(1)

Le linn earrach 2024, bhuail teagmhais dhíobhálacha aeráide nach bhfacthas a leithéid riamh roimhe seo (sioc) codanna den Ostair, agus i mí Eanáir, i mí Feabhra agus i mí an Mhárta roimhe sin, bhí teas ann thar mar is iondúil don tráth sin bliana. Dá bhrí sin, bhí an fásra, a d’fhás 3 seachtaine róluath ar an meán, níos so-ghabhálaí do na teochtaí a bhí ann le linn an earraigh, ar teochtaí iad a bhí níos ísle ná mar a bheadh de ghnáth. Bhí tionchar suntasach ag an rabharta seaca ar thorthaí póma agus clochthorthaí, agus ar earnáil an fhíona.

(2)

Le linn an 2 sheachtain sa dara leath de mhí Aibreáin 2024, bhuail teagmhais dhíobhálacha aeráide nach bhfacthas a leithéid riamh roimhe seo (sioc) críoch na Seicia, rud ba chúis le teochtaí a bhí ní b’ísle ná mar is gnách agus a mhair ar feadh roinnt laethanta. I bhfianaise leibhéal an-ard na forbartha fásra mar gheall ar an aimsir an-te i mí an Mhárta, rinneadh damáiste d’úlloird agus d’fhíniúnacha nach raibh a leithéid ann riamh cheana. Bhí tionchar suntasach ag an rabharta seaca ar tháirgeadh torthaí agus ar earnáil an fhíona.

(3)

Le linn mhí Aibreáin 2024, bhí codanna den Pholainn buailte go dona ag teagmhais dhíobhálacha aeráide nach bhfacthas a leithéid riamh roimhe seo (sioc). I bhfianaise leibhéal ard fhorbairt an fhásra mar gheall ar dhálaí fabhracha i mí an Mhárta, bhí tionchar diúltach ag an sioc ar thorthaí agus ar ghlasraí, go háirithe úlloird agus caora, agus ar earnáil an fhíona. Le linn mhí na Bealtaine 2024, bhí earnáil na dtorthaí agus na nglasraí buailte ag teagmhais dhíobhálacha aeráide bhreise (cloichshneachta) agus damáistí breise san earnáil sin dá mbarr.

(4)

Cé go bhfuil an chosúlacht air go dtarlaíonn teagmhais dhíobhálacha aeráide chosúla i gcomhthéacs foriomlán rioscaí méadaitheacha don talmhaíocht de dheasca an athraithe aeráide, bhí déine na dteagmhas san Ostair, sa tSeicia agus sa Pholainn neamhghnách, rud a rinne difear do limistéar suntasach agus do sciar suntasach den táirgeadh.

(5)

Leis an damáiste mór a rinne na teagmhais dhíobhálacha aeráide sin do tháirgeoirí talmhaíochta agus an caillteanas ioncaim a bhí ann dá mbarr d’fheirmeoirí san Ostair, sa tSeicia agus sa Pholainn, cuirtear inmharthanacht eacnamaíoch gabháltas talmhaíochta i mbaol.

(6)

Ba cheart, dá bhrí sin, beart eisceachtúil a ghlacadh chun rannchuidiú le haghaidh a thabhairt ar na fadhbanna sonracha tar éis na dteagmhas díobhálach aeráide sin.

(7)

Is fadhb shonrach iad na damáistí suntasacha agus an caillteanas eacnamaíoch a bhain do tháirgeoirí talmhaíochta de bharr teagmhais dhíobhálacha aeráide de réir bhrí Airteagal 221 de Rialachán (AE) Uimh. 1308/2013 nach féidir aghaidh a thabhairt orthu go héasca le bearta a dhéantar de bhun Airteagail 219 nó 220 den Rialachán sin. Níl baint shonrach ag an staid le suaitheadh uathúil sa mhargadh a sainaithníodh nó le bagairt shonrach suaite. Níl baint aici ach oiread le bearta a ndéanfadh leathadh galar ainmhithe a chomhrac ná le laghdú ar mhuinín tomhaltóirí i ngeall ar rioscaí sláinte don phobal, d’ainmhithe nó do phlandaí.

(8)

Ba cheart na méideanna a chuirtear ar fáil don Ostair, don tSeicia agus don Pholainn a chinneadh agus aird á tabhairt go háirithe ar ualú na hOstaire, na Seicia agus na Polainne faoi seach in earnáil talmhaíochta an Aontais, ar bhonn na nglan-uasteorainneacha d’íocaíochtaí díreacha a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann le Rialachán (AE) 2021/2115 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), agus aird á tabhairt freisin ar thionchar na dteagmhas díobhálach aeráide a bhí ann le déanaí sna Ballstáit sin.

(9)

Ba cheart don Ostair, don tSeicia agus don Pholainn an chabhair a dháileadh trí na bealaí is éifeachtaí ar bhonn critéir oibiachtúla neamh-idirdhealaitheacha, ar critéir iad lena gcuirtear san áireamh méid na ndeacrachtaí agus na ndamáistí eacnamaíocha iarbhír a bhfuil aghaidh á tabhairt ag na feirmeoirí lena mbaineann orthu. Ba cheart dóibh a áirithiú gurb iad na feirmeoirí a thairbheoidh den chabhair ar deireadh agus go seachnófar aon saobhadh ar an margadh ná ar an iomaíocht.

(10)

Ós rud é nach rachadh na méideanna a leithdháiltear ar an Ostair, ar an tSeicia agus ar an bPolainn i ngleic ach i bpáirt leis na deacrachtaí eacnamaíocha atá ag feirmeoirí, ba cheart cead a bheith ag an mBallstát tacaíocht náisiúnta bhreise a dheonú d’fheirmeoirí, faoi na coinníollacha a leagtar síos sa Rialachán seo.

(11)

Chun an tsolúbthacht a thabhairt don Ostair, don tSeicia agus don Pholainn an chabhair a dháileadh de réir mar a éilítear le himthosca na bhfeirmeoirí, ba cheart cead a bheith ann an chabhair sin a charnadh le tacaíocht eile arna maoiniú ag an gCiste Eorpach um Ráthaíocht Talmhaíochta agus ag an gCiste Eorpach Talmhaíochta um Fhorbairt Tuaithe, gan róchúiteamh a dhéanamh leis na feirmeoirí.

(12)

Chun an róchúiteamh a sheachaint, ba cheart don Ostair, don tSeicia agus don Pholainn a chur san áireamh an tacaíocht arna deonú faoi ionstraimí tacaíochta náisiúnta eile nó faoi ionstraimí tacaíochta eile de chuid an Aontais nó faoi scéimeanna príobháideacha chun freagairt do na caillteanais eacnamaíocha lena mbaineann.

(13)

Ar chúiseanna buiséadacha, níor cheart don Aontas an caiteachas a thabhóidh an Ostair, an tSeicia agus an Pholainn faoin mbeart eisceachtúil sin a mhaoiniú ach amháin i gcás ina ndéanfar an caiteachas sin faoi dháta incháilitheachta áirithe. Dá bhrí sin, ba cheart an tacaíocht don bheart eisceachtúil sin a íoc faoin 31 Eanáir 2025.

(14)

Ó tharla nár cheart íocaíochtaí a dhéanamh tar éis an 31 Eanáir 2025, ní bheidh feidhm ag Airteagal 5(2) de Rialachán Tarmligthe (AE) 2022/127 ón gCoimisiún (3), lena ndéantar foráil maidir le laghdú comhréireach ar na híocaíochtaí míosúla a dhéantar tar éis an sprioc-ama.

(15)

Ba cheart don Ostair, don tSeicia agus don Pholainn faisnéis mhionsonraithe faoi chur chun feidhme an Rialacháin seo a chur in iúl don Choimisiún chun go mbeidh an tAontas in ann faireachán a dhéanamh ar éifeachtúlacht an bhirt a thugtar isteach leis an Rialachán seo.

(16)

Chun a áirithiú go bhfaighidh feirmeoirí cabhair a luaithe is féidir, ba cheart a chur ar a gcumas don Ostair, don tSeicia agus don Pholainn an Rialachán seo a chur chun feidhme gan mhoill. Dá bhrí sin, ba cheart an Rialachán seo a theacht i bhfeidhm an lá tar éis lá a fhoilsithe in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh.

(17)

Tá na bearta dá bhforáiltear sa Rialachán seo i gcomhréir leis an tuairim ón gCiste um Chomheagrú na Margaí Talmhaíochta,