(1)

Le Rialachán (CE) Uimh. 223/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), bunaítear an creat dlíthiúil ar leibhéal an Aontais chun Staidreamh Eorpach a fhorbairt, a tháirgeadh agus a scaipeadh.

(2)

Leasaíodh Rialachán (CE) Uimh. 223/2009 le Rialachán (AE) 2015/759 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (4) chun rialachas an Chórais Staidrimh Eorpaigh (CSE), go háirithe a neamhspleáchas gairmiúil, a neartú tuilleadh. Tá sé léirithe go bhfuil an rialachas neartaithe sin éifeachtach.

(3)

An 6 Márta 2023, d’fhoilsigh an Bord Comhairleach um Rialachas Staidrimh Eorpach (ESGAB) a thuarascáil bhliantúil do 2022. Mar a luaitear inti, tá sé ríthábhachtach neamhspleáchas gairmiúil a áirithiú chun Staidreamh Eorpach atá oibiachtúil agus neamhchlaonta a sholáthar agus chun muinín an phobail i gcinntí agus i mbeartais atá bunaithe air a chothú. Dá bhrí sin, tá na Ballstáit agus an Coimisiún le dea-chleachtais idirnáisiúnta a leanúint maidir le cinn na n-institiúidí náisiúnta staidrimh (ISNanna) agus Ard-Stiúrthóir an Choimisiúin (Eurostat) faoi seach a roghnú, a cheapadh agus a bhriseadh as a bpost, ar bhonn critéir ghairmiúla shoiléire amhail clú staidrimh agus ardleibhéal inniúlachta i réimse an staidrimh. Na cúiseanna le foirceannadh luath an chonartha, níl siad le cur isteach ar an neamhspleáchas gairmiúil; tú údar maith le bheith leo, tá siad le sonrú agus le cur in iúl ar bhealach iomchuí, agus urraim á tabhairt ag an am céanna do chearta an duine lena mbaineann. Ina theannta sin, tá an Coimisiún (Eurostat) le ESGAB a chur ar an eolas faoi aon imní mhór atá air maidir le cur chun feidhme Chód Cleachtais an Staidrimh Eorpaigh, i bhfianaise ról tábhachtach ESGAB mar chomhlacht de chuid an Aontais ar cuireadh de chúram air measúnú neamhspleách a sholáthar ar an dóigh ar chuir CSE Cód Cleachtais an Staidrimh Eorpaigh i bhfeidhm agus comhairle a sholáthar maidir le muinín agus iontaoibh úsáideoirí i Staidreamh Eorpach a neartú.

(4)

Tá réaltachtaí atá thar a bheith difriúil ann mar gheall ar an gclaochlú digiteach agus tá timpeallacht nua cruthaithe aige ina bhfuil riachtanais nua maidir le Staidreamh Eorpach. Thairis sin, mar thoradh ar imeachtaí daonnúla agus polaitiúla le déanaí, amhail paindéim COVID-19, agus ar an ngéarchéim fuinnimh agus costais maireachtála a spreagadh le cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine, méadaíodh na héilimh agus na hionchais maidir le Staidreamh Eorpach níos tráthúla, níos minice agus níos mionsonraithe a theastaíonn chun tacú le cinnteoireacht an Aontais agus chun an fhreagairt is fearr is féidir ón Aontas ar ghéarchéimeanna a áirithiú.

(5)

Is féidir géarchéimeanna a bheith ann ina mbíonn gá le Staidreamh Eorpach tráthúil agus nuálach chun freagairt ar riachtanais bheartais phráinneacha. Mar shampla, cuireann an easpa sonraí tráthúla maidir le brabúis aonaid agus brabúis ghnó bac ar lucht déanta beartas agus iad ag iarraidh measúnú cuimsitheach a dhéanamh ar shaincheist an bhorrtha ar phraghsanna tráth a dhéantar taighde ar thionchar na mbeartas corparáideach mar chúinse a d’fhéadfadh cur leis an mboilsciú. Tá sé ríthábhachtach, dá bhrí sin, nósanna imeachta a bhunú chun freagairt ar riachtanais bheartais phráinneacha maidir le Staidreamh Eorpach.

(6)

Chun aghaidh a thabhairt ar éilimh agus ionchais mhéadaitheacha maidir le Staidreamh Eorpach níos tráthúla, níos minice agus níos mionsonraithe chomh maith le freagairt CSE níos tapúla agus níos comhordaithe ar éilimh staidrimh phráinneacha le linn géarchéime, is gá Rialachán (CE) Uimh. 223/2009 a leasú. Is é cuspóir an Rialacháin leasaithigh seo a áirithiú go leanfaidh Staidreamh Eorpach de bheith ábhartha trí riachtanais úsáideora atá ag athrú agus atá níos déine a chur san áireamh, go háirithe trí leas a bhaint as acmhainneacht iomlán na bhfoinsí sonraí digiteacha agus na dteicneolaíochtaí digiteacha agus trína n-úsáid le haghaidh Staidreamh Eorpach a chumasú, trí CSE a dhéanamh níos aclaí agus níos ábalta freagairt go héifeachtach agus go tapa ar ghéarchéimeanna, trí chomhroinnt sonraí a cheadú agus trí chomhordú i measc comhpháirtithe CSE a neartú.

(7)

Chun léiriú a thabhairt ar na réaltachtaí atá ann faoi láthair agus ar an timpeallacht dhigiteach iarbhír ina n-oibríonn CSE, ba cheart sainmhínithe nua nó nuashonraithe a thabhairt isteach i Rialachán (CE) Uimh. 223/2009 chun soiléiriú a dhéanamh ar na coincheapa arb iad ‘sonraí’, ‘meiteashonraí’, ‘sealbhóir sonraí’, ‘foinse sonraí’, ‘rochtain ar shonraí’ agus ‘úsáid chun críoch staidrimh’.

(8)

Léiríodh le himeachtaí le déanaí amhail paindéim COVID-19 agus an ghéarchéim fuinnimh agus costais maireachtála a spreagadh mar gheall ar chogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine go bhfuil infhaighteacht staidrimh Eorpaigh atá tráthúil, iontaofa agus inchomparáide ríthábhachtach d’éifeachtacht fhreagairt na n-údarás poiblí ar chásanna éigeandála. Dá bhrí sin, ba cheart do CSE a bheith in ann gníomhaíochtaí comhordaithe a thionscnamh go pras má thagann riachtanais phráinneacha sonraí agus staidrimh chun cinn lasmuigh den ghnáthchreat pleanála, go háirithe le linn géarchéimeanna a aithnítear le gníomhartha dlí de chuid an Aontais, amhail Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2018/1993 ón gComhairle (5), Cinneadh Uimh. 1313/2013/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (6), Rialachán (AE) 2016/369 ón gComhairle (7), Rialachán (AE) 2022/2372 ón gComhairle (8) agus Rialachán lena mbunaítear creat beart a bhaineann le héigeandáil sa mhargadh inmheánach agus le hathléimneacht an mhargaidh inmheánaigh (an Gníomh um Éigeandálaí sa Mhargadh Inmheánach agus Athléimneacht an Mhargaidh Inmheánaigh). I gcás den sórt sin, ba cheart do shealbhóir sonraí, arna iarraidh sin, sonraí a chur ar fáil do ISN nó don Choimisiún (Eurostat) i gcás ina léiríonn an ISN sin nó an Coimisiún (Eurostat) go bhfuil riachtanas eisceachtúil leis na sonraí a iarrtar a úsáid, i gcomhréir leis na rialacha a leagtar síos i Rialachán (AE) 2023/2854 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (9). Ba cheart don Choimisiún (Eurostat) a bheith in ann gníomhaíochtaí práinneacha staidrimh a dhéanamh i ndlúthchomhar leis an gCoiste um an gCóras Staidrimh Eorpach (Coiste CSE). ISNanna agus údaráis náisiúnta eile atá freagrach as staidreamh Eorpach a fhorbairt, a tháirgeadh agus a scaipeadh (‘údaráis náisiúnta eile’), ba cheart dóibh a bheith in ann páirt a ghlacadh i ngníomhaíochtaí den sórt sin ar bhonn deonach.

(9)

Tá rochtain agus úsáid foinsí nua sonraí, lena n-áirítear mórshonraí, a thagann chun cinn ó sheirbhísí digiteacha agus ó Idirlíon na nEarraí (IoT) ag éirí ríthábhachtach chun Staidreamh Eorpach atá tráthúil, minic go cuí agus mionsonraithe go leor a tháirgeadh ar bhealach níos éifeachtúla agus níos saoire. Cuireann foinsí nua sonraí den sórt sin go mór freisin le creataí samplála staidrimh a fhorbairt chun críocha CSE. Dá bhrí sin, ba cheart rochtain ar fhoinsí nua sonraí i gcoitinne a áirithiú, agus go háirithe ar shonraí a choinnítear go príobháideach, chun Staidreamh Oifigiúil Eorpach a fhorbairt agus a tháirgeadh ar bhonn inbhuanaithe agus de réir rialacha atá cóir, soiléir, intuartha agus comhréireach, i gcomhréir le creat an Aontais um chearta bunúsacha. Ba cheart rochtain ar shonraí a choinnítear go príobháideach a áirithiú i gcomhréir le prionsabal na héifeachtachta costais agus níl ualaí iomarcacha le bheith ar oibreoirí eacnamaíocha dá bharr mar a leagtar síos in Airteagal 338(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE).

(10)

Tagraíonn sonraí a choinnítear go príobháideach don mhéid ollmhór sonraí atá á gcoinneáil ag eintiteas príobháideach a fuarthas mar thoradh ar a ngníomhaíocht, sonraí a d’fhéadfadh údaráis staidrimh a úsáid chun staidreamh oifigiúil a tháirgeadh. D’fhéadfadh sonraí a choinníonn eagraíochtaí na sochaí sibhialta, i measc nithe eile, a bheith san áireamh ann. Is féidir ról ríthábhachtach a bheith ag sonraí den sórt sin chun staidreamh oifigiúil a chomhlánú agus chun faireachán a dhéanamh ar dhul chun cinn eacnamaíoch, sóisialta agus comhshaoil agus go háirithe ar an dul chun cinn a bhaineann le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe. Ba cheart, dá bhrí sin, úsáid sonraí den sórt sin a mholadh go láidir.

(11)

Is iarraidh sheanbhunaithe ó CSE é rochtain a fháil ar fhoinsí nua sonraí, go háirithe ar shonraí a choinnítear go príobháideach, mar a léiríodh i bpáipéar seasaimh CSE maidir le rochtain ar shonraí a choinnítear go príobháideach agus a bhfuil leas an phobail ag baint leo ó mhí na Samhna 2017, agus i bpáipéar seasaimh CSE maidir leis an togra faoin nGníomh um Shonraí a bheidh ann amach anseo ó mhí an Mheithimh 2021.

(12)

Ba cheart úsáid sonraí a choinnítear go príobháideach agus foinsí nua sonraí eile a bheith faoi réir coimircí agus ráthaíochtaí diana dlíthiúla, teicniúla agus nós imeachta, lena n-áirítear ardleibhéal slándála, rúndachta agus meas ar phríobháideacht a chur i bhfeidhm, mar a chumhdaítear cheana i Rialachán (CE) Uimh. 223/2009. Ba cheart rochtain ar shonraí a choinnítear go príobháideach a bheith teoranta do ISNanna, ag gníomhú dóibh féin nó thar ceann údaráis náisiúnta eile CSE, agus don Choimisiún (Eurostat) amháin. Ba cheart fíorghá a bheith leis na sonraí a iarrtar le haghaidh Staidreamh Eorpach agus staidreamh atá á fhorbairt a fhorbairt, a tháirgeadh agus a scaipeadh. Ba cheart ainm bréige a chur i bhfeidhm ar shonraí den sórt sin a choinnítear go príobháideach i gcomhréir le hAirteagal 89 de Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (10) agus le hAirteagal 13 de Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (11).

(13)

Ba cheart iarrataí ó na ISNanna nó ón gCoimisiún (Eurostat) ar shonraí a choinnítear go príobháideach a bheith trédhearcach agus comhréireach ó thaobh a raon feidhme agus leibhéal an mhionsonraithe de. I ndáil leis sin, is gá iad seo a leanas a shonrú agus a mhíniú: cuspóir na hiarrata, an úsáid atá beartaithe do na sonraí a iarrtar, an mhinicíocht agus na spriocdhátaí faoinar cheart na sonraí a chur ar fáil chomh maith leis na socruithe oibríochtúla chun iad a chur ar fáil. Ba cheart aon phróiseáil sonraí i dtaca le hiarrataí ar shonraí den sórt sin a bheith gan dochar do Threoir 2002/58/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (12), do Rialachán (AE) 2016/679 agus do Rialachán (AE) 2018/1725, de réir mar is iomchuí. Ós rud é gur earra poiblí é staidreamh oifigiúil, ba cheart rochtain ar shonraí a bheith saor in aisce. I gcás ina n-iarrann ISN sonraí, féadfaidh na Ballstáit cúiteamh a sholáthar don sealbhóir sonraí príobháideach atá teoranta don tseirbhís próiseála de réir na sonraíochtaí arna n-iarraidh, ach amháin i gcás nach gceadaítear leis an dlí náisiúnta do ISNanna ná d’údaráis náisiúnta eile sealbhóirí sonraí a chúiteamh. I gcás ina n-iarrann an Coimisiún (Eurostat) sonraí, ba cheart dó cúiteamh réasúnta a mholadh don sealbhóir sonraí príobháideach atá teoranta don tseirbhís phróiseála shonrach sin de réir na sonraíochtaí a iarradh.

(14)

Nuair a eisítear iarrataí ar shonraí a choinnítear go príobháideach, ba cheart don ISN nó don Choimisiún (Eurostat) cuireadh a thabhairt don sealbhóir sonraí príobháideach idirphlé a dhéanamh chun paraiméadair nithiúla na n-iarrataí ar shonraí agus socruithe sonracha eile a shonrú, lena n-áirítear conas sonraí a chur ar fáil chomh maith le haon bhearta eagraíochtúla agus teicniúla chun rúndacht sonraí agus rúin trádála a chosaint, d’fhonn comhaontú maidir leis na gnéithe sin a thabhairt i gcrích. Mura dtugtar aon chomhaontú i gcrích laistigh de 3 mhí, nó mura gcomhlíonann an sealbhóir sonraí príobháideach an comhaontú, ba cheart an deis a bheith ag an ISN an dara hiarraidh a eisiúint don sealbhóir sonraí príobháideach chun sonraí a chur ar fáil. Má mhainníonn an sealbhóir sonraí príobháideach d’aon ghnó nó go faillíoch na sonraí a tharchur laistigh den spriocdháta nó má tharchuireann sé sonraí míchearta, neamhiomlána nó míthreoracha, ba cheart don Bhallstát nó don Choimisiún bearta forfheidhmiúcháin a ghlacadh, lena n-áirítear an fhéidearthacht pionóis a fhorchur, ar cheart dóibh a bheith éifeachtach, comhréireach agus athchomhairleach, agus cineál, tromchúis, atarlú agus fad an tsáraithe á gcur san áireamh, i bhfianaise leas an phobail atá á shaothrú. Ba cheart uasmhéideanna le haghaidh pionóis arna nglacadh ag an gCoimisiún a bhunú. Is féidir leis an gCoimisiún treoirlínte a eisiúint maidir le ríomh na bhfíneálacha. Tá gach cinneadh a dhéanann an Coimisiún faoin Rialachán leasaitheach seo faoi réir athbhreithniú ag Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh i gcomhréir le CFAE. Ba cheart dlínse neamhtheoranta a bheith ag Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh maidir le fíneálacha arna nglacadh ag an gCoimisiún i gcomhréir le hAirteagal 261 CFAE.

(15)

Ba cheart comhtháthú breise staidrimh agus faisnéise geospásúla a mholadh chun úsáid níos éifeachtúla acmhainní agus comhtháthú feabhsaithe sonraí ag eagraíochtaí poiblí éagsúla a chumasú, chun aschuir nua staidrimh a tháirgeadh, amhail anailís spásúil, agus chun léirshamhlú agus scaipeadh sonraí a fheabhsú. Thacódh comhtháthú breise den sórt sin le cinnteoireacht agus le faireachán ar spriocanna beartais ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta araon.

(16)

Ba cheart don Choimisiún (Eurostat), do ISNanna agus d’údaráis náisiúnta eile a ndícheall a dhéanamh rochtain a thabhairt ar a mbunachair sonraí agus ar mheiteashonraí tacaíochta agus ar dhoiciméadacht eile atá ábhartha do mheasúnú cáilíochta trí úsáid a bhaint as teicneolaíochtaí atá cothrom le dáta agus atá éasca le húsáid.

(17)

Déanann an Córas Eorpach Banc Ceannais (CEBC) Staidreamh Eorpach a fhorbairt, a tháirgeadh agus a scaipeadh freisin ach faoi chreat dlíthiúil ar leithligh, rud a léiríonn struchtúr rialachais CEBC. I gcomhréir le hAirteagal 338(1) CFAE agus Airteagal 5 de Phrótacal Uimh. 4 maidir le Reacht an Chórais Eorpaigh Banc Ceannais agus an Bhainc Ceannais Eorpaigh, tá gá le dlúthchomhar agus comhordú iomchuí idir CSE agus CEBC, go háirithe chun malartú sonraí a chothú idir an dá chóras go heisiach chun críoch staidrimh. Thairis sin, ba cheart feidhm a bheith ag Rialachán (CE) Uimh. 223/2009 gan dochar do Rialachán (CE) Uimh. 2533/98 ón gComhairle (13).

(18)

Rannchuidíonn malartú sonraí rúnda le cáilíocht fheabhsaithe an staidrimh Eorpaigh. Tá obair déanta go gníomhach ag CSE ar mhalartú sonraí den sórt sin a fhorbairt tuilleadh, lena n-áirítear trí fhoráil a dhéanamh do tharchur sonraí rúnda i reachtaíocht earnálach éagsúil. Ba cheart na hiarrachtaí sin a shaothrú. Ba cheart malartú frithpháirteach sonraí rúnda a cheadú laistigh de CSE agus idir CSE agus CEBC araon, i gcás inar gá ar mhaithe le Staidreamh Eorpach a fhorbairt, a tháirgeadh agus a scaipeadh go héifeachtúil nó chun cáilíocht Staidrimh Eorpaigh a fheabhsú. I gcás inar tarchuireadh sonraí rúnda chuig an gCoimisiún (Eurostat), ba cheart gá a bheith le formheas ó ISN nó ón údarás náisiúnta eile a sholáthair na sonraí.

(19)

Comhlachtaí náisiúnta poiblí agus leathphoiblí atá i gceannas ar fhoinsí sonraí riaracháin, bunachair sonraí riaracháin, córais idir-inoibritheachta riaracháin nó sonraí is ábhartha chun Staidreamh Eorpach a fhorbairt, a tháirgeadh agus a scaipeadh, is gá a áirithiú go ligfidh siad do ISNanna agus d’údaráis náisiúnta eile na sonraí sin a rochtain, a úsáid agus a chomhtháthú saor in aisce in am agus minic go leor chun Staidreamh Eorpach a fhorbairt, a tháirgeadh agus a scaipeadh. Ba cheart do na Ballstáit a áirithiú go bhfuil sé indéanta creataí samplála staidrimh a thógáil bunaithe ar shonraí riaracháin ábhartha ó ISNanna agus ó údaráis náisiúnta eile.

(20)

Ba cheart úsáid staidrimh ilfhoinsí a spreagadh tuilleadh, agus staidreamh á fhorbairt nó a á tháirgeadh ar bhonn foinsí sonraí éagsúla, lena n-áirítear trí theicnící samhaltaithe agus modhanna staidrimh eile nó cineálacha cur chuige nuálacha.

(21)

I gcás ina bhfuil próiseáil sonraí pearsanta chun críoch oifigiúla staidrimh i gceist leis na gníomhaíochtaí atá le déanamh faoi Rialachán (CE) Uimh. 223/2009 i gcomhréir leis an sainordú a thugtar do na húdaráis staidrimh sonraí pearsanta a iarraidh de bhun na tuairisce modheolaíochta sonraí le haghaidh gach táirge staidrimh, ba cheart don phróiseáil sin dlí ábhartha an Aontais maidir le cosaint sonraí pearsanta a chomhlíonadh, eadhon Rialacháin (AE) 2016/679 agus (AE) 2018/1725. I gcomhréir leis na prionsabail a leagtar amach sna Rialacháin sin, ba cheart próiseáil den sórt sin a bheith faoi réir coimircí iomchuí maidir le cearta agus saoirsí an ábhair sonraí. Leis na coimircí sin, ba cheart a áirithiú go mbeidh bearta teicniúla agus eagraíochtúla i bhfeidhm go háirithe chun a áirithiú go ndéanfar prionsabal an íoslaghdaithe sonraí a urramú. D’fhéadfaí a áireamh ar na bearta sin ainm bréige a chur i bhfeidhm.

(22)

Ba cheart próiseáil sonraí pearsanta chun críoch staidrimh oifigiúil ag ISNanna agus údaráis náisiúnta eile, a mheastar a bheith chun leasa an phobail, a bheith cumhdaithe ag maoluithe agus faoi réir coimircí iomchuí, i gcomhréir le Rialachán (AE) 2016/679. Mar shampla, níor cheart a mheas go bhfuil tuilleadh próiseála ar shonraí pearsanta chun críoch staidrimh ar neamhréir leis na críocha tosaigh ar chucu a bailíodh iad. Is sonraí rúnda iad sonraí pearsanta a phróiseáiltear chun críoch staidrimh ar mhaithe le leas an phobail agus dá bhrí sin tá siad faoi réir phrionsabal na rúndachta staidrimh, rud a chiallaíonn nár cheart iad a úsáid ach amháin chun críoch staidrimh agus nár cheart iad a úsáid riamh chun tacú le bearta nó cinntí maidir le haon duine nádúrtha ar leith. Sa chomhthéacs sin, áirítear ar na coimircí ar leith, ar cheart iad a chur i bhfeidhm nuair a cheanglaítear le comhroinnt sonraí faoi Rialachán (CE) Uimh. 223/2009 sonraí pearsanta a phróiseáil, bearta teicniúla agus eagraíochtúla amhail teicneolaíocht cosanta príobháideachais agus urraim do phrionsabail an teorannaithe de réir cuspóra, an íoslaghdaithe sonraí, an teorannaithe stórála agus na sláine agus na rúndachta mar a leagtar amach i Rialacháin (AE) 2016/679 agus (AE) 2018/1725 agus mar a mhionsonraítear tuilleadh i gCód Cleachtais an Staidrimh Eorpaigh. Maidir leis sin, ba cheart teicneolaíochtaí cosanta príobháideachais a úsáid chun sonraí a chomhroinnt, ar teicneolaíochtaí iad atá ceaptha go sonrach chun na prionsabail sin a chur chun feidhme. De bhun Airteagal 89(2) de Rialachán (AE) 2016/679, ba cheart maoluithe a dheonú leis an dlí náisiúnta d’fhorbairt, táirgeadh agus scaipeadh staidrimh Eorpaigh a bheith á ndéanamh ag ISNanna agus ag údaráis náisiúnta eile, faoi na coimircí a leagtar síos ann.

(23)

Chun bheith ar thús cadhnaíochta maidir le teicneolaíochtaí nua agus léargais nua a chomhtháthú de réir a chéile, agus, ar an gcaoi sin, a áirithiú go leanfaidh Staidreamh Eorpach de bheith ábhartha, ba cheart rialacha a bhunú faoinar féidir staidreamh a fhorbairt, mar chuid d’iarracht chomhchoiteann de chuid CSE, i gcomhréir le riachtanais na n-úsáideoirí, i réimsí sonracha i bhfoirm staidreamh atá á fhorbairt nó i bhfoirm staidreamh turgnamhach, agus é mar aidhm leis sin iad a chomhtháthú i dtáirgeadh rialta Staidrimh Eorpaigh. Cé nach gá go gcomhlíontar na critéir cháilíochta go léir a leagtar síos in Airteagal 12(1) de Rialachán (CE) Uimh. 223/2009, ba cheart caitheamh le staidreamh den sórt sin mar Staidreamh Eorpach. Ba cheart faisnéis thrédhearcach faoi cháilíocht an staidrimh atá á fhorbairt nó faoi staidreamh turgnamhach a bheith ag gabháil lena bhfoilsiú.

(24)

Agus iad ag féachaint le haschuir nua staidrimh a nuáil agus a fhorbairt, ba cheart do na húdaráis staidrimh náisiúnta lánaird a thabhairt ar riachtanais na n-úsáideoirí arna léiriú, go háirithe ag comhairlí náisiúnta úsáideoirí staidrimh nó comhlachtaí iomchuí eile. Ar leibhéal an Aontais, ba cheart don Choimisiún an Coiste Comhairleach um Staidreamh Eorpach (ESAC), a bunaíodh le Cinneadh Uimh. 234/2008/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (14) mar phríomhchomhlacht de chuid an Aontais a dhéanann ionadaíocht ar úsáideoirí, freagróirí agus táirgeoirí staidrimh Eorpaigh, a chur ar an eolas faoin gcaoi ar chuir sé tuairimí ESAC san áireamh, go háirithe maidir le Staidreamh Eorpach nua a fhorbairt.

(25)

Chun coinneáil bord ar bhord leis na treochtaí acadúla is déanaí agus chun cáilíocht na sonraí agus na modhanna staidrimh a fheabhsú, ba cheart d’údaráis staidrimh comhar idirdhisciplíneach láidir, struchtúrtha, marthanach le hinstitiúidí acadúla agus taighde a chur chun cinn freisin, ar an leibhéal náisiúnta agus ar an leibhéal Eorpach araon, go háirithe nuair a bhíonn staidreamh nua á fhorbairt acu, modhanna agus teicneolaíochtaí nua á dtástáil acu agus nuálaíocht agus turgnamh á gcur chun cinn acu. Chun críocha Rialachán (CE) Uimh. 223/2009, ba cheart a chumhdach le críocha eolaíocha gníomhaíochtaí taighde amhail forbairt theicneolaíoch agus taisealbhadh, taighde bunúsach nó taighde feidhmeach.

(26)

I bhfianaise na hiontaoibhe a thugtar d’ISNanna agus a n-ardsaineolais theicniúil i mbainistiú sonraí agus meiteashonraí, i gcáilíocht sonraí agus i gcosaint sonraí, ba cheart a mholadh do na Ballstáit, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta, ról tábhachtach a shannadh do na ISNanna sna creataí náisiúnta rialachais sonraí, lena n-áirítear iad siúd dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2022/868 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (15), agus é mar chuspóir leis sin comhroinnt sonraí, comhtháthú sonraí agus idir-inoibritheacht sonraí, tuairisc ar mheiteashonraí, dearbhú cáilíochta agus socrú caighdeán a chur chun cinn. I ndáil leis sin, ba cheart baint a bheith ag ISNanna agus údarás náisiúnta eile maidir le dearadh tosaigh sonraí riaracháin, bunachar sonraí riaracháin nó córas idir-inoibritheachta riaracháin, agus maidir lena bhforbairt ina dhiaidh sin agus lena scor. Ba cheart baint den sórt sin a atreisiú, i gcás inarb iomchuí, d’fhonn comhsheasmhacht agus cáilíocht sonraí, i measc nithe eile, a áirithiú agus an t-ualach tuairiscithe a íoslaghdú.

(27)

Níor cheart a mheas gur sonraí rúnda iad sonraí atá ar fáil go dleathach don phobal agus a leanann de bheith ar fáil don phobal de bhun an dlí náisiúnta nó dhlí an Aontais nuair a úsáidtear iad chun críoch staidrimh nó chun staidreamh a fhaightear ó shonraí den sórt sin a scaipeadh.

(28)

Ar mhaithe le tráthúlacht mhéadaithe ar leibhéal an Aontais, ba cheart cead a bheith ag an gCoimisiún (Eurostat) Staidreamh Eorpach na mBallstát a scaipeadh a luaithe a fhoilsítear go náisiúnta iad, fiú má foilsíodh iad roimh na spriocdhátaí chun an staidreamh a sholáthar a leagtar amach i reachtaíocht earnála ábhartha an Aontais.

(29)

Is féidir neamhéifeachtúlachtaí agus neamhréireachtaí a bheith mar thoradh ar an easpa comhordaithe agus is féidir leis sin saincheisteanna a tharraingt anuas maidir le cáilíocht an staidrimh Eorpaigh. Tá institiúidí agus comhlachtaí de chuid an Aontais le dul i gcomhairle go córasach leis an gCoimisiún (Eurostat) maidir le modheolaíochtaí staidrimh agus cáilíocht sonraí nuair a bhíonn staidreamh nua á fhorbairt acu ina réimsí inniúlachta. Ba cheart a chumhdach leis an gcomhordú staidreamh eile atá ríthábhachtach chun lucht déanta beartas agus saoránaigh a chur ar an eolas, go háirithe toisc go bhféadfadh cáilíocht an staidrimh sin difear a dhéanamh do chlú an staidrimh Eorpaigh.

(30)

Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóir an Rialacháin seo, eadhon leasú a dhéanamh ar an gcreat dlíthiúil chun Staidreamh Eorpach a fhorbairt, a tháirgeadh agus a scaipeadh, a ghnóthú go leordhóthanach agus, ar chúiseanna comhsheasmhachta agus inchomparáideachta, gur fearr is féidir é a ghnóthú ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta mar a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a ghnóthú.

(31)

Chun coinníollacha aonfhoirmeacha a áirithiú maidir le Rialachán (CE) Uimh. 223/2009 a chur chun feidhme, ba cheart cumhachtaí cur chun feidhme a thabhairt don Choimisiún i ndáil leis na gníomhaíochtaí práinneacha staidrimh a shonrú agus an nós imeachta a leagan amach chun iad a ghabháil de láimh, lena n-áirítear na ceanglais ábhartha maidir le tréimhsí ama, maidir leis an minicíocht agus maidir leis an gcáilíocht atá le cur i bhfeidhm ag na Ballstáit sin atá rannpháirteach go deonach sa ghníomhaíocht phráinneach staidrimh, agus chun na gníomhaíochtaí práinneacha sin a leathnú, chomh maith leis na gnéithe teicniúla a leagan amach a bhaineann le comhroinnt sonraí idir na húdaráis staidrimh faoin Rialachán sin. Ba cheart na cumhachtaí sin a fheidhmiú i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 182/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (16).

(32)

Chuathas i gcomhairle leis an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí i gcomhréir le hAirteagal 42(1) de Rialachán (AE) 2018/1725 agus thug an Maoirseoir tuairim an 6 Meán Fómhair 2023.

(33)

Chuathas i gcomhairle le Coiste CSE,

(1)

leasaítear Airteagal 3 mar a leanas:

(2)

cuirtear an t-airteagal seo a leanas isteach:

(*1)  Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2018/1993 ón gComhairle an 11 Nollaig 2018 maidir le Socruithe Comhtháite an Aontais maidir le Freagairt Pholaitiúil ar Ghéarchéimeanna (IO L 320, 17.12.2018, lch. 28)."

(*2)  Rialachán (AE) 2021/690 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 28 Aibreán 2021 lena mbunaítear clár don mhargadh inmheánach, d’iomaíochas fiontar, lena n-áirítear fiontair bheaga agus mheánmhéide, do réimse na bplandaí, na n-ainmhithe, an bhia agus na beatha, agus don Staidreamh Eorpach (Clár an Mhargaidh Aonair) agus lena n-aisghairtear Rialacháin (AE) Uimh. 99/2013, (AE) Uimh. 1287/2013, (AE) Uimh. 254/2014 agus (AE) Uimh. 652/2014 (IO L 153, 3.5.2021, lch. 1)."

(*3)  Rialachán (AE, Euratom) 2018/1046 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 18 Iúil 2018 maidir leis na rialacha airgeadais is infheidhme maidir le buiséad ginearálta an Aontais, lena leasaítear Rialacháin (AE) Uimh. 1296/2013, (AE) Uimh. 1301/2013, (AE) Uimh. 1303/2013, (AE) Uimh. 1304/2013, (AE) Uimh. 1309/2013, (AE) Uimh. 1316/2013, (AE) Uimh. 223/2014, (AE) Uimh. 283/2014, agus Cinneadh Uimh. 541/2014/AE agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE, Euratom) Uimh. 966/2012 (IO L 193, 30.7.2018, lch. 1)."

(*4)  Rialachán (AE) 2021/240 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 10 Feabhra 2021 lena mbunaítear Ionstraim um Thacaíocht Theicniúil (IO L 57, 18.2.2021, lch. 1).’;"

(3)

Cuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 17a:

(*5)  Rialachán (AE) 2019/817 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Bealtaine 2019 maidir le creat a bhunú le haghaidh idir-inoibritheacht idir córais faisnéise AE i réimse na dteorainneacha agus na víosaí agus lena leasaítear Rialacháin (CE) Uimh. 767/2008, (AE) 2016/399, (AE) 2017/2226, (AE) 2018/1240, (AE) 2018/1726 agus (AE) 2018/1861 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Cinntí 2004/512/CE agus 2008/633/CGB ón gComhairle, (IO L 135, 22.5.2019, lch. 27).’;"

(4)

cuirtear na hairteagail seo a leanas isteach:

(*6)  Rialachán (AE) 2023/2854 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Nollaig 2023 maidir le rialacha comhchuibhithe i dtaca le rochtain chothrom ar shonraí agus úsáid chothrom sonraí agus lena leasaítear Rialachán (AE) 2017/2394 agus Treoir (AE) 2020/1828 (an Gníomh um Shonraí) (IO L, 2023/2854, 22.12.2023, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2023/2854/oj)."

(*7)  Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Treoir 95/46/CE (An Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí) (IO L 119, 4.5.2016, lch. 1)."

(*8)  Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 23 Deireadh Fómhair 2018 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil ag forais, comhlachtaí, oifigí agus gníomhaireachtaí an Aontais agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin, agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 45/2001 agus Cinneadh Uimh. 1247/2002/CE (IO L 295, 21.11.2018, lch. 39)."

(*9)  Moladh 2003/361/CE ón gCoimisiún an 6 Bealtaine 2003 maidir leis an sainmhíniú ar mhicrifhiontair agus fiontair bheaga agus mheánmhéide (IO L 124, 20.5.2003, lch. 36).’;"

(5)

cuirtear an chaibidil seo a leanas isteach:

(6)

in Airteagal 18, cuirtear an mhír seo a leanas leis:

(7)

in Airteagal 21, cuirtear an méid seo a leanas in ionad mhíreanna 1 agus 2:

(8)

cuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 23:

(9)

cuirtear an méid seo a leanas in ionad Airteagal 25:

(*10)  Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2023/138 ón gCoimisiún an 21 Nollaig 2022 lena leagtar síos liosta de thacair sonraí shonracha ardluacha agus na socruithe maidir lena bhfoilsiú agus lena n-athúsáid (IO L 19, 20.1.2023, lch. 43).’;"

(10)

cuirtear an t-airteagal seo a leanas isteach i gCaibidil VI:

(*11)  Rialachán (AE) 2022/868 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2022 maidir le rialachas sonraí Eorpach agus lena leasaítear Rialachán (AE) 2018/1724 (an Gníomh um Rialachas Sonraí) (IO L 152, 3.6.2022, lch. 1).’;"

(11)

cuirtear an t-airteagal seo a leanas isteach: