IL-KUMMISSJONI EWROPEA
Brussell, 18.11.2022
COM(2022) 710 final
KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI
dwar politika msaħħa ta' interoperabbiltà tas-settur pubbliku
Li torbot is-servizzi pubbliċi, l-appoġġ tal-politiki pubbliċi u t-twassil tal-benefiċċji pubbliċi
Lejn "Ewropa Interoperabbli"
{SWD(2022) 710 final}
Werrej
1.
It-tħejjija tal-kuntest
2.
L-ixprunar tad-diġitalizzazzjoni interoperabbli tas-settur pubbliku
2.1
X’inhi l-interoperabbiltà...
2.2
... u għaliex it-titjib tal-interoperabbiltà huwa importanti għall-UE?
3.
Inbiddlu l-isforzi għall-kooperazzjoni fl-interoperabbiltà tal-UE
3.1
Il-bini ta’ governanza kondiviża tal-interoperabbiltà
3.2
L-involviment tas-saffi kollha tal-gvern
3.3
L-avvanz tal-innovazzjoni u l-kooperazzjoni “GovTech”
3.4
Monitoraġġ tal-impatt
4.
Nagħmlu l-politiki tal-UE interoperabbli mid-disinn u lesti għad-diġitalizzazzjoni
4.1
It-tfassil tal-politiki tal-UE fl-era diġitali
4.2
L-iffukar tal-finanzjament għall-interoperabbiltà
4.3
L-integrazzjoni tal-interoperabbiltà fil-politiki tal-UE dwar id-data u l-innovazzjoni
4.4
L-iżvilupp ta’ kooperazzjoni internazzjonali dwar l-interoperabbiltà tas-settur pubbliku
1.It-tħejjija tal-kuntest
Is-servizzi pubbliċi diġitali interoperabbli huma essenzjali għad-diġitalizzazzjoni b’suċċess tas-suq uniku tal-Unjoni Ewropea. L-industrija u s-soċjetà għandhom ħafna x’jiksbu billi jiżguraw li t-trasformazzjoni diġitali tas-settur pubbliku tal-Ewropa tkun inklużiva, ġusta u miftuħa, sostenibbli, immexxija mill-valuri u interoperabbli. It-trasformazzjoni diġitali tas-settur pubbliku toħloq fatturi ta’ attrazzjoni u spinta konsiderevoli għad-diġitalizzazzjoni tal-industrija u tas-soċjetà Ewropea. Il-piż u l-potenzjal tas-settur pubbliku għal “mod Ewropew” ta’ trasformazzjoni diġitali xprunat mill-valur ġie rikonoxxut mill-gvernijiet tal-UE, u mill-komunitajiet lokali u reġjonali
, u ġie kkonfermat mill-Kumpass Diġitali tal-UE, li jidentifika s-settur pubbliku bħala wieħed mill-erba’ punti kardinali li jindikaw it-trajettorja diġitali tal-UE. L-amministrazzjonijiet pubbliċi diġitali tfaċċaw bħala punti fokali partikolari tal-Pjanijiet nazzjonali għall-Irkupru u r-Reżiljenza wkoll, b’investiment ippjanat ikkombinat ta’ EUR 47 biljun.
Enfasi aktar b’saħħitha fuq l-interoperabbiltà tas-settur pubbliku tappoġġa l-isforz ta’ rkupru, ir-reżiljenza u s-sovranità tal-Ewropa, filwaqt li tgħaqqad b’mod effettiv l-amministrazzjonijiet u l-politiki pubbliċi, in-nies u n-negozji għal offerti ta’ servizzi u flussi tad-data bla xkiel. Dan jinkludi li l-politiki tal-UE jsiru adattati għall-era diġitali, li tiġi żgurata implimentazzjoni effettiva tal-politika b’mezzi diġitali u interoperabbiltà mill-istadju tat-tfassil tal-politika, fi sħubija mill-qrib bejn dawk li jfasslu l-politika u l-esperti tal-ICT. Dan jinkludi wkoll il-bini ta’ ċirkwit virtwuż ta’ kooperazzjoni fl-innovazzjoni għat-tfassil u t-twassil ta’ servizzi pubbliċi diġitali.
Din il-komunikazzjoni takkumpanja l-proposta għal “Att dwar Ewropa Interoperabbli”, li għandu l-għan li jistabbilixxi governanza komuni tal-interoperabbiltà u li jiffaċilita l-ħolqien konġunt ta’ ekosistema ta’ soluzzjonijiet ta’ interoperabbiltà madwar l-UE. L-iżvilupp konġunt ta’ soluzzjonijiet, kif ukoll il-kondiviżjoni u l-użu mill-ġdid ta’ għodod ippruvati huma l-approċċ rapidu u kosteffettiv għat-tfassil tas-servizzi pubbliċi diġitali. Kooperazzjoni msaħħa fl-interoperabbiltà hija essenzjali biex jiġi sfruttat bis-sħiħ il-potenzjal ta’ trasformazzjoni tas-settur pubbliku, tiġi evitata l-frammentazzjoni u jittejbu l-konnettività u l-kondiviżjoni tad-data. B’dan il-mod, il-qafas ta’ politika propost se jikkontribwixxi għas-salvagwardja tas-sovranità diġitali tal-Ewropa u jagħti s-setgħa lis-sussidjarjetà diġitali. It-tisħiħ tal-politika tal-UE dwar l-interoperabbiltà tal-gvernijiet iwettaq il-prijoritajiet tal-Kummissjoni u l-aġenda tal-politika diġitali, u b’hekk is-settur pubbliku tal-Ewropa jkun adattat għall-era diġitali.
2.L-ixprunar tad-diġitalizzazzjoni interoperabbli tas-settur pubbliku
2.1X’inhi l-interoperabbiltà...
L-interoperabbiltà tas-settur pubbliku hija dik li tippermetti lill-amministrazzjonijiet jikkooperaw u jagħmlu s-servizzi pubbliċi jiffunzjonaw bejn il-fruntieri, bejn is-setturi u bejn il-fruntieri organizzattivi. Dan huwa ta’ benefiċċju għan-nies u n-negozji li jiddependu fuq dawn is-servizzi konnessi. Huwa ta’ benefiċċju wkoll għall-komunitajiet u l-amministrazzjonijiet infushom, li jiddependu fuq data affidabbli minn sorsi pubbliċi jew privati differenti għad-deċiżjonijiet tagħhom, u li jridu jilħqu l-objettivi ta’ politika li spiss ikunu interkonnessi bejn il-fruntieri u s-setturi. L-interoperabbiltà għandha rwol fi ħdan u bejn l-organizzazzjonijiet u s-setturi ta’ politika, b’mod partikolari dawk b’rabta qawwija fis-settur pubbliku, bħall-ġustizzja u l-affarijiet interni, it-tassazzjoni u d-dwana, it-trasport, l-ambjent u l-agrikoltura, jew is-saħħa, kif ukoll ir-regolamentazzjoni tan-negozju u tal-industrija. L-interoperabbiltà hija tema stabbilita fil-politiki diġitali u tad-data tal-UE.
Is-servizzi pubbliċi jingħataw u jintużaw f’livelli differenti, l-aktar lokalment, iżda wkoll fil-livelli reġjonali, nazzjonali u Ewropej. Dawn rarament jiffunzjonaw waħedhom, peress li l-aċċess għar-reġistri stabbiliti f’livelli jew setturi differenti huwa meħtieġ sabiex tiġi skambjata d-data u jitwassal is-servizz meħtieġ lill-utenti finali. Ħafna minn din id-data tinsab barra mill-kuntest ta’ qasam ta’ politika partikolari, amministrazzjoni pubblika speċifika u, dejjem aktar, lil hinn mill-fruntieri. Dan ifisser li s-servizzi pubbliċi madwar l-Ewropa jirrappreżentaw “network ta’ networks” emerġenti ta’ atturi fil-biċċa l-kbira sovrani fil-livelli kollha tal-gvern, kull wieħed bil-qafas u l-mandati legali tiegħu stess, iżda kollha interkonnessi. B’analoġija għan-Networks Trans-Ewropej tat-Trasport u l-Enerġija stabbiliti, is-servizzi pubbliċi qed jiffurmaw in-network Trans-Ewropew tagħhom stess, ibbażat fuq l-interoperabbiltà.
L-interoperabbiltà xi drabi titqies bħala kwistjoni purament teknika. Madankollu, il-kunsiderazzjoni tal-aspetti tekniċi waħedhom mhijiex biżżejjed biex l-amministrazzjonijiet, il-flussi tad-data u s-servizzi jiġu konnessi b’mod effettiv. Huwa meħtieġ li jiġu żgurati l-kapaċità ta’ konnessjoni teknika u l-fehim semantiku għall-iskambju u l-ipproċessar tad-data kkonċernata, u li jiġi stabbilit il-kuntest organizzattiv u legali meħtieġ, pereżempju fir-rigward tad-drittijiet għall-aċċess, l-iskambju jew l-użu mill-ġdid tad-data. Għall-koordinazzjoni u l-koerenza, l-interoperabbiltà teħtieġ ukoll approċċ ta’ governanza integrata. Dawn il-kundizzjonijiet bażiċi - jew “saffi” - tal-interoperabbiltà huma stabbiliti fil-Qafas Ewropew għall-Interoperabbiltà (EIF), mudell kunċettwali żviluppat minn prattikanti tas-settur pubbliku diġitali minn madwar l-Ewropa fl-2004 u aġġornat darbtejn minn dakinhar. Matul dan il-perjodu, flimkien ma’ dinja dejjem aktar konnessa, l-interoperabbiltà ħarġet bħala aspett essenzjali tat-trasformazzjoni diġitali tal-amministrazzjonijiet u s-servizzi.
L-EIF issa huwa l-qafas ta’ politika komunement aċċettat għall-interoperabbiltà fl-UE, u lil hinn minnha. Minħabba l-missjoni speċifika tiegħu li jaqdi l-kawża pubblika komuni, dan il-pedament għall-interoperabbiltà jeħtieġ li jkun trasparenti, inklużiv, ġust u sigur, u bbażat b’mod sod fuq il-valuri tal-UE. L-interoperabbiltà hija dik li tippermetti lill-atturi tas-settur pubbliku jikkollegaw, jikkooperaw u jiskambjaw data filwaqt li jissalvagwardjaw is-sovranità u s-sussidjarjetà.
2.2... u għaliex it-titjib tal-interoperabbiltà huwa importanti għall-UE?
It-titjib fil-prestazzjoni tas-settur pubbliku bis-saħħa tal-implimentazzjoni sħiħa tal-interoperabbiltà fil-livelli kollha tal-amministrazzjoni jista’ jwassal għal żieda stmata ta’ 0,4 % fil-PDG tal-UE. L-individwi jistgħu jiffrankaw sa 24 miljun siegħa fis-sena, jew EUR 543 miljun. In-negozji jistgħu jiffrankaw 30 biljun siegħa jew EUR 568 biljun fis-sena. L-iffrankar annwali stmat tal-kostijiet ikkreditat għall-interoperabbiltà transfruntiera jvarja bejn EUR 5,5 u 6,3 miljun għaċ-ċittadini, u bejn EUR 5,7 u 19,2 biljun għan-negozji.
Studji ta’ każijiet juru wkoll li l-interoperabbiltà għandha effett pożittiv fuq valuri pubbliċi oħra, lil hinn mill-kisbiet fl-effiċjenza. Pereżempju, is-servizzi pubbliċi proattivi jew l-appoġġ semantiku multilingwi jtejbu l-aċċess għas-servizzi pubbliċi u l-inklużività fihom, u b’hekk iżidu l-fiduċja tal-pubbliku.
L-interoperabbiltà hija vitali fi żminijiet ta’ kriżi, kif uriet il-COVID-19. L-interoperabbiltà mhux biss kienet meħtieġa għall-ħolqien ta’ ċertifikati diġitali tal-COVID-19 li huma aċċessibbli fl-UE kollha, iżda wkoll għall-kondiviżjoni f’ħin reali tad-data dwar is-sodod disponibbli fil-kura intensiva fl-isptarijiet. L-interoperabbiltà tgħin lill-Istat ikun aktar aġli u jiżgura aċċess għal informazzjoni f’ħin reali fis-setturi u fil-livelli amministrattivi kollha; din tgħin fil-valutazzjoni tal-prestazzjoni tal-politika u tagħti inċentivi għall-innovazzjoni kostanti, il-kondiviżjoni tal-isforzi u t-tnaqqis tad-distakki fl-oqsma ta’ politika kollha.
Madankollu, il-qafas ta’ politika attwali ta’ kooperazzjoni mhux vinkolanti dwar l-interoperabbiltà mhuwiex adattat biex jagħmel l-aħjar użu minn dawn il-gwadanji stmati. Filwaqt li l-gvern diġitali u l-esperti tad-data żviluppaw - b’impenn notevoli - acquis ta’ interoperabbiltà komuni tal-UE b’firxa wiesgħa ta’ prattiki ta’ kooperazzjoni, kunċetti, soluzzjonijiet li jistgħu jerġgħu jintużaw, speċifikazzjonijiet miftuħa u għodod li jappoġġaw l-isforzi nazzjonali ta’ riforma u politiki stabbiliti tal-UE, evalwazzjonijiet reċenti esponew limitazzjonijiet kbar ta’ dan l-approċċ kompletament volontarju għall-kooperazzjoni.
L-aspetti diġitali, inklużi l-aspetti tal-aċċess u l-kondiviżjoni tad-data, spiss jiġu indirizzati tard wisq fil-proċess tat-tfassil tal-politika. Il-kunsiderazzjonijiet tal-interoperabbiltà mhumiex “konnessi” fis-servizzi pubbliċi. Dan ifisser riskji u kostijiet għolja ta’ implimentazzjoni, opportunitajiet mitlufa, u, fl-agħar każ, dgħufija ta’ politiki fuq skala kbira li jiddependu mid-diġitalizzazzjoni. L-amministrazzjonijiet pubbliċi jistgħu jkunu interoperabbli biss jekk il-valutazzjonijiet u l-għażliet it-tajba jsiru kmieni fil-fażi tat-tfassil tal-politika. In-nuqqas ta’ azzjoni biex titjieb l-interoperabbiltà jista’ jwassal biex l-UE titlef l-opportunità li tnaqqas b’mod konsiderevoli l-piż amministrattiv. Dan inaqqas ir-reżiljenza tal-amministrazzjonijiet pubbliċi, jillimita l-kapaċità tagħhom li jinnovaw u, fl-agħar każ, jagħmilhom inkapaċi li jaġixxu fi żminijiet ta’ kriżi. Il-kooperazzjoni tal-amministrazzjonijiet pubbliċi bejn il-fruntieri għandha ssir naturali u bla xkiel daqs il-ferroviji li jaqsmu l-fruntieri, jew il-flussi tal-enerġija bejn in-networks nazzjonali. Ir-rispons għall-COVID-19 enfasizza biss l-importanza ta’ interazzjoni stabbli tas-settur pubbliku diġitali bejn il-fruntieri u bejn is-setturi.
F’dan il-kuntest, u bit-trasformazzjoni diġitali dejjem tiżdied, il-ministri tal-UE responsabbli għat-trasformazzjoni tas-settur pubbliku u l-uffiċjali ewlenin tal-informazzjoni (CIOs) tal-Istati Membri qed isemmgħu leħinhom dejjem aktar dwar il-ħtieġa li tissaħħaħ il-kooperazzjoni Ewropea dwar l-interoperabbiltà. Huma jitolbu struttura organizzattiva stabbli, għall-ġeneralizzazzjoni tal-applikazzjoni tal-EIF, għad-deżinjazzjoni ta’ speċifikazzjonijiet u soluzzjonijiet aċċettati b’mod komuni u miftuħa lesti għall-użu mill-ġdid. Huma jitolbu wkoll approċċ ta’ “interoperabbiltà mid-disinn” u għal koordinazzjoni aħjar tal-esperimentazzjoni u l-innovazzjoni fis-settur pubbliku, inkluża l-kooperazzjoni mas-settur privat (“GovTech”). Il-proposta tal-Kummissjoni għal politika msaħħa tal-UE dwar l-interoperabbiltà tas-settur pubbliku twieġeb għal dawn il-ħtiġijiet.
3.Inbiddlu l-isforzi għall-kooperazzjoni fl-interoperabbiltà tal-UE
3.1Il-bini ta’ governanza kondiviża tal-interoperabbiltà
L-Att dwar Ewropa Interoperabbli propost jiffoka fuq il-bini ta’ qafas ta’ kooperazzjoni strutturat, trasparenti u inklużiv, li jipprevedi l-adattabbiltà u l-kapaċità ta’ innovazzjoni li s-settur pubbliku jeħtieġ f’kuntest tekniku, soċjetali u politiku dinamiku. L-interoperabbiltà ma tistax tinkiseb minn fuq għal isfel minn entità waħda, u lanqas ma tista’ tinkiseb minn isfel għal fuq minn atturi individwali: din tirrikjedi kooperazzjoni effettiva bejn dawk li jfasslu l-politika u l-implimentaturi tal-politika fil-livelli kollha tal-gvern u fis-setturi kollha. Teħtieġ ukoll qafas ta’ governanza miftuħ iżda stabbli u integrat. Wieħed li jiżgura s-sussidjarjetà billi jistabbilixxi sjieda konġunta effettiva. Wieħed li huwa sostenibbli għall-futur minħabba li xi ħaġa mfassla biex tkun interoperabbli ssir inqas skaduta malajr. Wieħed li jbiddel il-potenzjal ta’ trasformazzjoni tas-settur pubbliku f’realtà u jissalvagwardja l-valuri pubbliċi. L-Att dwar Ewropea Interoperabbli propost għandu l-għan li jipprovdi dan il-qafas ta’ kooperazzjoni. Dan jipprevedi l-istabbiliment ta’ Bord għal Ewropa Interoperabbli biex imexxi l-isforz komuni tal-interoperabbiltà u jlaqqa’ flimkien l-awtoritajiet ċentrali tat-trasformazzjoni diġitali tal-Istati Membri u l-Istituzzjonijiet tal-UE. Huwa jipprevedi wkoll Komunità għal Ewropa Interoperabbli miftuħa ta’ esperti, prattikanti u partijiet interessati biex tiġi żgurata t-trasparenza u r-rabta mal-prattika fil-livell lokali.
L-interoperabbiltà hija mira li qed tinbidel minħabba l-pass mgħaġġel tal-iżvilupp tat-teknoloġija u l-ħtiġijiet tal-politika li dejjem qed jevolvu. Din tirrikjedi struttura legali ddedikata, favur l-innovazzjoni u miftuħa li tevita lock-ins regolatorji u teknoloġiċi. Għażliet oħra, bħall-inkorporazzjoni tat-teknoloġiji użati llum fil-liġi, jirriskjaw li jimminaw l-innovazzjoni futura u jillimitaw il-kapaċità tal-amministrazzjonijiet li jadattaw għall-ħtiġijiet li qed jinbidlu u għat-teknoloġiji l-ġodda. It-tfassil tal-politika u r-regolamentazzjoni tal-interoperabbiltà fihom infushom jeħtieġ li jkunu innovattivi u lesti għas-settur diġitali. L-Att dwar Ewropa Interoperabbli propost għandu l-għan li jipprovdi qafas ta’ innovazzjoni integrat bħal dan għas-settur pubbliku.
L-EIF huwa l-istrument ta’ referenza għall-implimentazzjoni tal-interoperabbiltà tas-settur pubbliku. Sabiex jiġi żgurat li jibqa’ rilevanti, jeħtieġ li jiġi rieżaminat u aġġornat regolarment. Jeħtieġ ukoll żvilupp ulterjuri tar-rakkomandazzjonijiet ta’ implimentazzjoni u appoġġ, pereżempju, biex jiġu appoġġati l-ispazji tad-data settorjali tal-UE li jmiss, f’koordinazzjoni mill-qrib mal-Bord Ewropew għall-Innovazzjoni fil-Qasam tad-Data u r-rekwiżiti tal-Att dwar id-Data li jmiss. L-Att dwar Ewropa Interoperabbli propost jipprevedi aġġornament regolari bħal dan, f’konformità ma’ regolamentazzjoni favur l-innovazzjoni u lesta għad-diġitalizzazzjoni.
3.2L-involviment tas-saffi kollha tal-gvern
Governanza msaħħa tal-interoperabbiltà tal-UE koproprjetà tal-Istati Membri u tal-UE toffri qafas imtejjeb tant meħtieġ ta’ politika u appoġġ għall-objettivi ta’ riforma tas-settur pubbliku tal-UE. Dan l-isforz jeħtieġ li jkun kollettiv, mifrux fuq il-livelli kollha tal-gvern, sabiex jinżamm u jiġi aġġornat l-acquis rikk tal-interoperabbiltà tal-kunċetti, il-linji gwida, l-ispeċifikazzjonijiet u l-assi li jistgħu jerġgħu jintużaw.
L-involviment u r-rappreżentanza adegwati tal-komunitajiet reġjonali u lokali huma prerekwiżit, mhux biss minħabba li jikkostitwixxu l- “ewwel u l-aħħar mil” tal-għoti tas-servizz pubbliku, iżda wkoll sabiex tkun tista’ tiġi sfruttata l-kapaċità konsiderevoli tal-innovazzjoni tal-bliet u r-reġjuni. Hawnhekk, l-innovazzjoni pubblika-privata u l-kooperazzjoni fis-servizzi għandhom rwol importanti. Movimenti bħal “Living-in-EU”, kif ukoll kooperazzjoni estiża tal-proġett bħal “Bliet Intelliġenti Miftuħa u Aġli”, juru li hemm domanda qawwija għal kooperazzjoni dwar l-interoperabbiltà u r-rieda li jkun hemm involviment mil-livelli reġjonali u lokali. Il-varjetà u l-għarfien espert ta’ soluzzjonijiet ta’ interoperabbiltà żviluppati lokalment huma assi importanti u jenħtieġ li jkunu qed jikkontribwixxu b’mod sistematiku għal katalogi ta’ riżorsi ta’ interoperabbiltà rikonoxxuti u disponibbli b’mod komuni. Huwa għalhekk li l-governanza tal-interoperabbiltà futura proposta tal-UE għandha tinkludi rappreżentanti minn awtoritajiet lokali u reġjonali rurali u urbani u gruppi tas-soċjetà fil-Bord għal Ewropa Interoperabbli futur u għaliex esperti mil-livelli kollha tal-gvern huma mħeġġa b’mod attiv biex jikkontribwixxu għall-ħidma tal-Komunità għal Ewropa Interoperabbli futura.
Sabiex tipprovdi speċifikament għall-kundizzjonijiet lokali u reġjonali, il-Kummissjoni, f’kooperazzjoni mill-qrib mal-partijiet ikkonċernati privati u pubbliċi, żviluppat “Qafas Ewropew għall-Interoperabbiltà għal Bliet u Komunitajiet Intelliġenti” (EIF4SCC) allinjat bis-sħiħ mal-EIF. Wara diskussjoni u konsultazzjoni pubblika estensiva, din l-ispeċjalizzazzjoni tal-EIF hija ppreżentata fid-dokument ta’ ħidma tal-persunal li jakkumpanja din il-komunikazzjoni. Il-Kummissjoni tħeġġeġ esperti u prattikanti minn oqsma oħra ta’ politika biex isegwu dan l-eżempju ta’ adattament tal-EIF għal każijiet ta’ użu speċifiku u/jew settorjali. Il-governanza futura tal-Interoperabbiltà se tingħata l-kompitu li tivvaluta l-allinjament tal-oqfsa speċjalizzati għall-interoperabbiltà mal-EIF. Pereżempju, fil-passat ġiet żviluppata speċjalizzazzjoni tal-EIF għal skopijiet ta’ saħħa diġitali. Tradizzjonalment, l-interoperabbiltà għandha wkoll rwol importanti fil-politika ambjentali, il-ġustizzja u l-affarijiet interni jew it-trasport.
3.3L-avvanz tal-innovazzjoni u l-kooperazzjoni “GovTech”
L-evitar li wieħed jaqa’ lura fl-integrazzjoni teknoloġika huwa sfida kostanti għas-settur pubbliku. Filwaqt li spiss jiġu kkritikati għall-averżjoni għar-riskju teknoloġiku, l-awtoritajiet pubbliċi, fir-rwol uniku tagħhom li jaqdu l-kawża komuni, jeħtieġ li juru dmir partikolari ta’ diliġenza fir-rigward tal-adozzjoni tat-teknoloġija u l-użu legali, ġust u affidabbli tat-teknoloġija. Madankollu, it-teknoloġiji l-ġodda għandhom il-potenzjal li jagħmlu s-servizzi pubbliċi aktar aċċessibbli, aktar inklużivi u aktar effiċjenti minn qatt qabel. L-iżgurar ta’ innovazzjoni diġitali kontinwa għas-settur pubbliku huwa ta’ sfida daqs kemm huwa importanti.
Madwar l-Ewropa diġà hemm mijiet ta’ attivitajiet li jittestjaw u jippilotaw teknoloġiji diġitali fis-settur pubbliku; it-tagħlim dwar il-benefiċċji u r-riskji ta’ dawn it-teknoloġiji huwa essenzjali. Il-Kummissjoni qed tistabbilixxi Osservatorju tas-Servizzi Pubbliċi Innovattivi biex tanalizza x-xejriet u tidentifika prattiki tajbin u ħżiena, biex tinforma l-adozzjoni ta’ teknoloġiji emerġenti u biex tiżgura l-interoperabbiltà mid-disinn. L-osservatorju se jivvaluta kif teknoloġiji bħall-Intelliġenza Artifiċjali qed jittrasformaw il-proċessi tas-settur pubbliku u l-istrutturi ta’ governanza. Dan se jgħin kemm lill-UE kif ukoll lill-awtoritajiet nazzjonali u lokali biex jieħdu deċiżjonijiet infurmati dwar l-implimentazzjoni ta’ teknoloġiji emerġenti.
L-Ewropa hija mimlija ekosistemi reġjonali ta’ suċċess ta’ kumpaniji tat-teknoloġija żgħar innovattivi u negozji ġodda, appoġġati, fost l-oħrajn, minn network ta’ Hubs ta’ Innovazzjoni Diġitali u mill-Kunsill Ewropew tal-Innovazzjoni. Riżorsi ta’ interoperabbiltà disponibbli b’mod miftuħ, li jistgħu jerġgħu jintużaw u rikonoxxuti huma assi importanti għal kumpaniji innovattivi żgħar u inizjattivi tas-soċjetà ċivili biex jinvolvu ruħhom fis-settur pubbliku.
Il-kooperazzjoni pubblika-privata “GovTech” jew “CivicTech” tistimula l-innovazzjoni fis-settur pubbliku, tappoġġa s-sovranità teknoloġika tal-Ewropa u tiftaħ perkorsi għall-akkwist pubbliku. Il-kisba tal-aċċess għall-akkwist pubbliku hija ta’ tħassib ewlieni għal kumpaniji iżgħar, biex ikunu jistgħu jespandu u jiksbu rikonoxximent u introjtu operattiv stabbli. L-appoġġ għal GovTech huwa fergħa ddedikata kemm tal-Programm Ewropa Diġitali kif ukoll tal-Att dwar Ewropa Interoperabbli propost, allinjat bis-sħiħ mal-qafas ta’ appoġġ għall-innovazzjoni tal-UE. L-industrija se jkollha rabta mal-Bord għal Ewropa Interoperabbli futur permezz tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u hija mistiedna tingħaqad mal-Komunità għal Ewropa Interoperabbli futura.
3.4Monitoraġġ tal-impatt
Il-valutazzjoni tal-impatt għal politika futura dwar l-interoperabbiltà kixfet id-diffikultajiet fil-ġbir tad-data u fl-istima tal-kostijiet u l-benefiċċji tal-interoperabbiltà bħala attività li fiha nnifisha mhijiex l-iskop aħħari iżda strument ta’ appoġġ importanti għad-diġitalizzazzjoni tas-settur pubbliku. Madankollu, huwa utli li titkejjel il-maturità tal-interoperabbiltà sabiex jiġu ggwidati l-investimenti u jitkejjel il-progress. Jeżistu għadd kbir ta’ għodod ta’ rapportar u monitoraġġ għall-gvern diġitali, skont l-utent, is-settur jew l-enfasi ġeografika speċifiċi. Dawn l-għodod mhux dejjem ikunu allinjati jew konnessi biżżejjed, u r-riżultati rarament jiġu ppreżentati f’format li jinqara mill-magni li jkun faċli biex jintuża. Jistgħu wkoll jimponu piż konsiderevoli fuq l-amministrazzjonijiet kif irrimarka l-grupp ta’ esperti tal-Kummissjoni dwar l-interoperabbiltà tas-servizzi pubbliċi.
Għal dawn ir-raġunijiet huwa importanti li jiġu żviluppati għodod ta’ rapportar u monitoraġġ trasparenti u li jistgħu jerġgħu jintużaw u lesti għad-diġitali, biex jgħinu biex jintlaħqu l-miri tad-Deċennju Diġitali. Il-formati ta’ monitoraġġ eżistenti jenħtieġ li jiġu integrati f’loġika ta’ “darba biss”, bl-użu mill-ġdid tad-data u tal-istħarriġ fejn possibbli u billi r-riżultati jsiru disponibbli b’mod miftuħ f’formati li jinqraw mill-magni. Dan fih innifsu huwa aspett tat-tfassil ta’ politika b’potenzjal diġitali, b’għodod u kunċetti li jistgħu jerġgħu jintużaw, integrati u trasferibbli, għall-benefiċċju tal-prattikanti u ta’ dawk li jfasslu l-politika.
Il-proposta tal-Kummissjoni għal Att dwar Ewropa Interoperabbli:
-tistabbilixxi kooperazzjoni strutturata tal-UE dwar l-interoperabbiltà u s-sjieda konġunta mal-Istati Membri tal-acquis tal-UE dwar l-interoperabbiltà billi joħloq il-Bord għal Ewropa Interoperabbli magħmul minn prattikanti tal-gvern diġitali li jirrappreżentaw lill-Istati Membri; hija toħloq il-Komunità għal Ewropa Interoperabbli bħala forum miftuħ ta’ professjonisti u partijiet interessati li jagħtu pariri dwar l-interoperabbiltà u l-innovazzjoni fis-settur pubbliku;
-tagħti mandat lill-Bord għal Ewropa Interoperabbli biex jiżviluppa l-EIF u jiżgura l-evoluzzjoni futura tiegħu;
-tintroduċi b’mod proporzjonat valutazzjoni obbligatorja tal-interoperabbiltà għal kwalunkwe bidla f’sistema ta’ informazzjoni jew komponent tas-sistema ta’ rilevanza transfruntiera, jew l-introduzzjoni tagħha, li tippermetti li s-servizzi pubbliċi jitwasslu jew jiġu ġestiti b’mod elettroniku;
-tintroduċi katalogi ta’ assi ta’ interoperabbiltà rikonoxxuti li jistgħu jerġgħu jintużaw mill-amministrazzjonijiet u fit-tfassil tal-politika, bħal għodod, speċifikazzjonijiet jew soluzzjonijiet diġitali; kif ukoll
-issaħħaħ l-appoġġ għall-interoperabbiltà għal politiki tal-UE lesti għas-settur diġitali u għal proġetti ta’ innovazzjoni komuni GovTech.
Il-Kummissjoni se:
-tadotta EIF imġedded, abbażi ta’ proposta mill-Bord għal Ewropa Interoperabbli futur. L-EIF il-ġdid se jiffoka fuq rakkomandazzjonijiet konkreti ta’ implimentazzjoni, inkluż għall-ispazji tad-data tal-UE, f’koordinazzjoni mill-qrib mal-Bord Ewropew għall-Innovazzjoni fil-Qasam tad-Data;
-tappoġġa l-iżvilupp ta’ speċjalizzazzjonijiet tal-interoperabbiltà settorjali allinjati mal-EIF, bħall-EIF għal bliet u komunitajiet intelliġenti (EIF4SCC) ippubblikati flimkien ma’ din il-komunikazzjoni;
-tiżgura interazzjoni mill-qrib tal-attivitajiet ta’ kooperazzjoni u appoġġ GovTech tagħha ma’ strumenti ta’ innovazzjoni tal-UE bħaċ-Ċentri ta’ Innovazzjoni Diġitali (DIHs), il-Kunsill Ewropew tal-Innovazzjoni u l-Ekosistemi (EIC u EIE) u l-Istitut Ewropew tat-Teknoloġija (EIT); kif ukoll
-tiżgura li r-rappurtar u l-monitoraġġ dwar l-interoperabbiltà jkunu allinjati bis-sħiħ ma’ u, kif meħtieġ, integrati fil-perkorsi rilevanti ta’ monitoraġġ tal-politika tal-UE (speċjalment l-Indiċi tal-Ekonomija u s-Soċjetà Diġitali DESI, il-proċess tad-Deċennju Diġitali, il-monitoraġġ tad-Dikjarazzjoni ta’ Berlin u tal-Pjanijiet nazzjonali għall-Irkupru u r-Reżiljenza).
4.Nagħmlu l-politiki tal-UE interoperabbli mid-disinn u lesti għad-diġitalizzazzjoni
4.1It-tfassil tal-politiki tal-UE fl-era diġitali
L-aspetti diġitali b’mod ġenerali, u l-interoperabbiltà speċifikament, tradizzjonalment ġew delegati lil esperti tekniċi u indirizzati biss downstream, tard, jew anki wara l-konklużjoni tal-proċess tat-tfassil tal-politika. Dan iġib miegħu riskji u kostijiet għoljin għall-implimentazzjoni tal-politika minn ostakli u limitazzjonijiet mhux intenzjonati. Biex dan jingħeleb, huwa meħtieġ li jiġi adottat approċċ sistemiku ta’ interoperabbiltà mid-disinn għat-tfassil tal-politika.
Iċ-ċiklu tat-tfassil u tal-implimentazzjoni tal-politika qed ikun dejjem aktar immexxi mid-data u diġitali, li jvarja minn previżjoni u valutazzjoni tal-impatt, għall-ġbir u l-monitoraġġ tad-data, għas-servizzi u l-għodod. Il-politiki tal-UE fihom dejjem aktar aspetti diġitali. B’objettivi ta’ politika, settijiet ta’ data u soluzzjonijiet diġitali interkonnessi mill-qrib, it-tfassil u l-implimentazzjoni tal-politika tal-UE jistgħu jkunu effettivi u effiċjenti biss jekk ikunu appoġġati minn sħubija bejn dawk li jfasslu l-politika u l-esperti tal-ICT. Din is-sħubija jeħtieġ li tibda mill-aktar fis possibbli fil-proċess ta’ formulazzjoni u żvilupp tal-politika.
L-Istrateġija Diġitali u l-aġenda għal Regolamentazzjoni Aħjar
tal-Kummissjoni stess jinkorporaw bis-sħiħ il-ħsieb diġitali fiċ-ċiklu tal-politika tal-UE, filwaqt li jippromwovu l-prinċipju “diġitali b’mod awtomatiku” fl-iżvilupp tal-politika. L-aspetti diġitali u tal-interoperabbiltà jeħtieġ li jiġu kkunsidrati fl-istadji kollha: it-tfassil tal-politika, il-konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati, il-valutazzjonijiet tal-impatt, l-implimentazzjoni tal-politika, il-monitoraġġ u l-evalwazzjoni.
L-għan tal-“kontrolli diġitali” bħala komponent iddedikat, jekk jevolvi, tas-Sett ta’ Għodod għal Regolamentazzjoni Aħjar tal-Kummissjoni, huwa li jgħin lil dawk li jfasslu l-politika jidentifikaw u jindirizzaw l-aspetti diġitali rilevanti ta’ politika minn kmieni. Il-kontrolli jridu jimxu id f’id ma’ pariri esperti strutturali, eż. dwar l-arkitettura tas-sistema, it-teknoloġiji tad-data u tal-cloud u l-privatezza u ċ-ċibersigurtà. L-użu mill-ġdid tad-data minn sorsi awtorevoli, l-użu mill-ġdid ta’ soluzzjonijiet eżistenti u l-adozzjoni ta’ teknoloġiji innovattivi se jagħmlu l-implimentazzjoni aktar sempliċi u aktar effiċjenti fl-użu tar-riżorsi, filwaqt li jwittu t-triq għall-użu tal-analitika tad-data, il-flussi tad-data siguri u sikuri u l-Intelliġenza Artifiċjali u t-teknoloġiji emerġenti. Din il-prattika wriet il-potenzjal tagħha għas-simplifikazzjoni u t-tnaqqis tal-piż amministrattiv.
Għall-proposti leġiżlattivi, se jkun hemm enfasi akbar fuq l-interoperabbiltà, il-valutazzjoni sistematika tal-konformità mal-EIF (u, jekk rilevanti kwalunkwe waħda mill-ispeċjalizzazzjonijiet tiegħu) u l-identifikazzjoni tal-ambitu għall-użu mill-ġdid ta’ sistemi, kunċetti u komponenti interoperabbli. Dan jippermetti lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jistrutturaw il-ġbir tad-data u l-prattiki ta’ monitoraġġ u jipprevjenu l-iżvilupp ta’ sistemi duplikati u konfliġġenti, intrappolament tal-klijentela u prattiki tal-ICT mhux sostenibbli. Il-kooperazzjoni strutturata tal-amministrazzjonijiet pubbliċi madwar il-pajjiżi tal-UE proposta skont l-Att dwar Ewropa Interoperabbli, se tagħti pariri dwar il-politiki tal-UE b’impatti kbar fuq l-infrastruttura diġitali tal-Istati Membri u se tippermetti l-implimentazzjoni f’waqtha tal-politiki tal-UE.
It-tfassil tal-politika lest għad-diġitali u interoperabbli mid-disinn se jappoġġa l-ħolqien ta’ servizzi diġitali ġenwinament trans-Ewropej għan-nies, in-negozji u l-politika pubblika, rilevanti għas-Suq Uniku Diġitali. Dan se jżid il-fiduċja transfruntiera, kif muri, pereżempju, miċ-ċertifikati COVID-19 Diġitali tal-UE, l-identità diġitali sigura, is-Sistema ta’ Informazzjoni tas-Suq Intern (IMI) u għadd dejjem jikber ta’ servizzi transfruntiera li jippermettu l-Portal Uniku Diġitali.
Filwaqt li l-Kummissjoni impenjat ruħha għal tfassil ta’ politika lest għad-diġitali u se tiżgura l-applikazzjoni għal inizjattivi ta’ politika u proposti leġiżlattivi, dan huwa biss il-bidu. Sabiex il-leġiżlazzjoni tal-UE tkun kompletament lesta għad-diġitali u interoperabbli mid-disinn, huwa importanti li jitfittex, u eventwalment jiġi żgurat, fehim kondiviż bejn il-koleġiżlaturi, b’rispett sħiħ għar-rwoli ta’ kull Istituzzjoni. Il-governanza komuni tal-interoperabbiltà tal-UE skont l-Att dwar Ewropa Interoperabbli propost hija strument essenzjali biex dan il-fehim kondiviż jiġi megħjun joħroġ.
4.2L-iffukar tal-finanzjament għall-interoperabbiltà
Il-programmi tal-UE jipprovdu finanzjament iddedikat għar-riċerka, l-iżvilupp u l-manutenzjoni tar-riżorsi tal-interoperabbiltà tas-settur pubbliku tal-UE, bħal għodod ta’ valutazzjoni tal-interoperabbiltà, vokabularji semantiċi, GovTech jew elementi kostitwenti li jistgħu jerġgħu jintużaw għall-iskambju tad-data u l-identità elettronika. Huwa importanti li l-prattikanti tal-IT u tal-politika tal-Istati Membri - l-utenti aħħarin ta’ dawn ir-riżorsi u l-implimentaturi tal-politiki - jagħtu pariri dwar il-prijoritajiet għall-finanzjament tal-UE li jindirizzaw l-interoperabbiltà. Il-Bord għal Ewropa Interoperabbli futur se jingħata l-kompitu li jagħti pariri dwar kwalunkwe implimentazzjoni tal-politika jew miżuri ta’ appoġġ għall-innovazzjoni meqjusa meħtieġa, kif previst fl-Att dwar Ewropa Interoperabbli propost.
Il-finanzjament tal-UE għall-interoperabbiltà jappoġġa wkoll l-implimentazzjoni tal-politiki tal-UE rilevanti għall-gvern diġitali, bħall-Portal Diġitali Uniku, il-kartiera tal-eID tal-UE jew it-Tewmin Diġitali Lokali. Bil-Fondi Strutturali, il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa, u l-Istrument ta’ Appoġġ Tekniku (TSI), l-UE tappoġġa l-investimenti ta’ modernizzazzjoni tas-settur pubbliku fl-Istati Membri. In-network tal-amministrazzjoni pubblika tal-UE qed jiżviluppa aġenda ambizzjuża ta’ modernizzazzjoni. Il-proposta dwar id-Deċennju Diġitali u t-TSI jipprevedu proġetti multinazzjonali li jappoġġaw it-trasformazzjoni diġitali, inkluż il-Konsorzji Ewropej għall-Infrastruttura Diġitali (EDIC). Tali linji ta’ appoġġ għal modernizzazzjoni u riforma għandhom jiżguraw koordinazzjoni fi stadju bikri u jqisu l-ħtiġijiet tal-interoperabbiltà, pereżempju permezz ta’ skambju regolari ma’ u pariri mill-prattikanti dwar il-Komunità għal Ewropa Interoperabbli futura.
4.3L-integrazzjoni tal-interoperabbiltà fil-politiki tal-UE dwar id-data u l-innovazzjoni
Il-politika dwar l-interoperabbiltà hija komplement meħtieġ għax-xenarju emerġenti tal-politika tad-data u diġitali tal-UE. Hija tibni fuq u tikkompleta l-leġiżlazzjoni dwar id-disponibbiltà tad-data u l-iskambju tad-data, minn perspettiva tas-settur pubbliku. Tappoġġa għodod komuni ċentrali bħal “data.europa.eu”, il-portal uffiċjali għad-data Ewropea. Tista’ tipprovdi l-għarfien espert semantiku meħtieġ għall-bini ta’ spazji tad-data u l-politika tal-UE dwar il-cloud. Għaldaqstant, u biex il-politika msaħħa tal-UE dwar l-interoperabbiltà tkun effettiva bis-sħiħ, jeħtieġ li tiġi garantita interazzjoni mill-qrib mal-istrutturi ta’ politika diġitali operazzjonali u regolatorja rilevanti, b’mod partikolari mal-Bord Ewropew għall-Innovazzjoni fil-Qasam tad-Data. Il-Kumpass Diġitali tal-2030, il-qafas ta’ referenza tal-politika diġitali tal-UE, jirrikonoxxi lill-gvern diġitali bħala wieħed mill-vetturi ewlenin tiegħu u l-politika msaħħa tal-UE dwar l-interoperabbiltà hija mfassla biex tappoġġa l-proċess konkomitanti tad-Deċennju Diġitali.
B’mod awtomatiku, l-assi tal-interoperabbiltà tal-UE huma disponibbli bħala speċifikazzjonijiet miftuħa jew software b’sors miftuħ. Jeħtieġ li jkunu miftuħa sabiex ikunu jistgħu jerġgħu jintużaw faċilment mill-amministrazzjonijiet pubbliċi fil-livelli kollha, li joħolqu sistemi u servizzi interoperabbli, u mis-sħab tas-settur privat u tal-industrija li jaħdmu ma’ dawn l-amministrazzjonijiet. Filwaqt li s-sors miftuħ mhuwiex l-uniku approċċ għall-ħolqien tal-interoperabbiltà, il-proġetti ffinanzjati mill-UE għas-servizzi pubbliċi għandhom ikunu b’sors miftuħ b’mod awtomatiku. Din hija r-raġuni għaliex l-Att dwar Ewropa Interoperabbli propost jipprevedi aċċess għal soluzzjonijiet li jistgħu jerġgħu jintużaw, inkluż kodiċi, fejn xieraq u possibbli. Il-Kummissjoni nnifisha tagħmel il-kodiċi disponibbli bħala sors miftuħ u tikkontribwixxi għal proġetti b’sors miftuħ. Liċenzja Pubblika Ewropea ddedikata (EUPL) hija disponibbli fil-lingwi uffiċjali kollha tal-UE b’assistent tal-liċenzjar li jipprovdi appoġġ legali online. Bl-istabbiliment tal-Uffiċċji tal-Programm b’Sors Miftuħ (OSPOs) jew bħalhom fl-amministrazzjonijiet tal-Istati Membri, il-Bord għal Ewropa Interoperabbli u l-Komunità għal Ewropa Interoperabbli se jkunu qed jappoġġaw l-iskambji tal-aħjar prattiki u jgħinu biex jiġu identifikati soluzzjonijiet li jistgħu jerġgħu jintużaw u ħtiġijiet ta’ żvilupp.
Interazzjoni mill-qrib ma’ fora u attivitajiet ta’ standardizzazzjoni hija partikolarment importanti għall-evoluzzjoni tal-acquis Ewropew dwar l-interoperabbiltà u biex tiġi żgurata trasformazzjoni diġitali miftuħa, inklużiva u mmexxija mill-valur. Peress li l-UE qed timplimenta l-qafas ta’ politika ta’ standardizzazzjoni mġedded tagħha, il-kunsiderazzjonijiet relatati mal-interoperabbiltà tas-settur pubbliku se jiġu indirizzati sistematikament mill-Bord għal Ewropa Interoperabbli futur. Dan jinkludi l-kontribut għall-“oqsma ta’ urġenza” tal-istandardizzazzjoni fis-settur pubbliku u l-appoġġ għar-rwol tal-UE fl-iżvilupp ta’ standards għas-servizzi pubbliċi.
L-Aġenda ta’ Innovazzjoni ppubblikata reċentement mill-Kummissjoni tenfasizza r-rwol ta’ benefiċċju tas-settur pubbliku, mhux biss bħala regolatur iżda wkoll bħala akkwirent u sieħeb tal-esperimentazzjoni, fit-tisħiħ tal-kapaċità tal-innovazzjoni tal-UE. L-aġenda tenfasizza l-potenzjal tal-interoperabbiltà u tħeġġeġ l-esplorazzjoni tal-esperimentazzjoni tas-settur pubbliku f’ambjenti kkontrollati (sandboxes) u l-kooperazzjoni GovTech.
4.4L-iżvilupp ta’ kooperazzjoni internazzjonali dwar l-interoperabbiltà tas-settur pubbliku
Il-politika tal-UE dwar l-interoperabbiltà hija tradizzjonalment miftuħa għall-kooperazzjoni mas-sħab internazzjonali, b’mod partikolari fil-viċinat tal-UE, u mal-organizzazzjonijiet internazzjonali. L-interoperabbiltà min-natura tagħha stess hija mingħajr fruntieri u r-riżorsi tal-interoperabbiltà tal-UE huma disponibbli b’mod miftuħ għall-użu mill-ġdid madwar id-dinja. Dan huwa b’mod partikolari l-każ tal-EIF, imsemmi internazzjonalment. Sabiex tiġi żviluppata aktar il-kooperazzjoni internazzjonali bbażata fuq il-valuri fil-gvern diġitali, huwa importanti li tinżamm u tiġi żviluppata l-kooperazzjoni eżistenti dwar l-interoperabbiltà ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali bħall-OECD, in-NU u l-Bank Dinji, kif ukoll ma’ sħab globali tal-istess fehma.
Ta’ importanza partikolari hija l-approfondiment tal-kooperazzjoni eżistenti mal-viċinat tal-UE; Il-Montenegro, il-Maċedonja ta’ Fuq u l-Ukrajna ilhom sħab fit-tul fl-iżvilupp tal-kooperazzjoni dwar l-interoperabbiltà tal-UE u pajjiżi oħra wrew interess qawwi li jissieħbu f’dan l-isforz komuni. It-trasformazzjoni diġitali tal-amministrazzjoni hija ta’ prijorità għolja għas-sħab fil-kuntest tat-tkabbir u tal-viċinat u l-Kummissjoni tħeġġeġ il-kisba ta’ gradi għoljin ta’ interoperabbiltà f’konformità mal-istandards tal-UE. L-approfondiment tal-kooperazzjoni jappoġġja l-integrazzjoni ta’ qabel l-adeżjoni u tas-sħubija ekonomika u għalhekk għandu jkun komponent strutturali fl-istrumenti tal-politika tal-viċinat tal-UE. L-iżvilupp tal-kooperazzjoni internazzjonali mhuwiex triq f’direzzjoni waħda. Fl-istess ħin, dan se jippermetti lill-UE titgħallem mis-sħab tagħha u magħhom, u tibbenefika mis-soluzzjonijiet, mill-għarfien espert u mill-esperjenza tagħhom li ta’ spiss ikunu avvanzati ħafna.
Il-Kummissjoni:
-se tinkorpora l-aspetti diġitali fl-istadji differenti tad-definizzjoni, l-iżvilupp, l-adozzjoni u l-implimentazzjoni tal-politika, kif stabbilit fl-Istrateġija Diġitali tagħha;
-se tiżgura li l-EIF jiġi applikat fil-prattika operattiva u tat-tfassil tal-politika tagħha u tfittex feedback f’waqtu mill-Istati Membri dwar l-isfidi potenzjali tal-implimentazzjoni tal-proposti ta’ politika b’aspetti diġitali u interoperabbli sinifikanti;
-tħeġġeġ lill-koleġiżlaturi japprovaw prinċipji ta’ tfassil ta’ politika lesti għad-diġitali u tiżguraw li tingħata biżżejjed attenzjoni lill-aspetti diġitali fl-istadji differenti taċ-ċiklu ta’ politika tal-UE;
-se tiżgura li r-riżorsi komuni tal-interoperabbiltà (għodod, speċifikazzjonijiet, soluzzjonijiet) jerġgħu jintużaw u jiġu referenzjati fi strumenti ta’ finanzjament, b’mod partikolari għat-trasformazzjoni tas-settur pubbliku (inkluż fit-TSI, il-fondi strutturali, l-appoġġ għall-viċinat u ta’ qabel l-adeżjoni, u l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza);
-se tiżgura rabta mill-qrib tal-governanza tal-interoperabbiltà mal-mekkaniżmi eżistenti ta’ data, standardizzazzjoni u governanza settorjali, b’mod partikolari l-Bord għall-Innovazzjoni fil-Qasam tad-Data u l-inizjattivi ta’ modernizzazzjoni tas-settur pubbliku;
-se tiżgura li l-Bord għal Ewropa Interoperabbli futur ikun involut fit-tfassil ta’ attivitajiet ta’ interoperabbiltà ffinanzjati taħt it-taqsima ddedikata għall-interoperabbiltà tal-Programm Ewropa Diġitali; kif ukoll
-se tapprofondixxi l-kooperazzjoni internazzjonali dwar l-interoperabbiltà, b’mod partikolari bħala parti mill-politika tal-viċinat tagħha u ma’ organizzazzjonijiet internazzjonali.