(1)

An 24 Feabhra 2022, chuir an Rúis tús le hionradh iomlán gan chúis gan údar ar an Úcráin. Dá thoradh sin, theith na milliúin daoine as an Úcráin, agus le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (3) bunaíodh gurb ann d’insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin agus tugadh isteach cosaint shealadach. An sruth isteach de dhaoine atá ag teitheadh ó fhogha míleata na Rúise faoin Úcráin, is dúshlán é fós do na Ballstáit lena mbaineann ó thaobh cúnamh daonnúil leordhóthanach a áirithiú agus freastal ar phríomhriachtanais na ndaoine sin.

(2)

An 24 Feabhra 2022, d’iarr an Úcráin cúnamh i gcomhréir le hAirteagal 16(1) de Chinneadh Uimh. 1313/2013/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (4) maidir le soláthairtí cosanta sibhialta. Mar léiriú dlúthpháirtíochta agus tacaíochta, thug na Ballstáit agus an comhphobal idirnáisiúnta freagra trí earraí cabhrach daonnúla a sholáthar lena ndáileadh ar dhaoine atá ag teitheadh ó fhogha míleata na Rúise agus ag teacht isteach san Aontas agus ar dhaoine atá thíos leis an bhfogha míleata faoin Úcráin.

(3)

Le Cinneadh (AE) 2022/1108 ón gCoimisiún (5), deonaíodh, i ndáil le Ballstáit áirithe, faoiseamh ó dhleachtanna allmhairiúcháin agus díolúine ó cháin bhreisluacha (‘CBL’) maidir le hallmhairiú earraí atá le dáileadh nó le cur ar fáil saor in aisce do dhaoine atá ag teitheadh ó fhogha míleata na Rúise faoin Úcráin agus do dhaoine atá i ngátar san Úcráin. Le Cinneadh (AE) 2023/829 ón gCoimisiún (6) cuireadh síneadh leis na bearta sin, i ndáil le Ballstáit áirithe, go dtí an 31 Nollaig 2023. Cuireadh síneadh leis na bearta sin ina dhiaidh sin, i ndáil le Ballstáit áirithe, go dtí an 31 Nollaig 2024 le Cinneadh (AE) 2024/775 ón gCoimisiún (7), agus dá éis sin le Cinneadh (AE) 2025/676 ón gCoimisiún (8) lenar cuireadh síneadh leis na bearta sin go dtí an 31 Nollaig 2025 i ndáil leis an bPolainn agus leis an Liotuáin.

(4)

I mí Mheán Fómhair 2025, na Ballstáit a bhfuil feidhm ag Cinneadh (AE) 2025/676 maidir leo, chuaigh an Coimisiún i gcomhairle leo i dtaca leis an ngá atá le síneadh a chur le bailíocht na mbeart. An 10 Nollaig 2025, d’iarr an Liotuáin go gcuirfí síneadh leis na bearta. Thug an Liotuáin údar lena hiarraidh trína mhíniú go soláthraítear le Cinneadh (AE) 2025/676 bunús dlí chun Airteagal 101a de Threoir 2006/112/CE a chur i bhfeidhm, lena gceadaítear do na Ballstáit soláthairtí (intíre) agus éadálacha earraí laistigh den Chomhphobal a chumhdaítear leis an gCinneadh sin a dhíolmhú agus díolúine CBL á deonú acu ar allmhairiú an chineáil chéanna earraí.

(5)

Tá an ghéarchéim dhaonnúil, a bhfuil ionradh iomlán na Rúise gan chúis gan údar ar an Úcráin ina chúis léi, fós ar siúl agus d’fhéadfadh cúnamh a bheith ag teastáil ó dhaoine atá ag teitheadh ón bhfogha míleata faoin Úcráin agus ó daoine atá fós san Úcráin. Tá iarmhairtí móra ag an staid éagobhsaí sin ní hamháin don Úcráin ach do Bhallstáit áirithe freisin. Dá bhrí sin, tubaiste atá inti a chuireann isteach ar Bhallstát amháin nó níos mó dá dtagraítear in Airteagal 74(1), pointe (a), de Rialachán (CE) Uimh. 1186/2009 agus Airteagal 51, an chéad mhír, pointe (a), de Threoir 2009/132/CE.

(6)

Is iomchuí, dá bhrí sin, a údarú don Liotuáin faoiseamh a dheonú ó dhleachtanna allmhairiúcháin is inmhuirearaithe ar earraí arna n-allmhairiú chun na gcríoch a leagtar amach in Airteagal 74 de Rialachán (CE) Uimh. 1186/2009 agus díolúine a dheonú ó CBL is inmhuirearaithe ar earraí arna n-allmhairiú chun na gcríoch a leagtar amach in Airteagal 51 de Threoir 2009/132/CE ag eagraíochtaí Stáit, agus ag eagraíochtaí carthanachta nó daonchairdiúla atá formheasta ag údaráis inniúla na Liotuáine, nó thar a gceann sin. Chun freagairt don iarraidh ón Liotuáin i leith cúnamh a thabhairt do dhaoine a d’fhan san Úcráin agus a bhfuil tionchar tromchúiseach ag fogha míleata na Rúise faoin Úcráin orthu, is gá freisin údarú a thabhairt na hearraí sin a aistriú a thuilleadh chuig eagraíochtaí de chuid Stát na hÚcráine nó chuig eagraíochtaí carthanachta nó daonchairdiúla atá formheasta ag údaráis inniúla na hÚcráine chun na hearraí sin a dháileadh saor in aisce ar dhaoine atá i ngátar san Úcráin. Is iomchuí, ina theannta sin, a údarú don Liotuáin faoiseamh a dheonú ó dhleachtanna allmhairiúcháin is inmhuirearaithe ar earraí arna n-allmhairiú chun na gcríoch a leagtar amach in Airteagal 74 de Rialachán (CE) Uimh. 1186/2009 agus díolúine a dheonú ó CBL is inmhuirearaithe ar earraí arna n-allmhairiú chun na gcríoch a leagtar amach in Airteagal 51 de Threoir 2009/132/CE, i gcás ina n-allmhairíonn gníomhaireachtaí fóirithinte tubaistí iad, nó ina ndéantar sin thar a gceann, lena scaoileadh i saorchúrsaíocht, chun freastal ar a gcuid riachtanas le linn na tréimhse a mbeidh siad ag soláthar fóirithint tubaistí do dhaoine atá thíos le fogha míleata na Rúise faoin Úcráin. Ó bhí 2024 ann, tá laghdú mór tagtha ar úsáid na mbeart. Measann an Coimisiún, dá bhrí sin, gurb iomchuí síneadh na mbeart sin a theorannú do thréimhse 3 mhí.

(7)

Chun faireachán a dhéanamh ar allmhairithe earraí dá ndeonaítear faoiseamh ó dhleachtanna allmhairiúcháin nó díolúine ó CBL, ba cheart don Liotuáin an Coimisiún a chur ar an eolas faoi chineál, cainníochtaí agus luach na n-earraí éagsúla a ligeadh isteach saor ó dhleachtanna allmhairiúcháin agus ó CBL lena ndáileadh nó lena gcur ar fáil saor in aisce do dhaoine atá ag teitheadh ó fhogha míleata na Rúise faoin Úcráin, faoi na heagraíochtaí a d’fhormheas siad chun na hearraí sin a dháileadh nó a chur ar fáil agus faoi na bearta a rinneadh chun cosc a chur ar úsáid na n-earraí chun críocha seachas aghaidh a thabhairt ar riachtanais na ndaoine atá ag teitheadh ó fhogha míleata na Rúise faoin Úcráin.

(8)

D’fhonn a áirithiú go gcomhlíonfar na coinníollacha a leagtar síos sa Chinneadh seo, go gcoiscfear neamhrialtachtaí agus go ndéanfar leasanna airgeadais an Aontais agus na mBallstát a chosaint, ba cheart don Liotuáin a áirithiú go gcuirfear bainistiú riosca agus bearta rialaithe ábhartha custaim i bhfeidhm maidir le scaoileadh i saorchúrsaíocht agus maidir le húsáid agus aistriú earraí chuig an Úcráin ina dhiaidh sin, ar earraí iad dá ndeonaítear faoiseamh ó dhleachtanna allmhairiúcháin nó díolúine ó CBL. Ba cheart bearta arna nglacadh a thuairisciú don Choimisiún laistigh den sprioc-am a leagtar síos sa Chinneadh seo.

(9)

Agus na mórdhúshláin atá le sárú ag an Liotuáin á gcur san áireamh, ba cheart faoiseamh ó dhleachtanna allmhairiúcháin agus díolúine ó CBL a dheonú i ndáil le hallmhairithe arna ndéanamh ón 1 Eanáir 2026. Ba cheart an faoiseamh agus an díolúine a bheith i bhfeidhm go dtí an 31 Márta 2026.

(10)

An 5 Feabhra 2026, chuathas i gcomhairle leis na Ballstáit i gcomhréir le hAirteagal 76, an chéad mhír, de Rialachán (CE) Uimh. 1186/2009 agus i gcomhréir le hAirteagal 53, an chéad mhír, de Threoir 2009/132/CE,