(1)

Le Treoir (AE) 2023/959 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), rinneadh Treoir 2003/87/CE a leasú chun í a ailíniú le Rialachán (AE) 2021/1119 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), lena socraítear sprioc mar atá laghdú 55 % ar a laghad ar ghlanastaíochtaí faoi 2030 i gcomparáid le 1990.

(2)

Ba cheart na critéir agus na ceanglais a bhunú, ar critéir agus ceanglais iad is gá chun go measfar go bhfuil gáis ceaptha teasa ceangailte go ceimiceach go buan i dtáirge.

(3)

Níl feidhm ag na próisis gabhála agus úsáide reatha le haghaidh buanstórála ach amháin maidir le hastaíochtaí CO2, toisc nach bhfuil gá le buanstóráil i gcás gás ceaptha teasa eile, amhail CH4 nó N2O, chun astaíochtaí den sórt sin a mhaolú. Ós rud é go bhféadfadh claochlú ceimiceach ar an móilín CO2 a bheith mar thoradh ar na himoibrithe ceimiceacha le linn an phróisis úsáide, ba cheart adaimh charbóin atá ceangailte go ceimiceach a chur san áireamh freisin.

(4)

Maidir le hastaíochtaí CO2 atá ceangailte go ceimiceach go buan i dtáirge, is gá go mbeidh an tairbhe aeráide a bhaineann leo cosúil leis an tairbhe a bhaineann le stóráil gheolaíoch, agus cineál difriúil na gcur chuige sin á gcur san áireamh ag an am céanna. Dá bhrí sin, ba cheart an CO2 sin a bheith ceangailte go ceimiceach go buan i dtáirge ar feadh na gcéadta bliain nó tréimhse níos faide ar a laghad, ar bhonn chineál an naisc cheimicigh atá sa táirge, ar bhonn ghnáthúsáid an táirge agus ar bhonn an chóireáil deireadh ré is dócha a dhéanfar ar an táirge.

(5)

Beidh dóchúlachtaí éagsúla ann go scaoilfear an carbón stóráilte atá leabaithe i dtáirge mar thoradh ar an ngnáthúsáid éagsúil agus socruithe éagsúla deireadh ré le haghaidh táirgí a dhéantar as CO2 arna ghabháil. D’fhéadfadh sé tarlú go scaoilfí CO2 mar thoradh ar dhóchán, mar chuid lárnach d’úsáid táirgí, mar is amhlaidh i gcás breoslaí sintéiseacha, nó ar dhiúscairt, amhail trí loscadh dramhaíola. Chun a áirithiú go bhfanfaidh an carbón a stóráiltear i dtáirge ceangailte go ceimiceach go buan agus nach rachaidh sé isteach san atmaisféar ar feadh na gcéadta bliain ar a laghad, ba cheart an CO2 a cheangal i dtáirgí a bhfuil saolré fhada acu faoi aon ghnáthúsáid agus go ndiúscraítear iad, faoi aon ghnáthghníomhaíocht deireadh ré, ar bhealach seachas loscadh, lena scaoilfí an carbón atá stóráilte san atmaisféar.

(6)

Maidir le hairíonna ceimiceacha carbónáití mianracha, amhail carbónáit chailciam nó carbónáit mhaignéisiam, áirithítear leo naisc cheimiceacha láidre a sholáthraíonn an fhéidearthacht go measfaí an carbón a bheith ceangailte go ceimiceach go buan, mura nochtar na naisc do theochtaí ardaithe nó d’aigéid láidre. Dá bhrí sin, choinneofaí carbón ar feadh tréimhsí an-fhada i gcarraig charbónáite mar thoradh ar charbónú mianraí, agus ní scaoilfí an carbón sin isteach san atmaisféar faoi ghnáthchoinníollacha (4).

(7)

Na dálaí atá i loisceoirí dramhaíola, tá siad leordhóthanach chun tús a chur leis an imoibriú dícharbónaithe. Dá bhrí sin, carbón a ghabhtar agus a úsáidtear i dtáirgí a fhaigheann sciar suntasach den chóireáil deireadh ré trí loscadh, níor cheart a mheas go bhfuil sé ceangailte go ceimiceach go buan.

(8)

Táirgí atá bunaithe ar charbónáití mianracha agus a úsáidtear mar tháirgí foirgníochta, amhail tathagaithe, stroighin, coincréit, brící nó tíleanna, tá saolré fhada acu agus is féidir iad a úsáid ar feadh ndeicheanna de bhlianta nó na céadta bliain. Ag deireadh a ré, tagann táirgí den sórt sin faoi chatagóir na dramhaíola tógála agus scartála, i gcomhréir leis an Liosta Dramhaíola (5). De réir an mheasúnaithe is déanaí ó Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin Eorpaigh (6), is éard atá i gceist le meánchóireáil deireadh ré an Aontais i gcás an chodáin mianraí de dhramhaíl tógála agus scartála athchúrsáil (79 %), aislíonadh (10 %) agus líonadh talún (11 %). Dá bhrí sin, an CO2 arna ghabháil a úsáidtear i monarú carbónáití mianracha agus a úsáidtear i dtáirgí foirgníochta, ba cheart a mheas go bhfuil sé ceangailte go ceimiceach go buan i dtáirge.

(9)

Ba cheart an liosta táirgí a mheastar go gcomhlíonann siad na critéir a leagtar amach in Airteagal 12(3b) de Threoir 2003/87/CE a athbhreithniú agus, más gá, a thabhairt cothrom le dáta de réir mar is gá ar bhonn aon fhorbairte teicneolaíochta ábhartha agus ar aon nuálaíocht i réimse na buanstórála carbóin i dtáirgí, feabhsuithe ar chleachtais faireacháin, tuairiscithe agus fíoraithe atá in ann buaine stórála a dheimhniú, mar aon leis an taithí ar an Rialachán sin a chur chun feidhme.

(1)

Ciallaíonn ‘gabháil’ aon phróiseas nó nós imeachta teicneolaíochta is gá chun CO2 a ghabháil, agus, más gá, a phróiseáil nó a íonú sula n-úsáidtear é, ar próiseas nó nós imeachta é a eascraíonn as gníomhaíochtaí faoi raon feidhme Threoir 2003/87/CE;

(2)

Ciallaíonn ‘úsáid’ aon phróiseas nó cleachtas teicneolaíochta a úsáideann CO2 arna ghabháil mar bhunábhar chun táirgí a mhonarú;

(3)

Ciallaíonn ‘ceangailte go ceimiceach’ go ndéantar CO2 a chlaochlú go ceimiceach ionas go ndéantar an t-adamh carbóin a shocrú go ceimiceach le naisc láidre ar bhealach a chuireann cosc air tionchar a bheith aige ar an téamh domhanda;

(4)

Ciallaíonn ‘táirge’ earraí nó ábhair, lena n-áirítear idirmheánaigh agus díorthaigh díobh, a úsáideann CO2 atá ceangailte go ceimiceach nó adaimh charbóin a dhíorthaítear ó CO2;

(5)

Ciallaíonn ‘táirge foirgníochta’ aon ítim fhisiceach atá foirmithe nó gan fhoirm a chuirtear ar an margadh chun í a ionchorprú go buan in oibreacha foirgníochta nó i gcodanna d’oibreacha foirgníochta;

(6)

Ciallaíonn ‘gnáthúsáid’ aon bhealach a mheastar go n-úsáidfidh an t-úsáideoir deiridh táirge de ghnáth ar bhonn shaintréithe an táirge;

(7)

Ciallaíonn ‘gnáthghníomhaíocht a dhéanfar tar éis dheireadh shaolré an táirge’ aon chóireáil atá i réim ar tháirge tar éis don úsáideoir deiridh é a dhiúscairt ar bhonn na gcleachtas bainistithe dramhaíola ábhartha agus ar an reachtaíocht atá i bhfeidhm.