(1)

Is tír é Cabo Verde a thairbhíonn den socrú speisialta dreasachta um fhorbairt inbhuanaithe agus dea-rialachas a sholáthraítear faoi Airteagal 1(2), pointe (b), de Rialachán (AE) Uimh. 978/2012 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), dá ngairtear an Córas Ginearálaithe um Fhabhair (GSP+). I Rialachán Tarmligthe (AE) 2015/2446 ón gCoimisiún leagtar síos na rialacha maidir le tionscnamh fabhrach chun críocha an Chórais Ghinearálaithe um Fhabhair (GSP), seachas rialacha nós imeachta (3).

(2)

I litir dar dáta an 4 Meitheamh 2025, chuir Cabo Verde iarraidh isteach maidir le síneadh a chur leis na maoluithe sealadacha ar na rialacha maidir le tionscnamh fabhrach a leagtar síos i Rialachán Tarmligthe (AE) 2015/2446, maoluithe a deonaíodh le Rialacháin Cur Chun Feidhme (AE) 2019/561 (4), (AE) 2019/620 (5), (AE) 2021/966 (6) agus (AE) 2024/1288 ón gCoimisiún (7). Baineann an iarraidh le méid bliantúil 5 000 tona d’fhilléid tuinnín ullmhaithe nó leasaithe agus de luanta tuinnín ullmhaithe nó leasaithe (amh, cócaráilte agus reoite), 3 000 tona d’fhilléid ronnach ullmhaithe nó leasaithe agus 1 000 tona d’fhilléid tuinnín frigéid ullmhaithe nó leasaithe nó d’fhilléid ronnach frigéid ullmhaithe nó leasaithe. Faoin maolú a iarradh, mheasfaí gur de thionscnamh Cabo Verde iad na táirgí sin fiú dá mba ó éisc neamhthionscnaimh a táirgeadh iad.

(3)

Maidir lena iarraidh ar shíneadh a chur leis na maoluithe sin, thacaigh Cabo Verde léi trí bheith ag brath ar na hargóintí a rinneadh in iarrataí a cuireadh isteach roimhe seo, ar argóintí ábhartha iad fós, mar atá, méideanna ísle tuinnín agus ronnach arna ngabháil ina uiscí teorann, deiseanna iascaireachta atá gann lasmuigh dá uiscí teorann agus fad teoranta an tséasúir iascaireachta, rud lena laghdaítear na deiseanna chun iasc tionscnaimh a ghabháil. Gné thábhachtach eile is ea an fhorbairt a rinne Cabo Verde ar a bhonneagar calafoirt le déanaí. Mar thoradh air sin, is féidir méideanna níos mó éisc a láimhseáil agus, dá bhrí sin, tá deis ag tionscal na hiascaireachta dul i mbun fáis anois. Ar an drochuair, níl cabhlach tionsclaíoch ag Cabo Verde a bheadh in ann freastal ar a thionscal iascaireachta, ná níl infheistíochtaí leordhóthanacha á ndéanamh aige sa chabhlach. Mar thoradh ar an acmhainn theoranta gabhála éisc tionscnaimh atá ann faoi láthair ní fhéadfadh tionscal na hiascaireachta méid a tháirgeadh suas go dtí a uas-acmhainn. Ar deireadh, leis an iarraidh cuireadh i dtábhacht na deacrachtaí a bhfuil Cabo Verde ag dul i ngleic leo mar thoradh ar na moilleanna maidir le teacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe Comhpháirtíochta Eacnamaíche idir an tAontas Eorpach agus an Afraic Thiar. Cuireann Cabo Verde i dtábhacht an gá atá aige le maolú ar na rialacha maidir le tionscnamh fabhrach is infheidhme faoin gCóras Ginearálaithe um Fhabhair chun cúiteamh a thabhairt dó sa mhéid is nach féidir brath go fóill ar na cuótaí tionscnaimh ná na rialacha maidir le carnadh faoin gComhaontú Comhpháirtíochta Eacnamaíche, ar comhaontú é nach bhfuil feidhm shealadach aige go fóill.

(4)

Na dúshláin a chuirtear i dtábhacht thuas, is dúshláin iad a bhí roimh Cabo Verde agus a chuir isteach ar iarrachtaí na tíre geilleagar iascaireachta a fhorbairt a d’fhéadfadh slándáil eacnamaíoch a sholáthar don daonra a bhíonn ag brath ar an ngníomhaíocht sin. Ba cheart an iarraidh ar mhaolú a thuiscint freisin i gcomhthéacs na ngníomhaíochtaí atá an tAontas a dhéanamh mar thacaíocht do Cabo Verde, agus tá tionscadail nuachóirithe bonneagair calafoirt ar cheann de na príomhréimsí fócais le haghaidh infheistíochtaí Global Gateway in Cabo Verde, ar infheistíochtaí iad a bhfuil ról ríthábhachtach acu i bhforbairt an tslabhra luacha iascaigh.

(5)

Ídíodh go gasta na méideanna bliantúla a leagadh síos sa mhaolú sealadach a deonaíodh le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2024/1288, rud a chuir na gníomhaíochtaí cannadóireachta i mbaol agus a chruthaigh riosca go spreagfaí caillteanais i dtéarmaí fhostaíocht an daonra áitiúil.

(6)

Is maolú de chineál sealadach é an maolú dá bhforáiltear in Airteagal 64(6) de Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 (‘Cód Custaim an Aontais’) agus freagraíonn sé freisin don ghá atá leis an am a bheith ag Cabo Verde é féin a ullmhú chun na rialacha maidir le tionscnamh na dtáirgí ábhartha, agus na ceanglais maidir leis an gcomhar riaracháin a chomhlíonadh. Chun go bhféadfaí maolú den sórt sin a bhainistiú, ba cheart don tír iarrthach na ceanglais a chomhlíonadh maidir leis an bhfaisnéis faoi úsáid an mhaolaithe agus faoi bhainistiú na gcainníochtaí ar ina leith a dheonaítear an maolú agus gach beart a dhéanamh chun bheith ábalta na rialacha a chomhlíonadh go hiomlán go luath amach anseo.

(7)

Cé gurbh ar bhonn neamhrialta é, chomhlíon Cabo Verde na ceanglais a bhaineann leis an bhfaisnéis maidir le húsáid an mhaolaithe agus ar bhainistiú na gcainníochtaí arna soláthar, chomh maith leis na bearta lena n-áirítear comhlíonadh na rialacha tionscnaimh is infheidhme maidir leis an gCóras Ginearálaithe um Fhabhair agus an comhar riaracháin, dá bhforáiltear i Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2024/1288.

(8)

Mar thoradh ar na deacrachtaí eacnamaíocha athfhillteacha a bhíonn aige agus in éagmais réitigh mhalartacha, ach roinnt easnamh ar an gcomhlíontacht sonraí á gcur san áireamh freisin, ba cheart maolú sealadach a dheonú do Cabo Verde, faoi réir coinníollacha diana, ar an gceanglas faoi na rialacha maidir le tionscnamh fabhrach, is é sin an ceanglas go measfaí nach de thionscnamh na tíre is tairbhí iad na táirgí ach amháin i gcás ina bhfuil ábhair a fhaightear go hiomlán sa tír sin le fáil iontu. Go háirithe, mar a shonraítear thuas, rinne Cabo Verde iarrachtaí na rialacha a chomhlíonadh agus fuair sé tacaíocht – agus leanfaidh sé de thacaíocht a fháil – ón Aontas, rud a chuideoidh leis sa phróiseas sin ba cheart a bheith curtha i gcrích faoi 2027-2029. I bhfianaise an mhéid sin, ba cheart níos mó ama a thabhairt do Cabo Verde chun na rialacha de bhun Airteagal 64(6) de Rialachán (AE) Uimh. 952/2013 a chomhlíonadh. Ba cheart an maolú a dheonú i leith méid bliantúil 5 000 tona d’fhilléid tuinnín ullmhaithe nó leasaithe agus de luanta tuinnín ullmhaithe nó leasaithe (amh, cócaráilte agus reoite), 3 000 tona d’fhilléid ronnach ullmhaithe nó leasaithe agus 1 000 tona d’fhilléid tuinnín frigéid ullmhaithe nó leasaithe nó d’fhilléid ronnach frigéid ullmhaithe nó leasaithe. Ba cheart teorainn 2 bhliain a chur le fad an mhaolaithe, rud a thabharfadh deis do Cabo Verde iarracht a dhéanamh na coigeartuithe struchtúracha is gá a dhéanamh in earnáil an iascaigh chun na rialacha tionscnaimh maidir leis na táirgí lena mbaineann a chomhlíonadh. Mar sin féin, féadfar deireadh a chur le fad an mhaolaithe sin níos luaithe má théann Rialachán (AE) Uimh. 978/2012 in éag roimh an 31 Nollaig 2027. Is amhlaidh atá toisc go bhféadfaí Rialachán Uimh. 978/2012, lena soláthraítear an bunús dlí don mhaolú atá ann faoi láthair, a aisghairm roimh dheireadh 2027 i gcomhthéacs an athbhreithnithe ar an gCóras Ginearálaithe um Fhabhair. Ba cheart an maolú a dheonú, áfach, ar choinníoll go ndéanfaidh údaráis chustaim Cabo Verde na bearta is gá chun seiceálacha cainníochtúla a dhéanamh ar onnmhairí na dtáirgí atá faoi réir an mhaolaithe agus go ndéanfaidh siad tuarascáil maidir leis na méideanna ar ina leith a eisíodh ráitis maidir le tionscnamh de bhun an Rialacháin seo, agus sraithuimhreacha na ráiteas sin, a chur faoi bhráid an Choimisiúin.

(9)

Ba cheart an maolú ar na rialacha tionscnaimh maidir le tuinnín agus ronnach a bheith coinníollach ar Cabo Verde a bheith ag tuairisciú go tráthrialta do sheirbhísí inniúla an Choimisiúin maidir leis na bearta atá glactha aige chun a áirithiú go gcomhlíontar na rialacha tionscnaimh le haghaidh na dtáirgí lena mbaineann agus go gcomhlíontar na nósanna imeachta a bhaineann leo agus go soláthróidh sé comhar riaracháin de réir mar a cheanglaítear chun na socruithe fabhracha faoin gCóras Ginearálaithe um Fhabhair dá dtagraítear in Airteagal 1(2) de Rialachán (AE) Uimh. 978/2012 (Rialachán GSP) a chur chun feidhme. Ba cheart na tuarascálacha sin a chur isteach de réir sceideal ama beacht. Mar thoradh ar aon mhoill maidir leis an sprioc-am a socraíodh a bhaint amach, ba cheart fionraí an mhaolaithe a chur in iúl d’údaráis inniúla Cabo Verde tar éis meabhrúcháin agus ba cheart cuireadh a thabhairt na tuarascálacha a chur isteach laistigh de 10 lá oibre. Na heilimintí atá le háireamh sna tuarascálacha sin, ba cheart iad a liostú in Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán seo. Tá cur chun feidhme an mhaolaithe faoi réir chomhlíonadh na gcoinníollacha a leagtar síos in Airteagal 43 de Rialachán Tarmligthe (AE) 2015/2446.

(10)

Na méideanna a leagtar amach sna hIarscríbhinní a ghabhann leis an Rialachán seo, ba cheart iad a bhainistiú i gcomhréir le hAirteagail 49 go 54 de Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2015/2447 (8) ón gCoimisiún lena rialaítear bainistiú cuótaí taraife.

(11)

Ba cheart na bearta dá bhforáiltear sa Rialachán seo a theacht i bhfeidhm an lá tar éis lá a fhoilsithe agus ba cheart feidhm chúlghabhálach a bheith acu ón 1 Eanáir 2026 ar aghaidh, chun staid dhúshlánach Cabo Verde a chur san áireamh.

(12)

Tá na bearta dá bhforáiltear sa Rialachán seo i gcomhréir leis an tuairim ón gCoiste um an gCód Custaim,

(1)

Déanfaidh údaráis chustaim Cabo Verde na bearta is gá chun seiceálacha cainníochtúla a dhéanamh ar onnmhairí na dtáirgí dá dtagraítear in Airteagal 1.

(2)

Cuirfear an lua seo a leanas isteach sna ráitis maidir le tionscnamh a dhéanfaidh na honnmhaireoirí cláraithe: ‘Maolú – Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2026/507 ón gCoimisiún’.

(3)

Cuirfidh údaráis inniúla Cabo Verde ar aghaidh chuig an gCoimisiún tuarascálacha maidir leis na méideanna ar eisíodh ráiteas maidir le tionscnamh ina leith de bhun an Rialacháin seo agus na cóipeanna de na cruthúnais sin. Is i ndáil le trí thréimhse a bheidh na tuarascálacha a chuirfear in iúl, mar atá, 6 mhí, 12 mhí agus 20 mí tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo agus beidh tréimhse 2 mhí ann chun na tuarascálacha sin a sheoladh, tar éis an dáta a chinnfear sa mhír seo a leanas.

Dá bhrí sin, soláthrófar an chéad tuarascáil idir an 1 Iúil agus an 1 Meán Fómhair 2026. Soláthrófar an dara tuarascáil idir an 1 Eanáir agus an 1 Márta 2027. Soláthrófar an tríú tuarascáil idir an 1 Lúnasa agus an 1 Deireadh Fómhair 2027. Maidir leis an tréimhse eile ón 1 Lúnasa go dtí an 31 Nollaig 2027, beidh sí faoi réir tuarascáil bhreise a bheidh le seoladh laistigh de 2 mhí tar éis dheireadh na tréimhse dá bhforáiltear in Airteagal 2(1) den Rialachán sin.

(4)

Déanfaidh údaráis inniúla Cabo Verde, an tráth céanna leis na tuarascálacha dá dtagraítear i mír 3, tuarascáil a chur faoi bhráid an Choimisiúin ina bhfuil faisnéis mhionsonraithe maidir leis na bearta a ghlac siad chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

In Iarscríbhinn III liostaítear an fhaisnéis is gá d’údaráis inniúla Cabo Verde a thuairisciú.