ħtieġa għall-pazjenti (pereżempju
skanns CT) li jwasslu għal inċidenza akbar ta’ kanċer fil-ġejjieni. Gruppi
professjonali speċifiċi (pereżempju l-kardjologi) se jibbenefikaw mit-tnaqqis
tal-limitu tad-doża għal-lenti tal-għajn u jevitaw li jkollhom il-kataretti
kkawżati mir-radjazzjoni. - Impatt ekonomiku: Filwaqt li f'dan l-istadju
mhuwiex possibbli li ssir valutazzjoni ekonomika kwantifikata, l-industriji
NORM se jibbenefikaw mill-armonizzazzjoni tar-rekwiżiti bejn l-Istati Membri. - L-ispiża amministrattiva: Filwaqt li l-prinċipju
tal-ottimizzazzjoni tal-protezzjoni, li jitlob li d-dożi jkunu "l-aktar
baxxi raġonevolment possibbli" (as low as reasonably
achievable- ALARA), billi jitqiesu wkoll fatturi soċjali u ekonomiċi, huwa
fundamentali sabiex jiġi żgurat bilanċ tajjeb bejn l-ispejjeż u l-benefiċċji
fil-protezzjoni mir-radjazzjoni operattiva, il-kunċett il-ġdid ta' 'approċċ
gradat' jestendi dan il-prinċipju sabiex isaħħaħ l-effikaċja tas-superviżjoni
regolatorja u jnaqqas l-ispiża amministrattiva għall-industriji. L-emendi addizzjonali introdotti fit-tliet
Direttivi l-oħra huma dawn li ġejjin: - l-armonizzazzjoni tad-definizzjoni ta’ sorsi
radjuattivi siġillati ta' attività għolja (HASS) mal-istandards
internazzjonali; - rekwiżiti speċifiċi għall-protezzjoni
tal-ħaddiema esterni b'definizzjoni ċara tar-responsabbiltajiet ta' min
jimpjegahom u tal-impriżi li jwettqu l-prattiki li fihom ikunu esposti; - rekwiżiti li l-pubbliku jkun infurmat qabel
u waqt emerġenza, fi ħdan il-kamp ta' applikazzjoni ġenerali rivedut
għall-ġestjoni ta' sitwazzjonijiet ta' esponiment f'emerġenza. L-inkorporazzjoni tal-ħames Direttivi hi kisba
importanti f'termini tal-koerenza fil-leġiżlazzjoni tal-Euratom.
Ir-ristrutturar meħtieġ biex jakkomoda dan il-kamp ta' applikazzjoni usa'
tad-Direttiva BSS itejjeb aktar iċ-ċarezza tat-test u jiżgura implimentazzjoni
operattiva aħjar tar-rekwiżiti. Il-kamp ta' applikazzjoni usa' tad-Direttiva
l-ġdida jinvolvi aktar emendi sostanzjali: Fir-rigward tas-'sitwazzjonijiet eżistenti ta'
esponiment', huma mogħtija livelli ta' referenza għall-konċentrazzjonijiet fuq
ġewwa tar-radon u għall-esponiment estern mill-materjali tal-bini. L-Istati
Membri se jkunu meħtieġa jistabbilixxu Pjan ta' Azzjoni komprensiv u
trasparenti dwar ir-Radon, aġġustat għar-rekwiżiti nazzjonali u
għall-karatteristiċi ġeoloġiċi tar-reġjuni differenti. Ir-rekwiżiti armonizzati
għall-materjali tal-bini jippermettu aktar standardizzazzjoni taħt id-Direttiva
dwar il-Prodotti tal-Kostruzzjoni (Direttiva tal-Kunsill 89/106/KEE). Filwaqt
li l-konsumaturi u l-professjonisti tal-bini ser jibbenefikaw mill-monitoraġġ u
l-ittikkettar tal-materjali, il-piż amministrattiv fuq l-industrija ser jinżamm
f'livell minimu bl-għażla korretta ta' livelli ta' referenza u l-lista tat-tipi
ta' materjali meqjusa bħala ta' tħassib. Ir-rekwiżiti rilevanti fil-BSS tal-Euratom
għall-protezzjoni tal-ispeċijiet mhux umani jippermettu lill-Istati Membri li
jinkorporaw dan fil-politiki ambjentali nazzjonali, b'mod koerenti mal-approċċi
preżenti għall-protezzjoni tas-saħħa kontra r-radjazzjoni jonizzanti.
Il-valutazzjoni tal-impatt ambjentali ta' dawn ir-rekwiżiti ġodda hija marbuta
essenzjalment mal-prevenzjoni tal-ħsara ambjentali f'każ ta' aċċident.
Għat-tħaddim normali ta' stallazzjoni, hija aktar ta' dimostrazzjoni li mhemmx
impatt fuq l-ambjent. 3. Elementi legali tal-proposta Ir-riformulazzjoni ta' ħames Direttivi twassal
għal Direttiva waħda voluminuża, b'aktar minn 100 artikolu u diversi annessi.
Minħabba l-firxa u l-kumplessità tal-bidliet, ma ġietx segwita proċedura ta'
riformulazzjoni formali. Mhuwiex possibbli li jiġi indikat kull element
tal-proposta. It-taqsimiet li ġejjin jagħtu deskrizzjoni fil-qosor tal-elementi
prinċipali ta' kull kapitolu. 3.1. Kapitolu I: Suġġett u kamp ta'
applikazzjoni Dan il-kapitolu jiddefinixxi l-kamp ta'
applikazzjoni tad-Direttiva l-ġdida (għan ġenerali tad-Direttiva f'kategoriji
differenti ta' esponiment u sitwazzjonijiet differenti ta' esponiment u
għanijiet speċifiċi li jirriżultaw mill-integrazzjoni tar-rekwiżiti għal sorsi
radjuattivi siġillati ta' attività għolja u għall-informazzjoni lill-pubbliku,
u l-esklużjoni ta' esponimenti mhux kontrollabbli). Il-kamp ta' applikazzjoni
ġie mwessa' sabiex jinkludi l-esponiment tal-ekwipaġġ spazjali għar-radjazzjoni
kosmika, l-esponiment domestiku għall-gass tar-radon fl-arja fuq ġewwa,
l-esponiment estern għar-radjazzjoni gamma minn materjali tal-bini, u
l-protezzjoni tal-ambjent lil hinn minn mogħdijiet ambjentali li jwasslu għal
esponiment tal-bniedem. 3.2. Kapitolu II: Definizzjonijiet Dan il-kapitolu jinkludi d-definizzjonijiet
kollha mogħtija fid-Direttivi ta' qabel, b'xi aġġustamenti biex jissolvew
l-inkonsistenzi kif ukoll biex isir aġġustament għat-terminoloġija ġdida
introdotta fil-Pubblikazzjoni 103 tal-ICRP u fl-abbozz tal-Istandards Internazzjonali
Bażiċi tas-Sikurezza. 3.3. Kapitolu III: Sistema ta'
protezzjoni mir-radjazzjoni Dan it-titolu jinkludi l-prinċipji ġenerali
tal-protezzjoni mir-radjazzjoni: il-ġustifikazzjoni, l-ottimizzazzjoni u
l-limitazzjoni tad-doża. Jispjega l-irwol aktar prominenti tar-restrizzjonijiet
fuq id-doża u l-livelli ta' referenza fil-proċess ta' ottimizzazzjoni,
bl-Anness I jagħti l-faxex tal-livelli ta' referenza proposti mill-ICRP
għal sitwazzjonijiet ta' esponiment eżistenti u ta' emerġenza. Il-limiti tad-doża
ma ġewx modifikati, ħlief għal definizzjoni uniformi tal-limitu annwali
tad-doża okkupazzjonali (l-ebda stabbiliment ta' medja wara l-5 snin) u limitu
aktar baxx għad-doża li jiġu esposti għaliha l-organi għal-lenti tal-għajn, kif
irrakkomandat mill-ICRP. Id-Direttiva l-ġdida ma għadhiex tinkludi l-kejl
tekniku involut fid-definizzjoni tad-doża effettiva u fatturi oħra relatati
mal-valutazzjoni tad-dożi, iżda tirreferi għall-Pubblikazzjoni 103 tal-ICRP
għal dan il-għan. Barra minn hekk, id-Direttiva ma għadhiex tinkludi l-listi
twal ta' koeffiċjenti tad-doża speċifiċi għar-radjuniklide (dożi għat-teħid ta'
kull unità b'inġestjoni jew man-nifs), iżda ser tirreferi għal pubblikazzjoni
konsolidata futura tal-ICRP li tista' titniżżel elettronikament mingħajr ħlas. 3.4. Kapitolu IV: Rekwiżiti
għall-edukazzjoni, taħriġ u informazzjoni dwar il-protezzjoni mir-radjazzjoni Dan il-kapitolu jiġbor flimkien ir-rekwiżiti
mixxellanji li jirregolaw l-edukazzjoni u t-taħriġ fid-Direttivi differenti u
jinkludi dispożizzjonijiet għar-rikonoxximent tal-'Espert dwar il-Protezzjoni
mir-Radjazzjoni' u ta' 'Espert tal-Fiżika Medika'. 3.5. Kapitolu V: Ġustifikazzjoni u
kontroll regolatorju tal-prattiki L-applikazzjoni tal-prinċipju
tal-ġustifikazzjoni tibqa' responsabbiltà nazzjonali. Tingħata attenzjoni
speċifika lill-ġustifikazzjoni ta' prattiki li jinvolvu l-esponiment
intenzjonat tal-bniedem għal teħid ta' immaġni mhux għal skop mediku (eż.
skrinjar għas-sigurtà fl-ajruporti). Il-qafas tal-kontroll regolatorju bħalissa hu
ppreżentat bħala sistema bi tliet saffi (notifikazzjoni, reġistrazzjoni, għoti
ta' liċenzja), u jissostitwixxi s-sistema preċedenti b'żewġ saffi ta' rappurtar
u 'awtorizzazzjoni minn qabel'. Tingħata lista aktar dettaljata ta' liema tipi
ta' prattiki huma suġġetti għal reġistrazzjoni jew għoti ta' liċenzja. Bħala
parti mill-kunċett ta' 'approċċ gradat' għall-kontroll regolatorju, hemm
dispożizzjoni espliċita għall-eżenzjoni speċifika tal-prattiki (min-notifika u
mill-awtorizzazzjoni) fil-livell nazzjonali. Il-valuri awtomatiċi
għall-eżenzjoni abbażi tal-konċentrazzjonijiet skont l-attività issa huma
meħudin mill-Gwida dwar is-Sikurezza RS-G-1.7 tal-IAEA. L-istess valuri
awtomatiċi japplikaw għall-eżenzjoni mill-kontroll regolatorju (livelli ta'
awtorizzazzjoni), iżda jippermettu valuri speċifiċi fil-gwida Ewropea. L-Istati
Membri se jitħallew iżommu l-livelli awtomatiċi ta' approvazzjoni
fil-leġiżlazzjoni nazzjonali preżenti, u li jżommu l-valuri ta' eżenzjoni
eżistenti għal ammonti moderati ta' materjal. Id-dettalji dwar il-kriterji
tal-eżenzjoni u l-livelli ta' eżenzjoni u approvazzjoni jingħataw
fl-Anness VI. Dan il-kapitolu jinkludi wkoll rekwiżiti aktar
preċiżi dwar l-informazzjoni li għandha tingħata ma' applikazzjoni għal
liċenzja (il-ħruġ ta' awtorizzazzjonijiet ta' rimi għal effluwent radjuattiv
likwidu jew li jinġarr fl-arja hu kopert fil-Kapitolu VIII). 3.6. Kapitolu VI: Protezzjoni ta'
ħaddiema, apprendisti u studenti Dan it-titolu jinkludi, bi ftit emendar,
id-dispożizzjonijiet dwar l-esponiment okkupazzjonali fid-Direttiva 96/29/Euratom.
Jinkludi wkoll ir-rekwiżiti speċifiċi fid-Direttiva dwar il-Ħaddiema Esterni, u
jintroduċi allokazzjoni ċara tar-responsabbiltajiet bejn min jimpjega u
l-impriża fejn titwettaq il-prattika. Is-sistema tad-dejta għall-monitoraġġ
radjoloġiku individwali tal-ħaddiema esposti u s-sett minimu ta' dejta li
għandu jiġi kkomunikat għall-ħaddiema esterni kienu aġġornati fid-dawl
tar-rakkomandazzjonijiet mill-HERCA. Ma saret l-ebda distinzjoni bejn il-ġestjoni
tal-esponimenti okkupazzjonali fl-industriji NORM u prattiki oħrajn, iżda
tal-ewwel ser jibbenefikaw minn approċċ regolatorju gradat abbażi
tal-esponiment prevalenti u l-potenzjal tagħhom li jiżdiedu maż-żmien. Dan il-Kapitolu issa jkopri l-esponiment
okkupazzjonali fis-sitwazzjonijiet kollha ta' esponiment, li jipprovdi aktar
protezzjoni espliċita għall-ħaddiema ta' emerġenza kif ukoll għall-ħaddiema
esposti għal livelli għolja ta' radon fuq ġewwa fil-post tax-xogħol tagħhom. 3.7. Kapitolu VII: Protezzjoni
tal-pazjenti u individwi oħra suġġetti għal esponiment mediku Dan il-kapitolu jinkludi r-rekwiżiti rilevanti
mid-Direttiva Medika, iżda jsaħħaħhom b'mod partikolari fir-rigward ta’: - l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’
ġustifikazzjoni; - l-informazzjoni lill-pazjenti dwar ir-riskji
u l-benefiċċji għas-saħħa; - l-informazzjoni dwar id-dożi; - il-livelli dijanjostiċi ta' referenza; - l-involviment tal-Espert fil-Fiżika Medika; - il-prevenzjoni tal-esponimenti mediċi
aċċidentali u dawk mhux intenzjonati. 3.8.
Kapitolu VIII: Protezzjoni tal-membri tal-pubbliku Dan il-kapitolu jinkludi r-rekwiżiti dwar
l-esponimenti tal-pubbliku fid-Direttiva 96/29/Euratom, b'konsiderazzjoni
aktar espliċita tal-ħruġ ta' awtorizzazzjonijiet ta' rimi għal effluwent
radjuattiv (ukoll b'referenza għar-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2004/2/Euratom). It-taqsima dwar is-sitwazzjonijiet ta'
esponiment f'emerġenza tinkludi r-rekwiżiti tad-Direttiva dwar l-Informazzjoni
lill-Pubbliku. It-taqsima dwar is-sitwazzjonijiet ta'
esponiment eżistenti tindirizza l-esponiment fuq ġewwa għar-radon, b'livell ta'
referenza massimu kemxejn aktar baxx għall-abitazzjonijiet eżistenti milli hemm
fir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 90/143/Euratom, bi qbil
mar-rakkomandazzjonijiet tal-ICRP u l-WHO. Hija tinkludi wkoll rekwiżiti
għall-klassifikazzjoni tal-materjali tal-kostruzzjoni abbażi ta’ indiċi
tar-radjuattività u livell ta' referenza uniformi għad-doża annwali li
tirriżulta minn residenza f'bini mibni b'materjali bħal dawn. 3.9. Kapitolu IX: Protezzjoni
tal-ambjent Dan il-kapitolu, f'konformità mal-kamp ta'
applikazzjoni usa' tad-Direttiva bħalma hemm fl-Istandards Internazzjonali
Bażiċi tas-Sikurezza, għandu l-għan li jipprovdi mezzi biex tintwera
l-konformità mal-kriterji ambjentali. Filwaqt li l-ICRP ippubblikat metodoloġija
għall-valutazzjoni tad-doża għall-bijota, għadha mistennija pubblikazzjoni dwar
l-applikazzjoni tal-kriterji. Sakemm ma toħroġx gwida ulterjuri, huma
l-awtoritajiet nazzjonali li jridu jivvalutaw id-dożi għal annimali u pjanti
rappreżentattivi f'termini ta' protezzjoni tal-ekosistema. Jeħtieġ ukoll li jittieħdu miżuri tekniċi
adatti biex jiġu evitati l-konsegwenzi ambjentali ta' rilaxx aċċidentali u biex
jiġu mmonitorjati l-livelli eżistenti ta' radjuattività fl-ambjent,
mill-perspettivi kemm tal-protezzjoni ambjentali u kemm tas-saħħa tal-bniedem. 3.10. Kapitolu X: Rekwiżiti
għall-kontroll regolatorju Dan il-kapitolu jinkludi r-responsabbiltajiet
kollha tal-awtoritajiet regolatorji fis-sitwazzjonijet kollha ta' esponiment.
Struttura ċara qiegħda tingħata permezz tat-taqsimiet li ġejjin: - L-infrastruttura istituzzjonali; - Il-kontroll ta' sorsi radjuattivi siġillati
(bl-Annessi II, XII, XIII, XIV, XV jinkorporaw aspetti differenti
tad-Direttiva dwar is-Sorsi Radjuattivi Siġillati ta' Attività Għolja); - Is-sorsi orfni (b'rekwiżiti ġodda rigward
il-kontaminazzjoni minn metalli); - Is-sitwazzjonijiet ta' esponimenti
f'emerġenza (stabbiliment ta' sistema ta' ġestjoni ta' emerġenza u ta'
kooperazzjoni internazzjonali, filwaqt li r-rekwiżiti għall-protezzjoni
tal-ħaddiema u l-membri tal-pubbliku f'sitwazzjoni ta' esponimenti f'emerġenza
huma indirizzati fil-Kapitoli V u VIII rispettivament); - Is-sitwazzjonijiet ta' esponiment eżistenti
(dispożizzjonijiet ġenerali għall-ġestjoni ta' żoni kontaminati; pjan ta'
azzjoni għar-radon); - Is-sistema tal-infurzar (programm ta'
spezzjoni u reazzjoni għad-defiċjenzi). L-ewwel taqsima dwar l-'infrastruttura
istituzzjonali' titlob għal definizzjoni ċara tar-responsabbiltajiet
tal-awtoritajiet differenti. Il-Kummissjoni għandha perjodikament tirċievi
informazzjoni aġġornata u tippubblikaha fil-Ġurnal Uffiċjali. Din it-taqsima
tiddefinixxi wkoll ir-responsabbiltajiet tal-'Espert dwar il-Protezzjoni
mir-Radjazzjoni', l-'Uffiċjal tal-Protezzjoni mir-Radjazzjoni' (fil-BSS preżenti
dawn il-kunċetti ngħaqdu fi ħdan il-funzjoni ta' 'Espert Ikkwalifikat') u
l-'Espert tal-Fiżika Medika'. 3.11. Kapitolu XI: Dispożizzjonijiet
finali It-traspożizzjoni tad-Direttiva l-ġdida
fil-liġi nazzjonali ma għandhiex teħtieġ sforz leġiżlattiv maġġuri, u għalhekk
skadenza ta' sentejn għat-traspożizzjoni hi meqjusa bħala suffiċjenti. Elementi
speċifiċi ġodda, bħall-protezzjoni tal-ambjent, jistgħu jiġu trasposti aktar
tard. Bi qbil mat-Trattat tal-Euratom, l-Istandards
Bażiċi għandhom jiġu applikati b'mod uniformi fl-Istati Membri, għalkemm din
għandha ssir mingħajr ħsara għal dawk ir-rekwiżiti li għalihom il-flessibbiltà
hi ċara mill-formulazzjoni tat-test. Madankollu, il-limiti tad-doża, il-valuri
awtomatiċi ta' eżenzjoni, il-livell ta' referenza għall-materjali
tal-kostruzzjoni, eċċ. huma espliċitament intenzjoni għal traspożizzjoni u
applikazzjoni uniformi. 4. Implikazzjonijiet baġitarji Ma hemmx implikazzjonijiet għall-baġit tal-UE. 2011/0254 (NLE) Proposta għal DIRETTIVA TAL-KUNSILL li tistabbilixxi standards bażiċi
tas-sikurezza kontra l-perikli li jirriżultaw minn esponiment għal radjazzjoni
jonizzanti IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidra t-Trattat li jistabbilixxi
l-Komunità Ewropea tal-Enerġija Atomika, u b'mod partikolari l-Artikoli 31 u 32
tiegħu, Wara li kkunsidra l-proposta mill-Kummissjoni,
imfassla wara li nkisbet l-opinjoni ta' grupp ta' persuni maħtura mill-Kumitat
Xjentifiku u Tekniku minn fost l-esperti xjentifiċi fl-Istati Membri, u wara li
kkonsulta lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat
Ekonomiku u Soċjali Ewropew, Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Parlament
Ewropew, Billi: (1)
Fl-Artikolu 2(b) tat-Trattat huwa previst
l-istabbiliment ta' standards uniformi tas-sikurezza biex tiġi protetta s-saħħa
tal-ħaddiema u tal-pubbliku ġenerali u l-Artikolu 30 tat-Trattat
jiddefinixxi 'standards bażiċi' għall-protezzjoni tas-saħħa tal-ħaddiema u
tal-pubbliku ġenerali kontra l-ħsarat ikkawżati mir-radjazzjonijiet jonizzanti. (2)
Sabiex twettaq il-kompitu tagħha, il-Komunità
stabbiliet standards bażiċi għall-ewwel darba fl-1959 skont l-Artikolu 218
tat-Trattat permezz tad-Direttivi tat-2 ta’ Frar 1959 li
jistabbilixxu standards għall-protezzjoni tas-saħħa tal-ħaddiema u l-pubbliku
ġenerali kontra l-perikli li jiġu mir-radjoattività jonizzanti[9].
Id-Direttivi ġew riveduti bosta drabi, l-aktar riċentament fl-1996
bid-Direttiva tal-Kunsill 96/29/Euratom tat-13 ta’ Mejju 1996
li tistabbilixxi standards bażiċi ta' sigurtà [sikurezza] għall-ħarsien
tas-saħħa tal-ħaddiema u l-pubbliku ġenerali kontra l-perikli li jiġu minn
radjazzjoni jonizzanti [10] li ħassret id-Direttivi
ta' qabel. (3)
Id-Direttiva 96/29/Euratom tistabbilixxi
l-istandards bażiċi ta' sikurezza. Din id-Direttiva tapplika għal
sitwazzjonijiet normali u ta' emerġenza u ġiet supplimentata b'leġiżlazzjoni
aktar speċifika. (4)
Id-Direttiva tal-Kunsill 97/43/Euratom tat-30 ta’ Ġunju 1997
dwar il-protezzjoni tas-saħħa tal-individwi kontra l-perikoli tar-radjazzjoni
jonizzanti konnessa ma' esponiment għal raġunijiet mediċi, u li tħassar
id-Direttiva 84/466/Euratom[11], id-Direttiva
tal-Kunsill 89/618/Euratom tas-27 ta’ Novembru 1989 dwar kif
il-pubbliku ġenerali jkun informat dwar miżuri għal ħarsien tas-saħħa li
għandhom ikunu applikati u dwar passi li għandhom jittieħdu fil-każ ta’
emerġenza radjoloġika[12], id-Direttiva
tal-Kunsill 90/641/Euratom tal-4 ta’ Diċembru 1990 dwar
il-protezzjoni operattiva ta' ħaddiema esterni esposti għar-riskju ta'
radjazzjoni jonizzanti matul l-attivitajiet tagħhom f'żoni kkontrollati[13]
u d-Direttiva tal-Kunsill 2003/122/Euratom tat-22 ta’ Diċembru 2003
dwar il-kontroll ta' sorsi radjoattivi siġillati ta' attività għolja u dwar
is-sorsi orfni[14] ikopru aspetti speċifiċi
differenti kumplimentari għad-Direttiva 96/29/Euratom. (5)
Maż-żmien, id-definizzjonijiet użati f'dik
il-leġiżlazzjoni evolvew u kienu aġġustati għall-kamp ta' applikazzjoni
speċifiku, madankollu bosta rekwiżiti stabbiliti fihom kienu joqogħdu
fil-kuntest oriġinali fiż-żmien tal-adozzjoni ta' dik il-leġiżlazzjoni iżda ma
jistgħux jiġu estiżi għall-użu fid-Direttiva 96/29/Euratom. (6)
Il-Grupp ta' Esperti maħtur mill-Kumitat Xjentifiku
u Tekniku ta l-parir li l-istandards bażiċi tas-sikurezza, stabbiliti skont
l-Artikoli 30 u 31 tat-Trattat tal-Euratom għandhom iqisu r-rakkomandazzjonijiet
il-ġodda tal-Kummissjoni Internazzjonali dwar il-Protezzjoni Radjoloġika
(ICRP), b'mod partikolari dawk fil-Pubblikazzjoni 103 (2007) [15],
u għandhom ikunu riveduti fid-dawl tal-evidenza xjentifika u l-esperjenzi
operattivi ġodda. (7)
Din id-Direttiva għandha ssegwu l-approċċ abbażi
tas-sitwazzjoni introdott mill-Pubblikazzjoni 103 tal-ICRP u tiddistingwi bejn
sitwazzjonijiet ta' esponiment eżistenti, ippjanati u ta' emerġenza. Meta
jitqies dan il-qafas ġdid, id-Direttiva għandha tkopri s-sitwazzjonijiet kollha
ta' esponiment u l-kategoriji kollha ta' esponiment, jiġifieri l-esponimenti
okkupazzjonali, pubbliċi u mediċi. (8)
F'din id-Direttiva għandha titqies wkoll
il-metodoloġija l-ġdida introdotta mill-ICRP, ibbażata fuq l-aħħar għarfien
dwar ir-riskji tar-radjazzjoni, biex ikunu kkalkulati d-dożi. (9)
Inżammu l-limiti preżenti tad-doża annwali
għall-esponiment okkupazzjonali u tal-pubbliku. Madankollu, ma għandux ikun
hemm aktar ħtieġa li tiġi stabbilita medja fuq ħames snin, ħlief f'ċirkustanzi
speċjali speċifikati fil-leġiżlazzjoni nazzjonali. (10)
L-informazzjoni xjentifika ġdida dwar l-effetti fuq
it-tessuti titlob li l-prinċipju ta' ottimizzazzjoni jiġi applikat ukoll
għad-dożi għall-organi, fejn ikun xieraq, sabiex id-dożi jinżammu fl-iżjed
livell baxx raġonevolment possibbli. Id-direttiva għandha ssegwi wkoll il-gwida
l-ġdida tal-ICRP dwar il-limitu tad-doża skont l-organu għal-lenti tal-għajn
fl-esponiment okkupazzjonali. (11)
L-industriji li jipproċessaw materjal radjuattiv
naturali estratt mill-qoxra tad-dinja jissottomettu lill-ħaddiema u, jekk
il-materjal jiġi rilaxxat fl-ambjent, lill-pubbliku, għal żieda fl-esponiment
għar-radjazzjoni. (12)
Il-protezzjoni kontra s-sorsi ta' radjazzjoni
naturali, iktar milli tkun indirizzata separatament f’titolu speċifiku, għandha
tkun integrata b’mod sħiħ fir-rekwiżiti ġenerali. B’mod partikolari,
l-industriji li jipproċessaw materjali li fihom radjunuklidi naturali għandhom
jiġu mmaniġġjati fl-istess qafas regolatorju bħal prattiki oħrajn. (13)
Ir-rekwiżiti l-ġodda dwar ir-radjuattività fil-materjali
tal-bini għandhom jippermettu ċ-ċirkolazzjoni libera tal-materjali tal-bini. (14)
Sejbiet epidemjoloġiċi reċenti minn studji
residenzjali juru riskju ta’ kanċer fil-pulmun minn esponiment għar-radon fuq
ġewwa f’livelli ta' madwar 100 Bq m-3. Il-kunċett il-ġdid
tas-sitwazzjonijiet ta' esponiment jippermetti li d-dispożizzjonijiet
tar-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 90/143/Euratom dwar il-protezzjoni
tal-pubbliku kontra l-esponiment fuq ġewwa għar-radon [16]
jiġu inkorporati fir-rekwiżiti vinkolanti tal-Istandards Bażiċi tas-Skurezza
filwaqt li jħallu biżżejjed flessibbiltà għall-implimentazzjoni. (15)
L-esponiment tal-persunal tal-ajru għar-radjazzjoni
kosmika għandha tiġi mmaniġġjata bħala sitwazzjoni ta’ esponiment ppjanata.
It-tħaddim tal-inġenji tal-ispazju għandu jaqa’ fl-ambitu ta’ din id-Direttiva
u għandu jiġi mmaniġġjat bħala esponiment awtorizzat b’mod speċjali. (16)
Il-protezzjoni tas-saħħa tal-pubbliku ġenerali
tippermetti l-preżenza ta’ sustanzi radjuattivi fl-ambjent. Minbarra l-modi
diretti ta’ esponiment ambjentali, għandha tiġi kkunsidrata l-protezzjoni
tal-ambjent b’mod ġenerali, inkluż l-esponiment tal-bijota, fi ħdan il-qafas
ġenerali komprensiv u koerenti. Sakemm il-bniedem huwa parti mill-ambjent
tiegħu, din il-politika hija ta' benefiċċju għall-protezzjoni tas-saħħa fuq
perjodu fit-tul. (17)
Fil-qasam mediku, l-iżviluppi teknoloġiċi u
xjentifiċi importanti wasslu għal żieda notevoli fl-esponiment tal-pazjenti.
F’dan ir-rigward, id-Direttiva għandha tenfasizza l-ħtieġa għal ġustifikazzjoni
tal-esponiment mediku, inkluż l-esponiment ta’ individwi asintomatiċi, u
għandha ssaħħaħ ir-rekwiżiti fir-rigward tal-informazzjoni li għandha tingħata
lill-pazjenti, ir-reġistrazzjoni u r-rappurtar tad-dożi mill-proċeduri mediċi,
l-użu ta’ livelli dijanjostiċi ta’ referenza u d-disponibbiltà ta’ apparat li
jindika d-doża. (18)
L-esponimenti mediċi aċċidentali u mhux
intenzjonati huma sors ta’ tħassib kontinwu. Il-prevenzjoni u s-segwitu
tagħhom, f’każ li jseħħu, jeħtieġ li jiġu indirizzati b’mod sħiħ. F’dan
ir-rigward, għandu jiġi enfasizzat ir-rwol tal-programmi ta' assigurazzjoni
tal-kwalità, fosthom l-analiżi tar-riskju fir-radjoterapija, biex ikunu evitati
tali inċidenti u f’tali każijiet bħal dawn għandhom ikunu meħtieġa
r-reġistrazzjoni, ir-rappurtar, l-analiżi u l-azzjoni korrettiva. (19)
L-hekk imsejħa esponimenti ‘medikolegali’
introdotti fid-Direttiva 97/43/Euratom issa ġew identifikati b’mod ċar
bħala esponiment intenzjonat ta’ individwi għal finijiet li mhumiex mediċi, jew
‘esponimenti għat-teħid ta’ immaġni għal skopijiet mhux mediċi’. Prattiki bħal
dawn jeħtieġ li jitpoġġew taħt kontroll regolatorju xieraq u għandhom ikunu
ġustifikati b’mod simili għall-esponimenti mediċi. Madankollu, jeħtieġ approċċ
differenti, fuq naħa waħda, għall-proċeduri implimentati mill-persunal mediku
li juża t-tagħmir mediku u, fuq in-naħa l-oħra, għall-proċeduri implimentati
minn persunal mhux mediku li juża tagħmir mhux mediku. B’mod ġenerali, għandhom
japplikaw il-limiti ta' doża annwali u r-restrizzjonijiet korrispondenti
għall-esponiment tal-pubbliku. (20)
L-Istati Membri għandhom ikunu meħtieġa
jippreżentaw ċerti prattiki li jinvolvu periklu mir-radjazzjoni jonizzanti għal
sistema ta’ kontroll regolatorju jew li jipprojbixxu ċerti prattiki. L-Istati
Membri għandhom jibbenefikaw mill-applikazzjoni ta’ approċċ gradwali
għall-kontroll regolatorju, li għandu jkun proporzjonali għall-kobor u
l-probabbiltà tal-esponimenti li jirriżultaw mill-prattiki, u proporzjonali
għall-impatt li l-kontroll regolatorju jista’ jkollu fit-tnaqqis ta’ dawn l-esponimenti
jew fit-titjib tas-sikurezza tal-istallazzjonijiet. (21)
Huwa ta' benefiċċju li jkun hemm l-istess valuri
ta’ konċentrazzjoni skont l-attività kemm għall-eżenzjoni ta' prattiki
mill-kontroll regolatorju u għall-approvazzjoni ta' materjali minn prattiki regolati.
Wara analiżi komprensiva, ġie konkluż li l-valuri rakkomandati fid-dokument
RS-G-1.7 tal-IAEA[17] jistgħu jintużaw kemm
bħala valuri awtomatiċi għall-eżenzjoni, li jissostitwixxu l-valuri ta’
konċentrazzjoni skont l-attività stabbiliti fl-Anness I għad-Direttiva 96/29/Euratom,
u bħala livelli ġenerali għall-approvazzjoni, li jissostitwixxu l-valuri
rakkomandati mill-Kummissjoni fil-Protezzjoni mir-Radjazzjoni Nru 122[18]. (22)
L-Istati Membri jistgħu jagħtu eżenzjoni speċifika
mill-awtorizzazzjoni għal ċerti prattiki li jinvolvu attivitajiet li jaqbżu
l-valuri ta’ eżenzjoni. (23)
Il-livelli speċifiċi ta’ approvazzjoni, li jaqbżu
l-valuri awtomatiċi għall-eżenzjoni u l-approvazzjoni, kif ukoll il-gwida
Komunitarja korrispondenti[19] jibqgħu għodod
importanti għall-ġestjoni tal-volumi kbar ta’ materjali li jirriżultaw
mill-iżmantellar tal-faċilitajiet liċenzjati. (24)
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-ħaddiema
esterni jirċievu l-istess protezzjoni bħall-ħaddiema esposti li huma impjegati
minn impriżi li jwettqu prattiki b’sorsi tar-radjazzjoni. L-arranġamenti
speċifiċi għall-ħaddiema esterni fid-Direttiva 90/641/Euratom għandhom
jiġu estiżi biex ikopru wkoll il-ħidma f’żoni sorveljati. (25)
Fir-rigward tal-ġestjoni ta’ sitwazzjonijiet ta’
esponiment ta’ emerġenza, l-approċċ preżenti msejjes fuq il-livelli ta’
intervent għandu jiġi sostitwit b’sistema aktar komprensiva li tinkludi analiżi
tat-theddida, sistema ġenerali għall-ġestjoni tal-emerġenzi, pjanijiet ta’
reazzjoni għal emerġenzi għat-theddidiet identifikati, u strateġiji ppjanati
minn qabel għall-ġestjoni ta’ kull avveniment ippostulat. (26)
L-introduzzjoni ta' livelli ta’ referenza u
f’sitwazzjonijiet ta’ esponiment ta' emerġenza u dawk eżistenti tippermetti
l-protezzjoni tal-individwu filwaqt li jitqiesu kriterji soċjali oħrajn
bl-istess mod bħal-limiti tad-doża u r-restrizzjonijiet fuq id-doża għal
sitwazzjonijiet ta’ esponiment ippjanat. (27)
Il-ġestjoni effiċjenti ta’ emerġenza nukleari
b’konsegwenzi transkonfinali titlob kooperazzjoni msaħħa bejn l-Istati Membri
fl-ippjanar u fir-reazzjoni għall-emerġenzi. (28)
L-Aġenzija Internazzjonali tal-Enerġija Atomika
flimkien mal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa, l-Organizzazzjoni tal-Ikel u
l-Agrikoltura, l-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol, l-Aġenzija
tal-Enerġija Nukleari tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp
Ekonomiku, u l-Organizzazzjoni Pan-Amerikana tas-Saħħa qed jirrevedu
l-Istandards Internazzjonali Bażiċi tas-Sikurezza fid-dawl tal-Pubblikazzjoni 103
l-ġdida tal-ICRP. (29)
Jeħtieġ li jiġu ċċarati r-rwoli u r-responsabbiltajiet
tas-servizzi u l-esperti nazzjonali involuti biex jiżguraw li l-aspetti tekniċi
u prattiċi tal-protezzjoni mir-radjazzjoni jkunu mmaniġġjati b’livell għoli ta’
kompetenza. (30)
Għandhom jiddaħħlu rekwiżiti aktar preċiżi
għall-ħruġ tal-awtorizzazzjonijiet ta’ rimi u għall-monitoraġġ tar-rimi.
Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2004/2/Euratom tat-18 ta’ Diċembru 2003
dwar informazzjoni standardizzata dwar ir-rimi ta'
skart radjoattiv f'forma ta' gass jew likwidu fl-ambjent minn reatturi
tal-enerġija nukleari u impjanti ta' riproċessar waqt ħidma normali
(traduzzjoni mhux uffiċjali)[20] introduċiet
informazzjoni standardizzata għar-rappurtar ta’ dejta dwar rimi minn impjanti
tal-enerġija nukleari u l-faċilitajiet ta’ pproċessar mill-ġdid. (31)
Mhemmx għalfejn isiru bidliet kbar fl-aktar
Direttiva reċenti – id-Direttiva 2003/122/Euratom - dwar il-kontroll ta' sorsi
radjuattivi siġillati ta' attività għolja u sorsi orfni, ħlief biex jitwessgħu
xi wħud mir-rekwiżiti sabiex jinkludu kull sors radjuattiv issiġillat.
Madankollu, għad hemm problemi mhux solvuti rigward is-sorsi orfni u kien hemm
każijiet sinifikanti ta’ metall ikkontaminat li ġie importat minn pajjiżi
terzi. Għalhekk, għandu jiddaħħal rekwiżit għan-notifikazzjoni tal-inċidenti
b’sorsi orfni jew tal-kontaminazzjoni ta' metall. Rigward is-sigurtà
internazzjonali, huwa importanti wkoll li jkunu armonizzati l-livelli li jridu
jinqabżu sabiex sors jitqies bħala sors siġillat ta’ attività għolja ma’ dawk
stabbiliti mill-IAEA. (32)
Skont id-Dikjarazzjoni Politika
Konġunta tal-Istati Membri u l-Kummissjoni dwar id-dokumenti ta' spjegazzjoni
tat-28 ta' Settembru 2011, l-Istati Membri impenjaw ruħhom li,
f'każijiet iġġustifikati, jakkumpanjaw in-notifikazzjoni tal-miżuri ta'
traspożizzjoni tagħhom b'dokument wieħed jew aktar li jispjegaw ir-relazzjoni
bejn il-komponenti tad-direttiva u l-partijiet korrispondenti tal-istrumenti
ta' traspożizzjoni nazzjonali. Fir-rigward ta' din id-Direttiva, il-leġiżlatur
iqis it-trażmissjoni ta' tali dokumenti bħala ġġustifikata. (33)
Għaldaqstant, id-Direttivi 89/618/Euratom, 90/641/Euratom,
96/29/Euratom, 97/43/Euratom u 2003/122/Euratom għandhom jitħassru, ADOTTA DIN ID-DIRETTIVA: KAPITOLU I SUĠĠETT U KAMP TA' APPLIKAZZJONI Artikolu 1 Suġġett 1.
Din id-Direttiva tistabbilixxi l-istandards bażiċi
ta' sikurezza għall-protezzjoni tas-saħħa tal-ħaddiema, il-pubbliku ġenerali,
il-pazjenti u individwi oħra suġġetti għal esponiment mediku kontra l-perikli
li jirriżultaw mir-radjazzjoni jonizzanti għall-fini tal-implimentazzjoni
uniformi tagħhom mill-Istati Membri. 2.
Din id-Direttiva tapplika għall-protezzjoni
tal-ambjent bħala mogħdija mis-sorsi ta' radjazzjoni għall-esponiment
tal-bniedem, ikkumplimentata, fejn xieraq, b’kunsiderazzjoni speċifika
tal-esponiment tal-bijota fl-ambjent b’mod ġenerali. 3.
Din id-Direttiva tistabbilixxi ir-rekwiżiti
għall-kontroll tas-sikurezza u s-sigurtà tas-sorsi radjuattivi u l-għoti ta’
informazzjoni xierqa f’sitwazzjoni ta’ esponiment ta’ emerġenza. 4.
Din id-Direttiva tistabbilixxi rekwiżiti
għall-prevenzjoni tal-esponiment tal-ħaddiema u tal-membri tal-pubbliku għal
radjazzjoni jonizzanti li tirriżulta minn sorsi orfni u minn kontroll inadegwat
ta’ sorsi radjuattivi siġillati ta’ attività għolja u għall-armonizzazzjoni
tal-kontrolli li jeżistu fl-Istati Membri billi tiddefinixxi rekwiżiti
speċifiċi li jiżguraw li kull sors jinżamm taħt kontroll. 5.
Din id-Direttiva tiddefinixxi għanijiet komuni fuq
livell Komunitarju rigward il-miżuri u l-proċeduri biex ikun infurmat
il-pubbliku għall-fini li tittejjeb il-protezzjoni operattiva tas-saħħa li
tingħata f'każ ta’ emerġenza. Artikolu 2 Kamp ta' applikazzjoni 1.
Din id-Direttiva tapplika għal kwalunkwe
sitwazzjoni ta’ esponiment ppjanat, eżistenti jew ta’ emerġenza li jinvolvi
riskju minn esponiment għar-radjazzjoni jonizzanti li ma jistax jiġi injorat
mill-perspettiva tal-protezzjoni mir-radjazzjoni fir-rigward tal-protezzjoni
tas-saħħa tal-ħaddiema, il-membri tal-pubbliku, jew pazjenti u individwi oħra
suġġetti għal esponiment mediku jew fir-rigward il-protezzjoni tal-ambjent. 2.
Din id-Direttiva tapplika għall-prattiki kollha li
jinvolvu sorsi ta' radjazzjoni, jiġifieri: (a)
il-produzzjoni, l-ipproċessar, l-immaniġġar, l-użu,
il-ħżin, iż-żamma, it-trasport, il-konsenja, l-importazzjoni lejn il-Komunità u
l-esportazzjoni minnha u r-rimi tal-materjal radjuattiv; (b)
it-tħaddim ta’ tagħmir elettroniku li jarmi
radjazzjoni jonizzanti u t-tħaddim ta’ kwalunkwe apparat elettroniku li jopera
b’differenza potenzjali ta’ aktar minn 5 kV; (c)
prattiki li jinvolvu l-preżenza ta’ sorsi ta’
radjazzjoni naturali li jwasslu għal żieda sinifikanti fl-esponiment
tal-ħaddiema jew tal-membri tal-pubbliku, b’mod partikolari: i) it-tħaddim ta’ inġenji tal-ajru u
inġenji tal-ispazju; ii) l-esponiment għar-radon fuq
il-postijiet tax-xogħol; iii) l-attivitajiet fl-industriji li
jipproċessaw materjali b’radjunuklidi fin-natura, jew attivitajiet relatati ma’
pproċessar bħal dan. (d)
kull prattika oħra speċifikata mill-Istat Membru. 3.
Din id-Direttiva tapplika għall-ġestjoni ta'
sitwazzjonijiet ta’ esponiment eżistenti, b’mod partikolari l-esponiment
tal-pubbliku għar-radon fuq ġewwa, l-esponiment estern minn materjali tal-bini
u l-każijiet ta’ esponiment li jdum u li jirriżulta mill-effetti ta’ wara
emerġenza jew ta’ attività fil-passat. 4.
Din id-Direttiva tapplika għall-ġestjoni ta' sitwazzjonijiet
ta’ esponiment ta’ emerġenza sakemm dawn jitqiesu li jeħtieġu intervent biex
tkun protetta s-saħħa tal-pubbliku jew tal-ħaddiema jew biex ikun protett
l-ambjent; l-esponiment potenzjali kif ukoll il-preparazzjoni u l-ippjanar
għall-emerġenzi huma parti mis-sitwazzjonijiet ta’ esponiment ippjanat. Artikolu 3 Esklużjoni mill-kamp ta' applikazzjoni Din id-Direttiva ma għandhiex tapplika
għar-radjunuklidi li jinsabu b’mod naturali f’ġisem il-bniedem,
għar-radjazzjoni kosmika li tinsab fil-livell tal-art, u għall-esponiment ’l
fuq mill-art għal radjunuklidi preżenti fil-qoxra tad-dinja mhux disturbata. KAPITOLU II DEFINIZZJONIJIET Artikolu 4 Għall-fini ta' din id-Direttiva, għandhom
japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin: (1)
"Esponiment mediku" tfisser esponiment li
jseħħ f’pazjenti jew f’individwi asintomatiċi bħala parti mid-dijanjosi jew
it-trattament mediku jew dentali tagħhom, u huwa intenzjonat biex ikun ta' ġid
għal saħħithom jew għall-benesseri tagħhom, kif ukoll l-esponiment imġarrab
minn dawk li jagħtu kura u konfort u minn voluntiera fir-riċerka bijomedika; (2)
"Radjazzjoni jonizzanti" tfisser
it-trasferiment tal-enerġija fl-għamla ta' partiċelli jew mewġ elettromanjetiku
b'tul tal-mewġa ta' 100 nanometru jew inqas (frekwenza ta' 3x1015
Hertz jew aktar) li kapaċi tipproduċi joni direttament jew indirettament; (3)
"Emerġenza" tfisser sitwazzjoni jew
avveniment mhux ta' rutina li jeħtieġu azzjoni immedjata primarjament biex
jitnaqqas il-periklu jew il-konsegwenzi ħżiena għas-saħħa u s-sikurezza tal-bniedem,
il-kwalità tal-ħajja, il-proprjetà jew l-ambjent. Din tinkludi l-emerġenzi
nukleari u radjoloġiċi; (4)
"Sitwazzjoni ta' esponiment f'emerġenza" tfisser
sitwazzjoni ta' esponiment dovut għal avveniment għal għarrieda li jeħtieġ li
jittieħdu deċiżjonijiet urġenti sabiex tiġi kkontrollata din is-sitwazzjoni;
l-avveniment jista' jkun ir-riżultat ta' aċċident (previst jew le bħala
esponiment potenzjali) jew ta' att malizzjuż; (5)
"Esponiment" tfisser l-att tal-esponiment
jew il-kundizzjoni ta' esponiment għal radjazzjoni jonizzanti emessa barra
l-ġisem (esponiment estern) jew fil-ġisem (esponiment intern); (6)
"Sitwazzjoni ta' esponiment" tfisser
sitwazzjoni li twassal għal esponiment, inklużi s-sorsi ta' radjazzjoni u
l-attivitajiet jew l-azzjonijiet li jistgħu jaffettwaw l-esponiment minn dawn
is-sorsi ta' radjazzjoni; (7)
"Membri tal-pubbliku" tfisser
l-individwi, suġġetti għal eponiment pubbliku; (8)
"Sors ta' radjazzjoni" tfisser entità li
tista' tikkawża esponiment għar-radjazzjoni – pereżempju billi temetti
radjazzjoni jonizzanti jew billi tirrilaxxa materjal radjuattiv – u li tista'
tiġi trattata bħala entità unika għall-finijiet ta' protezzjoni u sikurezza; (9)
"Sors radjuattiv" tfisser sors ta'
radjazzjoni li jinkorpora materjal radjuattiv għall-iskop li tintuża r-radjuattività
tiegħu; (10)
"Materjal radjuattiv" tfisser materjal li
jinkorpora sustanzi radjuattivi; (11)
"Sors orfni" tfisser sors siġillat li la
hu eżentat u lanqas taħt kontroll regolatorju pereżempju, għaliex dan qatt ma
kien taħt kontroll regolatorju jew għaliex kien abbandunat, intilef, tqiegħed
f'post żbaljat, insteraq jew ġie trasferit mod ieħor mingħajr awtorizzazzjoni
xierqa; (12)
"Materjal tal-bini" tfisser prodott
tal-kostruzzjoni li jkun prodott biex jiġi inkorporat b'mod permanenti f'bini; (13)
"Rimi" tfisser it-tqegħid ta' skart
radjuattiv jew fjuwil użat f'faċilità awtorizzata mingħajr l-intenzjoni li dawn
jerġgħu jittieħdu lura; (14)
"Sitwazzjoni ta' esponiment eżistenti"
tfisser sitwazzjoni ta' esponiment li tkun diġà teżisti meta tkun trid
tittieħed deċiżjoni dwar il-kontroll tagħha u li ma teħtieġx jew ma teħtieġx
aktar li jittieħdu miżuri urġenti; (15)
"Sors ta’ radjazzjoni naturali" tfisser
sorsi ta’ radjazzjoni jonizzanti ta’ oriġini naturali terrestra jew kosmika; (16)
"Sitwazzjoni ta’ esponiment ppjanata"
tfisser sitwazzjoni ta’ esponiment li jirriżulta mit-tħaddim jew
l-introduzzjoni ppjanata ta’ sors ta’ radjazzjoni jew minn attivitajiet li
jbiddlu l-mogħdija tal-esponiment, sabiex jikkawżaw esponiment jew esponiment
potenzjali tal-bniedem jew tal-ambjent. Is-sitwazzjonijiet ta’ esponiment ippjanat
jistgħu jinkludu kemm l-esponimenti normali kif ukoll l-esponimenti potenzjali; (17)
"Esponiment potenzjali" tfisser
esponiment li ma jkunx mistenni b’ċertezza iżda li jista’ tirriżulta minn
avveniment jew sekwenza ta’ avvenimenti ta’ natura probabilistika, inklużi
ħsarat fit-tagħmir u żbalji fl-operat. (18)
"Protezzjoni mir-radjazzjoni" tfisser
il-protezzjoni tal-bniedem mill-effetti ħżiena tal-esponiment għar-radjazzjoni
jonizzanti, u l-mezzi biex din tintlaħaq; (19)
"Prattika" tfisser kwalunkwe attività li
tinvolvi t-tħaddim jew l-introduzzjoni ta’ sorsi tar-radjazzjoni jew li tbiddel
il-mogħdijiet tal-esponiment u li tiġi mmaniġġjata bħala sitwazzjoni ta’
esponiment ppjanat; (20)
"Radon" tfisser l-isotopu Rn-222 u
d-dixxendenti tiegħu, kif xieraq (esponiment għar-radon ifisser esponiment
għad-dixxendenti tar-radon); (21)
"Ħażna" tfisser iż-żamma ta’ sorsi
radjuattivi jew ta’ skart radjuattiv f’faċilità li tipprovdi żamma adegwata,
bl-intenzjoni li xi darba jerġgħu jintużaw; (22)
"Ottimizzazzjoni" tfisser proċess
iterattiv li jħares ’il quddiem sabiex ikunu stabbiliti miżuri ta’ protezzjoni
adegwati li jqisu ċ-ċirkostanzi prevalenti, l-għażliet disponibbli, u n-natura
tas-sitwazzjoni ta' esponiment, bil-għan li d-daqs u l-probabbiltà
tal-esponiment u l-għadd ta’ individwi esposti jinżammu fl-iżjed livelli baxxi
li jistgħu raġonevolment jintlaħqu; (23)
"Esponiment pubbliku" tfisser esponiment
ta’ individwi, eskluż kwalunkwe esponiment okkupazzjonali jew mediku; (24)
"Esponiment okkupazzjonali" tfisser
esponiment tal-ħaddiema li jseħħ waqt xogħolhom; (25)
"Dannu għas-saħħa" tfisser stima
tar-riskju tat-tnaqqis fit-tul u l-kwalità tal-ħajja li jseħħ f’popolazzjoni
wara esponiment. Dan jinkludi telf li jirriżulta mill-effetti fuq it-tessuti,
kanċer u mard ġenetiku sever; (26)
"Doża effettiva (E)" tfisser is-somma
tad-dożi ekwivalenti ponderati fit-tessuti u l-organi kollha tal-ġisem minn
irradjazzjoni interna u esterna. Hi ddefinita bl-espressjoni: fejn DT,R hi d-doża assorbita meħuda bħala
medja fuq it-tessut jew organu T, minħabba r-radjazzjoni R, wR hu l-fattur ta' ponderazzjoni
tar-radjazzjoni u, wT hu l-fattur ta' ponderazzjoni
tat-tessut għat-tessut jew l-organu T. Il-valuri wT u wR xierqa huma speċifikati fil-Pubblikazzjoni 103 tal-Kummissjoni
Internazzjonali dwar il-Protezzjoni Radjoloġika. L-unità għad-doża effettiva hi
s-sievert; (27)
"Limitu tad-doża" tfisser il-valur
tad-doża effettiva jew id-doża ekwivalenti f’perjodu speċifikat li ma tistax
tinqabeż għal individwu. Il-limitu tad-doża japplika għas-somma tal-esponimenti
mill-prattiki kollha awtorizzati; (28)
"Restrizzjoni fuq id-doża" tfisser
restrizzjoni stabbilita bħala l-ogħla limitu prospettiv ta’ doża individwali,
użata biex tiddefinixxi firxa ta' alternattivi ikkunsidrati fil-proċess
tal-ottimizzazzjoni għal sors partikolari ta’ radjazzjoni f’sitwazzjoni ta’
esponiment ippjanat; (29)
"Doża ekwivalenti (HT)" tfisser
id-doża assorbita, f’tessut jew organu T ponderat għat-tip jew kwalità ta'
radjazzjoni R. Hija mogħtija bi: fejn – DT,R hi d-doża assorbita meħuda bħala
medja fuq it-tessut jew organu T, minħabba r-radjazzjoni R, – wR hu l-fattur ta' ponderazzjoni
tar-radjazzjoni. Fejn il-kamp tar-radjazzjoni jkun kompost minn
tipi jew enerġiji b’valuri differenti ta’ wR, id-doża totali
ekwivalenti, HT, hija mogħtija bi: Il-valuri wR xierqa
huma speċifikati fil-Pubblikazzjoni 103 tal-Kummissjoni Internazzjonali dwar
il-Protezzjoni Radjoloġika. L-unità għad-doża effettiva hi s-sievert. (30)
"Ħaddiem estern" tfisser kull ħaddiem
espost, tal-kategorija A, li mhuwiex impjegat minn impriża responsabbli
għaż-żoni sorveljati jew ikkontrollati, iżda li jwettaq attivitajiet f’dawn
iż-żoni, inklużi persuni f'taħriġ, apprendisti u studenti; (31)
"Impriża" tfisser persuna fiżika jew
ġuridika li għandha r-responsabbiltà legali li twettaq prattika jew li għandha
r-responsabbiltà legali għal sors ta’ radjazzjoni (inklużi l-każijiet fejn
is-sid jew detentur ta’ sors ta' radjazzjoni ma jwettaqx attivitajiet
relatati); (32)
"Restrizzjoni tar-riskju" tfisser
restrizzjoni stabbilita fuq ir-riskju individwali minn sors ta' radjazzjoni
(riskju fis-sens ta’ probabbiltà ta’ dannu għas-saħħa minħabba esponiment
potenzjali, li hu funzjoni tal-probabbiltà ta’ avveniment mhux intenzjonat li
jikkawża doża u l-probabbiltà tad-dannu minħabba dik id-doża); (33)
"Dawk li jagħtu kura u konfort" tfisser
individwi li konxjament u għax iridu, jirċievu esponiment għal radjazzjoni
jonizzanti meta jkunu qed jgħinu, għajr bħala parti mix-xogħol tagħhom,
fl-appoġġ u l-konfort lil individwi sottoposti għal esponiment mediku jew li
kienu sottoposti għalih ; (34)
"Livell ta’ referenza" tfisser dak
il-livell tad-doża jew riskju, f’sitwazzjoni ta’ esponiment ta’ emerġenza jew
f’sitwazzjoni ta’ esponiment eżistenti, li jekk jinqabeż ikun meqjus mhux
xieraq li jitħallew isiru esponimenti, u li inqas minnu l-ottimizzazzjoni
tal-protezzjoni għandha tkompli tiġi implimentata; (35)
"Ħaddiem espost" tfisser persuna, jew li
taħdem għal rasha jew bħala impjegat, li hija suġġetta għal esponiment fuq
xogħol imwettaq fi ħdan il-prattika regolata minn din id-Direttiva u li jkun
possibbli li tirċievi dożi li jaqbżu limitu jew ieħor tad-doża għall-esponiment
pubbliku; (36)
"Sievert (Sv)" tfisser l-isem speċjali
tal-unità ta’ doża ekwivalenti jew effettiva. Sievert wieħed hu ekwivalenti
għal joule għal kull kilogramm: 1 Sv = 1 J kg-1; (37)
"Dħul" tfisser l-attivitajiet
tar-radjunuklidi li jidħlu fil-ġisem mill-ambjent estern; (38)
"Apprendist" tfisser persuna li tirċievi
taħriġ jew tagħlim f’impriża bil-għan li teżerċita ħila speċifika. (39)
"Doża effettiva impenjata (E(t))" tfisser
is-somma tad-dożi ekwivalenti impenjati fl-organi jew tessuti HT(t) li jirriżultaw minn
dħul, kull waħda multiplikata bil-fattur xieraq ta' ponderazzjoni tat-tessut wT.
Hi ddefinita bi: Fl-ispeċifikar ta’ E(t),t tingħata skont l-għadd ta’
snin li matulhom issir l-integrazzjoni. Għall-fini ta' konformità mal-limiti
tad-doża speċifikati f’din id-Direttiva, t hi perjodu ta’ 50 sena wara d-dħul fl-adulti u
sal-età ta’ 70 sena għat-tfal. L-unità għad-doża effettiva impenjata hi
s-sievert; (40)
"Espert tal-fiżika medika" tfisser
individwu li għandu l-għarfien, it-taħriġ u l-esperjenza biex jaġixxi jew
jagħti parir dwar kwistjonijiet relatati mal-fiżika tar-radjazzjoni applikata
għall-esponiment mediku, li l-kompetenza tiegħu li jaġixxi hi rikonoxxuta
mill-awtoritajiet kompetenti; (41)
"Servizz tas-saħħa okkupazzjonali"
tfisser professjonist jew korp tas-saħħa li għandhom il-kompetenza
għas-sorveljanza medika tal-ħaddiema esposti u li l-kapaċità tagħhom f’dan
ir-rigward hi rikonoxxuta mill-awtoritajiet kompetenti; (42)
"Espert dwar il-protezzjoni mir-radjazzjoni"
tfisser individwu li għandu l-għarfien, it-taħriġ u l-esperjenza meħtieġa biex
jagħti pariri dwar il-protezzjoni mir-radjazzjoni sabiex tkun żgurata
l-protezzjoni effikaċi tal-individwi, u li l-kapaċità tiegħu li jaġixxi tkun
rikonoxxuta mill-awtoritajiet kompetenti; (43)
"Sors siġillat ta’ attività għolja"
tfisser sors siġillat li fih l-ammont ta’ materjal radjuattiv jaqbeż il-valuri
stabbiliti fl-Anness II; (44)
"Pjan ta’ reazzjoni għal emerġenza"
tfisser arranġamenti għall-ippjanar ta' reazzjoni adegwat fil-każ ta’
sitwazzjoni ta’ esponiment ta’ emerġenza relatata ma’ faċilità jew attività
speċifika abbażi tal-avvenimenti ppostulati u xenarji relatati; (45)
"Ħaddiem ta' emerġenza" tfisser kwalunkwe
persuna li għandha rwol definit bħala ħaddiem waqt emerġenza u li tista’ tkun
esposta waqt li tieħu azzjoni b’reazzjoni għall-emerġenza; (46)
"Servizz ta’ dożimetrija" tfisser korp
jew individwu li jkunu kompetenti fil-kalibrazzjoni, il-qari jew
l-interpretazzjoni ta’ tagħmir individwali tal-monitoraġġ, jew għall-kejl tar-radjuattività
fil-ġisem tal-bniedem jew f’kampjuni bijoloġiċi, jew għall-valutazzjoni
tad-dożi, li l-kapaċità tagħhom li jaġixxu f’dan ir-rigward tkun rikonoxxuta
mill-awtoritajiet kompetenti; (47)
"Sistema ta' ġestjoni tal-emerġenzi"
tfisser qafas legali jew amministrattiv li jistabbilixxi r-responsabbiltajiet
għall-preparazzjoni u r-reazzjoni għall-emerġenzi, u l-arranġamenti għat-teħid
tad-deċiżjonijiet fil-każ ta’ sitwazzjoni ta’ esponiment ta’ emerġenza; (48)
"Radjoloġija medika" tfisser radjoloġija
marbuta ma’ proċeduri radjodijanjostiċi u radjoterapewtiċi, u radjoloġija ta'
interventi jew radjoloġija oħra ta' ppjanar jew gwida li tuża radjazzjoni
jonizzanti; (49)
"Aspetti prattiċi tal-proċeduri ta' esponiment
mediku" tfisser it-twettiq fiżiku ta’ esponiment mediku u kull aspett ta'
sostenn fosthom l-immaniġġar u l-użu ta’ tagħmir radjoloġiku mediku, u
l-valutazzjoni tal-parametri tekniċi u fiżiċi, inklużi d-dożi tar-radjazzjoni,
il-kalibrazzjoni u l-manutenzjoni tat-tagħmir, il-preparazzjoni u l-għoti
tar-radjofarmaċewtiċi, u l-ipproċessar tal-immaġni kif imwettqa fost l-oħrajn,
minn radjografi u tekniċi fil-mediċina nukleari u r-radjoterapija; (50)
"Prattikant" tfisser tabib mediku,
dentist jew professjonist ieħor tas-saħħa li jkun intitolat li jieħu
r-responsabbiltà klinika għal esponiment mediku individwali skont ir-rekwiżiti
nazzjonali. (51)
"Livelli dijanjostiċi ta' referenza"
tfisser il-livelli tad-doża fir-radjodijanjostika medika jew fil-prattiki
radjoloġiċi ta' intervent, jew, fil-każ tar-radjofarmaċewtiċi, il-livelli ta’
attività, għal eżamijiet tipiċi għal gruppi ta’ pazjenti ta’ daqs standard jew
"fantażmi" standard għal tipi ta’ tagħmir iddefiniti b’mod ġenerali; (52)
"Attivazzjoni" tfisser il-proċess li
permezz tiegħu nuklide stabbli jiġi ttrasformat f’radjonuklide billi l-materjal
li jkun fih jiġi irradjat bil-partiċelli jew b’fotoni ta’ enerġija qawwija; (53)
"Sustanza radjuattiva" tfisser kwalunkwe
sustanza li jkun fiha radjunuklide wieħed jew aktar, li l-konċentrazzjoni
tal-attività tagħhom ma tistax tiġi injorata mil-lat tal-protezzjoni
mir-radjazzjoni; (54)
"Esponiment għal teħid ta' immaġni għal skop
mhux mediku" tfisser kwalunkwe esponiment intenzjonat tal-bniedem għal
finijiet ta’ teħid tal-immaġni fejn il-motivazzjoni ewlenija tal-esponiment ma
jkunx relatat mas-saħħa jew il-benesseri tal-individwu li jkun qed jiġi espost; (55)
"Notifikazzjoni" tfisser
il-preżentazzjoni ta’ dokument lill-awtorità kompetenti biex tiġi nnotifikata
l-intenzjoni li titwettaq prattika skont il-kamp ta' applikazzjoni ta’ din
id-Direttiva. (56)
"Reġistrazzjoni" tfisser permess mogħti
f’dokument mill-awtorità kompetenti, jew mogħti mil-leġiżlazzjoni nazzjonali,
biex titwettaq attività skont il-kundizzjonijiet stabbiliti fil-leġiżlazzjoni
nazzjonali; (57)
"Prodott għall-konsumatur" tfisser
apparat jew oġġett immanifatturat li fih ikunu ġew inkorporati jew prodotti
apposta radjunuklidi permezz ta' attivazzjoni, jew li jiġġenera radjazzjoni
jonizzanti, u li jista’ jinbiegħ jew ikun disponibbli għall-membri tal-pubbliku
mingħajr sorveljanza speċjali jew kontroll regolatorju wara l-bejgħ; (58)
"Aċċeleratur" tfisser apparat jew
stallazzjoni li fih il-partiċelli jiġu aċċellerati, b'mod li tiġi emessa
radjazzjoni jonizzanti b’enerġija ogħla minn (1) mega-electron volt wieħed
(MeV); (59)
"Sors siġillat mhux użat" tfisser sors
siġillat li ma jkunx għadu jintuża jew bil-ħsieb li jintuża għall-prattika li
għaliha tkun ingħatat l-awtorizzazzjoni; (60)
"Spezzjoni" tfisser investigazzjoni minn
awtorità kompetenti biex tiġi vverifikata l-konformità mad-dispożizzjonijiet
nazzjonali; (61)
"Ġeneratur tar-radjazzjoni" tfisser
apparat li kapaċi jiġġenera radjazzjoni jonizzanti, bħall-X rays, newtroni,
elettroni jew partiċelli oħra ċċarġjati, li jista’ jintuża għal skopijiet
xjentifiċi, industrijali jew mediċi; (62)
"Skart radjuattiv" tfisser materjal
radjuattiv li għalih ma jkun previst l-ebda użu ulterjuri. (63)
"Assigurazzjoni tal-kwalità" tfisser dawk
l-azzjonijiet ippjanati u sistematiċi kollha meħtieġa biex tkun ipprovduta
assigurazzjoni adegwata li struttura, sistema, komponent jew proċedura se
jaħdmu b’mod sodisfaċenti f’konformità mal-istandards miftiehma. Il-kontroll
tal-kwalità hu parti mill-assigurazzjoni tal-kwalità; (64)
"Liċenzja" tfisser permess mogħti
mill-awtorità kompetenti, wara applikazzjoni, biex titwettaq prattika suġġetta
għall-kundizzjonijiet stabbiliti f’dokument ta’ liċenzja speċifiku; (65)
"Livelli ta’ approvazzjoni" tfisser
il-valuri stabbiliti mill-awtorità kompetenti jew mil-leġiżlazzjoni nazzjonali,
u espressi f’termini ta’ konċentrazzjonijiet tal-attività, li f'dawk il-livelli
jew taħthom il-materjali li jirriżultaw minn kwalunkwe prattika suġġetta għal
notifikazzjoni jew awtorizzazzjoni jistgħu jinħelsu mir-rekwiżiti ta’ din
id-Direttiva. (66)
"Żona sorveljata" tfisser żona suġġetta
għal superviżjoni għall-fini ta' protezzjoni kontra r-radjazzjoni jonizzanti; (67)
"Żona kontrollata" tfisser żona suġġetta
għal regoli speċjali għall-fini ta' protezzjoni kontra r-radjazzjoni jonizzanti
jew biex jiġi evitat it-tixrid ta' kontaminazzjoni radjuattiva u li l-aċċess
għaliha hu kontrollat; (68)
"Esponiment aċċidentali" tfisser
esponiment ta' individwi, għajr il-ħaddiema ta' emerġenza, bħala riżultat ta’
aċċident; (69)
"Esponiment okkupazzjonali ta’ emerġenza"
tfisser esponiment okkupazzjonali li jittieħed f’sitwazzjoni ta’ esponiment ta’
emerġenza minn individwi li jkunu qed jieħdu azzjoni biex itaffu l-konsegwenzi
tal-emerġenza; (70)
"Skrinjar tas-saħħa" tfisser proċedura li
tuża stallazzjonijiet radjoloġiċi mediċi għad-dijanjosi bikrija fi gruppi
tal-popolazzjoni taħt riskju; (71)
"Żona suxxettibbli għar-radon" tfisser
żona ġeografika jew reġjun amministrattiv iddefinit abbażi ta’ stħarriġ li
jindika li l-perċentwali tal-abitazzjonijiet li jkunu mistennija jaqbżu
l-livell ta’ referenza nazzjonali jkun konsiderevolment ogħla milli f’partijiet
oħrajn tal-pajjiż; (72)
"Proċedura radjoloġika medika" tfisser
kwalunkwe proċedura li twassal għal esponiment mediku; (73)
"Parti li tippreskrivi" tfisser tabib
mediku, dentist jew professjonist ieħor tas-saħħa li hu intitolat li jirreferi
individwi għal proċeduri radjoloġiċi mediċi lil prattikant, skont ir-rekwiżiti
nazzjonali; (74)
"Dannu individwali" tfisser effetti
ħżiena klinikament osservabbli fl-individwi jew fid-dixxendenti tagħhom, li
d-dehra tagħhom tkun jew immedjata jew b'dewmien u, fil-każ tal-aħħar,
jimplikaw probabbiltà, aktar milli ċertezza, ta' tfaċċar; (75)
"Radjoloġija ta' intervent" tfisser l-użu
ta' tekniki ta' teħid tal-immaġni bl-X-ray, barra dawk li jinvolvu t-teħid ta'
immaġni ultrasoniku jew dak bir-reżonanza manjetika jew tekniki oħrajn li ma
jużawx ir-radjazzjoni jonizzanti, biex jiddaħħal jew jiġi ggwidat apparat
fil-ġisem għal finijiet dijanjostiċi jew ta' trattament; (76)
"Radjodijanjostiku" tfisser dak li huwa
marbut mal-mediċina dijanjostika nukleari in vivo, ir-radjoloġija
dijanjostika medika bl-użu tar-radjazzjoni jonizzanti, u r-radjoloġija dentali; (77)
"Radjoterapewtiku" tfisser dak li huwa
marbut mar-radjoterapija, inkluża l-mediċina nukleari għal skopijiet
terapewtiċi; (78)
"Responsabbiltà klinika" tfisser
ir-responsabbiltà ta' prattikant għal esponimenti mediċi individwali, b'mod
partikolari: ġustifikazzjoni; ottimizzazzjoni; evalwazzjoni klinika
tar-riżultat; kooperazzjoni ma' speċjalisti u persunal ieħor, kif ikun xieraq,
fir-rigward ta' aspetti prattiċi tal-proċeduri ta' esponiment mediku; il-ksib
ta' informazzjoni, jekk xieraq, dwar eżamijiet preċedenti; l-għoti ta'
informazzjoni radjoloġika medika eżistenti u/jew rekords lil prattikanti oħrajn
u/jew il-parti li tippreskrivi, kif meħtieġ; u l-għoti ta' informazzjoni dwar
ir-riskju tar-radjazzjoni jonizzanti lill-pazjenti u lil individwi oħrajn involuti,
kif xieraq; (79)
"Verifika klinika" tfisser eżami jew
analiżi sistematika tal-proċeduri radjoloġiċi mediċi li tfittex li ttejjeb
il-kwalità u l-eżitu tal-kura tal-pazjent permezz ta' analiżi strutturata, fejn
il-prattiki, il-proċeduri u r-riżultati radjoloġiċi mediċi jiġu eżaminati skont
standards miftiehma għal proċeduri radjoloġiċi mediċi korretti, bil-modifika
tal-prattiki fejn indikat u l-applikazzjoni ta' standards ġodda jekk ikun
meħtieġ; (80)
"Stallazzjoni radjoloġika medika" tfisser
faċilità li tinkludi tagħmir radjoloġiku mediku; (81)
"Esponiment mhux intenzjonat" tfisser
esponiment mediku li jkun differenti ħafna mill-esponiment mediku intenzjonat
għal skop partikolari; (82)
"Persuna rappreżentattiva" tfisser
individwu li jirċievi doża li jkun rappreżentattiv tal-individwi esposti ħafna
aktar li jinsabu fost il-popolazzjoni; (83)
"Uffiċjal għall-protezzjoni mir-radjazzjoni"
tfisser individwu teknikament kompetenti fi kwistjonijiet ta' protezzjoni
mir-radjazzjoni rilevanti għal tip partikolari ta' prattika u li jinħatar
mill-impriża biex jissorvelja l-implimentazzjoni tal-arranġamenti
għall-protezzjoni mir-radjazzjoni tal-impriża; (84)
"Miżuri ta' rimedju" tfisser it-tneħħija
ta' sors jew it-tnaqqis tal-importanza tiegħu (f'termini ta' attività jew ta'
kwantità) għall-fini li jiġu evitati jew jitnaqqsu dożi li, fl-assenza ta' tali
miżuri, jistgħu jiġu riċevuti f'sitwazzjoni eżistenti ta' esponiment; (85)
"Miżuri ta' protezzjoni" tfisser miżuri,
għajr miżuri ta' rimedju, sabiex jiġu evitati jew jitnaqqsu d-dożi li kieku
jiġu riċevuti f'sitwazzjoni ta' esponiment ta' emerġenza jew f'sitwazzjoni ta'
esponiment eżistenti. (86)
"Awtorizzazzjoni" tfisser l-ħruġ ta'
permess bil-miktub minn awtorità kompetenti biex impriza twettaq attivitajiet
speċifiċi suġġetti għall-kontroll regolatorju fl-għamla ta' reġistrazzjoni jew
liċenzja; (87)
"Sors siġillat" tfisser sors radjuattiv
li fih il-materjal radjuattiv ikun issiġillat b'mod permanenti f'kapsula jew
magħqud sewwa f'għamla solida; (88)
"Fornitur" tfisser kwalunkwe persuna
fiżika jew ġuridika li tforni jew tqiegħed għad-dispożizzjoni sors siġillat; (89)
"Kontenitur tas-sors" tfisser
il-kontenitur ta' sors siġillat, fejn dan ma jkunx parti integrali mis-sors
iżda li jkun maħsub biex jipproteġi s-sors waqt l-użu, it-trasport, il-ġestjoni
tiegħu eċċ. (90)
"Toron" tfisser l-isotopu Rn-220; (91)
"Doża residwa" tfisser id-doża li tkun
mistennija li tirriżulta mill-mogħdijiet kollha ta' esponiment wara li jkunu
ġew implimentati b'mod sħiħ il-miżuri protettivi, jew fejn tkun ittieħdet
deċiżjoni biex ma tiġi implimentata l-ebda miżura protettiva; (92)
"Doża assorbita (D)" tfisser l-enerġija
assorbita għal kull unità tal-massa fejn – hi l-enerġija medja
mogħtija mir-radjazzjoni jonizzanti lill-materja f'element ta' volum, – dm hi l-massa tal-materja f'dan l-element ta'
volum. F'din id-Direttiva, id-doża assorbita tfisser
id-doża meħuda bħala medja fuq tessut jew organu. L-unità tad-doża assorbita hi
l-gray. (93)
Gray (Gy) hi l-unità tad-doża assorbita. Gray hi
ugwali għal joule wieħed kull kilogramm: 1Gy = 1 J kg-1; (94)
"Attività (A)" tfisser l-attività, A, ta'
ammont ta' radjunuklide fi stat partikolari ta' enerġija fi żmien partikolari.
Hija l-kwozjent ta' dN b'dt, fejn dN hu l-valur
tal-istennija tan-numru ta' tranżizzjonijiet nukleari spontanji minn dak
l-istat tal-enerġija fl-intervall ta' ħin dt: l-unità tal-attività hi l-becquerel; (95)
"Becquerel (Bq)" tfisser l-isem speċjali
tal-unità tal-attività. becquerel wieħed hu ekwivalenti għal tranżizzjoni
nukleari waħda kull sekonda: 1 Bq = 1 s-1; (96)
"Doża ekwivalenti impenjata (H(t))" tfisser l-integrali
maż-żmien (t) tar-rata tad-doża ekwivalenti (f'tessut jew organu T) li se tittieħed
minn individwu bħala riżultat ta' dħul. Tasal għaliha permezz ta': għal dħul f'ħin t0
fejn hi r-rata tad-doża
ekwivalenti rilevanti (f'organu jew tessut T) fil-ħin T, t
hu l-ħin li matulu titwettaq l-integrazzjoni. Fl-ispeċifikazzjoni ta’ HT(t), t jingħata fi snin.
Meta t ma
jingħatax, jittieħdu 50 sena għall-adulti u sal-età ta' 70 sena għat-tfal.
L-unità tad-doża ekwivalenti impenjata hi s-sievert; (97)
"Esponiment normali" tfisser l-esponiment
mistenni li jseħħ fil-kundizzjonijiet operattivi normali ta' faċilità jew
attività (inklużi l-manutenzjoni, l-ispezzjoni, id-dekummissjonar), inklużi
aċċidenti żgħar li jistgħu jinżammu taħt kontroll, jiġifieri waqt it-tħaddim
normali u l-okkorrenzi operattivi antiċipati; (98)
"Doża proġettata" tfisser id-doża li tkun
mistennija li tirriżulta jekk ma tittieħed l-ebda miżura protettiva; (99)
"Kontroll tal-kwalità" tfisser is-sett
ta' operazzjonijiet (ipprogrammar, koordinazzjoni, implimentazzjoni) maħsub
sabiex tinżamm jew tittejjeb il-kwalità. Jinkludi l-monitoraġġ, l-evalwazzjoni
u l-manutenzjoni fil-livelli meħtieġa tal-karatteristiċi kollha tal-ħidma
tal-apparat li jistgħu jiġu ddefiniti, imkejla, u kkontrollati; (100)
"Strateġija ta' reazzjoni" tfisser sett
ta' miżuri protettivi differenti bħala risposta għal avvenimenti postulati jew
attwali sabiex tiġi mmaniġġjata sitwazzjoni ta' esponiment ta' emerġenza skont
l-għanijiet iddikjarati. Fi pjan ta' reazzjoni għall-emerġenzi, jiġu stabbiliti
strateġiji ta' reazzjoni għal kull avveniment jew xenarju postulat. KAPITOLU III SISTEMA TA’ PROTEZZJONI MIR-RADJAZZJONI Artikolu 5 Prinċipji ġenerali L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu
r-rekwiżiti legali u sistema adegwata ta’ kontroll regolatorju li,
għas-sitwazzjonijiet kollha ta’ esponiment, jirriflettu sistema ta’ protezzjoni
mir-radjazzjoni msejsa fuq il-prinċipji ta' ġustifikazzjoni, ottimizzazzjoni u
limitazzjoni tad-doża li ġejjin: (a)
ġustifikazzjoni: id-deċiżjonijiet li jintroduċu jew
li jbiddlu sors ta' radjazzjoni, mogħdija ta’ esponiment jew l-esponimenti
infushom għandhom ikunu ġustifikati fis-sens li tali deċiżjonijiet għandhom
jittieħdu bil-għan li jkun żgurat li l-benefiċċju għall-individwu jew
għas-soċjetà li jirriżulta minnhom jegħleb id-dannu li jistgħu jikkawżaw; (b)
ottimizzazzjoni: fis-sitwazzjonijiet kollha ta'
esponiment, il-protezzjoni mir-radjazzjoni għandha tiġi ottimizzata bl-għan li
d-daqs u l-probabbiltà tal-esponiment u l-għadd ta’ individwi esposti jinżammu fl-iktar
livelli baxxi raġonevolment possibbli, billi jitqiesu l-fatturi ekonomiċi u
soċjali, fejn l-ottimizzazzjoni tal-protezzjoni tal-individwi sottoposti għal
esponiment mediku għandha tkun proporzjonali mal-għan mediku tal-esponiment kif
deskritt fl-Artikolu 55. Dan il-prinċipju għandu jiġi applikat f’termini
tad-doża effettiva kif ukoll tad-dożi skont l-organu, bħala miżura
prekawzjonarja biex jitħalla spazju għall-inċertezzi rigward id-dannu
għas-saħħa taħt il-limiti massimi, għal effetti deterministiċi; (c)
limitazzjoni tad-doża: f’sitwazzjonijiet ta’
esponiment ippjanat, is-somma tad-dożi għal individwu mis-sorsi rregolati
kollha ta' radjazzjoni ma tistax taqbeż il-limiti tad-doża stabbiliti
għall-esponiment okkupazzjonali jew għall-esponiment tal-pubbliku. Il-limiti tad-doża ma għandhomx japplikaw għall-esponimenti mediċi. Taqsima 1 għodod għall-ottimizzazzjoni Artikolu 6 Restrizzjonijiet fuq id-doża
għall-esponiment okkupazzjonali u tal-pubbliku 1.
Għall-esponiment okkupazzjonali, ir-restrizzjoni
fuq id-doża għandha tiġi stabbilita bħala għodda operattiva
għall-ottimizzazzjoni mill-impriża taħt is-superviżjoni ġenerali
tal-awtoritajiet kompetenti. Fil-każ tal-ħaddiema esterni, ir-restrizzjoni fuq
id-doża għandha tiġi stabbilita b’kooperazzjoni bejn min iħaddem u l-impriża. 2.
Għall-esponiment tal-pubbliku, ir-restrizzjoni fuq
id-doża għandha tiġi stabbilita għad-doża individwali li l-membri tal-pubbliku
jirċievu mill-operazzjoni ppjanata ta’ sors speċifiku ta' radjazzjoni.
L-awtoritajiet kompetenti għandhom jistabbilixxu r-restrizzjoni sabiex jiżguraw
konformità mal-limitu tad-doża għas-somma tad-dożi għall-istess individwu
mill-prattiki kollha awtorizzati. 3.
Rigward l-esponiment potenzjali, l-ottimizzazzjoni
għandha tinkludi l-ġestjoni adegwata tas-sorsi u l-faċilitajiet tas-sikurezza u
sigurtà. Fejn ikun xieraq jistgħu jiġu stabbiliti restrizzjonijiet tar-riskju. 4.
Ir-restrizzjonijiet fuq id-doża għandhom jiġu
stabbiliti f’termini ta’ dożi individwali effettivi jew ekwivalenti fuq sena
jew kwalunkwe perjodu iqsar ta’ żmien adatt. 5.
Fejn jiddaħħlu restrizzjonijiet fuq id-doża biex
jiġi ristrett kwalunkwe esponiment akkumulat fuq perjodu twil, dawn għandhom
jiġu stabbiliti f’termini ta’ dożi annwali effettivi jew dożi ekwivalenti għal
organu. Artikolu 7 Restrizzjonijiet fuq id-doża għal esponiment
mediku Ir-restrizzjonijiet fuq id-doża ma għandhomx
japplikaw għall-esponiment mediku tal-pazjenti. Għal dawk li joffru kura u konfort u
għall-voluntiera li jipparteċipaw fir-riċerka medika u bijomedika (li għalihom
mhuwiex mistenni benefiċċju mediku dirett mill-esponiment), ir-restrizzjonijiet
fuq id-doża għandhom ikunu stabbiliti f’termini tad-doża individwali li
x'aktarx ma tinqabiżx għall-perjodu tal-eżami, trattament jew proġett ta’
riċerka inkwistjoni. Artikolu 8 Livelli ta’ referenza 1.
Għandhom jiġu stabbiliti livelli ta’ referenza
għas-sitwazzjonijiet ta’ esponiment ta’ emerġenza u dak eżistenti bħala livell
tad-doża effettiva jew doża tal-organu li meta tinqabeż jitqies inadatt li jiġu
permessi esponimenti f’sitwazzjonijiet ta’ esponiment ta’ emerġenza jew
eżistenti. 2.
Għandhom jiġu ppjanati u implimentati strateġiji
protettivi ottimizzati bil-għan li jitnaqqsu d-dożi individwali taħt il-livelli
ta’ referenza. Il-valuri magħżulin għal-livelli ta’ referenza għandhom
jiddependu fuq it-tip ta’ sitwazzjoni ta’ esponiment. 3.
L-ottimizzazzjoni tal-protezzjoni għandha tagħti
prijorità lill-esponimenti li jaqbżu l-livell ta’ referenza. L-għażliet
tal-livelli ta’ referenza għandhom jikkunsidraw kemm il-ħtiġiet ta’ protezzjoni
radjoloġika kif ukoll il-kriterji soċjali. 4.
L-għażla tal-livelli ta’ referenza għad-doża
effettiva għandha tqis it-tliet faxex ta’ livelli ta’ referenza stabbiliti
fil-punt 1 tal-Anness I. Taqsima 2 Limitazzjoni tad-doża Artikolu 9 Limitu tal-età għall-ħaddiema esposti Skont l-Artikolu 12(2), persuni taħt l-età
ta’ 18-il sena ma jistgħu jiġu assenjati għall-ebda xogħol li jwassal sabiex
huma jkunu ħaddiema esposti. Artikolu 10 Limiti tad-doża għall-esponiment fuq
il-post tax-xogħol 1.
Il-limitu fuq id-doża effettiva għall-esponiment
fuq il-post tax-xogħol għandu jkun ta’ 20 mSv fi kwalunkwe sena
partikolari. Madankollu, f’ċirkustanzi speċjali jew għal ċerti sitwazzjonijiet
ta’ esponiment speċifikati fil-leġiżlazzjoni nazzjonali, tista’ tkun
awtorizzata doża effettiva ogħla sa 50 mSv fis-sena, bil-kundizzjoni li
d-doża medja fuq kwalunkwe ħames snin konsekuttivi ma taqbiżx l-20 mSv
għal kull sena. Għall-ħaddiema ta' emerġenza tista’ tkun
awtorizzata doża effettiva ogħla, skont l-Artikolu 52. 2.
Minbarra l-limiti tad-doża effettiva stabbiliti fil-paragrafu 1,
għandhom japplikaw il-limiti li ġejjin fuq id-doża ekwivalenti: (a)
il-limitu fuq id-doża ekwivalenti għal-lenti
tal-għajn għandu jkun ta’ 20 mSv f’sena jew, fejn applikabbli, l-istess
valur hekk kif speċifikat għal-limitu fuq id-doża effettiva; (b)
il-limitu fuq id-doża ekwivalenti għall-ġilda
għandu jkun ta’ 500 mSv f’sena; dan il-limitu għandu japplika għad-doża
medja fuq żona ta’ 1 cm², irrispettivament miż-żona esposta; (c)
il-limitu fuq id-doża ekwivalenti għall-idejn,
il-parti tad-driegħ mill-minkeb sat-truf tas-swaba’, is-saqajn u l-għekiesi
tas-saqajn għandu jkun ta’ 500 mSv f’sena. Artikolu 11 Protezzjoni tan-nisa tqal 1.
Hekk kif mara tqila tinforma lill-impriża dwar
il-kundizzjoni tagħha, skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali jew il-prattika
nazzjonali, il-protezzjoni tat-tarbija mhux imwielda għandha tkun komparabbli
għal dik mogħtija lill-membri tal-pubbliku. Il-kundizzjonijiet tax-xogħol
għall-mara tqila għandhom ikunu tali li d-doża ekwivalenti għat-tarbija mhux
imwielda tkun baxxa sal-inqas livell raġonevolment possibbli u li x'aktarx ma
taqbiżx il-1 mSv, tal-inqas tul il-kumplament tat-tqala. 2.
Hekk kif mara li tkun qiegħda tredda’ tinforma
lill-impriża dwar il-kundizzjoni tagħha, hija ma għandhiex tkun impjegata
f’xogħol li jinvolvi riskju sinifikanti ta' teħid tar-radjunuklidi. Artikolu 12 Limiti tad-doża għall-apprendisti u
l-istudenti 1.
Il-limiti tad-doża għall-apprendisti ta’ 18-il sena
jew aktar u għall-istudenti ta' 18-il sena jew aktar li, waqt l-istudji
tagħhom, ikunu obbligati li jaħdmu b’sorsi tar-radjazzjoni, għandhom ikunu
l-istess bħal-limiti tad-doża għall-esponiment fuq il-post tax-xogħol stipulati
fl-Artikolu 10. 2.
Il-limitu fuq id-doża effettiva għall-apprendisti
ta' bejn 16 u 18-il sena u għall-istudenti ta' bejn 16 u 18-il sena li, waqt
l-istudji tagħhom, ikunu obbligati li jaħdmu b’sorsi tar-radjazzjoni, għandu
jkun ta’ 6 mSv fis-sena. Minbarra l-limiti tad-doża effettiva stabbiliti
fl-ewwel subparagrafu, għandhom japplikaw il-limiti li ġejjin fuq id-doża
ekwivalenti: (a)
il-limitu fuq id-doża ekwivalenti għal-lenti
tal-għajn għandu jkun ta’ 20 mSv f’sena; (b)
il-limitu fuq id-doża ekwivalenti għall-ġilda
għandu jkun ta’ 150 mSv f’sena, meħud bħala medja fuq kwalunkwe erja ta’ 1 cm²,
irrispettivament miż-żona esposta; (c)
il-limitu fuq id-doża ekwivalenti għall-idejn,
il-parti tad-driegħ mill-minkeb sal-ponot tas-swaba’, is-saqajn u l-għekiesi
tas-saqajn għandu jkun ta’ 150 mSv f’sena. 3.
Il-limiti tad-doża għall-apprendisti u l-istudenti
li mhumiex suġġetti għall-paragrafi 1 u 2 għandhom ikunu l-istess bħal-limiti
tad-doża għall-membri tal-pubbliku kif speċifikat fl-Artikolu 13. Artikolu 13 Limiti tad-doża għall-esponiment
tal-pubbliku 1.
Il-limitu fuq id-doża effettiva għall-esponiment
tal-pubbliku għandu jkun ta’ 1 mSv f’sena. 2.
Minbarra l-limitu tad-doża msemmi fil-paragrafu 1,
għandhom japplikaw il-limiti li ġejjin fuq id-doża ekwivalenti: (a)
il-limitu fuq id-doża ekwivalenti għal-lenti
tal-għajn għandu jkun ta’ 15 mSv f’sena; (b)
il-limitu fuq id-doża ekwivalenti għall-ġilda
għandu jkun ta’ 50 mSv f’sena, meħud bħala medja fuq kwalunkwe erja ta’ 1 cm²,
irrispettivament miż-żona esposta. Artikolu 14 Stima tad-doża effettiva u tad-doża
ekwivalenti Għall-istima tad-doża effettiva u tad-doża
ekwivalenti, għandhom jintużaw il-valuri u r-relazzjonijiet li ġejjin: (a)
għar-radjazzjoni esterna, għandhom jintużaw
il-valuri u r-relazzjonijiet stabbiliti fil-Pubblikazzjoni 103 tal-Kummissjoni
Internazzjonali dwar il-Protezzjoni Radjoloġika biex jiġu stmati d-doża
effettiva u d-doża ekwivalenti; (b)
għall-esponiment fuq ġewwa minn radjunuklide jew
minn taħlita ta’ radjunuklidi, għandhom jintużaw il-valuri u r-relazzjonijiet
stabbiliti fil-Pubblikazzjoni 103 tal-Kummissjoni Internazzjonali dwar
il-Protezzjoni Radjoloġika u l-koeffiċjenti għad-doża tal-inġestjoni u d-dħul
man-nifs stabbiliti fil-Pubblikazzjoni 72 tal-Kummissjoni Internazzjonali dwar
il-Protezzjoni Radjoloġika biex ikunu stmati d-dożi effettivi impenjati. KAPITOLU IV REKWIŻITI GĦALL-EDUKAZZJONI, IT-TAĦRIĠ U
L-INFORMAZZJONI DWAR IL-PROTEZZJONI MIR-RADJAZZJONI Artikolu 15 Responsabbiltajiet ġenerali
għall-edukazzjoni, it-taħriġ u l-għoti tal-informazzjoni 1.
L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu qafas
leġiżlattiv u amministrattiv adegwat sabiex jiġu pprovduti edukazzjoni, taħriġ
u informazzjoni xierqa dwar il-protezzjoni mir-radjazzjoni lill-individwi
kollha li l-kompiti tagħhom jeħtieġu kompetenzi speċifiċi fil-protezzjoni
mir-radjazzjoni. It-taħriġ, it-taħriġ mill-ġdid u l-informazzjoni
lill-individwi rilevanti għandhom ikunu ripetuti f’intervalli xierqa u jiġu
dokumentati. 2.
L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu edukazzjoni,
taħriġ u taħriġ mill-ġdid biex jippermettu r-rikonoxximent tal-esperti dwar
il-protezzjoni mir-radjazzjoni, l-esperti dwar il-fiżika medika, is-servizzi
tas-saħħa fuq il-post tax-xogħol, u s-servizzi tad-dożimetrija. Artikolu 16 Taħriġ tal-ħaddiema, l-apprendisti u
l-istudenti esposti u l-informazzjoni mogħtija lilhom 1.
L-Istati Membri għandhom jesiġu li l-impriża jew
min iħaddem jinfurmaw lill-ħaddiema, l-apprendisti u l-istudenti esposti li
jkunu suġġetti għal esponiment fuq il-post tax-xogħol dwar: (a)
ir-riskji għas-saħħa involuti f’xogħolhom; (b)
il-proċeduri u l-prekawzjonijiet ġenerali
għall-protezzjoni mir-radjazzjoni li għandhom jittieħdu, b’mod partikolari dawk
marbuta mal-kundizzjonijiet operattivi u tax-xogħol kemm tal-prattika
inġenerali u kull tip ta’ post tax-xogħol jew xogħol fejn jistgħu jkunu
assenjati; (c)
il-pjani u l-proċeduri ta’ reazzjoni
għall-emerġenzi; (d)
l-importanza tal-konformità mar-rekwiżiti tekniċi,
mediċi u amministrattivi; 2.
L-Istati Membri għandhom jesiġu li l-impriża jew
min iħaddem jinfurmaw lin-nisa dwar l-importanza li jagħmlu dikjarazzjoni
bikrija tat-tqala minħabba r-riskji tal-esponiment għat-tarbija mhux imwielda u
r-riskju ta' kontaminazzjoni ta' tarbija li tkun qiegħda tiġi mredda' wara
t-teħid ta' radjunuklidi. 3.
L-Istati Membri għandhom jesiġu li l-impriża jew
min iħaddem jipprovdi programmi xierqa ta’ taħriġ u informazzjoni dwar
il-protezzjoni mir-radjazzjoni għall-persunal tiegħu. 4.
Minbarra l-informazzjoni u t-taħriġ fil-qasam tal-protezzjoni
mir-radjazzjoni kif previst fil-paragrafi 1, 2 u 3, impriża responsabbli għal
sorsi siġillati ta’ attività għolja għandha tiżgura li tali taħriġ jinkludi
rekwiżiti speċifiċi għall-ġestjoni sikura u s-sigurtà tas-sorsi siġillati ta’
attività għolja sabiex il-ħaddiema rilevanti jkunu ppreparati b’mod adegwat
għal kull avveniment li jaffettwa s-sikurezza tagħhom jew il-protezzjoni
mir-radjazzjoni ta’ individwi oħra. L-informazzjoni u t-taħriġ għandhom jagħmlu
enfasi partikolari fuq ir-rekwiżiti meħtieġa tas-sikurezza u għandhom jinkludu
informazzjoni speċifika dwar il-konsegwenzi possibbli tat-telf tal-kontroll
adegwat fuq is-sorsi siġillati ta’ attività għolja. Artikolu 17 Informazzjoni u taħriġ lill-ħaddiema li
jistgħu jkunu esposti għal sorsi orfni L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-maniġment u
l-ħaddiema fl-istallazzjonijiet fejn x'aktarx jinsabu jew jiġu pproċessati
sorsi orfni, b’mod partikolari f'siti kbar fejn jintrema r-ruttam tal-metall u
f’impjanti ewlenin tar-riċiklaġġ tar-ruttam tal-metall u f’punti ta' tranżitu
nodali sinifikanti: (a)
jiġu infurmati bil-possibbiltà li huma jistgħu
jkunu kkonfrontati b’sors; (b)
jingħataw pariri u taħriġ fir-rilevament viżwali
tas-sorsi u l-kontenituri tagħhom; (c)
jiġu infurmati bil-fatti bażiċi dwar ir-radjazzjoni
jonizzanti u l-effetti tagħha; (d)
jiġu infurmati dwar is-sistemi ta' rilevament; (e)
jiġu infurmati dwar l-azzjoni li għandha tittieħed
fuq il-post fil-każ ta' rilevament jew is-suspett ta' rilevament ta’ sors u
jiġu mħarrġa fiha. Artikolu 18 Informazzjoni u taħriġ għall-ħaddiema ta'
emerġenza 1.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-ħaddiema ta'
emerġenza, u kwalunkwe persuna oħra li tista’ tkun involuta fl-organizzazzjoni
ta' għajnuna ta' emerġenza fil-każ ta’ emerġenza, jingħataw informazzjoni
adegwata u aġġornata b’mod regolari dwar ir-riskji għas-saħħa li jistgħu
jinvolvu l-interventi tagħhom jew dwar il-miżuri ta' prekawzjoni li għandhom
jittieħdu f’avveniment bħal dan. Din l-informazzjoni għandha tikkunsidra
l-firxa tal-emerġenzi potenzjali. 2.
Hekk kif isseħħ emerġenza, l-informazzjoni msemmija
fil-paragrafu 1 għandha tiġi supplimentata kif meħtieġ, billi jitqiesu
ċ-ċirkostanzi speċifiċi. 3.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-ħaddiema ta'
emerġenza jirċievu taħriġ regolari kif previst fis-sistema ta' ġestjoni
tal-emerġenzi stabbilita fl-Artikolu 97. Fejn ikun xieraq, dan it-taħriġ
għandu jinkludi eżerċizzji prattiċi. 4.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, minbarra
t-taħriġ ta' reazzjoni għall-emerġenzi msemmi fil-paragrafu 3 ta’ dan
l-Artikolu, l-organizzazzjoni responsabbli għall-protezzjoni tal-ħaddiema ta'
emerġenza kif imsemmija fl-Artikolu 30(1)(b) tipprovdi lil dawn
il-ħaddiema b’taħriġ u informazzjoni adegwati dwar il-protezzjoni
mir-radjazzjoni. Artikolu 19 Edukazzjoni, informazzjoni u taħriġ
fil-qasam tal-esponiment mediku 1.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-prattikanti
u l-individwi involuti fl-aspetti prattiċi tal-proċeduri ta’ esponiment mediku
jkollhom edukazzjoni, informazzjoni u taħriġ teoriku u prattiku adegwati
għall-fini tal-prattiki radjoloġiċi mediċi, kif ukoll il-kompetenza relevanti
fil-protezzjoni mir-radjazzjoni. Għal dan il-għan l-Istati Membri għandhom jiżguraw
li jkun stabbilit kurrikulu xieraq u għandhom jirrikonoxxu d-diplomi,
iċ-ċertifikati jew il-kwalifiki formali korrispondenti. 2.
L-individwi li jkunu qegħdin jagħmlu programmi
rilevanti ta' taħriġ jistgħu jipparteċipaw f’aspetti prattiċi tal-proċeduri ta’
esponiment mediku kif stabbilit fl-Artikolu 56(4). 3.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li jingħataw
edukazzjoni u taħriġ kontinwi wara l-kwalifika u, fil-każ speċjali tal-użu
kliniku ta’ tekniki ġodda, li jingħata taħriġ dwar dawn it-tekniki u
r-rekwiżiti rilevanti dwar il-protezzjoni mir-radjazzjoni. 4.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li jkun hemm
fis-seħħ mekkaniżmi għad-disseminazzjoni f’waqtha ta' informazzjoni rilevanti
għall-protezzjoni mir-radjazzjoni għall-esponiment mediku fir-rigward ta'
tagħlimiet miksuba minn avvenimenti sinifikanti. 5.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw l-introduzzjoni
ta’ kors dwar il-protezzjoni mir-radjazzjoni fil-kurrikulu bażiku tal-iskejjel
mediċi u dentali. KAPITOLU V ĠUSTIFIKAZZJONI U KONTROLL REGOLATORJU
TAL-PRATTIKI Artikolu 20 Ġustifikazzjoni tal-prattiki 1.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li t-tipi l-ġodda
ta' prattiki li jirriżultaw f’esponiment għar-radjazzjoni jonizzanti jiġu
ġustifikati qabel ma jkunu approvati. 2.
L-Istati Membri għandhom jelenkaw it-tipi ta'
prattiki approvati fil-leġiżlazzjoni jew f’atti amministrattivi. 3.
It-tipi ta’ prattiki eżistenti għandhom jiġu
vvalutati fir-rigward tal-ġustifikazzjoni tagħhom kull meta tinkiseb evidenza
ġdida u importanti dwar l-effikaċja jew il-konsegwenzi potenzjali tagħhom. Artikolu 21 Ġustifikazzjoni tal-prattiki b’apparat jew
prodotti li jarmu radjazzjoni jonizzanti 1.
L-Istati Membri għandhom jesiġu li kull impriża li
jkollha l-ħsieb li timmanifattura jew timporta jew tesporta tip ġdid ta’
apparat jew prodott li jarmi r-radjazzjoni jonizzanti, tipprovdi
lill-awtoritajiet kompetenti l-informazzjoni rilevanti kif stabbilit
fl-Anness III, Taqsima A, sabiex l-awtoritajiet, abbażi
tal-valutazzjoni tal-informazzjoni stabbilita fl-Anness III,
Taqsima B, ikunu jistgħu jiddeċiedu jekk l-użu intenzjonat tal-apparat jew
prodott jistax jiġi ġustifikat. 2.
L-awtorità kompetenti għandha taqsam
l-informazzjoni li tirċievi skont il-paragrafu 1 mal-awtoritajiet
kompetenti tal-Istati Membri l-oħra biex tippermettilhom li jieħdu d-deċiżjoni
tagħhom dwar il-ġustifikazzjoni tal-użu intenzjonat tal-apparat jew prodott. 3.
L-impriża għandha tiġi infurmata bid-deċiżjonijiet
tal-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri fi żmien perjodu ta’ sitt xhur. Artikolu 22 Projbizzjoni ta’ prattiki L-Istati Membri għandhom jipprojbixxu ż-żieda
intenzjonata ta’ sustanzi radjuattivi fil-produzzjoni ta’ oġġetti tal-ikel,
ġugarelli, ornamenti persunali u kosmetiċi, u għandhom jipprojbixxu
l-importazzjoni jew l-esportazzjoni ta’ prodotti bħal dawn. Mingħajr ħsara
għad-Direttiva 1999/2/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill[21]
, prattiki li jinvolvu l-attivazzjoni ta’ materjal li jirriżulta f’żieda
fl-attività fil-prodotti assoċjati għandhom jitqiesu bħala mhux ġustifikati. Artikolu 23 Prattiki li jinvolvu l-esponiment
intenzjonali tal-bniedem għal finijiet mhux mediċi 1.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw
l-identifikazzjoni, permezz ta' stħarriġ jew bi kwalunkwe mezz ieħor xieraq,
tal-prattiki li jinvolvu esponiment għal teħid tal-immaġni għal skop mhux
mediku, kif stabbilit fl-Anness IV. 2.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li tingħata
attenzjoni speċjali lill-ġustifikazzjoni ta' prattiki li jinvolvu esponiment
għal teħid tal-immaġni għal skop mhux mediku, b'mod partikolari: (a)
it-tipi kollha ta' prattiki li jinvolvu esponiment
għal teħid tal-immaġni għal skop mhux mediku, kif elenkati fl-Anness IV,
għandhom ikunu ġustifikati bil-quddiem qabel ikunu aċċettati b'mod ġenerali; (b)
kull applikazzjoni partikolari ta' tip ta' prattika
aċċettata b'mod ġenerali għandha tkun ġustifikata bil-quddiem; (c)
il-proċeduri individwali kollha ta' esponiment għal
teħid tal-immaġni għal skop mhux mediku kif elenkati fl-Anness IV, Taqsima A
li jiġu implimentati minn persunal mediku li juża tagħmir radjoloġiku mediku
għandhom ikunu ġustifikati bil-quddiem billi jitqiesu l-għanijiet speċifiċi
tal-proċedura u tal-karatterisitiċi tal-individwu involut; (d)
il-ġustifikazzjoni ġenerali u partikolari
tal-prattiki li jinvolvu esponiment għat-teħid tal-immaġni għal skop mhux
mediku, kif speċifikat fil-punti (a) u (b), għandha tkun suġġetta għal
reviżjoni perjodika mill-awtorità kompetenti. 3.
Meta Stat Membru jkun iddeċieda li prattika
partikolari li tinvolvi esponiment għal teħid tal-immaġni għal skop mhux mediku
tkun ġustifikata, huwa għandu jiżgura li: (a)
kull prattika tkun suġġetta għal awtorizzazzjoni; (b)
ir-rekwiżiti għall-prattika, inklużi l-kriterji
għall-implimentazzjoni individwali, ikunu stabbiliti mill-awtorità kompetenti,
f'kooperazzjoni ma' aġenziji u korpi oħra rilevanti, kif xieraq; (c)
ikunu stabbiliti restrizzjonijiet fuq id-doża għal
kull prattika. Dawn ikunu sew taħt il-limitu tad-doża għall-membri
tal-pubbliku, inkluż, fejn prattikabbli, għall-proċeduri implimentati minn
persunal mediku li juża tagħmir mediku kif stabbilit fl-Anness IV,
Taqsima A; għal prattiki oħrajn stipulati fl-Anness IV, Taqsima B,
ir-restrizzjoni fuq id-doża għandha tissodisfa ir-rekwiżiti tal-Artikolu 6(2); (d)
ir-rekwiżiti rilevanti stabbiliti fil-Kapitolu VII,
inklużi dawk għat-tagħmir, l-ottimizzazzjoni, ir-responsabbiltajiet u
l-protezzjoni speċjali waqt it-tqala, jiġu ssodisfati għall-proċeduri
implimentati mill-persunal mediku li juża t-tagħmir radjoloġiku mediku; (e)
jitfittex il-kunsens infurmat tal-individwu li jkun
ser jiġi espost, bi spazju għall-każijiet fejn il-korpi għall-infurzar tal-liġi
jistgħu jipproċedu mingħajr il-kunsens skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali; (f)
fejn l-esponiment jitwettaq bħala rutina
għall-finijiet ta' sikurezza, l-individwi skrinjati jingħataw l-għażla ta'
teknika alternattiva li ma tinvolvix esponiment għar-radjazzjoni jonizzanti. Artikolu 24 Identifikazzjoni ta' prattiki li jinvolvu
materjal radjuattiv naturali L-Istati Membri għandhom jiżguraw
l-identifikazzjoni ta' prattiki li jinvolvu materjal radjuattiv naturali u li
jwasslu għal esponiment tal-ħaddiema jew ta' membri tal-pubbliku li ma jistax
jiġi injorat mil–lat tal-protezzjoni mir-radjazzjoni. Tali identifikazzjoni
għandha titwettaq permezz ta' stħarriġ jew b'mezzi oħra xierqa filwaqt li
jitqiesu s-setturi industrijali elenkati fl-Anness V. Artikolu 25 Notifikazzjoni 1.
L-Istati Membri għandhom jesiġu li l-prattiki
kollha, inklużi prattiki identifikati skont l-Artikolu 24, jiġu
notifikati, għajr il-prattiki ġustifikati li jinvolvu dan li ġej: (a)
materjali li jinkludu sustanzi radjuattivi fejn
il-kwantitajiet tal-attività involuta ma jaqbżux, fit-total, il-valuri ta'
eżenzjoni stabbiliti fl-Anness VI jew valuri ogħla li, għal
applikazzjonijiet speċifiċi, jiġu awtorizzati mill-awtoritajiet kompetenti u
jissodisfaw l-eżenzjoni ġenerali u l-kriterji tal-approvazzjoni stabbiliti
fl-Anness VI; jew (b)
materjali li jinkludu sustanzi radjuattivi,
bil-kundizzjoni li l-konċentrazzjonijiet tal-attività għal kull unità tal-massa
ma jaqbżux il-valuri ta' eżenzjoni stabbiliti fit-Tabella A tal-Anness VI,
jew valuri ogħla li, għal applikazzjonijiet speċifiċi, jiġu awtorizzati
mill-awtoritajiet kompetenti u jissodisfaw l-eżenzjoni ġenerali u l-kriterji
tal-approvazzjoni stabbiliti fl-Anness VI; jew (c)
kull tubu vakwu maħsub sabiex jintwerew immaġni
viżivi, jew apparat elettriku ieħor b'differenza potenzjali li ma taqbżix 30 kV,
jew kull apparat jew prodott ieħor li jkun ta' tip approvat mill-awtoritajiet
kompetenti tal-Istat Membru, bil-kundizzjoni li: (i) ma jikkawżax, f’kundizzjonijiet normali
tat-tħaddim, rata ta' doża li taqbeż 1 µSv×h–1 f'distanza ta' 0.1 m
minn kull wiċċ aċċessibbli tal-apparat; u (ii) jekk jinkludi sustanzi radjuattivi, dawn
is-sustanzi jkunu magħluqa f'kapsula jew imwaħħla ma' appoġġ solidu; u (iii) l-awtoritajiet kompetenti jkunu speċifikaw
il-kundizzjonijiet għar-rimi. 2.
L-Istati Membri jistgħu jeżentaw aktar tipi ta'
prattiki mill-ħtieġa ta' notifika suġġett għal konformità mal-kriterji ġenerali
għal eżenzjoni stabbiliti fil-punt 3 tal-Anness VI, jew f'każijiet fejn
valutazzjoni tal-ottimizzazzjoni tal-protezzjoni turi li l-eżenzjoni hi l-aħjar
għażla. 3.
Il-prattiki li jinvolvu materjal radjuattiv
naturali, identifikati skont l-Artikolu 24, u li jipproduċu jew jipproċessaw
residwi li huma magħrufin li jiġu riċiklati f'materjali tal-bini identifikati
huma suġġetti għal notifikazzjoni jekk l-indiċi ta' konċentrazzjoni
tal-attività kif iddefinit fl-Anness VII fil-materjali tal-bini li
jirriżultaw x'aktarx jaqbeż il-1. L-impriża f'dan il-każ għandha wkoll tinforma
lill-utent tar-residwu dwar il-konċentrazzjoni tal-attività tar-residwu. 4.
Fis-sitwazzjonijiet identifikati mill-Istati Membri
fejn ikun hemm tħassib li prattika identifikata skont l-Artikolu 24 tista'
twassal għall-preżenza ta' radjonuklidi naturali fl-ilma li jistgħu jaffettwaw
il-kwalità tal-provvisti tal-ilma għax-xorb jew jaffettwaw kwalunkwe mogħdija
oħra ta' esponiment, b'mod li jkunu ta' tħassib mil-lat ta' protezzjoni
mir-radjazzjoni, l-awtorità kompetenti tista' tesiġi li l-prattika tkun
suġġetta għal notifikazzjoni irrispettivament mill-paragrafu 1(b) ta' dan
l-Artikolu. 5.
Għat-tipi ta' prattiki suġġetti għal
notifikazzjoni, l-Istati Membri għandhom jispeċifikaw l-informazzjoni li
għandha tingħata mill-impriża sabiex l-awtorità kompetenti tkun tista’
tistabbilixxi l-mezzi xierqa ta' kontroll regolatorju. 6.
Għall-fini ta' eżenzjoni skont il-paragrafu 1(c),
l-Istati Membri għandhom jagħmlu skambju ta' informazzjoni dwar
l-approvazzjonijiet tat-tip li jkunu ngħataw u dwar id-dokumentazzjoni u
l-valutazzjoni sottostanti. L-awtoritajiet kompetenti għandhom jikkunsidraw din
l-informazzjoni riċevuta, kif ukoll l-istandards Ewropej u internazzjonali
applikabbli, meta jieħdu d-deċiżjonijiet tagħhom rigward l-eżenzjoni tal-prattiki
korrispondenti. Artikolu 26 Kontroll regolatorju 1.
L-Istati Membri għandhom jesiġu li kull prattika
notifikata tkun suġġetta għal kontroll regolatorju b'mod proporzjonali
mal-kobor u l-probabbiltà tal-esponiment li jirriżultaw mill-prattika, u proporzjonali
mal-impatt li l-kontroll regolatorju jista' jkollu fuq it-tnaqqis ta' dawn
l-esponiment jew fit-titjib tas-sikurezza tal-istallazzjonijiet. 2.
Il-prattiki nnotifikati jistgħu jkunu eżentati
mill-awtorizzazzjoni. 3.
Fil-każ ta' ammonti moderati ta' materjal kif
speċifikat mill-Istati Membri, il-valuri tal-konċentrazzjoni tal-attività
stabbiliti fl-Anness VI, Tabella B, kolonna 2, jistgħu jintużaw għall-fini
tal-eżenzjoni. 4.
Il-prattiki notifikati li ma jkunux eżentati
għandhom ikunu suġġetti għal awtorizzazzjoni permezz ta' reġistrazzjoni jew
għoti ta' liċenzja. Artikolu 27 Awtorizzazzjoni 1.
F’każijiet fejn riskju limitat ta' esponiment ma
jeħtieġx l-eżami tal-każijiet individwali u l-prattika titwettaq skont
il-kundizzjonijiet stabbiliti fil-leġiżlazzjoni nazzjonali, l-awtoritajiet
kompetenti jistgħu jillimitaw il-kontroll regolatorju għar-reġistrazzjoni
tal-prattika u l-frekwenza xierqa għall-ispezzjonijiet. 2.
L-Istati Membri għandhom jesiġu l-għoti ta'
liċenzja għall-prattiki li ġejjin: (a)
it-tħaddim u l-għeluq ta' kwalunkwe faċilità
taċ-ċiklu tal-fjuwil nukleari u l-isfruttar u l-għeluq tat-tħaffir
għall-uranju; (b)
iż-żieda intenzjonali ta' sustanzi radjuattivi
fil-produzzjoni u l-manifattura ta' prodotti għall-konsumatur jew prodotti
oħra, inklużi prodotti mediċi, u l-importazzjoni jew l-esportazzjoni ta' tali
prodotti; (c)
il-manifattura, l-użu jew it-teħid tal-pussess ta'
sors siġillat ta' attività għolja; (d)
it-tħaddim u l-għeluq ta' kwalunkwe faċilità
għall-ipproċessar, il-ħażna jew ir-rimi ta' skart radjuattiv; (e)
prattiki li fihom il-ħaddiema x'aktarx jirċievu
doża effettiva annwali ta' aktar minn 6 mSv f'operazzjoni normali u
f’kundizzjonijiet tax-xogħol normali; (f)
prattiki li jarmu ammonti sinifikanti ta' effluwent
li jinġarr fl-arja jew likwidu fl-ambjent. 3.
L-Istati Membri għandhom jesiġu jew
ir-reġistrazzjoni jew l-għoti ta' liċenzja għall-prattiki li ġejjin: (a)
l-għoti intenzjonali ta' sustanzi radjuattivi lil
persuni u, safejn hi kkonċernata l-protezzjoni tal-bniedem mir-radjazzjoni,
lill-annimali għall-fini ta' dijanjosi, trattament jew riċerka mediċi jew
veterinarji; (b)
l-użu ta' ġeneraturi tar-radjazzjoni jew ta' sorsi
radjuattivi għar-radjografija industrijali, l-ipproċessar ta' prodotti jew
riċerka, u l-użu tal-aċċeleraturi, għajr mikroskopji tal-elettroni; (c)
l-użu ta' ġeneraturi tar-radjazzjoni jew ta' sorsi
radjuattivi għal esponimenti mediċi; (d)
il-manifattura u t-tħaddim ta' tagħmir elettroniku
li jarmi radjazzjoni jonizzanti u li jopera b'differenza potenzjali ta' aktar
minn 30 kV, kif ukoll l-importazzjoni jew l-esportazzjoni ta' tagħmir bħal
dan; (e)
prattiki li fihom il-ħaddiema jistgħu jirċievu doża
effettiva annwali ta' aktar minn 1 mSv f'operazzjoni normali jew
f’kundizzjonijiet tax-xogħol normali; (f)
industriji li jinvolvu materjal radjuattiv naturali
identifikat mill-Istati Membri kif mitlub fl-Artikolu 24, u li jista’
iwassal għal doża effettiva għal membru tal-pubbliku daqs jew aktar minn 0.3 mSv
fis-sena. 4.
L-Istati Membri jistgħu jesiġu r-reġistrazzjoni jew
l-għoti ta' liċenzja għal tipi ta' prattiki barra dawk elenkati fil-paragrafi 2
u 3. Artikolu 28 Proċedura tal-awtorizzazzjoni 1.
Għall-finijiet ta' awtorizzazzjoni, l-Istati Membri
jistgħu jitolbu l-għoti ta' informazzjoni b'mod proporzjonali man-natura
tal-prattika u r-riskji involuti. 2.
L-informazzjoni meħtieġa għall-fini tal-għoti ta'
liċenzja għandha tal-inqas tkopri dan li ġej: (a)
ir-responsabbiltajiet u l-arranġamenti
organizzattivi għall-protezzjoni u s-sikurezza; (b)
il-kompetenzi tal-persunal, inklużi l-informazzjoni
u t-taħriġ; (c)
il-fatturi tad-disinn tal-istallazzjoni u s-sorsi
ta' radjazzjoni; (d)
l-esponimenti fuq il-post tax-xogħol u dawk
pubbliċi previsti f'ħidma normali; (e)
valutazzjoni tas-sikurezza tal-attivitajiet u
tal-installazzjoni sabiex: (i) ikunu identifikati modi li bihom jistgħu
jseħħu esponimenti potenzjali jew esponimenti mediċi aċċidentali u mhux
intenzjonati; (ii) jiġu stmati, safejn prattikabbli,
il-probabbiltajiet u d-daqs tal-esponimenti potenzjali; (iii) jiġu valutati l-kwalità u l-firxa
tad-dispożizzjonijiet għall-protezzjoni u s-sikurezza, inklużi fatturi
tal-inġinerija kif ukoll il-proċeduri amministrattivi; (iv) jiġu ddefiniti l-limiti operattivi u
l-kundizzjonijiet tat-tħaddim; (f)
il-proċeduri ta' emerġenza u l-kollegamenti ta'
komunikazzjoni; (g)
il-manutenzjoni, l-ittestjar, l-ispezzjoni u
x-xogħlijiet meħtieġa sabiex ikun żgurat li s-sors tar-radjazzjoni u
l-istallazzjoni jkomplu jissodisfaw ir-rekwiżiti tad-disinn, il-limiti
operattivi u l-kundizzjonijiet tat-tħaddim matul il-perjodu tal-użu tagħhom; (h)
il-ġestjoni tal-iskart radjuattiv u l-aranġamenti
għar-rimi ta' dan l-iskart skont ir-rekwiżiti regolatorji applikabbli; (i)
il-ġestjoni ta' sorsi siġillati mhux użati; (j)
l-assigurazzjoni tal-kwalità. 3.
Il-liċenzja għandha tinkludi kundizzjonijiet
speċifiċi sabiex ikun żgurat li l-elementi tal-liċenzja jkunu jistgħu jiġu
infurzati legalment jew biex ikunu imposti restrizzjonijiet xierqa fuq
il-limiti operattivi jew fuq il-kundizzjonijiet tat-tħaddim. Il-kundizzjonijiet
għandhom jesiġu wkoll l-implimentazzjoni formali u dokumentata tal-prinċipju
tal-ottimizzazzjoni. 4.
Fejn applikabbli, liċenzja għandha tinkludi
awtorizzazzjoni ta' rimi maħruġa skont ir-rekwiżiti stabbiliti
fil-Kapitolu VIII għall-awtorizzazzjoni tar-rilaxx ta' effluwent
radjuattiv likwidu jew li jinġarr bl-arja. 5.
L-Istati Membri għandhom jesiġu li l-impriża tinnotifika
mal-ewwel is-seħħ ta' kwalunkwe avveniment sinifikanti li jirriżulta jew li
jkun jista' jirriżulta fl-esponiment ta' individwu lil hinn mil-limiti
operattivi jew il-kundizzjonijiet tat-tħaddim speċifikati fir-rekwiżiti
għall-għoti ta' liċenzja fir-rigward tal-esponiment fuq il-post tax-xogħol jew
tal-pubbliku jew kif iddefinit mill-awtoritajiet għall-esponiment mediku. Artikolu 29 Eżenzjoni mill-kontroll regolatorju 1.
Ir-rimi, ir-riċiklaġġ jew l-użu mill-ġdid ta'
materjali radjuattivi li jirriżultaw minn kwalunkwe prattika awtorizzata huma
suġġetti għal awtorizzazzjoni. 2.
Il-materjali għar-rimi, riċiklaġġ jew użu mill-ġdid
jistgħu jkunu eżentat mir-rekwiżiti ta' din id-Direttiva bil-kundizzjoni li
l-konċentrazzjonijiet tal-attività għal kull unità tal-massa: (a)
ma jaqbżux il-valuri stabbiliti fl-Anness VI,
Tabella A, parti 1; jew (b)
jikkonformaw mal-livelli speċifiċi
tal-approvazzjoni u r-rekwiżiti assoċjati għal materjali speċifiċi jew għal
materjali li joriġinaw minn tipi speċifiċi ta' prattiki; dawn il-livelli
speċifiċi ta' approvazzjoni, flimkien mal-livelli ġenerali tal-approvazzjoni
msemmija fil-punt (a), għandhom jiġu stabbiliti mill-awtorità nazzjonali
kompetenti billi jiġu segwiti l-kriterji ġenerali għall-eżenzjoni stabbiliti
fl-Anness VI, punt 3 u billi titqies il-gwida teknika pprovduta
mill-Komunità. 3.
Għall-approvazzjoni ta' materjali li fihom
radjunuklidi naturali, il-valuri għall-konċentrazzjonijiet tal-attività għal
kull unità tal-massa għandhom ikunu dawk stabbiliti fl-Anness VI, Tabella A,
parti 2. Madankollu għandhom japplikaw ir-rekwiżiti li ġejjin: (a)
għall-prattiki suġġetti għall-għoti ta' liċenzja
kif speċifikat fl-Artikolu 27(3)(f), għandu jkun hemm konformità
mal-kriterji tad-doża għall-approvazzjoni ta' radjunuklidi naturali; (b)
għal prattiki oħrajn mogħtija liċenzja, b'mod
partikolari dawk li jiffurmaw parti miċ-ċiklu tal-fjuwil nukleari, il-livelli
ta' approvazzjoni għandhom jikkonformaw mal-kriterji tad-doża
għall-approvazzjoni ta' materjali li fihom radjunuklidi artifiċjali; (c)
għall-prattiki awtorizzati suġġett għal
notifikazzjoni kif speċifikat fl-Artikolu 25(3), għandu jkun hemm
konformità mar-rekwiżiti korrispondenti għat-tqegħid fis-suq ta' materjali
tal-bini. 4.
Id-dilwizzjoni apposta ta' residwi radjuattivi,
barra mit-taħlit tal-materjali li jsir f'operazzjoni normali meta
r-radjuattività ma tkunx ta' konsiderazzjoni, ma għandhiex tkun permessa.
L-awtorità kompetenti tista' tawtorizza f'sitwazzjonijiet speċifiċi t-taħlit
ta' residwi radjuattivi li jinkludu materjal radjuattiv naturali ma' materjali
oħra biex ikunu promossi r-riċiklaġġ u l-użu mill-ġdid ta' dawn il-materjali u
biex titnaqqas l-esponiment tal-pubbliku. KAPITOLU VI PROTEZZJONI TAL-ĦADDIEMA, APPRENDISTI U
STUDENTI Artikolu 30 Responsabbiltajiet 1.
Ir-rekwiżiti għall-esponiment fuq il-post
tax-xogħol stabbiliti f'dan il-kapitolu u fl-Artikoli 9, 10, 11 u 12,
għandhom japplikaw għall-protezzjoni tal-ħaddiema fi kwalunkwe sitwazzjoni ta'
esponiment fejn l-esponiment tagħhom fuq ix-xogħol jew bħala riżultat
tax-xogħol huwa r-responsabbiltà legali ta' impriża jew ta' persuna ġuridika
oħra, inklużi pereżempju: (a)
min jimpjega ħaddiema esterni; (b)
l-organizzazzjoni responsabbli għall-protezzjoni
tal-ħaddiema ta' emerġenza; (c)
l-organizzazzjoni responsabbli għar-rimedju ta'
art, bini u kostruzzjonijiet oħrajn ikkontaminati. (d)
min jimpjega u għandu r-responsabbiltà legali
għall-esponiment tal-ħaddiema għar-radon fuq ix-xogħol, fis-sitwazzjoni
speċifikata fl-Artikolu 53(4). 2.
Ir-responsabbiltà ta' impriża għall-esponiment
okkupazzjonali għandha testendi għall-apprendisti u l-istudenti li waqt
l-istudji tagħhom ikunu obbligati jaħdmu b'sorsi tar-radjazzjoni u għal
individwi li jaħdmu għal rashom jew jaħdmu fuq bażi volontarja jew għal
organizzazzjoni tal-karità. 3.
L-impriża għandha tkun responsabbli għall-valutazzjoni
u l-implimentazzjoni tal-arranġamenti għall-protezzjoni mir-radjazzjoni
tal-ħaddiema esposti. Artikolu 31 Protezzjoni operattiva tal-ħaddiema Il-protezzjoni operattiva tal-ħaddiema esposti
għandha tkun ibbażata fuq: (a)
evalwazzjoni minn qabel biex ikunu identifikati
n-natura u d-daqs tar-riskju radjoloġiku għall-ħaddiema esposti; (b)
l-implimentazzjoni tal-ottimizzazzjoni
tal-protezzjoni mir-radjazzjoni fil-kundizzjonijiet kollha tax-xogħol; (c)
il-klassifikazzjoni tal-ħaddiema f'kategoriji
differenti; (d)
l-implimentazzjoni ta' miżuri ta' kontroll u
monitoraġġ relatati mal-oqsma u l-kundizzjonijiet tax-xogħol differenti,
inkluż, fejn meħtieġ, il-monitoraġġ individwali; (e)
is-sorveljanza medika. Artikolu 32 Konsultazzjonijiet ma' espert dwar
il-protezzjoni mir-radjazzjoni L-Istati Membri għandhom jesiġu li l-impriża
tikkonsulta espert dwar il-protezzjoni mir-radjazzjoni dwar l-eżami u
l-ittestjar tat-tagħmir protettiv u tal-istrumenti tal-kejl, b'mod partikolari
għal: (a)
eżami kritiku minn qabel tal-pjani għall-istallazzjonijiet
mill-perspettiva tal-protezzjoni mir-radjazzjoni; (b)
l-aċċettazzjoni fis-servizz ta' sorsi ta'
radjazzjoni ġodda jew modifikati mill-perspettiva ta' protezzjoni
mir-radjazzjoni; (c)
il-kontroll regolari tal-effikaċja tat-tagħmir u
t-tekniki protettivi; (d)
il-kalibrazzjoni regolari tal-istrumenti tal-kejl u
kontroll regolari li dawn jistgħu jagħtu servizz u li qed jintużaw sewwa. Artikolu 33 Arranġamenti fuq il-postijiet tax-xogħol 1.
Għall-finijiet ta' protezzjoni mir-radjazzjoni,
għandhom isiru arranġamenti fir-rigward tal-postijiet tax-xogħol kollha fejn
ikun hemm il-possibbiltà ta' esponiment għal radjazzjoni jonizzanti li jaqbeż
doża effettiva ta' 1 mSv kull sena jew doża ekwivalenti ta' 15 mSv
kull sena għal-lenti tal-għajn jew ta' 50 mSv kull sena għall-ġilda u
l-estremitajiet. Arranġamenti bħal dawn għandhom ikunu adatti għan-natura
tal-istallazzjonijiet u s-sorsi u għad-daqs u n-natura tar-riskji. 2.
Għall-prattiki li jinvolvu materjal radjuattiv
naturali fejn id-doża effettiva għall-ħaddiema tista' taqbeż 6 mSv kull
sena, għandhom japplikaw ir-rekwiżiti stabbiliti f'dan il-Kapitolu. Fejn
id-doża effettiva għall-ħaddiema tkun inqas jew daqs 6 mSv kull sena,
l-awtoritajiet kompetenti għandhom tal-inqas jeħtieġu li l-impriżi jżommu
l-esponimenti taħt eżami, billi jqisu l-potenzjal ta' titjib fil-protezzjoni
jew il-potenzjal li d-dożi jiżdiedu maż-żmien jew bħala riżultat ta' bidliet
fil-proċess jew fl-arranġamenti tax-xogħol. 3.
Għall-impriżi li joperaw inġenji tal-ajru fejn
id-doża effettiva għall-ekwipaġġ mir-radjazzjoni kosmika probabbli taqbeż 6 mSv
kull sena, għandhom japplikaw ir-rekwiżiti rilevanti stabbiliti f'dan
il-Kapitolu. Fejn id-doża effettiva għall-ekwipaġġ tkun inqas minn jew ugwali
għal 6 mSv kull sena u x'aktarx li tkun iżjed minn 1 mSV fis-sena, l-awtoritajiet
kompetenti għandhom tal-inqas jesiġu li l-impriżi jżommu l-esponimenti taħt
eżami, billi jikkunsidraw il-potenzjal li d-dożi jinbidlu maż-żmien jew bħala
riżultat ta' bidliet fl-arranġamenti tax-xogħol. L-impriżi għandhom jieħdu
miżuri adatti, b'mod partikolari: (a)
biex jivvalutaw l-esponimenti tal-ekwipaġġ
kkonċernat; (b)
biex titqies l-esponiment ivvalutat meta jkunu qed
jiġu organizzati l-iskedi tax-xogħol bil-għan li jitnaqqsu d-dożi ta' ekwipaġġ
li jkun espost ħafna; (c)
biex il-ħaddiema kkonċernati jkunu informati
bir-riskji għas-saħħa li jinvolvi xogħolhom u bid-doża individwali tagħhom. Artikolu 34 Klassifikazzjoni tal-postijiet tax-xogħol 1.
Il-postijiet tax-xogħol għandhom jiġu kklassifikati
f'żoni differenti, fejn ikun xieraq, abbażi ta' valutazzjoni tad-dożi annwali
mistennija u l-probabbiltà u d-daqs tal-esponimenti potenzjali. 2.
Għandha ssir distinzjoni bejn iż-żoni kontrollati u
ż-żoni sorveljati. L-awtoritajiet kompetenti għandhom jistabbilixxu gwida dwar
il-klassifikazzjoni taż-żoni kontrollati u taż-żoni sorveljati fir-rigward ta'
ċirkostanzi partikolari. 3.
L-impriża għandha żżomm taħt analiżi
l-kundizzjonijiet tax-xogħol fiż-żoni kontrollati u f'dawk sorveljati. Artikolu 35 Rekwiżiti għaż-żoni kontrollati 1.
Ir-rekwiżiti minimi għal żona kontrollata għandhom
ikunu dawn li ġejjin: (a)
iż-żona kontrollata għandha tkun iddelinjata u
l-aċċess għaliha għandu jkun ristrett għal individwi li jkunu rċevew
struzzjonijiet xierqa u għandha tkun ikkontrollata skont il-proċeduri bil-miktub
ipprovduti mill-impriża. Fejn ikun hemm riskju sinifikanti ta' tixrid
tal-kontaminazzjoni radjuattiva, għandhom isiru arranġamenti speċifiċi, fosthom
għall-aċċess u l-ħruġ tal-persuni u l-oġġetti u għall-monitoraġġ
tal-kontaminazzjoni fiż-żona kontrollata u fiż-żona li tmiss magħha; (b)
billi jitqiesu n-natura u l-firxa tar-riskji
radjoloġiċi fiż-żona kontrollata, għandha tiġi organizzata sorveljanza
radjoloġika tal-ambjent tax-xogħol skont l-Artikolu 37. (c)
għandhom jintwerew sinjali li jindikaw it-tip ta'
żona, in-natura tas-sorsi u r-riskji inerenti tagħhom. (d)
għandhom jiġu stabbiliti struzzjonijiet tax-xogħol
adatti għar-riskju radjoloġiku assoċjat mas-sorsi u l-operazzjonijiet involuti. 2.
L-impriza għandha tkun responsabbli
għall-implimentazzjoni ta' dawn ir-rekwiżiti wara konsultazzjonijiet mal-espert
dwar il-protezzjoni mir-radjazzjoni. Artikolu 36 Rekwiżiti għaż-żoni sorveljati 1.
Ir-rekwiżiti għal żona sorveljata għandhom ikunu li
ġejjin: (a)
billi jiġu kkunsidrati n-natura u l-firxa
tar-riskji radjoloġiċi fiż-żona sorveljata, għandha tiġi organizzata
sorveljanza radjoloġika tal-ambjent tax-xogħol skont l-Artikolu 37; (b)
għandhom jintwerew sinjali li jindikaw it-tip ta'
żona, in-natura tas-sorsi u r-riskji inerenti tagħhom; (c)
għandhom jiġu stabbiliti struzzjonijiet tax-xogħol
adatti għar-riskju radjoloġiku assoċjat mas-sorsi u l-operazzjonijiet involuti. 2.
L-impriza għandha tkun responsabbli
għall-implimentazzjoni ta' dawn ir-rekwiżiti wara konsultazzjonijiet mal-espert
dwar il-protezzjoni mir-radjazzjoni. Artikolu 37 Sorveljanza radjoloġika tal-ambjent
tax-xogħol 1.
Is-sorveljanza radjoloġika tal-ambjent tax-xogħol
imsemmija fl-Artikoli 35(1)(b) u 36(1)(a) għandha tinkludi, fejn ikun xieraq: (a)
il-kejl tar-rati tad-doża esterna, li jindikaw
in-natura u l-kwalità tar-radjazzjoni inkwistjoni; (b)
il-kejl tal-konċentrazzjoni tal-attività tal-arja u
d-densità tal-wiċċ tar-radjonuklidi kontaminanti, li jindika n-natura tagħhom u
l-istati fiżiċi u kimiċi tagħhom; (c)
il-kejl tal-konċentrazzjonijiet tar-radon fuq
il-post tax-xogħol. 2.
Ir-riżultati ta' dan il-kejl għandhom jiġu
rreġistrati u għandhom jintużaw, jekk meħtieġ, biex ikunu stmati l-esponimenti
individwali, kif previst fl-Artikolu 39. Artikolu 38 Kategorizzazzjoni tal-ħaddiema esposti 1.
Għall-finijiet ta' monitoraġġ u sorveljanza, għandha
ssir distinzjoni bejn żewġ kategoriji ta' ħaddiema esposti: (a)
kategorija A: ħaddiema esposti li x'aktarx jirċievu
doża effettiva akbar minn 6 mSv kull sena jew doża ekwivalenti akbar minn 15 mSv
kull sena għal-lenti tal-għajn jew akbar minn 150 mSv kull sena
għall-ġilda u l-estremitajiet; (b)
kategorija B: ħaddiema esposti li mhumiex
klassifikati bħala ħaddiema tal- kategorija A. 2.
Id-distinzjoni bejn iż-żewġ kategoriji ta' ħaddiema
esposti msemmija fil-paragrafu 1 għandha ssir qabel l-impjieg għal xogħol
li jinvolvi esponiment u għandha tkun suġġetta għal reviżjoni regolari abbażi
tal-kundizzjonijiet tax-xogħol u tas-sorveljanza medika. 3.
Għall-ħaddiema tal-emerġenza, id-distinzjoni bejn
iż-żewġ kategoriji ta' ħaddiema esposti msemmija fil-paragrafu 1 ta' dan
l-Artikolu, fejn xieraq, ma għandu jkollha l-ebda effett fuq ir-rekwiżiti
għall-monitoraġġ stabbiliti fl-Artikoli 37, 39-43, sakemm il-ħaddiema ma jkunux
involuti f'sitwazzjoni attwali ta' esponimenti ta' emerġenza. Artikolu 39 Monitoraġġ individwali 1.
Il-ħaddiema tal-kategorija A għandhom ikunu
sistematikament immonitorjati abbażi ta' kejl individwali mwettaq minn servizz
tad-dożimetrija. Fil-każijiet fejn il-ħaddiema tal-kategorija A x'aktarx
jirċievu esponiment intern sinifikanti jew esponiment sinifikanti tal-lenti
tal-għajn jew fl-estremitajiet, għandha tiġi stabbilita sistema adegwata
għall-monitoraġġ. L-awtorità kompetenti għandha tagħti attenzjoni speċjali lill-identifikazzjoni
ta' dawn il-ħaddiema. 2.
Il-monitoraġġ għall-ħaddiema tal-kategorija B
għandu tal-inqas ikun suffiċjenti biex juri li dawn il-ħaddiema jkunu
ikklassifikati b'mod korrett fil-kategorija B. L-Istati Membri jistgħu jesiġu
monitoraġġ individwali u jekk meħtieġ kejl individwali, imwettqa minn servizz
tad-dożimetrija, għall-ħaddiema tal-kategorija B. 3.
F’każijiet fejn il-kejl individwali jkun
impossibbli jew inadegwat, il-monitoraġġ individwali għandu jkun imsejjes fuq
stima miksuba jew minn kejl individwali magħmul fuq ħaddiema oħrajn esposti jew
mir-riżultati tas-sorveljanza tal-ambjent tax-xogħol prevista fl-Artikolu 37. Artikolu 40 Monitoraġġ fil-każ ta' esponiment
aċċidentali Fil-każ ta' esponiment aċċidentali, l-impriża
f'kollaborazzjoni mas-servizz tad-dożimetrija għandha tivvaluta d-dożi
rilevanti u d-distribuzzjoni tagħhom fil-ġisem. Artikolu 41 Reġistrazzjoni u rappurtar tar-riżultati 1.
Għandu jsir rekord li jinkludi r-riżultati
tal-monitoraġġ individwali għal kull ħaddiem espost li għalih jitwettaq tali
monitoraġġ. 2.
Għall-finijiet tal-paragrafu 1, għandha
tinżamm l-informazzjoni li ġejja dwar il-ħaddiema esposti: (a)
rekord tal-esponimenti imkejla jew stmati, skont
il-każ, tad-dożi individwali skont l-Artikoli 39, 40, 51 u 52; (b)
fil-każ tal-esponimenti imsemmija fl-Artikoli 40 u 52,
ir-rapporti relatati maċ-ċirkustanzi u l-azzjoni meħuda; (c)
ir-riżultati tal-monitoraġġ tal-post tax-xogħol
użat biex ikunu vvalutati d-dożi individwali, fejn meħtieġ. 3.
L-informazzjoni msemmija fil-paragrafu 1
għandha tinżamm matul il-perjodu tal-ħajja tax-xogħol tagħhom li jinvolvi
esponimenti għar-radjazzjoni jonizzanti kif ukoll wara sakemm ikollhom jew
ikunu laħqu l-età ta' 75 sena, iżda fi kwalunkwe każ għal mhux inqas minn 30
sena wara t-terminazzjoni tax-xogħol li jinvolvi esponiment. 4.
L-esponiment kif imsemmi fl-Artikoli 40, 51 u 52
għandha tiġi rreġistrata separatament fir-rekord imsemmi fil-paragrafu 1. 5.
Fejn ir-riżultati tal-monitoraġġ jintużaw
għall-ġestjoni ta' sitwazzjonijiet ta' esponiment ippjanat, għandhom isiru
arranġamenti xierqa biex fir-rekords ma jiġux inklużi esponimenti attribwiti
lil sitwazzjoni ta' esponiment eżistenti jiġifieri r-radjazzjoni esterna
fl-isfond jew id-dħul tar-radon mill-ħamrija fil-każ ta' industriji li
jipproċessaw materjal radjuattiv naturali. Artikolu 42 Aċċess għar-riżultati 1.
L-Istati Membri għandhom jesiġu li r-riżultati
tal-monitoraġġ individwali stabbilit fl-Artikoli 39, 40 u 52 ikunu: (a)
għad-dispożizzjoni tal-awtoritajiet kompetenti,
tal-impriża, u ta' min jimpjega l-ħaddiema esterni; (b)
għad-dispożizzjoni tal-ħaddiem ikkonċernat skont
l-Artikolu 43(1); (c)
ippreżentati lis-servizzi tas-saħħa fuq il-post
tax-xogħol sabiex jinterpretaw l-implikazzjonijiet tar-riżultati għas-saħħa
tal-bniedem, kif previst fl-Artikolu 44; (d)
ippreżentati lis-sistema tad-dejta għall-monitoraġġ
radjoloġiku individwali stabbilita mill-Istat Membru skont il-paragrafu 2. 2.
L-Istati Membri għandhom jiddeċiedu l-arranġamenti
li bihom għandhom jiġu ppreżentati r-riżultati tal-monitoraġġ individwali. 3.
Is-sistema tad-dejta għall-monitoraġġ radjoloġiku
individwali għandha mill-anqas tikkomunika d-dejta elenkata fl-Anness VIII,
Taqsima A. 4.
Fil-każ ta' esponiment aċċidentali jew ta'
emerġenza, ir-riżultati tal-monitoraġġ individwali għandhom jiġu kkomunikati
mingħajr dewmien. Artikolu 43 L-aċċess tal-ħaddiema għar-riżultati 1.
L-Istati Membri għandhom jesiġu li l-ħaddiema
jkollhom aċċess, fuq talba tagħhom, għar-riżultati tal-monitoraġġ individwali
tagħhom, inklużi r-riżultati tal-kejl li setgħu ntużaw biex jiġu stmati dawn
ir-riżultati, jew għar-riżultati tal-valutazzjoni tad-dożi tagħhom magħmulin
bħala riżultat tal-kejl fuq il-post tax-xogħol. 2.
L-Istati Membri għandhom jiffaċilitaw l-iskambju
fost l-awtoritajiet kompetenti, is-servizzi tas-saħħa fuq il-post tax-xogħol,
l-esperti tal-protezzjoni mir-radjazzjoni, jew is-servizzi tad-dożimetrija
fl-Unjoni, tal-informazjoni rilevanti kollha dwar id-dożi riċevuti qabel minn
ħaddiem sabiex jitwettaq l-eżami mediku qabel l-impjieg jew il-klassifikazzjoni
bħala ħaddiem tal-kategorija A skont l-Artikolu 44 u biex ikun
ikkontrollat aktar l-esponiment tal-ħaddiema. Artikolu 44 Sorveljanza medika tal-ħaddiema esposti 1.
Is-sorveljanza medika tal-ħaddiema esposti għandha
tkun imsejsa fuq il-prinċipji li jirregolaw il-mediċina okkupazzjonali b'mod
ġenerali. 2.
Is-sorveljanza medika tal-ħaddiema tal-kategorija A
għandha tkun ir-responsabbiltà tas-servizzi tas-saħħa okkupazzjonali. Din is-sorveljanza medika għandha tippermetti li
jiġi aċċertat l-istat tas-saħħa tal-ħaddiema sorveljati fir-rigward
tal-adattabbiltà fiżika tagħhom għall-kompiti assenjati lilhom. Għal dan
il-għan, is-servizzi tas-saħħa okkupazzjonali għandu jkollhom aċċess għal kull
informazzjoni rilevanti li jeħtieġu, inklużi l-kundizzjonijiet ambjentali
fil-bini fejn isir ix-xogħol. 3.
Is-sorveljanza medika għandha tinkludi: (a)
Eżami mediku qabel l-impjieg jew
il-klassifikazzjoni bħala ħaddiem tal-kategorija A biex jiġi stabbilit jekk
ħaddiem ikunx tajjeb għal post bħala ħaddiem tal-kategorija A li għalih
il-ħaddiem qed jiġi kkunsidrat. (b)
Eżamijiet perjodiċi tas-saħħa. L-istat tas-saħħa tal-ħaddiema kollha
tal-kategorija A għandu jiġi eżaminat tal-inqas darba fis-sena, sabiex jiġi
determinat jekk ikunux għadhom tajbin biex iwettqu d-doveri tagħhom. In-natura
ta' dawn l-eżamijiet, li jistgħu jitwettqu kemm-il darba dawn jitiqesu bħala
meħtieġa min-naħa tas-servizzi tas-saħħa okkupazzjonali, għandha tiddependi fuq
it-tip ta' xogħol u fuq l-istat tas-saħħa tal-ħaddiem individwali. 4.
Is-servizzi tas-saħħa okkupazzjonali jistgħu
jindikaw il-ħtieġa li s-sorveljanza medika tissokta wara l-waqfien mix-xogħol
għall-perjodu li huma jqisu meħtieġ biex tkun salvagwardjata s-saħħa
tal-persuna kkonċernata. Artikolu 45 Klassifikazzjoni medika Għandha tiġi stabbilita l-klassifikazzjoni
medika li ġejja dwar jekk persuna tkunx tajba għax-xogħol bħala ħaddiem
tal-kategorija A: (a)
tajjeb/tajba; (b)
tajjeb/tajba, suġġett għal ċerti kundizzjonijiet; (c)
mhux tajjeb/tajba. Artikolu 46 Projbizzjoni li jkunu impjegati jew
ikklassifikati ħaddiema mhux tajbin għax-xogħol L-ebda ħaddiem ma għandu jiġi impjegat jew
ikklassifikat għal xi perjodu f'post speċifiku bħala ħaddiem tal-kategroija A
jekk is-sorveljanza medika tistabbilixxi li l-ħaddiem ma jkunx tajjeb għal dak
il-post speċifiku. Artikolu 47 Rekords mediċi 1.
Għandu jinfetaħ rekord mediku għal kull ħaddiem
tal-kategorija A u jinżamm aġġornat sakemm il-ħaddiem jibqa' ħaddiem f'dik
il-kategorija. Wara dan, għandu jinżamm sakemm l-individwu jkollu jew ikun
laħaq l-età ta' 75 sena, iżda fi kwalunkwe każ għal mhux inqas minn 30 sena
wara t-terminazzjoni tax-xogħol li jinvolvi esponiment għar-radjazzjoni
jonizzanti. 2.
Ir-rekord mediku għandu jinkludi informazzjoni dwar
in-natura tal-impjieg, ir-riżultati tal-eżamijiet mediċi qabel l-impjieg jew
il-klassifikazzjoni bħala ħaddiem tal-kategorija A, l-eżamijiet perjodiċi
tas-saħħa u r-rekord tad-dożi mitlub mill-Artikolu 41. Artikolu 48 Sorveljanza medika speċjali 1.
Minbarra s-sorveljanza medika tal-ħaddiema esposti
prevista fl-Artikolu 44, għandha tittieħed kwalunkwe azzjoni oħra
kkunsidrata meħtieġa mis-servizzi tas-saħħa okkupazzjonali għall-protezzjoni
tas-saħħa tal-individwi esposti, bħal aktar eżamijiet, miżuri ta'
dekontaminazzjoni jew trattament urġenti ta' rimedju. 2.
Is-sorveljanza medika speċjali għandha titwettaq
f'kull każ fejn tkun inqabżet id-doża effettiva annwali ta' 50 mSv f'sena
jew xi wieħed mil-limiti tad-dożi l-oħra stabbiliti fl-Artikolu 10(2). 3.
Il-kundizzjonijiet sussegwenti ta' esponiment
għandhom ikunu suġġetti għall-ftehim min-naħa tas-servizzi tas-saħħa
okkupazzjonali. Artikolu 49 Appelli L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu
l-proċedura għal appell kontra s-sejbiet u d-deċiżjonijiet meħuda skont
l-Artikoli 45, 46 u 48. Artikolu 50 Protezzjoni tal-ħaddiema esterni 1.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li s-sistema ta'
monitoraġġ radjoloġiku individwali toffri lill-ħaddiema esterni protezzjoni
ekwivalenti għal dik tal-ħaddiema impjegati fuq bażi permanenti mill-impriża. 2.
L-impriża għandha tkun responsabbli, direttament
jew permezz ta' ftehimiet kuntrattwali ma' min jimpjega lill-ħaddiema esterni,
għall-aspetti operattivi tal-protezzjoni mir-radjazzjoni tal-ħaddiema esterni. 3.
B'mod partikolari, l-impriża għandha: (a)
tivverifika li l-ħaddiem estern ikkonċernat kien
ġie ddikjarat medikament tajjeb għall-attivitajiet li ser jiġu assenjati
lill-ħaddiem; (b)
tiżgura li, minbarra t-taħriġ bażiku dwar
il-protezzjoni mir-radjazzjoni msemmi fl-Artikolu 16, il-ħaddiem estern
ikun irċieva taħriġ speċifiku b'rabta mal-karatteristiċi kemm taż-żona
kontrollata kif ukoll tal-attivitajiet; (c)
tiżgura li l-ħaddiem estern ikun ingħata t-tagħmir
meħtieġ ta' protezzjoni persunali; (d)
tiżgura li l-ħaddiem estern jirċievi monitoraġġ
tal-esponiment individwali adatt għan-natura tal-attivitajiet, u kwalunkwe
monitoraġġ dożimetriku operattiv li jista' jkun meħtieġ; (e)
tiżgura konformità mas-sistema ta' protezzjoni kif
definit fil-Kapitolu III; (f)
tiżgura jew tieħu l-passi kollha xierqa biex tiżgura
li wara kull attività tiġi rreġistrata d-dejta radjoloġika msemmija
fl-Anness VIII, Taqsima B, punt 2 mill-monitoraġġ tal-esponiment
individwali ta' kull ħaddiem estern. 4.
Min jimpjega lill-ħaddiema esterni għandu,
direttament jew permezz ta' ftehimiet kuntrattwali mal-impriża, jiżgura li
l-protezzjoni tal-ħaddiema tiegħu mir-radjazzjoni tkun skont
id-dispożizzjonijiet rilevanti ta' din id-Direttiva, b'mod partikolari billi: (a)
jiżgura konformità mas-sistema ta' protezzjoni kif
definita fil-Kapitolu III; (b)
jipprovdi l-informazzjoni u t-taħriġ fil-qasam
tal-protezzjoni mir-radjazzjoni kif imsemmi fl-Artikolu 16; (c)
jiggarantixxi li l-ħaddiema tiegħu jkunu suġġett
għall-valutazzjoni tal-esponiment u tas-sorveljanza medika skont
il-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikoli 37, 39 sa 48; (d)
jiżgura li d-dejta radjoloġika mill-monitoraġġ
tal-esponiment individwali ta' kull wieħed mill-ħaddiema tiegħu skont
it-tifsira tal-Anness VIII, Taqsima B, punt 1, tinżamm aġġornata
fis-sistema tad-dejta għall-monitoraġġ radjoloġiku individwali msemmija
fl-Artikolu 42(1)(d). 5.
Il-ħaddiema esterni kollha għandhom ikunu obbligati
jagħmlu l-kontribut personali tagħhom, safejn hu prattikabbli, lejn
il-protezzjoni li tingħatalhom mis-sistema ta' monitoraġġ radjoloġiku msemmija
fil-paragrafu 1. Artikolu 51 Esponimenti speċjali awtorizzati 1.
F'ċirkustanzi eċċezzjonali evalwati każ b'każ,
esklużi l-emerġenzi, l-awtoritajiet kompetenti jistgħu, fejn operazzjoni
speċifika titlob dan, jawtorizzaw esponimenti okkupazzjonali individwali ta'
ħaddiema voluntiera identifikati li jaqbżu l-limiti tad-doża stabbiliti
fl-Artikolu 10, bil-kundizzjoni li dawn l-esponimenti ikunu limitati
fiż-żmien, ikkonfinati għal ċerti żoni tax-xogħol u fi ħdan il-livelli massimi
ta' esponiment iddefiniti għall-każ partikulari mill-awtoritajiet kompetenti.
Għandhom jitqiesu l-kundizzjonijiet li ġejjin: (a)
il-ħaddiema tal-kategorija A kif definiti
fl-Artikolu 38 biss jistgħu jiġu suġġetti għal esponimenti bħal dawn; (b)
l-apprendisti, l-istudenti, in-nisa tqal, u, jekk
hemm riskju ta' dħul tar-radjunuklidi, in-nisa li jreddgħu għandhom ikunu
esklużi minn tali esponimenti; (c)
l-impriża għandha tiġġustifika sewwa minn qabel
dawn l-esponimenti u tiddiskutihom b'mod sħiħ mal-ħaddiema volontarji,
ir-rappreżentanti tagħhom, is-servizzi tas-saħħa okkupazzjonali jew l-espert
dwar il-protezzjoni mir-radjazzjoni; (d)
l-informazzjoni dwar ir-riskji involuti u
l-prekawzjonijiet li jridu jittieħdu waqt l-operazzjoni għandhom jingħataw
lill-ħaddiema rilevanti minn qabel; (e)
id-dożi kollha relatati ma' tali esponimenti
għandhom jiġu rreġistrati separatament fir-rekord mediku msemmi
fl-Artikolu 47 u r-rekord individwali msemmi fl-Artikolu 41. 2.
Il-fatt li l-limiti tad-doża jinqabżu bħala
riżultat ta' esponimenti speċjali awtorizzati ma għandux neċessarjament
jikkostitwixxi raġuni biex il-ħaddiema jkunu esklużi mill-impjieg tagħhom
tas-soltu jew biex ikunu ttrasferiti, mingħajr il-qbil tagħhom. 3.
L-esponiment ta' ekwipaġġ tal-ispazju f'livell
ogħla mil-limiti tad-doża għandha tiġi mmaniġġjata bħala esponiment speċjali awtorizzat. Artikolu 52 Esponiment okkupazzjonali ta' emerġenza 1.
L-organizzazzjonijiet ta' reazzjoni f’emerġenzi
għandhom jiżguraw li l-ebda ħaddiem ta' emerġenza ma jwettaq azzjonijiet li
jirriżultaw f'dożi li jaqbżu 50 mSv, għajr f'każijiet speċifiċi identifikati
fil-pjan nazzjonali tal-emerġenzi. F'dawn il-każijiet, għandhom ikunu ddefiniti
l-livelli ta' referenza xierqa 'l fuq minn 50 mSv. F'sitwazzjonijiet
eċċezzjonali, sabiex tiġi salvata l-ħajja, ikunu evitati effetti severi fuq
is-saħħa kkawżati mir-radjazzjoni, jew biex jiġi evitat l-iżvilupp ta'
kundizzjonijiet katastrofiċi, jista' jiġi stabbilit livell ta' referenza 'l fuq
minn 100 mSv. 2.
L-organizzazzjonijiet ta' reazzjoni fl-emerġenzi
għandhom jiżguraw li l-ħaddiema tal-emerġenza li x'aktarx iwettqu azzjonijiet
fejn jistgħu jinqabżu 50 mSv, ikunu voluntiera li ġew infurmati b'mod ċar
u komprensiv minn qabel dwar ir-riskji għas-saħħa assoċjati u dwar il-miżuri
ta' protezzjoni disponibbli. 3.
F’każ ta' esponiment ta' emerġenza, l-Istati Membri
għandhom jesiġu monitoraġġ radjoloġiku u sorveljanza medika tal-ħaddiema
tal-emerġenza. Il-monitoraġġ individwali jew il-valutazzjoni tad-dożi
individwali għandhom jitwettqu kif ikun jixraq għaċ-ċirkustanzi. Artikolu 53 Radon fuq il-postijiet tax-xogħol 1.
Fi ħdan il-pjan ta' azzjoni msemmi
fl-Artikolu 103, l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu livelli nazzjonali
ta' referenza għall-konċentrazzjonijiet tar-radon fuq ġewwa. Dawn il-livelli
ta' referenza ma għandhomx jaqbżu l-medja annwali ta' 1 000 Bq m-3 għall-postijiet tax-xogħol. 2.
Fil-pjan ta' azzjoni nazzjonali, l-Istati Membri
għandhom jiżguraw li l-kejl tar-radon jitwettaq f’postijiet tax-xogħol li
jinsabu fl-ewwel sular jew f’livell taħt il-livell tat-triq f’żoni fejn jista'
jkun hemm ir-radon u f'tipi speċifiċi ta' postijiet tax-xogħol kif identifikat
fil-pjan ta' azzjoni. 3.
L-Istati Membri għandhom jesiġu li l-impriżi li
fihom jinqabeż il-livell ta' referenza nazzjonali għall-postijiet tax-xogħol
eżistenti jieħdu azzjoni xierqa sabiex inaqqsu l-konċentrazzjonijiet jew
l-esponimenti għar-radon, skont il-prinċipju tal-ottimizzazzjoni stabbilit
fil-Kapitolu III. 4.
Fejn postijiet tax-xogħol jew kmamar speċifiċi
f'bini jkomplu jaqbżu l-livell ta' referenza minkejja l-azzjoni meħuda skont
il-paragrafu 3, l-Istati Membri għandhom jimmaniġġjaw din is-sitwazzjoni bħala
sitwazzjoni ta' esponiment ppjanat u japplikaw ir-rekwiżiti rilevanti
għall-esponiment okkupazzjonali kif speċifikat fl-Artikolu 30.1(d). KAPITOLU VII PROTEZZJONI TAL-PAZJENTI U INDIVIDWI OĦRA
SUĠĠETTI GĦAL ESPONIMENT MEDIKU Artikolu 54 Ġustifikazzjoni 1.
L-esponiment mediku għandu juri benefiċċju nett
suffiċjenti, li jiżen il-benefiċċji dijanjostiċi potenzjali totali jew
l-effetti terapewtiċi li jipproduċi, inklużi l-benefiċċji diretti għas-saħħa u
l-benesseri tal-individwu u l-benefiċċji għas-soċjetà, kontra d-dannu
lill-individwu li jista' jikkawża l-esponiment, meta jitqiesu l-effikaċja,
il-benefiċċji u r-riskji tat-tekniki alternattivi disponibbli li għandhom
l-istess għan iżda li ma jinvolvux jew jinvolvu inqas esponiment
għar-radjazzjoni jonizzanti. Għandu jitqies ukoll id-dannu individwali
mill-esponiment tal-persunal radjoloġiku mediku u individwi oħrajn. B'mod partikolari għandhom jiġu applikati
r-rekwiżiti li ġejjin: (a)
it-tipi ġodda kollha ta' prattiki li jinvolvu
esponiment mediku għandhom jiġu ġġustifikati bil-quddiem qabel ikunu aċċettati
b'mod ġenerali; (b)
it-tipi eżistenti ta' prattiki li jinvolvu
esponiment mediku għandhom ikunu riveduti kull meta tinkiseb evidenza ġdida u
importanti dwar l-effikaċja jew il-konsegwenzi tagħhom; (c)
l-esponimenti mediċi individwali kollha għandhom
jiġu ġġustifikati minnn qabel billi jitqiesu l-għanijiet speċifiċi
tal-esponiment u l-karatteristiċi tal-individwu involut. Jekk tip ta' prattika li tinvolvi esponiment
mediku ma tkunx ġustifikata b’mod ġenerali, tali esponiment individwali
speċifiku jista' jkun iġġustifikat f'ċirkustanzi speċjali, li għandhom jiġu
evalwati każ b'każ u ddokumentati. Il-parti li tippreskreivi u l-prattikant għandhom
ifittxu, fejn prattikabbli, li jiksbu informazzjoni dijanjostika preċedenti jew
rekords mediċi rilevanti għall-esponiment ppjanat u jqisu din id-dejta biex
jevitaw esponiment mhux meħtieġa. 2.
L-esponiment mediku għar-riċerka bijomedika u
medika għandu jiġi eżaminat minn kumitat tal-etika, stabbilit skont proċeduri
nazzjonali u/jew mill-awtoritajiet kompetenti. 3.
L-awtorità tas-saħħa b'mod konġunt mal-korpi
professjonali adatti għandha twettaq ġustifikazzjoni speċifika għall-proċeduri
radjoloġiċi mediċi li jkunu ser jitwettqu bħala parti minn programm ta'
skrinjar tas-saħħa. 4.
L-esponiment ta' dawk li joffru kura u konfort
għandha juri benefiċċju nett suffiċjenti, meta jitqiesu l-benefiċċji diretti
għal saħħet il-pazjent, il-benefiċċji għal min jagħti kura / konfort u d-dannu
li tista' jikkawża l-esponiment. 5.
Kwalunkwe proċedura radjoloġika medika fuq
individwu asintomatiku, li għandha titwettaq għas-sejbien kmieni ta' marda,
għandha tkun parti minn programm ta’ skrinjar tas-saħħa, jew għandha teħtieġ
ġustifikazzjoni dokumentata speċifika għal dak l-individwu mill-prattikant,
f'konsultazzjoni mal-parti li tippreskrivi, billi jiġu segwiti linji gwida
mill-korpi professjonali rilevanti u l-awtoritajiet kompetenti. Għandha
tingħata attenzjoni speċjali lill-għoti ta' informazzjoni lill-pazjenti, kif
meħtieġ mill-Artikolu 56(3). 6.
Jekk esponiment ma jkunx jista' jiġi ġġustifikat
skont il-paragrafi 1 sa 5, dan għandu jkun ipprojbit. Artikolu 55 Ottimizzazzjoni 1.
Id-dożi kollha dovuti għal esponiment mediku għal
finijiet radjodijanjostiċi u ta' radjoloġija ta' intervent għandhom jinżammu
fl-iżjed livell baxx raġonevolment possibbli b'konsistenza mal-ksib
tal-informazzjoni meħtieġa tal-immaġni, meta jitqiesu l-fatturi ekonomiċi u
soċjali. Għall-esponiment mediċi kollha tal-individwi għal
finijiet radjoterapewtiċi, l-esponiment tal-volumi fil-mira għandhom jiġu
ppjanati individwalment, billi jitqies li d-dożi tal-volumi mhux fil-mira u
tat-tessuti għandhom ikunu baxxi sal-inqas livell raġonevolment possibbli u
konsistenti mal-iskop radjoterapewtiku intenzjonat tal-esponiment. 2.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw l-istabbiliment,
l-analiżi regolari u l-użu tal-livelli dijanjostiċi ta' referenza
għall-eżamijiet radjodijanjostiċi, u fejn xieraq, għall-proċeduri ta'
radjoloġija ta' intervent, u d-disponibbiltà ta' gwida għal dan il-għan. 3.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li għal kull
proġett ta' riċerka bijomedika u medika: (a)
l-individwi kkonċernati jipparteċipaw
volontarjament; (b)
dawn l-individwi jiġu informati dwar ir-riskji
tal-esponiment; (c)
tiġi stabbilita restrizzjoni fuq id-doża għall-individwi
li għalihom ma jkun mistenni l-ebda benefiċċju mediku dirett mill-esponiment; (d)
fil-każ tal-pazjenti li jaċċettaw b'mod volontarju
li jgħaddu minn prattika dijanjostika jew terapewtika sperimentali u jkunu
mistennija li jirċievu benefiċċju dijanjostiku jew terapewtiku minn din
il-prattika, il-livelli tad-doża kkonċernati għandhom jitqiesu fuq bażi
individwali mill-prattikant u/jew mill-parti li tippreskrivi. 4.
L-ottimizzazzjoni għandha tinkludi l-għażla
tat-tagħmir, il-produzzjoni konsistenti ta' informazzjoni dijanjostika adegwata
jew tal-eżitu terapewtiku, l-aspetti prattiċi tal-proċeduri ta' esponiment
mediku, l-assigurazzjoni tal-kwalità, u l-valutazzjoni u l-evalwazzjoni
tad-doża tal-pazjent u tal-persunal jew l-attivitajiet amministrati, billi
jitqiesu l-fatturi ekonomiċi u soċjali. 5.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li: (a)
ikunu stabbiliti restrizzjonijiet fuq id-doża
għall-esponiment ta' dawk li joffru kura u konfort; (b)
tiġi stabbilita gwida xierqa għall-esponiment ta'
dawk li joffru kura u konfort. 6.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li fil-każ ta'
pazjent sottopost għal trattament jew dijanjosi bir-radjonuklidi, il-prattikant
jew l-impriża, kif xieraq, jipprovdu lill-pazjent jew lit-tutur legali
struzzjonijiet bil-miktub bil-għan li d-dożi lill-persuni f’kuntatt mal-pazjent
jiġu limitati safejn huwa raġonevolment possibbli u li jipprovdu informazzjoni
dwar ir-riskji tar-radjazzjoni jonizzanti. Dawn l-istruzzjonijiet għandhom jingħataw qabel
il-ħruġ mill-isptar jew klinika jew istituzzjoni simili. Artikolu 56 Responsabbiltajiet 1.
Il-parti li tirreferi u l-prattikant għandhom ikunu
involuti fil-proċess ta' ġustifikazzjoni kif speċifikat mill-Istati Membri. 2.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li kull
esponiment mediku jseħħ taħt ir-responsabbiltà klinika ta' prattikant. 3.
Il-prattikant għandu jiżgura li l-pazjent jew
it-tutur legali jingħataw informazzjoni adegwata dwar il-benefiċċji u r-riskji
assoċjati mad-doża tar-radjazzjoni mill-esponiment mediku biex jippermetti
l-kunsens informat. Informazzjoni simili kif ukoll il-gwida relevanti skont
l-Artikolu 55(5)(b) għandha tingħata lil dawk li joffru kura u konfort. 4.
Aspetti prattiċi tal-proċeduri ta' esponiment
mediku jistgħu jiġu ddelegati mill-impriża jew mill-prattikant, kif xieraq, lil
individwu wieħed jew aktar intitolati li jaġixxu f'dan ir-rigward f'qasam
rikonoxxut ta' speċjalizzazzjoni. Artikolu 57 Proċeduri 1.
Għal kull tip ta' tagħmir għandhom jiġu stabbiliti
protokolli bil-miktub għal kull tip ta' proċedura radjoloġika medika standard. 2.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-partijiet li
jippreskrivu jkollhom disponibbli linji gwida għar-riferiment għat-teħid ta'
immaġni mediċi li jqisu id-dożi tar-radjazzjoni. 3.
Fil-prattiki radjoloġiċi mediċi, għandu jkun
involut espert tal-fiżika medika, bil-livell tal-involviment tiegħu jkun
proporzjonali għar-riskju radjoloġiku ppreżentat mill-prattika. B'mod
partikolari: (a)
fil-prattiki radjoterapewtiċi għajr il-prattiki
standardizzati tal-mediċina nukleari terapewtika, għandu jkun involut mill-qrib
espert tal-fiżika medika; (b)
fil-prattiki standardizzati tal-mediċina nukleari
terapewtika kif ukoll fil-prattiki radjodijanjostiċi u tar-radjoloġija ta'
intervent, għandu jkun involut espert tal-fiżika medika; (c)
għal proċeduri radjodijanjostiċi sempliċi oħra,
għandu jkun involut espert tal-fiżika medika, kif xieraq, għal konsultazzjoni u
pariri dwar kwistjonijiet relatati mal-protezzjoni mir-radjazzjoni rigward
l-esponiment mediku. 4.
Għandhom jitwettqu verifiki kliniċi skont
il-proċeduri nazzjonali. 5.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li jitwettqu
reviżjonijiet lokali adatti kull meta l-livelli dijanjostiċi ta' referenza
jinqabżu b'mod konsistenti u li tittieħed azzjoni korrettiva fejn ikun xieraq. Artikolu 58 Taħriġ L-Istati Membri għandhom jiżguraw li jiġu
ssodisfati r-rekwiżiti tat-taħriġ u r-rikonoxximent, kif stabbiliti fl-Artikoli
15,19 u 81 għall-prattikant, l-espert tal-fiżika medika u l-individwi msemmija
fl-Artikolu 56(4). Artikolu 59 Tagħmir 1.
L-Istati Membri għandhom jieħdu dawk il-passi li
huma meqjusa meħtieġa bil-għan li tiġi evitata l-proliferazzjoni mhux meħtieġa
ta' tagħmir radjoloġiku mediku. 2.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li: (a)
it-tagħmir radjoloġiku mediku kollu li qed jintuża
jinżamm taħt sorveljanza stretta rigward il-protezzjoni mir-radjazzjoni; (b)
l-awtoritajiet kompetenti jkollhom disponibbli
inventarju aġġornat tat-tagħmir radjoloġiku mediku għal kull stallazzjoni
radjoloġika medika; (c)
l-impriża timplimenta programmi xierqa ta'
assigurazjoni tal-kwalità u valutazzjonijiet tad-doża jew tal-attività
amministrata; u (d)
qabel l-ewwel użu tat-tagħmir għal finijiet kliniċi
jitwettaq ittestjar tal-aċċettazzjoni, li jinvolvi l-espert tal-fiżika medika,
u wara dan jitwettaq ittestjar tal-prestazzjoni fuq bażi regolari, u wara kull
proċedura ewlenija ta' manutenzjoni. 3.
L-awtoritajiet kompetenti għandhom jieħdu passi
sabiex jiżguraw li jittieħdu l-miżuri neċessarji mill-impriża biex ittejjeb
elementi inadegwati jew difettużi tat-tagħmir radjoloġiku mediku. Huma għandhom
jadottaw ukoll kriterji speċifiċi għall-aċċettabbiltà tat-tagħmir sabiex
jindikaw, fejn tkun meħtieġa azzjoni korrettiva, ta' rimedju adatta, fosthom,
jekk xieraq, li t-tagħmir ma jibqax jintuża. 4.
L-użu ta' tagħmir tal-fluworoskopija mingħajr
apparat biex jikkontrolla r-rata tad-doża, jew mingħajr intensifikatur
tal-immaġni jew apparat ekwivalenti, għandu jkun ipprojbit. 5.
Kwalunkwe tagħmir użat għar-radjoloġija ta'
intervent u t-tomografija komputata għandu jkollu apparat jew element li
jinforma lill-prattikant bil-kwantità ta' radjazzjoni prodotta mit-tagħmir waqt
il-proċedura radjoloġika medika. Kwalunkwe tagħmir radjodijanjostiku mediku
ieħor li jibda jintuża wara li tkun daħlet fis-seħħ din id-Direttiva għandu
jkollu apparat jew element jew mezz ekwivalenti sabiex jistabbilixxi l-kwantità
ta' radjazzjoni prodotta. Id-doża tar-radjazzjoni għandha tifforma parti
mir-rapport dwar l-eżami. Artikolu 60 Prattiki speċjali 1.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li jintuża
tagħmir radjoloġiku mediku, tekniki prattiċi u tagħmir anċillari xieraq
għall-esponiment (a)
tat-tfal; (b)
bħala parti minn programm ta' skrinjar tas-saħħa; (c)
li jinvolvi dożi għoljin għall-pazjent,
bħar-radjoloġija ta' intervent, it-tomografija komputata jew ir-radjoterapija. Għandha tingħata attenzjoni speċjali
lill-programmi ta' assigurazzjoni tal-kwalità u lill-valutazzjoni tad-doża jew
tal-attività amministrata, kif imsemmi fl-Artikolu 59(2)(c), għal dawn
il-prattiki. 2.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-prattikanti
u dawk l-individwi msemmija fl-Artikolu 56(4) li jwettqu l-esponimenti
imsemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu jiksbu t-taħriġ xieraq f'dawn
il-prattiki radjoloġiċi mediċi kif meħtieġ mill-Artikolu 19. Artikolu 61 Protezzjoni speċjali waqt it-tqala u
t-treddigħ 1.
Fil-każ ta' mara f’età li jista' jkollha t-tfal, il-parti
li tirreferi u l-prattikant għandhom jistaqsu kif speċifikat mill-Istati Membri
jekk tkunx tqila jew qiegħda tredda', jekk rilevanti. Jekk it-tqala ma tkunx tista' tiġi eskluża, skont
it-tip ta' esponiment mediku, b'mod partikolari jekk ikunu involuti r-reġjuni
addominali jew pelviċi, għandha tingħata attenzjoni speċjali
lill-ġustifikazzjoni, b'mod partikolari l-urġenza, u lill-ottimizzazzjoni
tal-esponiment mediku, billi jitqies l-esponiment kemm tal-omm tqila kif ukoll
tat-tarbija mhux imwieled. 2.
Fil-każ tan-nisa jreddgħu, fil-mediċina nukleari, skont
it-tip ta' eżami jew trattament mediku, għandha tingħata attenzjoni speċjali
lill-ġustifikazzjoni, b'mod partikolari l-urġenza, u lill-ottimizzazzjoni
tal-esponiment mediku, billi jitqies l-esponiment kemm tal-omm kif ukoll
tat-tarbija. 3.
Mingħajr ħsara għall-paragrafi 1 u 2, l-Istati
Membri għandhom jieħdu miżuri sabiex iżidu l-għarfien tan-nisa li għalihom
japplika dan l-Artikolu, bħal avviżi pubbliċi f’postijiet adatti. Artikolu 62 Esponimenti aċċidentali u mhux intenzjonati L-Istati Membri għandhom jiżguraw li: (a)
jittieħdu l-passi raġonevoli kollha biex jiġu
minimizzati l-probabbiltà u d-daqs tal-esponimenti aċċidentali jew mhux
intenzjonati tal-pazjenti mill-proċeduri radjoloġiċi mediċi kollha, filwaqt li
jitqiesu l-fatturi ekonomiċi u soċjali; (b)
għall-prattiki radjoterapewtiċi l-programm ta'
assigurazzjoni tal-kwalità jinkludi studju tar-riskju ta' esponimenti
aċċidentali jew mhux intenzjonati; (c)
għall-esponimenti mediċi kollha l-impriża
timplimenta sistema li tinkludi studju tar-riskju ta' esponimenti aċċidentali
jew mhux intenzjonati; (d)
l-impriża tiddikjara kemm jista' jkun malajr
lill-awtoritajiet kompetenti s-seħħ ta' avvenimenti sinifikanti kif iddefiniti
mill-awtoritajiet, inklużi r-riżultati tal-investigazzjoni u l-miżuri
korrettivi biex ikunu evitati avvenimenti bħal dawn. L-awtoritajiet kompetenti
għandhom jaqsmu din l-informazzjoni mal-awtoritajiet kompetenti
għas-sorveljanza ta' wara t-tqegħid fis-suq stabbilita fid-Direttiva 93/42/KEE
rigward il-mezzi mediċi; (e)
isiru arranġamenti biex il-parti li tippreskrivi,
il-prattikant u l-pazjent jiġu infurmati dwar l-esponiment mhux intenzjonat jew
aċċidentali. Artikolu 63 Stimi tad-dożi tal-popolazzjoni L-Istati Membri għandhom jiżguraw li tiġi
ddeterminata d-distribuzzjoni tal-istimi tad-doża individwali minn esponiment
mediku u għandhom iqisu id-distribuzzjoni tal-etajiet u s-sess tal-popolazzjoni
esposta. KAPITOLU VIII PROTEZZJONI TAL-MEMBRI TAL-PUBBLIKU Taqsima 1 Protezzjoni ta' membri tal-pubbliku f'ċirkustanzi
normali Artikolu 64 Prinċipji għall-protezzjoni tal-membri
tal-pubbliku L-Istati Membri għandhom joħolqu
l-kundizzjonijiet meħtieġa sabiex jiżguraw l-aħjar protezzjoni possibbli
tal-membri tal-pubbliku fiċ-ċirkustanzi prevalenti, abbażi tal-prinċipji
stabbiliti fil-Kapitolu III dwar is-sistema ta' protezzjoni
mir-radjazzjoni u japplikaw ir-rekwiżiti stabbiliti f'dan il-Kapitolu. Artikolu 65 Protezzjoni operattiva tal-membri
tal-pubbliku 1.
Il-protezzjoni operattiva tal-membri tal-pubbliku
f’ċirkustanzi normali minn prattiki suġġetti għall-għoti ta' liċenzja għandhom
jinkludu l-arranġamenti u l-istħarriġ kollha sabiex jinstabu u jiġu eliminati
l-fatturi li, waqt kull operazzjoni li tinvolvi esponiment għar-radjazzjoni
jonizzanti, x'aktarx joħolqu riskju ta' esponiment għall-membri tal-pubbliku li
ma jistax jiġi injorat mil-lat ta' protezzjoni mir-radjazzjoni. Din
il-protezzjoni għandha tinkludi l-kompiti li ġejjin: (a)
eżami u approvazzjoni tal-pjani għall-istallazzjonijiet
li jinvolvu riskju ta' esponiment, u tas-sit propost għal dawn
l-istallazzjonijiet fit-territorju kkonċernat, mil-lat ta' protezzjoni
mir-radjazzjoni; (b)
l-aċċettazzjoni fis-servizz ta' istallazzjonijiet
ġodda li jinvolvu riskju ta' esponiment, bil-kundizzjoni li tingħata
protezzjoni adegwata kontra kull esponiment jew kontaminazzjoni radjuattiva li
tista’ testendi lil hinn mill-perimetru, billi jitqiesu, jekk rilevanti,
kundizzjonijiet demografiċi, meteoroloġiċi, ġeoloġiċi, idroloġiċi u ekoloġiċi; (c)
eżami u approvazzjoni tal-pjani għar-rimi ta'
effluwenti radjuattivi. Dawn il-kompiti għandhom jitwettqu skont ir-regoli
stabbiliti mill-awtoritajiet kompetenti abbażi tar-riskju ta' esponiment
involut. 2.
L-awtorità kompetenti għandha tistabbilixxi limiti
awtorizzati għar-rimi tal-effluwenti radjuattivi. Dawn l-awtorizzazzjonijiet
għar-rimi għandhom (a)
iqisu r-riżultati tal-ottimizzazzjoni
tal-esponiment tal-pubbliku; (b)
jirriflettu l-prattika tajba fit-tħaddim ta'
faċilitajiet simili; (c)
iħallu marġni għall-flessibbiltà operattiva ta'
faċilità. Artikolu 66 Stima tad-dożi għal membri tal-pubbliku 1.
L-Istati Membri għandhom, abbażi tar-riskju ta'
esponiment involut, jistabbilixxu sistema għall-istima tad-dożi għall-membri
tal-pubbliku minn sitwazzjonijiet ta' esponiment ippjanat. 2.
L-awtoritajiet kompetenti għandhom jidentifikaw
il-prattiki fejn għandha titwettaq valutazzjoni realistika tad-dożi
għall-membri tal-pubbliku. Għal prattiki oħrajn, l-Istati Membri għandhom
jesiġu biss valutazzjoni tal-iskrinjar b'dejta ġenerika. 3.
Għall-valutazzjoni realistika tad-dożi għall-membri
tal-pubbliku, l-awtorità kompetenti għandha: (a)
tiżgura li l-istimi tad-doża għall-prattiki kif
imsemmija fl-Artikolu 65 isiru kemm jista' jkun b'mod realistiku għal
persuni rappreżentattivi; (b)
tiddeċiedi dwar il-frekwenza tal-valutazzjonijiet u
tieħu l-passi meħtieġa biex tidentifika l-persuna rappreżentattiva, billi tqis
il-mogħdijiet effettivi għat-trażmissjoni tas-sustanzi radjuattivi; (c)
tiżgura, filwaqt li tqis ir-riskji radjoloġiċi, li
l-istimi tad-dożi għall-membri tal-pubbliku jinkludu: (i) valutazzjoni tad-dożi minħabba
radjazzjoni esterna, li tindika, fejn xieraq, il-kwalità tar-radjazzjoni
inkwistjoni; (ii) valutazzjoni tat-teħid
tar-radjonuklidi, li tindika n-natura tar-radjonuklidi u, fejn meħtieġ,
l-istati fiżiċi u kimiċi tagħhom, u l-istabbiliment tal-attività u
l-konċentrazzjonijiet ta' dawn ir-radjonuklidi; (iii) valutazzjoni tad-dożi li l-persuna
rappreżentattiva x’aktarx li tirċievi u speċifikazzjoni tal-karatteristiċi
tal-persuna rappreżentattiva; (d)
tesiġi li jinżammu rekords u li jkunu disponibbli
għall-partijiet interessati kollha relatati mal-kejl tal-esponiment estern,
l-istimi tat-teħid tar-radjonuklidi u l-kontaminazzjoni radjuattiva, u
r-riżultati tal-valutazzjoni tad-dożi riċevuti mill-persuna rappreżentattiva. Artikolu 67 Monitoraġġ tar-rimi radjuattiv 1.
L-Istati Membri għandhom jesiġu li l-impriża
responsabbli għal prattiki fejn tingħata awtorizzazzjoni għar-rimi timmonitorja
sewwa r-rimi radjuattiv li jsir fl-arja jew dak likwidu fl-ambjent u li
tirrapporta r-riżultati ta' dan il-monitoraġġ lill-awtorità kompetenti. 2.
L-Istati Membri għandhom jesiġu li kull impriża
responsabbli għal reattur tal-enerġija nukleari jew għal impjant ta' proċessar
mill-ġdid, timmonitorja r-rimi fi tħaddim normali skont l-informazzjoni
standardizzata magħżula għall-monitoraġġ u r-rappurtar lill-Kummissjoni Ewropea
kif stabbilit fir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2004/2/Euratom[22]. Artikolu 68 Kompiti għall-impriżi 1.
L-Istati Membri għandhom jesiġu li l-impriża
twettaq il-kompiti li ġejjin: (a)
tilħaq u żżomm l-aħjar livell ta' protezzjoni; (b)
tikkontrolla l-effikaċja u l-manutenzjoni
tal-apparat tekniku; (c)
l-aċċettazzjoni fis-servizz, mil-lat ta'
sorveljanza tal-protezzjoni mir-radjazzjoni, ta' tagħmir u proċeduri għall-kejl
u l-valutazzjoni, kif xieraq, tal-esponiment tal-membri tal-pubbliku u
l-kontaminazzjoni radjuattiva tal-ambjent; (d)
il-kalibrazzjoni regolari tal-istrumenti tal-kejl u
kontroll regolari li huma tajbin għas-servizz u li qed jintużaw sewwa. 2.
L-esperti dwar il-protezzjoni mir-radjazzjoni u,
fejn xieraq, l-uffiċjali għall-protezzjoni mir-radjazzjoni għandhom ikunu
involuti fit-twettiq tal-kompiti msemmija fil-paragrafu 1. Artikolu 69 Programm ta' monitoraġġ tal-ambjent L-Istati Membri għandhom jiżguraw li jkun hemm
programm adegwat għall-monitoraġġ tal-ambjent biex jiġi stmat l-esponiment
tal-membri tal-pubbliku. Taqsima 2 Sitwazzjonijiet ta' esponiment ta' emerġenza Artikolu 70 Reazzjoni ta' emerġenza 1.
L-Istati Membri għandhom jesiġu li l-impriża
responsabbli għal prattika tinnotifika immedjatament lill-awtoritajiet
kompetenti b'kull emerġenza li sseħħ fil-faċilità tagħha jew li tkun relatata
mal-attivitajiet tagħha u tieħu l-azzjoni kollha xierqa biex tnaqqas
il-konsegwenzi. 2.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, fil-każ ta'
emerġenza fit-territorju tagħha, l-impriża tagħmel valutazzjoni provviżorja
inizjali taċ-ċirkustanzi u l-konsegwenzi tal-emerġenza u tassisti b'miżuri
protettivi. 3.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li jkunu previsti
miżuri protettivi fir-rigward ta': (a)
is-sors tar-radjazzjoni, sabiex jitnaqqsu jew
jitwaqqfu r-radjazzjoni u l-emissjoni diretti tar-radjonuklidi, jew sabiex jiġu
evitati l-esponiment jew il-kontaminazzjoni li jirriżultaw minn sorsi orfni; (b)
l-ambjent, sabiex jitnaqqas it-trasferiment ta'
sustanzi radjuattivi lill-individwi; (c)
l-individwi, sabiex jitnaqqas l-esponiment. 4.
F' każ ta' emerġenza fit-territorju tiegħu jew
barra minnu, l-Istat Membru jew l-awtorità għar-reazzjoni fl-emerġenzi għandhom
jesiġu: (a)
l-organizzazzjoni ta' miżuri protettivi xierqa,
billi jitqiesu l-karatteristiċi reali tal-emerġenza u skont l-istrateġija
ottimizzata għall-protezzjoni bħala parti minn pjan ta' reazzjoni
għall-emerġenzi, fejn l-elementi li għandhom jiġu inklużi fil-pjan ta'
reazzjoni għall-emerġenzi huma indikati fl-Anness IX, Taqsima B; (b)
il-valutazzjoni u r-reġistrazzjoni tal-konsegwenzi
tal-emerġenza u tal-effikaċja tal-miżuri protettivi. 5.
L-Istat Membru jew l-awtorità għar-reazzjoni
fl-emerġenzi għandhom, jekk is-sitwazzjoni titlob dan, jiżguraw li tkun
prevista l-organizzazzjoni tat-trattament mediku tal-vittmi. Artikolu 71 Informazzjoni lil membri tal-pubbliku li
jistgħu jiġu affettwati f’każ ta' emerġenza 1.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li membri
tal-pubbliku li jistgħu jiġu affettwati f’każ ta' emerġenza jingħataw
informazzjoni dwar il-miżuri ta' protezzjoni tas-saħħa applikabbli għalihom u
dwar l-azzjoni li għandhom jieħdu f'każ ta' emerġenza bħal din. 2.
L-informazzjoni mogħtija għandha tinkludi tal-inqas
l-elementi stabbiliti fl-Anness X, Taqsima A. 3.
L-informazzjoni għandha tiġi kkomunikata
lill-membri tal-pubbliku msemmija fil-paragrafu 1 mingħajr ma ssir l-ebda
talba. 4.
L-Istati Membri għandhom jaġġornaw l-informazzjoni
u jiċċirkolawha f'intervalli regolari u kull meta jkun hemm tibdil sinifikanti.
Din l-informazzjoni għandha tkun disponibbli b'mod permanenti għall-pubbliku. Artikolu 72 Informazzjoni lill-membri tal-pubbliku li
fil-fatt jiġu affettwati f’każ ta' emerġenza 1.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, meta sseħħ
emerġenza, il-membri tal-pubbliku li fil-fatt ikunu affettwati jiġu infurmati
mingħajr dewmien bil-fatti tal-emerġenza, bil-passi li għandhom jittieħdu u,
kif ikun xieraq, bil-miżuri għall-protezzjoni tas-saħħa applikabbli għal dawn
il-membri tal-pubbliku. 2.
L-informazzjoni mogħtija għandha tinkludi dawk
il-punti li hemm Fl-Anness X, Taqsima B li jkunu rilevanti għat-tip
ta’ emerġenza. Taqsima 3 Sitwazzjonijiet ta' esponiment eżistenti Artikolu 73 Żoni kontaminati 1.
L-istrateġiji għall-ġestjoni ta' żoni kontaminati
għandhom jinkludu, fejn applikabbli, dawn li ġejjin: (a)
deskrizzjoni tar-reġjuni affettwati u
identifikazzjoni tal-membri tal-pubbliku affettwati; (b)
konsiderazzjoni tal-ħtieġa għal u l-firxa
tal-miżuri protettivi applikati għar-reġjuni affettwati u l-membri
tal-pubbliku; (c)
konsiderazzjoni tal-ħtieġa li jiġi evitat jew
ikkontrollat l-aċċess għar-reġjuni affettwati, jew li jkunu imposti
restrizzjonijiet fuq il-kundizzjonijiet tal-għajxien f'dawn ir-reġjuni; (d)
valutazzjoni tal-esponiment ta' gruppi differenti
fil-popolazzjoni u valutazzjoni tal-mezzi disponibbli għall-individwi biex
jikkontrollaw l-esponiment personali tagħhom; (e)
l-għanijiet u l-miri fit-tul li qed issegwi
l-istrateġija u l-livelli ta' referenza korrispondenti. 2.
Fil-każ ta' żoni b'kontaminazzjoni residwa fuq
perjodu fit-tul li fihom l-Istat Membru jkun iddeċieda li jippermetti
l-abitazzjoni u t-tkomplija tal-attivitajiet soċjali u ekonomiċi, l-Istati
Membri għandhom jiżguraw, f'konsultazzjoni mal-partijiet interessati, li jkun
hemm arranġamenti, kif meħtieġa, għall-kontroll kontinwu tal-esponiment
bil-għan li jkunu stabbiliti kundizzjonijiet tal-għajxien li jistgħu jitqiesu
bħala normali, fosthom: (a)
l-istabbiliment ta' livelli ta' referenza
konsistenti mal-ħajja ta' kuljum; (b)
l-istabbiliment ta' infrastruttura biex ikunu
appoġġjati miżuri protettivi ta' għajnuna mill-persuna nnifisha fiż-żoni
affettwati, bħal għoti ta' informazzjoni, pariri u monitoraġġ. Artikolu 74 Radon fl-abitazzjonijiet u f'bini b'aċċess
għall-pubbliku 1.
Fi ħdan il-pjan ta' azzjoni msemmi
fl-Artikolu 103, l-Istati Membri għandhom jistabbilixxu livell ta'
referenza nazzjonali għall-konċentrazzjonijiet fuq ġewwa tar-radon, li ma għandhomx
jaqbżu (bħala medja annwali): (a)
200 Bq m-3 għal abitazzjonijiet ġodda u
bini ġdid b'aċċess għall-pubbliku; (b)
300 Bq m-3 għall-abitazzjonijiet
eżistenti; (c)
300 Bq m-3 għall-bini eżistenti b'aċċess
għall-pubbliku. F'każijiet speċifiċi fejn il-ħin tal-okkupanza jkun baxx,
jista' jiġi stabbilit livell ta' referenza sa 1 000 Bq m-3 2.
Skont il-pjan ta' azzjoni nazzjonali, l-Istati
Membri għandhom (a)
jidentifikaw l-abitazzjonijiet eżistenti li jaqbżu
l-livell ta' referenza u biex jinkoraġġixxu miżuri għat-tnaqqis tar-radon
fl-abitazzjonijiet eżistenti fejn jinqabżu l-livelli ta' referenza; (b)
jiżguraw li l-miżuri għar-radon jitwettqu f’bini
b'aċċess għall-pubbliku f'żoni fejn jista' jkun hemm ir-radon. 3.
L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu kodiċijiet
speċifiċi għall-bini biex jevitaw id-dħul tar-radon mill-ħamrija u, kif
speċifikat fil-pjan ta' azzjoni nazzjonali, mill-materjali tal-bini, u jesiġu
konformità ma' dawn il-kodiċijiet tal-bini, b'mod partikolari f'żoni fejn
jista' jkun hemm ir-radon, sabiex jevitaw konċentrazzjonijiet tar-radon li
jaqbżu l-livell ta' referenza għall-bini ġdid. 4.
L-Istati Membri għandhom jipprovdu informazzjoni
lokali u nazzjonali dwar il-konċentrazzjonijiet prevalenti tar-radon, dwar
ir-riskji assoċjati għas-saħħa u dwar il-mezzi tekniċi disponibbli għat-tnaqqis
tal-konċentrazzjonijiet eżistenti tar-radon. Artikolu 75 Materjali tal-bini 1.
Ir-rekwiżiti stabbiliti f'dan l-Artikolu għandhom
japplikaw għal dan li ġej: (a)
materjali tal-bini li jkunu identifikati u elenkati
mill-awtorità kompetenti rilevanti bħala li huma ta' tħassib mil-lat ta'
protezzjoni mir-radjazzjoni, meta titqies il-lista indikattiva ta' materjali
stabbilita fl-Anness XI fir-rigward tar-radjazzjoni gamma emessa tagħhom;
jew (b)
materjali tal-bini li l-awtorità tkun ivvalutathom
bħala ta' tħassib fil-pjan ta' azzjoni nazzjonali għar-radon, kif speċifikat
fl-Artikolu 103. 2.
Għat-tipi identifikati ta' materjali tal-bini,
l-industriji li jqiegħdu fis-suq dawn il-materjali (a)
għandhom jiddeterminaw il-konċentrazzjonijiet
tar-radjonuklidi speċifikati fl-Anness VII; (b)
għandhom jipprovdu informazzjoni lill-awtorità
kompetenti dwar ir-riżultati tal-kejl u l-indiċi korrispondenti
tal-konċentrazzjoni tal-attività, kif iddefinit fl-Anness VII. 3.
L-awtorità kompetenti għandha tiżgura li t-tipi ta'
materjali tal-bini identifikati jiġu klassifikati, kif stabbilit
fl-Anness VII, abbażi tal-użu intenzjonat tagħhom u l-indiċi
tal-konċentrazzjoni tal-attività. 4.
It-tipi identifikati ta' materjali tal-bini li
x'aktarx ma jagħtux dożi li jaqbżu l-livell ta' referenza ta' 1 mSv kull
sena għall-esponiment estern fuq ġewwa mill-materjali tal-bini, aktar
mill-esponiment estern prevalenti fuq barra, għandhom ikunu eżentati
mir-rekwiżiti fil-livell nazzjonali, mingħajr ħsara għall-Artikolu 103.
Dawn il-materjali tal-bini għandhom madankollu jiġu mmonitorjati aktar sabiex
ikun żgurat li l-konċentrazzjoni tal-attività tkompli tikkonforma ma' dan
il-livell ta' referenza. Il-materjali tal-bini tal-kategorija A kif speċifikati
fl-Anness VII għandhom ikunu eżentati minn kull restrizzjoni rigward
it-tqegħid tagħhom fis-suq fl-Unjoni. 5.
Għat-tipi identifikati ta' materjali tal-bini li
x'aktarx jagħtu dożi li jaqbżu l-livell ta' referenza ta' 1 mSv kull sena
għall-esponiment estern fuq ġewwa mill-materjali tal-bini, aktar
mill-esponiment estern prevalenti fuq barra, l-awtorità kompetenti għandha
tiddeċiedi dwar miżuri xierqa, li jvarjaw mir-reġistrazzjoni u l-applikazzjoni
ġenerali tal-kodiċijiet rilevanti tal-bini għal restrizzjonijiet speċifiċi dwar
l-użu previst ta' tali materjali. 6.
L-informazzjoni dwar it-tipi identifikati ta'
materjali tal-bini, rilevanti għall-implimentazzjoni tal-kodiċijiet tal-bini,
inklużi l-konċentrazzjonijiet tar-radjonuklidi tagħhom, l-indiċi ta'
konċentrazzjoni tal-attività u l-klassifikazzjoni korrispondenti, għandha ssir
disponibbli qabel ma jitpoġġew fis-suq. KAPITOLU IX PROTEZZJONI TAL-AMBJENT Artikolu 76 Kriterji ambjentali L-Istati Membri għandhom jinkludu, fil-qafas
legali tagħhom għall-protezzjoni mir-radjazzjoni u b'mod partikolari
fis-sistema ġenerali għall-protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem, dispożizzjoni
għall-protezzjoni mir-radjazzjoni ta' speċijiet mhux umani fl-ambjent. Dan
il-qafas legali għandu jintroduċi kriterji ambjentali mmirati sabiex jipproteġu
l-popolazzjonijiet ta' ispeċijiet mhux umani vulnerabbli jew rappreżentattivi
fid-dawl tal-importanza tagħhom bħala parti mill-ekosistema. Fejn ikun xieraq,
għandhom jiġu identifikati tipi ta' prattiki li għalihom ikun meħtieġ kontroll
regolatorju sabiex jiġu implimentati r-rekwiżiti ta' dan il-qafas legali. Artikolu 77 Limiti awtorizzati fuq ir-rimi L-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri,
meta jistabbilixxu limiti awtorizzati għar-rimi ta' effluwenti radjuattivi,
skont l-Artikolu 65(2), għandhom jiżguraw ukoll protezzjoni adegwata
tal-ispeċijiet mhux umani. Għal dan il-għan, tista' ssir valutazzjoni ta'
skrinjar ġenerika biex tkun pprovduta l-assigurazzjoni li ntlaħqu l-kriterji
ambjentali. Artikolu 78 Rilaxx aċċidentali L-Istati Membri għandhom jesiġu li l-impriżi
jieħdu l-miżuri tekniċi xierqa sabiex jevitaw ħsara ambjentali sinifikanti
f’każ ta' rilaxx aċċidentali jew biex itaffu l-livell ta' din il-ħsara. Artikolu 79 Monitoraġġ ambjentali Meta jistabbilixxu programmi ta' monitoraġġ
ambjentali, jew jesiġu li jitwettqu programmi bħal dawn, l-awtoritajiet
kompetenti tal-Istati Membri għandhom jinkludu speċijiet mhux umani
rappreżentattivi, jekk meħtieġa, kfi ukoll mezzi ambjentali li jikkostitwixxu
mogħdija għall-esponiment tal-membri tal-pubbliku. KAPITOLU X REKWIŻITI GĦALL-KONTROLL REGOLATORJU Taqsima 1 Infrastruttura istituzzjonali Artikolu 80 Awtorità kompetenti 1.
L-Istati Membri għandhom jaħtru awtorità jew
awtoritajiet kompetenti biex iwettqu kompiti previsti f'din id-Direttiva. 2.
L-Istati Membri għandhom jgħaddu lill-Kummissjoni
l-isem u l-indirizz tal-awtorità jew l-awtoritajiet kompetenti u l-oqsma ta'
kompetenza rispettivi tagħhom sabiex jassiguraw komunikazzjoni rapida ma' dawn
l-awtoritajiet. 3.
Meta Stat Membru jkollu aktar minn awtorità
kompetenti waħda għall-kontroll tas-sorsi siġillati ta' attività għolja jew
tas-sorsi orfni, dan għandu jaħtar punt wieħed ta' kuntatt għall-komunikazzjoni
mal-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri l-oħra. 4.
L-Istati Membri għandhom jgħaddu lill-Kummissjoni
kull bidla fl-informazzjoni msemmija fil-paragrafi 2 u 3. 5.
Il-Kummissjoni għandha tikkomunika l-informazzjoni
msemmija fil-paragrafi 2, 3 u 4 lill-awtoritajiet kompetenti kollha u
perjodikament għandha tippubblikaha fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea,
f'intervalli ta' mhux aktar minn sentejn. Artikolu 81 Rikonoxximent tas-servizzi u l-esperti 1.
L-Istati Membri għandhom jagħmlu l-arranġamenti
meħtieġa għar-rikonoxximent ta': (a)
is-servizzi tas-saħħa okkupazzjonali; (b)
is-servizzi tad-dożimetrija; (c)
l-esperti dwar il-protezzjoni mir-radjazzjoni; (d)
l-esperti tal-fiżika medika. L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu
dispożizzjonijiet biex tkun żgurata l-kontinwità tal-għarfien espert ta' dawn
is-servizzi u l-esperti. 2.
L-Istati Membri għandhom jispeċifikaw ir-rekwiżiti
għar-rikonoxximent u jikkomunikawhom lill-Kummissjoni flimkien mal-isem u
l-indirizz tal-awtoritajiet kompetenti responsabbli għar-rikonoxximent.
L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw kull bidla f'din l-informazzjoni. 3.
L-Istati Membri għandhom jispeċifikaw is-servizzi
jew l-esperti l-oħra li jeħtieġu kwalifiki partikolari dwar il-protezzjoni
mir-radjazzjoni u, fejn ikun xieraq, il-proċess għar-rikonoxximent ta' dawn
il-kwalifiki. 4.
Il-Kummissjoni għandha tagħmel l-informazzjoni
riċevuta skont il-paragrafu 2 disponibbli għall-Istati Membri. Artikolu 82 Servizzi tas-saħħa okkupazzjonali Is-servizzi tas-saħħa okkupazzjonali għandhom
iwettqu sorveljanza medika tal-ħaddiema esposti fir-rigward tal-esponiment
tagħhom għar-radjazzjoni jonizzanti u jekk ikunux tajbin għall-kompiti
assenjati lilhom. Artikolu 83 Servizzi ta' dożimetrija Is-servizzi tad-dożimetrija għandhom
jistabbilixxu d-doża interna u esterna għall-ħaddiema esposti suġġetti għal
monitoraġġ individwali sabiex tiġi rreġistrata d-doża f'kooperazzjoni
mal-impriża u s-servizz tas-saħħa okkupazzjonali. Is-servizzi tad-dożimetrija
għandhom jinkludu l-kalibrazzjoni, il-qari u l-interpretazzjoni tat-tagħmir
tal-monitoraġġ individwali, u l-kejl tar-radjuattività fil-ġisem tal-bniedem u
f’kampjuni bijoloġiċi. Artikolu 84 Espert dwar il-protezzjoni mir-radjazzjoni 1.
L-espert dwar il-protezzjoni mir-radjazzjoni
għandu, abbażi ta' ġudizzju professjonali, kejl u valutazzjonijiet, jagħti
parir kompetenti lill-impriża dwar kwistjonijiet relatati mal-esponiment
okkupazzjonali u l-esponiment tal-pubbliku. 2.
Il-parir tal-espert dwar il-protezzjoni
mir-radjazzjoni għandu jkopri, iżda ma jkunx limitat għal, dan li ġej: (a)
pjani għal istallazzjonijiet ġodda u
l-aċċettazzjoni fis-servizz ta' sorsi ta' radjazzjoni ġodda jew modifikati
fir-rigward ta' xi kontroll tal-inġinerija, elementi tad-disinn, elementi
tas-sikurezza u tagħmir ta' twissija rilevanti għall-protezzjoni
mir-radjazzjoni; (b)
il-kategorizzazzjoni taż-żoni kontrollati jew
sorveljati; (c)
il-klassifikazzjoni tal-ħaddiema; (d)
il-kontenut tal-programmi ta' monitoraġġ tal-post
tax-xogħol u individwali; (e)
l-istrumenti għall-monitoraġġ tar-radjazzjoni
xierqa li għandhom jintużaw; (f)
il-metodi xierqa ta' dożimetrija persunali; (g)
l-ottimizzazzjoni u l-istabbiliment ta'
restrizzjonijiet xierqa fuq id-doża; (h)
l-assigurazzjoni tal-kwalità; (i)
il-programm ta' monitoraġġ ambjentali; (j)
ir-rekwiżiti għar-rimi tal-iskart radjuattiv; (k)
l-arranġamenti għall-prevenzjoni tal-aċċidenti u
l-inċidenti; (l)
l-istat ta' preparazzjoni u r-reazzjoni
f'sitwazzjonijiet ta' esponiment ta' emerġenza; (m)
il-programmi ta' taħriġ u taħriġ mill-ġdid għall-ħaddiema
esposti. 3.
Fejn ikun xieraq, il-kompitu tal-espert dwar
il-protezzjoni mir-radjazzjoni jista' jitwettaq minn grupp ta' speċjalisti li
flimkien ikollhom il-kompetenza esperta meħtieġa. Artikolu 85 Espert tal-fiżika medika 1.
Fl-ambjent tal-kura tas-saħħa, l-espert tal-fiżika
medika għandu, kif xieraq, jaġixxi jew jagħti pariri speċjalizzati dwar
kwistjonijiet marbuta mal-fiżika tar-radjazzjoni kif applikata għall-esponiment
mediku. 2.
Skont il-prattika radjoloġika medika, l-espert
tal-fiżika medika għandu jieħu r-responsabbiltà għad-dożimetrija, inkluż
il-kejl fiżiku għall-evalwazzjoni tad-doża mogħtija lill-pazjent, jagħti pariri
dwar it-tagħmir radjoloġiku mediku, u jikkontribwixxi b'mod partikolari għal
dan li ġej: (a)
l-ottimizzazzjoni tal-protezzjoni mir-radjazzjoni
għall-pazjenti u individwi oħra suġġetti għal esponiment mediku, fosthom
l-applikazzjoni u l-użu ta' livelli ta' referenza dijanjostiċi; (b)
id-definizzjoni u t-twettiq tal-assigurazzjoni
tal-kwalità tat-tagħmir radjoloġiku mediku; (c)
it-tħejjija tal-ispeċifikazzjonijiet tekniċi
għat-tagħmir radjoloġiku mediku u d-disinn tal-istallazzjoni; (d)
is-sorveljanza tal-istallazzjonijiet radjoloġiċi
mediċi rigward il-protezzjoni mir-radjazzjoni; (e)
l-għażla tat-tagħmir meħtieġ biex jitwettaq il-kejl
għall-protezzjoni mir-radjazzjoni; (f)
it-taħriġ tal-prattikanti u persunal ieħor
f'aspetti rilevanti tal-protezzjoni mir-radjazzjoni. Fejn ikun xieraq, ix-xogħol tal-espert tal-fiżika
medika jista' jitwettaq minn servizz tal-fiżika medika. Artikolu 86 Uffiċjal għall-protezzjoni mir-radjazzjoni 1.
L-Istati Membri għandhom jiddeċiedu f'liema
prattiki tkun meħtieġa l-ħatra ta' uffiċjal għall-protezzjoni mir-radjazzjoni
sabiex iwettaq kompiti ta' protezzjoni mir-radjazzjoni f' impriża partikolari.
L-Istati Membri għandhom jesiġu li l-impriżi jipprovdu lill-uffiċjali
għall-protezzjoni mir-radjazzjoni bil-mezzi meħtieġa biex huma jwettqu d-doveri
tagħhom. L-uffiċjal għall-protezzjoni mir-radjazzjoni għandu jirrapporta
direttament lill-impriża. 2.
Skont in-natura tal-prattika, il-kompiti
tal-uffiċjal għall-protezzjoni mir-radjazzjoni jistgħu jinkludu dawn li ġejjin: (a)
li jiżgura li l-ħidma bir-radjazzjoni titwettaq
skont ir-rekwiżiti ta' kwalunkwe proċedura speċifikata jew regola lokali; (b)
li jissorvelja l-implimentazzjoni tal-programm
għall-monitoraġġ tal-post tax-xogħol; (c)
li jżomm rekords adegwati tas-sorsi radjuattivi; (d)
li jwettaq valutazzjonijiet perjodiċi
tal-kundizzjoni tas-sistemi tas-sikurezza u ta' twissija rilevanti; (e)
li jissorvelja l-implimentazzjoni tal-programm ta'
monitoraġġ persunali; (f)
li jissorvelja l-implimentazzjoni tal-programm ta'
sorveljanza tas-saħħa; (g)
li jipprovdi lill-impjegati l-ġodda introduzzjoni
għar-regoli u l-proċeduri lokali; (h)
li jagħti parir u kummenti dwar il-pjanijiet ta'
ħidma; (i)
li jawtorizza l-pjanijiet ta' ħidma; (j)
li jipprovdi rapporti lill-maniġment lokali; (k)
li jipparteċipa fl-arranġamenti għall-prevenzjoni,
l-istat ta' preparazzjoni u r-reazzjoni għas-sitwazzjonijiet ta' esponiment ta'
emerġenza; (l)
li jservi bħala punt ta' kuntatt mal-espert dwar
il-protezzjoni mir-radjazzjoni. Il-kompitu tal-uffiċjal għall-protezzjoni
mir-radjazzjoni jista' jitwettaq minn unità għall-protezzjoni mir-radjazzjoni
stabbilita f'impriża. taqsima 2 Kontroll ta' sorsi siġillati Artikolu 87 Rekwiżiti ġenerali 1.
L-Istati Membri għandhom jagħmlu arranġamenti biex
iżommu kontroll adegwat tas-sorsi siġillati rigward il-post, l-użu jew
in-nuqqas ta' użu tagħhom. 2.
L-Istati Membri għandhom jesiġu li l-impriża żżomm
rekords ta' dawn is-sorsi kollha taħt ir-responsabbiltà tagħha, tal-post u
tat-trasferiment tagħhom. 3.
L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu sistema li
tippermettilhom li jiġu infurmati b'mod adegwat dwar trasferimenti individwali
ta' sorsi siġillati, fejn meħtieġ, u fi kwalunkwe każ bit-trasferimenti ta'
sorsi siġillati ta' attività għolja. 4.
L-Istati Membri għandhom jesiġu li kull impriża li
jkollha sors issiġillat tinnotifika mill-ewwel lill-awtorità kompetenti bi
kwalunkwe telf, serq jew użu mhux awtorizzat ta' sors siġillat. Artikolu 88 Rekwiżiti għall-kontroll ta' sorsi
siġillati ta' attività għolja L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, qabel
joħorġu awtorizzazzjoni għal prattiki li jinvolvu sors siġillat ta' attività
għolja: (a)
ikunu saru l-arranġamenti adegwati għall-ġestjoni
sikura u għas-sigurtà tas-sorsi, inkluż meta jsiru sorsi mhux użati. F'tali
arranġamenti jista' jkun previst it-trasferiment tas-sorsi mhux użati
lill-fornitur jew it-tqegħid tagħhom f'faċilità għar-rimi jew ta' ħżin jew
obbligu lill-manifattur jew lill-fornitur biex jirċevihom; (b)
ikun sar provediment adegwat, permezz ta' sigurtà
finanzjarja jew kwalunkwe mezz ieħor ekwivalenti adegwat għas-sors inkwistjoni,
għall-ġestjoni sikura tas-sorsi meta dawn isiru sorsi mhux użati, fosthom
il-każ meta impriża ssir insolventi jew twaqqaf l-attivitajiet tagħha. Artikolu 89 Rekwiżiti speċifiċi għall-għoti ta'
liċenzja lil sorsi siġillati ta' attività għolja Minbarra r-rekwiżiti ġenerali għall-għoti ta'
liċenzja stabbiliti fil-Kapitolu V, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li
l-liċenzja għall-manifattura, l-użu jew it-teħid tal-pussess ta' sors siġillat
ta' attività għolja tinkludi: (a)
kriterji minimi ta' prestazzjoni għas-sors,
il-kontenitur tas-sors u t-tagħmir addizzjonali; (b)
il-proċeduri ta' ħidma li jridu jiġu segwiti; (c)
il-ġestjoni adegwata tas-sorsi mhux użati, inklużi
arranġamenti dwar it-trasferiment, jekk ikun xieraq, tas-sorsi mhux użati lil
manifattur, fornitur, impriża awtorizzata oħra jew faċilità għar-rimi jew ħażna
tal-iskart. Artikolu 90 Żamma ta' rekords mill-impriżi L-Istati Membri għandhom jesiġu li r-rekords
għas-sorsi siġillati ta' attività għolja jinkludu l-informazzjoni stipulata
fl-Anness XII u li l-impriża tipprovdi lill-awtoritajiet kompetenti kopja
ta' dawn ir-rekords meta jiġu mitluba u tal-inqas kif stabbilit
fl-Anness XIII. Ir-rekords tal-impriża għandhom ikunu disponibbli għal
spezzjoni mill-awtorità kompetenti. Artikolu 91 Żamma ta' rekords mill-awtoritajiet
kompetenti L-awtoritajiet kompetenti għandhom iżommu
rekords tal-impriżi awtorizzati biex iwettqu prattiki b'sorsi siġillati ta'
attività għolja u tas-sorsi siġillati ta' attività għolja li jkollhom. Dawn
ir-rekords għandhom jinkludu r-radjonuklide involut, l-attività fil-ħin
tal-manifattura jew, jekk din l-attività ma tkunx magħrufa, l-attività fil-ħin
tal-ewwel tqegħid fis-suq jew fil-ħin li l-impriża akkwistat is-sors, u t-tip
ta' sors. L-awtoritajiet kompetenti għandhom iżommu r-rekords aġġornati, billi
jqisu it-trasferimenti tas-sorsi u ta' fatturi oħrajn. Artikolu 92 Sikurezza tas-sorsi siġillati ta' attività
għolja 1.
L-impriża li twettaq attivitajiet li jinvolvu sorsi
siġillati ta' attività għolja għandha tikkonforma mar-rekwiżiti stabbiliti
fl-Anness XIV. 2.
Il-manifattur, il-fornitur, u kull impriża għandhom
jassiguraw li s-sorsi siġillati ta' attività għolja u l-kontenituri tagħhom
jikkonformaw mar-rekwiżiti għall-identifikazzjoni u l-immarkar kif stabbiliti
fl-Anness XV. Taqsima 3 Sorsi orfni Artikolu 93 Rilevament ta' sorsi orfni 1.
L-Istati Membri għandhom jesiġu li kwalunkwe
persuna li tiltaqa' ma' sors orfni tinnotifika mal-ewwel lill-organizzazzjoni
ta' emerġenza jew lill-awtorità kompetenti u żżomm lura minn kwalunkwe azzjoni
ulterjuri fuq is-sors qabel ma dawn il-korpi jkunu taw l-istruzzjonijiet
xierqa. 2.
L-Istati Membri għandhom jagħmlu arranġamenti
għall-istabbiliment ta' sistemi biex jinstabu s-sorsi orfni f'postijiet bħal
siti kbar fejn jintrema r-ruttam tal-metall u f'istallazzjonijiet f’impjanti
ewlenin tar-reċiklaġġ tar-ruttam tal-metall fejn ġeneralment jistgħu jinstabu
sorsi orfni, jew f'punti sinifikanti tat-transitu nodali, kull fejn ikun
xieraq, bħall-postijiet tad-dwana. 3.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li jkunu
disponibbli pariri u assistenza teknika speċjalizzata malajr għall-persuni li
jaħdmu fil-postijiet imsemmija fil-paragrafu 2 u li normalment ma jkunux
involuti f'operazzjonijiet suġġetti għal rekwiżiti ta' protezzjoni
mir-radjazzjoni. L-għan primarju tal-pariri u l-assistenza għandu jkun
il-protezzjoni tal-ħaddiema u tal-membri tal-pubbliku mir-radjazzjoni u
s-sikurezza tas-sors. Artikolu 94 Kontaminazzjoni tal-metalli L-Istati Membri għandhom jesiġu li
istallazzjoni għar-riċiklaġġ ta' ruttam tal-metall tinnotifika mal-ewwel
lill-awtorità kompetenti bit-tidwib ta' sors orfni u għandhom jesiġu li
l-metall kontaminat ma jiġix ipproċessat aktar mingħajr l-awtorizzazzjoni
mill-awtorità kompetenti. Artikolu 95 Irkupru, ġestjoni u rimi ta’ sorsi orfni 1.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet
kompetenti jkunu ppreparati, jew għamlu provediment, fosthom l-assenjazzjoni
tar-responsabbiltajiet, biex jirkupraw is-sorsi orfni u biex jittrattaw l-emerġenzi
dovuti għas-sorsi orfni u li fasslu pjani u miżuri ta' reazzjoni adegwati. 2.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li jkunu
organizzati kampanji, kif xieraq, sabiex jiġu rkuprati s-sorsi orfni li tħallew
minn prattiki fl-imgħoddi. Il-kampanji jistgħu jinkludu l-parteċipazzjoni
finanzjarja tal-Istati Membri fl-ispejjeż tal-irkupru, il-ġestjoni u r-rimi
tas-sorsi u jistgħu jinkludu wkoll stħarriġ tar-rekords storiċi
tal-awtoritajiet, bħad-dwana, u ta' impriżi, bħal istituti tar-riċerka,
istituti għall-ittestjar tal-materjali jew sptarijiet. Artikolu 96 Sigurtà finanzjarja għas-sorsi orfni L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, abbażi
ta' arranġamenti li għandhom jiġu deċiżi mill-Istati Membri, tiġi stabbilita
sistema ta' sigurtà finanzjarja jew mezzi oħra ekwivalenti biex tkopri
l-ispejjeż tal-interventi relatati mal-irkupru tas-sorsi orfni u li jistgħu
jirriżultaw mill-implimentazzjoni tal-Artikolu 95. Taqsima 4 Sitwazzjonijiet ta' esponiment ta' emerġenza Artikolu 97 Sistema ta’ ġestjoni tal-emerġenzi 1.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li jitqiesu
il-fatt li jistgħu jseħħu emerġenzi fit-territorju tagħhom u li huma jistgħu
jkunu affettwati minn emerġenzi li jseħħu barra t-territorju tagħhom. L-Istati
Membri għandhom jistabbilixxu sistema ta' ġestjoni tal-emerġenzi u
dispożizzjonijet amministrattivi adegwati biex tinżamm din is-sistema. 2.
Is-sistema ta' ġestjoni tal-emerġenzi għandha
titfassal b'mod li tkun proporzjonali mar-riżultati ta' valutazzjoni
tat-theddida u tkun tista' tirrispondi b'mod effettiv għal sitwazzjonijiet ta'
esponiment ta' emerġenza b'rabta ma' prattiki jew ma' avvenimenti mhux
previsti, inklużi atti b'intenzjoni li jagħmlu l-ħsara u meta jinsabu sorsi
orfni. 3.
Is-sistema ta' ġestjoni tal-emerġenzi għandha
tipprovdi għall-istabbiliment ta' pjani ta' reazzjoni għall-emerġenzi bil-għan
li jkunu evitati l-effetti deterministiċi fi kwalunkwe individwu mill-membri
tal-pubbliku affettwat u li jitnaqqas ir-riskju ta' effetti stokastiċi, billi
jitqiesu l-prinċipji ġenerali ta' protezzjoni mir-radjazzjoni u l-livelli ta'
referenza msemmija fil-Kapitolu III. Is-sistema ta' ġestjoni tal-emerġenzi
għandha tinkludi l-elementi elenkati fl-Anness IX, Taqsima A . Artikolu 98 Livell ta' preparazzjoni għall-emerġenzi 1.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li jkunu stabbiliti
minn qabel pjanijiet ta' reazzjoni għall-emerġenzi għad-diversi tipi ta'
emerġenzi identifikati mill-valutazzjoni tat-theddida. 2.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-pjanijiet
ta' reazzjoni għall-emerġenzi jkunu ttestjati, evalwati u riveduti f'intervalli
regolari. 3.
Il-pjanijiet ta' reazzjoni għall-emerġenzi
għandhom, fejn ikun xieraq, jinkorporaw elementi rilevanti tas-sistema ta'
ġestjoni tal-emerġenzi msemmija fl-Artikolu 97. 4.
Il-pjanijiet ta' reazzjoni għall-emerġenzi għandhom
jinkludu l-elementi ddefiniti fl-Anness IX, Taqsima B. Artikolu 99 Kooperazzjoni internazzjonali 1.
L-Istati Membri għandhom jikkooperaw ma' Stati
Membri u pajjiżi terzi oħrajn biex jiġu indirizzati l-emerġenzi possibbli
fit-territorju tagħhom li jistgħu jaffettwaw Stati Membri jew pajjiżi terzi
oħra, bil-għan li tiġi ffaċilitata l-organizzazzjoni tal-protezzjoni
radjoloġika f'dawn l-Istati Membri jew pajjiżi terzi. 2.
L-Istati Membri għandhom, fil-każ ta' emerġenza li
sseħħ fit-territorju tagħhom jew li jista' jkollha konsegwenzi radjoloġiċi
fit-territorju tagħhom, jistabbilixxu kuntatt biex jiksbu l-kooperazzjoni ta'
kwalunkwe Stat Membru jew pajjiż terz ieħor li jista' jkun involut. 3.
L-Istati Membri għandhom jagħmlu skambju minnufih ta'
informazzjoni u jikkooperaw ma’ Stati Membri jew pajjiżi terzi rilevanti oħra u
mal-organizzazzjonijiet internazzjonali rilevanti rigward it-telf, it-tneħħija,
is-serq jew is-sejba ta' sorsi siġillati ta' attività għolja, sorsi radjuattivi
oħra u materjal radjuattiv ta' tħassib u rigward is-segwitu jew
l-investigazzjonijiet relatati, mingħajr ħsara għar-rekwiżiti rilevanti ta'
kunfidenzjalità u tal-leġiżlazzjoni nazzjonali rilevanti. Taqsima 5 Sitwazzjonijiet ta' esponiment eżistenti Artikolu 100 Programmi dwar sitwazzjonijiet ta'
esponiment eżistenti 1.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li jiġu
stabbiliti programmi biex ikunu identifikati u evalwati sitwazzjonijiet ta'
esponiment eżistenti u biex ikunu determinati liema esponimenti okkupazzjonali
u pubbliċi huma ta' tħassib minn perspettiva ta' protezzjoni mir-radjazzjoni. 2.
Ir-rekwiżiti għas-sitwazzjonijiet ta' esponiment
eżistenti għandhom japplikaw għal: (a)
esponiment dovut għall-kontaminazzjoni ta' żoni
minn materjal radjuattiv residwu minn: (i) attivitajiet tal-passat li qatt ma
kienu suġġetti għal kontroll regolatorju jew ma kinux regolati skont
ir-rekwiżiti stabbiliti minn din id-Direttiva; (ii) emerġenza, wara li s-sitwazzjoni ta'
esponiment ta' emerġenza tkun ġiet iddikjarata mitmuma, kif previst fis-sistema
ta' ġestjoni tal-emerġenzi; (iii) residwi minn attivitajiet
tal-imgħoddi li għalihom l-impriża ma tkunx għadha legalment responsabbli; (b)
esponiment għal sorsi ta' radjazzjonai naturali, li
jinkludi: (i) l-esponiment fuq ġewwa għar-radon u
t-toron, fil-postijiet tax-xogħol, l-abitazzjonijiet, u bini ieħor; (ii) l-esponiment estern fuq ġewwa minn
materjali tal-bini; (c)
esponiment għal prodotti bażiċi li jinkorporaw (i) radjonuklidi minn żoni kontaminati
speċifikati fil-punt (a), jew (ii) radjonuklidi li jinsabu fin-natura,
b'mod partikolari f'oġġetti tal-ikel, fl-ilma tax-xorb u fil-materjali
tal-bini; (d)
sitwazzjonijiet ta' esponiment eżistenti oħra li ma
jistgħux jiġu injorati minn perspettiva ta' protezzjoni mir-radjazzjoni. 3.
L-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu, wara li
jikkunsidraw b'mod xieraq il-prinċipju ġenerali tal-ġustifikazzjoni, li
sitwazzjoni ta' esponiment eżistenti ma titlob l-ebda konsiderazzjoni ta'
miżuri protettivi. 4.
Is-sitwazzjonijiet ta' esponiment eżistenti li
jaqgħu taħt ir-responsabbiltà legali ta' impriża u li ma jkunu tal-ebda tħassib
mill-perspettiva ta' protezzjoni mir-radjazzjoni għandhom ikunu suġġetti
għar-rekwiżiti rilevanti għal sitwazzjonijiet ta' esponiment ppjanat. Artikolu 101 Stabbiliment ta' strateġiji 1.
L-Istati Membri għandhom jirranġaw
għall-istabbiliment ta' strateġiji sabiex jiżguraw li s-sitwazzjonijiet ta'
esponiment eżistenti jiġu mmaniġġjati sewwa u li r-riżorsi disponibbli
għall-ġestjoni tagħhom ikunu proporzjonali mar-riskji u l-effikaċja tal-miżuri
protettivi. 2.
L-awtorità kompetenti responsabbli
għall-istabbiliment ta' strateġija għall-ġestjoni ta' sitwazzjoni ta'
esponiment eżistenti għandha tiżgura li l-istrateġija tinkludi: (a)
l-għanijiet segwiti mill-istrateġija; (b)
livelli ta' referenza xierqa, billi jitqiesu
l-firxiet tal-livelli ta' referenza stabbiliti fl-Anness I. Artikolu 102 Implimentazzjoni tal-istrateġiji 1.
L-Istati Membri għandhom jassenjaw
responsabbiltajiet lil awtorità kompetenti għall-implimentazzjoni ta'
strateġiji għall-ġestjoni tal-esponimentu eżistenti, u, kif xieraq,
lir-reġistranti, lil dawk li jingħataw liċenzja u partijiet oħra involuti
fl-implimentazzjoni ta' miżuri ta' rimedju u protettivi, u għandhom jipprovdu,
kif xieraq, għall-involviment tal-partijiet interessati fid-deċiżjonijiet
rigward l-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta' strateġiji għall-ġestjoni
tal-esponimenti. 2.
Il-forma, l-iskala u t-tul taż-żmien tal-miżuri
protettivi kollha meqjusa għall-implimentazzjoni ta' strateġija għandhom ikunu
ottimizzati. 3.
Għandha tiġi valutata d-distribuzzjoni tad-dożi
residwi li jkunu rriżultaw mill-implimentazzjoni ta' strateġija. Għandhom jiġu
kkunsidrati aktar sforzi bil-għan li titnaqqas kwalunkwe esponiment li jkun
għadu qed jaqbeż livell ta' referenza. 4.
Matul l-implimentazzjoni ta' strateġija, l-awtorità
kompetenti għandha b'mod regolari: (a)
tevalwa l-miżuri ta' rimedju u protettivi
disponibbli biex jintlaħqu l-għanijiet u l-effiċjenza tal-miżuri ppjanati u
implimentati; (b)
tipprovdi informazzjoni lill-individwi esposti dwar
ir-riskji potenzjali għas-saħħa u dwar il-mezzi disponibbli biex inaqqsu
l-esponiment tagħhom; (c)
tipprovdi gwida għall-ġestjoni tal-esponimenti fuq
livell individwali jew lokali; (d)
rigward l-attivitajiet li jinvolvu materjal
radjuattiv li jinsab fin-natura u mhumiex immaniġġjati bħala sitwazzjonijiet
ta' esponiment ippjanat, tipprovdi informazzjoni lill-impriżi dwar il-mezzi
adatti sabiex jimmonitorjaw il-konċentrazzjonijiet u l-esponimenti u biex
jieħdu miżuri protettivi fil-kuntest tar-rekwiżiti ġenerali tas-saħħa u
s-sikurezza. Artikolu 103 Pjan ta' azzjoni għar-radon 1.
L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu pjan ta'
azzjoni sabiex jimmaniġġjaw ir-riskji fuq perjodu fit-tul mill-esponimenti
għar-radon fl-abitazzjonijiet, bini b'aċċess pubbliku u postijiet tax-xogħol
għal kwalunkwe sors ta' dħul tar-radon, kemm jekk mill-ħamrija, mill-materjali
tal-bini jew l-ilma. Il-pjan ta' azzjoni għandu jikkunsidra l-kwistjonijiet
stabbiliti fl-Anness XVI. 2.
L-Istati Membri għandhom iressqu l-pjan ta' azzjoni
u l-informazzjoni dwar kwalunkwe żona identifikata bħala suxxettibbli
għar-radon lill-Kummissjoni. L-Istati Membri għandhom jaġġornaw il-pjan ta'
azzjoni u l-informazzjoni dwar iż-żoni suxxettibbli għar-radon fuq bażi
regolari. Taqsima 6 Sistema ta' infurzar Artikolu 104 Spezzjonijiet 1.
L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu sistema jew
sistemi ta' spezzjoni biex jinfurzaw id-dispożizzjonijiet adottati skont din
id-Direttiva u biex jibdew is-sorveljanza u l-azzjoni korrettiva fejn meħtieġ. 2.
L-awtorità kompetenti għandha tistabbilixxi
programm sistematiku ta' spezzjoni li jqis id-daqs u n-natura potenzjali
tal-periklu assoċjat mal-prattiki, valutazzjoni ġenerali tal-kwistjonijiet
relatati mal-protezzjoni mir-radjazzjoni fil-prattiki, u l-istat tal-konformità
mad-dispożizzjonijiet adottati skont din id-Direttiva. 3.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li s-sejbiet minn
kull spezzjoni jkunu rreġistrati u li r-rapporti jiġu kkomunikati lill-impriża
kkonċernata. 4.
L-Istati Membri għandhom jqiegħdu
għad-dispożizzjoni tal-pubbliku l-programm ta' spezzjoni u s-sejbiet prinċipali
mill-implimentazzjoni tiegħu. 5.
L-awtorità kompetenti għandha tiżgura li jkun hemm
fis-seħħ mekkanzimi għad-disseminazzjoni f'waqtha lill-partijiet rilevanti,
inklużi l-manifatturi u l-fornituri tas-sorsi u, fejn ikun xieraq, lil
organizzazzjonijiet internazzjonali, ta' informazzjoni dwar il-protezzjoni u
s-sikurezza rigward it-tagħlimiet miksuba mill-ispezzjonijiet u mill-aċċidenti
u l-inċidenti rrapportati u minn sejbiet relatati. Artikolu 105 Infurzar L-Istati Membri għandhom jiżguraw li
l-awtorità kompetenti jkollha s-setgħa li tesiġi li l-impriża tieħu azzjoni
biex issewwi d-defiċjenzi u biex tevita li jerġgħu jseħħu jew li tirtira, fejn
ikun xieraq, l-awtorizzazzjoni meta r-riżultati ta' spezzjoni regolatorja jew
kwalunkwe valutazzjoni regolatorja oħra jindikaw li l-impriża ma tkunx konformi
mad-dispożizzjonijiet adottati skont din id-Direttiva. Artikolu 106 Penali L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu
r-regoli dwar il-penali applikabbli għall-ksur tad-dispożizzjonijiet nazzjonali
adottati skont din id-Direttiva u għandhom jieħdu l-miżuri kollha neċessarji
sabiex jiżguraw li jkunu implimentati. Il-penali previsti għandhom ikunu
effettivi, proporzjonati u dissważivi. L-Istati Membri għandhom jinnotifikaw
dawn id-dispożizjonijiet lill-Kummissjoni sa mhux aktar tard mid-data
speċifikata fl-Artikolu 107 u għandhom jgħarrfuha mingħajr dewmien bi
kwalunkwe emenda sussegwenti li taffettwahom. KAPITOLU XI DISPOŻIZZJONIJIET FINALI Artikolu 107 Traspożizzjoni 1.
L-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ
il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa
sabiex jikkonformaw ma' din id-Direttiva sa mhux aktar tard minn [00.00.0000] .
Id-dispożizzjonijiet stabbiliti fil-Kapitolu IX rigward il-protezzjoni
tal-ambjent għandhom ikunu trasposti mhux aktar tard minn [00.00.0000]. Għandhom
jikkomunikaw minnufih lill-Kummissjoni t-test ta' dawk id-dispożizzjonijiet u
tabella ta' korrelazzjoni bejn dawk id-dispożizzjonijiet u din id-Direttiva. Meta l-Istati Membri jadottaw dawn
id-dispożizzjonijiet, huma għandhom jinkludu referenza għal din id-Direttiva
jew għandhom ikunu akkumpanjati b’tali referenza fl-okkażjoni
tal-pubblikazzjoni uffiċjali tagħhom. L-Istati Membri għandhom jiddeċiedu kif
għandha ssir din ir-referenza. 2.
L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw
lill-Kummissjoni t-test tad-dispożizzjonijiet tal-liġi nazzjonali li huma
jadottaw fil-qasam kopert minn din id-Direttiva. Artikolu 108 Revoka Id-Direttivi 89/618/Euratom, 90/641/Euratom, 96/29/Euratom, 97/43/Euratom,
2003/122/Euratom għandhom jiġu revokati b’effett minn 00.00.0000. Artikolu 109 Dħul fis-seħħ Din id-Direttiva għandha tidħol fis-seħħ
fl-għoxrin jum wara dak tal-pubblikazzjoni tagħha f' il-Ġurnal Uffiċjali
tal-Unjoni Ewropea. Artikolu 110 Destinatarji Din id-Direttiva hi indirizzata lill-Istati
Membri. Magħmul fi Brussell, Għall-Kunsill Il-President ANNESS I Faxex
tal-livelli ta' referenza għall-esponiment tal-pubbliku 1. L-ottimizzazzjoni
tal-esponimenti tal-pubbliku f'sitwazzjonijiet ta' esponiment ta’ emerġenza u
ta' esponiment eżistenti għandha tkun imsejsa fuq livell ta' referenza li
għandu jiġi stabbilit fil-faxex li ġejjin, espressi bħala doża effettiva ta’
mSv (akuta jew annwali): (a)
akbar minn 20 u inqas minn jew ugwali ghal 100 (b)
akbar minn 1 u inqas minn jew ugwali ghal 20 (c)
1 jew inqas. L-għażla tal-livell ta' referenza għandha
tissodisfa l-kundizzjonijiet stabbiliti fil-punti 2-5. 2. Mingħajr ħsara għal-livelli ta' referenza
stabbiliti għad-dożi tal-organu, il-livelli ta' referenza espressi f'dożi
effettivi għandhom jiġu stabbiliti f'medda ta' 1 sa 20 mSv kull sena
għas-sitwazzjonijiet ta' esponiment eżistenti u minn 20 sa 100 mSv
għas-sitwazzjonijiet ta' esponiment ta' emerġenza. 3. F'sitwazzjonijiet speċifiċi, jista' jitqies
livell ta' referenza taħt il-meded imsemmija fil-punt 1, b'mod partikolari: (a) jista' jiġi stabbilit livell ta' referenza
taħt 20 mSv f'sitwazzjoni ta' esponiment ta' emerġenza meta tkun tista'
tingħata l-protezzjoni xierqa mingħajr ma jkun ikkawżat dannu sproporzjonat
mill-kontromiżuri korrispondenti jew spiża eċċessiva; (b) jista' jiġi stabbilit livell ta' referenza
taħt 1 mSv kull sena, fejn xieraq, f'sitwazzjoni ta' esponiment eżistenti
għal esponimenti speċifiċi relatati mas-sors jew mogħdijiet ta' esponiment. 4. Għat-tranżizzjoni minn sitwazzjoni ta'
esponiment ta' emerġenza għal sitwazzjoni ta' esponiment eżistenti, għandhom
jiġu stabbiliti livelli ta' referenza adegwati, b'mod partikolari
mat-terminazzjoni ta' kontromiżuri fuq perjodu fit-tul bħal rilokazzjoni. 5. Il-livelli ta' referenza stabbiliti
għandhom iqisu il-karatteristiċi tas-sitwazzjonijiet prevalenti kif ukoll
il-kriterji soċjali, li jistgħu jinkludu dawn li ġejjin: –
(a) fil-każ ta' esponimenti taħt 1 mSv jew 1 mSv
fis-sena, informazzjoni ġenerali dwar il-livell tal-esponiment, mingħajr
konsiderazzjoni speċifika tal-esponimentjiet individwali; –
(b) fil-medda sa 20 mSv jew ta' 20 mSv
fis-sena, informazzjoni speċifika biex tippermetti lill-individwi jimmaniġġjaw
l-esponiment tagħhom, jekk possibbli; –
(c) fil-medda sa 100 mSv jew ta' 100 mSv
kull sena, valutazzjoni tad-dożi individwali u informazzjoni speċifika dwar
ir-riskji mir-radjazzjoni u dwar l-azzjonijiet disponibbli biex jitnaqqsu
l-esponimenti. ANNESS II Valuri
ta' attività li jiddefinixxu s-sorsi siġillati ta' attività għolja Għar-radjonuklidi mhux elenkati fit-tabella
ta' hawn isfel, il-livell ta' attività rilevanti hu identiku għall-valur D iddefinit
fil-pubblikazzjoni tal-IAEA ‘Dangerous quantities of radioactive material
(D-values)’ ('Kwantitajiet perikolużi ta' materjal radjuattiv') (EPR-D-VALUES 2006). Radjonuklide || Livell ta' attività (TBq) Am-241 || 610-2 Am-241/Be || 610-2 Cf-252 || 210-2 Cm-244 || 510-2 Co-60 || 310-2 Cs-137 || 110-1 Gd-153 || 1100 Ir-192 || 810-2 Pm-147 || 4101 Pu-238 || 610-2 Pu-239/Be[23] || 610-2 Ra-226 || 410-2 Se-75 || 210-1 Sr-90 (Y-90) || 1100 Tm-170 || 2101 Yb-169 || 310-1 ANNESS III Tqegħid
fis-suq ta' apparat jew prodotti A. Kull impriża li jkollha l-ħsieb li tqiegħed
fis-suq apparat jew prodotti għandha tipprovdi lill-awtoritajiet kompetenti
l-informazzjoni rilevanti, inklużi li ġejjin : (1)
il-karatteristiċi tekniċi tal-apparat jew prodott; (2)
fil-każ ta' apparat li jkun fih sustanzi
radjuattivi, informazzjoni dwar il-mezzi ta' twaħħil tas-sors ġewwa ħowlder jew
f'ilqugħ; (3)
ir-rati tad-doża f'distanzi rilevanti għall-użu
tal-apparat jew prodott, inklużi r-rati tad-doża f'distanza ta' 0.1 m minn
kwalunkwe wiċċ aċċessibbli; (4)
l-użu intenzjonat tal-apparat jew prodott u
informazzjoni dwar il-prestazzjoni relattiva tal-apparat jew prodott il-ġdid
meta mqabbel ma' dawk eżistenti; (5)
id-dożi mistennija għall-utenti regolari
tal-apparat jew prodott. B. L-awtoritajiet kompetenti għandhom
jivvalutaw l-informazzjoni, elenkata fit-Taqsima A u b'mod partikolari
għandhom jivvalutaw: (1)
jekk
il-prestazzjoni tal-apparat jew prodott tiġġustifikax l-użu intenzjonat tiegħu; (2)
jekk id-disinn
ikunx adegwat sabiex inaqqas l-esponiment f'użu normali u l-probabbiltà u
l-konsegwenzi tal-użu ħażin jew tal-esponimenti aċċidentali; (3)
fil-każ ta'
prodott għall-konsumatur, jekk il-prodott ikunx iddisinjat b'mod adegwat biex
jilħaq il-kriterji ta' eżenzjoni u jekk jeħtieġx prekawzjonijiet speċifiċi
għar-rimi meta ma jibqax jintuża; (4)
fil-każ ta'
apparat jew prodotti għall-użu fi prattiki eżentati minn awtorizzazzjoni, jekk
il-kundizzjonijiet għar-rimi jkunux adegwati; (5)
jekk l-apparat jew
prodott ikunx ittikkettat sewwa u jekk tkunx ipprovduta dokumentazzjoni xierqa
lill-klijent b'istruzzjonijiet għall-użu u r-rimi xieraq. ANNESS IV Prattiki li jinvolvu esponiment
għat-teħid ta' immaġni għal skop mhux mediku Għall-finijiet tal-Artikolu 23, għandha
tiġi kkunsidrata l-lista ta' prattiki li ġejjin li jinvolvu esponiment
għat-teħid ta' immaġni għal skop mhux mediku: A. Proċeduri implimentati minn persunal mediku
li juża tagħmir radjoloġiku mediku: 1.
Valutazzjoni radjoloġika tas-saħħa għal finijiet
ta' impjieg; 2.
Valutazzjoni radjoloġika tas-saħħa għal finijiet
ta' immigrazzjoni; 3.
Valutazzjoni radjoloġika tas-saħħa għal finijiet
ta' assigurazzjoni; 4.
Valutazzjoni radjoloġika tas-saħħa għal finijiet
oħra mhux intiżi sabiex ikunu ta' benefiċċju għas-saħħa u l-benesseri
tal-individwu espost; 5.
Valutazzjoni radjoloġika tal-iżvilupp fiżiku
tat-tfal u l-adoloxxenti bl-għan ta' karriera fl-isport, iż-żfin, eċċ.; 6.
Valutazzjoni radjoloġika tal-età; 7.
L-użu ta' radjazzjoni jonizzanti
għall-identifikazzjoni ta' oġġetti moħbijin f'ġisem il-bniedem. B. Proċeduri implimentati minn persunal mhux
mediku bl-użu ta' tagħmir mhux mediku: 1.
L-użu ta' radjazzjoni jonizzanti biex jinstabu
oġġetti moħbija fi jew imqabbda ma' ġisem il-bniedem; 2.
L-użu ta' radjazzjoni jonizzanti biex jinstabu
bnedmin moħbija bħala parti mill-iskrinjar tal-merkanzija; 3.
Prattiki oħra li jinvolvu l-użu tar-radjazzjoni
jonizzanti għal finijiet legali jew ta' sigurtà. ANNESS V Lista
ta' prattiki industrijali li jinvolvu materjal radjuattiv li jinsab fin-natura Għall-finijiet tal-Artikolu 24, għandha
tiġi kkunsidrata l-lista li ġejja ta' prattiki industrijali li jinvolvu
materjal radjuattiv li jinsab fin-natura, inklużi l-proċessi sekondarji
rilevanti: (1)
l-estrazzjoni ta' ħamrija rari mill-monażit; (2)
il-produzzjoni ta' komposti tat-torju u
l-manifattura ta' prodotti li fihom it-torju; (3)
l-ipproċessar ta' minerali tan-nijobju/tantalum; (4)
il-produzzjoni taż-żejt u l-gass; (5)
il-produzzjoni tal-enerġija ġeotermika; (6)
il-produzzjoni tal-pigment TiO2; (7)
il-produzzjoni tal-fosfru termali; (8)
l-industrija taż-żirkun u ż-żirkonju; (9)
il-produzzjoni ta' fertilizzanti tal-fosfat; (10)
il-produzzjoni tas-siment, manutenzjoni tal-fran
tal-gagazza; (11)
impjanti tal-enerġija li jaħdmu bil-faħam,
manutenzjoni tal-bojlers; (12)
il-produzzjoni tal-aċidu fosforiku; (13)
il-produzzjoni tal-ħadid primarju; (14)
it-tidwib għal-landa/ċomb/ram; (15)
il-faċilitajiet għall-filtrazzjoni tal-ilma ta'
taħt l-art; (16)
it-tħaffir għal minerali għajr il-minerali
tal-uranju. ANNESS VI Kriterji
għall-eżenzjoni u l-approvazzjoni 1.
Eżenzjoni Il-prattiki
jistgħu jkunu eżentati mir-rekwiżiti ta' din id-Direttiva jew direttament,
abbażi tal-konformità mal-kriterji numeriċi ta' eżenzjoni (valuri tal-attività
(Bq) jew valuri ta' konċentrazzjoni (Bq g-1)) stabbiliti fit-Taqsima 2,
jew permezz ta' deċiżjoni regolatorja, abbażi tal-informazzjoni pprovduta
flimkien man-notifikazzjoni tal-prattika u bi qbil mal-kriterji ġenerali
għall-eżenzjoni stabbiliti fit-Taqsima 3, biex il-prattika tkun eżentata
minn aktar rekwiżiti. 2.
Valuri għall-eżenzjoni u l-approvazzjoni Il-valuri
tal-attività totali (Bq) għall-eżenzjoni tapplika għall-attività totali
involuta fi prattika u huma stabbiliti fil-kolonna 3 tat-Tabella B
għar-radjonuklidi artifiċjali u għal xi radjonuklidi li jinsabu fin-natura
użati fi prodotti għall-konsumaturi. Għal prattiki oħrajn li jinvolvu
radjonuklidi li jinsabu fin-natura, dawn il-valuri ġeneralment ma japplikawx. Il-valuri
tal-konċentrazzjoni tal-attività eżentati (Bq g-1)
għall-materjali involuti fil-prattika huma stabbiliti fit-Tabella A, Parti 1
għar-radjonuklidi artifiċjali u fit-Tabella A, Parti 2 għar-radjonuklidi
li jinsabu fin-natura. Il-valuri fit-Tabella A1,
Parti 1 huma mogħtija għar-radjonuklidi individwali, fejn applikabbli,
inklużi r-radjonuklidi b'ħajja qasira f'ekwilibriju mal-prekursuri tagħhom kif
indikat. Il-valuri fit-Tabella A, Parti 2 japplikaw għar-radjonuklidi kollha
fil-katina tat-tħassir tal-U-238 jew Th-232, iżda għas-segmenti tal-katina
tat-tħassir li mhumiex f'ekwilibriju mal-prekursuri jistgħu jiġu applikati
valuri ogħla. Il-valuri
tal-konċentrazzjoni fit-Tabella A, Parti 1 jew fit-Tabella A, Parti 2,
japplikaw ukoll għall-approvazzjoni ta' materjali solidi għall-użu mill-ġdid,
ir-riċiklaġġ, ir-rimi jew l-inċinerazzjoni konvenzjonali. Jistgħu jkunu iddefiniti
valuri ogħla għal materjali speċifiċi jew għal mogħdijiet speċifiċi, billi
titqies il-gwida Komunitarja, inklużi, fejn xieraq, rekwiżiti addizzjonali
f'termini ta' rekwiżiti għall-attività tal-wiċċ jew ta' monitoraġġ. Għal
taħlitiet ta' radjonuklidi artifiċjali, is-somma ponderata tal-attivitajiet jew
konċentrazzjonijiet speċifiċi għan-nuklide (għad-diversi radjonuklidi kontenuti
fl-istess matriċi) diviża bil-valur ta' eżenzjoni korrispondenti, għandha tkun
inqas minn unità. Fejn xieraq, din il-kundizzjoni tista' tiġi vverifikata
abbażi tal-aħjar stimi tal-kompożizzjoni tat-taħlitiet tar-radjonuklide.
Il-valuri fit-Tabella A, Parti 2 japplikaw individwalment għal kull prekursur.
Xi elementi fil-katina tat-tħassir, eż. Po-210 jew Pb-210, jistgħu jeħtieġu
l-użu ta' valuri konsiderevolment ogħla, sa żewġ skali ta' kobor, billi titqies
il-gwida Komunitarja. Il-valuri
fit-Tabella A, Parti 2 ma jistgħux jintużaw biex tiġi eżentata
l-inkorporazzjoni fil-materjali tal-bini ta' residwi minn industriji li
jipproċessaw materjal radjuattiv li jinsab fin-natura. Tali riċiklaġġ ta'
residwi minn industriji identifikati għandu jiġi mmaniġġjat bħala prattika
awtorizzata jew ikun eżentat abbażi tal-kriterji ġenerali għall-eżenzjoni
stabbiliti fit-Taqsima 3. Għal dan il-għan, għandha tiġi vverifikata
l-konformità tas-somma ta' konċentrazzjonijiet tar-radjonuklidi mal-valur
xieraq tal-indiċi I tar-radjonuklidi għall-materjali tal-bini kif iddefinit
fl-Anness VII. Il-valuri
stabbiliti fit-Tabella B, kolonna 3, japplikaw għall-inventarju totali
tas-sustanzi radjuattivi li jkollha persuna jew impriża bħala parti minn
prattika speċifika fi kwalunkwe mument. Madankollu, l-awtorità regolatorja
tista' tapplika dawn il-valuri għal entitajiet jew pakketti iżgħar, pereżempju
biex ikunu eżentati t-trasport jew il-ħażna ta' prodotti għall-konsumatur
eżentati, jekk ikunu ssodisfati l-kriterji ġenerali għall-eżenzjoni fit-Taqsima 3. 3.
Kriterji ġenerali għall-eżenzjoni u l-approvazzjoni Il-kriterji
ġenerali għall-eżenzjoni tal-prattiki notifikati jew l-approvazzjoni ta'
materjali mill-prattiki awtorizzati huma kif ġej: (a)
ir-riskji radjoloġiċi għall-individwi kkawżati mill-prattika jkunu biżżejjed
baxxi biex ma jkunu tal-ebda tħassib regolatorju; u (b)
it-tip ta' prattika jkun ġie stabbilit bħala ġustifikat; u (c)
il-prattika tkun minnha nnifisha sikura. Il-prattiki
li jinvolvu ammonti żgħar ta' sustanzi radjuattivi jew konċentrazzjonijiet ta'
attività baxxa, komparabbli mal-valuri ta' eżenzjoni stabbiliti fit-Tabella A,
Parti 1 jew B, u b'mod ġenerali l-prattiki kollha li jinvolvu radjonuklidi li
jinsabu fin-natura jitqiesu bħala li jissodisfaw il-kriterju (c). Il-prattiki
li jinvolvu ammonti ta' sustanzi radjuattivi jew konċentrazzjonijiet attivi
taħt il-valuri ta' eżenzjoni stabbiliti fit-Tabella A, Parti 1 jew it-Tabella
B, jikkonformaw awtomatikament mal-kriterju (a) mingħajr aktar kunsiderazzjoni.
Dan jgħodd ukoll għall-valuri fit-Tabella A, Parti 2, bl-eċċezzjoni
tar-riċiklaġġ tar-residwi fil-materjali tal-bini jew il-każ ta' mogħdijiet
speċifiċi ta' esponiment, pereżempju l-ilma għax-xorb. Għall-prattiki
notifikati li ma jikkonformawx ma' dawn il-valuri, għandha ssir valutazzjoni
tal-esponiment tal-individwi li jirriżulta. Għall-konformità mal-kriterju
ġenerali (a), għandu jintwera li l-kriterji tad-doża li ġejjin jintlaħqu
fiċ-ċirkustanzi kollha possibbli: Għar-radjonuklidi
artifiċjali: Id-doża
effettiva li tkun mistennija li tittieħed minn individwu għall-prattika
eżentata hi ta' 10 µSv jew inqas f'sena. Għar-radjonuklidi
fin-natura: Iż-żieda
fid-doża, li tippermetti r-radjazzjoni prevalenti fl-isfond minn sorsi ta'
radjazzjoni naturali, li tista' tittieħed minn individwu minħabba l-prattika
eżentata hi ta' 300 µSv jew inqas f'sena għall-membri tal-pubbliku u ta'
inqas minn 1 mSv għall-ħaddiema. Il-valutazzjoni
tad-dożi għall-membri tal-pubbliku għandha tqis mhux biss il-mogħdijiet ta'
esponiment permezz ta' effluwent fl-arja jew likwidu, iżda wkoll mogħdijiet li
jirriżultaw mir-rimi jew ir-riċiklaġġ ta' residwi solidi. TABELLA
A: Valuri ta' konċentrazzjoni tal-attività
għall-eżenzjoni jew l-approvazzjoni ta' materjali li jistgħu jiġu applikati
awtomatikament għal kull ammont jew għal kull tip ta' materjal solidu. TABELLA
A Parti 1: Radjonuklidi artifiċjali Radjonuklide || Konċentrazzjoni tal-attività (Bq g-1) H-3 || 100 Be-7 || 10 C-14 || 1 F-18 || 10 Na-22 || 0.1 Na-24 || 1 Si-31 || 1000 P-32 || 1000 P-33 || 1000 S-35 || 100 Cl-36 || 1 Cl-38 || 10 K-42 || 100 K-43 || 10 Ca-45 || 100 Ca-47 || 10 Sc-46 || 0.1 Sc-47 || 100 Sc-48 || 1 V-48 || 1 Cr-51 || 100 Mn-51 || 10 Mn-52 || 1 Mn-52m || 10 Mn-53 || 100 Mn-54 || 0.1 Mn-56 || 10 Fe-52a || 10 Fe-55 || 1000 Fe-59 || 1 Co-55 || 10 Co-56 || 0.1 Co-57 || 1 Co-58 || 1 Co-58m || 10 000 Co-60 || 0.1 Co-60m || 1000 Co-61 || 100 Co-62m || 10 Ni-59 || 100 Ni-63 || 100 Ni-65 || 10 Cu-64 || 100 Zn-65 || 0.1 Zn-69 || 1000 Zn-69ma || 10 Ga-72 || 10 Ge-71 || 10000 As-73 || 1000 As-74 || 10 As-76 || 10 As-77 || 1000 Se-75 || 1 Br-82 || 1 Rb-86 || 100 Sr-85 || 1 Sr-85m || 100 Sr-87m || 100 Sr-89 || 1000 Sr-90a || 1 Sr-91a || 10 Sr-92 || 10 Y-90 || 1000 Y-91 || 100 Y-91m || 100 Y-92 || 100 Y-93 || 100 Zr-93 || 10 Zr-95a || 1 Zr-97a || 10 Nb-93m || 10 Nb-94 || 0.1 Nb-95 || 1 Nb-97a || 10 Nb-98 || 10 Mo-90 || 10 Mo-93 || 10 Mo-99a || 10 Mo-101a || 10 Tc-96 || 1 Tc-96m || 1000 Tc-97 || 10 Tc-97m || 100 Tc-99 || 1 Tc-99m || 100 Ru-97 || 10 Ru-103a || 1 Ru-105a || 10 Ru-106a || 0.1 Rh-103m || 10000 Rh-105 || 100 Pd-103a || 1000 Pd-109a || 100 Ag-105 || 1 Ag-110ma || 0.1 Ag-111 || 100 Cd-109a || 1 Cd-115a || 10 Cd-115ma || 100 In-111 || 10 In-113m || 100 In-114ma || 10 In-115m || 100 Sn-113a || 1 Sn-125 || 10 Sb-122 || 10 Sb-124 || 1 Sb-125a || 0.1 Te-123m || 1 Te-125m || 1000 Te-127 || 1000 Te-127ma || 10 Te-129 || 100 Te-129ma || 10 Te-131 || 100 Te-131ma || 10 Te-132a || 1 Te-133 || 10 Te-133m || 10 Te-134 || 10 I-123 || 100 I-125 || 100 I-126 || 10 I-129 || 0.01 I-130 || 10 I-131 || 10 I-132 || 10 I-133 || 10 I-134 || 10 I-135 || 10 Cs-129 || 10 Cs-131 || 1000 Cs-132 || 10 Cs-134 || 0.1 Cs-134m || 1000 Cs-135 || 100 Cs-136 || 1 Cs-137a || 0.1 Cs-138 || 10 Ba-131 || 10 Ba-140 || 1 La-140 || 1 Ce-139 || 1 Ce-141 || 100 Ce-143 || 10 Ce-144 || 10 Pr-142 || 100 Pr-143 || 1000 Nd-147 || 100 Nd-149 || 100 Pm-147 || 1000 Pm-149 || 1000 Sm-151 || 1000 Sm-153 || 100 Eu-152 || 0.1 Eu-152m || 100 Eu-154 || 0.1 Eu-155 || 1 Gd-153 || 10 Gd-159 || 100 Tb-160 || 1 Dy-165 || 1000 Dy-166 || 100 Ho-166 || 100 Er-169 || 1000 Er-171 || 100 Tm-170 || 100 Tm-171 || 1000 Yb-175 || 100 Lu-177 || 100 Hf-181 || 1 Ta-182 || 0.1 W-181 || 10 W-185 || 1000 W-187 || 10 Re-186 || 1000 Re-188 || 100 Os-185 || 1 Os-191 || 100 Os-191m || 1000 Os-193 || 100 Ir-190 || 1 Ir-192 || 1 Ir-194 || 100 Pt-191 || 10 Pt-193m || 1000 Pt-197 || 1000 Pt-197m || 100 Au-198 || 10 Au-199 || 100 Hg-197 || 100 Hg-197m || 100 Hg-203 || 10 Tl-200 || 10 Tl-201 || 100 Tl-202 || 10 Tl-204 || 1 Pb-203 || 10 Bi-206 || 1 Bi-207 || 0.1 Po-203 || 10 Po-205 || 10 Po-207 || 10 At-211 || 1000 Ra-225 || 10 Ra-227 || 100 Th-226 || 1000 Th-229 || 0.1 Pa-230 || 10 Pa-233 || 10 U-230 || 10 U-231a || 100 U-232a || 0.1 U-233 || 1 U-236 || 10 U-237 || 100 U-239 || 100 U-240a || 100 Np-237a || 1 Np-239 || 100 Np-240 || 10 Pu-234 || 100 Pu-235 || 100 Pu-236 || 1 Pu-237 || 100 Pu-238 || 0.1 Pu-239 || 0.1 Pu-240 || 0.1 Pu-241 || 10 Pu-242 || 0.1 Pu-243 || 1000 Pu-244a || 0.1 Am-241 || 0.1 Am-242 || 1000 Am-242ma || 0.1 Am-243a || 0.1 Cm-242 || 10 Cm-243 || 1 Cm-244 || 1 Cm-245 || 0.1 Cm-246 || 0.1 Cm-247a || 0.1 Cm-248 || 0.1 Bk-249 || 100 Cf-246 || 1000 Cf-248 || 1 Cf-249 || 0.1 Cf-250 || 1 Cf-251 || 0.1 Cf-252 || 1 Cf-253 || 100 Cf-254 || 1 Es-253 || 100 Es-254a || 0.1 Es-254ma || 10 Fm-254 || 10000 Fm-255 || 100 a Il-prekursuri, u d-dixxendenti
tagħhom li l-kontribuzzjonijiet tad-doża tagħhom jitqiesu fil-kalkolu tad-doża
(u li għalhekk jeħtieġu li jitqies biss il-livell ta' eżenzjoni
tar-radjonuklide prinċipali), huma elenkati fit-tabella li ġejja: Prekursur || Dixxendent Fe-52 || Mn-52m Zn-69m || Zn-69 Sr-90 || Y-90 Sr-91 || Y-91m Zr-95 || Nb-95 Zr-97 || Nb-97m, Nb-97 Nb-97 || Nb-97m Mo-99 || Tc-99m Mo-101 || Tc-101 Ru-103 || Rh-103m Ru-105 || Rh-105m Ru-106 || Rh-106 Pd-103 || Rh-103m Pd-109 || Ag-109m Ag-110m || Ag-110 Cd-109 || Ag-109m Cd-115 || In-115m Cd-115m || In-115m In-114m || In-114 Sn-113 || In-113m Prekursur || Dixxendent Sb-125 || Te-125m Te-127m || Te-127 Te-129m || Te-129 Te-131m || Te-131 Te132 || I-132 Cs-137 || Ba-137m Ce-144 || Pr-144, Pr-144m U-232 || Th-228, Ra-224, Rn-220, Po-216, Pb-212, Bi-212, Tl-208 U-240 || Np-240m, Np-240 Np237 || Pa-233 Pu-244 || U-240, Np-240m, Np-240 Am-242m || Np-238 Am-243 || Np-239 Cm-247 || Pu-243 Es-254 || Bk-250 Es-254m || Fm-254 Għar-radjonuklidi
mhux elenkati fit-Tabella A, Parti 1, l-awtorità kompetenti għandha tassenja
l-valuri xierqa għall-kwantitajiet u l-konċentrazzjonijiet tal-attività għal
kull unità tal-massa fejn ikun meħtieġ. Il-valuri assenjati b'dan il-mod
għandhom ikunu kumplementari għal dawk fit-Tabella A, Parti 1. TABELLA A Parti 2: Radjonuklidi fin-natura Il-valuri għall-eżenzjoni
jew l-approvazzjoni għar-radjonuklidi li jinsabu fin-natura f'materjali solidi
f'ekwilibriju sekulari mad-dixxendenti tagħhom: Radjonuklidi naturali mis-serje U-238 || 1 Bq g-1 Radjonuklidi naturali mis-serje Th-232 || 1 Bq g-1 K-40 || 10 Bq g-1 TABELLA B: Valuri tal-attività totali għall-eżenzjoni
(kolonna 3) u valuri ta' eżenzjoni għall-konċentrazzjoni tal-attività f'ammonti
moderati ta' kwalunkwe tip ta' materjal (kolonna 2). Radjonuklide || Konċentrazzjoni tal-attività (Bq g-1) || Attività (Bq) H-3 || 1 × 106 || 1 × 109 Be-7 || 1 × 103 || 1 × 107 C-14 || 1 × 104 || 1 × 107 O-15 || 1 × 102 || 1 × 109 F-18 || 1 × 101 || 1 × 106 Na-22 || 1 × 101 || 1 × 106 Na-24 || 1 × 101 || 1 × 105 Si-31 || 1 × 103 || 1 × 106 P-32 || 1 × 103 || 1 × 105 P-33 || 1 × 105 || 1 × 108 S-35 || 1 × 105 || 1 × 108 Cl-36 || 1 × 104 || 1 × 106 Cl-38 || 1 × 101 || 1 × 105 Ar-37 || 1 × 106 || 1 × 108 Ar-41 || 1 × 102 || 1 × 109 K-40[24] || 1 × 102 || 1 × 106 K-42 || 1 × 102 || 1 × 106 K-43 || 1 × 101 || 1 × 106 Ca-45 || 1 × 104 || 1 × 107 Ca-47 || 1 × 101 || 1 × 106 Sc-46 || 1 × 101 || 1 × 106 Sc-47 || 1 × 102 || 1 × 106 Sc-48 || 1 × 101 || 1 × 105 V-48 || 1 × 101 || 1 × 105 Cr-51 || 1 × 103 || 1 × 107 Mn-51 || 1 × 101 || 1 × 105 Mn-52 || 1 × 101 || 1 × 105 Mn-52m || 1 × 101 || 1 × 105 Mn-53 || 1 × 104 || 1 × 109 Mn-54 || 1 × 101 || 1 × 106 Mn-56 || 1 × 101 || 1 × 105 Fe-52 || 1 × 101 || 1 × 106 Fe-55 || 1 × 104 || 1 × 106 Fe-59 || 1 × 101 || 1 × 106 Co-55 || 1 × 101 || 1 × 106 Co-56 || 1 × 101 || 1 × 105 Co-57 || 1 × 102 || 1 × 106 Co-58 || 1 × 101 || 1 × 106 Co-58m || 1 × 104 || 1 × 107 Co-60 || 1 × 101 || 1 × 105 Co-60m || 1 × 103 || 1 × 106 Co-61 || 1 × 102 || 1 × 106 Co-62m || 1 × 101 || 1 × 105 Ni-59 || 1 × 104 || 1 × 108 Ni-63 || 1 × 105 || 1 × 108 Ni-65 || 1 × 101 || 1 × 106 Cu-64 || 1 × 102 || 1 × 106 Zn-65 || 1 × 101 || 1 × 106 Zn-69 || 1 × 104 || 1 × 106 Zn-69m || 1 × 102 || 1 × 106 Ga-72 || 1 × 101 || 1 × 105 Ge-71 || 1 × 104 || 1 × 108 As-73 || 1 × 103 || 1 × 107 As-74 || 1 × 101 || 1 × 106 As-76 || 1 × 102 || 1 × 105 As-77 || 1 × 103 || 1 × 106 Se-75 || 1 × 102 || 1 × 106 Br-82 || 1 × 101 || 1 × 106 Kr-74 || 1 × 102 || 1 × 109 Kr-76 || 1 × 102 || 1 × 109 Kr-77 || 1 × 102 || 1 × 109 Kr-79 || 1 × 103 || 1 × 105 Kr-81 || 1 × 104 || 1 × 107 Kr-83m || 1 × 105 || 1 × 1012 Kr-85 || 1 × 105 || 1 × 104 Kr-85m || 1 × 103 || 1 × 1010 Kr-87 || 1 × 102 || 1 × 109 Kr-88 || 1 × 102 || 1 × 109 Rb-86 || 1 × 102 || 1 × 105 Sr-85 || 1 × 102 || 1 × 106 Sr-85m || 1 × 102 || 1 × 107 Sr-87m || 1 × 102 || 1 × 106 Sr-89 || 1 × 103 || 1 × 106 Sr-90b || 1 × 102 || 1 × 104 Sr-91 || 1 × 101 || 1 × 105 Sr-92 || 1 × 101 || 1 × 106 Y-90 || 1 × 103 || 1 × 105 Y-91 || 1 × 103 || 1 × 106 Y-91m || 1 × 102 || 1 × 106 Y-92 || 1 × 102 || 1 × 105 Y-93 || 1 × 102 || 1 × 105 Zr-93b || 1 × 103 || 1 × 107 Zr-95 || 1 × 101 || 1 × 106 Zr-97b || 1 × 101 || 1 × 105 Nb-93m || 1 × 104 || 1 × 107 Nb-94 || 1 × 101 || 1 × 106 Nb-95 || 1 × 101 || 1 × 106 Nb-97 || 1 × 101 || 1 × 106 Nb-98 || 1 × 101 || 1 × 105 Mo-90 || 1 × 101 || 1 × 106 Mo-93 || 1 × 103 || 1 × 108 Mo-99 || 1 × 102 || 1 × 106 Mo-101 || 1 × 101 || 1 × 106 Tc-96 || 1 × 101 || 1 × 106 Tc-96m || 1 × 103 || 1 × 107 Tc-97 || 1 × 103 || 1 × 108 Tc-97m || 1 × 103 || 1 × 107 Tc-99 || 1 × 104 || 1 × 107 Tc-99m || 1 × 102 || 1 × 107 Ru-97 || 1 × 102 || 1 × 107 Ru-103 || 1 × 102 || 1 × 106 Ru-105 || 1 × 101 || 1 × 106 Ru-106b || 1 × 102 || 1 × 105 Rh-103m || 1 × 104 || 1 × 108 Rh-105 || 1 × 102 || 1 × 107 Pd-103 || 1 × 103 || 1 × 108 Pd-109 || 1 × 103 || 1 × 106 Ag-105 || 1 × 102 || 1 × 106 Ag-108m || 1 × 101 || 1 × 106 Ag-110m || 1 × 101 || 1 × 106 Ag-111 || 1 × 103 || 1 × 106 Cd-109 || 1 × 104 || 1 × 106 Cd-115 || 1 × 102 || 1 × 106 Cd-115m || 1 × 103 || 1 × 106 In-111 || 1 × 102 || 1 × 106 In-113m || 1 × 102 || 1 × 106 In-114m || 1 × 102 || 1 × 106 In-115m || 1 × 102 || 1 × 106 Sn-113 || 1 × 103 || 1 × 107 Sn-125 || 1 × 102 || 1 × 105 Sb-122 || 1 × 102 || 1 × 104 Sb-124 || 1 × 101 || 1 × 106 Sb-125 || 1 × 102 || 1 × 106 Te-123m || 1 × 102 || 1 × 107 Te-125m || 1 × 103 || 1 × 107 Te-127 || 1 × 103 || 1 × 106 Te-127m || 1 × 103 || 1 × 107 Te-129 || 1 × 102 || 1 × 106 Te-129m || 1 × 103 || 1 × 106 Te-131 || 1 × 102 || 1 × 105 Te-131m || 1 × 101 || 1 × 106 Te-132 || 1 × 102 || 1 × 107 Te-133 || 1 × 101 || 1 × 105 Te-133m || 1 × 101 || 1 × 105 Te-134 || 1 × 101 || 1 × 106 I-123 || 1 × 102 || 1 × 107 I-125 || 1 × 103 || 1 × 106 I-126 || 1 × 102 || 1 × 106 I-129 || 1 × 102 || 1 × 105 I-130 || 1 × 101 || 1 × 106 I-131 || 1 × 102 || 1 × 106 I-132 || 1 × 101 || 1 × 105 I-133 || 1 × 101 || 1 × 106 I-134 || 1 × 101 || 1 × 105 I-135 || 1 × 101 || 1 × 106 Xe-131m || 1 × 104 || 1 × 104 Xe-133 || 1 × 103 || 1 × 104 Xe-135 || 1 × 103 || 1 × 1010 Cs-129 || 1 × 102 || 1 × 105 Cs-131 || 1 × 103 || 1 × 106 Cs-132 || 1 × 101 || 1 × 105 Cs-134m || 1 × 103 || 1 × 105 Cs-134 || 1 × 101 || 1 × 104 Cs-135 || 1 × 104 || 1 × 107 Cs-136 || 1 × 101 || 1 × 105 Cs-137b || 1 × 101 || 1 × 104 Cs-138 || 1 × 101 || 1 × 104 Ba-131 || 1 × 102 || 1 × 106 Ba-140b || 1 × 101 || 1 × 105 La-140 || 1 × 101 || 1 × 105 Ce-139 || 1 × 102 || 1 × 106 Ce-141 || 1 × 102 || 1 × 107 Ce-143 || 1 × 102 || 1 × 106 Ce-144b || 1 × 102 || 1 × 105 Pr-142 || 1 × 102 || 1 × 105 Pr-143 || 1 × 104 || 1 × 106 Nd-147 || 1 × 102 || 1 × 106 Nd-149 || 1 × 102 || 1 × 106 Pm-147 || 1 × 104 || 1 × 107 Pm-149 || 1 × 103 || 1 × 106 Sm-151 || 1 × 104 || 1 × 108 Sm-153 || 1 × 102 || 1 × 106 Eu-152 || 1 × 101 || 1 × 106 Eu-152m || 1 × 102 || 1 × 106 Eu-154 || 1 × 101 || 1 × 106 Eu-155 || 1 × 102 || 1 × 107 Gd-153 || 1 × 102 || 1 × 107 Gd-159 || 1 × 103 || 1 × 106 Tb-160 || 1 × 101 || 1 × 106 Dy-165 || 1 × 103 || 1 × 106 Dy-166 || 1 × 103 || 1 × 106 Ho-166 || 1 × 103 || 1 × 105 Er-169 || 1 × 104 || 1 × 107 Er-171 || 1 × 102 || 1 × 106 Tm-170 || 1 × 103 || 1 × 106 Tm-171 || 1 × 104 || 1 × 108 Yb-175 || 1 × 103 || 1 × 107 Lu-177 || 1 × 103 || 1 × 107 Hf-181 || 1 × 101 || 1 × 106 Ta-182 || 1 × 101 || 1 × 104 W-181 || 1 × 103 || 1 × 107 W-185 || 1 × 104 || 1 × 107 W-187 || 1 × 102 || 1 × 106 Re-186 || 1 × 103 || 1 × 106 Re-188 || 1 × 102 || 1 × 105 Os-185 || 1 × 101 || 1 × 106 Os-191 || 1 × 102 || 1 × 107 Os-191m || 1 × 103 || 1 × 107 Os-193 || 1 × 102 || 1 × 106 Ir-190 || 1 × 101 || 1 × 106 Ir-192 || 1 × 101 || 1 × 104 Ir-194 || 1 × 102 || 1 × 105 Pt-191 || 1 × 102 || 1 × 106 Pt-193m || 1 × 103 || 1 × 107 Pt-197 || 1 × 103 || 1 × 106 Pt-197m || 1 × 102 || 1 × 106 Au-198 || 1 × 102 || 1 × 106 Au-199 || 1 × 102 || 1 × 106 Hg-197 || 1 × 102 || 1 × 107 Hg-197m || 1 × 102 || 1 × 106 Hg-203 || 1 × 102 || 1 × 105 Tl-200 || 1 × 101 || 1 × 106 Tl-201 || 1 × 102 || 1 × 106 Tl-202 || 1 × 102 || 1 × 106 Tl-204 || 1 × 104 || 1 × 104 Pb-203 || 1 × 102 || 1 × 106 Pb-210b || 1 × 101 || 1 × 104 Pb-212b || 1 × 101 || 1 × 105 Bi-206 || 1 × 101 || 1 × 105 Bi-207 || 1 × 101 || 1 × 106 Bi-210 || 1 × 103 || 1 × 106 Bi-212b || 1 × 101 || 1 × 105 Po-203 || 1 × 101 || 1 × 106 Po-205 || 1 × 101 || 1 × 106 Po-207 || 1 × 101 || 1 × 106 Po-210 || 1 × 101 || 1 × 104 At-211 || 1 × 103 || 1 × 107 Rn-220b || 1 × 104 || 1 × 107 Rn-222b || 1 × 101 || 1 × 108 Ra-223b || 1 × 102 || 1 × 105 Ra-224b || 1 × 101 || 1 × 105 Ra-225 || 1 × 102 || 1 × 105 Ra-226b || 1 × 101 || 1 × 104 Ra-227 || 1 × 102 || 1 × 106 Ra-228b || 1 × 101 || 1 × 105 Ac-228 || 1 × 101 || 1 × 106 Th-226b || 1 × 103 || 1 × 107 Th-227 || 1 × 101 || 1 × 104 Th-228b || 1 × 100 || 1 × 104 Th-229b || 1 x 100 || 1 × 103 Th-230 || 1 × 100 || 1 × 104 Th-231 || 1 × 103 || 1 × 107 Th-234b || 1 × 103 || 1 × 105 Pa-230 || 1 × 101 || 1 × 106 Pa-231 || 1 × 100 || 1 × 103 Pa-233 || 1 × 102 || 1 × 107 U-230 || 1 × 101 || 1 × 105 U-231 || 1 × 102 || 1 × 107 U-232b || 1 × 100 || 1 × 103 U-233 || 1 × 101 || 1 × 104 U-234 || 1 × 101 || 1 × 104 U-235b || 1 × 101 || 1 × 104 U-236 || 1 × 101 || 1 × 104 U-237 || 1 × 102 || 1 × 106 U-238b || 1 × 101 || 1 × 104 U-239 || 1 × 102 || 1 × 106 U-240 || 1 × 103 || 1 × 107 U-240b || 1 × 101 || 1 × 106 Np-237b || 1 × 100 || 1 × 103 Np-239 || 1 × 102 || 1 × 107 Np-240 || 1 × 101 || 1 × 106 Pu-234 || 1 × 102 || 1 × 107 Pu-235 || 1 × 102 || 1 × 107 Pu-236 || 1 × 101 || 1 × 104 Pu-237 || 1 × 103 || 1 × 107 Pu-238 || 1 × 100 || 1 × 104 Pu-239 || 1 × 100 || 1 × 104 Pu-240 || 1 × 100 || 1 × 103 Pu-241 || 1 × 102 || 1 × 105 Pu-242 || 1 × 100 || 1 × 104 Pu-243 || 1 × 103 || 1 × 107 Pu-244 || 1 × 100 || 1 × 104 Am-241 || 1 × 100 || 1 × 104 Am-242 || 1 × 103 || 1 × 106 Am-242mb || 1 × 100 || 1 × 104 Am-243b || 1 × 100 || 1 × 103 Cm-242 || 1 × 102 || 1 × 105 Cm-243 || 1 × 100 || 1 × 104 Cm-244 || 1 × 101 || 1 × 104 Cm-245 || 1 × 100 || 1 × 103 Cm-246 || 1 × 100 || 1 × 103 Cm-247 || 1 × 100 || 1 × 104 Cm-248 || 1 × 100 || 1 × 103 Bk-249 || 1 × 103 || 1 × 106 Cf-246 || 1 × 103 || 1 × 106 Cf-248 || 1 × 101 || 1 × 104 Cf-249 || 1 × 100 || 1 × 103 Cf-250 || 1 × 101 || 1 × 104 Cf-251 || 1 × 100 || 1 × 103 Cf-252 || 1 × 101 || 1 × 104 Cf-253 || 1 × 102 || 1 × 105 Cf-254 || 1 × 100 || 1 × 103 Es-253 || 1 × 102 || 1 × 105 Es-254 || 1 × 101 || 1 × 104 Es-254m || 1 × 102 || 1 × 106 Fm-254 || 1 × 104 || 1 × 107 Fm-255 || 1 × 103 || 1 × 106 b Il-prekursuri, u d-dixxendenti
tagħhom li l-kontribuzzjonijiet tad-doża tagħhom jitqiesu fil-kalkolu tad-doża
(u li għalhekk jeħtieġ li jitqies biss il-livell ta' eżenzjoni tar-radjonuklide
prinċipali), huma elenkati kif ġej: Sr-90 || Y-90 Zr-93 || Nb-93m Zr-97 || Nb-97 Ru-106 || Rh-106 Ag-108m || Ag-108 Cs-137 || Ba-137m Ba-140 || La-140 Ce-144 || Pr-144 Pb-210 || Bi-210, Po-210 Pb-212 || Bi-212, Tl-208 (0.36), Po-212 (0.64) Bi-212 || Tl-208 (0.36), Po-212 (0.64) Rn-220 || Po-216 Rn-222 || Po-218, Pb-214, Bi-214, Po-214 Ra-223 || Rn-219, Po-215, Pb-211, Bi-211, Tl-207 Ra-224 || Rn-220, Po-216, Pb-212, Bi-212, Tl-208 (0.36), Po-212 (0.64) Ra-226 || Rn-222, Po-218, Pb-214, Bi-214, Po-214, Pb-210, Bi-210, Po-210 Ra-228 || Ac-228 Th-226 || Ra-222, Rn-218, Po-214 Th-228 || Ra-224, Rn-220, Po-216, Pb-212, Bi-212, Tl-208 (0.36), Po-212 (0.64) Th-229 || Ra-225, Ac-225, Fr-221, At-217, Bi-213, Po-213, Pb-209 Th-234 || Pa-234m U-230 || Th-226, Ra-222, Rn-218, Po-214 U-232 || Th-228, Ra-224, Rn-220, Po-216, Pb-212, Bi-212, Tl-208 (0.36), Po-212 (0.64) U-235 || Th-231 U-238 || Th-234, Pa-234m U-240 || Np-240m Np237 || Pa-233 Am-242m || Am-242 Am-243 || Np-239 ANNESS VII Definizzjoni
u użu tal-indiċi ta' konċentrazzjoni tal-attività għar-radjazzjoni gamma emessa
mill-materjali tal-bini Għall-finijiet tal-Artikolu 75(2),
għat-tipi identifikati ta' materjali tal-bini, għandhom jiġu stabbiliti l-konċentrazzjonijiet
tal-attività tar-radjonuklidi primordjali Ra-226, Th-232 (jew il-prodott
tat-tħassir tiegħu Ra-228) u K-40. L-indiċi I tal-konċentrazzjoni tal-attività
jinkiseb bil-formula li ġejja: I = CRa226/300 Bq/kg + CTh232/200
Bq/kg+ CK40/3000 Bq/kg fejn CRa226, CTh232 u CK40
huma l-konċentrazzjonijiet tal-attività f'Bq/kg tar-radjonuklidi korrispondenti
fil-materjal tal-bini. L-indiċi huwa relatat direttament mad-doża
tar-radjazzjoni gamma, ogħla mill-esponiment tipiku fuq barra, f'bini mibni
minn materjal tal-bini speċifikat. Huwa japplika għall-materjal tal-bini u mhux
għall-kostitwenti tiegħu. Għall-applikazzjoni tal-indiċi għal tali kostitwenti,
b'mod partikolari r-residwi minn industriji li jipproċessaw materjal radjuattiv
naturali riċiklat f'materjali tal-bini, irid jiġi applikat fattur ta' tqassim
adattat. L-indiċi ta' konċentrazzjoni tal-attività għandu jintuża bħala għodda
ta' skrinjar biex jiġu identifikati materjali li jistgħu jkunu eżentati jew
suġġetti għal restrizzjonijiet. Għal dan il-għan l-indiċi I ta' konċentrazzjoni
tal-attività jista' jintuża għall-klassifikazzjoni tal-materjali f'erba'
klassijiet, li jwasslu għal żewġ kategoriji ta' materjali tal-bini (A u B): || Kategorija (doża awtomatika korrispondenti) Użu || A (≤ 1 mSv) || B (> 1 mSv) (1) materjali użati f'ammonti kbar || A1 I≤1 || B1 I>1 (2) materjali superfiċjali u oħrajn b'użu ristrett || A2 I≤6 || B2 I>6 It-tqassim tal-materjali f'(1) jew (2) skont
l-użu tagħhom għandu jkun imsejjes fuq il-kodiċijiet nazzjonali tal-bini. Fejn ikun xieraq, id-dożi reali għal tqabbil
mal-livell ta' referenza għandhom jiġu valutati bl-użu ta' mudelli aktar
elaborati li jistgħu jikkunsidraw ukoll l-esponiment estern fuq barra fl-isfond
mill-konċentrazzjonijiet tal-attività lokali prevalenti fil-qoxra tad-dinja mhux
disturbata. ANNESS VIII Sistema
tad-dejta għall-monitoraġġ radjoloġiku individwali Dispożizzjonijiet
ġenerali Is-sistema
tad-dejta għall-monitoraġġ radjoloġiku individwali stabbilita minn Stat Membru
tista' tiġi realizzata jew bħala netwerk nazzjonali ċentralizzat jew bħala
reġistru nazzjonali tad-dożi. Dawn in-netwerks jew reġistri jistgħu jkunu
supplimentati bil-ħruġ ta' dokumenti dwar il-monitoraġġ radjoloġiku individwali
għal kull ħaddiem estern. 1. Kwalunkwe sistema tad-dejta tal-Istati
Membri għall-monitoraġġ radjoloġiku individwali tal-ħaddiema esposti għandha
tinkludi t-taqsimiet li ġejjin: (a)
dettalji dwar l-identità tal-ħaddiem; (b)
dettalji dwar is-sorveljanza medika tal-ħaddiem; (c)
dettalji rigward l-impriża tal-ħaddiem u, fil-każ
ta' ħaddiem estern, min jimpjega lill-ħaddiem; (d)
ir-riżultati tal-monitoraġġ individwali tal-ħaddiem
espost. 2. L-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri
għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji sabiex jevitaw kwalunkwe falsifikazzjoni
jew użu ħażin ta', jew tbagħbis illegali fis-sistema tad-dejta għall-monitoraġġ
radjoloġiku individwali. A: Dejta li għandha tkun inkluża
fis-sistema tad-dejta għall-monitoraġġ radjoloġiku individwali 3. Id-dejta dwar l-identità tal-ħaddiem
għandha tinkludi dan li ġej: (a)
il-kunjom; (b)
l-isem; (c)
is-sess; (d)
id-data tat-twelid; (e)
iċ-ċittadinanza; u (f)
in-numru uniku tal-identifikazzjoni. 4.
Id-dejta dwar is-sorveljanza medika tal-ħaddiem għandha tinkludi (a)
il-klassifikazzjoni medika tal-ħaddiem skont
l-Artikolu 45 (tajjeb/tajba; tajjeb/tajba, suġġett għal ċerti kundizzjonijiet;
mhux tajjeb/mhux tajba); (b)
informazzjoni dwar kwalunkwe restrizzjoni
għax-xogħol bir-radjazzjoni; (c)
id-data tal-aħħar eżami perjodiku tas-saħħa; (d)
is-servizz tas-saħħa okkupazzjonali responsabbli; u (e)
il-perjodu ta' validità tar-riżultat. 5.
Id-dejta dwar l-impriża għandha tinkludi l-isem, l-indirizz u n-numru uniku
tal-identifikazzjoni tal-impriża. 6.
Id-dejta dwar l-impjieg tal-ħaddiem għandha tinkludi: (a)
l-isem, l-indirizz u n-numru uniku
tal-identifikazzjoni ta' min jimpjega; (b)
id-data ta' meta beda l-impjieg; u (c)
il-kategorizzazzjoni tal-ħaddiem skont
l-Artikolu 38. 7.
Ir-riżultati tal-monitoraġġ individwali tal-ħaddiem espost għandhom jinkludu: (a)
ir-rekord uffiċjali tad-doża għall-aħħar 5 snin
kalendarji (sena; doża effettiva f'mSv; fil-każ ta' esponiment mhux uniformi,
l-ekwivalenti tad-doża fil-partijiet differenti tal-ġisem f'mSv; fil-każ ta'
kontaminazzjoni interna, id-doża impenjata f'mSv); u (b)
ir-rekord uffiċjali tad-doża għas-sena kurrenti
(perjodu; doża effettiva f'mSv; fil-każ ta' esponiment mhux uniformi,
l-ekwivalenti tad-doża fil-partijiet differenti tal-ġisem f'mSv; fil-każ ta'
kontaminazzjoni interna, id-doża impenjata f'mSv). B:
Dejta dwar il-ħaddiema esterni li għandha tingħata permezz tas-sistema
tad-dejta għall-monitoraġġ radjoloġiku individwali 1.
Qabel tinbeda kull attività, min jimpjega ħaddiem estern għandu jagħti d-dejta
li ġejja lill-impriża permezz tas-sistema tad-dejta għall-monitoraġġ
radjoloġiku individwali: (a)
dejta dwar min jimpjega lill-ħaddiem estern skont
it-Taqsima A, punt 6; (b)
dejta dwar is-sorveljanza medika tal-ħaddiem estern
skont it-Taqsima A, punt 4; (c)
ir-riżultati tal-monitoraġġ tal-esponiment
individwali tal-ħaddiem estern skont it-Taqsima A, punt 7. 2.
Id-dejta li ġejja għandha tiġi rreġistrata jew tkun ġiet irreġistrata mill-impriża
fis-sistema tad-dejta għall-monitoraġġ radjoloġiku individwali wara t-tmiem ta'
kwalunkwe attività: (a)
il-perjodu kopert mill-attività; (b)
l-istima ta' kwalunkwe doża effettiva riċevuta
mill-ħaddiem estern (doża operattiva għall-perjodu kopert mill-attività); (c)
fil-każ ta' esponiment mhux uniformi, stima
tal-ekwivalenti tad-doża fil-partijiet differenti tal-ġisem; (d)
fil-każ ta' kontaminazzjoni interna, stima
tat-teħid jew tad-doża impenjata. C. Dispożizzjonijiet dwar id-dokument tal-monitoraġġ
radjoloġiku individwali 1.
L-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu li joħorġu
dokument tal-monitoraġġ radjoloġiku individwali għal kull ħaddiem estern. 2.
Id-dokument ma għandux ikun trasferibbli. 3.
L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri neċessarji
biex jevitaw li ħaddiem jinħariġlu aktar minn dokument wieħed validu
tal-monitoraġġ individwali fl-istess ħin. 4.
Minbarra l-informazzjoni meħtieġa fil-Parti A u
fil-Parti B, id-dokument għandu jinkludi l-isem u l-indirizz tal-korp li
joħorġu u d-data tal-ħruġ. ANNESS IX A. Elementi li għandhom ikunu inklużi
f'sistema ta' ġestjoni tal-emerġenzi 1.
Valutazzjoni tat-theddida; 2.
Allokazzjoni ċara tar-responsabbiltajiet
tal-persuni u l-organizzazzjonijiet li jkollhom rwol fl-arranġamenti
tal-preparazzjoni u tar-reazzjoni, inkluż l-istabbiliment u l-koordinazzjoni
tal-organizzazzjonijiet għar-reazzjonijiet għal emerġenza b'responsabbiltajiet
ġenerali fil-ġestjoni tas-sitwazzjonijiet ta' esponiment ta’ emerġenza u, fejn
xieraq, il-ħolqien ta' timijiet speċjali għall-miżuri protettivi; 3.
L-istabbiliment ta' pjani ta' reazzjoni f'emerġenza
fuq livell nazzjonali, fuq livell lokali u fl-istallazzjonijiet; 4.
Komunikazzjonijiet affidabbli u arranġamenti
effiċjenti u effikaċi għall-kooperazzjoni u l-koordinazzjoni fil-livelli
tal-istallazzjoni u dawk lokali, nazzjonali u internazzjonali; 5.
Il-protezzjoni tas-saħħa tal-ħaddiema
tal-emerġenza; 6.
L-edukazzjoni u t-taħriġ tal-ħaddiema tal-emerġenza
u tal-persuni l-oħra kollha b'kompiti jew responsabbiltajiet waqt reazzjoni
għall-emerġenzi, inklużi eżerċizzji regolari; 7.
Arranġamenti għall-monitoraġġ individwali
tal-ħaddiema tal-emerġenza u r-reġistrazzjoni tad-dożi; 8.
Arranġamenti għall-informazzjoni lill-pubbliku; 9.
L-involviment tal-partijiet interessati; 10.
It-tranżizzjoni minn reazzjoni għal emerġenza għal
irkupru u rimedju. B. Elementi li għandhom ikunu inklużi fi pjan
ta' reazzjoni għal emerġenza Għall-istat
ta' preparazzjoni għal emerġenza: 1.
Il-livelli ta' referenza, billi jitqiesu l-kriterji
stabbiliti fl-Anness I; 2.
Strateġiji ottimizzati ta' protezzjoni għall-membri
tal-pubbliku li jistgħu jkunu esposti, għal avvenimenti differenti postulati u
għal xenarji relatati; 3.
Kriterji ġeneriċi definiti minn qabel għal miżuri
protettivi partikolari, espressi f'termini ta' dożi proġettati u riċevuti; 4.
Avvenimenti li jwasslu sabiex tiskatta l-azzjoni
b'mod awtomatiku jew kriterji operattivi bħal elementi osservabbli u indikaturi
tal-kundizzjonijiet fuq il-post; 5.
Arranġamenti għall-koordinazzjoni immedjata
mal-organizzazzjoni ta' reazzjoni għall-emerġenzi fi Stat Membru ġar jew fi
Stat mhux Membru, għall-faċilitajiet fil-viċinanza ta' fruntiera nazzjonali; 6.
L-arranġamenti għall-pjan ta' reazzjoni
għall-emerġenzi għandhom jiġu eżaminati u riveduti biex jinkludu l-bidliet jew
it-tagħlimiet miksuba mill-eżerċizzji u l-avvenimenti. Għandhom ikunu stabbiliti arranġamenti minn
qabel biex dawn l-elementi jiġu riveduti, kif xieraq waqt sitwazzjoni ta'
esponiment ta' emerġenza, biex ikunu akkomodati l-kundizzjonijiet prevalenti
hekk kif dawn jevolvu matul ir-reazzjoni. Għal
reazzjoni f'emerġenza: Ir-reazzjoni għal sitwazzjoni ta' esponiment
ta' emerġenza għandu jsir permezz tal-implimentazzjoni f'waqtha
tal-arranġamenti tal-istat ta' preparazzjoni, li jinkludu iżda mhumiex limitati
għal: 1.
L-implimentazzjoni mingħajr dewmien ta’ miżuri
protettivi, jekk possibbli, qabel iseħħ kwalunkwe esponiment; 2.
Valutazzjoni tal-effikaċja tal-istrateġiji u
l-azzjonijiet implimentati u l-aġġustament tagħhom, kif ikun meħtieġ,
għas-sitwazzjoni prevalenti; 3.
Tqabbil tad-dożi residwi mistennija mal-livell ta'
referenza applikabbli, b'enfasi fuq dawk il-gruppi li d-dożi tagħhom jaqbżu
l-livell ta' referenza; 4.
Implimentazzjoni ta' aktar strateġiji ta'
protezzjoni, kif meħtieġ, abbażi tal-kundizzjonijiet prevalenti u
l-informazzjoni disponibbli. ANNESS X A.
Informazzjoni minn qabel lill-membri tal-pubbliku li x’aktarx ikunu affettwati
minn emerġenza: 1.
Fatti bażiċi dwar ir-radjuattività u l-effetti
tagħha fuq il-bniedem u fuq l-ambjent; 2.
Id-diversi tipi ta' emerġenzi koperti u
l-konsegwenzi tagħhom għall-pubbliku u għall-ambjent; 3.
Il-miżuri ta' emerġenza previsti biex jagħtu twissija,
jipproteġu u jassistu lill-pubbliku fil-każ ta' emerġenza; 4.
Informazzjoni xierqa dwar l-azzjoni li għandha
tittieħed mill-pubbliku fil-każ ta' emerġenza. B. Informazzjoni li għandha tingħata
lill-membri tal-pubbliku affettwati fil-każ ta' emerġenza 1.
Abbażi tal-pjan ta' reazzjoni għall-emerġenzi
mfassal minn qabel fl-Istati Membri, il-membri tal-pubbliku li fil-fatt ikunu
affettwati f'każ ta' emerġenza għandhom jirċievu malajr u b'mod regolari: (a)
informazzjoni dwar it-tip ta' emerġenza li tkun
seħħet u, fejn possibbli, il-karatteristiċi tagħha (eż. l-oriġini, il-firxa u
l-iżvilupp probabbli tagħha); (b)
parir dwar il-protezzjoni, li, skont it-tip ta'
emerġenza, jista': i) ikopri dan li ġej:
restrizzjonijiet fuq il-konsum ta' ċerti oġġetti tal-ikel u ilma li jistgħu
jkunu kkontaminati, regoli sempliċi dwar l-iġjene u d-dekontaminazzjoni,
rakkomandazzjonijiet biex dak li jkun jibqa' ġewwa, distribuzzjoni u użu ta'
sustanzi protettivi, arranġamenti ta' evakwazzjoni; ii) ikun akkumpanjat, jekk meħtieġ,
minn twissijiet speċjali għal ċerti gruppi ta' membri tal-pubbliku; (c)
stqarrijiet li jirrakkomandaw kooperazzjoni
mal-istruzzjonijiet jew it-talbiet mill-awtoritajiet kompetenti. 2.
Jekk l-emerġenza tkun preċeduta minn fażi ta' twissija
minn qabel, il-membri tal-pubbliku li x'aktarx ikunu affettwati għandhom diġà
jirċievu informazzjoni u pariri matul din il-fażi, bħal: (a)
stedina lill-membri tal-pubbliku kkonċernati biex
jaqbdu ma' kanali rilevanti ta' komunikazzjoni; (b)
pariri preparatorji lil stabbilimenti
b'responsabbiltajiet kollettivi partikolari; (c)
rakkomandazzjonijiet lil gruppi okkupazzjonali li
jkunu partikolarment affettwati. 3.
Dawn l-informazzjoni u pariri għandhom ikunu
supplimentati, jekk il-ħin jippermetti, bi tfakkira tal-fatti bażiċi dwar
ir-radjuattività u l-effetti tagħha fuq il-bniedem u fuq l-ambjent. ANNESS XI Lista
indikattiva tat-tipi ta' materjali tal-bini kkunsidrati għall-miżuri ta'
kontroll fir-rigward tar-radjazzjoni gamma emessa minnhom 1.
Materjali naturali (a)
Skist tal-Allumi. (b)
Materjali tal-bini jew addittivi ta' oriġini iġnea
naturali, bħal: –
granit, –
gness; –
porfirji; –
sijenit; –
bażalt; –
tufu; –
pozzolana; –
lava. 2.
Materjali li jinkorporaw residwi minn industriji li
jipproċessaw materjal radjuattiv li jinsab fin-natura, bħal: –
rmied li jtir; –
fosfoġipsum; –
gagazza tal-fosfru; –
gagazza tal-landa; –
gagazza tar-ram; –
tajn aħmar (residwu mill-produzzjoni tal-aluminju); –
residwi mill-produzzjoni tal-azzar. ANNESS XII
Informazzjoni li għandha tingħata fir-rekords għal sorsi siġillati ta’ attività
għolja (HIGH ACTIVITY SEALED SOURCES – HASS) ANNESS XIII Għoti
ta’ dejta dwar sorsi siġillati ta’ attività għolja L-impriża għandha tipprovdi lill-awtorità
kompetenti kopja elettronika jew bil-miktub tar-rekords għas-sorsi siġillati
ta’ attività għolja, imsemmija fl-Artikolu 90 u li jkopru l-informazzjoni
stabbilita fl-Anness XII, kif ġej: 1.
mingħajr dewmien żejjed, fil-ħin tal-istabbiliment
ta' dawn ir-rekords, li għandu jkun kemm jista' jkun malajr wara li jinkiseb
is-sors; 2.
f'intervalli, li għandhom ikunu determinati
mill-Istati Membri, ta' mhux aktar minn 12-il xahar wara l-akkwist tas-sors; 3.
jekk is-sitwazzjoni indikata fuq id-dokument
tal-informazzjoni tkun inbidlet; 4.
mingħajr dewmien żejjed wara l-għeluq tar-rekords
għal sors speċifiku meta l-impriża ma jkunx għad għandha dan is-sors, fejn
għandhom ikunu inklużi l-isem tal-impriża jew tal-faċilità tar-rimi jew ta'
ħażna li fiha jkun ġie trasferit is-sors; 5.
mingħajr dewmien żejjed wara l-għeluq ta' dawn
ir-rekords meta l-impriża ma jkun għad baqgħalha l-ebda sorsi. ANNESS XIV Rekwiżiti
għall-impriżi responsabbli għal sors siġillat ta' attività għolja Kull impriża responsabbli għal sors siġillat
ta' attività għolja għandha: (a)
tiżgura li jsiru b'mod regolari testijiet xierqa,
bħal testijiet tat-tnixxija abbażi ta' standards internazzjonali, sabiex tiġi
kkontrollata u tinżamm l-integrità ta' kull sors; (b)
f'intervalli speċifiċi, li jistgħu jiġu determinati
mill-Istati Membri, tivverifika b’mod regolari li kull sors u, fejn rilevanti,
l-apparat li jkun fih is-sors, ikunu għadhom preżenti u f'kundizzjoni li tidher
tajba fil-post tal-użu jew ħżin tagħhom; (c)
tiżgura li kull sors fiss u mobbli jkun suġġett
għal kejl dokumentat adegwat, bħal protokolli u proċeduri bil-miktub, immirati
sabiex jevitaw l-aċċess mhux awtorizzat jew it-telf jew is-serq tas-sors jew
il-ħsara tiegħu bin-nar; (d)
tinnotifika mal-ewwel lill-awtorità kompetenti bi
kwalunkwe telf, serq jew użu mhux awtorizzat ta' sors, tirranġa għal kontroll
dwar l-integrità ta' kull sors wara kwalunkwe avveniment, inkluż nar, seta'
għamel ħsara lis-sors, u, jekk xieraq, tinforma lill-awtorità kompetenti b'dan
u bil-miżuri li jkunu ttieħdu; (e)
tirritorna kull sors mhux użat lill-fornitur jew
tpoġġih f'faċilità għal ħżin fit-tul jew rimi jew tittrasferih lil impriża
awtorizzata oħra sakemm ma jkunx maqbul mod ieħor mill-awtorità kompetenti,
mingħajr dewmien bla bżonn wara t-terminazzjoni tal-użu; (f)
taċċerta li, qabel isir it-trasferiment,
ir-riċevitur ikollu l-awtorizzazzjoni xierqa. (g)
tinnotifika mal-ewwel lill-awtorità kompetenti
b'kull aċċident jew inċident li jirriżulta f'esponiment mhux intenzjonat ta'
ħaddiem jew membru tal-pubbliku. ANNESS XV Identifikazzjoni
u mmarkar ta' sorsi siġillati ta' attività għolja 1.
Il-manifattur jew il-fornitur għandhom jiżguraw li: (a)
Kull sors siġillat ta' attività għolja jkun
identifikat b'numru uniku. Dan in-numru għandu jkun imnaqqax jew ittimbrat fuq
is-sors, fejn prattikabbli. In-numru għandu jkun imnaqqax jew ittimbrat
ukoll fuq il-kontenitur tas-sors. Jekk dan ma jkunx possibbli, jew fil-każ ta'
kontenituri għat-trasport li jerġgħu jintużaw, il-kontenitur tas-sors għandu,
tal-inqas, ikollu l-informazzjoni dwar in-natura tas-sors. (b)
Il-kontenitur tas-sors u, fejn prattikabbli,
is-sors ikunu mmarkati u ttikkettati b'sinjal xieraq biex javża lin-nies dwar
il-periklu ta' radjazzjoni. 2.
Il-manifattur għandu jipprovdi ritratt ta' kull tip
ta' disinn ta' sors manifatturat u ritratt ta' kontenitur tipiku tas-sors. 3.
L-impriża għandha tiżgura li kull sors siġillat ta'
attività għolja jkun akkumpanjat b’informazzjoni bil-miktub li tindika li
s-sors hu identifikat u mmarkat f'konformità mal-punt 1 u li l-immarkar u
t-tikketti msemmija fil-punt 1 jibqgħu jistgħu jinqraw. L-informazzjoni għandha
tinkludi ritratti tas-sors, tal-kontenitur tas-sors, l-ippakkjar għat-trasport,
l-apparat u t-tagħmir kif xieraq. ANNESS XVI Lista indikattiva tal-punti li għandhom
ikunu koperti fil-pjan ta' azzjoni nazzjonali biex ikunu mmaniġġjati r-riskji
fuq perjodu fit-tul minn esponeimenti għar-radon 1.
Strateġija biex jitwettaq stħarriġ
tal-konċentrazzjonijiet fuq ġewwa tar-radon, għall-ġestjoni tad-dejta tal-kejl
(dejtabejs nazzjonali għar-radon) u għall-istabbiliment ta' parametri oħrajn
(tipi ta' ħamrija u blat, konċentrazzjoni ta' gass fil-ħamrija, permeabbiltà u
kontenut ta' radjum-226 fil-blat jew ħamrija). 2.
Id-dejta disponibbli u l-kriterji użati
għad-delineazzjoni taż-żoni suxxettibbli għar-radon u għall-identifikazzjoni
ta' bini suxxettibbli għar-radon. 3.
Identifikazzjoni tat-tipi ta' bini b'aċċess
pubbliku u postijiet tax-xogħol eż. skejjel, postijiet tax-xogħol taħt l-art
jew spas, fejn hu meħtieġ li jsir kejl, abbażi ta' valutazzjoni tar-riskju li
tinkludi s-sigħat ta' okkupanza. 4.
Il-bażi għall-istabbiliment ta' livelli ta'
referenza għall-abitazzjonijiet, postijiet tax-xogħol, bini eżistenti, b'aċċess
għall-pubbliku u għall-bini ġdid. 5.
Assenjazzjoni tar-responsabbiltajiet (governattivi
u mhux governattivi), mekkaniżmi ta' koordinazzjoni u sorsi disponibbli
għall-implimentazzjoni tal-pjan ta' azzjoni. 6.
Strateġija għat-tnaqqis tal-esponiment għar-radon
fl-abitazzjonijiet, b'mod partikolari f'żoni suxxettibbli għar-radon. 7.
Strateġija, inklużi l-metodi u l-għodod, biex ikun
evitat id-dħul tar-radon f’bini ġdid, fosthom l-identifikazzjoni tal-materjali
tal-bini b'esalazzjoni sinifikanti tar-radon. 8.
Skedi għall-verifiki u r-reviżjonijiet tal-pjan
tal-azzjoni. 9.
Strateġija għall-komunikazzjoni sabiex jiżdied
l-għarfien tal-pubbliku u jkunu infurmati dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet lokali
dwar ir-riskji tar-radon fir-rigward tat-tipjip. 10.
Fejn ikun xieraq, gwida dwar il-metodi u l-għodod
għall-kejl u l-miżuri ta' rimedju. Għandhom jiġu kkunsidrati wkoll kriterji
għall-akkreditazzjoni tas-servizzi tal-kejl u rimedju. 11.
Fejn ikun xieraq, għoti ta' appoġġ finanzjarju għal
stħarriġ dwar ir-radon u għal miżuri ta' rimedju, b'mod partikolari
għall-abitazzjonijiet privati b'konċentrazzjonijiet għoljin ħafna tar-radon. 12.
Miri fuq perjodu fit-tul f'termini ta' tnaqqis
tar-riskju ta' kanċer tal-pulmun attribwit għall-esponiment għar-radon (għal
dawk li jpejpu u għal dawk li ma jpejpux). [1] Id-Direttiva tal-Kunsill 96/29/EURATOM tat-13 ta' Mejju 1996
li tistabbilixxi standards bażiċi ta' sigurtà għall-ħarsien tas-saħħa
tal-ħaddiema u l-pubbliku ġenerali kontra l-perikli li jiġu minn radjazzjoni
jonizzanti, ĠU L 159, 29.6.1996, p. 1. [2] Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa (World Health
Organisation - WHO) [3] WHO Handbook on indoor radon (Il-Ktejjeb tal-WHO dwar
ir-radon fuq ġewwa), World Health Organisation, 2009, ISBN 978 92 4 154767. [4] L-Anness 1 tad-Direttiva tal-Kunsill 89/106/KEE jiddikjara
li 'ix-xogħol ta’ bini għandu jkun iddisinjat u mibni b’tali mod li ma jheddidx
l-iġjene jew is-saħħa ta’ min joqgħod hemm jew tal-ġirien, b’mod partikulari
bħala riżultat ta’ ... il-preżenza fl-arja ta’ frak perikoluż jew gassijiet
(jew) il-ħruġ ta’ radjazzjoni perikoluża.' [5] Dawn l-atti huma soġġetti għal riformulazzjoni –
proposta għal Regolament tal-Kunsill (EURATOM) li jistabbilixxi livelli massimi
permissibli ta’ kontaminazzjoni radjoattiva ta’ ikel u għalf wara inċident nukleari
jew f’kull każ ieħor ta’ emerġenza radjoloġika (Riformulazzjoni), COM/2010/0184
finali — CNS 2010/009. [6] Il-pubblikazzjonijiet fis-Serje dwar il-Protezzjoni
mir-Radjazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea jistgħu jinstabu fuq http://ec.europa.eu/energy/nuclear/radiation_protection/publications_en.htm.
(mhux disponibbli bil-Malti). [7] Ir-riżultat tal-konsultazzjoni jista' jinstab fuq is-sit
elettroniku tan-netwerk ALARA Ewropew għall-industriji NORM (EANNORM),
taħt http://www.ean-norm.net/lenya/ean_norm/live/news.html. [8] Rapporti tal-Qorti Ewropea 1992 Paġna I-06153. [9] ĠU 11, 20.2.1959, p. 221 [10] ĠU L 159, 29.6.1996, p. 1 [11] ĠU L 180, 9.7.1997, p. 22 [12] ĠU L 357, 7.12.1989, p. 31 [13] ĠU L 349, 13.12.1990, p. 21 [14] ĠU L 346, 31.12.2003, p. 57 [15] Ir-Rakkomandazzjonijiet tal-2007
tal-Kummissjoni Internazzjonali dwar il-Protezzjoni Radjoloġika. [16] ĠU L 80, 27.3.1990, p. 26 [17] Is-Serje ta' Standards tas-Sikurezza
tal-IAEA 2004 RS-G-1.7 "L-applikazzjoni tal-Kunċetti ta' Esklużjoni,
Eżenzjoni u Approvazzjoni" (traduzzjoni mhux uffiċjali) [18] Protezzjoni mir-Radjazzjoni 122: Użu prattiku tal-Kunċetti ta'
Approvazzjoni u Eżenzjoni – Parti I, Gwida dwar il-Livelli Ġenerali tal-Approvazzjoni
għall-Prattiki (traduzzjoni
mhux uffiċjali). [19] Protezzjoni mir-Radjazzjoni 89: Kriterji rakkomandati għall-protezzjoni
radjoloġika għar-riċiklaġġ ta' metalli għall-iżmantellar tal-istallazzjonijiet
nukleari (traduzzjoni mhux uffiċjali),
Protezzjoni mir-Radjazzjoni 113: Kriterji Rakkomandati għall-protezzjoni
radjoloġika għall-approvazzjoni ta' bini u skart tal-bini mill-iżmantellar
tal-installazzjonijiet nukleari (traduzzjoni mhux uffiċjali), Protezzjoni
mir-Radjazzjoni 122: Użu Prattiku tal-Kunċetti ta' Approvazzjoni u Eżenzjoni (traduzzjoni mhux uffiċjali).. [20] ĠU L 2, 6.1.2004, p. 36 [21] ĠU L
66, 13.3.1999, p.16. [22] ĠU L 2/36, 6.1.2000 . [23] L-attività mogħtija hija dik tar-radjonuklide li jemetti
alfa [24] Melħ tal-potassju fi kwantitajiet iżgħar minn 1000 kg
huma eżentati.