(1)

Is éard atá sa mhargadh inmheánach limistéar gan teorainneacha inmheánacha ina gcaithfear saorghluaiseacht earraí, daoine, seirbhísí agus caipitil a áirithiú. Chuige sin tá córas cineál-cheadaithe Comhphobail do mhótarfheithiclí curtha ar bun. Ba cheart na ceanglais theicniúla maidir le cineál-cheadú mótarfheithiclí i ndáil le cosaint coisithe a chomhchuibhiú ionas go seachnófaí ceanglais atá difriúil ó Bhallstát go chéile a ghlacadh agus go n-áiritheofaí feidhmiú cuí an mhargaidh inmheánaigh.

(2)

Tá an Rialachán seo ar cheann de na hionstraimí rialaitheacha leithleacha i gcomhthéacs an nós imeachta cineál-cheadaithe Comhphobail faoi Threoir 2007/46/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Meán Fómhair 2007 lena mbunaítear réim maidir le ceadú mótarfheithiclí agus a leantóirí, agus córais, comhpháirteanna agus aonaid theicniúla leithleacha le haghaidh na bhfeithiclí sin (Treoir Réime) (3). Chun na haidhmeanna a leagtar amach in aithris 1 den Rialachán seo a bhaint amach, ba cheart Iarscríbhinní I, III, IV, VI agus XI a ghabhann le Treoir 2007/46/CE a leasú.

(3)

Is léir ón taithí gur minic a bhí reachtaíocht maidir le mótarfheithiclí lán de mhionsonraí an-teicniúil. Is iomchuí ar an ábhar sin rialachán a ghlacadh seachas treoir d’fhonn neamhréireachtaí idir bearta trasuímh agus reachtaíocht nach bhfuil gá léi sna Ballstáit a sheachaint ós rud é nach mbeidh aon ghá lena thrasuí ina reachtaíocht náisiúnta. Ba cheart, dá bhrí sin, d’fhonn comhréireacht sa réimse seo a áirithiú, an Rialachán seo a chur in ionad Threoir 2003/102/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Samhain 2003 i ndáil le cosaint coisithe agus úsáideoirí soghonta eile bóithre roimh imbhualadh le mótarfheithicil agus i gcás imbhuailte le mótarfheithicil (4) agus Threoir 2005/66/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Deireadh Fómhair 2005 i ndáil le húsáid córas cosanta tosaigh ar mhótarfheithiclí (5) lena soláthraítear ceanglais maidir le suiteáil agus úsáid córas cosanta tosaigh ar fheithiclí agus lena soláthraítear ar an dóigh sin leibhéal cosanta do choisithe. Tuigtear leis sin go n-aisghairfidh Ballstáit reachtaíocht trasuímh na dTreoracha aisghairthe.

(4)

Tá sé léirithe nach bhfuil na ceanglais le haghaidh an dara céim de chur chun feidhme Threoir 2003/102/CE inchomhlíonta. I dtaca leis sin iarradh ar an gCoimisiún le hAirteagal 5 den Treoir sin aon tograí a chur isteach is gá chun na fadhbanna inchomhlíontachta maidir leis na ceanglais sin a shárú agus úsáid a bhaint, b’fhéidir, as córais sábháilteachta ghníomhacha, agus a áirithiú ag an am céanna nach mbeadh aon laghdú ar na leibhéil sábháilteachta a sholáthraítear don úsáideoir soghonta bóithre.

(5)

Is léir ó thorthaí staidéir a choimisiúnaigh an Coimisiún gur féidir cosaint coisithe a fheabhsú go mór le teaglaim de bhearta éighníomhacha agus gníomhacha lena gcuirfear leibhéal cosanta níos airde ar fáil ná mar atá ar fáil faoi na forálacha atá ann cheana. Léiríonn an staidéir, go háirithe, go méadófaí go mór an leibhéal cosanta coisithe leis an gcóras sábháilteachta gníomhach “Cúnamh Coscáin” i gcomhcheangal le hathruithe ar na ceanglais sábháilteachta éighníomhacha. Is cuí, dá bhrí sin, foráil a dhéanamh maidir le suiteáil éigeantach córas Cúnaimh Coscáin i mótarfheithiclí nua. Níor cheart, áfach, go nglacfadh sé sin ionad córas ardleibhéil sábháilteachta éighníomhach ach go gcuirfeadh sé leo.

(6)

D’fhéadfadh sé nach mbeidh ar fheithiclí atá feistithe le córais seachanta imbhuailte ceanglais áirithe arna leagan síos sa Rialachán seo a chomhlíonadh sa mhéid go mbeidh siad ábalta imbhuailtí le coisithe a sheachaint seachas éifeachtaí imbhuailtí den sórt sin a mhaolú. Tar éis measúnú a dhéanamh i dtaobh an ar féidir imbhuailtí le coisithe agus le húsáideoirí soghonta eile bóithre a sheachaint go héifeachtach leis an teicneolaíocht sin, féadfaidh an Coimisiún tograí a thíolacadh lena leasaítear an Rialachán seo chun úsáid córas seachanta imbhuailte a cheadú.

(7)

I bhfianaise an mhéadaithe atá ag teacht ar líon na bhfeithiclí troma atá á n-úsáid ar bhóithre uirbeacha, is cuí go mbeadh feidhm ag forálacha i ndáil le cosaint coisithe ní amháin maidir le feithiclí d’uasmhais nach mó ná 2 500 kg, ach freisin, tar éis idirthréimhse teoranta, maidir le feithiclí i gcatagóir M1 agus i gcatagóir N1 atá os cionn na teorann sin.

(8)

D’fhonn an chosaint do choisithe a fheabhsú ag an gcéim is luaithe is féidir, ba cheart go mbeidh monaróirí, ar mian leo iarratas a dhéanamh ar chineál-cheadú i gcomhréir leis na ceanglais nua sula mbeidh a gcomhlíonadh éigeantach, ábalta déanamh amhlaidh ar choinníoll go bhfuil na bearta cur chun feidhme is gá i bhfeidhm cheana féin.

(9)

Na bearta is gá chun an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart go nglacfaí iad i gcomhréir le Cinneadh 1999/468/CE ón gComhairle an 28 Meitheamh 1999 ag leagan síos na nósanna imeachta maidir le feidhmiú na gcumhachtaí cur chun feidhme arna dtabhairt don Choimisiún (6).

(10)

Ba cheart, go háirithe, go dtabharfaí de chumhacht don Choimisiún forálacha teicniúla a ghlacadh chun na ceanglais tástála agus na bearta cur chun feidhme atá bunaithe ar thorthaí faireacháin a chur i bhfeidhm. Ós rud é go bhfuil raon feidhme ginearálta ag na bearta sin agus gur le haghaidh eilimintí neamhriachtanacha den Rialachán seo a leasú a cheapfar iad, inter alia trína fhorlíonadh le heilimintí nua neamhriachtanacha, ní mór iad a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú agus dá bhforáiltear in Airteagal 5a de Chinneadh 1999/468/CE.

(11)

D’fhonn trasdul rianúil ó fhorálacha Threoir 2003/102/CE agus Threoir 2005/66/CE go dtí an Rialachán seo a áirithiú, ba cheart cur chun feidhme an Rialacháin seo a chur siar ar feadh tréimhse áirithe tar éis dó teacht i bhfeidhm.

(12)

Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóir an Rialacháin seo, eadhon an margadh inmheánach a chruthú trí cheanglais theicniúla choiteanna maidir le cosaint coisithe a thabhairt isteach, a bhaint amach go leordhóthanach, agus gur fearr, dá bhrí sin, de bharr a fhairsinge, is féidir é a bhaint amach ar leibhéal an Chomhphobail, féadfaidh an Comhphobal bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh. De réir phrionsabal na comhréireachta, a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a bhaint amach,

(1)

Is éard atá sa mhargadh inmheánach limistéar gan teorainneacha inmheánacha ina n-áirithítear saorghluaiseacht earraí, daoine, seirbhísí agus caipitil. Chuige sin, tá córas cuimsitheach cineál-cheadaithe Comhphobail le haghaidh mótarfheithiclí curtha ar bun. Ba cheart na ceanglais theicniúla maidir le cineál-cheadú mótarfheithiclí i ndáil le tiomáint hidrigine a chomhchuibhiú ionas go seachnófaí ceanglais éagsúla a ghlacadh sna Ballstáit éagsúla agus go n-áiritheofaí feidhmiú cuí an mhargaidh inmheánaigh agus foráil á déanamh d’ardleibhéal sábháilteachta poiblí agus cosanta comhshaoil ag an am céanna.

(2)

Is rialachán ar leithligh an Rialachán seo chun críocha nós imeachta cineál-cheadaithe an Chomhphobail dá bhforáiltear le Treoir 2007/46/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 5 Meán Fómhair 2007 lena mbunaítear creat d’fhormheas mótarfheithiclí agus a leantóirí, agus d’fhormheas chóras, chomhpháirteanna agus aonad teicniúil leithleach atá ceaptha d’fheithiclí den sórt sin (Treoir Réime (3)). Ba cheart, dá bhrí sin, Iarscríbhinn IV, Iarscríbhinn VI agus Iarscríbhinn XI a ghabhann leis an Treoir sin a leasú dá réir.

(3)

Tar éis iarratas a fháil ó Pharlaimint na hEorpa, cuireadh cur chuige rialúcháin nua i bhfeidhm maidir le reachtaíocht feithiclí an CE. Ba cheart, dá bhrí sin, nach leagfaí síos sa Rialachán seo ach amháin na forálacha bunúsacha maidir le ceanglais i leith cineál-cheadú córas agus comhpháirteanna hidrigine, cé gur cheart na sonraíochtaí teicniúla a leagan síos trí bhearta cur chun feidhme a ghlacfar i gcomhréir le Cinneadh 1999/468/CE ón gComhairle an 28 Meitheamh 1999 ag leagan síos na nósanna imeachta maidir le feidhmiú na gcumhachtaí cur chun feidhme arna dtabhairt don Choimisiún (4).

(4)

Ba cheart, go háirithe, go dtabharfaí an chumhacht don Choimisiún na ceanglais agus na nósanna imeachta tástála a bhunú a bhaineann le modhanna nua stórála nó úsáide hidrigine, a bhaineann le breis comhpháirteanna hidrigine agus a bhaineann leis an gcóras tiomána. Ba cheart go dtabharfaí an chumhacht don Choimisiún freisin nósanna imeachta sonracha, tástálacha sonracha agus ceanglais shonracha a bhunú maidir le cosaint feithiclí faoi thiomáint hidrigine ar thuairt agus maidir le ceanglais sábháilteachta do chórais lánpháirtithe. Ó tharla go bhfuil raon feidhme ginearálta ag na bearta sin agus go gceapfar iad chun eilimintí neamhriachtanacha den Rialachán seo a leasú trína fhorlíonadh le heilimintí nua neamhriachtanacha, caithfear iad a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta rialúcháin lena ngabhann grinnscrúdú agus dá bhforáiltear in Airteagal 5a de Chinneadh 1999/468/CE.

(5)

San earnáil iompair, ba cheart go mbeadh sé ar cheann de na príomhaidhmeanna go mbeadh cion ní ba mhó feithiclí ann a bheadh neamhdhíobhálach don chomhshaol. Ba cheart iarrachtaí breise a dhéanamh chun breis feithiclí den sórt sin a chur ar an margadh. Trí fheithiclí ina n-úsáidtear breoslaí malartacha a thabhairt isteach, is féidir cáilíocht an aeir uirbigh a fheabhsú go suntasach agus, dá thoradh sin, is féidir an tsláinte phoiblí a fheabhsú go suntasach freisin.

(6)

Meastar gur modh glan don todhchaí chun feithiclí a thiomáint é hidrigin, modh a théann i dtreo geilleagar saor ó thruailliú a chruthú a bheidh bunaithe ar athúsáid amhábhar agus ar acmhainní fuinnimh in-athnuaite, toisc nach n-astaíonn feithiclí faoi thiomáint hidrigine truailleáin charbónbhunaithe ná gás ceaptha teasa. Ós rud é gur veicteoir fuinnimh an hidrigin agus nach foinse fuinnimh í, braitheann luach bheartas aeráide na cumhachta hidrigine ar an bhfoinse as a bhfaightear an hidrigin. Ba cheart a bheith cúramach dá bhrí sin go dtáirgtear an hidrigin ar bhealach inbhuanaithe, ó acmhainní fuinnimh in-athnuaite a mhéid is féidir, sa chaoi is go mbeidh an comhardú ó thaobh an chomhshaoil de bharr hidrigin a thabhairt isteach mar bhreosla le haghaidh mótarfheithiclí dearfach tríd is tríd.

(7)

Tá sé ráite ag an nGrúpa Ard-Leibhéil CARS 21 ina thuarascáil dheiridh gur cheart “gach dícheall i ndáil le méadú ar chomhchuibhiú idirnáisiúnta na rialachán mótarfheithicle a chothabháil i gcás inar cuí, d’fhonn na príomh-mhargaí feithiclí a chuimsiú agus an comhchuibheas a leathnú go dtí réimsí nach bhfuil cumhdaithe go dtí seo, faoi chuimsiú Chomhaontú 1958 agus Chomhaontú 1998 an UNECE go háirithe”. Ag teacht leis an moladh sin, ba cheart don Choimisiún leanúint de thacaíocht a thabhairt d’fhorbairt cheanglais chomhchuibhithe idirnáisiúnta do mhótarfheithiclí faoi choimirce an UNECE. Go háirithe, má ghlactar le Rialachán Teicniúil Domhanda (GTR) maidir le feithiclí hidrigine agus breosla-chille, ba cheart don Choimisiún smaoineamh ar an bhféidearthacht ceanglais an Rialacháin seo a oiriúnú do na ceanglais a leagtar síos sa GTR.

(8)

D’fhéadfaí meascáin hidrigine a úsáid mar idirbhreosla go dtí go mbainfí úsáid as hidrigin inti féin, chun tabhairt isteach feithiclí faoi thiomáint hidrigine a éascú i dtíortha ina bhfuil bonneagar maith gás nádúrtha. Ba cheart don Choimisiún, dá bhrí sin, ceanglais maidir le húsáid meascán de hidrigin agus de ghás nádúrtha/bithmheatán a fhorbairt, go háirithe cóimheas measctha de hidrigin agus de ghás a chuireann an fhéidearthacht theicniúil agus na tairbhí comhshaoil san áireamh.

(9)

Chuirfeadh sainmhíniú ar an gcreat cineál-cheadaithe le haghaidh feithiclí faoi thiomáint hidrigine le muinín úsáideoirí nua agus an phobail i gcoitinne as an teicneolaíocht nua.

(10)

Ní foláir, dá bhrí sin, creat leordhóthanach a chruthú chun dlús a chur le feithiclí le teicneolaíochtaí nuálacha tiomána agus feithiclí a úsáideann breoslaí malartacha ar beag a dtionchar ar an gcomhshaol a chur ar an margadh.

(11)

Tá infheistíochtaí tábhachtacha i bhforbairt teicneolaíochta hidrigine á ndéanamh ag tromlach na monaróirí agus tá siad tosaithe cheana féin ar fheithiclí den sórt sin a chur ar an margadh. Amach anseo, is dóigh go dtiocfaidh méadú ar líon na bhfeithiclí faoi thiomáint hidrigine san fhlít iomlán. Ní foláir, dá bhrí sin, ní foláir ceanglais choiteanna maidir le sábháilteacht feithiclí faoi thiomáint hidrigine a shonrú. De bhrí go bhféadfadh sé nach ionann an cur chuige maidir le forbairt feithiclí faoi thiomáint hidrigine atá á leanúint ag monaróirí éagsúla, ní foláir ceanglais sábháilteachta a bhunú ar shlí a bheidh neodrach ó thaobh na teicneolaíochta de.

(12)

Ní foláir na ceanglais sábháilteachta sin a bhunú le haghaidh na gcóras hidrigine agus le haghaidh a gcomhpháirteanna ar ceanglais iad is gá d’fhonn cineál-cheadú a fháil.

(13)

Ní foláir ceanglais a bhunú maidir le suiteáil na gcóras hidrigine agus a gcomhpháirteanna san fheithicil i dtaca le cineál-cheadú feithiclí faoi thiomáint hidrigine.

(14)

Mar gheall ar shaintréithe an bhreosla, féadfaidh sé go mbeidh cóireáil shonrach ó sheirbhísí tarrthála de dhíth ag feithiclí faoi thiomáint hidrigine. Ní foláir, dá bhrí sin, ceanglais maidir le feithiclí den sórt sin a shainaithint go soiléir agus go mear a leagan síos lena ligfear an breosla atá stóráilte ar bord na feithicle a chur in iúl do na seirbhísí tarrthála. Cé gur cheart go mbeadh modh an tsainaitheanta sin oiriúnach don chuspóir, ba cheart, a mhéid is féidir, nach mbeadh sé de chineál ar dóigh dó a bheith ina ábhar imní i measc an phobail.

(15)

Tá sé tábhachtach freisin go leagfar amach oibleagáidí na monaróirí maidir le bearta iomchuí a ghlacadh chun cosc a chur le míbhreoslú feithiclí faoi thiomáint hidrigine.

(16)

Is ar éigean a éireoidh le feithiclí faoi thiomáint hidrigine ar an margadh mura gcuirfear bonneagar leordhóthanach stáisiún líonta breosla ar fáil san Eoraip. Ba cheart don Choimisiún, dá bhrí sin, bearta oiriúnacha a bhreithniú chun tacú le líonra stáisiún líonta breosla i gcomhair feithiclí faoi thiomáint hidrigine a bhunú ar fud na hEorpa.

(17)

Meastar go mbeidh feithiclí beaga nuálacha, arna n-ainmniú faoi reachtaíocht chineál-cheadaithe an CE mar fheithiclí de chatagóir L, ina bhfeithiclí a bhféadfar hidrigin a úsáid mar bhreosla iontu go luath. Is lú díchill atá de dhíth chun hidrigin a chur ar fáil do na feithiclí sin, mar nach bhfuil an dúshlán teicniúil agus an leibhéal infheistíochta a bheidh riachtanach chomh hard agus atá i gcás feithiclí de chatagóir M agus de chatagóir N, a shainmhínítear in Iarscríbhinn II a ghabhann le Treoir 2007/46/CE. Ba cheart don Choimisiún, tráth nach déanaí ná an 1 Eanáir 2010, meastóireacht a dhéanamh ar an bhféidearthacht maidir le cineál-cheadú feithiclí hidrigine de chatagóir L a rialáil.

(18)

Os rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóir an Rialacháin seo, eadhon an margadh inmheánach a bhaint amach trí cheanglais theicniúla choiteanna a thabhairt isteach i dtaca le mótarfheithiclí a úsáideann hidrigin, a bhaint amach go leordhóthanach agus gur fearr, dá bhrí sin, de bharr a fhairsinge, is féidir é a bhaint amach ar leibhéal an Chomhphobail, féadfaidh an Comhphobal bearta a ghlacadh i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta, a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh. I gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta, a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a bhaint amach,

1.

feithiclí faoi thiomáint hidrigine de chatagóir M agus de chatagóir N, faoi mar a shainmhínítear iad i Roinn A d’Iarscríbhinn II a ghabhann le Treoir 2007/46/CE, lena n-áirítear cosaint ar thuairt agus sábháilteacht leictreach feithiclí den sórt sin;

2.

comhpháirteanna hidrigine a cheaptar le haghaidh mótarfheithiclí de chatagóir M agus de chatagóir N, a liostaítear in Iarscríbhinn I;

3.

córais hidrigine a cheaptar le haghaidh mótarfheithiclí de chatagóir M agus de chatagóir N, lena n-áirítear modhanna nua stórála nó úsáide hidrigine.

(a)

go bhfeidhmeoidh na comhpháirteanna agus na córais hidrigine ar bhealach ceart agus sábháilte agus go seasfaidh siad go hiontaofa in aghaidh na gcoinníollacha oibriúcháin leictreacha, meicniúla, teirmeacha agus ceimiceacha gan sceitheadh agus gan dífhoirmiú infheicthe;

(b)

go mbeidh na córais hidrigine cosanta in aghaidh ró-bhrúchóirithe;

(c)

go mbeidh na hábhair a úsáidtear le haghaidh na gcodanna sin de na comhpháirteanna agus de na córais hidrigine a bheidh díreach i dteagmháil le hidrigin comhoiriúnach do hidrigin;

(d)

go seasfaidh comhpháirteanna agus córais hidrigine go hiontaofa in aghaidh an raoin teochta agus brú a mbeifí ag súil leis ar feadh a saolré ionchasaigh;

(e)

go seasfaidh comhpháirteanna agus córais hidrigine go hiontaofa in aghaidh an raoin teochta oibríochta a leagtar síos sna bearta cur chun feidhme;

(f)

go marcálfar comhpháirteanna hidrigine i gcomhréir leis na bearta cur chun feidhme;

(g)

go mbeidh treo an tsreafa curtha in iúl go soiléir ar na comhpháirteanna hidrigine a bhfuil sreabhadh treoch acu.

(h)

go ndéanfar na comhpháirteanna agus na córais hidrigine ar shlí ina bhféadfar iad a shuiteáil i gcomhréir le na ceanglais Iarscríbhinn VI.

(1)

Is rannchuidiú mór é Rialachán (CEE) Uimh. 2299/89 ón gComhairle an 24 Iúil 1989 maidir le cód iompraíochta do chórais áirithinte ar ríomhairí (4) le coinníollacha córa agus neamhchlaonta a áirithiú i gcomhair aeriompróirí i gcórais áirithinte ar ríomhairí (dá ngairfear “CAR” anseo feasta), agus sa chaoi sin cosnaítear leasanna tomhaltóirí.

(2)

Úsáidtear CAR chun cuid shuntasach d’áirithintí aerlíne a dhéanamh fós.

(3)

Fágann na forbairtí sa teicneolaíocht agus sa mhargadh gur féidir simpliú suntasach a dhéanamh ar an réim reachtach trí bhreis solúbthachta a thabhairt do dhíoltóirí na gcóras agus d’aeriompróirí táillí áirithinte agus sonraí táillí a chaibidil. Ba cheart go bhfágfadh sé seo go bhféadfaidh siad iad féin a chur in oiriúint i slí sholúbtha do riachtanais agus d’iarrataí na ngníomhairí taistil agus na dtomhaltóirí agus a dtáirgí iompair a dháileadh ar shlí níos éifeachtaí.

(4)

Dá ainneoin sin, is gá forálacha áirithe a choimeád i gcás na gCAR sa mhargadh mar atá sé faoi láthair, a mhéid atá táirgí iompair i gceist iontu, d’fhonn mí-úsáid iomaíochta a chosc agus a áirithiú go soláthraítear faisnéis neodrach do na tomhaltóirí.

(5)

I gcás go ndiúltaíonn na máthair-iompróirí an fhaisnéis chéanna a sholáthar maidir le sceidil, táillí agus infhaighteacht do chórais eile seachas dá gcórais féin nó glacadh le háirithintí arna ndéanamh ar na córais sin, d’fhéadfaí an iomaíocht idir na CAR a shaobhadh go mór.

(6)

Is gá iomaíocht éifeachtach a chothabháil idir iompróirí rannpháirteacha agus máthair-iompróirí agus urraim do phrionsabal an neamh-idirdhealaithe a áirithiú i measc aeriompróirí beag beann ar a rannpháirtíocht sa CAR.

(7)

Ba cheart go mbeadh máthair-iompróirí faoi réir rialacha sonracha d’fhonn téarmaí iomaíochta trédhearcacha agus inchomparáide a áirithiú sa mhargadh.

(8)

Ba cheart do na díoltóirí córais na CAR a scaradh go soiléir ó aon chóras áirithinte inmheánach nó aon chineál eile córais áirithinte de chuid aon aerlíne agus staonadh ó shaoráidí dáileacháin a chur in áirithe dá máthair-iompróirí, d’fhonn a sheachaint go mbeadh rochtain phribhléideach ag máthair-iompróir na CAR.

(9)

Chun leasanna tomhaltóirí a chosaint, is gá céadtaispeáint neamhchlaonta a chur i láthair úsáideoirí CAR agus a áirithiú go bhfuil an fhaisnéis maidir leis na hiompróirí rannpháirteacha uile inrochtana go cothrom ionas nach dtaobhófar le hiompróir rannpháirteach amháin seachas le hiompróir rannpháirteach eile.

(10)

Méadaíonn úsáid taispeána neamhchlaonta trédhearcacht na dtáirgí agus na seirbhísí iompair a chuireann na hiompróirí rannpháirteacha ar fáil agus cuireann sé go mór le muinín an tomhaltóra.

(11)

Ba cheart go n-áiritheodh na díoltóirí córais go bhfuil na sonraí maidir le margú CAR ar fáil do gach iompróir rannpháirteach gan aon idirdhealú, agus níor cheart go mbeadh soláthraithe iompair ábalta sonraí den sórt sin a úsáid chun tionchar míchuí a bheith acu ar rogha an ghníomhaire taistil ná ar rogha an tomhaltóra.

(12)

D’fhéadfadh comhaontú nó comhaontuithe idir na sínitheoirí agus an díoltóir córais ar Shonraí maidir le Faisnéis Margaíochta ar Téip (“MIDT”) scéim cúitimh i bhfabhar na sínitheoirí a chur san áireamh.

(13)

Ba cheart soláthar faisnéise maidir le seirbhísí iarnróid agus le seirbhísí iarnróid-aeir a éascú ar na taispeáintí CAR.

(14)

De réir Rialachán (CE) Uimh. 1008/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meán Fómhair 2008 maidir le rialacha comhchoiteanna le haghaidh oibriú aersheirbhísí sa Chomhphobal (athmhúnlú) (5), ní mór d’aeriompróirí a dtáillí ina gcuimsítear na cánacha, na muirir, na formhuirir agus na táillí dosheachanta agus intuartha go léir a fhoilsiú. Ba cheart go dtabharfadh taispeáintí CAR faisnéis faoi tháillí ina gcuimsítear na catagóirí céanna praghsanna chun a áirithiú gur féidir le gníomhairí taistil an fhaisnéis sin a thabhairt dá gcliaint.

(15)

Ba cheart go mbeadh faisnéis faoi sheirbhísí bus i gcomhair táirgí aeriompair nó táirgí iompair ar iarnród a ionchorpraítear taobh le táirgí aeriompair ar taispeáint as seo amach sa phríomhthaispeáint CAR.

(16)

Ba cheart spreagadh a thabhairt do CARanna faisnéis shothuigthe a chur ar fáil, as seo amach, maidir le hastuithe CO2 agus maidir leis an ídiú breosla don eitilt. D’fhéadfaí é sin a chur in iúl trí shonraí maidir le meán-ídiú breosla in aghaidh an duine i lítear/100km agus na meán-astuithe CO2 in aghaidh an duine i g/km agus d’fhéadfaí é sin a chur i gcomparáid leis na sonraí maidir leis an nasc traenach/bus comhroghnach is fearr do thurais a mhaireann níos lú ná cúig uair an chloig.

(17)

Ba cheart caitheamh le haeriompróirí ón gComhphobal agus ó thríú tíortha ar an tslí chéanna maidir le seirbhísí CAR.

(18)

D’fhonn cur i bhfeidhm cuí an Rialacháin seo a áirithiú, ba cheart go mbeadh na cumhachtaí forfheidhmithe iomchuí ag an gCoimisiún, lena n-áirítear an deis sáruithe a iniúchadh, cibé ar a thionscnamh féin nó ar bhonn gearáin, chun ordú a thabhairt do na gnóthais lena mbaineann deireadh a chur le sáruithe den sórt sin, agus fíneálacha a fhorchur.

(19)

Ba cheart don Choimisiún monatóireacht a dhéanamh ar chur i bhfeidhm an Rialacháin seo go tráthrialta agus go háirithe maidir lena éifeachtacht chun cleachtais frithiomaíochta agus cleachtais idirdhealaithe a chosc i margadh an dáileacháin seirbhísí taistil trí CAR, ó tharla, go háirithe, go bhfuil iompróirí ann a mbíonn dlúthnaisc acu le díoltóirí córais.

(20)

Tá an Rialachán seo gan dochar do chur i bhfeidhm Airteagal 81 agus Airteagal 82 den Chonradh. Comhlánaíonn an Rialachán seo na rialacha ginearálta iomaíochta, a fhanann infheidhme go hiomlán maidir le mí-úsáidí iomaíochta, amhail sáruithe i gcoinne trusta nó mí-úsáidí maidir leis an gceannasacht.

(21)

Is í Treoir 95/46/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Deireadh Fómhair 1995 maidir le daoine aonair a chosaint i dtaca le próiseáil sonraí pearsanta agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin (6) a rialaíonn cosaint daoine aonair maidir le próiseáil sonraí pearsanta. Is sonrú agus comhlánú ar Threoir 95/46/CE forálacha an Rialacháin seo maidir le gníomhaíochtaí CAR.

(22)

Ba cheart Rialachán (CEE) Uimh. 2299/89 a aisghairm,

(1)

Le Rialachán (CE) Uimh. 562/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Márta 2006 lena mbunaítear Cód Comhphobail maidir leis na rialacha lena rialaítear gluaiseacht daoine thar theorainneacha (Cód Teorainneacha Schengen) (2) leagtar síos na coinníollacha, na critéir agus na rialacha mionsonraithe a rialaíonn seiceálacha ag láithreacha trasnaithe teorann agus faireachas ag an teorainn, lena n-áirítear seiceálacha i gCóras Faisnéise Schengen.

(2)

Tá sé d'aidhm ag Rialachán (CE) Uimh. 767/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Iúil 2008 maidir leis an gCóras Faisnéise Víosaí (VIS) agus maidir le sonraí ar víosaí gearrfhanachta a mhalartú idir Bhallstáit (Rialachán VIS) (3) cur chun feidhme an chomhbheartais víosaí a fheabhsú. Foráiltear leis freisin go n-áireofar éascú seiceálacha ag láithreacha trasnaithe teorann seachtraí agus an comhrac i gcoinne na calaoise i gcuspóirí an VIS araon.

(3)

Le Rialachán (CE) Uimh. 767/2008 leagtar síos critéir agus coinníollacha cuardaigh maidir le rochtain na n-údarás inniúil, chun seiceálacha a dhéanamh ag láithreacha trasnaithe teorann seachtraí, ar shonraí chun céannacht sealbhóirí víosaí mar aon le barántúlacht víosaí a fhíorú agus chun a fhíorú an gcomhlíontar na coinníollacha maidir le hiontráil, agus chun duine ar bith a shainaithint nach gcomhlíonann na coinníollacha le haghaidh iontrála, fanachta ná cónaithe ar chríoch na mBallstát, nó nach gcomhlíonann na coinníollacha sin a thuilleadh.

(4)

Ós rud é gur le fíorú méarlorg amháin a fhéadfar a dhearbhú go cinnte gurb ionann duine ar mian leis teacht isteach i limistéar Schengen agus an duine ar eisíodh an víosa dó, ba cheart foráil a dhéanamh d'úsáid an VIS ag teorainneacha seachtracha.

(5)

Chun a fhíorú an gcomhlíontar na coinníollacha iontrála do náisiúnaigh tríú tíortha a leagtar síos in Airteagal 5 de Rialachán (CE) Uimh. 562/2006 agus chun a gcúraimí a bhainistiú go rathúil, ba cheart go n-úsáidfeadh gardaí teorann an fhaisnéis go léir is gá agus atá ar fáil, lena n-áirítear sonraí a fhéadfar a cheadú sa VIS.

(6)

Ionas nach mbeifear ag teacht timpeall ar láithreacha trasnaithe teorann ag a mbeidh an VIS in úsáid agus chun a éifeachtacht iomlán a ráthú, tá gá ar leith leis an VIS a úsáid ar bhonn comhchuibhithe agus seiceálacha iontrála ag na teorainneacha seachtracha á ndéanamh.

(7)

Ós rud é, i gcás ina ndéantar iarratais ar víosa arís is arís eile, gur cuí sonraí bithmhéadracha a athúsáid agus a chóipeáil ón gcéad iarratas ar víosa sa VIS, ba cheart gurb éigeantach an VIS a úsáid le haghaidh seiceálacha iontrála ag na teorainneacha seachtracha.

(8)

Ba cheart gur cuardach córasach sa VIS, ag baint úsáide as uimhir an ghreamáin víosa i dteannta le fíorú na méarlorg, a bheadh i gceist le húsáid an VIS. Mar sin féin, mar gheall ar an tionchar a d'fhéadfadh a bheith ag cuardaigh den sórt sin ar amanna feithimh ag láithreacha trasnaithe teorann, ba cheart go mbeadh sé indéanta, ar feadh idirthréimhse de mhaolú ar na gnáthrialacha agus in imthosca a bheidh sainmhínithe go soiléir, an VIS a cheadú gan fíorú córasach na méarlorg a dhéanamh. Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú nach mbaintear úsáid as an maolú sin ach amháin i gcás ina gcomhlíontar na coinníollacha lena aghaidh go hiomlán agus go gcoinnítear tréimhse agus minicíocht chur i bhfeidhm an mhaolaithe sin chomh gearr agus chomh híseal agus is féidir ag na láithreacha éagsúla trasnaithe teorann.

(9)

Ba cheart, dá bhrí sin, sin Rialachán (CE) Uimh. 562/2006 a leasú dá réir sin.

(10)

Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóirí an Rialacháin seo, eadhon na rialacha is infheidhme a bhunú maidir le húsáid an VIS ag na teorainneacha seachtracha, a bhaint amach go leordhóthanach agus gur fearr, dá bhrí sin, is féidir é a bhaint amach ar leibhéal an Chomhphobail, féadfaidh an Comhphobal bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta, a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a bhaint amach.

(11)

Leis an Rialachán seo, urramaítear na cearta bunúsacha agus comhlíontar na prionsabail a aithnítear le hAirteagal 6(2) den Chonradh ar an Aontas Eorpach agus a léirítear sa Choinbhinsiún Eorpach chun Cearta an Duine agus Saoirsí Bunúsacha a Chosaint agus sa Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh chomh maith.

(12)

Maidir leis an Íoslainn agus leis an Iorua, is ionann an Rialachán seo agus forbairt ar fhóralacha acquis Schengen de réir bhrí an Chomhaontaithe a tugadh i gcrích idir Comhairle an Aontais Eorpaigh agus Poblacht na hÍoslainne agus Ríocht na hIorua maidir le comhlachas an dá Stát sin i gcur chun feidhme, i gcur i bhfeidhm agus i bhforbairt acquis Schengen (4), a thagann faoin réimse dá dtagraítear in Airteagal 1, pointe A, de Chinneadh 1999/437/CE ón gComhairle an 17 Bealtaine 1999 (5) maidir le socruithe áirithe i dtaca le cur i bhfeidhm an Chomhaontaithe sin.

(13)

Maidir leis an Eilvéis, is ionann an Rialachán seo agus forbairt ar fhorálacha acquis Schengen de réir bhrí an Chomhaontaithe a tugadh i gcrích idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise i gcur chun feidhme, i gcur i bhfeidhm agus i bhforbairt acquis Schengen (6), a thagann faoin réimse dá dtagraítear in Airteagal 1, pointe A, de Chinneadh 1999/437/CE arna léamh i gcomhar le hAirteagal 3 de Chinneadh 2008/146/CE ón gComhairle (7).

(14)

Maidir le Lichtinstéin, is ionann an Rialachán seo agus forbairt ar fhorálacha acquis Schengen de réir bhrí an Phrótacail idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach, Cónaidhm na hEilvéise agus Prionsacht Lichtinstéin i ndáil le haontachas Phrionsacht Lichtinstéin sa Chomhaontú idir an tAontas Eorpach, an Comhphobal Eorpach agus Cónaidhm na hEilvéise maidir le comhlachas Chónaidhm na hEilvéise i gcur chun feidhme, i gcur i bhfeidhm agus i bhforbairt acquis Schengen (8), a thagann faoin réimse dá dtagraítear in Airteagal 1, pointe A, de Chinneadh 1999/437/CE arna léamh i gcomhar le hAirteagal 3 de Chinneadh 2008/261/CE ón gComhairle (9).

(15)

I gcomhréir le hAirteagal 1 agus le hAirteagal 2 den Phrótacal maidir le seasamh na Danmhairge, atá i gceangal leis an gConradh ar an Aontas Eorpach agus leis an gConradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh, níl an Danmhairg rannpháirteach i nglacadh an Rialacháin seo agus dá bhrí sin níl an Rialachán seo ina cheangal ar an Danmhairg ná níl sí faoi réir a chur i bhfeidhm. Ó tharla go gcuireann an Rialachán seo le acquis Schengen faoi fhorálacha Theideal IV de Chuid a Trí den Chonradh ag bunú an Chomhphobail Eorpaigh, ba cheart don Danmhairg, i gcomhréir le hAirteagal 5 den Phrótacal sin, a chinneadh laistigh de thréimhse sé mhí tar éis an Rialachán seo a ghlacadh cibé an gcuirfidh sí chun feidhme é ina dlí náisiúnta nó nach gcuirfidh.

(16)

Is ionann an Rialachán seo agus forbairt ar fhorálacha acquis Schengen nach nglacann an Ríocht Aontaithe páirt iontu, i gcomhréir le Cinneadh 2000/365/CE ón gComhairle an 29 Bealtaine 2000 maidir leis an iarraidh ó Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann páirt a ghlacadh i roinnt forálacha de acquis Schengen (10). Dá bhrí sin, níl an Ríocht Aontaithe rannpháirteach ina ghlacadh agus níl sí faoi cheangal aige ná faoi réir a chur i bhfeidhm.

(17)

Is ionann an Rialachán seo agus forbairt ar fhorálacha acquis Schengen nach nglacann Éire páirt iontu, i gcomhréir le Cinneadh 2002/192/CE ón gComhairle an 28 Feabhra 2002 maidir leis an iarraidh ó Éirinn páirt a ghlacadh i roinnt forálacha de acquis Schengen (11). Dá bhrí sin, níl Éire rannpháirteach ina ghlacadh agus níl sí faoi cheangal aige ná faoi réir a chur i bhfeidhm.

(18)

A mhéid a bhaineann leis an gCipir, gníomh atá sa Rialachán seo a chuireann le acquis Schengen nó a bhfuil baint aige ar shlí eile leis de réir bhrí Airteagal 3(2) d'Ionstraim Aontachais 2003.

(19)

Gníomh atá sa Rialachán seo a chuireann le acquis Schengen nó a bhfuil baint aige ar shlí eile leis de réir bhrí Airteagal 4(2) d'Ionstraim Aontachais 2005.

1)

Cuirtear na pointí seo a leanas isteach tar éis phointe (a):

(*1)   IO L 218, 13.8.2008, lch. 60.”."

2)

Cuirtear an abairt seo a leanas isteach ag deireadh phointe (c)(i):

“féadfaidh sé go gceadófar an VIS san fhíorú sin i gcomhréir le hAirteagal 18 de Rialachán (CE) Uimh. 767/2008;”.

3)

Cuirtear an pointe (d) seo a leanas isteach: