BREITHIÚNAS NA CÚIRTE (an Mór-Dhlísheomra)

21 Eanáir 2025 ( *1 )

(Tarchur chun réamhrialú – An comhshaol – Seoladh dramhaíola – Treoir 2006/12/CE – An coincheap ‘dramhaíl’ – Coinbhinsiún Basel maidir le Rialú Gluaiseachtaí Trasteorann Dramhaíolacha Guaiseacha agus a nDiúscairt – Airteagal 1(4) – Rialachán (CE) Uimh. 1013/2006 – Dramhaíl atá faoi réir an nós imeachta um réamhfhógra agus réamhthoiliú i scríbhinn – Seoladh dramhaíola laistigh den Aontas Eorpach – Airteagal 1(3)(b) – Bailíocht – Léiriú comhoiriúnach le Coinbhinsiún Basel – Dramhaíl arna giniúint ar bord loinge tar éis damáiste a bheith déanta di ar an mórmhuir – An coincheap ‘díluchtú dramhaíola’ – Díluchtú páirteach na dramhaíola i gcalafort sábháilte’)

I gCás C‑188/23,

IARRAIDH ar réamhrialú de bhun Airteagal 267 CFAE, ó Oberlandesgericht München (Cúirt Uachtarach Réigiúnach München, an Ghearmáin), trí bhreith an 14 Márta 2023, a fuarthas ag an gCúirt an 23 Márta 2023, sna himeachtaí

Land Niedersachsen

v

Conti 11. Container Schiffahrts-GmbH & Co. KG MS ‘MSC Flaminia’

tugann AN CHÚIRT (an Mór-Dhlísheomra),

agus í comhdhéanta mar seo a leanas: K. Lenaerts, Uachtarán, F. Biltgen, K. Jürimäe, C. Lycourgos, I. Jarukaitis, M. L. Arastey Sahún, S. Rodin, A. Kumin, N. Jääskinen agus D. Gratsias, Uachtaráin Dlísheomraí, E. Regan, I. Ziemele (Rapóirtéir) agus J. Passer, Breithiúna,

Abhcóide Ginearálta: T. Ćapeta,

Cláraitheoir: A. Juhász-Tóth, Riarthóir,

ag féachaint don chuid i scríbhinn den nós imeachta agus tar éis éisteacht an 27 Feabhra 2024,

tar éis breithniú a dhéanamh ar na barúlacha arna dtíolacadh thar ceann na bpáirtithe seo a leanas:

Land Niedersachsen, ag H. Jacobj, R. van der Hout agus S. Walter, Rechtsanwälte,

Conti 11. Container Schiffahrts-GmbH & Co. KG MS ‘MSC Flaminia’, ag J.-E. Pötschke agus W. Steingröver, Rechtsanwälte,

Rialtas na Fraince, ag B. Fodda, B. Herbaut agus M. Raux, i gcáil Gníomhairí,

Parlaimint na hEorpa, ag G. C. Bartram agus W. D. Kuzmienko, i gcáil Gníomhairí,

Comhairle an Aontais Eorpaigh, ag T. Haas agus A. Maceroni, i gcáil Gníomhairí,

an Coimisiún Eorpach, ag M. Escobar Gomez, M. Bruti Liberati, L. Haasbeek agus M. Noll-Ehlers, i gcáil Gníomhairí,

tar éis éisteacht leis an Tuairim ón Abhcóide Ginearálta ag éisteacht an 16 Bealtaine 2024,

an Breithiúnas seo a leanas

Breithiúnas

1

Baineann an iarraidh seo ar réamhrialú le bailíocht agus léiriú Airteagal 1(3)(b) de Rialachán (CE) Uimh. 1013/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Meitheamh 2006 maidir le loingsithe dramhaíola (IO 2006 L 190, lch. 1)

2

Rinneadh an iarraidh seo in imeachtaí idir Land Niedersachsen (Land na Sacsaine Íochtaraí, an Ghearmáin) agus Conti 11. Container Schiffahrts-GmbH & Co. KG MS ‘MSC Flaminia’ (‘Conti’) maidir le cúiteamh as an damáiste a d’fhulaing Conti mar thoradh ar an oibleagáid a fhorchuireann Land na Sacsaine Íochtaraí nós imeachta a chur chun feidhme maidir le réamhfhógra agus réamhthoiliú i scríbhinn a bhaineann le dramhaíl a iompar ar bord na loinge an MSC Flaminia (‘an Flaminia’) tar éis damáiste a bheith déanta di ar an mórmhuir.

An dlí lena mbaineann

An dlí idirnáisiúnta

Coinbhinsiún Vín maidir le Dlí na gConarthaí

3

Foráiltear mar seo a leanas in Airteagal 31 Choinbhinsiún Vín maidir le Dlí na gConarthaí am 23 Bealtaine 1969 (United Nations Treaty Series, Iml. 1155, lch. 331), dar teideal ‘Riail ghinearálta léirmhínithe’:

‘1.   Déanfar conradh a léiriú de mheon macánta i gcomhréir leis an ngnáthbhrí a thabharfar do théarmaí an chonartha ina gcomhthéacs agus i bhfianaise a aidhme agus a chuspóra.

2.   Chun conradh a léiriú, is éard a bheidh sa chomhthéacs, de bhreis ar an téacs, lena n‑áirítear a bhrollach agus a iarscríbhinní:

(a)

Aon chomhaontú a bhaineann leis an gconradh a rinneadh idir na páirtithe go léir i ndáil le tabhairt i gcrích an chonartha;

(b)

Aon ionstraim a rinne páirtí amháin nó níos mó i ndáil le tabhairt i gcrích an chonartha agus lenar ghlac na páirtithe eile mar ionstraim a bhaineann leis an gconradh.

[...]’

Coinbhinsiún Basel

4

Sonraítear sa bhrollach a ghabhann leis an gCoinbhinsiún maidir le rialú gluaiseachtaí trasteorann dramhaíolacha guaiseacha agus a ndiúscairt, arna shíniú in Basel an 22 Márta 1989, a formheasadh thar ceann Chomhphobal Eacnamaíochta na hEorpa le Cinneadh 93/98/CEE ón gComhairle an 1 Feabhra 1993 (IO 1993 L 39, lch. 1), sa leagan is infheidhme maidir leis an díospóid sna príomhimeachtaí (‘Coinbhinsiún Basel’), sa chéad mhír, sa tríú mír go dtí an cúigiú mír, sa deichiú mír, san aonú mír déag agus sa chúigiú mír déag de:

‘[Tá na Páirtithe sa Choinbhinsiún] feasach faoin mbaol go ndéanfaí damáiste do shláinte an duine agus don chomhshaol mar gheall ar dhramhaíolacha guaiseacha agus dramhaíolacha eile agus a ngluaiseacht trasteorann’

[...]

[...] is é an bealach is éifeachtaí chun sláinte an duine agus an comhshaol a chosaint ar na contúirtí a bhaineann le dramhaíl den sórt sin táirgeadh na dramhaíola a íoslaghdú ó thaobh cainníochta agus/nó guaise féideartha de,

[...] ba cheart do na Ballstáit na bearta is gá a dhéanamh chun a áirithiú go bhfuil bainistiú dramhaíola guaisí agus dramhaíola eile, lena n‑áirítear a gluaiseachtaí trasteorann agus a ndiúscairt, comhoiriúnach le cosaint shláinte an duine agus an chomhshaoil, gan beann ar an áit a ndiúscraítear iad,

[...] ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go gcomhlíonann an táirgeoir na hoibleagáidí a bhaineann le hiompar agus diúscairt dramhaíola guaisí agus dramhaíola eile ar bhealach atá comhoiriúnach le cosaint an chomhshaoil, beag beann ar an áit ina ndéantar í a dhiúscairt;

[...]

[...] spreagfaidh an géarú ar an rialú ar ghluaiseachtaí trasteorann dramhaíolacha guaiseacha agus dramhaíolacha eile bainistiú dramhaíola den sórt sin ar bhealach atá neamhdhíobhálach don chomhshaol agus laghdú ar líon na ngluaiseachtaí trasteorann lena mbaineann,

[...] ba cheart do na Ballstáit bearta a dhéanamh chun malartú iomchuí faisnéise agus rialú éifeachtach ar ghluaiseachtaí trasteorann dramhaíolacha guaiseacha agus dramhaíolacha eile ó na Stáit sin agus chucu a áirithiú,

[...]

[...] beidh sé de cheangal ar na Stáit a n‑oibleagáidí idirnáisiúnta a chomhlíonadh maidir le sláinte an duine a chosaint agus an comhshaol a chosaint agus beidh siad freagrach ina leith sin i gcomhréir leis an dlí idirnáisiúnta’.

5

Foráiltear le hAirteagal 1 den Choinbhinsiún sin, dar teideal ‘Raon feidhme an Choinbhinsiúin’:

‘1.   Measfar gur “dramhaíl ghuaiseach” chun críocha an Choinbhinsiúin seo í an dramhaíl seo a leanas, atá faoi réir gluaiseachtaí trasteorann:

(a)

Dramhaíl a bhaineann le ceann de na catagóirí a leagtar amach in Iarscríbhinn I, ach amháin mura bhfuil aon cheann de na saintréithe a leagtar amach in Iarscríbhinn III aici; agus

(b)

Dramhaíl nach bhfuil feidhm ag forálacha fhomhír (a) maidir léi ach a shainmhínítear nó a mheastar a bheith guaiseach le reachtaíocht intíre an Pháirtí onnmhairiúcháin, allmhairiúcháin nó idirthurais.

2.   Measfar gur “dramhaíl eile” dramhaíl a bhaineann le ceann de na catagóirí a liostaítear in Iarscríbhinn II agus atá faoi réir gluaiseachtaí trasteorann, chun críocha an Choinbhinsiúin seo.

[...]

4.   Déanfar dramhaíl ó ghnáthoibriú loinge, a bhfuil a sceitheadh faoi réir ionstraim idirnáisiúnta eile, a eisiamh ó raon feidhme an Choinbhinsiúin seo.’

6

Foráiltear le hAirteagal 4 de Choinbhinsiún Basel, dar teideal ‘Oibleagáidí ginearálta’:

‘[...]

‘2.   Déanfaidh gach Páirtí na bearta is gá chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

A

áirithiú go n‑íoslaghdófar giniúint dramhaíola guaisí agus dramhaíola eile laistigh den tír, agus cúinsí sóisialta, teicniúla agus eacnamaíocha á gcur san áireamh;

A

áirithiú go mbunófar saoráidí diúscartha leordhóthanacha ar cheart dóibh a bheith lonnaithe, a mhéid is féidir, laistigh den tír, d’fhonn bainistiú neamhdhíobhálach don chomhshaol a dhéanamh ar dhramhaíl ghuaiseach agus ar dhramhaíl eile cibé áit a ndiúscraítear iad;

[...]

A

áirithiú go ndéanfar gluaiseachtaí trasteorann dramhaíola guaisí agus dramhaíola eile a íoslaghdú i gcomhréir lena mbainistiú éifeachtach agus neamhdhíobhálach don chomhshaol agus go ndéanfar iad ar bhealach a chosnóidh sláinte an duine agus an comhshaol ar éifeachtaí díobhálacha;

[...]

A

cheangal go gcuirfear faisnéis maidir le gluaiseachtaí trasteorann dramhaíola guaisí agus dramhaíola eile atá beartaithe in iúl do na Stáit lena mbaineann, i gcomhréir le hIarscríbhinn V A, ionas gur féidir leo measúnú a dhéanamh ar iarmhairtí na ngluaiseachtaí atá beartaithe do shláinte an duine agus don chomhshaol;

[...]

Comhoibriú le Páirtithe eile agus le heagraíochtaí leasmhara eile, go díreach agus tríd an Rúnaíocht, maidir le gníomhaíochtaí lena n‑áirítear faisnéis a scaipeadh maidir le gluaiseachtaí trasteorann dramhaíola guaisí agus dramhaíola eile, d’fhonn feabhas a chur ar bhainistiú dramhaíola dá leithéid ar bhealach atá neamhdhíobhálach don chomhshaol agus gáinneáil aindleathach a chosc;

[...]’

7

Foráiltear le hAirteagal 6 den Choinbhinsiún sin, dar teideal ‘Gluaiseachtaí trasteorann idir páirtithe’:

‘1.   Tabharfaidh an Stát onnmhairiúcháin fógra, nó ceanglóidh sé ar an ngineadóir nó ar an onnmhaireoir fógra a thabhairt, i scríbhinn, trí chainéal údarás inniúil an Stáit onnmhairiúcháin, d’údarás inniúil na Stát lena mbaineann maidir le haon ghluaiseacht trasteorann dramhaíolacha guaiseacha nó dramhaíolacha eile atá beartaithe. Sna fógraí sin beidh na dearbhuithe agus an fhaisnéis a shonraítear in Iarscríbhinn V-A i dteanga is inghlactha ag an Stát allmhairiúcháin. Ní gá ach fógra amháin a sheoladh chuig gach Stát lena mbaineann.

2.   Tabharfaidh an Stát allmhairiúcháin freagra i scríbhinn ar an bhfógróir, ag toiliú leis an ngluaiseacht i dteannta nó d’éagmais coinníollacha, ag diúltú an ghluaiseacht a cheadú, nó ag iarraidh faisnéis bhreise’. Cuirfear cóip de fhreagra deiridh an Stáit allmhairíochta chuig údaráis inniúla na Stát lena mbaineann ar páirtithe iad.

3.   Ní cheadóidh an Stát onnmhairiúcháin don ghineadóir ná don onnmhaireoir tús a chur leis an ngluaiseacht trasteorann go dtí go mbeidh deimhniú i scríbhinn faighte aige:

Tá toiliú i scríbhinn faighte ag an bhfógróir ón Stát allmhairiúcháin; agus de bhrí

Fuair an fógróir deimhniú ón Stát allmhairiúcháin go bhfuil conradh ann idir an t‑onnmhaireoir agus an diúscróir lena sonraítear bainistiú atá neamhdhíobhálach don chomhshaol ar an dramhaíl atá i gceist.

[...]’

8

Luaitear an méid seo a leanas in Airteagal 10(1) den Choinbhinsiún sin:

‘Oibreoidh na Páirtithe i gcomhar le chéile chun bainistiú dramhaíola guaisí agus dramhaíola eile ar bhealach atá neamhdhíobhálach don chomhshaol a fheabhsú agus a áirithiú.’

9

In Iarscríbhinn I a ghabhann leis an gcoinbhinsiún sin tá liosta de na catagóirí dramhaíola atá faoi réir rialú dá bhforáiltear leis an gcoinbhinsiún sin.

10

Sonraítear in Iarscríbhinn II a ghabhann le Coinbhinsiún Basel na catagóirí dramhaíola ar gá aird ar leith a thabhairt orthu.

11

Le hIarscríbhinn VIII a ghabhann leis an gCoinbhinsiún sin, bunaítear liosta dramhaíola a mheastar a bheith guaiseach de bhun Airteagal 1(a) den Choinbhinsiún sin.

Dlí an Aontais

Treoir 2006/12/CE

12

Foráladh le hAirteagal 1(a) de Threoir 2006/12/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Aibreán 2006 maidir le dramhaíl (IO 114 L 9, lch. 1):

‘Chun críocha na Treorach seo, tá feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

aon substaint nó réad sna catagóirí a leagtar amach in Iarscríbhinn I a dhiúscraíonn an sealbhóir nó a bhfuil sé beartaithe aige nó a cheanglaítear air a dhiúscairt;

[...]’

[Aistriúchán neamhoifigiúil]

13

Aisghairtear Treoir 2006/12 le Treoir 2008/98/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 19 Samhain 2008 maidir le dramhaíl agus lena n-aisghairtear Treoracha áirithe (IO 2008 L 312, lch. 3). Déantar Airteagal 1(1)(a) de Threoir 2006/12 a atáirgeadh, go bunúsach, in Airteagal 3(1) de Threoir 2008/98.

Rialachán (AE) Uimh. 1013/2006

14

Leagtar an méid seo a leanas amach in aithrisí 1, 3, 7, 8, 14, 18, 35 agus 36 de Rialachán 1013/2006:

‘(1)

Is é príomhchuspóir agus príomh-chomhpháirt an Rialacháin seo an comhshaol a chosaint, agus níl ina éifeachtaí ar thrádáil idirnáisiúnta ach éifeachtaí teagmhasacha.

[...]

(3)

Bhain Cinneadh [93/98] [...] le tabhairt i gcrích, thar ceann an Chomhphobail, Choinbhinsiún Basel [...], a bhfuil an Comhphobal ina pháirtí ann ó 1994 i leith. Trí Rialachán (CEE) Uimh. 259/93 [ón gComhairle an 1 Feabhra 1993 maidir le loingsiú dramhaíola a mhaoirsiú agus a rialú laistigh den Chomhphobal Eorpach agus isteach ann agus amach as (IO 1993 L 30, lch. 1)] a ghlacadh, bhunaigh Comhairle [an Aontais Eorpaigh] rialacha chun na gluaiseachtaí sin a shrianadh agus a rialú agus é mar aidhm, inter alia, an córas Comhphobail atá ann cheana maidir le maoirseacht agus rialú gluaiseachtaí dramhaíola a chur i gcomhréir le ceanglais Choinbhinsiún Basel.

[...]

(7)

Tá sé tábhachtach maoirseacht agus rialú loingsithe dramhaíola a eagrú agus a rialáil ar bhealach a chuireann san áireamh an gá atá le caighdeán an chomhshaoil agus sláinte an duine a chaomhnú, a chosaint agus a fheabhsú agus lena gcuirtear chun cinn cur i bhfeidhm níos aonfhoirmí an Rialacháin ar fud an Chomhphobail’

(8)

Tá sé tábhachtach aird a thabhairt freisin ar an gceanglas a leagtar síos in Airteagal 4(2)(d) de Choinbhinsiún Basel go ndéanfar loingsithe dramhaíola guaisí a laghdú a mhéid is féidir, i gcomhréir le bainistiú dramhaíola den sórt sin atá neamhdhíobhálach don chomhshaol agus éifeachtúil.

[...]

(14)

I gcás loingsithe dramhaíola nach liostaítear in Iarscríbhinn III, Iarscríbhinn IIIA nó Iarscríbhinn IIIB a ghabhann leis an Rialachán seo agus atá ceaptha le haghaidh córais chóireála, is iomchuí faireachán agus rialú barrmhaith a áirithiú trí réamhthoiliú i scríbhinn a éileamh i gcás loingsithe den sórt sin. Ba cheart réamhfhógra a bheith i gceist le nós imeachta den sórt sin, rud a chuirfidh ar chumas na n‑údarás inniúil a bheith curtha ar an eolas go cuí ionas gur féidir leo gach beart is gá a dhéanamh chun sláinte an duine agus an comhshaol a chosaint. Ba cheart go gcuirfeadh sé ar chumas na n‑údarás sin freisin agóidí réasúnaithe a dhéanamh i gcoinne loingsiú den sórt sin.

[...]

(18)

I bhfianaise na freagrachta atá ar tháirgeoirí dramhaíola dramhaíl a bhainistiú ar bhealach atá neamhdhíobhálach don chomhshaol, ba cheart dóibh, a mhéid is féidir, na doiciméid fógartha agus ghluaiseachta a bhaineann le loingsithe dramhaíola iad féin a chomhlánú.

[...]

(35)

Is gá a áirithiú go ndéantar díchóimeáil long ar bhealach atá sábháilte agus neamhdhíobhálach don chomhshaol chun sláinte an duine agus an comhshaol a chosaint. [...]

(36)

Cuireann comhar idirnáisiúnta éifeachtach maidir le rialú loingsithe dramhaíola le rialú loingsithe dramhaíola guaisí. Ba cheart malartú faisnéise, freagracht chomhroinnte agus iarrachtaí comhair idir an tAontas agus na Ballstáit, ar thaobh amháin, agus tríú tíortha, ar an taobh eile, a chur chun cinn chun bainistiú dramhaíola atá neamhdhíobhálach don chomhshaol a áirithiú.’

[Aistriúchán neamhoifigiúil]

15

Foráiltear don mhéid seo a leanas le hAirteagal 1 den Chonradh sin:

‘1.   Bunaítear leis nósanna imeachta agus córais rialaithe maidir le loingsiú dramhaíola, ag brath ar thionscnamh, ceann scríbe agus bealach an loingsithe, ar chineál an loingsithe a sheolfar agus ar an gcineál cóireála atá le cur i bhfeidhm ar an dramhaíl nuair a bhainfidh sí ceann scríbe amach.

[...]

3.   Níl feidhm ag an Rialachán seo maidir leis na nithe seo a leanas:

(a)

dramhaíl a dhíluchtú ar an gcladach, ar dramhaíl í a ghintear trí ghnáthoibriú long agus ardán amach ón gcósta, lena n‑áirítear fuíolluisce agus iarmhair, a mhéid a rialaítear iad sin leis an gCoinbhinsiún Idirnáisiúnta um Thruailliú ó Longa a Chosc [a síníodh i Londain an 2 Samhain 1973, arna fhorlíonadh le Prótacal an 17 Feabhra 1978] (Marpol 73/78), nó le hionstraimí idirnáisiúnta ceangailteacha eile;

(b)

Eisiatar leis an bhforáil sin ó raon feidhme an Rialacháin sin dramhaíl arna giniúint ar bord feithiclí, traenacha, eitleán agus long, go dtí go ndéanfar an dramhaíl sin a dhíluchtú chun í a aisghabháil nó a dhiúscairt;

[...]’

[Aistriúchán neamhoifigiúil]

16

Foráiltear don mhéid a leanas in Airteagal 2 den Rialachán sin:

‘Chun críocha an Rialacháin seo, beidh feidhm ag na sainmhínithe seo a leanas:

[...]

(1)

ciallaíonn “dramhaíl” an sainmhíniú a thugtar dó in Airteagal 1(1)(a) de Threoir [2006/12];

(2)

ciallaíonn “dramhaíl ghuaiseach” an sainmhíniú a thugtar in Airteagal 1(4) de Threoir 91/689/CEE ón gComhairle an 12 Nollaig 1991 maidir le dramhaíl ghuaiseach [(IO 1991 L 377, lch. 20), arna leasú le Treoir 94/31/CE an 27 Meitheamh 1994 (IO 1994, L 168, lch. 28)];

[...]

(8)

ciallaíonn “bainistiú atá neamhdhíobhálach don chomhshaol” gach céim phraiticiúil a ghlacadh chun a áirithiú go ndéanfar dramhaíl a bhainistiú ar bhealach ina ndéanfar sláinte an duine agus an comhshaol a chosaint i gcoinne na n‑éifeachtaí diúltacha a d’fhéadfadh bheith ann mar thoradh ar an dramhaíl sin;

[...]

(34)

ciallaíonn “loingsiú” iompar dramhaíola atá le diúscairt nó le cóireáil agus atá beartaithe nó a dhéantar sna háiteanna seo a leanas:

(a)

idir tír agus tír eile;

(b)

idir tír agus tíortha agus críocha thar lear nó limistéir eile, faoi chosaint na chéad tíre sin;

(c)

idir tír agus críoch nach bhfuil ceangailte le haon tír faoin dlí idirnáisiúnta; nó

(d)

idir tír agus an tAntartach;

(e)

ó thír trí cheann de na limistéir thuasluaite; nó

(f)

laistigh de thír trí cheann eile de na limistéir thuasluaite, a thosaíonn agus a chríochnaíonn sa tír chéanna; nó

(g)

ó limistéar geografach nach bhfuil faoi dhlínse náisiúnta de chuid tír ar bith, chuig tír;

[...]’

[Aistriúchán neamhoifigiúil]

17

Foráiltear le hAirteagal 3(1) den Rialachán sin, atá i dTeideal II de, dar teideal ‘Aistrithe laistigh den Chomhphobal, cibé acu atá nó nach bhfuil siad ar idirthuras trí thríú tíortha’:

‘Beidh loingsithe na dramhaíola seo a leanas faoi réir an nós imeachta um réamhfhógra agus réamhthoiliú i scríbhinn mar a leagtar síos i bhforálacha an Teidil seo:

má tá siad beartaithe le haghaidh oibríochtaí diúscartha:

gach cineál dramhaíola;

má tá siad beartaithe le haghaidh oibríochtaí aisghabhála:

(i)

dramhaíl a liostaítear in Iarscríbhinn IV, lena n‑áirítear, inter alia, dramhaíl a liostaítear in Iarscríbhinní II agus VIII a ghabhann le Coinbhinsiún Basel,(ii) dramhaíolacha a liostaítear in Iarscríbhinn IV;

(iii)

dramhaíl nach n‑aicmítear faoi iontráil aonair amháin in Iarscríbhinní III, III B, IV nó IVA,

(iv)

meascáin dramhaíola nach n‑aicmítear faoi aon iontráil amháin in aon cheann d’Iarscríbhinní III, III B, IV nó IV A mura liostaítear in Iarscríbhinn IIIA iad.’

[Aistriúchán neamhoifigiúil]

18

I gCaibidil 1 de Theideal II de Rialachán Uimh. 1013/2006, lena n‑áirítear Airteagail 4 go 17, tugtar tuairisc ar an nós imeachta maidir le réamhfhógra agus réamhthoiliú i scríbhinn.

An díospóid sna príomhimeachtaí agus na ceisteanna a tarchuireadh le haghaidh réamhrialú

19

Is long coimeádán de chuid Conti é an Flaminia, a raibh bratach na Gearmáine ar foluain aici le linn na tréimhse atá i gceist sna príomhimeachtaí.

20

An 14 Iúil 2012, le linn turas ó Charleston (Stáit Aontaithe Mheiriceá) go dtí Antuairp (an Bheilg), thosaigh dóiteán agus pléascadh ar bord na loinge sin, agus 4808 gcoimeádán á n‑iompar, ar tugadh ‘earraí contúirteacha’ ar 151 díobh. Tar éis an dóiteán a bheith faoi smacht, fuair Conti údarú, an 21 Lúnasa 2012, an long sin a tharraingt in uiscí teorann na Gearmáine. I gcomhréir leis an litir ó Havariekommando (Ionad Ceannais Éigeandála Muirí, an Ghearmáin) an 25 Lúnasa 2012, ceanglaíodh ar Conti plean a tharraingt suas chun leanúint d’oibríochtaí agus aon chomhpháirtí conarthach a ainmniú chun na bearta comhfhreagracha a fhorghníomhú.

21

An 9 Meán Fómhair 2012, tarraingíodh an long sin go Wilhelmshaven (an Ghearmáin).

22

Go háirithe, gheall Conti d’údaráis na Gearmáine a áirithiú go n‑aistreofaí an long chéanna go sábháilte chuig clós deisiúcháin in Mangalia (an Rómáin) agus a áirithiú go ndéanfaí cóireáil iomchuí ar na substaintí ar bord.

23

I litir dar dáta an 30 Samhain 2012, chuir Niedersächsisches Umweltministerium (Aireacht Comhshaoil Land na Sacsaine Íochtaraí, an Ghearmáin) in iúl do Conti ‘gur cheart an long féin agus an t‑uisce múchta dóiteán ar bord, chomh maith le draoib agus dramh-mhiotal, a aicmiú mar dhramhaíl’ agus, dá bhrí sin, go raibh a loingsiú faoi réir nós imeachta um réamhfhógra agus réamhthoiliú i scríbhinn. Le litir dar dáta an 3 Nollaig 2012, rinne Conti agóid i gcoinne an mheasúnaithe sin.

24

Le cinneadh an 4 Nollaig 2012, d’éiligh Gewerbeaufsichtsamt Oldenburg (Cigireacht Saothair Oldenburg, an Ghearmáin) ar Conti nós imeachta den sórt sin a chur chun feidhme mar gheall ar dhramh-mhiotal agus uisce múchta dóiteán a bheith ar an Flaminia measctha le draoib agus iarmhair lasta. Cuireadh toirmeasc ar Conti freisin an long sin a bhaint sular tugadh an nós imeachta sin i gcrích agus sular cuireadh plean infhíoraithe i láthair, i nGearmáinis, chun an dramhaíl sin a dhiúscairt.

25

An 21 Nollaig 2012, díluchtaíodh an lastas slán agus deimhníodh muiracmhainneacht an tsoithigh sin suas le tonnairde sé mhéadar.

26

Cuireadh tús le nós imeachta um réamhfhógra agus réamhthoiliú i scríbhinn chun an t‑uisce múchta a aistriú chuig calafort Odense (an Danmhairg) agus dúnadh é. Cuireadh tús le caidéalú an uisce múchta dóiteán an 18 Feabhra 2013. Nuair a bhíothas in ann meastachán a dhéanamh ar an méid draoibe múchta dóiteán nárbh fhéidir a phumpáil, cuireadh tús leis an nós imeachta sin le húdaráis na Rómáine an 26 Feabhra 2013.

27

Eisíodh an t‑údarú imeachta, a iarradh faoin 4 Márta 2013, an 1 Márta 2013. Sula raibh an Flaminia in ann an calafort a fhágáil, áfach, b’éigean 30 coimeádán ina raibh dramhaíl a dhíluchtú, agus cuireadh síneadh leis sin go dtí an 7 Márta 2013. Tar éis dhúnadh an nós imeachta um réamhfhógra agus réamhthoiliú i scríbhinn le húdaráis na Rómáine, bhí an long sin ina raibh 24000 tona dramhaíola in ann tús a chur lena turas an 15 Márta 2013.

28

Tar éis caingean a thionscain Conti os comhair Landgericht München I (an Chúirt Réigiúnach, München I, an Ghearmáin), inar lorg sí ordú go n‑íocfadh Land na Sacsaine Íochtaraí cúiteamh as an damáiste a d’eascair, go háirithe, as na costais a d’eascair as na nósanna imeachta um fhógra a thabhairt a bhí le hiompar aici, d’iarr an chúirt sin réamhrialú ar an gCúirt Bhreithiúnais chun a chinneadh an gá iarmhair atá inchurtha i leith damáiste do long, i bhfoirm dramh-mhiotail agus uisce múchta dóiteán arna meascadh le draoib agus iarmhair lasta, a aicmiú mar ‘dhramhaíl a tháirgtear ar bord feithiclí, traenacha, aerárthaí agus long’ de réir bhrí Airteagal 1(3)(b) de Rialachán Uimh. 1013/2006.

29

Ina breithiúnas an 16 Bealtaine 2019, Conti 11Container Schiffahrt (C-689/17, an breithiúnas in Conti 11EU:C:2019:420), rialaigh an Chúirt nach mór iarmhair den sórt sin a mheas mar dhramhaíl a tháirgtear ar bord long, de réir bhrí na forála sin, atá eisiata ó raon feidhme an Rialacháin sin go dtí go dtabharfar i dtír iad lena n‑aisghabháil nó lena ndiúscairt.

30

Tar éis an bhreithiúnais sin, sheas Landgericht München I (an Chúirt Réigiúnach, München I) go páirteach le héileamh Conti ar chúiteamh.

31

Rinne Land na Sacsaine Íochtaraí achomharc i gcoinne an chinnidh sin os comhair Oberlandesgericht München (Uaschúirt Réigiúnach München, an Ghearmáin), arb í an chúirt a rinne an tarchur í, a chuireann amhras in iúl maidir le bailíocht Airteagal 1(3)(b) de Rialachán Uimh. 1013/2006 i bhfianaise Airteagal 1(4) de Choinbhinsiún Basel, a mhéid atá dramhaíl ghuaiseach nach dtáirgtear le linn gnáthoibriú loinge, nár díluchtaíodh fós agus atá le seoladh ó Bhallstát amháin go Ballstát eile, díolmhaithe freisin ón ngá atá le bheith faoi réir nós imeachta um réamhfhógra agus réamhthoiliú i scríbhinn, i bhfianaise na forála sin i Rialachán Uimh. 1013/2006.

32

Measann sé nach n‑eisiatar le hAirteagal 1(4) de Choinbhinsiún Basel ó raon feidhme an choinbhinsiúin sin ach dramhaíl, de réir bhrí Iarscríbhinn I a ghabhann leis, a tháirgtear i gcomhthéacs ‘gnáthoibriú’ loinge. Níl an dramhaíl a ghintear ar bord loinge mar thoradh ar a damáiste ar an mórmhuir inchurtha i leith ‘ghnáthoibriú’ na loinge sin.

33

É sin ráite, leanann sé ón mbreithiúnas in Conti 11 go bhforáiltear le hAirteagal 1(3)(b) de Rialachán Uimh. 1013/2006 do mhaolú ar an nós imeachta um réamhfhógra agus réamhthoiliú i scríbhinn atá níos leithne ná an nós imeachta dá bhforáiltear le Coinbhinsiún Basel, ós rud é, faoin bhforáil sin, nach dtagann dramhaíl nach n‑eascraíonn as ‘gnáthoibriú’ loinge, de réir bhrí Airteagal 1(4) den choinbhinsiún sin, nár díluchtaíodh fós agus nach mór a sheoladh ó Bhallstát amháin chuig Ballstát eile, faoi raon feidhme an Rialacháin sin.

34

Meabhraíonn an chúirt a rinne an tarchur go bhfuil an tAontas ina pháirtí sa choinbhinsiún sin agus, dá réir sin, go bhfuil sé faoi cheangal ag na hoibleagáidí a eascraíonn as.

35

Sna himthosca sin, chinn Oberlandesgericht Hamm (Cúirt Uachtarach Réigiúnach Hamm) bac a chur ar na himeachtaí agus an cheist seo a leanas a tharchur chun na Cúirte Breithiúnais le haghaidh réamhrialú:

‘1.

An bhfuil an eisceacht a leagtar síos in Airteagal 1(3)(b) de Rialachán (CE) [Uimh. 1013/2006] ón oibleagáid maidir le fógra a thabhairt neamhbhailí mar gheall ar sháruithe ar fhorálacha Choinbhinsiún Basel […] a mhéid a thagann dramhaíl ghuaiseach faoin eisceacht ón oibleagáid fógra a thabhairt freisin, atá inchurtha i leith damáiste a rinneadh ar bord loinge, agus atá le meas mar dhramhaíl de réir bhrí na forála eisceachta sin i gcomhréir [leis an mbreithiúnas in Conti 11]?

2.

I gcás go dtabharfar freagra diúltach ar Cheist 1, an gcaithfear an eisceacht a leagtar síos in Airteagal 1(3)(b) de Rialachán [Uimh. 1013/2006] a léiriú go sriantach, i bhfianaise Choinbhinsiún Basel, sa chaoi nach bhfuil iarmhar i bhfoirm dramh-mhiotal agus draoibe agus iarmhair lasta measctha in uisce múchta mar atá i gceist sna príomhimeachtaí, atá inchurtha i leith damáiste a rinneadh ar bord loinge, le meas mar dhramhaíl arna giniúint ar bord loinge de réir bhrí na forála sin?’

Na ceisteanna arna dtarchur chun réamhrialú

An chéad cheist

Inghlacthacht

36

Gan neamh-inghlacthacht na chéad cheiste a ardú go díreach, measann Conti gur dheimhnigh an Chúirt in Conti 11 bailíocht Airteagal 1(3)(b) de Rialachán Uimh. 1013/2006 i bhfianaise Airteagal 1(4) de Choinbhinsiún Basel go teagmhasach ar a laghad. Go háirithe, i mír 30 den bhreithiúnas sin, luaigh an Chúirt na cúiseanna lena cinneadh gan iarraidh Land na Sacsaine Íochtaraí a dheonú an chuid ó bhéal den nós imeachta a athoscailt tar éis Tuairim an Abhcóide Ghinearálta a thabhairt sa chás as ar eascair an breithiúnas sin ar an bhforas nach raibh aon fhíoras nua ann tar éis an chuid ó bhéal sin den nós imeachta a thabhairt chun críche, rud a thugann le tuiscint gur chomhaontaigh sí leis na breithnithe, a leagtar amach sa Tuairim sin, a bhaineann le bailíocht Airteagal 1(3)(b) de Rialachán Uimh. 1013/2006 i bhfianaise Airteagal 1(4) de Choinbhinsiún Basel.

37

Ní mór a mheabhrú, i ndáil leis sin, de réir cásdlí socair, i gcomhthéacs an chomhair idir an Chúirt Bhreithiúnais agus na cúirteanna náisiúnta a leagtar síos in Airteagal 267 CFAE, gur faoin gcúirt náisiúnta amháin – ar tugadh an díospóid os a comhair agus a chaithfidh freagracht a ghlacadh as an gcinneadh breithiúnach atá le déanamh – atá sé measúnú a dhéanamh, i bhfianaise imthosca sonracha an cháis, ar an ngá le réamhrialú ionas go bhféadfaidh sí breithiúnas a thabhairt agus ar ábharthacht na gceisteanna a chuireann sí faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais araon. Dá bhrí sin, tá toimhde ábharthachta ann maidir le ceisteanna a bhaineann le dlí an Aontais. Ní féidir leis an gCúirt diúltú rialú a thabhairt maidir le ceist arna tarchur ag cúirt náisiúnta ach amháin má dhealraíonn sé go follasach nach bhfuil baint ar bith ag an léiriú iarraidh ar riail de chuid an Aontais le fíorais iarbhír nó cuspóir na díospóide sna príomhimeachtaí, gur fadhb de chineál hipitéiseach í nó nach bhfuil an fhaisnéis fhíorasach agus dhlíthiúil is gá ag an gCúirt chun freagra úsáideach a thabhairt ar na ceisteanna a cuireadh uirthi (féach, chuige sin, breithiúnas an 4 Deireadh Fómhair 2024, Confédération paysanne (Mealbhacáin agus trádaí ón Sahára Thiar), C-399/22, EU:C:2024:839, míreanna 60 agus 61 agus an cásdlí dá dtagraítear).

38

Sa chás seo, tugann an chúirt a rinne an tarchur údar leis an ngá atá le freagra a thabhairt ar an gcéad cheist toisc nár thug an breithiúnas in Conti 11 rialú ar bhailíocht Airteagal 1(3)(b) de Rialachán Uimh. 1013/2006 i bhfianaise Airteagal 1(4) de Choinbhinsiún Basel. Mar sin féin, tá freagra ón gCúirt ar an gceist sin cinntitheach chun an díospóid sna príomhimeachtaí a réiteach. A mhéid a lorgaítear le héileamh Conti sa díospóid sna príomhimeachtaí cúiteamh as an damáiste a fulaingíodh toisc gur fhorchuir Land na Sacsaine Íochtaraí comhlíonadh an nós imeachta um réamhfhógra agus réamhthoiliú i scríbhinn, tá an cheist maidir le bailíocht Airteagal 1(3)(b) de Rialachán Uimh. 1013/2006, a bhfuil Conti ag brath ar a chur i bhfeidhm maidir le loingsiú na dramhaíola atá i gceist sna príomhimeachtaí, cinntitheach chun rialú a thabhairt ar fhiúntas an éilimh sin.

39

In imthosca den sórt sin, níl aon amhras ach go bhfuil an cheist a tharchuirtear ábhartha do thoradh na díospóide sna príomhimeachtaí agus go gcomhlíontar na coinníollacha inghlacthachta, dá dtagraítear i mír 37 den bhreithiúnas seo.

40

Thairis sin, murab ionann agus an méid a chuir Conti isteach, ní féidir a thuiscint go gciallaíonn an breithiúnas in Conti 11 gur dheimhnigh an Chúirt go hintuigthe bailíocht Airteagal 1(3)(b) de Rialachán Uimh. 1013/2006 i bhfianaise Airteagal 1(4) de Choinbhinsiún Basel. I mír 30 den bhreithiúnas sin, shonraigh an Chúirt go sainráite nár ardaigh an chúirt a rinne an tarchur an cheist bhailíochta sin, agus mar thoradh air sin nach faoin gcúirt sin a bhí sé í a fhreagairt.

41

Dá bhrí sin, tá an chéad cheist inghlactha.

Substaint an cháis

42

Lena céad cheist, iarrann an chúirt a rinne an tarchur ar an gCúirt scrúdú a dhéanamh, i bhfianaise Airteagal 1(4) de Choinbhinsiún Basel, ar bhailíocht Airteagal 1(3)(b) de Rialachán Uimh. 1013/2006, arna léiriú ag an gCúirt i mbreithiúnas Conti 11, ar dá bhun a chumhdaítear leis an eisiamh ó raon feidhme an Rialacháin sin dá bhforáiltear san fhoráil sin dramhaíl a ghintear ar bord loinge mar thoradh ar an damáiste a rinneadh di ar an mórmhuir go dtí go dtabharfar i dtír í lena haisghabháil nó lena diúscairt.

43

Chun freagra úsáideach a thabhairt don chúirt a rinne an tarchur, ní mór scrúdú a dhéanamh, ar an gcéad dul síos, an bhfuil an t‑eisiamh sin ó raon feidhme Rialachán Uimh. 1013/2006 infheidhme i gcás ina bhfuil dramhaíl a gineadh ar bord na loinge sin mar thoradh ar dhamáiste den sórt sin fós ar an long sin ionas gur féidir í a loingsiú, in éineacht leis an long chéanna, lena haisghabháil nó lena diúscairt, tar éis cuid den dramhaíl sin a thabhairt i dtír lena haisghabháil nó lena diúscairt.

44

Faoi Airteagal 216(2) CFAE, i gcás ina dtugann an tAontas Eorpach comhaontuithe idirnáisiúnta i gcrích, is dlúthchuid de dhlíchóras an Aontais iad a bhforálacha, ionas go mbeidh institiúidí an Aontais faoi cheangal ag na comhaontuithe sin. Dá réir sin, tá dlínse ag an gCúirt forálacha na gcomhaontuithe sin a bhfuil tosaíocht acu ar ghníomhartha dhlí tánaisteach an Aontais a léiriú, a mhéid is féidir, ar bhealach atá comhsheasmhach leis na comhaontuithe sin (féach, chuige sin, breithiúnas an 27 Feabhra 2024, EUIPO v The KaiKai Company Jaeger Wichmann, C‑382/21 P, EU:C:2024:172, mír 70 agus an cásdlí dá dtagraítear).

45

Sa chás seo, le Cinneadh 93/98, tháinig Comhphobal Eacnamaíochta na hEorpa chun bheith ina pháirtí i gCoinbhinsiún Basel, agus mar thoradh air sin tá an coinbhinsiún sin ina dhlúthchuid de dhlíchóras an Aontais ó 1994 i leith (féach, chuige sin, breithiúnas an 28 Bealtaine 2020, Interseroh, C-654/18, EU:C:2020:398, mír 44 agus an cásdlí dá dtagraítear).

46

Mar a luaitear in aithris 3 de Rialachán Uimh. 1013/2006, trí Rialachán Uimh. 259/93 a ghlacadh, a aisghaireadh agus ar cuireadh Rialachán Uimh. 1013/2006 ina ionad, leag reachtas an Aontais rialacha síos a bhí ceaptha loingsithe dramhaíola a shrianadh agus a rialú agus é mar aidhm, inter alia, an córas Comhphobail atá ann cheana maidir le maoirseacht agus rialú gluaiseachtaí dramhaíola a chur i gcomhréir le ceanglais Choinbhinsiún Basel. Leanann sé freisin ó aithris 8 de Rialachán Uimh. 1013/2006 gur shaothraigh reachtas an Aontais an cuspóir sin freisin maidir le dlí an Aontais a chomhlíonadh leis an gcoinbhinsiún sin agus an rialachán sin á ghlacadh.

47

Is gá, dá bhrí sin, raon feidhme fhorálacha ábhartha Choinbhinsiún Basel a chinneadh. I ndáil leis sin, mar a fhoráiltear le hAirteagal 31(1) de Choinbhinsiún Vín maidir le Dlí na gConarthaí, ní mór na forálacha sin a léiriú de mheon macánta i gcomhréir leis an ngnáthbhrí atá le tabhairt do théarmaí Choinbhinsiún Basel ina gcomhthéacs agus i bhfianaise chuspóir agus chuspóir an choinbhinsiúin sin.

48

Tá mír 1 in Airteagal 1 den choinbhinsiún sin, dar teideal ‘Raon feidhme an Choinbhinsiúin’, ina léirítear cad is brí le ‘dramhaíl ghuaiseach’ de réir bhrí an choinbhinsiúin sin.

49

Go háirithe maidir le dramhaíl den sórt sin, foráiltear le hAirteagal 4(2) de Choinbhinsiún Basel, ar an gcéad dul síos, go nglacfaidh na Páirtithe ann bearta iomchuí chun giniúint dramhaíola guaisí a íoslaghdú, agus breithnithe sóisialta, teicniúla agus eacnamaíocha á gcur san áireamh, agus chun bainistiú dramhaíola den sórt sin ar bhealach atá neamhdhíobhálach don chomhshaol agus éifeachtúil a chur chun cinn cibé áit a ndiúscraítear í. Ar an dara dul síos, faoin bhforáil sin, tá na páirtithe sin le bearta iomchuí a ghlacadh chun srian a chur ar ghluaiseachtaí trasteorann dramhaíola guaisí ach amháin i gcás ina bhfaightear amach go bhfuil siad i gcomhréir le prionsabail an bhainistithe éifeachtaigh atá neamhdhíobhálach don chomhshaol agus go bhfuil siad le déanamh ar bhealach a chosnóidh sláinte an duine agus an comhshaol in aghaidh na n‑éifeachtaí díobhálacha a d’fhéadfadh a bheith mar thoradh orthu. Ar an tríú dul síos, faoin bhforáil sin, ceanglaíonn na páirtithe sin go gcuirfí faisnéis maidir leis na gluaiseachtaí trasteorann dramhaíola guaisí atá beartaithe in iúl do na Stáit lena mbaineann ionas gur féidir leo measúnú a dhéanamh ar iarmhairtí na ngluaiseachtaí sin do shláinte an duine agus don chomhshaol agus comhoibriú d’fhonn faisnéis a scaipeadh maidir leis na gluaiseachtaí sin, chun bainistiú na dramhaíola sin ar bhealach atá neamhdhíobhálach don chomhshaol a fheabhsú agus chun gáinneáil aindleathach a chosc.

50

Go háirithe, tugtar tuairisc in Airteagal 6 den choinbhinsiún sin ar an nós imeachta maidir le réamhfhógra agus réamhthoiliú i scríbhinn a bhfuil feidhm aige maidir le haon loingsiú dramhaíola a thagann faoi raon feidhme an choinbhinsiúin sin.

51

Foráiltear le hAirteagal 1(4) de Choinbhinsiún Basel, áfach, go bhfuil dramhaíl ó ‘ghnáthoibriú’ loinge, a bhfuil a sceitheadh faoi réir ionstraim idirnáisiúnta eile, le heisiamh óna raon feidhme agus, dá bhrí sin, le díolmhú ón nós imeachta um réamhfhógra agus réamhthoiliú i scríbhinn a leagtar síos in Airteagal 6 den choinbhinsiún sin.

52

I ndáil leis sin, ba cheart a thabhairt faoi deara, de réir na chéad mhíre den bhrollach a ghabhann leis an gcoinbhinsiún sin, go bhféadfadh dramhaíl ghuaiseach agus dramhaíl eile, chomh maith le gluaiseachtaí trasteorann dramhaíola den sórt sin, damáiste a dhéanamh do shláinte an duine agus don chomhshaol agus, de réir an cheathrú mír den bhrollach sin, gur cheart do na Ballstáit na bearta is gá a dhéanamh chun a áirithiú go mbeidh bainistiú dramhaíola guaisí agus dramhaíola eile, lena n‑áirítear a gluaiseachtaí agus a diúscairt trasteorann, comhoiriúnach le cosaint shláinte an duine agus an chomhshaoil, gan beann ar an áit ina ndéantar dramhaíl den sórt sin a dhiúscairt. Thairis sin, luaitear sa deichiú mír den bhrollach sin go spreagfaidh an rialú méadaithe ar ghluaiseachtaí trasteorann dramhaíola guaisí agus dramhaíola eile bainistiú na dramhaíola sin ar bhealach atá neamhdhíobhálach don chomhshaol agus laghdú ar líon na ngluaiseachtaí trasteorann comhfhreagracha.

53

Dá réir sin, ós rud é gur eisceacht é Airteagal 1(4) de Choinbhinsiún Basel ar chur i bhfeidhm an an nós imeachta um réamhfhógra agus réamhthoiliú i scríbhinn sula ndéantar dramhaíl ghuaiseach nó dramhaíl eile a loingsiú, dá bhforáiltear leis an gcoinbhinsiún sin, ní féidir an fhoráil sin a léiriú ar bhealach ina gcaitear amhras ar bhaint amach na gcuspóirí arna saothrú leis an gcoinbhinsiún sin, eadhon sláinte an duine agus an comhshaol a chosaint.

54

I mír 53 den bhreithiúnas in Conti 11, dá dtagraíonn an chúirt a rinne an tarchur, chinn an Chúirt, faoi Airteagal 1(3)(b) de Rialachán Uimh. 1013/2006, go ndéantar dramhaíl a ghintear ar bord loinge mar thoradh ar dhamáiste na dramhaíola sin a eisiamh ó raon feidhme an Rialacháin sin ‘go dtí go dtabharfar an dramhaíl sin i dtír lena haisghabháil nó lena diúscairt’.

55

Ar an gcéad dul síos, ní mór a chur in iúl, i mír 48 den bhreithiúnas sin, gur mhínigh an Chúirt, inter alia, an chúis a thugann údar leis an eisiamh dá bhforáiltear leis an bhforáil sin maidir le dramhaíl a tháirgtear ar bord loinge tar éis damáiste a dhéanamh di ar an mórmhuir, eadhon cineál tobann agus neamh-intuartha tháirgeadh an chineáil sin dramhaíola, rud a fhágann go bhfuil sé dodhéanta nó ródheacair sa chleachtas don duine atá freagrach as an long lena mbaineann a bheith ar an eolas in am trátha faoin bhfaisnéis is gá chun rialacha an Rialacháin sin a chur i bhfeidhm go cuí maidir leis an nós imeachta um réamhfhógra agus réamhthoiliú i scríbhinn, atá beartaithe chun maoirseacht agus rialú éifeachtach ar loingsiú na dramhaíola sin a áirithiú, de réir bhrí an Rialacháin sin.

56

Ar an dara dul síos, i mír 42 den bhreithiúnas in Conti 11, shonraigh an Chúirt, a mhéid nach bhfuil feidhm ag an eisiamh a leagtar síos in Airteagal 1(3)(b) den Rialachán sin ach amháin ‘go dtí go dtugtar an dramhaíl sin i dtír lena haisghabháil nó lena diúscairt’, nach bhfuil feidhm ag an bhforáil sin ach amháin fad nach bhfuil an dramhaíl lena mbaineann tar éis an long a sheoladh lena haisghabháil nó lena diúscairt.

57

É sin ráite, i gcás, mar atá sa díospóid sna príomhimeachtaí, ina dtugtar cuid den dramhaíl a ghintear mar thoradh ar dhamáiste do long ar an mórmhuir i dtír i gcalafort sábháilte, más gá d’fhonn í féin a chur faoi réir nós imeachta um réamhfhógra agus réamhthoiliú i scríbhinn, tagann an cheist chun cinn an gcoinnítear ar bun an t‑eisiamh dá bhforáiltear in Airteagal 1(3)(b) de Rialachán Uimh. 1013/2006 maidir le loingsiú na coda den dramhaíl nár tugadh i dtír ón long sin ina dhiaidh sin.

58

I ndáil leis sin, ní mór a thabhairt chun cuimhne, ar mhaithe le dlí an Aontais a léiriú, nach mór a chur san áireamh ní hamháin foclaíocht na forála, ach an comhthéacs ina bhfuil sí agus na cuspóirí atá á saothrú leis na rialacha a bhfuil sí mar chuid dóibh chomh maith (breithiúnas an 4 Deireadh Fómhair 2024, Lindenapotheke, C‑21/23, EU:C:2024:846, mír 52 agus an cásdlí dá dtagraítear).

59

Maidir le comhthéacs Airteagal 1(3)(b) de Rialachán Uimh. 1013/2006, ba cheart a thabhairt faoi deara, faoi Airteagal 1(1) den Rialachán sin, go leagtar síos leis an Rialachán sin na nósanna imeachta agus na córais rialaithe is infheidhme maidir le loingsiú dramhaíola. Dá bhrí sin, bunaítear leis an Rialachán sin córas ina bhfuil feidhm ag an nós imeachta um réamhfhógra agus réamhthoiliú i scríbhinn, mar phrionsabal, i gcomhréir leis na rialacha mionsonraithe a leagtar síos i gCaibidil 1 de Theideal II den Rialachán sin, maidir le haon loingsiú dramhaíola a thagann faoi raon feidhme an Rialacháin sin.

60

Ar an gcéad dul síos, tagraíonn an coincheap dramhaíl’ de réir bhrí Airteagal 2(1) den Rialachán sin, lena n‑áirítear an coincheap níos sonraí ‘dramhaíl ghuaiseach’, mar a shainmhínítear é in Airteagal 2(2) de Rialachán Uimh. 1013/2006, d’Airteagal 1(1)(a) de Threoir 2006/12, a ndearnadh a fhoclaíocht a atáirgeadh in Airteagal 3(1) de Threoir 2008/98. Glactar le hAirteagal 1(1)(a) de Threoir 2006/12, arna léamh i gcomhar le hIarscríbhinn I a ghabhann léi, sainmhíniú an‑leathan ar an gcoincheap ‘dramhaíl’, eadhon aon substaint nó rud a dhiúscraíonn an sealbhóir nó a bhfuil sé ar intinn aige nó a cheanglaítear air a dhiúscairt agus a thagann faoi cheann de na catagóirí dá dtagraítear san Iarscríbhinn sin. Ar an dara dul síos, sainmhínítear in Airteagal 2(34) den Rialachán sin an coincheap ‘loingsiú’ mar ‘iompar dramhaíola lena diúscairt nó lena haisghabháil’. Dá bhrí sin, léiríonn na sainmhínithe sin rún reachtas an Aontais raon feidhme an‑leathan a thabhairt don nós imeachta maidir le réamhfhógra agus réamhthoiliú i scríbhinn dá bhforáiltear i Rialachán Uimh. 1013/2006.

61

Dá bhrí sin, is eisceacht é Airteagal 1(3)(b) den Rialachán sin ar an bprionsabal go gcuirfear an nós imeachta sin i bhfeidhm chomh forleathan agus is féidir agus, dá bhrí sin, ní mór é a léiriú go sriantach.

62

Maidir leis na cuspóirí a shaothraítear le Rialachán Uimh. 1013/2006, ba cheart a mheabhrú go luaitear in aithris 1 den Rialachán sin gurb é is príomhchuspóir dó an comhshaol a chosaint. Is léir an cuspóir sin freisin ón gceathrú mír den bhrollach a ghabhann le Coinbhinsiún Basel, ina luaitear gur cheart do na Stáit is Páirtithe na bearta is gá a dhéanamh chun a áirithiú go mbeidh bainistiú dramhaíola guaisí agus dramhaíola eile, lena n‑áirítear a ngluaiseachtaí trasteorann agus a ndiúscairt trasteorann, comhoiriúnach le cosaint shláinte an duine agus an chomhshaoil, gan beann ar an áit a ndiúscraítear iad.

63

Chuige sin, leagtar béim in aithris 7 den Rialachán sin ar a thábhachtaí atá sé maoirseacht agus rialú loingsithe dramhaíola a eagrú agus a rialáil ar bhealach ina gcuirtear san áireamh an gá atá le caighdeán an chomhshaoil agus shláinte an duine a chaomhnú, a chosaint agus a fheabhsú. Ar an gcaoi chéanna, in aithris 8 den Rialachán sin, ina meabhraítear an ceanglas a leagtar síos in Airteagal 4(2)(d) de Choinbhinsiún Basel, tugtar faoi deara a thábhachtaí atá sé gluaiseachtaí dramhaíola guaisí a laghdú go dtí an t‑íosmhéid atá comhoiriúnach le bainistiú éifeachtúil agus neamhdhíobhálach don chomhshaol na dramhaíola sin.

64

Sonraítear in aithris 14 den Rialachán sin, thairis sin, go bhfuil an oibleagáid maidir le réamhfhógra agus réamhthoiliú i scríbhinn i gcás loingsiú dramhaíola ceaptha chun a áirithiú go ndéanfar maoirseacht agus rialú optamach ar dhramhaíl nach gcumhdaítear le hIarscríbhinní III, III A ná III B a ghabhann le Rialachán Uimh. 1013/2006 agus atá ceaptha lena haisghabháil. Mar is léir, go bunúsach, ó aithris 36 den Rialachán sin, éilíonn éifeachtacht an rialaithe ar loingsithe dramhaíola guaisí comhar idirnáisiúnta éifeachtach agus malartú faisnéise, rud is léir freisin ón 11ú mír den bhrollach a ghabhann le Coinbhinsiún Basel, agus ó Airteagal 10(1) de.

65

Chun na cuspóirí sin a bhaint amach, is gá a mheas, i gcás inar tugadh cuid den dramhaíl a gineadh de dheasca damáiste do long ar an mórmhuir i dtír i gcalafort sábháilte lena haisghabháil nó lena diúscairt, nach dtéann an dramhaíl eile atá inchurtha i leith an damáiste sin atá fágtha ar an long, d’fhonn í a loingsiú, in éineacht leis an long sin, chuig calafort eile lena diúscairt nó lena haisghabháil, chun tairbhe a thuilleadh, i gcás an lastais dheireanaigh sin, don mhaolú a eascraíonn as cur i bhfeidhm Airteagal 1(3)(b) de Rialachán Uimh. 1013/2006.

66

Ar an gcéad dul síos, bunaítear leis an Rialachán sin, chun na hoibleagáidí a eascraíonn as Coinbhinsiún Basel don Aontas Eorpach a chur chun feidhme, an nós imeachta um réamhfhógra agus réamhthoiliú i scríbhinn mar ghné lárnach den mhaoirseacht agus den rialú ar loingsithe dramhaíola. Leis an nós imeachta sin, is féidir na sonraí maidir leis an dramhaíl sin a bheith ann ar chor ar bith agus a guaisí a iontráil, mar a leanann as Airteagal 4 den Rialachán sin, lena gceanglaítear ar an bhfógróir faisnéis a sholáthar, inter alia, maidir le cainníocht, ainmniú, comhdhéanamh agus úsáid bheartaithe na dramhaíola. Mar is léir ó aithris 14 den Rialachán sin, cuireann an nós imeachta sin ar chumas na n‑údarás inniúil náisiúnta freisin a bheith ar an eolas go cuí faoi loingsithe dramhaíola ionas go mbeidh siad in ann na bearta uile is gá a dhéanamh chun sláinte an duine agus an comhshaol a chosaint, ach freisin chun a bheith in ann agóidí réasúnaithe a dhéanamh i gcoinne loingsithe den sórt sin. Dá gcoinneofaí tairbhe an mhaolaithe a eascraíonn as cur i bhfeidhm Airteagal 1(3)(b) de Rialachán Uimh. 1013/2006 maidir le dramhaíl a fhanann ar an long lena mbaineann, in imthosca ina mbeadh an duine atá freagrach as an long in ann a bheith ar an eolas go réasúnta faoin bhfaisnéis is gá chun an nós imeachta um réamhfhógra agus réamhthoiliú i scríbhinn a leagtar síos leis an Rialachán sin a chur i bhfeidhm go cuí, ní hamháin go gcruthófaí bearna san fhaireachán agus sa rialú a cheanglaítear leis an Rialachán sin, ach bheadh an baol ann freisin go mbainfí gach éifeacht phraiticiúil den nós imeachta sin.

67

I bhfianaise na freagrachta speisialta atá ar tháirgeoirí dramhaíola, mar a leagtar amach in aithris 18 de Rialachán Uimh. 1013/2006, ós rud é gur ghlac an long sin calafort sábháilte chun cuid den dramhaíl a dhíbhordáil, féadfar a mheas go réasúnta go bhfuil an fhaisnéis is gá ag an duine atá freagrach as an long chun na rialacha a leagtar síos leis an Rialachán sin a chur i bhfeidhm i gceart.

68

Thairis sin, bhainfí an bonn den chuspóir maidir le bainistiú fónta dramhaíola a áirithiú agus a gluaiseachtaí a laghdú go dtí an t‑íosmhéid atá comhoiriúnach le bainistiú dramhaíola atá éifeachtúil agus neamhdhíobhálach don chomhshaol, a leagtar amach in aithris 8 den Rialachán sin, ina dtagraítear go sainráite d’Airteagal 4(2)(d) de Choinbhinsiún Basel, dá mbeadh lánrogha ag an duine atá freagrach as an long lena mbaineann, ar táirgeadh an dramhaíl ina leith mar thoradh ar dhamáiste na loinge sin don mhórmhuir, tar éis cuid den dramhaíl sin a thabhairt i dtír i gcalafort sábháilte, maidir le tús a chur leis an nós imeachta um réamhfhógra agus toiliú i scríbhinn i leith loingsiú na dramhaíola a bheadh fágtha ar an long sin ina dhiaidh sin. Go háirithe, ní mór Rialachán Uimh. 1013/2006 a léiriú sa chaoi is go n‑áiritheofar nach féidir leis an duine atá freagrach breithnithe seachas na cinn a bhaineann le cosaint an chomhshaoil agus shláinte an duine a chur san áireamh, trí ghluaiseachtaí dramhaíola nach bhfuil gá leo a dhéanamh, atá ar neamhréir leis an gcuspóir gluaiseacht dramhaíola a laghdú go dtí an t‑íosmhéid atá comhoiriúnach lena bainistiú éifeachtúil agus neamhdhíobhálach don chomhshaol.

69

Ina dhiaidh sin, sainítear go beacht i Rialachán Uimh. 1013/2006, in Airteagail 4 go 17, na coinníollacha faoina gcaithfear an nós imeachta um réamhfhógra agus réamhthoiliú i scríbhinn a thionscnamh agus a thabhairt chun críche. Rannchuidíonn creat den sórt sin le deimhneacht dhlíthiúil a áirithiú d’oibreoirí trí chead a thabhairt do tháirgeoirí agus d’iompróirí dramhaíola atá faoi réir loingsiú a bheith ar an eolas faoi mhéid a n‑oibleagáidí. Leis an gcreat sin, cuirtear ar chumas na n‑údarás inniúil náisiúnta a gcumhachtaí maoirseachta agus maoirseachta a fheidhmiú freisin. Mar thoradh ar léiriú Airteagal 1(3)(b) den Rialachán sin, i gcás ina gcuirtear cuid den dramhaíl a ghintear de dheasca damáiste do long ar an mórmhuir i dtír i gcalafort sábháilte lena haisghabháil nó lena diúscairt, scoirfidh an maolú a eascraíonn as cur i bhfeidhm na forála sin d’fheidhm a bheith aige maidir leis an loingsiú dramhaíola a d’fhan ar an long sin ina dhiaidh sin, cuirfear deireadh le haon éiginnteacht maidir leis an ngá atá le tús a chur leis an nós imeachta sin i ndáil leis an loingsiú sin.

70

Ar deireadh, le cur i bhfeidhm an nós imeachta um réamhfhógra agus réamhthoiliú i scríbhinn maidir le loingsiú dramhaíola atá fágtha ar an long lena mbaineann, rannchuidítear leis an gcuspóir a bhaint amach maidir le freagracht a chur ar tháirgeoirí dramhaíola as iad a bhainistiú ar bhealach atá neamhdhíobhálach don chomhshaol, mar a meabhraíodh, go bunúsach, in aithris 18 de Rialachán Uimh. 1013/2006. Beidh ar an duine atá freagrach as an long a thug cuid den dramhaíl i dtír rogha a dhéanamh an chuid eile den dramhaíl a loingsiú chuig an long sin is fearr a chomhlíonann na ceanglais maidir le cosaint an chomhshaoil agus sláinte an duine, mar a fhorchuirtear leis an Rialachán sin.

71

Tá tábhacht áirithe leis an léiriú a dhéantar i míreanna 65 go 70 den bhreithiúnas i gcás, tar éis dóiteáin, ina ndearnadh dramhaíl a chumasc leis an long, rud a fhágann go bhfuil sé thar a bheith deacair, nó dodhéanta fiú, an dramhaíl sin a shainaithint go docht. Sa chás sin, ceanglaítear le cur i bhfeidhm an nós imeachta um réamhfhógra agus réamhthoiliú i scríbhinn don long féin ar bhainisteoir na loinge lastas a roghnú lena bhféadfar é a dhíchóimeáil ar bhealach sábháilte agus neamhdhíobhálach don chomhshaol, dá bhforáiltear in aithris 35 den Rialachán sin.

72

Sna himthosca sin, ní mór a mheas nach féidir an dramhaíl a ghintear ar bord loinge tar éis damáiste a dhéanamh di ar an mórmhuir agus a d’fhan ar an long sin, tar éis cuid den dramhaíl sin a thabhairt i dtír i gcalafort sábháilte lena haisghabháil nó lena diúscairt, chun í a loingsiú, in éineacht leis an long sin, lena haisghabháil nó lena diúscairt, a eisiamh ó raon feidhme Rialachán Uimh. 1013/2006, ar bhonn Airteagal 1(3)(b) den Rialachán sin.

73

Tá léiriú den sórt sin ar an bhforáil sin, sa chiall nach bhfuil feidhm ag an eisceacht dá bhforáiltear inti ach amháin go dtí go dtabharfar i dtír i gcalafort sábháilte an dramhaíl iomlán nó cuid den dramhaíl a ghintear ar bord loinge mar thoradh ar dhamáiste ar an mórmhuir, comhsheasmhach le hAirteagal 1(4) de Choinbhinsiún Basel, ós rud é nach mbaineann sé an bonn den chuspóir maidir le sláinte an duine agus an comhshaol a chosaint a shaothraítear leis an gcoinbhinsiún sin.

74

Ar an dara dul síos, ag féachaint don fhíoras go bhféadfar Airteagal 1(3)(b) de Rialachán Uimh. 1013/2006 a léiriú ar chaoi atá i gcomhréir le Coinbhinsiún Basel, ní gá a mheas, sa chéad áit, an gcuireann cineál agus scéim an choinbhinsiúin sin cosc ar an gCúirt scrúdú a dhéanamh ar bhailíocht gnímh de chuid dhlí an Aontais i bhfianaise an choinbhinsiúin sin agus, sa dara háit, an bhfuil an dealramh air, maidir lena n‑ábhar, go bhfuil forálacha an choinbhinsiúin sin, a bhfuiltear ag brath orthu chun críocha an scrúdaithe sin, neamhchoinníollach agus sách beacht (breithiúnais an 21 Nollaig 2011, Air Transport Association of America agus páirtithe eile, C‑366/10, EU:C:2011:864, míreanna 53 agus 54 agus an cásdlí dá dtagraítear, agus an 4 Deireadh Fómhair 2024, an Liotuáin agus páirtithe eile v an Pharlaimint agus an Chomhairle (Pacáiste Soghluaisteachta), C-541/20 go C-555/20, EU:C:2024:818, mír 1036).

75

Sa chás seo, is léir ón ordú tarchuir gur tugadh cuid den dramhaíl a gineadh ar bord an Flaminia i dtír tar éis damáiste a bheith déanta di ar an mórmhuir, ar dramhaíl ghuaiseach í, nach bhfuil díospóid fúithi, de réir bhrí Airteagal 2(2) de Rialachán Uimh. 1013/2006, tar éis gur feistíodh an long sin i gcalafort Wilhelmshaven. Deir an chúirt a rinne an tarchur gurb é atá sa chuid sin den dramhaíl ná an t‑uisce múchta dóiteáin a tharla ar an long sin, a d’fhéadfaí a phumpáil chun í a aistriú chuig calafort Odense lena haisghabháil nó lena diúscairt, agus cuid den draoib múchta dóiteán.

76

Is léir freisin ón ordú tarchuir gur fhan an dramhaíl eile atá inchurtha i leith an dóiteáin sin nach bhféadfaí a phumpáil ná a dhíbhordáil, lena n‑áirítear, inter alia, iarmhair i bhfoirm dramh-mhiotal agus draoib agus iarmhair lasta, ar bord an Flaminia chun í a aistriú, in éineacht leis an long sin, chuig calafort Mangalia lena haisghabháil nó lena diúscairt.

77

Dá bhrí sin, tháinig an dramhaíl a seoladh ó chalafort Wilhelmshaven chuig calafort Mangalia faoi raon feidhme Rialachán Uimh. 1013/2006, agus mar thoradh air sin b’éigean an loingsiú sin a bheith faoi réir an nós imeachta um réamhfhógra agus réamhthoiliú i scríbhinn a leagtar síos leis an Rialachán sin.

78

Dá bhrí sin, murab ionann agus na himthosca dá bhforáiltear i mír 48 den bhreithiúnas in Conti 11, féadfar a thoimhdiú, tar éis cuid de mhais fhoriomlán na dramhaíola a ghintear ar an Flaminia a thabhairt i dtír, go raibh an duine atá freagrach as an dramhaíl sin in ann an fhaisnéis maidir le cainníocht agus cineál na dramhaíola atá fágtha ar an long sin a bheith aige go réasúnta, d’fhonn bainistiú na dramhaíola sin ar bhealach atá neamhdhíobhálach don chomhshaol a eagrú agus a áirithiú go laghdófar a gluaiseachtaí a mhéid is féidir i gcomhréir le bainistiú den sórt sin.

79

I bhfianaise na gcúiseanna uile roimhe seo, is é an freagra ar an gcéad cheist nach mór Airteagal 1(3)(b) de Rialachán Uimh. 1013/2006 a léiriú sa chaoi nach bhfuil feidhm a thuilleadh ag an eisiamh ó raon feidhme an Rialacháin sin dá bhforáiltear san fhoráil sin, lena gcumhdaítear dramhaíl a ghintear ar bord loinge tar éis damáiste a bheith déanta di ar an mórmhuir go dtí go dtugtar i dtír í lena haisghabháil nó lena diúscairt, maidir le dramhaíl a fhanann ar bord na loinge sin chun í a sheoladh, in éineacht leis an long sin, lena haisghabháil nó lena diúscairt, tar éis do chuid den dramhaíl sin a bheith tugtha i dtír i gcalafort sábháilte lena haisghabháil nó lena diúscairt, agus is comhsheasmhach an léiriú sin le hAirteagal 1(4) Choinbhinsiún Basel.

An dara ceist

80

Eascraíonn na freagraí ar an dara ceist ón bhfreagra ar an gcéad cheist.

Costais

81

Ós rud é, a mhéid a bhaineann sé leis na páirtithe sna príomhimeachtaí, go bhfuil na himeachtaí mar chéim sa chás os comhair na cúirte a rinne an tarchur, baineann ceist na gcostas leis an gcúirt sin. Níl na costais a tabhaíodh trí bharúlacha a chur faoi bhráid na Cúirte Breithiúnais, seachas costais na bpáirtithe sin, inghnóthaithe.

 

Ar na forais sin, rialaíonn an Chúirt (an Mór-Dhlísheomra) mar seo a leanas:

 

Maidir le hAirteagal 1(3)(b) de Rialachán (CE) Uimh. 1013/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Meitheamh 2006, ní mór é a léiriú sa chaoi nach bhfuil feidhm a thuilleadh ag an eisiamh ó raon feidhme an Rialacháin sin dá bhforáiltear san fhoráil sin, lena gcumhdaítear dramhaíl a ghintear ar bord loinge tar éis damáiste a bheith déanta di ar an mórmhuir go dtí go dtugtar i dtír í lena haisghabháil nó lena diúscairt, maidir le dramhaíl a fhanann ar bord na loinge sin chun í a sheoladh, in éineacht leis an long sin, lena haisghabháil nó lena diúscairt, tar éis do chuid den dramhaíl sin a bheith tugtha i dtír i gcalafort sábháilte lena haisghabháil nó lena diúscairt, agus is comhsheasmhach an léiriú sin le hAirteagal 1(4) den Choinbhinsiún maidir le Rialú Gluaiseachtaí Trasteorann Dramhaíolacha Guaiseacha agus a nDiúscairt, arna shíniú in Basel an 22 Márta 1989, a formheasadh thar ceann Chomhphobal Eacnamaíochta na hEorpa le Cinneadh 93/98/CEE ón gComhairle an 1 Feabhra 1993.

 

Sínithe


( *1 ) Teanga an cháis: an Ghearmáinis.