(1)

Le Moladh (AE) 2022/2337 ón gCoimisiún (1), mhol an Coimisiún do na Ballstáit sraith beart a chur chun feidhme, arb é is cuspóir dóibh gnéithe éagsúla dá mbeartais a bhaineann le galair cheirde a nuashonrú agus a fheabhsú. Baineann na bearta sin le haithint, cúiteamh agus cosc na ngalar ceirde, socrú na gcuspóirí náisiúnta chun breoiteachtaí ceirde a laghdú, tuairisciú agus taifeadadh na ngalar ceirde, bailiú sonraí maidir le heipidéimeolaíocht galar, cur chun cinn an taighde i réimse na dtinneas a bhaineann le gníomhaíocht cheirde, feabhas a chur ar dhiagnóisiú na ngalar ceirde, scaipeadh na sonraí staidrimh agus eipidéimeolaíochta maidir le galair cheirde, agus ról gníomhach a chur chun cinn le haghaidh córais náisiúnta sláinte poiblí agus cúraim sláinte i dtaca le galair cheirde a chosc.

(2)

Is oibreán carcanaigineach contúirteach í an aispeist, rud a bhfuil tionchar aici fós ar earnálacha eacnamaíocha éagsúla, amhail athchóiriú foirgneamh, mianadóireacht agus cairéalú, bainistiú dramhaíola agus comhrac dóiteáin, earnálacha ina bhféadfadh riosca mór nochta a bheith ann d’oibrithe. Meastar go nochtar idir 4.1 agus 7.3 milliún oibrí d’aispeist san am i láthair (2). Aicmítear aispeist mar charcanaigin de chatagóir 1A de bhun Chuid 3 d’Iarscríbhinn VI a gabhann le Rialachán (CE) Uimh. 1272/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3). Is í an ailse cheirde an phríomhchúis le básanna a bhaineann leis an obair san Aontas (4), arb í nochtadh do shubstaintí carcanaigineacha, amhail aispeist, is cúis léi go príomha. Meastar gur leis an aispeist a bhaineann 75 % de chásanna ailse a aithnítear mar chásanna ceirde sna Ballstáit (5). Cuireadh tús leis an srian forchéimnitheach ar úsáid aispeiste san Aontas in 1988, agus ó bhí 2005 ann tá toirmeasc ar aispeist a mhonarú, a chur ar an margadh agus a úsáid i gcomhréir le Rialachán (CE) Uimh. 1907/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (REACH) (6). Ina ainneoin sin, tá fadhb shuntasach neamhréitithe ann, ós rud é go bhfuil aispeist fós ann in go leor seanfhoirgnimh. Is dócha go ndéanfar na foirgnimh sin a athchóiriú, a oiriúnú nó a scartáil sna blianta amach romhainn. Meastar go dtiocfaidh méadú ar nochtadh oibrithe d’aispeist i ngach Ballstát de réir mar a théann Straitéis an Rabharta Athchóiriúcháin (7) chun cinn. Thairis sin, tá tréimhse folaigh fhada ag galair a bhaineann le haispeist. Ós rud é go bhféadfadh suas le 30 bliain nó níos mó a bheith i gceist sula léirítear na chéad chomharthaí breoiteachta ó thráth an nochta, meastar go bhfeicfear básanna agus tinnis a bhaineann le haispeist de dheasca nochtadh a tharla roimh an toirmeasc in 2005 go dtí deireadh na 2020idí agus na 2030idí.

(3)

Sa chomhthéacs sin, bhí laghdú éifeachtach a dhéanamh ar nochtadh do shubstaintí carcanaigineacha amhail aispeist ar cheann de chuspóirí Phlean Sáraithe Ailse na hEorpa (8) agus an Phlean Gníomhaíochta um Uisce, Aer agus Ithir saor ó Thruailliú (9) ón gCoimisiún. Ina theannta sin, leasaíodh Treoir 2009/148/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (10) maidir le hoibrithe a chosaint ar na rioscaí a bhaineann le nochtadh d’aispeist ag an obair le Treoir (AE) 2023/2668 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (11), lena ndearnadh, i measc leasuithe eile, an teorainnluach nochta ceirde is infheidhme maidir le haispeist a laghdú go suntasach.

(4)

Áirítear roinnt galar a bhaineann le haispeist i Moladh (AE) 2022/2337. In Iarscríbhinn I a ghabhann leis an Moladh, ina bhfuil sceideal Eorpach na ngalar ceirde: aispeastóis, méisitéilióma tar éis deannach aispeiste a ionanálú, aimhréidh aispeiste i bhfoirm ailse broincigh, galair fiobróise an phleora, lena ngabhann srianadh riospráide, arb í aispeist is cúis leo agus ailse scamhóg tar éis deannach aispeiste a ionanálú. In Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Moladh, ina bhfuil liosta breise de ghalair a mheastar gur de thionscnamh ceirde iad agus ar féidir iad a mheas ag céim níos déanaí lena gcuimsiú i sceideal Eorpach na ngalar ceirde: ailse na larainge tar éis deannach aispeiste a ionanálú.

(5)

Tar éis ghlacadh na Teachtaireachta ón gCoimisiún maidir le hoibriú i dtreo todhchaí atá saor ó aispeist (12), an 29 Bealtaine 2024 rinne an Coiste Comhairleach trípháirteach um Shábháilteacht agus Sláinte ag an Obair, agus an dréacht-tuairim ón Meitheal thiomnaithe á chur san áireamh chomh maith leis an tuairim ón nGrúpa Saineolaithe Teicniúla a cuireadh ar bun chun tacú leis an obair ar an ngá a d’fhéadfadh a bheith ann galair bhreise a bhaineann le haispeist a chuimsiú sa Mholadh ón gCoimisiún maidir le sceideal Eorpach na ngalar ceirde, tuairim (13) a ghlacadh maidir leis an ngá atá leis an Moladh ón gCoimisiún maidir le sceideal Eorpach na ngalar ceirde a thabhairt cothrom le dáta trí ghalair bhreise a bhaineann le haispeist a chuimsiú.

(6)

Agus an tuairim ón gCoiste Comhairleach um Shábháilteacht agus Sláinte ag an Obair á cur san áireamh, ba cheart na galair seo a leanas a bhaineann le haispeist a chur le hIarscríbhinn I: ailse larainge arb í aispeist is cúis léi (in ionad na hiontrála atá ann faoi láthair ‘ailse na larainge tar éis deannach aispeiste a ionanálú’ in Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Moladh), ailse ubhagáin arb í aispeist is cúis léi, plaiceanna pleoracha lena ngabhann lagú feidhmiúil na scamhóg arb í aispeist is cúis leo, agus brúchtadh pleorach neamhurchóideach arb í aispeist is cúis leis. Ina theannta sin, ba cheart na galair seo a leanas a chur le hIarscríbhinn II: ailse drólainne arb í aispeist is cúis léi, ailse reictim arb í aispeist is cúis léi, agus ailse boilg arb í aispeist is cúis léi.

(7)

Thairis sin, ba cheart earráidí cló áirithe sna hIarscríbhinní a ghabhann le Moladh (AE) 2022/2337 a cheartú. Baineann sé sin leis na hiontrálacha ‘302 Aimhréidh aispeiste i bhfoirm ailse broincigh’, ar cheart í a léamh mar ‘302 Aimhréidh aispeastóise i bhfoirm ailse bhroinceach’ agus ‘2.108 Tiaipéin’, ar cheart í a léamh mar ‘2.108 Tiaiféin’.

(8)

Cé gur ábhar é aitheantas na ngalar ceirde a bhfuil dlúthbhaint aige le dearadh córas slándála sóisialta, ar inniúlacht de chuid na mBallstát é, cuireann an Coimisiún chun cinn aithint na ngalar ceirde ag na Ballstáit, is é sin na galair cheirde atá liostaithe i sceideal Eorpach na ngalar ceirde. Mar a luaitear sa Teachtaireacht ón gCoimisiún ‘Creat straitéiseach an Aontais Eorpaigh maidir le sláinte agus sábháilteacht ag an obair 2021-2027 - Sábháilteacht agus sláinte cheirde i saol oibre atá ag athrú’ (14) (‘Creat Straitéiseach an Aontais Eorpaigh’), tá gá fós le méadú a dhéanamh ar an mbéim atá ar ghalair cheirde. I gcomhréir leis na prionsabail ghinearálta atá ann maidir le cosc, prionsabail atá ina gcuid lárnach de Threoir 89/391/CEE ón gComhairle (15) maidir le sábháilteacht agus sláinte ag an obair agus de na treoracha gaolmhara maidir le sláinte agus sábháilteacht ag an obair (16), ba cheart an Moladh seo a bheith ina ionstraim chomhlántach fíor-riachtanach chun galair cheirde a chosc ar leibhéal an Aontais. Thairis sin, tá sé tábhachtach tacaíocht a thabhairt d’oibrithe atá breoite agus do theaghlaigh a chaill baill teaghlaigh mar gheall ar nochtadh ag an obair.

(9)

I gcomhréir le Creat Straitéiseach an Aontais Eorpaigh, ba cheart iarraidh ar na Ballstáit páirt ghníomhach a thabhairt do na gníomhaithe uile, go háirithe do na comhpháirtithe sóisialta, i dtaca le bearta a fhorbairt chun galair cheirde a chosc go héifeachtach.

(10)

I gCreat Straitéiseach an Aontais Eorpaigh, tagraítear don ghá atá le bonn fianaise neartaithe chun bonn taca a chur faoin reachtaíocht agus faoin mbeartas, agus le taighde agus le bailiú sonraí, ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta araon, mar réamhchoinníoll chun galair agus tionóiscí a bhaineann leis an obair a chosc. Tá comhar agus malartú faisnéise, taithí agus dea-chleachtais ríthábhachtach le haghaidh anailís fheabhsaithe agus cosc feabhsaithe ar fud an Aontais.

(11)

Is ábhartha fós an moladh do na Ballstáit sonraí staidrimh agus eipidéimeolaíocha maidir le galair cheirde a aithnítear ar an leibhéal náisiúnta a chur ar aghaidh chuig an gCoimisiún agus a chur ar fáil do pháirtithe leasmhara, agus Rialachán (CE) Uimh. 1338/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le staidreamh Comhphobail i dtaca leis an tsláinte phoiblí agus i dtaca leis an tsláinte agus leis an tsábháilteacht ag an obair (17) á chur san áireamh, agus i bhfianaise forbairtí a bhaineann leis an Staidreamh Eorpach um Ghalair Cheirde.

(12)

Is é an ról atá ag an nGníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht agus Sláinte ag an Obair, arna bunú le Rialachán (AE) 2019/126 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18), inter alia, an fhaisnéis oibiachtúil theicniúil, eolaíoch agus eacnamaíoch atá ar fáil a sholáthar d’institiúidí agus do chomhlachtaí an Aontais agus do na Ballstáit agus an saineolas cáilithe a theastaíonn uathu a sholáthar dóibh chun beartais bhreithiúnacha éifeachtacha a leagan amach agus a chur chun feidhme, ar beartais iad arna gceapadh chun sábháilteacht agus sláinte oibrithe a chosaint, agus chun faisnéis theicniúil, eolaíoch agus eacnamaíoch a bhailiú, a anailísiú agus a scaipeadh sna Ballstáit. Dá réir sin, ba cheart don Ghníomhaireacht ról tábhachtach a bheith aici freisin i malartú faisnéise, taithí agus dea-chleachtais maidir le galair cheirde a chosc.

(13)

Is féidir le córais náisiúnta sláinte poiblí agus cúraim sláinte ról tábhachtach a bheith acu i dtaca le feabhas a chur ar chosc na mbreoiteachtaí ceirde, mar shampla trí fheasacht a mhúscailt i measc foirne leighis d’fhonn feabhas a chur ar an eolas faoi na breoiteachtaí sin agus ar dhiagnóisiú na mbreoiteachtaí sin.

(14)

Ós rud é gur gá na galair dá dtagraítear in aithris (6) a chur leis an Moladh maidir le sceideal Eorpach na ngalar ceirde agus roinnt earráidí cló a cheartú ina théacs, cuirtear an Moladh seo in ionad Mholadh (AE) 2022/2337.