(1)

Chun na cuspóirí dá dtagraítear in Airteagal 174 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) a bhaint amach, déantar foráil in Airteagal 175, an tríú mír, CFAE maidir leis an bhféidearthacht gníomhaíochtaí sonracha a ghlacadh lasmuigh de na Cistí dá dtagraítear in Airteagal 175, an chéad mhír, CFAE. Thairis sin, leis an gcomhar críochach, cuirtear leis na cuspóirí dá dtagraítear in Airteagal 174 CFAE. Is iomchuí, dá bhrí sin, na bearta is gá a ghlacadh chun feabhas a chur ar na dálaí chun gníomhaíochtaí comhair chríochaigh a chur chun feidhme.

(2)

In Airteagal 174, an tríú mír, CFAE, aithnítear go bhfuil dúshláin áirithe roimh réigiúin trasteorann agus déantar foráil ann go bhfuil an tAontas le haird faoi leith a thabhairt ar na réigiúin sin, agus gníomhaíochtaí á bhforbairt agus á saothrú aige a mbeidh neartú ar chomhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach an Aontais mar thoradh orthu.

(3)

I dteachtaireacht ón gCoimisiún an 20 Meán Fómhair 2017 dar teideal Boosting growth and cohesion in EU border regions [Borradh a chur faoin bhfás agus faoin gcomhtháthú i réigiúin teorann an Aontais Eorpaigh], aithníodh an dul chun cinn atá déanta go dtí seo maidir le réigiúin den sórt sin a athrú ó limistéir imeallacha den chuid is mó go limistéir fáis ina bhfuil deiseanna ar fáil, ach cuireadh i dtábhacht freisin na constaicí dlíthiúla agus eile atá fós ann sna réigiúin sin, go háirithe constaicí a bhaineann le seirbhísí sláinte, rialáil saothair, cánacha agus forbairt gnó, agus constaicí atá nasctha le héagsúlachtaí i gcreataí náisiúnta dlíthiúla agus i gcultúir riaracháin. Cistiú an chomhair chríochaigh Eorpaigh, a sholáthraítear go háirithe i gcomhthéacs na gclár ‘Interreg’ a bunaíodh faoi Rialachán (AE) 2021/1059 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (4), agus an tacaíocht institiúideach don chomhar a sholáthraíonn grúpálacha Eorpacha um chomhar críochach (‘EGTCanna’) a bunaíodh le Rialachán (CE) Uimh. 1082/2006 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (5) nó a sholáthraítear leis an tionscnamh ‘b-solutions’ a sheol an Coimisiún in 2018, ní leor iad chun aghaidh a thabhairt ar réiteach a fháil ar roinnt de na constaicí riaracháin agus dlíthiúla a chuireann bac ar chomhar éifeachtach.

(4)

Tá baol ann go ndéanfar difear díréireach do réigiúin trasteorann tráth géarchéime. Le linn phaindéim COVID-19, bhí an tionchar diúltach eacnamaíoch ar réigiúin trasteorann mar gheall ar bhearta a bhaineann le teorainneacha a ghlac na Ballstáit níos mó ná dhá oiread an mheántionchair ar réigiúin uile an Aontais i dtéarmaí caillteanas ó thaobh OTI de. Leis an taithí sin, treisítear an gá atá le bealach a sholáthar chun aghaidh a thabhairt ar chonstaicí trasteorann.

(5)

Is deacair do na Ballstáit aghaidh a thabhairt ar bhacainní agus neamhréireachtaí de chineál dlíthiúil nó riaracháin ina n-aonar, bacainní agus neamhréireachtaí a thagann chun cinn ag teorainneacha inmheánacha an Aontais agus a d’fhéadfadh an bonn a bhaint d’idirghníomhaíocht trasteorann agus d’fhorbairt réigiún trasteorann. Dá bharr sin, ba cheart teacht ar bhealach chun na constaicí sin a réiteach agus ba cheart é sin a éascú trí chreat soiléir cuimsitheach a phíolótú ar leibhéal an Aontais a chuirfeadh ar chumas na mBallstát comhoibriú agus a gcuid iarrachtaí a chomhordú. Ba cheart rogha a bheith ag na Ballstáit dul i muinín an chreata a bhunaítear faoin Rialachán seo.

(6)

I gcás ina gcinneann na Ballstáit dul i muinín an chreata sin, ba cheart dóibh a bheith faoi cheangal caighdeán coiteann.

(7)

Ina mheasúnú ar shonraí ón tréimhse 2014-2019, fuarthas amach sa staidéar ábhartha ar Mheasúnú Breisluacha Eorpaigh a rinne Seirbhís Taighde Pharlaimint na hEorpa go mbeadh tairbhí suntasacha ann do réigiúin teorann NUTS 3 agus do gheilleagar iomlán an Aontais dá réiteofaí constaicí trasteorann. Níos cruinne fós, bheadh an sochar oll-bhreisluacha (OBL) iomlán thart ar EUR 457 mbilliún in aghaidh na bliana mar thoradh ar na bacainní dlíthiúla agus riaracháin uile a réiteach, arb ionann é agus 3,8 % d’oll-bhreisluach iomlán an Aontais le haghaidh 2019. Is é an toradh a bheadh ann dá ndéanfaí 20 % de na constaicí trasteorann a réiteach do na réigiúin teorann uile sochar iomlán de EUR 123 bhilliún d’oll-bhreisluach in aghaidh na bliana, arb ionann é agus thart ar 1 % d’oll-bhreisluach iomlán an Aontais le haghaidh 2019, chomh maith le sochar fostaíochta de 1 mhilliún post arb ionann é agus thart ar 0,5 % den fhostaíocht iomlán ar leibhéal an Aontais.

(8)

Cé go bhfuil roinnt uirlisí dlí ann cheana chun constaicí trasteorann a réiteach ar an leibhéal idir-rialtasach, náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil i réigiúin áirithe de chuid an Aontais, ní chumhdaítear leo gach réigiún teorann san Aontas ná ní gá i gcónaí go dtugtar aghaidh leo ar shaincheisteanna a bhaineann le comhtháthú críochach a fhorbairt agus a neartú ar bhealach comhsheasmhach. Leis an Rialachán seo, comhlánaítear na huirlisí atá ann cheana trí bhíthin creat breise arna bhunú le dlí an Aontais lena n-áirítear an Uirlis um Éascú Trasteorann.

(9)

Chun go mbeidh sé níos éasca comhaid a bhaineann le constaicí trasteorann a láimhseáil, ba cheart do na Ballstáit a chinn an creat a chur i bhfeidhm pointe comhordúcháin trasteorann amháin nó níos mó a bhunú, lena gcumhdaítear réigiún teorann amháin nó níos mó de chuid na mBallstát sin. Ba cheart na pointí comhordúcháin trasteorann sin a bheith freagrach as comhaid trasteorann a fháil agus tionscnóirí a chur ar an eolas. Ba cheart do na pointí comhordúcháin trasteorann idirchaidreamh a dhéanamh leis an gCoimisiún agus tacú lena ról comhordúcháin. Ba cheart do na Ballstáit a chinneadh, i gcomhréir lena gcreat dlíthiúil, riaracháin agus institiúideach féin, ar cheart cúraimí breise a chur de chúram ar an bpointe comhordúcháin trasteorann, amhail measúnú ar chomhaid trasteorann, nó ar cheart gurb é údarás inniúil a dhéileálfadh leis na cúraimí sin.

(10)

I gcás nach mbunaíonn Ballstát pointe comhordúcháin trasteorann, ba cheart dó faisnéis faoin údarás ábhartha a chur faoi bhráid an Choimisiúin. Ba cheart é a bheith indéanta dul i dteagmháil leis an údarás ábhartha sin agus faisnéis a fháil ó phointe comhordúcháin trasteorann de chuid Ballstáit chomharsanaigh a bhfuil comhad trasteorann á láimhseáil aige. I gcás ina dtéann pointe comhordúcháin trasteorann de chuid Ballstáit chomharsanaigh a bhfuil comhad trasteorann á láimhseáil aige i dteagmháil le húdarás ábhartha nó i gcás ina bhfaigheann an t-údarás ábhartha faisnéis ó phointe comhordúcháin trasteorann den sórt sin, níor cheart é a bheith ina chúis leis an údarás ábhartha a bheith faoi oibleagáid faoin Rialachán seo constaic thrasteorann a réiteach. Go háirithe, níor cheart a cheangal ar an údarás sin scrúdú a dhéanamh ar an gcomhad ná freagra a thabhairt don tionscnóir.

(11)

Chun tacú le pointí comhordúcháin trasteorann a bhunú, d’fhéadfadh na Ballstáit cinneadh a dhéanamh acmhainní ó Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa a leithdháileadh faoi chláir Interreg de bhun Airteagal 14(4), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/1059 agus acmhainní ó Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa nó ón gCiste Comhtháthaithe a leithdháileadh, de réir mar is iomchuí, faoi sprioc na hInfheistíochta le haghaidh post agus fáis de bhun Airteagal 3, mír 4, pointe (c), de Rialachán (AE) 2021/1058 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (6).

(12)

Ba cheart nár dhochar cur i bhfeidhm an Rialacháin seo do chur i bhfeidhm an dlí náisiúnta nó comhaontuithe idirnáisiúnta idir na Ballstáit lena bhforáiltear do nósanna imeachta coibhéiseacha.

(13)

D’ainneoin gur de chineál éagsúil iad réigiúin teorann muirí agus réigiúin teorann talún, ós rud é go bhfuil na féidearthachtaí le haghaidh idirghníomhaíochtaí trasteorann níos teoranta, ba cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo freisin maidir le réigiúin teorann muirí. I gcás ina bhfuil teorainneacha talún agus muirí araon ag Ballstát le Ballstáit eile agus ina gcinneann sé pointe comhordúcháin trasteorann amháin nó níos mó a bhunú, níor cheart a cheangal ar an mBallstát sin pointe comhordúcháin trasteorann a bhunú le haghaidh teorainn mhuirí a roinntear le Ballstát eile. Níor cheart a cheangal ar na Ballstáit nach bhfuil acu ach teorainneacha muirí le Ballstáit eile pointe comhordúcháin trasteorann a bhunú ná faisnéis faoin údarás ábhartha nó aon fhaisnéis a cheanglaítear leis an Iarscríbhinn a chur faoi bhráid an Choimisiúin.

(14)

Cé nach bhfuil feidhm ag an Rialachán seo maidir le constaicí trasteorann i réigiúin teorann idir na Ballstáit agus tríú tíortha, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann creataí nós imeachta coibhéiseacha a chur ar bun faoin dlí náisiúnta chun constaicí trasteorann dlíthiúla agus riaracháin a shainaithint agus a réiteach ina gcomhar le tríú tíortha.

(15)

Tá roinnt uirlisí neamhbhreithiúnacha ar fáil ar leibhéal an Aontais chun faireachán a dhéanamh ar dhlí an Aontais agus chun é a fhorfheidhmiú, lena n-áirítear go háirithe na huirlisí sin atá nasctha leis an margadh aonair, amhail SOLVIT (7). Ba cheart nár dhochar an Rialachán seo d’uirlisí den sórt sin. Níor cheart feidhm a bheith ag an gcreat dá bhforáiltear sa Rialachán seo ach maidir le constaicí trasteorann a eascraíonn as forálacha nó cleachtais reachtacha nó riaracháin, lena n-áirítear na forálacha nó na cleachtais sin a chuireann dlí an Aontais i bhfeidhm i gceart ach ar bhealach éagsúil, a d’fhéadfadh bac neamhbheartaithe a chur ar phleanáil nó cur chun feidhme seirbhísí poiblí trasteorann nó bonneagair. Cásanna ina bhféadfadh sé go bhfuil dlí an Aontais á sárú ag údarás poiblí i mBallstát, níor cheart déileáil leo laistigh den chreat dá bhforáiltear sa Rialachán seo. Ní dochar an Rialachán seo ach an oiread do na sásraí comhordúcháin a bhunaítear don tslándáil shóisialta nó don chánachas.

(16)

Chun constaicí trasteorann féideartha a thagann faoi raon feidhme an Rialacháin seo a shainaithint, is gá na cásanna a shainiú a cháilíonn mar idirghníomhaíochtaí trasteorann. Dá bhrí sin, ba cheart feidhm a bheith ag an Rialachán seo maidir le haon bhonneagar le haghaidh gníomhaíochtaí trasteorann nó maidir le seirbhísí poiblí trasteorann. Is féidir le constaicí trasteorann difear a dhéanamh do bhonneagar a theastaíonn le haghaidh gníomhaíochtaí trasteorann, mar shampla i gcás inar ann do chaighdeáin theicniúla éagsúla le haghaidh foirgneamh nó feithiclí, lena n-áirítear le haghaidh trealamh gaolmhar. Soláthraítear seirbhísí poiblí trasteorann ar bhonn fadtéarmach agus ba cheart é a bheith mar aidhm acu sochair a ghiniúint don phobal i gcoitinne nó do spriocghrúpa sonrach sa réigiún teorann ina soláthraítear an tseirbhís, agus ar an gcaoi sin dálaí maireachtála agus comhtháthú críochach a fheabhsú sna réigiúin sin.

(17)

Ba cheart gurb é tionscnóir, arb é atá ann eintiteas ar féidir leis a bheith de chineál príobháideach nó poiblí, a thíolacann comhad trasteorann. Chun láimhseáil comhad trasteorann a éascú agus chun líonra comhlachtaí náisiúnta a bhunú atá in ann idirchaidreamh a dhéanamh le chéile maidir leis an Rialachán seo a chur chun feidhme, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann pointe comhordúcháin trasteorann amháin nó níos mó a bhunú ar an leibhéal náisiúnta nó réigiúnach. Ina theannta sin, ba cheart cead a bheith ag dhá Bhallstát chomharsanacha nó níos mó pointe comhordúcháin trasteorann comhpháirteach atá inniúil ar cheann amháin nó níos mó dá réigiúin trasteorann a bhunú.

(18)

Ba cheart an deis a bheith ag Ballstát pointe comhordúcháin trasteorann a bhunú mar chuid d’údarás, de chomhlacht dlí phoiblí nó d’eintiteas buan atá ann cheana, gan beann ar phearsantacht dhlítheanach a bheith ag an údarás, comhlacht nó eintiteas sin, go háirithe trí chúraimí pointe comhordúcháin trasteorann a chur de chúram air, nó mar údarás, comhlacht dlí phoiblí nó eintiteas buan ar leithligh. Mar shampla, d’fhéadfadh údaráis, comhlachtaí agus eintitis den sórt sin a bheith ina gcoistí um chomhar trasteorann nó ina gcoimisiúin um chomhar trasteorann, arna mbunú faoi chuimsiú conarthaí déthaobhacha comhair nó cairdis; ina gcoimisiúin idir-rialtasacha le haghaidh comhar trasteorann nó a rúnaíochtaí; ina gcomhairlí, rúnaíochtaí nó ardrúnaíochtaí, arna mbunú faoi chuimsiú comhaontuithe ilnáisiúnta maidir leis an gcomhar; ina n-oifigí náisiúnta comhordúcháin, lárionaid náisiúnta nó pointí teagmhála, nó struchtúir chomhchosúla arna mbunú faoi chuimsiú beartais earnálacha Eorpacha eile; agus ina n-údaráis de chuid an chláir Interreg agus EGTCanna.

(19)

Chun creat is coiteann do gach pointe comhordúcháin trasteorann a bhunú chun comhaid trasteorann a láimhseáil, is gá na cúraimí ba cheart do gach pointe comhordúcháin trasteorann a dhéanamh a shainiú. Ba cheart do phointe comhordúcháin trasteorann feidhmiú mar ‘ionad ilfhreastail’ do na tionscnóirí agus ba cheart dó a bheith mar an pointe teagmhála aonair don tionscnóir. Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go mbeidh sonraí teagmhála na bpointí comhordúcháin trasteorann ar fáil go poiblí agus go mbeidh siad infheicthe agus inrochtana. Chun gur féidir obair leantach a dhéanamh ar thoradh na gcomhad trasteorann agus chun trédhearcacht a mhéadú maidir le constaicí trasteorann a réiteach, ba cheart do phointí comhordúcháin trasteorann a bheith freagrach freisin as faisnéis a chur faoi bhráid an Choimisiúin. Thairis sin, ba cheart oibleagáidí a leagan amach sa Rialachán seo maidir le comhordú, comhar agus malartú faisnéise idir na pointí comhordúcháin trasteorann éagsúla i mBallstát amháin agus idir pointí comhordúcháin trasteorann na mBallstát comharsanach.

(20)

Níor cheart do thionscnóir a bheith in ann comhad trasteorann a thíolacadh ach amháin má bhaineann an chonstaic le teorainn ar bunaíodh pointe comhordúcháin trasteorann amháin ar a laghad ina leith. Níor cheart don tionscnóir comhad trasteorann a thíolacadh ach aon uair amháin. I gcás ina dtíolacann tionscnóir eile i mBallstát eile comhad trasteorann a bhaineann leis an gconstaic thrasteorann chéanna, ba cheart do phointí comhordúcháin trasteorann na mBallstát sin idirchaidreamh a dhéanamh le chéile chun nósanna imeachta comhthreomhara a bhaineann leis an gconstaic thrasteorann chéanna a sheachaint.

(21)

D’fhéadfadh sé a bheith deacair, mar gheall ar chastacht an dlí náisiúnta is infheidhme, an fhoráil shonrach arb ionann í agus constaic thrasteorann a shainaithint. Bunaithe ar an taithí le b-solutions, níor cheart don tionscnóir, dá bhrí sin, ach tuairisc a thabhairt ar an staid agus ar an bhfadhb atá le réiteach.

(22)

Chun creat nós imeachta a bhunú lena n-áirithítear deimhneacht dhlíthiúil do thionscnóir comhaid trasteorann, ba cheart don phointe comhordúcháin trasteorann measúnú a dhéanamh ar an gcomhad trasteorann agus freagra a thabhairt don tionscnóir laistigh de theorainn ama réasúnta, ar teorainn ama í ba cheart, mar riail, a bheith bunaithe faoin dlí náisiúnta. I gcás nach ndéantar foráil sa dlí náisiúnta maidir le teorainn ama chaighdeánach chun freagra a thabhairt ar iarraidh choibhéiseach, ba cheart foráil a dhéanamh sa Rialachán seo maidir le teorainneacha ama iomchuí. Ba cheart tús a chur leis na teorainneacha ama sin ón dáta a fhaightear comhad trasteorann nó comhad trasteorann athbhreithnithe, lena n-áirítear i gcásanna ina bhfuarthas comhad tar éis aistriú ó phointe comhordúcháin trasteorann eile nó ó údarás inniúil eile.

(23)

D’fhéadfaí a bhaint de thátal as an anailís ar chomhad trasteorann nach ann d’aon chonstaic thrasteorann. I gcás den sórt sin, ba cheart an comhad trasteorann a dhúnadh.

(24)

A luaithe a dheimhnítear gur ann do chonstaic thrasteorann, ba cheart rogha a bheith ag na Ballstáit an uirlis iomchuí a roghnú chun an chonstaic thrasteorann a réiteach sa réigiún trasteorann lena mbaineann. Chun na críche sin, ba cheart do na Ballstáit a bheith in ann brath ar aon chomhaontuithe idirnáisiúnta atá i bhfeidhm nó ar aon nós imeachta eile atá ann faoi dhlí an Bhallstáit lena mbaineann. I gcás ina measann an Ballstát sin nach gcuireann na hionstraimí atá ar fáil ar a chumas an chonstaic trasteorann a réiteach, ba cheart cead a bheith aige sásraí ad hoc a chruthú chun na críche sin. Ba cheart a bheith in ann é sin a dhéanamh ar bhonn aonair nó, más gá agus má chomhaontaítear é, i gcomhpháirt leis an mBallstát comharsanach. Ba cheart do na Ballstáit na cúiseanna atá leis na céimeanna measúnúcháin a glacadh a thabhairt agus roghanna féideartha maidir le sásamh dlíthiúil a chur in iúl, lena n-áirítear i gcásanna ina dtagann siad ar an tátal nach dtagann an chonstaic líomhnaithe a sainaithníodh sa chomhad trasteorann faoi raon feidhme an Rialacháin seo.

(25)

Ina theannta sin, ba cheart don phointe comhordúcháin trasteorann nó don údarás inniúil a bheith in ann úsáid a bhaint as an Uirlis um Éascú Trasteorann. Ós rud é go bhféadfadh toradh an nós imeachta a bheith beagán difriúil, ag brath ar chineál na constaice trasteorann, bíodh sí de chineál riaracháin nó de chineál reachtach, ba cheart é sin a chur san áireamh leis an Uirlis um Éascú Trasteorann. I gcás ina gcinneann an pointe comhordúcháin trasteorann nó an t-údarás inniúil an chonstaic thrasteorann a sainaithníodh a réiteach tríd an Uirlis um Éascú Trasteorann a chur i bhfeidhm, d’fhéadfadh sé gur gá comhordú a dhéanamh leis an mBallstát comharsanach. I gcás ina bhfuil an Ballstát lena mbaineann agus an Ballstát comharsanach araon toilteanach an nós imeachta reachtach is gá a sheoladh nó a bhforálacha nó cleachtais riaracháin a athrú, is féidir leis an gcomhordú sin a bheith i bhfoirm comhchoiste atá comhdhéanta d’ionadaithe ó na húdaráis inniúla agus ó phointí comhordúcháin trasteorann na mBallstát lena mbaineann.

(26)

Chun creat nós imeachta éifeachtach a sholáthar chun comhaid trasteorann a láimhseáil, ba cheart na céimeanna nós imeachta riachtanacha a leagan amach sa Rialachán seo, gan beann ar chineál na constaice, bíodh sí de chineál riaracháin nó de chineál reachtach. Mar thoradh ar na córais dlí éagsúla i mBallstáit chomharsanacha, is féidir constaic thrasteorann a bheith ann a cháilíonn mar fhoráil nó cleachtas riaracháin i mBallstát amháin ach mar fhoráil reachtach sa Bhallstát eile. Dá bhrí sin, ba cheart do gach Ballstát a roghnú an nós imeachta iomchuí faoina chóras dlí féin a chur i bhfeidhm. Ba cheart do na Ballstáit chomharsanacha a nósanna imeachta faoi seach a chomhordú a mhéid agus is féidir. I gcás ina nglactar seasamh críochnaitheach ar chomhad, ba cheart an seasamh sin a chur in iúl don tionscnóir, in éineacht leis na cúiseanna leis sin.

(27)

Ní thugtar le tuiscint leis an Rialachán seo go bhfuil aon oibleagáid ar na Ballstáit constaic thrasteorann a réiteach.

(28)

Ba cheart cúraimí atá ábhartha maidir le faireachán a dhéanamh ar chur i bhfeidhm an Rialacháin seo ar leibhéal an Aontais agus maidir le tacaíocht a thabhairt do na Ballstáit, lena n-áirítear fothú acmhainneachta, a chur de chúram ar an gCoimisiún. Ba cheart don Choimisiún, go háirithe, tacú leis na pointí comhordúcháin trasteorann trí mhalartú taithí idir na pointí comhordúcháin sin a chur chun cinn. Chomh maith leis sin, ba cheart a bheith in ann uirlisí atá bunaithe ar chúnamh teicniúil amhail b-solutions a bheith san áireamh leis an tacaíocht sin.

(29)

Chun gur féidir beartais fhianaisebhunaithe a cheapadh, ba cheart don Choimisiún athbhreithniú a dhéanamh ar chur chun feidhme an Rialacháin seo agus tuarascáil a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa, na Comhairle, Choiste na Réigiún agus Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa. Chun a áirithiú go mbaileofar fianaise leordhóthanach maidir le cur i bhfeidhm an Rialacháin seo agus na hUirlise um Éascú Trasteorann, ba cheart an tuarascáil sin a thíolacadh 5 bliana tar éis theacht i bhfeidhm an Rialacháin seo.

(30)

Leis an Rialachán seo, urramaítear cearta bunúsacha agus cloítear leis na prionsabail a aithnítear i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’) agus níl aon tionchar diúltach aige ar aon cheann de na cearta bunúsacha sin. Ós rud é go bhfuil sé d’aidhm ag an Rialachán seo constaicí trasteorann a réiteach, is féidir leis an ceart chun rochtain a fháil ar sheirbhísí ar mhaithe le leas eacnamaíoch ginearálta, mar a leagtar síos in Airteagal 36 den Chairt, agus an tsaoirse chun gnó a sheoladh, mar a leagtar síos in Airteagal 16 den Chairt, a chothú. Le raon leathan seirbhísí den sórt sin, is féidir an rochtain ar chúram sláinte a chothú freisin, mar a leagtar síos in Airteagal 35 den Chairt. Ar bhonn níos ginearálta, ós rud é gur rídhócha go mbainfidh seirbhísí iompair phoiblí trasteorann tairbhe as an Uirlis um Éascú Trasteorann, is féidir tionchar dearfach a bheith ag an Rialachán seo ar an tsaoirse gluaiseachta agus an tsaoirse cónaithe, mar a leagtar síos in Airteagal 45 den Chairt.

(31)

Is léir ón taithí a fuarthas go bhfuil na Ballstáit tar éis tabhairt faoi thionscnaimh aonair, dhéthaobhacha agus fiú iltaobhacha chun constaicí trasteorann dlíthiúla a réiteach. Mar sin féin, níl na sásraí sin ann sna Ballstáit go léir nó níl siad ann do gach teorainn i mBallstát faoi leith. Anuas air sin, ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóirí an Rialacháin seo a ghnóthú go leordhóthanach agus, de bharr chineál trasteorann na gconstaicí, gur fearr is féidir iad a ghnóthú ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach.

(32)

I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun na cuspóirí sin a ghnóthú. Tá úsáid na hUirlise um Éascú Trasteorann faoin Rialachán seo roghnach do gach Ballstát. Ba cheart do Bhallstát cinneadh a dhéanamh, maidir le teorainn shonrach le Ballstát comharsanach amháin nó níos mó, constaicí trasteorann a réiteach trí uirlisí atá ann cheana atá curtha ar bun aige ar an leibhéal náisiúnta nó le Ballstát comharsanach amháin nó níos mó. Dá bhrí sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun comhar a éascú i réigiúin trasteorann,