1.   Bunaítear leis an Treoir seo creat comhchoiteann chun na margaí do ghás nádúrtha agus do hidrigin a dhícharbónú, chun rannchuidiú le spriocanna aeráide agus fuinnimh an Aontais a bhaint amach.

2.   Bunaítear leis an Treoir seo rialacha comhchoiteanna maidir le tarchur, dáileadh, soláthar agus stóráil gáis nádúrtha lena n-úsáidtear an córas gáis nádúrtha, agus forálacha cosanta tomhaltóirí, d’fhonn margadh do ghás nádúrtha atá comhtháite, iomaíoch agus trédhearcach a chruthú san Aontas. Leagtar síos léi na rialacha a bhaineann le heagrú agus feidhmiú na hearnála sin, rochtain ar an margadh, na critéir agus na nósanna imeachta is infheidhme maidir le húdaruithe a dheonú i ndáil le tarchur, dáileadh, soláthar agus stóráil gáis nádúrtha lena n-úsáidtear an córas gáis nádúrtha agus i ndáil le hoibriú an chórais sin.

3.   Leis an Treoir seo, bunaítear rialacha comhchoiteanna maidir le gás nádúrtha a iompar, a sholáthar agus a stóráil agus maidir le haistriú an chórais gáis nádúrtha i dtreo córas comhtháite ard-éifeachtúlachta bunaithe ar ghás in-athnuaite agus gás ísealcharbóin.

4.   Leis an Treoir seo, bunaítear rialacha comhchoiteanna maidir le hidrigin a iompar, a sholáthar agus a stóráil lena n-úsáidtear an córas hidrigine. Leagtar síos léi rialacha a bhaineann le heagrú agus feidhmiú na hearnála sin, rochtain ar an margadh, na critéir agus na nósanna imeachta is infheidhme maidir le húdaruithe a dheonú i ndáil le gréasáin hidrigine, soláthar agus stóráil hidrigine agus oibriú an chórais sin.

5.   Leis an Treoir seo, bunaítear na rialacha maidir le bunú de réir a chéile córais hidrigine idirnasctha ar fud an Aontais lena rannchuidítear le solúbthacht fhadtéarmach an chórais leictreachais agus le laghdú glanastaíochtaí gás ceaptha teasa in earnálacha ar deacair iad a dhícharbónú agus an acmhainneacht laghdaithe gás ceaptha teasa agus an éifeachtúlacht ó thaobh fuinnimh agus ó thaobh costais de le hais roghanna eile á gcur san áireamh agus lena dtacaítear, ar an gcaoi sin, le dícharbónú chóras fuinnimh an Aontais.

1.   Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh an tsaoirse ag na custaiméirí uile gás nádúrtha agus hidrigin a cheannach óna rogha soláthróra agus áiritheoidh siad go mbeidh an tsaoirse ag na custaiméirí uile níos mó ná aon chonradh soláthair gáis nádúrtha nó hidrigine amháin a bheith acu an tráth céanna, ar choinníoll go bhfuil na naisc agus na pointí méadrúcháin is gá bunaithe.

2.   Áiritheoidh na Ballstáit nach gcuirfidh a reachtaíocht náisiúnta bacainn mhíchuí ar thrádáil trasteorann gáis nádúrtha agus hidrigine, ar fheidhmiú agus teacht chun cinn trádála leachta le haghaidh gáis nádúrtha agus hidrigine, ar rannpháirtíocht tomhaltóirí, ar infheistíochtaí, go háirithe, i ngás in-athnuaite agus i ngás ísealcharbóin, ná ar stóráil fuinnimh idir na Ballstáit, agus áiritheoidh siad go mbeidh praghsanna gáis nádúrtha agus hidrigine i gcomhréir leis an soláthar agus an t-éileamh iarbhír.

3.   Áiritheoidh na Ballstáit nach ann d’aon bhacainní míchuí laistigh de na margaí inmheánacha do ghás nádúrtha ná do hidrigin a mhéid a bhaineann le hiontráil sa mhargadh agus imeacht as, trádáil sa mhargadh agus oibriú an mhargaidh.

4.   Áiritheoidh na Ballstáit agus údaráis rialála go mbeidh na gnóthais fuinnimh faoi réir rialacha, táillí agus cóireáil atá trédhearcach, comhréireach, neamh-idirdhealaitheach, go háirithe maidir le nascadh leis an ngréasán, rochtain ar na margaí mórdhíola, rochtain ar shonraí, próisis chun athrú ó sholáthróir amháin go ceann eile agus córais bhilleála agus, i gcás inarb infheidhme, le ceadúnú.

5.   Áiritheoidh na Ballstáit go gcomhlíonfaidh rannpháirtithe sa mhargadh ó thríú tíortha dlí an Aontais is infheidhme agus an dlí náisiúnta is infheidhme, lena n-áirítear an dlí a bhaineann le réimsí an chomhshaoil agus na sábháilteachta, agus iad ag oibriú laistigh de na margaí inmheánacha do ghás nádúrtha agus do hidrigin.

6.   Áiritheoidh na Ballstáit gur cur chuige dírithe ar an gcustaiméir agus tíosach ar fhuinneamh a bheidh sa mhargadh do hidrigin. Díreofar úsáid hidrigine ar chustaiméirí in earnálacha ar deacair iad a dhícharbónú agus a bhfuil acmhainneacht mhór laghdaithe gás ceaptha teasa ag baint leo i gcás nach bhfuil aon roghanna eile atá níos éifeachtúla ó thaobh fuinnimh agus costais de ar fáil.

7.   Áiritheoidh na Ballstáit go gcuirfear an Treoir seo chun feidhme ar bhealach lena gcothaítear comhtháthú an chórais fuinnimh agus, an tráth céanna, nach ndéanfar idirdhealú míchuí i gcoinne réitigh atá níos éifeachtúla ó thaobh fuinnimh de, amhail leictriú díreach, i gcomhréir le bunphrionsabal na héifeachtúlachta fuinnimh.

1.   Beidh an tsaoirse ag soláthróirí an praghas ag a soláthróidh siad gás nádúrtha agus hidrigin do na custaiméirí a chinneadh. Déanfaidh na Ballstáit bearta iomchuí chun iomaíocht éifeachtach idir soláthróirí a áirithiú agus chun praghsanna réasúnta a áirithiú do na custaiméirí deiridh.

2.   Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar na custaiméirí teaghlaigh atá thíos leis an mbochtaineacht fuinnimh agus atá leochaileach a chosaint de bhun Airteagail 26 go 29 trí bheartas sóisialta nó trí mhodhanna eile seachas idirghabhálacha poiblí i leith shocrú na bpraghsanna le haghaidh soláthar gáis nádúrtha agus hidrigine.

3.   De mhaolú ar mhíreanna 1 agus 2, féadfaidh na Ballstáit idirghabhálacha poiblí a chur i bhfeidhm i leith shocrú na bpraghsanna le haghaidh soláthar gáis nádúrtha do chustaiméirí atá thíos leis an mbochtaineacht fuinnimh nó custaiméirí teaghlaigh atá leochaileach. Beidh idirghabhálacha poiblí den sórt sin faoi réir na gcoinníollacha a leagtar amach i míreanna 4 agus 5.

4.   Maidir le hidirghabhálacha poiblí i leith shocrú na bpraghsanna le haghaidh soláthar gáis nádúrtha:

5.   Aon Bhallstát a dhéanfaidh idirghabhálacha poiblí i leith shocrú na bpraghsanna le haghaidh soláthar gáis nádúrtha a chur i bhfeidhm i gcomhréir le mír 3 den Airteagal seo, déanfaidh siad freisin Airteagal 3(3), pointe (d), agus Airteagal 24 de Rialachán (AE) 2018/1999 a chomhlíonadh, gan beann ar cé acu atá nó nach bhfuil líon suntasach custaiméirí teaghlaigh atá thíos leis an mbochtaineacht fuinnimh sa Bhallstát lena mbaineann. Sula n-éireofar as idirghabhálacha poiblí i socrú na bpraghsanna le haghaidh soláthar gáis nádúrtha, áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh bearta tacaíochta leordhóthanacha ann do chustaiméirí atá thíos leis an mbochtaineacht fuinnimh agus do chustaiméirí teaghlaigh leochaileacha i gcomhréir le mír 2 den Airteagal seo.

6.   Chun iomaíocht éifeachtach le haghaidh conarthaí soláthair gáis nádúrtha a bhunú idir soláthróirí, agus chun praghsáil miondíola mhargadhbhunaithe inacmhainne gáis nádúrtha atá go hiomlán éifeachtach a bhaint amach i gcomhréir le mír 1, féadfaidh na Ballstáit, ar feadh tréimhse eatramhach, idirghabhálacha poiblí a chur i bhfeidhm i leith shocrú na bpraghsanna le haghaidh soláthar gáis nádúrtha do chustaiméirí teaghlaigh nach dtairbhíonn d’idirghabhálacha poiblí de bhun mhír 3 agus do mhicrifhiontair.

7.   Idirghabhálacha poiblí de bhun mhír 6, comhlíonfaidh siad na critéir a leagtar amach i mír 4 agus:

8.   Tabharfaidh na Ballstáit fógra don Choimisiún faoi na bearta a dhéantar i gcomhréir le míreanna 3 agus 6 laistigh d’aon mhí amháin tar éis a nglactha agus féadfaidh siad iad a chur i bhfeidhm láithreach. Beidh míniú ag gabháil leis an bhfógra ar an bhfáth nárbh fhéidir le hionstraimí eile an cuspóir atá á shaothrú a ghnóthú go leordhóthanach, conas a chomhlíontar na ceanglais a leagtar amach i míreanna 4, 5 agus 7 agus cad iad na héifeachtaí a bheidh ag na bearta ar tugadh fógra ina leith ar an iomaíocht. Tabharfar tuairisc san fhógra ar raon feidhme na dtairbhithe, go háirithe custaiméirí atá thíos leis an mbochtaineacht fuinnimh agus custaiméirí leochaileacha teaghlaigh, chomh maith le tairbhithe féideartha eile, fad na mbeart agus líon na gcustaiméirí teaghlaigh a bhfuil éifeacht ag na bearta orthu, agus conas a cinneadh na praghsanna rialáilte.

9.   Faoin 15 Márta 2025, agus gach 2 bhliain ina dhiaidh sin, mar chuid de na tuarascálacha comhtháite maidir le dul chun cinn náisiúnta fuinnimh agus aeráide, déanfaidh na Ballstáit tuarascálacha a chur faoi bhráid an Choimisiúin maidir le cur chun feidhme an Airteagail seo, maidir le riachtanas agus comhréireacht na n-idirghabhálacha poiblí faoin Airteagal seo, agus maidir le measúnú ar an dul chun cinn i dtreo iomaíocht éifeachtach a bhaint amach idir soláthróirí agus an t-aistriú go praghsanna margadhbhunaithe. Na Ballstáit a chuireann praghsanna rialáilte i bhfeidhm i gcomhréir le mír 6, tuairisceoidh siad ar chomhlíonadh na gcoinníollacha a leagtar amach i mír 7, lena n-áirítear ar a mhéid atá soláthróirí a cheanglaítear orthu na hidirghabhálacha sin a chur i bhfeidhm ag comhlíonadh na gcoinníollacha, chomh maith leis an tionchar atá ag praghsanna rialáilte ar chúrsaí airgeadais na soláthróirí sin.

10.   Déanfaidh an Coimisiún athbhreithniú ar chur chun feidhme an Airteagail seo chun críche praghsáil mhiondíola mhargadhbhunaithe an gháis nádúrtha a bhaint amach agus cuirfidh sé tuarascáil faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle. Áireofar sa tuarascáil, i gcás inarb iomchuí, measúnú ar thionchar na mbeart sin ar an dul chun cinn maidir le cuspóir aeráidneodrachta an Aontais agus na cuspóirí eile fuinnimh agus aeráide a bhaint amach. Féadfar í a chomhcheangal leis an tuarascáil dá dtagraítear in Airteagal 5(10) de Threoir (AE) 2019/944 maidir le cur chun feidhme an Airteagail sin. Gabhfaidh togra reachtach leis an tuarascáil sin nó tiocfaidh togra reachtach ina diaidh, más iomchuí. Féadfar críochdháta do phraghsanna rialáilte a bheith ar áireamh i dtogra reachtach den sórt sin.

1.   Féadfaidh an Chomhairle, ag gníomhú di ar thogra ón gCoimisiún, trí bhíthin cinneadh cur chun feidhme, a dhearbhú go bhfuil géarchéim praghsanna gáis nádúrtha réigiúnach nó uile-Aontais ann, má chomhlíontar na coinníollacha seo a leanas araon:

2.   Sa chinneadh cur chun feidhme dá dtagraítear i mír 1, sonrófar tréimhse bhailíochta an chinnidh sin, a bhféadfaidh suas le bliain amháin a bheith i gceist léi. Féadfar an tréimhse sin a shíneadh i gcomhréir leis an nós imeachta a leagtar amach i mír 8 le haghaidh tréimhsí comhleanúnacha suas le haon bhliain amháin.

3.   Leis an dearbhú maidir le géarchéim praghsanna gáis nádúrtha réigiúnach nó uile-Aontais de bhun mhír 1, áiritheofar an cothrom iomaíochta ar fud na mBallstát uile a bhfuil éifeacht ag an gcinneadh cur chun feidhme orthu ionas nach ndéanfar an margadh inmheánach a shaobhadh go míchuí.

4.   I gcás ina gcomhlíonfar na coinníollacha a leagtar síos i mír 1, tíolacfaidh an Coimisiún togra maidir le géarchéim praghsanna gáis nádúrtha réigiúnach nó uile-Aontais a dhearbhú, ar togra é ina n-áireofar an tréimhse bhailíochta atá beartaithe a bheith ag an gcinneadh cur chun feidhme.

5.   Féadfaidh an Chomhairle, ag gníomhú di trí thromlach cáilithe, togra ón gCoimisiún arna thíolacadh de bhun mhíreanna 4 agus 8 a leasú.

6.   I gcás ina nglacann an Chomhairle cinneadh cur chun feidhme de bhun mhír 1 den Airteagal seo, féadfaidh na Ballstáit idirghabhálacha poiblí sealadacha spriocdhírithe a chur i bhfeidhm, ar feadh tréimhse bhailíochta an chinnidh sin, maidir le socrú praghsanna don soláthar gáis nádúrtha d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna), do chustaiméirí teaghlaigh agus do sheirbhísí sóisialta riachtanacha mar a shainmhínítear iad in Airteagal 2, pointe (4), de Rialachán (AE) 2017/1938. Maidir le hidirghabhálacha poiblí den sórt sin:

7.   I gcás ina nglacann an Chomhairle cinneadh cur chun feidhme de bhun mhír 1 den Airteagal seo, féadfaidh na Ballstáit, ar feadh thréimhse bhailíochta an chinnidh sin, de mhaolú ar Airteagal 4(7), pointe (c), agus idirghabhálacha poiblí spriocdhírithe á gcur i bhfeidhm acu i socrú na bpraghsanna le haghaidh sholáthar an gháis nádúrtha de bhun Airteagal 4(6) nó mhír 6 den Airteagal seo, praghas ar an soláthar gáis nádúrtha atá faoi bhun an chostais a shocrú go heisceachtúil agus go sealadach ar choinníoll go gcomhlíontar na coinníollacha seo a leanas:

8.   In am trátha roimh dhul in éag na tréimhse bhailíochta a shonraítear de bhun mhír 2, déanfaidh an Coimisiún measúnú féachaint an bhfuil na coinníollacha a leagtar síos i mír 1 fós á gcomhlíonadh. Má mheasann an Coimisiún go bhfuil na coinníollacha leagtar síos i mír 1 fós á gcomhlíonadh, cuirfidh sé togra faoi bhráid na Comhairle maidir le tréimhse bhailíochta cinnidh cur chun feidhme arna ghlacadh de bhun mhír 1 a shíneadh. I gcás ina gcinneann an Chomhairle an tréimhse bhailíochta a shíneadh, beidh feidhm ag míreanna 6 agus 7 le linn tréimhse sínithe den sórt sin.

Déanfaidh an Coimisiún measúnú agus faireachán leanúnach ar an tionchar a thagann as aon bhearta a ghlactar faoin Airteagal seo agus foilseoidh sé torthaí na measúnuithe sin ar bhonn tráthrialta.

1.   Áiritheoidh na Ballstáit, ar bhonn a n-eagrúcháin institiúidigh agus aird chuí á tabhairt ar phrionsabal na coimhdeachta, go n-oibreofar gnóthais gáis nádúrtha agus hidrigine, gan dochar do mhír 2, i gcomhréir le prionsabail na Treorach seo d’fhonn margaí do ghás nádúrtha agus do hidrigin a bhaint amach atá iomaíoch, slán agus inbhuanaithe ó thaobh an chomhshaoil de. Ní dhéanfaidh na Ballstáit idirdhealú idir na gnóthais sin a mhéid a bhaineann lena gcearta ná lena n-oibleagáidí.

2.   Ag féachaint go hiomlán d’fhorálacha ábhartha CFAE, go háirithe Airteagal 106 de, féadfaidh na Ballstáit oibleagáidí seirbhíse poiblí a fhorchur ar ghnóthais gáis nádúrtha agus hidrigine, ar mhaithe leis an leas eacnamaíoch i gcoitinne, ar oibleagáidí iad a d’fhéadfadh a bheith bainteach le slándáil, lena n-áirítear slándáil an tsoláthair, rialtacht agus cáilíocht soláthairtí, agus cosaint an chomhshaoil, lena n-áirítear éifeachtúlacht fuinnimh, fuinneamh ó fhoinsí in-athnuaite agus cosaint na haeráide agus le praghas an tsoláthair gáis nádúrtha. Beidh na hoibleagáidí sin sainithe go soiléir, trédhearcach, neamh-idirdhealaitheach, infhíoraithe agus ráthófar leo go mbeidh comhionannas rochtana ag gnóthais gáis nádúrtha agus gnóthais hidrigine an Aontais ar thomhaltóirí náisiúnta. Na hoibleagáidí seirbhíse poiblí a bhaineann le hidirghabhálacha poiblí i socrú na bpraghsanna le haghaidh soláthar an gháis nádúrtha, comhlíonfaidh siad na ceanglais a leagtar amach in Airteagail 4 agus 5 den Treoir seo.

3.   Leis na hoibleagáidí seirbhíse poiblí a bhaineann le slándáil an tsoláthair gáis, áiritheofar go gcloífidh na gnóthais gáis nádúrtha leis an gcaighdeán soláthair gáis de bhun Airteagal 6 de Rialachán (AE) 2017/1938 agus beidh na hoibleagáidí sin comhleanúnach le torthaí na measúnuithe riosca náisiúnta a dhéantar de bhun Airteagal 7(3) den Rialachán sin, mar a shonraítear sna pleananna um ghníomhaíocht choisctheach a ullmhaítear de bhun Airteagal 9(1), pointí (c), (d) agus (k), den Rialachán sin. Leis na hoibleagáidí seirbhíse poiblí a théann thar a bhfuil riachtanach chun a áirithiú go gcomhlíonfar Airteagal 6 de Rialachán (AE) 2017/1938, comhlíonfar na critéir a leagtar amach in Airteagal 8(1) den Rialachán sin.

4.   I gcás ina ndeonóidh Ballstát cúiteamh airgeadais nó cineálacha eile cúitimh as comhlíonadh na n-oibleagáidí a leagtar amach san Airteagal seo, déanfar é ar bhealach neamh-idirdhealaitheach trédhearcach.

5.   Ar thrasuí na Treorach seo, cuirfidh na Ballstáit an Coimisiún ar an eolas maidir leis na bearta uile arna nglacadh chun oibleagáidí seirbhíse poiblí a chomhlíonadh, lena n-áirítear cosaint do thomhaltóirí agus cosaint an chomhshaoil, agus maidir lena n-éifeacht fhéideartha ar an iomaíocht náisiúnta agus idirnáisiúnta, gan beann ar cé acu atá maolú ar an Treoir seo de dhíth i leith na mbeart sin nó nach bhfuil. Tabharfaidh siad fógra don Choimisiún ina dhiaidh sin gach 2 bhliain faoi aon athrú ar bhearta den sórt sin, gan beann ar cé acu atá maolú ar an Treoir seo de dhíth ina leith nó nach bhfuil.

6.   Agus oibleagáidí seirbhíse poiblí á bhforchur de bhun mhír 2, rachaidh na Ballstáit i gcomhairle leis na geallsealbhóirí ábhartha go luath agus ar bhealach oscailte, cuimsitheach, trédhearcach. Na doiciméid oifigiúla uile a bhaineann leis na comhairliúcháin agus na doiciméid a úsáidtear chun an oibleagáid seirbhíse poiblí a fhorbairt, déanfar iad a phoibliú agus rúndacht faisnéise atá íogair ó thaobh na tráchtála de agus cosaint sonraí á caomhnú.

1.   I gcás ina gcinneann na Ballstáit nó a n-údaráis rialála amhlaidh, comhoibreoidh na Ballstáit agus na húdaráis rialála lena chéile chun a gcuid margaí náisiúnta a chomhtháthú ar leibhéal réigiúnach amháin nó níos mó, ag obair chun margaí réigiúnacha a chruthú agus, níos faide anonn, chun margadh inmheánach lán-léirscaoilte a chruthú. Go háirithe, déanfaidh na Ballstáit, nó i gcás ina mbeidh foráil déanta ag na Ballstáit maidir leis, déanfaidh na húdaráis rialála, an comhar idir oibreoirí córais tarchurtha gáis nádúrtha agus oibreoirí gréasáin tarchurtha hidrigine a chur chun cinn agus a éascú ar an leibhéal réigiúnach, lena n-áirítear maidir le saincheisteanna trasteorann agus maidir le díchoimisiúnú sócmhainní, d’fhonn dícharbónú costéifeachtach a áirithiú i gcomhréir le cuspóir aeráidneodrachta an Aontais agus margaí inmheánacha iomaíocha do ghás nádúrtha agus do hidrigin a chruthú, comhsheasmhacht a gcreata dhlíthiúil, rialála agus theicniúil a chothú agus comhtháthú na gcóras iargúlta atá ina n-oileáin gháis nádúrtha fós san Aontas a éascú. Áireofar sna limistéir gheografacha a chumhdaítear leis an gcomhar réigiúnach sin comhar i limistéir gheografacha a shainítear i gcomhréir le hAirteagal 31(3) de Rialachán (AE) 2024/1789. Féadfaidh comhar den sórt sin limistéir gheografacha eile a chumhdach. I gcás ina measann an Coimisiún go bhfuil na rialacha ar leibhéal an Aontais ábhartha maidir le comhtháthú réigiúnach na margaí do ghás nádúrtha agus do hidrigin, soláthróidh sé treoir neamhcheangailteach iomchuí lena gcuirfear san áireamh sainiúlachtaí na margaí sin agus an tionchar ar na margaí comharsanacha.

2.   Comhoibreoidh an Ghníomhaireacht um Chomhar idir Rialálaithe Fuinnimh (ACER) le húdaráis rialála agus le hoibreoirí córais tarchuir agus oibreoirí gréasáin tarchurtha hidrigine chun comhoiriúnacht na gcreataí rialála idir na réigiúin agus laistigh díobh a áirithiú d’fhonn margaí inmheánacha iomaíocha do ghás nádúrtha agus do hidrigin a chruthú. I gcás ina measann ACER go bhfuil gá le rialacha ceangailteacha maidir leis an gcomhar sin, déanfaidh sí moltaí iomchuí.

3.   I gcás ina mbeidh oibreoirí córais tarchuir atá comhtháite go hingearach páirteach i ngnóthas comhpháirteach arna bhunú chun an comhar sin a chur chun feidhme, bunóidh an gnóthas comhpháirteach clár comhlíontachta ina leagfar amach na bearta a bheidh le déanamh lena áirithiú go n-eisiafar iompar idirdhealaitheach agus iompar frithiomaíoch, agus cuirfidh sé chun feidhme an clár comhlíontachta sin. Leagfar amach sa chlár comhlíontachta sin na hoibleagáidí sonracha atá ar fhostaithe le go gcomhlíonfaidh siad an cuspóir go ndéanfaí iompar idirdhealaitheach agus iompar frithiomaíoch a eisiamh. Beidh sé faoi réir a fhormheasta ag ACER. Na hoifigigh chomhlíontachta de chuid na n-oibreoirí córais tarchuir atá comhtháite go hingearach, déanfaidh siad faireachán neamhspleách ar chomhlíonadh an chláir.

1.   In imthosca ina gceanglaítear údarú, amhail ceadúnas, cead, lamháltas, toiliú nó formheas, chun saoráidí gáis nádúrtha, saoráidí táirgthe hidrigine agus bonneagar córais hidrigine a fhoirgniú nó a oibriú, deonóidh na Ballstáit nó aon údarás inniúil a ainmneoidh siad údaruithe chun saoráidí, bonneagar, píblínte nó trealamh gaolmhar den sórt sin a thógáil nó a oibriú ar a gcríoch, i gcomhréir le míreanna 2 go 11. Féadfaidh na Ballstáit nó aon údarás inniúil a ainmneoidh siad údaruithe a dheonú freisin ar an mbonn céanna maidir le gás nádúrtha agus hidrigin a sholáthar agus maidir le custaiméirí mórdhíola.

2.   I gcás ina bhfuil córas údarúcháin ag na Ballstáit, leagfaidh siad síos critéir oibiachtúla, neamh-idirdhealaitheacha agus nósanna imeachta trédhearcacha, a chomhlíonfar i gcás ina ndéanann gnóthas iarratas ar údarú chun gás nádúrtha agus hidrigin a sholáthar nó chun saoráidí gáis nádúrtha, saoráidí táirgthe hidrigine nó bonneagar córais hidrigine a fhoirgniú nó a oibriú. Déanfar a phoibliú na critéir agus na nósanna imeachta maidir le húdaruithe a dheonú. Áiritheoidh na Ballstáit go gcuirfear san áireamh, i gcás inarb iomchuí, i nósanna imeachta údarúcháin do shaoráidí, bonneagar, píblínte nó trealamh gaolmhar den sórt sin, tábhacht an tionscadail do na margaí inmheánacha do ghás nádúrtha agus do hidrigin. Áiritheoidh na Ballstáit comhsheasmhacht an chórais údarúcháin le haghaidh bonneagar córais hidrigine leis na pleananna forbartha gréasáin do ghréasáin tarchurtha agus dáilte hidrigine arna nglacadh de bhun Airteagail 55 agus 56.

3.   I gcás soláthróirí gáis nádúrtha, féadfaidh na Ballstáit measúnú a dhéanamh ar stóinseacht airgeadais agus cumais theicniúla na n-iarratasóirí mar chritéir údarúcháin. Ba cheart critéir den sórt sin a bheith iomlán trédhearcach neamh-idirdhealaitheach.

4.   Aon rialacha náisiúnta a bhaineann leis an nós imeachta údarúcháin dá dtagraítear san Airteagal seo, áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh siad comhréireach, riachtanach agus go rannchuideoidh siad le cur chun feidhme na rialacha ginearálta maidir le heagrú na margaí do ghás nádúrtha agus do hidrigin agus rochtain ar bhonneagair, le bunphrionsabal na héifeachtúlachta fuinnimh, le spriocanna aeráide agus fuinnimh an Aontais a bhaint amach agus le cur chun feidhme phleananna comhtháite náisiúnta fuinnimh agus aeráide na mBallstát, chomh maith lena straitéisí fadtéarmacha arna nglacadh de bhun Rialachán (AE) 2018/1999.

5.   Na nósanna imeachta údarúcháin le haghaidh na ngníomhaíochtaí dá dtagraítear i mír 1, ní mhairfidh siad níos faide ná 2 bhliain, lena n-áirítear nósanna imeachta ábhartha uile na n-údarás inniúil. I gcás cuí-réasúnaithe, ar fhorais imthosca urghnácha, féadfar síneadh suas le bliain amháin eile a chur leis an tréimhse 2 bhliain sin.

6.   Measúnóidh na Ballstáit cé na bearta reachtacha agus neamhreachtacha náisiúnta is gá chun na nósanna imeachta údarúcháin a chuíchóiriú, lena n-áirítear aon chéimeanna nós imeachta a bhaineann le nósanna imeachta measúnaithe tionchair chomhshaoil agus comhairliúcháin phoiblí, agus gan bacainn a chur ar an méid sin. Tuairisceoidh na Ballstáit don Choimisiún Eorpach maidir le torthaí an mheasúnaithe sin mar chuid dá bpleananna comhtháite náisiúnta fuinnimh agus aeráide dá dtagraítear in Airteagal 3 de Rialachán (AE) 2018/1999, agus i gcomhréir leis an nós imeachta a leagtar amach in Airteagail 7 go 12 den Rialachán sin, agus mar chuid dá dtuarascálacha comhtháite náisiúnta fuinnimh agus aeráide ar dhul chun cinn de bhun Airteagal 17 den Rialachán sin.

7.   Na teorainneacha ama a bhunaítear i mír 5 den Airteagal seo, beidh feidhm acu gan dochar d’oibleagáidí faoin dlí comhshaoil agus fuinnimh is infheidhme de chuid an Aontais, lena n-áirítear Treoir (AE) 2018/2001, maidir le hachomhairc bhreithiúnacha, leigheasanna agus imeachtaí eile os comhair cúirte nó binse, agus do shásraí réitithe díospóide malartacha, lena n-áirítear nósanna imeachta gearáin, achomhairc agus leigheasanna neamhbhreithiúnacha, agus féadfar síneadh a chur leo ionas go mairfidh siad ar feadh na tréimhse a mhairfidh na nósanna imeachta sin.

8.   Bunóidh nó ainmneoidh na Ballstáit pointe teagmhála amháin nó níos mó. Treoróidh na pointí teagmhála sin, arna iarraidh sin don iarratasóir, agus saor in aisce, an t-iarratasóir tríd an nós imeachta údarúcháin ar fad le haghaidh na ngníomhaíochtaí dá dtagraítear i mír 1 agus éascóidh siad an nós imeachta sin, go dtí go mbeidh cinneadh ó na húdaráis fhreagracha ag deireadh an nós imeachta. Ní cheanglófar ar an iarratasóir teagmháil a dhéanamh le níos mó ná pointe teagmhála amháin le haghaidh an phróisis ar fad.

9.   Údaruithe faoin dlí náisiúnta chun bonneagar an chórais gáis nádúrtha a fhoirgniú agus a oibriú, áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh feidhm freisin acu maidir le bonneagar an chórais hidrigine. Beidh an méid sin gan dochar do cheart na mBallstát na húdaruithe sin a chúlghairm mura gcomhlíonann an bonneagar hidrigine rialacha sábháilteachta teicniúla le haghaidh bonneagar córais hidrigine faoi mar a leagtar amach i ndlí an Aontais nó sa dlí náisiúnta iad.

10.   Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar na cearta talamhúsáide atá ann cheana chun píblínte gáis nádúrtha agus sócmhainní gréasáin eile a fhoirgniú agus a oibriú a chur i bhfeidhm freisin maidir le píblínte agus sócmhainní gréasáin eile chun hidrigin a iompar.

11.   I gcás úinéireacht ar bhonneagar a aistriú laistigh den ghnóthas céanna chun ceanglais Airteagal 69 a chomhlíonadh, déanfar na húdaruithe agus na cearta talamhúsáide a bhaineann leis an mbonneagar sin a aistriú chuig an úinéir nua freisin.

12.   Áiritheoidh na Ballstáit, maidir le haon diúltú údarú a dheonú, gur cúiseanna oibiachtúla, neamh-idirdhealaitheacha a bheidh leis sin agus go gcuirfear ar fáil don iarratasóir iad. Tabharfar fógra don Choimisiún, mar eolas, i dtaobh na gcúiseanna le haon diúltú den sórt sin. Bunóidh na Ballstáit nós imeachta lena gcuirfear ar chumas an iarratasóra achomharc a dhéanamh i gcoinne diúltú mar sin.

13.   Chun forbairt a dhéanamh ar limistéir a bhfuil soláthar nua acu, agus ar mhaithe leis an oibriú éifeachtúil i gcoitinne, agus gan dochar d’Airteagal 34, féadfaidh na Ballstáit diúltú údarú breise a dheonú chun córais píblínte dáileacháin le haghaidh gás nádúrtha a thógáil agus a oibriú i limistéar áirithe nuair a bheidh na córais píblínte sin tógtha sa limistéar sin nó nuair a bheidh sé ceadaithe iad a thógáil ann, agus mura bhfuil an acmhainneacht atá ann cheana nó atá beartaithe sáithithe.

14.   Diúltóidh na Ballstáit údarú a dheonú chun bonneagar tarchurtha nó dáileacháin le haghaidh gás nádúrtha a fhoirgniú agus a oibriú i limistéir a ndéantar foráil ina leith sa phlean forbartha gréasáin de bhun Airteagal 55 do dhíchoimisiúnú an chórais tarchuir nó codanna ábhartha de nó dár formheasadh plean díchoimisiúnúcháin gréasáin dáileacháin de bhun Airteagal 57.

15.   I gcás ina dtagann údarú de réir bhrí mhír 1 den Airteagal seo faoi raon feidhme chur i bhfeidhm Airteagal 15 agus Airteagail 15b go 17 de Threoir (AE) 2018/2001, ní bheidh feidhm ach ag na forálacha sin amháin.

1.   Deimhneofar gás in-athnuaite i gcomhréir le hAirteagail 29, 29a agus 30 de Threoir (AE) 2018/2001. Deimhneofar breoslaí ísealcharbóin i gcomhréir leis an Airteagal seo.

2.   Chun a áirithiú gur 70 % ar a laghad na laghduithe a bheidh ar astaíochtaí gás ceaptha teasa a thagann as hidrigin ísealcharbóin agus breoslaí a úsáid, cuirfidh na Ballstáit de cheangal ar oibreoirí eacnamaíocha a thaispeáint go gcomhlíontar an tairseach sin agus na ceanglais a bhunaítear sa mhodheolaíocht dá dtagraítear i mír 5 den Airteagal seo. Chun na gcríoch sin, cuirfidh siad de cheangal ar na hoibreoirí eacnamaíocha córas cothromúcháin maise a úsáid i gcomhréir le hAirteagal 30(1) agus (2) de Threoir (AE) 2018/2001.

3.   Áiritheoidh na Ballstáit go dtíolacfaidh na hoibreoirí eacnamaíocha faisnéis iontaofa i dtaobh chomhlíonadh na tairsí 70 % um laghduithe ar astaíochtaí gás ceaptha teasa dá dtagraítear i mír 2 agus maidir leis an modheolaíocht chun astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú dá dtagraítear i mír 5, agus go gcuirfidh oibreoirí eacnamaíocha ar fáil don Bhallstát ábhartha, arna iarraidh sin, na sonraí a úsáideadh chun an fhaisnéis sin a chur ar fáil. Ceanglóidh na Ballstáit ar na hoibreoirí eacnamaíocha caighdeán leordhóthanach iniúchóireachta neamhspleáiche ar an bhfaisnéis a thíolacfar a chur i bhfeidhm, agus fianaise a sholáthar go bhfuil an méid sin déanta acu. Fíorófar leis an iniúchóireacht go bhfuil na córais atá á n-úsáid ag na hoibreoirí eacnamaíocha cruinn, iontaofa agus cosanta ar chalaois.

4.   Beidh feidhm ag na hoibleagáidí a leagtar síos i mír 2 gan beann ar cé acu a dhéantar na breoslaí ísealcharbóin a tháirgeadh laistigh den Aontas nó a allmhairiú isteach ann nó nach ndéantar. Déanfar an fhaisnéis faoi thionscnamh geografach agus cineál bunábhair na mbreoslaí ísealcharbóin nó hidrigine ísealcharbóin in aghaidh an tsoláthróra breosla a chur ar fáil do thomhaltóirí ar shuíomhanna gréasáin na n-oibreoirí, na soláthróirí nó na n-údarás ábhartha inniúil agus déanfar í a thabhairt cothrom le dáta ar bhonn bliantúil.

5.   Faoin 5 Lúnasa 2025, déanfaidh an Coimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 90 chun an Treoir seo a fhorlíonadh tríd an modheolaíocht a shonrú chun laghduithe ar astaíochtaí gás ceaptha teasa ó bhreoslaí ísealcharbóin a mheasúnú. Áiritheofar leis an modheolaíocht sin nach dtabharfar creidmheas d’astaíochtaí a seachnaíodh le haghaidh dé-ocsaíd charbóin ó fhoinsí iontaise dár tugadh creidmheas astaíochta cheana féin dá ngabháil faoi fhorálacha eile dlí agus cumhdófar saolré astaíochtaí gás ceaptha teasa inti agus cuirfear san áireamh inti astaíochtaí indíreacha a eascraíonn as atreorú ionchuir dhocht. Beidh an mhodheolaíocht sin comhsheasmhach leis an modheolaíocht chun measúnú a dhéanamh ar laghduithe ar astaíochtaí gás ceaptha teasa ó bhreoslaí in-athnuaite iompair leachtacha agus gásacha de thionscnamh neamhbhitheolaíoch agus ó bhreoslaí carbóin athchúrsáilte, lena n-áirítear cóireáil astaíochtaí mar gheall ar sceitheadh hidrigine, agus cuirfear san áireamh inti astaíochtaí réamhtheachtacha meatáin agus rátaí gabhála carbóin iarbhír.

6.   I gcás inarb iomchuí, cuirfidh an Coimisiún tuarascáil faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle ina ndéanfar meastóireacht ar sceitheadh hidrigine, lena n-áirítear rioscaí comhshaoil agus aeráide, sainiúlachtaí teicniúla agus uasrátaí leormhaithe sceite hidrigine. Ar bhonn na tuarascála sin, déanfaidh an Coimisiún, más iomchuí, togra reachtach a thíolacadh chun bearta a thabhairt isteach lena n-íoslaghdófar rioscaí féideartha sceite hidrigine, lena socrófar uasrátaí sceite hidrigine agus lena mbunófar sásraí comhlíontachta. Áireofar uasrátaí sceite hidrigine ábhartha sa mhodheolaíocht dá dtagraítear i mír 5.

7.   Féadfaidh an Coimisiún cinntí a ghlacadh lena n-aithnítear gur cruinn iad chun críocha an Airteagail seo na sonraí maidir le laghduithe ar astaíochtaí gás ceaptha teasa arna soláthar ag scéimeanna deonacha náisiúnta nó idirnáisiúnta lena leagfar síos caighdeáin maidir le táirgeadh breoslaí ísealcharbóin nó hidrigin ísealcharbóin agus go léiríonn na sonraí sin go bhfuil an mhodheolaíocht dá dtagraítear i mír 5 den Airteagal seo á comhlíonadh. Ní ghlacfaidh an Coimisiún cinntí den sórt sin ach amháin má chomhlíonann an scéim atá i gceist caighdeáin leordhóthanacha maidir le hiontaofacht, trédhearcacht agus iniúchóireacht neamhspleách i gcomhréir leis na ceanglais a leagtar amach i Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2022/996 ón gCoimisiún (42) maidir le deimhniú breoslaí in-athnuaite.

8.   I gcás ina soláthróidh oibreoir eacnamaíoch fianaise nó sonraí a fuarthas i gcomhréir le scéim a bhí faoi réir aitheantas de bhun mhír 7, ní cheanglóidh Ballstát ar an oibreoir eacnamaíoch tuilleadh fianaise a sholáthar maidir le comhlíonadh na gcritéar a bhfuil an scéim aitheanta ar a mbonn ag an gCoimisiún.

9.   Déanfaidh údaráis inniúla na mBallstát maoirseacht ar oibríocht na gcomhlachtaí deimhniúcháin atá i mbun iniúchóireacht neamhspleách faoi scéim dheonach. Arna iarraidh sin do na húdaráis inniúla, cuirfidh na comhlachtaí deimhniúcháin isteach an fhaisnéis ábhartha uile is gá chun maoirseacht a dhéanamh ar an iniúchóireacht, lena n-áirítear dáta beacht na n-iniúchóireachtaí, an tráth a rinneadh iad agus an áit ina ndearnadh iad. I gcás ina n-aimsíonn na Ballstáit saincheisteanna maidir le neamhchomhlíonadh, cuirfidh siad sin in iúl don scéim dheonach gan mhoill.

10.   Arna iarraidh sin do Bhallstát, a d’fhéadfadh a bheith bunaithe ar iarraidh ó oibreoir eacnamaíoch, scrúdóidh an Coimisiún, ar bhonn na fianaise uile a bheidh ar fáil, ar comhlíonadh nó nár comhlíonadh na critéir maidir le laghdú ar astaíochtaí gás ceaptha teasa a leagtar síos san Airteagal seo, an mhodheolaíocht a forbraíodh i gcomhréir le mír 5 den Airteagal seo, agus na tairseacha um laghduithe ar astaíochtaí gás ceaptha teasa a léirítear in Airteagal 2, pointí (11), (12) agus (13). Laistigh de 6 mhí ón iarraidh sin a fháil, cinnfidh an Coimisiún an bhféadfaidh an Ballstát lena mbaineann na nithe seo a leanas a dhéanamh:

11.   Ceanglóidh na Ballstáit ar na hoibreoirí eacnamaíocha ábhartha faisnéis a iontráil i mbunachar sonraí an Aontais arna bhunú de bhun Airteagal 31a(1) de Threoir (AE) 2018/2001, nó i mbunachair sonraí náisiúnta atá ceangailte le bunachar sonraí sin an Aontais, i gcomhréir le hAirteagal 31a(2) den Treoir sin, maidir leis na hidirbhearta a rinneadh agus maidir le saintréithe inbhuanaitheachta gáis in-athnuaite agus breoslaí ísealcharbóin i gcomhréir leis na ceanglais le haghaidh breoslaí in-athnuaite arna mbunú le hAirteagal 31a den Treoir sin. I gcás inar eisíodh ráthaíochtaí tionscnaimh chun coinsíneacht gás ísealcharbóin a tháirgeadh, beidh siad faoi réir na rialacha céanna a leagtar amach san Airteagal sin maidir le ráthaíochtaí tionscnaimh arna n-eisiúint chun gás in-athnuaite a tháirgeadh.

12.   Glacfaidh an Coimisiún, trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme, cinntí maidir le haitheantas de bhun mhír 7 den Airteagal seo. Déanfar na gníomhartha cur chun feidhme sin a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta scrúdúcháin dá dtagraítear in Airteagal 91(3). Beidh tréimhse theoranta bhailíochta ag cinntí den sórt sin, tréimhse nach faide ná 5 bliana.

1.   Áiritheoidh na Ballstáit nó i gcás ina mbeidh foráil déanta maidir leis sin ag na Ballstáit, áiritheoidh na húdaráis rialála, go mbunófar critéir sábháilteachta teicniúla agus go bhforbrófar agus go ndéanfar a phoibliú rialacha teicniúla lena mbunófar na híoscheanglais theicniúla dearaidh agus oibríochtúla maidir le saoráidí GNL, saoráidí stórála gáis nádúrtha, córais eile tarchurtha nó dáileacháin, nó línte díreacha, chomh maith leis an gcóras hidrigine, a nascadh leis an gcóras. Áiritheofar leis na rialacha teicniúla sin idir-inoibritheacht na gcóras agus beidh siad oibiachtúil agus neamh-idirdhealaitheach. Féadfaidh ACER moltaí iomchuí a dhéanamh maidir le comhoiriúnacht na rialacha sin a bhaint amach, i gcás inarb iomchuí sin. Tabharfar fógra i leith na rialacha sin don Choimisiún i gcomhréir le hAirteagal 5 de Threoir (AE) 2015/1535 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (43).

2.   I gcás inarb ábhartha, cuirfidh na Ballstáit nó, i gcás ina mbeidh foráil déanta maidir leis sin ag na Ballstáit, cuirfidh na húdaráis rialála de cheangal ar na hoibreoirí córais tarchuir, ar na hoibreoirí córais dáileacháin agus ar na hoibreoirí gréasáin hidrigine atá ar a gcríoch rialacha teicniúla a fhoilsiú i gcomhréir leis an Airteagal seo, go háirithe i dtaca le rialacha maidir le nascadh leis an ngréasán agus ina n-áirítear ceanglais maidir le cáilíocht an gháis, boladh a chur sa ghás, agus brú an gháis. Ceanglóidh na Ballstáit freisin ar na hoibreoirí córais tarchuir agus dáileacháin na táillí nasctha, lena nasctar gás ó fhoinsí in-athnuaite bunaithe ar chritéir thrédhearcacha neamh-idirdhealaitheacha, a fhoilsiú.

1.   Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh na custaiméirí deiridh uile i dteideal soláthar gáis nádúrtha agus hidrigine a fháil ó sholáthróir, faoi réir chomhaontú an tsoláthróra, gan beann ar an mBallstát ina bhfuil an soláthróir sin cláraithe, ar choinníoll go gcloífidh an soláthróir leis na rialacha trádála, cothromaíochta agus slándáil soláthair is infheidhme agus leis na critéir i gcomhréir le hAirteagal 8(2). Maidir leis sin, déanfaidh na Ballstáit na bearta uile is gá chun a áirithiú nach ndéanfar, de dheasca nósanna imeachta riaracháin, idirdhealú in aghaidh soláthróirí atá cláraithe cheana i mBallstát eile.

2.   Gan dochar do rialacha an Aontais maidir le cosaint tomhaltóirí, go háirithe Treoir 2011/83/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (44) agus Treoir 93/13/CEE ón gComhairle (45), áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh na cearta dá bhforáiltear i míreanna 3 go 11 den Airteagal seo ag na custaiméirí deiridh.

3.   Beidh ag na custaiméirí deiridh an ceart chun conradh a bheith acu lena soláthróir ina sonraítear an méid seo a leanas:

4.   Tabharfar fógra iomchuí do na custaiméirí deiridh faoi aon athrú a bheifí a bheartú a dhéanamh ar choinníollacha conarthacha agus cuirfear ar an eolas iad, tráth a thugtar an fógra sin, faoina gceart an conradh a fhoirceannadh. Déanfaidh soláthróirí, ar bhealach trédhearcach agus sothuigthe, fógra a thabhairt go díreach dá gcustaiméir deiridh faoi aon choigeartú ar an bpraghas soláthair agus faoi na cúiseanna leis an gcoigeartú, faoi na réamhchoinníollacha a ghabhann leis agus faoina raon feidhme, tráth nach déanaí ná 2 sheachtain, nó tráth nach déanaí ná mí amháin i gcás na gcustaiméirí teaghlaigh, roimh theacht i bhfeidhm an choigeartaithe. Áiritheoidh na Ballstáit go bhfuil an tsaoirse ag na custaiméirí deiridh a gconradh a fhoirceannadh mura nglacfaidh siad le coinníollacha nua conarthacha nó leis na coigeartuithe ar an bpraghas soláthair ar thug a soláthróir fógra dóibh ina leith.

5.   Déanfaidh soláthróirí faisnéis thrédhearcach a sholáthar do chustaiméirí deiridh maidir leis na praghsanna, na taraifí agus na téarmaí agus coinníollacha caighdeánacha is infheidhme, i ndáil le rochtain ar sheirbhísí agus úsáid seirbhísí, le haghaidh gáis nádúrtha agus hidrigine, go háirithe faisnéis maidir le cé acu an praghas seasta nó athraitheach é agus, i gcás inarb ábhartha, maidir le cur chun cinn agus lascainí. Leagfaidh an soláthróir béim ar an bpríomhfhaisnéis chonarthach.

6.   Déanfaidh soláthróirí rogha leathan modhanna íocaíochta a thairiscint do chustaiméirí deiridh. Ní dhéanfaidh modhanna íocaíochta den sórt sin idirdhealú idir custaiméirí. Féadfar cóir níos fabhraí a thabhairt do chustaiméirí leochaileacha dá dtagraítear in Airteagal 26 den Treoir seo agus do chustaiméirí atá thíos leis an mbochtaineacht fuinnimh. Aon difríocht sna muirir a bhaineann le modhanna íocaíochta nó le córais réamhíocaíochta, beidh sí oibiachtúil, neamh-idirdhealaitheach agus comhréireach agus ní rachaidh sí thar na costais dhíreacha atá le seasamh ag an íocaí as modh íocaíochta sonrach nó as córas réamhíocaíochta a úsáid, i gcomhréir le hAirteagal 62 de Threoir (AE) 2015/2366 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (46).

7.   Ní dhéanfar na custaiméirí teaghlaigh, a bhfuil rochtain acu ar chórais réamhíocaíochta, a chur faoi mhíbhuntáiste de thairbhe na gcóras réamhíocaíochta.

8.   Déanfaidh soláthróirí téarmaí agus coinníollacha ginearálta atá cóir agus trédhearcach a thairiscint do na custaiméirí deiridh. Na téarmaí agus coinníollacha ginearálta, is i dteanga shoiléir agus shothuigthe a thabharfar iad agus ní bheidh bacainní neamhchonarthacha ar fheidhmiú chearta na gcustaiméirí iontu, amhail doiciméadú conarthach iomarcach. Déanfar na custaiméirí a chosaint ar mhodhanna díolacháin atá éagórach nó míthreorach.

9.   Beidh ag na custaiméirí deiridh an ceart ar chaighdeán maith seirbhíse agus ar láimhseáil gearán ag a soláthróirí. Déanfaidh na soláthróirí gearáin a láimhseáil ar bhealach simplí, cóir agus pras.

10.   Déanfaidh soláthróirí faisnéis leordhóthanach a sholáthar do chustaiméirí teaghlaigh an gháis nádúrtha faoi bhearta malartacha chun dínascadh a sheachaint fada go leor roimh aon dínascadh atá pleanáilte. Féadfar a áireamh i mbearta malartacha den sórt sin faisnéis faoi fhoinsí tacaíochta chun dínascadh a sheachaint, córais réamhíocaíochta, iniúchtaí fuinnimh, seirbhísí comhairliúcháin fuinnimh, pleananna íocaíochta malartacha, comhairle i dtaca le bainistiú fiach nó moratóirí ar dhínascadh agus ní bheidh costas breise do na custaiméirí a bhfuil an díscor ag tarlú dóibh i gceist leo.

11.   Déanfaidh na soláthróirí cuntas clabhsúir deiridh a sholáthar do na custaiméirí deiridh tar éis aon athraithe ó sholáthróir amháin go ceann eile tráth nach déanaí ná 6 seachtaine tar éis don athrú sin tarlú.

1.   Beidh sé de cheart ag custaiméirí athrú ó sholáthróir amháin gáis nádúrtha agus hidrigine go soláthróir eile nó athrú ó rannpháirtí amháin sa mhargadh gáis nádúrtha agus hidrigine go rannpháirtí eile. An custaiméir ar mian leis athrú ó sholáthróir amháin nó ó rannpháirtí amháin sa mhargadh, agus na coinníollacha conarthacha á n-urramú, áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh an custaiméir sin i dteideal an t-athrú sin a dhéanamh laistigh den tréimhse is giorra is féidir, nó ar aon chaoi laistigh de 3 seachtaine ar a mhéad ó dháta na hiarrata ón gcustaiméir. Faoin 1 Eanáir 2026 ar a dhéanaí, ní mhairfidh an próiseas teicniúil chun athrú ó sholáthróir amháin go ceann eile nó ó rannpháirtí amháin sa mhargadh go ceann eile níos faide ná 24 uair an chloig agus beidh sé sin indéanta aon lá oibre.

2.   Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar an ceart athrú ó sholáthróir amháin go ceann eile nó ó rannpháirtí amháin sa mhargadh go ceann eile a dheonú do chustaiméirí ar bhealach neamh-idirdhealaitheach ó thaobh costais, díchill agus ama de.

3.   Áiritheoidh na Ballstáit nach ngearrfar aon táillí a bhaineann le hathrú ó sholáthróir amháin go ceann eile, ar a laghad ar chustaiméirí teaghlaigh, ar mhicrifhiontair ná ar fhiontair bheaga, le haghaidh gáis nádúrtha agus hidrigine, lena n-áirítear i gcás ina bhfuil an soláthar gáis ceangailte nó cuachta le seirbhísí, trealamh nó táirgí eile. Mar sin féin, féadfaidh na Ballstáit a cheadú do sholáthróirí nó do rannpháirtithe sa mhargadh táillí foirceanta conartha a ghearradh ar a gcustaiméirí i gcás ina ndéanfaidh na custaiméirí sin conarthaí soláthair ar théarma seasta, ar phraghas seasta, a fhoirceannadh go deonach roimh thráth a n-aibíochta, ar choinníoll:

4.   Beidh custaiméirí teaghlaigh le haghaidh gáis nádúrtha agus hidrigine i dteideal a bheith rannpháirteach i scéimeanna comhchoiteanna chun athrú ó sholáthróir go soláthróir eile. Déanfaidh na Ballstáit gach bacainn rialála nó riaracháin a bheadh ann i leith athrú comhchoiteann a dhíchur agus soláthróidh siad creat lena n-áiritheofar cosaint do thomhaltóirí ar aon chleachtas mí-úsáideach.

5.   Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar faisnéis maidir le hathrú ó sholáthróir amháin go ceann eile a sholáthar do na custaiméirí deiridh i bhformáid sholáimhsithe, lena n-áirítear trí na pointí teagmhála aonair dá dtagraítear in Airteagal 24.

6.   Áiritheoidh na Ballstáit go dtabharfar an ceart do chustaiméirí a gconarthaí soláthair gáis a fhoirceannadh ar ghearrfhógra.

1.   Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh rochtain, saor in aisce, ar a laghad ag custaiméirí teaghlaigh an gháis nádúrtha, chomh maith leis na micrifhiontair agus na fiontair bheaga a bhfuil tomhaltas bliantúil ionchasach faoi bhun 100 000 kWh acu, ar uirlis amháin ar a laghad chun comparáid a dhéanamh idir tairiscintí na soláthróirí, lena n-áirítear tairiscintí cuachta. Cuirfear na custaiméirí ar an eolas go bhfuil uirlisí den sórt sin le fáil agus beidh an fhaisnéis sin ina mbillí nó in éineacht lena mbillí nó déanfar ar bhealach eile é. Maidir le huirlisí den sórt sin, ar a laghad:

2.   Féadfaidh aon eintiteas na huirlisí a oibriú, lena n-áirítear cuideachtaí príobháideacha agus údaráis phoiblí agus comhlachtaí poiblí.

3.   Féadfaidh na Ballstáit a cheangal ar na huirlisí comparáide dá dtagraítear i mír 1 critéir chomparáideacha a bhaineann le cineál na seirbhísí a thairgeann na soláthróirí a áireamh, lena n-áirítear an praghas aonaid aonair, na muirir uile agus an fhaisnéis uile maidir le lascainí, agus, i gcás inarb infheidhme, feidhmíocht chomhshaoil.

Agus na critéir sin á mbunú acu, rachaidh na Ballstáit i gcomhairle leis na geallsealbhóirí ábhartha.

4.   Déanfaidh na Ballstáit údarás inniúil a cheapadh le bheith freagrach as marcanna iontaoibhe a eisiúint le haghaidh uirlisí comparáide a chomhlíonann na ceanglais a leagtar amach i mír 1, agus as a áirithiú go leanfaidh na huirlisí comparáide sin a bhfuil marc iontaoibhe den sórt sin ag gabháil leo de na ceanglais sin a chomhlíonadh. Beidh an t-údarás inniúil sin neamhspleách ar aon rannpháirtí sa mhargadh agus ar aon oibreoir uirlise comparáide.

5.   Aon uirlis a dhéanann comparáid idir tairiscintí rannpháirtithe sa mhargadh, beidh sí incháilithe, ar bhonn deonach neamh-idirdhealaitheach, le hiarratas a dhéanamh ar mharc iontaoibhe dá dtagraítear i mír 4.

6.   De mhaolú ar mhíreanna 4 agus 5, féadfaidh na Ballstáit a roghnú gan foráil do mharcanna iontaoibhe a eisiúint d’uirlisí comparáide más rud é go bhfuil uirlis chomparáide a chomhlíonann na ceanglais a leagtar amach i mír 1 á soláthar ag údarás poiblí nó comhlacht poiblí.

1.   Áiritheoidh na Ballstáit go bhfuil custaiméirí deiridh, go háirithe ón earnáil talmhaíochta nó ón earnáil phoiblí, agus a gcearta mar chustaiméirí deiridh mar a bhunaítear sa Treoir seo á gcoimeád acu, i dteideal gníomhú mar chustaiméirí gníomhacha gan a bheith faoi réir ceanglais theicniúla, ceanglais riaracháin, nósanna imeachta agus muirear atá díréireach nó idirdhealaitheach, ná muirir ghréasáin nach bhfuil i gcomhréir leis an gcostas.

2.   Maidir leis na custaiméirí gníomhacha, áiritheoidh na Ballstáit:

3.   Féadfaidh na Ballstáit forálacha éagsúla is infheidhme a bheith acu ina ndlí náisiúnta maidir leis na custaiméirí gníomhacha aonair agus custaiméirí gníomhacha a bhíonn ag gníomhú go comhpháirteach, ar choinníoll go ndéantar na cearta agus na hoibleagáidí uile faoin Airteagal seo a chur i bhfeidhm i leith gach custaiméara ghníomhaigh. Aon éagsúlacht sa chóir i leith custaiméirí gníomhacha a bhíonn ag gníomhú go comhpháirteach, beidh sí comhréireach agus cuí-réasúnaithe.

4.   Maidir leis na custaiméirí gníomhacha a bhfuil úinéireacht acu ar shaoráidí ina stóráiltear gás in-athnuaite, áiritheoidh na Ballstáit:

1.   Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh na billí agus an fhaisnéis bhilleála beacht, sothuigthe, soiléir, gonta, so-úsáidte agus curtha i láthair ar bhealach lenar fusa do na custaiméirí deiridh comparáid a dhéanamh agus go gcomhlíonfaidh siad na híoscheanglais a leagtar amach in Iarscríbhinn I. Arna iarraidh sin dóibh, gheobhaidh na custaiméirí deiridh míniú soiléir agus intuigthe ar an gcaoi ar cuireadh a mbille le chéile, go háirithe i gcás nach bhfuil na billí sin bunaithe ar an tomhaltas iarbhír.

2.   Áiritheoidh na Ballstáit go bhfaighidh na custaiméirí deiridh a mbillí uile agus a bhfaisnéis bhilleála uile saor in aisce.

3.   Áiritheoidh na Ballstáit go dtabharfar an rogha do na custaiméirí deiridh billí agus faisnéis bhilleála leictreonach a fháil, agus go ndéanfar socruithe solúbtha a thairiscint dóibh i ndáil leis na billí sin a íoc.

4.   I gcás ina bhforáiltear sa chonradh d’athrú ar tháirge nó ar phraghas a thabhairt isteach amach anseo, nó i gcás ina bhforáiltear sa chonradh do lascaine, déanfar sin a lua ar an mbille in éineacht leis an dáta ar a dtarlóidh an t-athrú sin.

5.   Rachaidh na Ballstáit i gcomhairle le comhlachtaí tomhaltóirí nuair a bheidh siad ag smaoineamh ar athruithe a dhéanamh ar na ceanglais maidir le hinneachar na mbillí.

1.   Chun bearta éifeachtúlachta fuinnimh a glacadh de bhun Threoracha (AE) 2023/1791 agus (AE) 2024/1275 a chomhlánú agus chun na custaiméirí deiridh a chumhachtú a thuilleadh, molfaidh na Ballstáit nó, i gcás ina mbeidh foráil déanta amhlaidh ag Ballstáit, molfaidh na húdaráis rialála go láidir do ghnóthais gáis nádúrtha úsáid an gháis nádúrtha a bharrfheabhsú, inter alia, trí sheirbhísí bainistithe fuinnimh a sholáthar agus trí chórais méadraithe chliste a thabhairt isteach i gcomhréir le mír 2 den Airteagal seo, ar córais iad atá idir-inoibritheach, go háirithe le córais bainistithe fuinnimh do thomhaltóirí agus le heangaí cliste, i gcomhréir le rialacha cosanta sonraí an Aontais is infheidhme.

2.   Ní rachaidh na Ballstáit ar aghaidh le córais méadraithe chliste a imscaradh ar a gcríocha ach amháin tar éis measúnú costais is tairbhe a dhéanamh, measúnú a dhéanfar i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos in Iarscríbhinn II, lena sainaithneofar na glansochair do chustaiméirí a eascraíonn as úsáid méadar cliste agus as clárú le haghaidh tairiscintí lena bhféadfaí an méadrú cliste a úsáid. Ina measúnú costais is tairbhe, féadfaidh na Ballstáit measúnuithe ar leithligh a dhéanamh agus meastóireacht a dhéanamh ar an tionchar atá ag imscaradh córas méadraithe chliste ar chatagóirí éagsúla custaiméirí agus grúpaí custaiméirí, amhail custaiméirí teaghlaigh, micrifhiontar, FBManna agus earnáil na tionsclaíochta.

3.   Na Ballstáit sin a rachaidh ar aghaidh le córais méadraithe chliste a imscaradh, glacfaidh siad agus foilseoidh siad na híosriachtanais fheidhmiúla agus theicniúla le haghaidh na gcóras méadraithe chliste a bheidh le himscaradh ar a gcríoch, i gcomhréir le hAirteagal 19 agus le hIarscríbhinn II. Áiritheoidh na Ballstáit idir-inoibritheacht na gcóras méadraithe chliste sin chomh maith lena gcumas aschur a sholáthar do chórais bhainistithe fuinnimh do thomhaltóirí. Ina leith sin, beidh aird chuí ag na Ballstáit ar úsáid na gcaighdeán ábhartha atá ar fáil, lena n-áirítear na cinn sin lena gcumasaítear an idir-inoibritheacht, ar na dea-chleachtais agus ar a thábhachtaí atá sé eangacha cliste a fhorbairt agus an margadh inmheánach do ghás nádúrtha a fhorbairt.

4.   Na Ballstáit a rachaidh ar aghaidh le húsáid córas méadraithe chliste, áiritheoidh siad go soláthrófar faisnéis agus comhairle shoiléir agus intuigthe do thomhaltóirí maidir leis na tairbhí a bhaineann le méadair chliste tar éis dul i gcomhairle le comhlachtaí tomhaltóirí agus le heagraíochtaí ábhartha eile. Leis an bhfaisnéis sin, déanfar an méid seo a leanas ar a laghad:

5.   Na Ballstáit sin a rachaidh ar aghaidh leis na córais méadraithe chliste a imscaradh, áiritheoidh siad gur ar bhealach trédhearcach neamh-idirdhealaitheach a rannchuideoidh na custaiméirí deiridh leis na costais a bhaineann leis an imscaradh, agus aird á tabhairt acu ar na tairbhí fadtéarmacha a bheidh ann don slabhra luacha ina iomláine, lena n-áirítear na sochair a bhaineann le hoibríochtaí gréasáin agus na muirir ghréasáin is infheidhme maidir le custaiméirí nó na táillí arna n-íoc acu á ríomh. Déanfaidh na Ballstáit nó, i gcás ina bhforálann Ballstáit amhlaidh, déanfaidh na húdaráis inniúla ainmnithe, faireachán go tráthrialta ar an imscaradh sin ina gcríocha chun tabhairt i gcrích na sochar do na custaiméirí a rianú.

6.   I gcás ina bhfuil measúnú diúltach déanta ar imscaradh na gcóras méadraithe chliste de thoradh an mheasúnaithe costais is tairbhe dá dtagraítear i mír 2, áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar an measúnú a athbhreithniú mar fhreagairt ar athruithe suntasacha ar na toimhdí bunúsacha agus mar fhreagairt ar fhorbairtí teicneolaíochta agus forbairtí sa mhargadh. Tabharfaidh na Ballstáit fógra don Choimisiún maidir le toradh an mheasúnaithe costais is tairbhe nuashonraithe nuair a chuirtear ar fáil é.

7.   Na forálacha a bhaineann le córais méadraithe chliste atá sa Treoir seo, beidh feidhm acu maidir le suiteálacha a bheidh ann sa todhchaí agus maidir le suiteálacha a thagann in ionad seanmhéadair chliste. Na córais méadraithe chliste a suiteáladh cheana, nó dá bhfuil ‘tús na n-oibreacha’ déanta, roimh an 4 Lúnasa 2024, féadfaidh siad leanúint de bheith ag feidhmiú thar a saolré. Mar sin féin, na córais méadraithe chliste nach gcomhlíonann ceanglais Airteagal 19 agus Iarscríbhinn II, ní fhágfar iad i mbun oibríochta níos faide ná an 5 Lúnasa 2036.

8.   Chun críoch mhír 7, ciallaíonn ‘tús na n-oibreacha’ tús oibreacha foirgnithe ar an infheistíocht nó an chéad ghealltanas ceangailteach trealamh a ordú nó aon ghealltanas eile a bhfuil sé mar thoradh air go mbeidh an infheistíocht dochúlaithe, cibé acu a tharlóidh is túisce. Ní mheasfar gur ‘tús na n-oibreacha’ é talamh a cheannach ná obair ullmhúcháin ar nós ceadúnais a fháil agus réamhstaidéir indéantachta a dhéanamh. Maidir le táthcheangail, ciallaíonn ‘tús na n-oibreacha’ an tráth a fhaightear na sócmhainní a bhaineann go díreach leis an mbunaíocht arna fáil.

1.   Áiritheoidh na Ballstáit go n-imscarfar córais méadraithe chliste lenar féidir an tomhaltas a thomhas go cruinn agus faisnéis a sholáthar faoi am iarbhír úsáide, agus atá in ann sonraí a tharchur agus a fháil chun críoch faisnéise, faireacháin agus rialaithe trí mhodh cumarsáide leictreonaí.

2.   In ainneoin mhír 1 den Airteagal seo, beidh oibleagáid den sórt sin chun imscaradh faoi réir measúnú costais is tairbhe ar a laghad i gcás custaiméirí teaghlaigh, agus déanfar an measúnú sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos in Iarscríbhinn II.

3.   Áiritheoidh na Ballstáit slándáil na gcóras méadraithe chliste agus na cumarsáide ábhartha sonraí, agus príobháideachas na gcustaiméirí deiridh, i gcomhréir le dlí ábhartha an Aontais maidir le cosaint sonraí agus príobháideachas, chomh maith lena n-idir-inoibritheacht agus aird chuí á tabhairt ar úsáid na gcaighdeán iomchuí.

4.   Glacfaidh an Coimisiún, trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme, ceanglais idir-inoibritheachta le haghaidh méadrú cliste agus nósanna imeachta chun a áirithiú, dóibh siúd atá incháilithe, rochtain ar shonraí a thagann as córais méadraithe chliste. Déanfar na gníomhartha cur chun feidhme sin a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta comhairleach dá dtagraítear in Airteagal 91(2).

5.   Na Ballstáit sin a rachaidh ar aghaidh leis na córais méadraithe chliste a imscaradh, áiritheoidh siad go rannchuideoidh na custaiméirí deiridh ar bhealach trédhearcach neamh-idirdhealaitheach leis na costais a bhaineann leis an imscaradh, agus aird á tabhairt ar na sochair fhadtéarmacha a bheidh ann don slabhra luacha ina iomláine, lena n-áirítear na sochair a bhaineann le hoibríochtaí gréasáin agus na muirir ghréasáin is infheidhme maidir le custaiméirí nó na táillí arna n-íoc acu á ríomh. Déanfaidh na Ballstáit faireachán tráthrialta ar an imscaradh sin ar a gcríocha chun seachadadh na sochar do thomhaltóirí a rianú.

6.   I gcás ina bhfuil measúnú diúltach déanta ar imscaradh na gcóras méadraithe chliste de thoradh an mheasúnaithe costais is tairbhe dá dtagraítear i mír 2, áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar an measúnú a athbhreithniú go tréimhsiúil mar fhreagairt ar athruithe suntasacha ar na toimhdí bunúsacha agus mar fhreagairt ar fhorbairtí teicneolaíochta agus ar fhorbairtí sa mhargadh. Tabharfaidh na Ballstáit fógra don Choimisiún maidir le toradh an mheasúnaithe costais is tairbhe nuashonraithe nuair a chuirtear ar fáil é.

1.   I gcás ina bhfuil measúnú diúltach déanta ar imscaradh na gcóras méadraithe cliste chliste de thoradh an mheasúnaithe costais is tairbhe dá dtagraítear in Airteagal 17(2) agus nach bhfuil córais méadraithe chliste á imscaradh go córasach, áiritheoidh na Ballstáit go bhfuil na custaiméirí i dteideal, arna iarraidh sin dóibh, cé gurb iad féin a sheasfaidh na costais ghaolmhara, go ndéanfaí méadar cliste a shuiteáil dóibh nó, i gcás inarb infheidhme, go ndéanfaí é a uasghrádú dóibh, faoi choinníollacha córa, réasúnacha, costéifeachtacha, ar méadar é a chomhlíonfaidh na ceanglais seo a leanas:

2.   I gcás ina n-iarrann custaiméir go ndéanfaí méadar cliste a shuiteáil dó nó di de bhun mhír 1, déanfaidh na Ballstáit, nó i gcás ina bhfuil foráil déanta amhlaidh ag Ballstáit, déanfaidh na húdaráis inniúla ainmnithe an méid a leanas:

1.   I gcás nach bhfuil méadair chliste ag custaiméirí deiridh gáis nádúrtha, áiritheoidh na Ballstáit go soláthrófar gnáthmhéadair aonair do chustaiméirí deiridh a thomhaisfidh go cruinn a dtomhaltas iarbhír. Féadfaidh na Ballstáit custaiméirí teaghlaigh nach n-úsáideann gás nádúrtha chun críoch téimh a dhíolmhú ón gceanglas sin i gcás nach bhfuil imscaradh na méadar sin indéanta go teicniúil, réasúnach ó thaobh airgeadais de nó i gcomhréir leis an gcoigilteas fuinnimh féideartha. Féadfar an díolúine sin a leathnú freisin chuig custaiméirí nach teaghlaigh iad atá lonnaithe i bhfoirgnimh inar custaiméirí teaghlaigh atá incháilithe don díolúine iad formhór na dtomhaltóirí, mura bhfuil an t-imscaradh indéanta go teicniúil.

2.   Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh na custaiméirí deiridh gáis nádúrtha in ann a ngnáthmhéadair a léamh gan dua, bíodh sin go díreach nó go hindíreach trí chomhéadan ar líne nó trí chomhéadan iomchuí eile.

1.   Agus na rialacha maidir le bainistiú agus malartú sonraí á leagan síos acu, sonróidh na Ballstáit nó, i gcás ina mbeidh foráil déanta amhlaidh ag Ballstáit, sonróidh na húdaráis inniúla atá ainmnithe na rialacha maidir le rochtain a bheith ag páirtithe incháilithe ar shonraí an chustaiméara deiridh i gcomhréir leis an Airteagal seo agus le creat dlí an Aontais is infheidhme. Chun críocha na Treorach seo, tuigfear go n-áirítear sna sonraí sonraí méadrúcháin agus tomhaltais chomh maith leis na sonraí a theastaíonn má athraíonn custaiméir ó sholáthróir amháin go ceann eile, agus le haghaidh seirbhísí eile.

2.   Eagróidh na Ballstáit an bainistiú sonraí chun rochtain agus malartú éifeachtúil slán a áirithiú maidir leis na sonraí, chomh maith le cosaint sonraí agus slándáil sonraí.

Go neamhspleách ar an tsamhail bainistithe sonraí a chuirfear i bhfeidhm i ngach Ballstát, déanfaidh na páirtithe atá freagrach as an mbainistiú sonraí rochtain ar shonraí an chustaiméara deiridh a sholáthar d’aon pháirtí incháilithe, i gcomhréir le mír 1. Na sonraí a iarrtar, cuirfear ar fáil iad do na páirtithe incháilithe ar bhealach neamh-idirdhealaitheach comhuaineach. Beifear in ann na sonraí a rochtain go héasca, agus déanfar na nósanna imeachta ábhartha chun rochtain a fháil ar shonraí a phoibliú.

3.   Na rialacha maidir le rochtain ar shonraí agus stóráil sonraí chun críocha na Treorach seo, comhlíonfaidh siad dlí ábhartha an Aontais.

Próiseáil sonraí pearsanta a dhéantar faoi chuimsiú na Treorach seo, déanfar í i gcomhréir le Rialachán (AE) 2016/679.

4.   Déanfaidh na Ballstáit nó, i gcás ina mbeidh foráil déanta amhlaidh ag Ballstáit, déanfaidh na húdaráis inniúla atá ainmnithe na páirtithe atá freagrach as bainistiú sonraí a údarú agus a dheimhniú nó, i gcás inarb infheidhme, a mhaoirsiú chun a áirithiú go gcomhlíonfaidh siad ceanglais na Treorach seo.

Gan dochar do chúraimí na n-oifigeach cosanta sonraí a leagtar síos i Rialachán (AE) 2016/679, féadfaidh na Ballstáit a chinneadh ceangal a chur ar na páirtithe atá freagrach as bainistiú sonraí oifigigh chomhlíontachta a cheapadh a bheidh freagrach as faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme na mbeart arna ndéanamh ag na páirtithe sin chun rochtain neamh-idirdhealaitheach ar na sonraí agus comhlíonadh cheanglais na Treorach seo a áirithiú.

Féadfaidh na Ballstáit oifigigh chomhlíontachta nó comhlachtaí comhlíontachta dá dtagraítear in Airteagal 46(2), pointe (d) a cheapadh chun na hoibleagáidí faoin mír seo a chomhlíonadh.

5.   Ní ghearrfar aon chostais bhreise ar na custaiméirí deiridh as rochtain ar a sonraí ná as a iarraidh go ndéanfaí a gcuid sonraí a chur ar fáil.

Beidh na Ballstáit freagrach as na muirir ábhartha a shocrú maidir le rochtain na bpáirtithe incháilithe ar na sonraí.

Déanfaidh na Ballstáit a áirithiú go mbeidh aon mhuirear a ghearrann eintitis rialáilte a sholáthraíonn seirbhísí sonraí réasúnach agus cuí-réasúnaithe.

1.   Chun iomaíochas sa mhargadh miondíola do ghás nádúrtha a chur chun cinn agus chun costais riaracháin iomarcacha a sheachaint do na páirtithe incháilithe, éascóidh na Ballstáit lán-idirinoibritheacht na seirbhísí fuinnimh laistigh den Aontas.

2.   Glacfaidh an Coimisiún, trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme, ceanglais idir-inoibritheachta agus nósanna imeachta neamh-idirdhealaitheacha agus trédhearcacha chun rochtain a fháil ar na sonraí dá dtagraítear in Airteagal 22(1). Déanfar na gníomhartha cur chun feidhme sin a ghlacadh i gcomhréir leis an nós imeachta comhairleach dá dtagraítear in Airteagal 91(2).

3.   Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfaidh gnóthais gáis nádúrtha na ceanglais idir-inoibritheachta agus na nósanna imeachta chun rochtain a fháil ar na sonraí dá dtagraítear i mír 2 a chur i bhfeidhm. Beidh na ceanglais agus na nósanna imeachta sin bunaithe ar na cleachtais náisiúnta atá ann cheana.

1.   Áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh rochtain ag na custaiméirí deiridh ar shásraí lasmuigh den chúirt atá simplí, cóir, réasúnach, trédhearcach, neamhspleách, costéifeachtach agus éifeachtúil chun díospóidí a réiteach i dtaca leis na cearta agus na hoibleagáidí a bhunaítear faoin Treoir seo, agus go mbeidh sé sin acu trí shásra neamhspleách mar shampla ombudsman fuinnimh nó comhlacht tomhaltóirí, nó trí údarás rialála. I gcás inar tomhaltóir é an custaiméir deiridh de réir bhrí Threoir 2013/11/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (48), comhlíonfaidh sásraí den sórt sin um réiteach díospóidí lasmuigh den chúirt ceanglais cháilíochta na Treorach sin agus déanfar foráil iontu, i gcás ina bhfuil údar leis, do chórais aisíocaíochta agus chúitimh.

2.   I gcás inar gá sin, áiritheoidh na Ballstáit go gcomhoibreoidh eintitis um réiteach malartach díospóidí le chéile chun sásraí lasmuigh den chúirt atá simplí, cóir, trédhearcach, neamhspleách, éifeachtach agus éifeachtúil a sholáthar chun díospóidí a eascraíonn as táirgí nó seirbhísí atá ceangailte nó cuachta le haon táirge nó seirbhís a thagann faoi raon feidhme na Treorach seo a réiteach.

3.   Beidh rannpháirtíocht gnóthas gáis nádúrtha i sásraí um réiteach díospóidí lasmuigh den chúirt do chustaiméirí teaghlaigh éigeantach mura rud é go léiríonn an Ballstát lena mbaineann don Choimisiún go bhfuil sásraí eile ann atá chomh héifeachtach céanna.

4.   Gan dochar do Threoir 2013/11/AE, déanfaidh na Ballstáit measúnú ar fheidhmiú a sásraí um réiteach díospóidí lasmuigh den chúirt dá dtagraítear san Airteagal seo.

1.   Déanfaidh na Ballstáit bearta iomchuí chun na custaiméirí deiridh a chosaint, agus áiritheoidh siad, go háirithe, go mbeidh coimircí leormhaithe ann chun na custaiméirí leochaileacha agus custaiméirí atá thíos leis an mbochtaineacht fuinnimh a chosaint. Sa chomhthéacs sin, sainmhíneoidh gach Ballstát coincheap na gcustaiméirí leochaileacha lenar féidir tagairt a dhéanamh don bhochtaineacht fuinnimh. Beidh an sainmhíniú ar chustaiméirí leochaileacha comhsheasmhach le coincheap an chustaiméara leochailigh mar a shainmhíníonn Ballstát é de bhun Airteagal 28 de Threoir (AE) 2019/944.

2.   Go háirithe, déanfaidh na Ballstáit bearta iomchuí chun na custaiméirí deiridh i gceantair iargúlta atá nasctha leis na córais gáis nádúrtha nó hidrigine a chosaint. Áiritheoidh na Ballstáit ardleibhéal cosanta do thomhaltóirí, go háirithe i ndáil le trédhearcacht i dtaobh téarmaí agus coinníollacha conarthacha, agus praghsanna iomaíocha, trédhearcacha agus neamh-idirdhealaitheacha, faisnéis ghinearálta agus sásraí um réiteach díospóidí.

1.   Déanfaidh na Ballstáit bearta chun cosc a chur ar dhínascadh custaiméirí leochaileacha agus custaiméirí atá thíos leis an mbochtaineacht fuinnimh. Maidir le custaiméirí leochaileacha, beidh na bearta sin faoi réir Airteagal 26.

Agus fógra á thabhairt don Choimisiún maidir lena mbearta chun an Treoir seo a thrasuí, míneoidh na Ballstáit an gaol idir an chéad fhomhír agus na páirteanna comhfhreagracha de na hionstraimí náisiúnta um thrasuí.

2.   Áiritheoidh na Ballstáit nach ndéanfaidh soláthróirí conarthaí le custaiméirí a fhoirceannadh, nó nach ndéanfaidh siad na custaiméirí sin a dhínascadh ar fhorais a bhfuil gearán á láimhseáil ag an soláthróir ábhartha ina leith i gcomhréir le hAirteagal 11(9) nó atá faoi réir réiteach díospóidí lasmuigh den chúirt i gcomhréir le hAirteagal 25 agus nach ndéanfar dochar do chearta ná oibleagáidí conarthacha na bpáirtithe. Féadfaidh na Ballstáit bearta iomchuí a dhéanamh chun mí-úsáid próisis a sheachaint.

3.   Déanfaidh na Ballstáit bearta iomchuí chun a chur ar chumas custaiméirí dínascadh a sheachaint, a bhféadfaidh na bearta seo a leanas a bheith san áireamh leo:

1.   Bunóidh na Ballstáit córas i ndáil le soláthróirí na dála deiridh nó glacfaidh siad bearta coibhéiseacha chun leanúnachas an tsoláthair a áirithiú do chustaiméirí teaghlaigh ar a laghad. Ceapfar soláthróirí na dála deiridh trí nós imeachta cothrom, trédhearcach, neamh-idirdhealaitheach.

2.   Leanfaidh na custaiméirí deiridh a aistrítear chuig soláthróirí na dála deiridh de thairbhe a bhaint as a gcearta mar chustaiméirí.

3.   Áiritheoidh na Ballstáit go gcuirfidh soláthróirí na dála deiridh a dtéarmaí agus coinníollacha in iúl go pras do chustaiméirí a aistríodh agus áiritheoidh siad leanúnachas rianúil na seirbhíse do chustaiméirí den sórt sin ar feadh na tréimhse is gá chun soláthróir nua a aimsiú.

4.   Áiritheoidh na Ballstáit go soláthrófar faisnéis agus spreagadh do na custaiméirí deiridh athrú chuig tairiscint mhargadhbhunaithe.

5.   Féadfaidh na Ballstáit a cheangal ar sholáthróir na dála deiridh gás nádúrtha a sholáthar do chustaiméirí teaghlaigh agus d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide nach bhfaigheann tairiscintí margadhbhunaithe, lena n-áirítear chun críoch Airteagal 28(3). I gcásanna den sórt sin, beidh feidhm ag na coinníollacha a leagtar amach in Airteagal 4.

1.   Déanfaidh gach oibreoir córais tarchuir, stórála nó GNL do ghás nádúrtha an méid seo a leanas:

2.   Tógfaidh gach oibreoir córais tarchuir acmhainneacht leordhóthanach trasteorann chun go mbeidh sé in ann bonneagar tarchuir Eorpach a chomhtháthú lena bhfreastalaítear ar na héilimh uile ar acmhainneacht ar réasúnach go heacnamaíoch agus ar indéanta go teicniúil iad, agus slándáil an tsoláthair gáis á cur san áireamh.

3.   Comhoibreoidh na hoibreoirí córais tarchuir leis na hoibreoirí córais dáileacháin chun rannpháirtíocht éifeachtach rannpháirtithe sa mhargadh atá nasctha leis an eangach i margaí miondíola, mórdhíola agus cothromaíochta a áirithiú.

4.   Áiritheoidh na hoibreoirí córais tarchuir go ndéanfar bainistiú éifeachtúil ar cháilíocht gáis ina gcuid saoráidí i gcomhréir leis na caighdeáin is infheidhme maidir le cáilíocht gáis.

5.   Na rialacha a ghlacfaidh na hoibreoirí córais tarchuir maidir leis an gcóras tarchurtha gáis a chothromú, beidh siad oibiachtúil, trédhearcach, neamh-idirdhealaitheach, agus áireofar leo rialacha maidir le muirear a ghearradh ar úsáideoirí córais de chuid a ngréasán i leith éagothroime fuinnimh. Na téarmaí agus na coinníollacha, lena n-áirítear rialacha agus taraifí, maidir leis na seirbhísí sin a bheith á soláthar ag oibreoirí córais tarchuir, bunófar iad de bhun modheolaíocht atá comhoiriúnach le hAirteagal 78 (7), ar bhealach atá neamh-idirdhealaitheach agus i gcomhréir leis an gcostas, agus foilseofar iad.

6.   Féadfaidh na Ballstáit nó, i gcás ina mbeidh foráil déanta amhlaidh ag na Ballstáit, féadfaidh na húdaráis rialála a cheangal ar oibreoirí córais tarchuir íoschaighdeáin a chomhlíonadh maidir leis an gcóras tarchuir, lena n-áirítear an acmhainneacht idirnaisc, a chothabháil agus a fhorbairt.

7.   Féadfaidh Ballstáit a fhoráil go mbeidh ceann amháin nó níos mó de na cúraimí a liostaítear i mír 1 den Airteagal seo sannta ar oibreoir córais tarchuir seachas an t-oibreoir sin a bhfuil úinéireacht aige ar an gcóras tarchuir ar a mbeadh na freagrachtaí lena mbaineann infheidhme murach sin. An t-oibreoir córais tarchuir ar a sannfar na cúraimí, beidh sé deimhnithe faoi shamhail na húinéireachta díchuachta, faoi shamhail an oibreora córais neamhspleách nó faoi shamhail an oibreora córais tarchuir neamhspleách, agus comhlíonfaidh sé na ceanglais dá bhforáiltear in Airteagal 60, ach ní bheidh sé de cheangal air úinéireacht a bheith aige ar an gcóras tarchuir a bhfuil sé freagrach as.

8.   Oibreoir córais tarchuir ar leis an córas tarchuir, comhlíonfaidh sé na ceanglais dá bhforáiltear i gCaibidil IX agus beidh sé deimhnithe i gcomhréir le hAirteagal 71. Beidh sé sin gan dochar don fhéidearthacht a bheith ag na hoibreoirí córais tarchuir atá deimhnithe faoi shamhail na húinéireachta díchuachta, faoi shamhail an oibreora córais neamhspleách nó faoi shamhail an oibreora tarchuir neamhspleách go ndéanfaidís, ar a dtionscnamh féin agus faoina maoirseacht, cúraimí áirithe a tharmligean chuig oibreoirí córais tarchuir eile, atá deimhnithe faoi shamhail na húinéireachta díchuachta, faoi shamhail an oibreora córais neamhspleách nó faoi shamhail an oibreora tarchuir neamhspleách, i gcás nach ndéanann tarmligean na gcúraimí sin cearta cinnteoireachta éifeachtacha agus neamhspleácha an oibreora córais tarchuir a dhéanann an tarmligean a chur i gcontúirt.

9.   Comhoibreoidh oibreoirí córais GNL, na hoibreoirí córais tarchuir agus na hoibreoirí córais stórála gáis nádúrtha, laistigh de Bhallstát agus go réigiúnach, chun a áirithiú go mbainfear an úsáid is éifeachtúla as acmhainneachtaí na saoráidí agus as sineirgí idir na saoráidí sin, agus sláine agus oibriú an chórais á gcur san áireamh agus gan srianta a chruthú maidir le saoráidí stórála GNL agus gáis nádúrtha a oibriú.

10.   Is i gcomhréir le nósanna imeachta atá trédhearcach, neamh-idirdhealaitheach, margadhbhunaithe a gheobhaidh na hoibreoirí córais tarchuir an fuinneamh a úsáideann siad chun a bhfeidhmeanna a chomhlíonadh.

1.   Gan dochar d’Airteagal 74 ná d’aon dualgas dlíthiúil eile i dtaobh faisnéis a nochtadh, caomhnóidh gach oibreoir córais tarchuir do ghás nádúrtha, córais stórála nó córais GNL, agus gach úinéir córais tarchuir, rúndacht aon fhaisnéise atá íogair ó thaobh na tráchtála de a fhaightear le linn a ghníomhaíochtaí a chur i gcrích, agus déanfaidh sé a chosc go nochtfar ar bhealach idirdhealaitheach faisnéis faoina chuid gníomhaíochtaí féin lena bhféadfaí buntáiste tráchtála a thabhairt. Más rud é go bhfuil oibreoir córais tarchuir, stórála nó GNL do ghás nádúrtha, nó úinéir an chórais tarchuir, ina chuid de ghnóthas atá comhtháite go hingearach, ní nochtfaidh sé, go háirithe, aon fhaisnéis atá íogair ó thaobh na tráchtála de do na codanna eile den ghnóthas atá comhtháite go hingearach seachas oibreoirí córais tarchuir, oibreoirí córais dáileacháin nó oibreoirí gréasáin hidrigine, ach amháin más gá sin chun idirbheart gnó a dhéanamh. Chun a áirithiú go n-urramófar go hiomlán na rialacha maidir le díchuachadh faisnéise, áiritheoidh na Ballstáit, maidir leis an úinéir córais tarchuir, lena n-áirítear, i gcás oibreoir comhcheangailte, an t-oibreoir córais dáileacháin, agus maidir leis na codanna eile den ghnóthas nach oibreoir córais tarchuir nó dáileacháin nó oibreoir gréasáin hidrigine iad, nach n-úsáidfidh siad seirbhísí comhpháirteacha, mar shampla seirbhísí comhpháirteacha dlí, cé is moite d’fheidhmeanna ar feidhmeanna riaracháin nó feidhmeanna TF amháin iad.

2.   Ní bhainfidh oibreoirí córais tarchuir, stórála nó GNL do ghás nádúrtha, i gcomhthéacs gás nádúrtha a bheith á dhíol nó á cheannach ag gnóthais ghaolmhara, mí-úsáid as faisnéis íogair tráchtála a fhaightear ó thríú páirtithe i gcomhthéacs rochtain ar an gcóras a sholáthar nó caibidlíocht a dhéanamh i leith na rochtana sin.

3.   Déanfar an fhaisnéis is gá a phoibliú le haghaidh iomaíocht éifeachtach agus fheidhmiú éifeachtúil an mhargaidh. Beidh an oibleagáid sin gan dochar d’fhaisnéis atá íogair ó thaobh na tráchtála de a chosaint.

1.   Déanfaidh an t-oibreoir córais tarchuir nósanna imeachta trédhearcacha éifeachtúla a bhunú agus a fhoilsiú maidir le nascadh neamh-idirdhealaitheach saoráidí táirgeachta le haghaidh gás in-athnuaite agus gás ísealcharbóin, i gcomhréir leis na hacmhainneachtaí a shainaithnítear sa phlean forbartha gréasáin 10 mbliana dá dtagraítear in Airteagal 55. Beidh na nósanna imeachta sin faoi réir a bhformheasta ag na húdaráis rialála. Féadfaidh na Ballstáit tús áite a thabhairt do shaoráidí táirgeachta bithmheatáin maidir le nascadh.

2.   Ní bheidh na hoibreoirí córais tarchuir i dteideal iarrataí ar nascadh atá réasúnach go heacnamaíoch agus atá indéanta go teicniúil a dhiúltú do shaoráidí táirgeachta nua nó do shaoráidí táirgeachta a bhí ann cheana ach nach bhfuil nasctha fós, le haghaidh gáis in-athnuaite agus gáis ísealcharbóin, seachas faoi na coinníollacha a leagtar amach in Airteagal 38.

3.   Chun táirgeadh bithmheatáin a nascadh leis an eangach a chur chun feidhme go tapa, féachfaidh na Ballstáit lena áirithiú go gcomhlíonfaidh an t-oibreoir córais tarchuir teorainneacha ama réasúnta chun iarrataí ar instealladh bithmheatáin a mheasúnú, chun tairiscint a dhéanamh agus chun an nasc a chur chun feidhme, faoin bhfaireachán arna dhéanamh ag na húdaráis rialála i gcomhréir le hAirteagal 78(1), pointe (t).

1.   Bunóidh agus oibreoidh an t-oibreoir córais tarchuir agus an t-oibreoir tarchurtha hidrigine nósanna imeachta agus taraifí trédhearcacha, éifeachtúla maidir le saoráidí stórála gáis nádúrtha agus hidrigine, saoráidí GNL, críochfoirt hidrigine agus custaiméirí tionsclaíocha a nascadh ar bhealach neamh-idirdhealaitheach leis an gcóras tarchuir agus leis an ngréasán tarchurtha hidrigine. Beidh na nósanna imeachta sin faoi réir a bhformheasta ag an údarás rialála.

2.   Ní bheidh an t-oibreoir córais tarchuir ná an t-oibreoir gréasáin tarchurtha hidrigine i dteideal diúltú saoráid stórála gáis nádúrtha nó hidrigine, saoráid GNL, críochfort hidrigine nó custaiméir tionsclaíoch nua a nascadh ar an mbonn go bhféadfadh teorainneacha a bheith ann amach anseo maidir leis na hacmhainneachtaí gréasáin atá ar fáil nó ar bhonn costais bhreise a bhaineann le méadú riachtanach acmhainneachta. Áiritheoidh an t-oibreoir córais tarchuir agus an t-oibreoir gréasáin tarchurtha hidrigine go mbeidh acmhainneacht leordhóthanach iontrála agus scoir ann don nasc nua.

1.   Beidh gach oibreoir córais dáileacháin freagrach as cumas fadtéarmach an chórais a áirithiú chun freastal ar éilimh réasúnta ar ghás nádúrtha a dháileadh, i gcomhréir le hAirteagail 55 agus 57 den Treoir seo, lena n-áirítear le haghaidh instealladh bithmheatáin, agus as córas atá slán, iontaofa agus éifeachtúil a oibriú, a chothabháil, a fhorbairt nó a dhíchoimisiúnú faoi chúinsí eacnamúla ina limistéar, agus aird chuí á tabhairt ar an gcomhshaol, ar na hoibleagáidí a leagtar síos i Rialachán (AE) 2024/1787 agus ar an éifeachtúlacht fuinnimh.

2.   Nuair a chinnfidh na húdaráis rialála sin, féadfaidh na hoibreoirí córais dáileacháin a bheith freagrach as bainistiú éifeachtúil cáilíochta gáis a áirithiú ina gcórais i gcomhréir leis na caighdeáin cáilíochta gáis is infheidhme, i gcás inar gá sin chun an córas a bhainistiú de bharr gás in-athnuaite agus gás ísealcharbóin a bheith á instealladh.

3.   Ar aon chaoi, ní dhéanfaidh an t-oibreoir córais dáileacháin idirdhealú idir úsáideoirí córais ná aicmí úsáideoirí córais, go háirithe i bhfabhar gnóthais ghaolmhara dá chuid féin.

4.   Soláthróidh gach oibreoir córais dáileacháin faisnéis d’aon oibreoir córais dáileacháin eile, d’aon oibreoir córais tarchuir eile, d’aon oibreoir córais GNL eile nó d’aon oibreoir córais stórála gáis nádúrtha eile, ar faisnéis leordhóthanach í lena áirithiú go ndéanfar gás nádúrtha a iompar agus a stóráil ar bhealach atá comhoiriúnach leis an gcóras idirnasctha a oibriú ar bhealach slán éifeachtúil.

5.   Soláthróidh gach oibreoir córais dáileacháin d’úsáideoirí córais an fhaisnéis a theastaíonn uathu chun rochtain éifeachtúil a bheith acu ar an gcóras, lena n-áirítear chun an córas a úsáid.

6.   I gcás ina mbeidh oibreoir córais dáileacháin freagrach as an gcóras dáileacháin a chothromú, beidh na rialacha a ghlacfaidh sé chun na críche sin oibiachtúil, trédhearcach, neamh-idirdhealaitheach, lena n-áirítear rialacha maidir le muirear a ghearradh ar úsáideoirí córais i leith éagothroime fuinnimh. Na téarmaí agus na coinníollacha, lena n-áirítear rialacha agus taraifí, maidir le seirbhísí den sórt sin a bheith á soláthar ag oibreoirí córais dáileacháin, bunófar iad de bhun modheolaíocht atá comhoiriúnach le hAirteagal 78 (7), ar bhealach atá neamh-idirdhealaitheach agus i gcomhréir leis an gcostas, agus foilseofar iad.

7.   Comhoibreoidh na hoibreoirí córais dáileacháin leis na hoibreoirí córais tarchuir chun rannpháirtíocht éifeachtach rannpháirtithe sa mhargadh atá nasctha lena mbonneagar i margaí miondíola, mórdhíola agus cothromaíochta a áirithiú sa chóras iontrála-scoir a bhfuil an córas dáileacháin ina chuid de nó a bhfuil an córas dáileacháin nasctha leis.

8.   Ní bheidh na hoibreoirí córais dáileacháin i dteideal iarrataí ar nascadh atá réasúnach go heacnamaíoch agus indéanta go teicniúil a dhiúltú do shaoráid táirgeachta nua nó do shaoráid a bhí ann cheana, ach nach bhfuil nasctha fós, le haghaidh gás in-athnuaite agus gás ísealcharbóin, seachas faoi na coinníollacha a leagtar amach in Airteagal 38.

1.   I gcás ina mbeidh an t-oibreoir córais dáileacháin nó an t-oibreoir gréasáin dáilte hidrigine ina chuid de ghnóthas atá comhtháite go hingearach, beidh sé neamhspleách ar a laghad ó thaobh a fhoirme dlíthiúla, a eagrúcháin agus a chinnteoireachta ar ghníomhaíochtaí eile nach mbaineann le dáileadh nó dáileadh hidrigine. Ní chruthófar leis na rialacha sin aon oibleagáid úinéireacht shócmhainní an chórais dáileacháin nó an ghréasáin dáilte hidrigine a dheighilt ón ngnóthas atá comhtháite go hingearach. Féadfaidh na Ballstáit a fhoráil go mbeidh oibreoirí gréasáin dáilte hidrigine in ann sócmhainní gréasáin hidrigine a fháil ar cíos nó ar léas ó úinéirí córais dáileacháin eile, ó oibreoirí córais dáileacháin nó ó oibreoirí gréasáin dáilte hidrigine laistigh den ghnóthas céanna. Ní bheidh tras-fhóirdheontais idir oibreoirí éagsúla ann mar thoradh ar na sócmhainní sin a fháil ar cíos nó ar léas.

2.   De bhreis ar na ceanglais a leagtar síos i mír 1, i gcás ina bhfuil an t-oibreoir córais dáileacháin nó an t-oibreoir gréasáin dáilte hidrigine ina chuid de ghnóthas atá comhtháite go hingearach, beidh sé neamhspleách ar a laghad ó thaobh a eagrúcháin agus a chinnteoireachta de ar na gníomhaíochtaí eile nach mbaineann le dáileadh nó dáileadh hidrigine. Chun an cuspóir sin a bhaint amach, beidh feidhm ag na híoschritéir seo a leanas:

3.   I gcás ina mbeidh an t-oibreoir córais dáileacháin nó an t-oibreoir gréasáin dáilte hidrigine ina chuid de ghnóthas atá comhtháite go hingearach, áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfaidh údaráis rialála nó comhlachtaí inniúla eile faireachán ar ghníomhaíochtaí an oibreora córais dáileacháin nó an oibreora gréasáin dáilte hidrigine ionas nach féidir leis leas a bhaint as a chomhtháthú ingearach chun an iomaíocht a shaobhadh. Go háirithe, ní dhéanfaidh oibreoirí córais dáileacháin ná oibreoirí gréasáin dáilte hidrigine atá comhtháite go hingearach mearbhall a chruthú, ina gcumarsáid ná ina mbrandáil, i leith fhéiniúlacht ar leithligh bhrainse soláthair an ghnóthais atá comhtháite go hingearach.

4.   Féadfaidh na Ballstáit a chinneadh gan míreanna 1, 2 ná 3 a chur i bhfeidhm maidir le hoibreoirí córais dáileacháin atá ina gcuid de ghnóthas gáis nádúrtha chomhtháite a fhreastalaíonn ar níos lú ná 100 000 custaiméir nasctha. I gcás ina dtairbhíonn oibreoir córais dáileacháin de mhaolú i gcomhréir leis an mír seo an 4 Lúnasa 2024, féadfaidh na Ballstáit a chinneadh gan míreanna 1, 2 ná 3 a chur i bhfeidhm maidir le hoibreoir gréasáin dáilte hidrigine laistigh den ghnóthas céanna, ar choinníoll nach sáróidh líon iomlán chustaiméirí nasctha an oibreora córais dáileacháin agus an oibreora gréasáin dáilte hidrigine 100 000.

1.   Gan dochar d’Airteagal 74 ná d’aon dualgas dlíthiúil eile i dtaobh faisnéis a nochtadh, caomhnóidh gach oibreoir córais dáileacháin rúndacht aon fhaisnéise atá íogair ó thaobh na tráchtála de a fhaightear le linn a ghnó a dhéanamh, agus déanfaidh sé a chosc go nochtfar ar bhealach idirdhealaitheach faisnéis faoina chuid gníomhaíochtaí féin lena bhféadfaí buntáiste tráchtála a fháil.

2.   I gcomhthéacs gás nádúrtha a bheith á dhíol nó á cheannach ag gnóthais ghaolmhara, ní bhainfidh oibreoirí córais dáileacháin mí-úsáid as faisnéis atá íogair ó thaobh tráchtála a fhaightear ó thríú páirtithe i gcomhthéacs rochtain ar an gcóras a sholáthar nó caibidlíocht a dhéanamh i leith na rochtana sin.

1.   I gcás córas a dháileann gás nádúrtha laistigh de shuíomh tionsclaíoch, suíomh tráchtála nó suíomh seirbhísí comhroinnte atá críochaithe go geografach, agus nach soláthraíonn, gan dochar do mhír 4, gás do chustaiméirí teaghlaigh, féadfaidh na Ballstáit a fhoráil go bhféadfaidh údaráis rialála nó údaráis inniúla eile an córas sin a aicmiú mar chóras dáileachán iata ar na coinníollacha seo a leanas:

2.   Féadfaidh na Ballstáit a fhoráil go bhféadfaidh údaráis rialála an t-oibreoir córais dáileacháin iata gáis nádúrtha a dhíolmhú ón gceanglas a leagtar síos in Airteagal 31(1) go ndéanfar taraifí, nó na modheolaíochtaí is bun lena ríomh, a fhormheas sula dtiocfaidh siad i bhfeidhm i gcomhréir le hAirteagal 78.

3.   I gcás ina ndeonófar díolúine de bhun mhír 2 den Airteagal seo, déanfar na taraifí is infheidhme, nó na modheolaíochtaí is bun lena ríomh, a athbhreithniú agus a fhormheas i gcomhréir le hAirteagal 78 arna iarraidh sin d'úsáideoir de chuid an chórais dáileacháin iata gáis nádúrtha.

4.   É a bheith á úsáid go teagmhasach ag líon beag custaiméirí teaghlaigh a bhfuil ceangal fostaíochta nó ceangal cosúil leis sin acu le húinéir an chórais dáileacháin agus atá suite laistigh den limistéar a bhfreastalaíonn córas dáileacháin iata air, ní chuirfidh an úsáid sin bac ar dhíolúine a dheonú de bhun mhír 2.

5.   Measfar gur córais dáileacháin iad na córais dáileacháin iata chun críocha na Treorach seo.

1.   Le hAirteagal 46(1) ní chuirfear cosc ar an oibriú a dhéanann oibreoir córais comhcheangailte tarchuir, saoráidí stórála nó GNL le haghaidh gás nádúrtha nó córas dáileacháin, ar choinníoll go gcomhlíonann an t-oibreoir sin forálacha ábhartha Chaibidil IX.

2.   Le hAirteagal 46(1), ní chuirfear cosc ar oibriú a dhéanann oibreoir chomhcheangailte gréasáin tarchurtha hidrigine, críochfort hidrigine, saoráidí stórála hidrigine nó gréasáin dáilte hidrigine, ar choinníoll go gcomhlíonann an t-oibreoir Airteagail 68 agus 69.

3.   Le míreanna 1 agus 2 den Airteagal seo, ní chuirfear cosc ar oibriú a dhéanann oibreoir comhcheangailte sna córais gáis nádúrtha agus hidrigine, faoi réir cheanglais Airteagal 69.

1.   Beidh gach oibreoir gréasáin, stórála, críochfoirt hidrigine freagrach as an méid seo a leanas a dhéanamh:

2.   Beidh sé mar aidhm ag oibreoirí gréasáin tarchurtha hidrigine acmhainneacht leordhóthanach trasteorann a áirithiú chun an bonneagar hidrigine Eorpach a chomhtháthú chun freastal ar na héilimh uile ar acmhainneacht atá réasúnach go heacnamaíoch agus indéanta go teicniúil arna sainaithint sa phlean forbartha gréasáin 10 mbliana dá dtagraítear in Airteagal 55 den Treoir seo agus sa phlean forbartha gréasáin uile-Aontais 10 mbliana le haghaidh hidrigin dá dtagraítear in Airteagal 60 de Rialachán (AE) 2024/1789 agus slándáil an tsoláthair hidrigine á cur san áireamh. Ar a ndeimhniú de bhun Airteagal 71 den Treoir seo agus Airteagal 14 de Rialachán (AE) 2024/1789, féadfaidh údaráis inniúla na mBallstát cinneadh a dhéanamh an fhreagracht as acmhainneacht trasteorann a áirithiú a chur de chúram ar oibreoir gréasáin tarchurtha hidrigine amháin nó ar líon teoranta oibreoirí gréasáin tarchurtha hidrigine.

3.   I gcás inarb iomchuí le haghaidh bainistiú córais agus le haghaidh úsáideoirí deiridh, cuirfidh an t-údarás rialála an fhreagracht ar oibreoirí gréasáin hidrigine as bainistiú éifeachtúil cáilíochta na hidrigine agus cáilíocht chobhsaí na hidrigine a áirithiú ina ngréasáin i gcomhréir leis na caighdeáin cháilíochta hidrigine is infheidhme.

4.   Beidh oibreoirí gréasáin hidrigine freagrach as cothromú a dhéanamh ina ngréasáin ón 1 Eanáir 2033, nó ó dháta níos luaithe i gcás ina bhforálann an t-údarás rialála amhlaidh. Na rialacha a ghlacfaidh na hoibreoirí gréasáin hidrigine maidir leis an ngréasán hidrigine a chothromú, beidh siad oibiachtúil, trédhearcach agus neamh-idirdhealaitheach, agus áireofar leo rialacha maidir le muirear a ghearradh ar úsáideoirí na ngréasán as éagothroime fuinnimh.

1.   Féadfaidh na Ballstáit a fhoráil go bhféadfaidh na húdaráis rialála maolú a dheonú ó na ceanglais atá i gceann amháin nó níos mó d’Airteagail 35, 46, 68, 69, 70 agus 71 den Treoir seo agus Airteagail 7 agus 65 den Rialachán (AE) 2024/1789 do ghréasáin hidrigine ar le gnóthas atá comhtháite go hingearach iad an 4 Lúnasa 2024.

2.   Rachaidh aon mhaolú a dheonaítear de bhun mhír 1 in éag sna cásanna seo a leanas:

3.   Gach seacht mbliana ón dáta a dheonaítear maolú de bhun mhír 1, foilseoidh an t-údarás rialála measúnú ar thionchar an mhaolaithe ar an iomaíocht, ar an mbonneagar hidrigine agus ar fhorbairt agus feidhmiú an mhargaidh do hidrigin san Aontas nó sa Bhallstát.

4.   Féadfaidh údaráis rialála a iarraidh ar oibreoirí gréasáin hidrigine atá ann cheana an fhaisnéis uile is gá chun a gcúraimí a chur i gcrích a chur ar fáil dóibh.

1.   Féadfaidh na Ballstáit a fhoráil go bhféadfaidh na húdaráis rialála maolú a dheonú ó Airteagail 68 agus 71 nó ó Airteagal 46 do ghréasáin hidrigine a iompraíonn hidrigin laistigh de limistéar tionsclaíoch nó tráchtála atá críochaithe go geografach. Ar feadh ré an mhaolaithe, comhlíonfar, le gréasán den sórt sin, na coinníollacha uile seo a leanas:

2.   Glacfaidh an t-údarás rialála cinneadh chun an maolú a tharraingt siar de bhun mhír 1 má thagann sé ar an tátal go mbeadh riosca ann dá leanfaí den mhaolú a chur i bhfeidhm go gcuirfí bac ar an iomaíocht nó go mbeadh éifeacht dhiúltach aige ar imscaradh éifeachtúil bonneagair hidrigine nó ar fhorbairt agus feidhmiú an mhargaidh do hidrigin san Aontas nó sa Bhallstát, nó i gcás nach gcomhlíontar fiú ceann amháin de na coinníollacha a liostaítear i mír 1 a thuilleadh.

Gach seacht mbliana ón dáta a dheonaítear maolú de bhun mhír 1, foilseoidh an t-údarás rialála measúnú ar thionchar an mhaolaithe ar an iomaíocht, ar an mbonneagar hidrigine agus ar fhorbairt agus feidhmiú an mhargaidh do hidrigin san Aontas nó sa Bhallstát.

Déanfaidh na Ballstáit na bearta is gá chun a áirithiú go dtabharfar fógra don údarás rialála maidir le hiarrataí ar rochtain ó tháirgeoirí hidrigine chomh maith le hiarrataí ar nascadh ó chustaiméirí tionsclaíocha, go ndéanfar iad a phoibliú agus go ndéileálfar leo de bhun Airteagal 42. Agus iarrataí ar rochtain á bhfoilsiú, caomhnófar rúndacht faisnéise atá íogair ó thaobh na tráchtála de.

1.   I gcás gach idirnascaire hidrigine idir na Ballstáit agus tríú tíortha, tabharfaidh an tAontas comhaontú idirnáisiúnta i gcrích, sula ndéantar é a oibriú, i gcomhréir le hAirteagal 218 CFAE leis na tríú tíortha nasctha lena mbaineann, ina leagfar amach na rialacha oibriúcháin don idirnascaire hidrigine lena mbaineann, i gcás inar gá sin chun comhleanúnachas agus comhsheasmhacht a áirithiú leis na rialacha is infheidhme maidir le gréasáin hidrigine a leagtar amach sa Treoir seo agus i Rialachán (AE) 2024/1789. Ní mheasfar comhaontú idirnáisiúnta a bheith riachtanach i gcás ina ndéanfaidh an Ballstát nasctha nó an Ballstát a bhfuil rún aige a bheith nasctha le hidirnascaire hidrigine comhaontú idir-rialtasach a chaibidil agus a thabhairt i gcrích i gcomhréir le hAirteagal 89 den Treoir seo leis na tríú tíortha nasctha lena mbaineann, ina leagfar amach na rialacha oibriúcháin don idirnascaire hidrigine lena mbaineann chun comhleanúnachas agus comhsheasmhacht a áirithiú leis na rialacha is infheidhme maidir le gréasáin hidrigine a leagtar síos sa Treoir seo agus i Rialachán (AE) 2024/1789.

2.   Beidh mír 1 den Airteagal seo gan dochar d’Airteagal 85 agus gan dochar do leithdháileadh inniúlachta idir an tAontas agus na Ballstáit.

3.   Beidh mír 1 gan dochar freisin don fhéidearthacht atá ag an Aontas agus ag na Ballstáit, de bhun a n-inniúlacht faoi seach agus i gcomhréir leis na nósanna imeachta is infheidhme, dul i mbun idirphlé le tríú tíortha nasctha, lena n-áirítear chun comhar a bhunú maidir le hábhair atá ábhartha do tháirgeadh hidrigine, amhail ábhair shóisialta agus chomhshaoil.

1.   Gan dochar do na dualgais dhlíthiúla i dtaobh faisnéis a nochtadh, caomhnóidh gach oibreoir gréasáin hidrigine, saoráide stórála hidrigine nó críochfoirt hidrigine, agus gach úinéir gréasáin hidrigine, rúndacht aon fhaisnéise atá íogair ó thaobh na tráchtála de a fhaightear le linn a ghníomhaíochtaí a chur i gcrích, agus déanfaidh sé a chosc go nochtfar ar bhealach idirdhealaitheach faisnéis faoina chuid gníomhaíochtaí féin lena bhféadfaí buntáiste tráchtála a fháil. Go háirithe, más cuid de ghnóthas atá comhtháite go hingearach é oibreoir gréasáin hidrigine, oibreoir saoráide stórála hidrigine nó oibreoir críochfoirt hidrigine, nó úinéir gréasáin hidrigine, ní nochtfaidh sé aon fhaisnéis atá íogair ó thaobh na tráchtála de do na codanna eile den ghnóthas atá comhtháite go hingearach nach oibreoirí córais tarchuir, oibreoirí córais dáileacháin nó oibreoirí gréasáin hidrigine iad, mura mbeidh gá leis sin chun idirbheart gnó a dhéanamh.

2.   Ní bhainfidh an t-oibreoir gréasáin hidrigine, an t-oibreoir saoráide stórála hidrigine nó an t-oibreoir críochfoirt hidrigine, i gcomhthéacs hidrigin a bheith á díol nó á ceannach ag gnóthais ghaolmhara, mí-úsáid as faisnéis atá íogair ó thaobh na tráchtála de a fhaightear ó thríú páirtithe i gcomhthéacs rochtain ar an gcóras a sholáthar nó caibidlíocht a dhéanamh i leith na rochtana sin.

3.   Déanfar an fhaisnéis is gá a phoibliú le haghaidh iomaíocht éifeachtach agus fheidhmiú éifeachtúil an mhargaidh. Beidh an oibleagáid sin gan dochar do chosaint na faisnéise atá íogair ó thaobh na tráchtála.

1.   Gach 2 bhliain ar a laghad, cuirfidh na hoibreoirí córais tarchuir agus na hoibreoirí gréasáin tarchurtha hidrigine ar fad plean forbartha gréasáin 10 mbliana faoi bhráid an údaráis rialála ábhartha bunaithe ar an soláthar agus ar an éileamh mar atá agus mar a thuartar go mbeidh, tar éis dóibh dul i gcomhairle leis na geallsealbhóirí ábhartha i gcomhréir le mír 2, pointe (f). Beidh aon phlean forbartha gréasáin amháin ann in aghaidh an Bhallstáit le haghaidh gás nádúrtha agus aon phlean forbartha gréasáin amháin in aghaidh an Bhallstáit le haghaidh hidrigine, nó plean comhpháirteach amháin le haghaidh gás nádúrtha agus hidrigine in aghaidh an Bhallstáit.

Ballstáit a cheadaíonn aon phlean comhpháirteach amháin, áiritheoidh siad go bhfuil an plean sin trédhearcach go leor chun go mbeidh an t-údarás rialála in ann riachtanais shonracha na hearnála gáis nádúrtha agus riachtanais shonracha na hearnála hidrigine a bhfuil aghaidh á tabhairt orthu sa phlean a shainaithint go soiléir. Déanfar samhaltú ar leithligh le haghaidh gach iompróir fuinnimh, le caibidlí ar leith ina léireofar léarscáileanna gréasáin le haghaidh gás nádúrtha agus léarscáileanna gréasáin le haghaidh hidrigine.

Na Ballstáit ina bhforbraítear pleananna ar leith le haghaidh gáis nádúrtha agus hidrigine, áiritheoidh siad go n-oibreoidh oibreoirí córais tarchuir agus oibreoirí gréasáin tarchurtha hidrigine i ndlúthchomhar le chéile i gcás inar gá cinntí a dhéanamh chun éifeachtúlacht córais, mar a shainítear in Airteagal 2, pointe (4), de Threoir (AE) 2023/1791, a áirithiú sna hiompróirí fuinnimh ar fad, mar shampla, le haghaidh athrú cuspóra.

Oibreoidh oibreoirí gréasáin tarchurtha hidrigine i ndlúthchomhar le hoibreoirí córais tarchurtha leictreachais agus le hoibreoirí córais dáilte leictreachais, más infheidhme, chun ceanglais bonneagair chomhpháirtigh a chomhordú, mar shampla, suíomh na leictrealóirí agus an bhonneagair tarchuir ábhartha, agus tabharfaidh siad lánaird ar a dtuairimí.

Féachfaidh na Ballstáit le céimeanna pleanála comhordaithe a áirithiú maidir leis na pleananna forbartha gréasáin 10 mbliana le haghaidh gáis nádúrtha, hidrigine agus leictreachais, faoi seach.

Maidir le oibreoirí bonneagair, lena n-áirítear oibreoirí críochfoirt GNL, oibreoirí córais stórála gáis nádúrtha, oibreoirí córais dáileacháin, oibreoirí gréasáin dáilte hidrigine, na hoibreoirí críochfoirt hidrigine, na hoibreoirí stórála hidrigine, na hoibreoirí bonneagair téite ceantair agus na hoibreoirí leictreachais, ceanglófar orthu an fhaisnéis ábhartha uile a sholáthar d’oibreoirí córais tarchuir agus d’oibreoirí gréasáin tarchurtha hidrigine na bpleananna forbartha gréasáin 10 mbliana agus a mhalartú leo. Cuimseofar sa phlean forbartha gréasáin 10 mbliana le haghaidh gás nádúrtha bearta éifeachtúla chun leordhóthanacht an chórais gáis nádúrtha agus slándáil an tsoláthair a ráthú, go háirithe comhlíonadh na gcaighdeán bonneagair a leagtar síos i Rialachán (AE) 2017/1938. Foilseofar na pleananna forbartha gréasáin 10 mbliana agus beidh siad inrochtana ar shuíomh gréasáin mar aon le toradh an chomhairliúcháin leis na geallsealbhóirí. Tabharfar an suíomh gréasáin sin cothrom le dáta go tráthrialta chun a áirithiú go gcuirfear na geallsealbhóirí ábhartha uile ar an eolas maidir le huainiú, modh agus raon feidhme an chomhairliúcháin.

2.   Go háirithe, sna pleananna forbartha gréasáin 10 mbliana dá dtagraítear i mír 1:

Beidh na cásanna comhpháirteacha dá dtagraítear sa chéad fhomhír, pointe (f), bunaithe ar thoimhdí réasúnacha faoi éabhlóid an táirgthe, an tsoláthair agus an tomhaltais, go háirithe riachtanais na n-earnálacha ar deacair iad a dhícharbónú, agus an acmhainneacht laghdaithe gás ceaptha teasa agus an éifeachtúlacht ó thaobh fuinnimh agus ó thaobh costais de le hais roghanna eile á gcur san áireamh, agus cuirfear san áireamh iontu réitigh ar thaobh an éilimh nach dteastaíonn infheistíochtaí bonneagair nua ina leith. Cuirfear san áireamh iontu freisin malartuithe trasteorann, lena n-áirítear malartuithe le tríú tíortha agus ról na stórála hidrigine agus comhtháthú na gcríochfort hidrigine. Déanfaidh oibreoirí bonneagair próiseas forleathan comhairliúcháin maidir leis na cásanna sin a bheidh oscailte do na geallsealbhóirí ábhartha lena n-áirítear na hoibreoirí córais dáileacháin le haghaidh gáis nádúrtha agus leictreachais, oibreoirí gréasáin dáilte hidrigine, comhlachais a bhfuil baint acu leis na margaí do leictreachas, do ghás nádúrtha agus do hidrigin, cuideachtaí téimh agus fuaraithe, gnóthais soláthair agus táirgthe, comhbhailitheoirí neamhspleácha, oibreoirí freagartha éilimh, eagraíochtaí a bhfuil baint acu le réitigh éifeachtúlachta fuinnimh, comhlachais tomhaltóirí fuinnimh, agus ionadaithe na sochaí sibhialta. Déanfar na comhairliúcháin ag céim luath, ar bhealach oscailte, cuimsitheach trédhearcach, sula ndéanfar an plean forbartha gréasáin 10 mbliana a fhorbairt. Na doiciméid uile a chuirfidh na hoibreoirí bonneagair ar fáil chun na comhairliúcháin a éascú, déanfar iad a phoibliú, mar aon le toradh an chomhairliúcháin leis na geallsealbhóirí. Tabharfar an suíomh gréasáin ábhartha cothrom le dáta go tráthúil nuair a bheidh na doiciméid sin ar fáil ionas go gcuirfear na geallsealbhóirí ábhartha ar an eolas go leordhóthanach chun go mbeidh siad in ann páirt éifeachtach a ghlacadh sa chomhairliúchán.

Na cásanna comhpháirteacha dá dtagraítear sa chéad fhomhír, pointe (f), den mhír seo, beidh siad i gcomhréir leis na cásanna uile-Aontais arna mbunú i gcomhréir le hAirteagal 12 de Rialachán (AE) 2022/869 agus leis an bplean comhtháite náisiúnta fuinnimh agus aeráide agus na nuashonruithe air i gcomhréir le Rialachán (AE) 2018/1999 agus tacóidh siad le baint amach chuspóir na haeráidneodrachta a leagtar amach in Airteagail 2(1) agus 4(1) de Rialachán (AE) 2021/1119. Is é an t-údarás náisiúnta inniúil a dhéanfaidh cásanna comhpháirteacha den sórt sin a fhormheas. Féadfaidh an Bord Comhairleach Eolaíoch Eorpach maidir leis an Athrú Aeráide arna bhunú de bhun Airteagal 10a de Rialachán (CE) Uimh. 401/2009, ar a thionscnamh féin, tuairim a thabhairt maidir le comhoiriúnacht cásanna comhpháirteacha le spriocanna fuinnimh agus aeráide 2030 an Aontais agus lena chuspóir aeráidneodrachta do 2050. Déanfaidh an t-údarás náisiúnta inniúil an tuairim sin a chur san áireamh.

3.   Agus na pleananna forbartha gréasáin 10 mbliana á dtarraingt suas aige, cuirfidh an t-oibreoir córais tarchuir agus an t-oibreoir gréasáin tarchurtha hidrigine san áireamh go hiomlán na roghanna malartacha atá ann seachas méadú an chórais, mar shampla úsáid na freagartha ar éileamh, chomh maith leis an tomhaltas a bhfuiltear ag súil leis tar éis chur i bhfeidhm bhunphrionsabal na héifeachtúlachta fuinnimh i gcomhréir le hAirteagal 27 de Threoir (AE) 2023/1791, trádáil le tíortha eile agus na pleananna forbartha gréasáin uile-Aontais. I bhfianaise chomhtháthú an chórais fuinnimh, déanfaidh an t-oibreoir córais tarchuir agus an t-oibreoir gréasáin tarchurtha hidrigine measúnú ar conas aghaidh a thabhairt, i gcás inar féidir, ar an ngá atá ann ar fud na gcóras leictreachais, teasa i gcás inarb infheidhme, agus gáis nádúrtha agus hidrigine, lena n-áirítear faisnéis maidir le suíomh optamach agus méid optamach na stórála fuinnimh agus na sócmhainní tiontaithe leictreachais go gás chomh maith le comhshuí tháirgeadh agus thomhaltas na hidrigine. Áireoidh an t-oibreoir gréasáin tarchurtha hidrigine faisnéis faoi shuíomh na n-úsáideoirí deiridh in earnálacha ar deacair iad a dhícharbónú d’fhonn díriú ar úsáid hidrigine in-athnuaite agus ísealcharbóin sna hearnálacha sin.

4.   Rachaidh an t-údarás rialála i gcomhairle le gach úsáideoir córais idir iarbhír agus féideartha, ar bhealach oscailte trédhearcach, maidir leis an bplean forbartha gréasáin 10 mbliana. I gcás daoine nó gnóthais a mhaíonn gur úsáideoirí córais féideartha iad, d’fhéadfadh sé go gceanglófaí orthu bunús a thabhairt leis an maíomh sin. Foilseoidh an t-údarás rialála toradh an phróisis comhairliúcháin, lena n-áirítear aon riachtanais a d’fhéadfadh a bheith ann le haghaidh infheistíochtaí, díchoimisiúnú sócmhainní agus réitigh ar thaobh an éilimh nach dteastaíonn infheistíochtaí bonneagair nua dóibh.

5.   Scrúdóidh an t-údarás rialála an gcomhlíonann an plean forbartha gréasáin 10 mbliana míreanna 1, 2 agus 3 den Airteagal seo, an gcumhdaíonn sé na riachtanais infheistíochta uile a sainaithníodh le linn an phróisis comhairliúcháin, agus, i gcás inarb iomchuí, an bhfuil sé comhsheasmhach leis an ionsamhlúchán uile-Aontais ar chásanna suaite is déanaí arna dhéanamh ag an nGréasán Eorpach d'Oibreoirí Córais Tarchurtha Gáis (ENTSO le haghaidh Gáis) de bhun Airteagal 7 de Rialachán (AE) 2017/1938, leis na measúnuithe riosca réigiúnacha agus náisiúnta de bhun Airteagal 7 de Rialachán (AE) 2017/1938 agus leis na pleananna neamhcheangailteacha forbartha gréasáin 10 mbliana uile-Aontais (na ‘pleananna forbartha gréasáin uile-Aontais’) dá dtagraítear in Airteagal 30(1), pointe (b), de Rialachán (AE) 2019/943, agus le hAirteagail 32 agus 60 de Rialachán (AE) 2024/1789. Má bhíonn aon amhras ann faoin gcomhsheasmhacht leis na pleananna forbartha gréasáin uile-Aontais, rachaidh an t-údarás rialála i gcomhairle le ACER. Féadfaidh an t-údarás rialála a cheangal ar an oibreoir córais tarchuir a phlean forbartha gréasáin 10 mbliana a leasú.

Déanfaidh na húdaráis inniúla náisiúnta scrúdú ar chomhsheasmhacht an phlean forbartha gréasáin 10 mbliana leis an gcuspóir aeráidneodrachta a leagtar amach in Airteagal 2(1) de Rialachán (AE) 2021/1119, leis an bplean náisiúnta fuinnimh agus aeráide agus na nuashonruithe a rinneadh air sin agus leis na tuarascálacha comhtháite náisiúnta fuinnimh arna dtíolacadh i gcomhréir le Rialachán (AE) 2018/1999 agus, i gcás nach bhfuil sé comhsheasmhach, féadfaidh siad tuairim chuí-réasúnaithe a thabhairt don údarás rialála ina leagfar amach an neamhréireacht, a bhfuil aird chuí le tabhairt uirthi.

6.   Déanfaidh an t-údarás rialála faireachán agus meastóireacht ar chur chun feidhme an phlean forbartha gréasáin 10 mbliana.

7.   In imthosca nach ndéanann an t-oibreoir córais neamhspleách nó an t-oibreoir tarchuir neamhspleách, nó an t-oibreoir gréasáin tarchurtha hidrigine comhtháite nó an t-oibreoir gréasáin tarchurtha hidrigine neamhspleách, ar chúiseanna seachas ar chúiseanna sáraitheacha nach bhfuil neart aige orthu, infheistíocht a chur i gcrích, ar infheistíocht í a bhí le déanamh, faoin bplean forbartha gréasáin 10 mbliana, sna trí bliana ina dhiaidh sin, áiritheoidh na Ballstáit go gceanglófar ar an údarás rialála ceann amháin ar a laghad de na bearta seo a leanas a dhéanamh chun a áirithiú go ndéanfar an infheistíocht sin má tá an infheistíocht sin fós ábhartha ar bhonn an phlean forbartha gréasáin 10 mbliana is déanaí:

I gcás inar bhain an t-údarás rialála leas as a chumhachtaí de bhun phointe (b) den chéad fhomhír, féadfaidh sé a chur d’oibleagáid ar an oibreoir córais tarchuir nó ar an oibreoir gréasáin tarchurtha hidrigine glacadh le ceann amháin nó níos mó díobh seo a leanas:

Tabharfaidh an t-oibreoir córais tarchuir nó an t-oibreoir gréasáin tarchurtha hidrigine do na hinfheisteoirí an fhaisnéis uile is gá chun an infheistíocht a dhéanamh, nascfaidh sé sócmhainní nua leis an gcóras tarchuir nó leis an ngréasán tarchurtha hidrigine agus déanfaidh sé a dhícheall i gcoitinne cur chun feidhme an tionscadail infheistíochta a éascú.

Beidh na socruithe maoinithe ábhartha faoi réir a bhformheasta ag an údarás rialála.

8.   I gcás inar bhain an t-údarás rialála úsáid as a chuid cumhachtaí de bhun mhír 7, cumhdóidh na taraifí rochtana gréasáin ábhartha, mar a shocraigh nó a d’fhormheas an t-údarás rialála, costais na hinfheistíochta atá i gceist.

1.   Cuirfidh oibreoirí gréasáin dáilte hidrigine plean faoi bhráid an údaráis rialála gach ceithre bliana ina leagtar amach an bonneagar gréasáin hidrigine a bhfuil sé mar aidhm acu é a fhorbairt. Déanfar an plean a fhorbairt i ndlúthchomhar le hoibreoirí córais dáileacháin le haghaidh gáis nádúrtha agus leictreachais, chomh maith le hoibreoirí téimh agus fuaraithe ceantair i gcás inarb infheidhme, lena n-áiritheofar comhtháthú éifeachtach na gcóras fuinnimh, agus lánaird á tabhairt ar a dtuairimí. Féadfaidh na Ballstáit cead a thabhairt d’oibreoirí córais dáilte hidrigine i gcomhréir leis an Airteagal seo agus d’oibreoirí córais dáileacháin i gcomhréir le hAirteagal 57 atá gníomhach sa réigiún céanna plean comhpháirteach a fhorbairt.

Na Ballstáit a cheadaíonn aon phlean chomhpháirteach amháin, áiritheoidh siad go bhfuil an plean trédhearcach go leor chun riachtanais shonracha na hearnála gáis nádúrtha agus riachtanais shonracha na hearnála hidrigine a bhfuil aghaidh á tabhairt orthu sa phlean a shainaithint go soiléir. Déanfar samhaltú ar leithligh le haghaidh gach iompróir fuinnimh agus beidh caibidlí ar leith ann ina mbeidh léarscáileanna gréasáin le haghaidh gás nádúrtha agus léarscáileanna gréasáin le haghaidh hidrigin.

Na Ballstáit ina bhforbraítear pleananna ar leith le haghaidh gáis nádúrtha agus hidrigine, áiritheoidh siad go n-oibreoidh oibreoirí córais dáileacháin agus oibreoirí gréasáin dáilte hidrigine i ndlúthchomhar le chéile i gcás inar gá cinntí a dhéanamh chun éifeachtúlacht córais a áirithiú sna hiompróirí fuinnimh ar fad, amhail le haghaidh athrú cuspóra.

2.   Maidir leis an bplean forbartha gréasáin dáilte hidrigine, beidh an méid seo a leanas go háirithe i gceist leis:

3.   Malartóidh oibreoirí gréasáin dáilte hidrigine an fhaisnéis ábhartha uile is gá chun an plean a fhorbairt le hoibreoirí gréasáin hidrigine eile, lena n-áirítear le hoibreoirí gréasáin hidrigine sna Ballstáit chomharsanacha má tá nasc díreach ann.

4.   Measúnóidh an t-údarás rialála an gcomhlíonann an plean gréasáin forbartha dáilte hidrigine mír 1 den Airteagal seo. Scrúdóidh an t-údarás rialála an plean agus féadfaidh sé leasuithe ar an bplean a iarraidh i gcomhréir leis an measúnú. Cuirfear san áireamh sa scrúdú sin riachtanas eacnamaíochta fuinnimh foriomlán an ghréasáin hidrigine chomh maith le creat na gcás comhpháirteach a forbraíodh de bhun Airteagal 55(2), pointe (f). Maidir le pleananna arna gcur isteach a bhaineann le gréasáin hidrigine a thairbhíonn de mhaolú de bhun Airteagal 51 nó 52, féadfaidh an t-údarás rialála staonadh ón bplean a scrúdú agus ó mholtaí le haghaidh leasuithe a dhéanamh.

5.   Cuirfidh an t-údarás rialála an scrúdú ar an bplean gréasáin forbartha dáilte hidrigine san áireamh agus muirir thiomnaithe de réir bhrí Airteagal 5 de Rialachán (AE) 2024/1789 á bhformheas aige.

6.   Go dtí an 31 Nollaig 2032, agus gan dochar do chumhachtaí an údaráis rialála maoirseacht a dhéanamh ar rialacha maidir le rochtain ar an ngréasán, féadfaidh na Ballstáit a chur de chúram ar údarás inniúil eile an plean gréasáin forbartha dáilte hidrigine a scrúdú agus moltaí a dhéanamh i ndáil le leasuithe ar an bplean a dhéanfaidh an t-oibreoir gréasáin dáilte hidrigine chun comhsheasmhacht a áirithiú leis na pleananna comhtháite náisiúnta fuinnimh agus aeráide agus leis na nuashonruithe a dhéantar orthu.

7.   De mhaolú ar mhíreanna 1 go 5 den Airteagal seo, féadfaidh na Ballstáit a chinneadh na ceanglais a leagtar amach in Airteagal 55 maidir le hoibreoirí gréasáin dáilte hidrigine a chur i bhfeidhm ón 4 Lúnasa 2024.

1.   I gcás ina meastar go mbeidh laghdú san éileamh ar ghás nádúrtha a dteastódh díchoimisiúnú gréasán dáilte gáis nádúrtha nó díchoimisiúnú codanna de na gréasáin sin dá bharr, áiritheoidh na Ballstáit go bhforbróidh oibreoirí córais dáilte pleananna díchoimisiúnaithe gréasáin. Déanfar na pleananna sin a fhorbairt i ndlúthchomhar le hoibreoirí gréasáin dáilte hidrigine, le hoibreoirí córais dáileacháin le haghaidh leictreachais, agus le hoibreoirí téimh agus fuaraithe ceantair, lena n-áiritheofar comhtháthú éifeachtach córas fuinnimh agus a bheidh i gcomhréir le húsáid laghdaithe an gháis nádúrtha chun foirgnimh a théamh agus a fhuarú i gcás ina bhfuil roghanna malartacha ar fáil atá níos éifeachtúla ó thaobh fuinnimh agus costais de. Féadfaidh na Ballstáit cead a thabhairt d’oibreoirí córais dáileacháin i gcomhréir leis an Airteagal seo agus d’oibreoirí gréasáin dáilte hidrigine i gcomhréir le hAirteagal 56 atá gníomhach sa réigiún céanna plean comhpháirteach a fhorbairt má táthar le hathrú cuspóra a dhéanamh ar chodanna de bhonneagar an gháis nádúrtha. Na Ballstáit a cheadaíonn go ndéanfaí an t-aon phlean comhpháirteach amháin, áiritheoidh siad go bhfuil an plean trédhearcach go leor chun riachtanais shonracha na hearnála gáis nádúrtha agus riachtanais shonracha na hearnála hidrigine a bhfuil aghaidh á tabhairt orthu sa phlean a shainaithint go soiléir. I gcás inarb infheidhme, déanfar samhaltú ar leithligh le haghaidh gach iompróir fuinnimh, agus beidh caibidlí ar leith ann ina mbeidh léarscáileanna gréasáin le haghaidh gáis nádúrtha agus léarscáileanna gréasáin le haghaidh hidrigine.

Na Ballstáit ina bhforbraítear pleananna ar leith le haghaidh gáis nádúrtha agus hidrigine, áiritheoidh siad go n-oibreoidh oibreoirí córais dáileacháin agus oibreoirí gréasáin dáilte hidrigine i ndlúthchomhar le chéile i gcás inar gá cinntí a dhéanamh chun éifeachtúlacht córais a áirithiú sna hiompróirí fuinnimh ar fad, amhail le haghaidh athrú cuspóra.

2.   Comhlíonfaidh na pleananna díchoimisiúnaithe gréasáin dáileacháin ar a laghad na prionsabail seo a leanas:

3.   Measúnóidh na húdaráis náisiúnta ábhartha an gcomhlíonann na pleananna díchoimisiúnaithe gréasáin dáileacháin na prionsabail a leagtar síos i mír 2. Déanfaidh siad an plean díchoimisiúnaithe gréasáin dáileacháin a fhormheas nó a dhiúltú agus féadfaidh siad leasuithe ar an bplean sin a éileamh.

4.   Le forbairt na bpleananna díchoimisiúnaithe gréasáin dáileacháin, éascófar cosaint na gcustaiméirí deiridh i gcomhréir le hAirteagal 13 chomh maith lena gcearta de bhun Airteagal 38(6) a chur san áireamh.

5.   Féadfaidh na Ballstáit a chinneadh gan na hoibleagáidí a leagtar amach i míreanna 1 go 4 a chur i bhfeidhm maidir le hoibreoirí córais dáileacháin ar lú ná 45 000 líon na gcustaiméirí nasctha a bhfuil siad ag freastal orthu faoin 4 Lúnasa 2024. I gcás ina bhfuil oibreoirí córais dáileacháin díolmhaithe ó phlean díchoimisiúnaithe gréasáin dáileacháin a thíolacadh, cuirfidh siad an t-údarás rialála ar an eolas faoi dhíchoimisiúnú na ngréasán dáileacháin nó faoi dhíchoimisiúnú codanna díobh.

6.   I gcás ina bhféadfadh gur ghá codanna den ghréasán dáilte gáis nádúrtha a dhíchoimisiúnú roimh dheireadh a saolré mar a measadh i dtús í, bunóidh an t-údarás rialála treoirlínte le haghaidh cur chuige struchtúrach i leith dhímheas na sócmhainní sin agus socrú taraifí i gcomhréir le hAirteagal 78(7). Agus na treoirlínte sin á bhforbairt acu, rachaidh na húdaráis rialála i gcomhairle leis na geallsealbhóirí ábhartha, go háirithe oibreoirí córais dáileacháin agus comhlachtaí tomhaltóirí.

1.   Soláthróidh na Ballstáit creat rialála cumasúcháin le haghaidh saoráidí táirgthe bithmheatáin i ndáil le táillí agus costais an nasctha a eascraíonn as iad a nascadh leis na gréasáin tarchuir nó dáileacháin. Le creat rialála den sórt sin, áiritheofar an méid seo a leanas:

2.   Agus taraifí nó na modheolaíochtaí atá le húsáid ag oibreoirí córais tarchuir agus oibreoirí córais dáileacháin á socrú nó á bhformheas ag na húdaráis rialála, féadfaidh na húdaráis rialála na costais a tabhaíodh agus na hinfheistíochtaí a rinne na hoibreoirí córais sin a chur san áireamh chun a n-oibleagáidí a chomhlíonadh agus nach n-aisghabhtar go díreach ó chostais agus táillí an nasctha, a mhéid a chomhfhreagraíonn na costais do chostais oibreora rialáilte atá éifeachtúil agus a bhfuil struchtúr inchomparáide aige.

1.   I gcás ina gcuireann na Ballstáit córas rochtana rialáilte tríú páirtí ar ghréasáin tarchurtha hidrigine i bhfeidhm de bhun Airteagal 35(1) agus i gcás tionscadal idirnascaire hidrigine nach tionscadal leasa choitinn é dá dtagraítear i gCaibidil II de Rialachán (AE) 2022/869 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (49) agus i bpointe 3 d’Iarscríbhinn I a ghabhann leis an Rialachán sin, is iad na hoibreoirí gréasáin tarchurtha hidrigine cóngaracha a mbíonn éifeacht ag an méid sin orthu a íocfaidh costais an tionscadail agus féadfaidh siad iad a áireamh laistigh dá gcórais taraife faoi seach, faoi réir fhormheas an údaráis rialála. Má shainaithníonn na hoibreoirí gréasáin tarchurtha hidrigine bearna shubstaintiúil idir na sochair agus na costais, féadfaidh siad plean tionscadail a dhearadh, lena n-áirítear iarraidh ar leithdháileadh costas trasteorann, agus é a chur, go comhpháirteach, faoi bhráid na n-údarás rialála lena mbaineann le haghaidh formheas comhpháirteach.

2.   Agus plean tionscadail á thíolacadh ag na hoibreoirí gréasáin tarchurtha hidrigine, mar a leagtar amach i mír 1, beidh anailís costais is tairbhe atá sonrach don tionscadal ag gabháil leis an bplean tionscadail sin agus leis an iarraidh ar leithdháileadh costas trasteorann, ina mbeidh tairbhí thar theorainneacha na mBallstát lena mbaineann á gcur san áireamh, agus beidh plean gnó ag gabháil leo ina mbeidh meastóireacht ar inmharthanacht airgeadais an tionscadail, lena n-áireofar réiteach maoinithe agus lena sonrófar an aontaíonn na hoibreoirí gréasáin tarchurtha hidrigine lena mbaineann maidir le togra cuí-réasúnaithe maidir le leithdháileadh costas trasteorann.

Tar éis dóibh dul i gcomhairle leis na hoibreoirí gréasáin tarchurtha hidrigine, déanfaidh na húdaráis rialála lena mbaineann cinneadh comhpháirteach maidir le leithdháileadh na gcostas infheistíochta a bheidh le híoc ag gach oibreoir gréasáin tarchurtha hidrigine le haghaidh an tionscadail.

3.   Ón 1 Eanáir 2033, déanfaidh gach oibreoir gréasáin tarchurtha hidrigine lena mbaineann córas cúitimh airgeadais a chaibidil chun maoiniú a áirithiú do bhonneagar hidrigine trasteorann i gcás nach mbeidh aon taraifí á ngearradh ar rochtain ar ghréasáin tarchurtha hidrigine ag pointí idirnaisc idir na Ballstáit de bhun Airteagal 7(8) de Rialachán (AE) 2024/1789. Agus an córas sin á fhorbairt, cuirfidh oibreoirí gréasáin tarchurtha hidrigine próiseas forleathan comhairliúcháin i gcrích a mbeidh baint ag na rannpháirtithe ábhartha ar fad sa mhargadh leis.

4.   Na hoibreoirí gréasáin tarchurtha hidrigine lena mbaineann, tiocfaidh siad ar chomhaontú maidir leis an gcóras cúitimh airgeadais faoin 31 Nollaig 2035 agus cuirfidh siad faoi bhráid na n-údarás rialála lena mbaineann é lena bhformheas comhpháirteach. Mura dtagtar ar chomhaontú laistigh den tréimhse sin, déanfaidh na húdaráis rialála lena mbaineann cinneadh comhpháirteach laistigh de 2 bhliain. I gcás nach féidir leis na húdaráis rialála lena mbaineann teacht ar chomhaontú laistigh de 2 bhliain, déanfaidh ACER cinneadh, i gcomhréir leis an nós imeachta de bhun Airteagal 6(10) de Rialachán (AE) 2019/942.

5.   Cuirfear an córas cúitimh airgeadais i bhfeidhm i gcomhréir le hAirteagal 78(1), pointe (c).

6.   Maidir leis an aistriú chuig córas cúitimh airgeadais, ní dhéanfaidh an sásra cúiteamh airgeadais atá bunaithe cheana féin aon difear do chonarthaí acmhainneachta atá ann cheana.

7.   Maidir le tuilleadh sonraí is gá chun an próiseas a leagtar amach san Airteagal seo a chur chun feidhme, lena n-áirítear na próisis agus na tréimhsí ama is gá, an próiseas is gá chun athbhreithniú a dhéanamh ar an sásra cúitimh agus, más gá, leasú a dhéanamh ar chóras cúiteamh airgeadais le gur féidir éabhlóid na dtaraifí agus forbairt na ngréasán hidrigine a chur san áireamh, déanfar iad a leagan síos i gcód gréasáin arna bhunú de bhun Airteagal 72 de Rialachán (AE) 2024/1789.

1.   Ainmneoidh gach Ballstát údarás rialála amháin ar an leibhéal náisiúnta.

2.   Beidh mír 1 den Airteagal seo gan dochar d’ainmniú údarás rialála eile ar an leibhéal réigiúnach laistigh de na Ballstáit, ar choinníoll go mbeidh ionadaí sinsearach amháin, chun críoch ionadaíochta agus teagmhála ar leibhéal an Aontais, ar Bhord Rialálaithe ACER i gcomhréir le hAirteagal 7(1) de Rialachán (AE) 2019/942.

3.   De mhaolú ar mhír 1 den Airteagal seo, féadfaidh Ballstát údaráis rialála a ainmniú i leith córais bheaga i réigiún atá ar leithligh go geografach agus a raibh tomhaltas ann, in 2008, a bhí níos lú ná 3 % de thomhaltas iomlán an Bhallstáit a bhfuil sé ina chuid de. Beidh an maolú sin gan dochar do cheapadh ionadaí shinsearaigh amháin, chun críoch ionadaíochta agus teagmhála ar leibhéal an Aontais, ar Bhord Rialálaithe ACER i gcomhlíonadh Airteagal 7(1) de Rialachán (AE) 2019/942.

4.   Ráthóidh na Ballstáit neamhspleáchas an údaráis rialála agus áiritheoidh siad go bhfeidhmeoidh sé a chuid cumhachtaí ar bhealach atá neamhchlaonta trédhearcach. Chun na críche sin, áiritheoidh na Ballstáit, agus na cúraimí rialála a thugtar dó leis an Treoir seo agus leis na gníomhartha dlí gaolmhara á gcur i gcrích aige, go mbeidh an méid seo a leanas fíor i leith an údaráis rialála:

5.   Chun neamhspleáchas an údaráis rialála a chosaint, áiritheoidh na Ballstáit go háirithe:

Maidir leis an gcéad fhomhír, pointe (d), áiritheoidh na Ballstáit go mbeidh scéim uainíochta iomchuí ann le haghaidh an bhoird nó na bainistíochta sinsearaí. Ní fhéadfar comhaltaí an bhoird nó, in éagmais boird, comhaltaí den bhainistíocht shinsearach, a chur as oifig i rith a dtéarma ach amháin mura gcomhlíonann siad a thuilleadh na coinníollacha a leagtar amach san Airteagal seo nó má bhí siad ciontach as mí-iompar faoin dlí náisiúnta.

Féadfaidh Ballstáit a fhoráil go ndéanfadh iniúchóir neamhspleách rialú ex-post ar chuntais bhliantúla na n-údarás rialála.

6.   Faoin 5 Iúil 2026 agus gach 4 bliana ina dhiaidh sin, déanfaidh an Coimisiún tuarascáil a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle maidir leis an gcomhlíonadh arna dhéanamh ag na húdaráis náisiúnta i ndáil le prionsabal an neamhspleáchais a leagtar amach san Airteagal seo. Cuirfidh an Coimisiún moltaí den sórt sin ar fáil go poiblí.

1.   Beidh na dualgais seo a leanas ar an údarás rialála:

2.   I gcás ina mbeidh foráil déanta amhlaidh ag Ballstát, féadfaidh údaráis eile seachas an t-údarás rialála na dualgais faireacháin a leagtar amach i mír 1 a chomhlíonadh. Sa chás sin, cuirfear an fhaisnéis a eascraíonn as an bhfaireachán sin ar fáil don údarás rialála a luaithe is féidir.

Agus a neamhspleáchas á chaomhnú aige, gan dochar dá inniúlachtaí sonracha féin agus ag teacht le prionsabail na rialála níos fearr, rachaidh an t-údarás rialála, de réir mar is iomchuí, i gcomhairle le hoibreoirí córais tarchurtha gáis nádúrtha agus oibreoirí gréasáin hidrigine agus, de réir mar is iomchuí, comhoibreoidh sé go dlúth le húdaráis náisiúnta ábhartha eile agus na dualgais a leagtar amach i mír 1 á gcomhlíonadh aige.

Aon fhormheas a thabharfaidh údarás rialála nó ACER faoin Treoir seo, beidh sé gan dochar d’aon úsáid chuí-réasúnaithe a bhainfidh an t-údarás rialála as a chumhachtaí amach anseo faoin Airteagal seo, ná d’aon phionóis arna bhforchur ag údaráis ábhartha eile nó ag an gCoimisiún.

3.   De bhreis ar na dualgais a thugtar dó de bhun mhír 1 den Airteagal seo, nuair a bheidh oibreoir córais neamhspleách nó oibreoir gréasáin tarchurtha hidrigine neamhspleách ainmnithe de bhun Airteagal 61 nó Airteagal 68, déanfaidh an t-údarás rialála an méid seo a leanas:

4.   Áiritheoidh na Ballstáit go dtabharfar na cumhachtaí d’údaráis rialála lena gcuirfear ar a gcumas na dualgais dá dtagraítear i míreanna 1, 3 agus 6 a chomhlíonadh ar bhealach éifeachtúil gasta. Chun na críche sin, beidh na cumhachtaí seo a leanas ar a laghad ag an údarás rialála:

5.   An t-údarás rialála atá lonnaithe sa Bhallstát ina bhfuil a shuíomh ag ENTSO le haghaidh Gáis, ENNOH nó DSO an Aontais, beidh de chumhacht aige pionóis éifeachtacha, chomhréireacha, athchomhairleacha a fhorchur ar na heintitis sin i gcás nach gcomhlíonann siad a n-oibleagáidí faoin Treoir seo, faoi Rialachán (AE) 2024/1789 nó faoi aon chinneadh ábhartha ón údarás rialála nó ó ACER atá ceangailteach ó thaobh dlí, nó a mholadh go ndéanfadh cúirt inniúil na pionóis sin a fhorchur.

6.   De bhreis ar na dualgais agus na cumhachtaí a thugtar dó de bhun mhíreanna 1 agus 4 den Airteagal seo, i gcás ina ndéantar oibreoir tarchuir neamhspleách nó oibreoir gréasáin tarchurtha hidrigine comhtháite a ainmniú i gcomhréir le Roinn 3 de Chaibidil IX, tabharfar na dualgais agus na cumhachtaí seo a leanas ar a laghad don údarás rialála:

7.   Beidh na húdaráis rialála freagrach as a shocrú nó a fhormheas, fada go leor roimh a dteacht i bhfeidhm, ar a laghad na modheolaíochtaí a úsáidfear chun iad seo a leanas a ríomh nó chun na téarmaí agus na coinníollacha ina leith a leagan síos:

8.   Foilseofar na modheolaíochtaí nó na téarmaí agus coinníollacha dá dtagraítear i mír 7.

9.   Agus na taraifí nó na modheolaíochtaí agus na seirbhísí cothromaíochta dá dtagraítear i mír 7 á socrú nó á bhformheas acu, áiritheoidh na húdaráis rialála go dtabharfar dreasachtaí iomchuí do na hoibreoirí córais tarchuir agus dáileacháin agus, gan dochar do chinneadh arna dhéanamh ag Ballstát de bhun Airteagal 35(4), do na hoibreoirí gréasáin hidrigine, sa ghearrthéarma agus san fhadtéarma araon, chun cur leis an éifeachtúlacht, chun comhtháthú an mhargaidh agus slándáil an tsoláthair a chothú agus chun tacú leis na gníomhaíochtaí taighde gaolmhara.

10.   Déanfaidh na húdaráis rialála faireachán ar an mbainistiú ar phlódú ar ghréasáin náisiúnta tarchuir agus ar ghréasáin náisiúnta tarchurtha hidrigine lena n-áirítear idirnascairí agus idirnascairí hidrigine, agus ar chur chun feidhme na rialacha maidir le bainistiú ar phlódú. Chuige sin, cuirfidh na hoibreoirí córais tarchuir, na hoibreoirí gréasáin tarchurtha hidrigine nó na hoibreoirí margaidh a gcuid rialacha maidir le bainistiú ar phlódú, lena n-áirítear leithdháileadh acmhainneachta, faoi bhráid na n-údarás rialála. Féadfaidh údaráis rialála leasuithe ar na rialacha sin a iarraidh.

1.   Beidh sé d’údarás ag na húdaráis rialála a cheangal ar oibreoirí córais tarchurtha gáis nádúrtha, stórála gáis nádúrtha, GNL agus dáilte gáis nádúrtha, ar oibreoirí stórála hidrigine agus oibreoirí críochfoirt hidrigine, agus ar oibreoirí gréasáin hidrigine más gá, na téarmaí agus na coinníollacha, lena n-áirítear na taraifí agus na modheolaíochtaí dá dtagraítear san Airteagal seo, a mhodhnú chun a áirithiú go mbeidh siad comhréireach agus go gcuirfear i bhfeidhm ar bhealach neamh-idirdhealaitheach iad. I gcás ina mbunófar an córas rochtana ar stóráil gáis nádúrtha de bhun Airteagal 33(3), eisiafar an modhnú taraifí ón gcúram sin. I gcás ina mbeidh an córas rochtana ar ghréasáin hidrigine, ar shaoráidí hidrigine nó ar stóráil hidrigine bunaithe ar rochtain caibidlithe tríú páirtí i gcomhréir le hAirteagal 35(4), le hAirteagal 36(1) nó le hAirteagal 37(2), eisiafar an modhnú taraifí ón gcúram sin. I gcás moill a bheith ann maidir le taraifí tarchuir agus dáilte gáis nádúrtha a shocrú agus, i gcás inarb iomchuí, taraifí gréasáin hidrigine, beidh sé de chumhacht ag údaráis rialála taraifí sealadacha tarchuir agus dáileacháin nó modheolaíochtaí agus taraifí gréasáin hidrigine nó modheolaíochtaí a shocrú agus a fhormheas agus a chinneadh céard iad na bearta cúitimh iomchuí má imíonn na taraifí nó na modheolaíochtaí deiridh ó na taraifí nó na modheolaíochtaí sealadacha sin.

2.   Aon pháirtí a bhfuil gearán aige in aghaidh oibreoir córais tarchurtha gáis nádúrtha, stórála gáis nádúrtha, GNL nó córais dáileacháin nó oibreoir gréasáin hidrigine, stórála hidrigine nó críochfoirt hidrigine i ndáil leis na hoibleagáidí atá ar an oibreoir sin faoin Treoir seo, féadfaidh sé nó sí an gearán a tharchur chuig an údarás rialála, a eiseoidh cinneadh, ag gníomhú dó mar údarás réitigh díospóidí, laistigh de thréimhse 2 mhí tar éis dó an gearán a fháil. Féadfar síneadh 2 mhí a chur leis an tréimhse sin i gcás ina lorgóidh an t-údarás rialála faisnéis bhreise. Féadfar síneadh ama eile a chur leis an tréimhse shínithe sin le comhaontú ón ngearánaí. Beidh éifeacht cheangailteach ag cinneadh an údaráis rialála ach amháin má chuirtear ar neamhní é ar bhonn achomhairc, agus go dtí go ndéantar é sin.

3.   Aon pháirtí a mbíonn éifeacht ag cinneadh air agus a bhfuil sé de cheart aige gearán a dhéanamh faoi chinneadh maidir le modheolaíochtaí a rinneadh de bhun an Airteagail seo nó, i gcás ina mbeidh dualgas comhairliúcháin ar an údarás rialála, faoi na taraifí nó na modheolaíochtaí atá beartaithe, féadfaidh sé, laistigh de 2 mhí, nó laistigh de thréimhse níos giorra arna foráil ag na Ballstáit, tar éis fhoilsiú an chinnidh nó an togra maidir le cinneadh, gearán a chur isteach ina n-iarrtar athbhreithniú. Ní bheidh éifeacht fionraíochta ag gearán den sórt sin.

4.   Cruthóidh na Ballstáit sásraí iomchuí éifeachtúla maidir le rialáil, rialú agus trédhearcacht ionas go seachnófar aon mhí-úsáid ceannasachta, go háirithe mí-úsáid a dhéanfadh díobháil do thomhaltóirí, agus aon iompraíocht chreachach. Leis na sásraí sin, cuirfear forálacha CFAE, go háirithe Airteagal 102 de, san áireamh.

5.   Áiritheoidh na Ballstáit go ndéanfar na bearta iomchuí, lena n-áirítear gníomhaíocht riaracháin nó imeachtaí coiriúla i gcomhréir lena ndlí náisiúnta, i gcoinne na ndaoine nádúrtha nó dlítheanacha atá freagrach i gcás nár urramaíodh na rialacha rúndachta a fhorchuirtear leis an Treoir seo.

6.   Na gearáin dá dtagraítear i míreanna 2 agus 3, beidh siad gan dochar d’fheidhmiú na gceart achomhairc faoi dhlí an Aontais nó faoin dlí náisiúnta.

7.   Cinntí a dhéanfaidh údaráis rialála, beidh siad lánréasúnaithe lánmhínithe ionas gur féidir athbhreithniú breithiúnach a dhéanamh. Beidh na cinntí ar fáil go poiblí agus caomhnófar rúndacht aon fhaisnéise atá íogair ó thaobh na tráchtála de san am céanna.

8.   Páirtí a mbíonn éifeacht ag cinneadh de chuid údarás rialála air, áiritheoidh na Ballstáit gur ann do shásraí oiriúnacha ar an leibhéal náisiúnta faoina mbeidh ceart achomhairc aige chuig comhlacht atá neamhspleách ar na páirtithe lena mbaineann agus ar aon rialtas.

1.   Rachaidh údaráis rialála i ndlúthchomhairle lena chéile agus comhoibreoidh siad lena chéile, agus go háirithe laistigh de ACER, agus déanfaidh siad aon fhaisnéis is gá chun a gcúraimí faoin Treoir seo a chomhlíonadh a thabhairt dá chéile agus do ACER. Maidir leis an bhfaisnéis a mhalartófar, áiritheoidh an t-údarás is faighteoir an leibhéal céanna rúndachta agus a cheanglófar ar an údarás tionscnaimh.

2.   Comhoibreoidh na húdaráis rialála, ar an leibhéal réigiúnach ar a laghad, chun an méid a leanas a dhéanamh:

3.   Beidh sé de cheart ag na húdaráis rialála socruithe comhair a dhéanamh lena chéile ar mhaithe leis an gcomhar rialála a chothú.

4.   Na bearta dá dtagraítear i mír 2, déanfar iad, de réir mar is iomchuí, i ndlúthchomhairliúchán leis na húdaráis náisiúnta ábhartha eile agus gan dochar dá n-inniúlachtaí sonracha.

5.   Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 90 chun an Treoir seo a fhorlíonadh trí threoirlínte a bhunú maidir lena mhéid a bheidh sé de dhualgais ar na húdaráis rialála comhoibriú le chéile agus le ACER.

6.   Féadfaidh na húdaráis rialála, nó, i gcás inarb iomchuí, údaráis inniúla eile, dul i gcomhairle le húdaráis ábhartha tríú tíortha, lena n-áirítear Páirtithe Conarthacha an Chomhphobail Fuinnimh, agus oibreoidh siad i gcomhar leo maidir le bonneagar gáis nádúrtha agus hidrigine a oibriú go dtí tríú tíortha agus uathu d’fhonn a áirithiú, maidir leis an mbonneagar lena mbaineann, go gcuirfear an Treoir seo i bhfeidhm go comhsheasmhach i gcríoch agus i bhfarraige teorann Ballstáit.

1.   Féadfaidh aon údarás rialála agus an Coimisiún tuairim ACER a iarraidh faoi cé acu atá nó nach bhfuil na cóid ghréasáin agus na treoirlínte a glacadh de bhun na Treorach seo nó de bhun Rialachán (AE) 2024/1789 á gcomhlíonadh le cinneadh arna dhéanamh ag údarás rialála.

2.   Soláthróidh ACER a thuairim don údarás rialála a d’iarr an tuairim sin nó don Choimisiún, faoi seach, agus don údarás rialála a rinne an cinneadh, laistigh de 3 mhí ón dáta a fuarthas an iarraidh.

3.   I gcás nach gcomhlíonann an t-údarás rialála a rinne an cinneadh an tuairim ó ACER laistigh de 4 mhí ón dáta a fuarthas an tuairim sin, cuirfidh ACER an Coimisiún ar an eolas dá réir sin.

4.   Féadfaidh aon údarás rialála an Coimisiún a chur ar an eolas i gcás ina measann sé, maidir le cinneadh atá ábhartha i dtaobh trádáil trasteorann agus ar cinneadh é a rinne údarás rialála eile, nach gcomhlíonann an cinneadh sin na cóid gréasáin ná na treoirlínte a glacadh de bhun na Treorach seo nó de bhun Rialachán (AE) 2024/1789 laistigh de 2 mhí ó dháta an chinnidh sin.

5.   I gcás ina n-aimsíonn an Coimisiún, laistigh de 2 mhí tar éis do ACER é a chur ar an eolas i gcomhréir le mír 3, nó d'údarás rialála é a chur ar an eolas i gcomhréir le mír 4, nó ar a thionscnamh féin, laistigh de trí mhí ó dháta an chinnidh, go mbaineann amhras tromchúiseach leis an gcinneadh ón údarás rialála i dtaca lena comhoiriúnacht leis na cóid ghréasáin agus leis na treoirlínte a glacadh de bhun na Treorach seo nó de bhun Rialachán (AE) 2024/1789, féadfaidh an Coimisiún cinneadh a dhéanamh scrúdú breise a dhéanamh ar an gcás. I gcás den sórt sin, iarrfaidh sé ar an údarás rialála agus ar na páirtithe sna himeachtaí teacht os comhair an údaráis rialála chun barúlacha a chur isteach.

6.   I gcás ina ndéanfaidh an Coimisiún cinneadh an cás a scrúdú i gcomhréir le mír 5, eiseoidh sé cinneadh críochnaitheach laistigh de 4 mhí ó dháta an chinnidh sin:

7.   I gcás nach mbeidh cinneadh déanta ag an gCoimisiún an cás a scrúdú a thuilleadh ná nach mbeidh cinneadh críochnaitheach déanta aige laistigh de na teorainneacha ama a leagtar síos i míreanna 5 agus 6, measfar nach ndearna sé agóid i gcoinne an chinnidh ón údarás rialála.

8.   An cinneadh ón gCoimisiún i dtaobh cinneadh ón údarás rialála a tharraingt siar, comhlíonfaidh an t-údarás rialála é laistigh de thréimhse 2 mhí agus cuirfidh sé an Coimisiún ar an eolas dá réir sin.

9.   Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 90 chun an Treoir seo a fhorlíonadh trí threoirlínte a bhunú ina leagtar amach mionsonraí an nós imeachta atá le leanúint chun an tAirteagal seo a chur i bhfeidhm.

1.   Ceanglóidh na Ballstáit ar na gnóthais soláthair a choimeád ar fáil do na húdaráis náisiúnta, lena n-áirítear an t-údarás rialála agus na húdaráis náisiúnta iomaíochta, agus an Coimisiún, chun a gcuid cúraimí a chomhlíonadh, ar feadh 5 bliana ar a laghad, na sonraí ábhartha a bhaineann le gach idirbheart i gconarthaí soláthair gáis nádúrtha agus hidrigine i ndíorthaigh gáis nádúrtha agus hidrigine le custaiméirí mórdhíola agus le hoibreoirí córais tarchuir, le hoibreoirí stórála gáis nádúrtha agus oibreoirí GNL chomh maith le hoibreoirí gréasáin hidrigine, oibreoirí stórála hidrigine agus oibreoirí críochfoirt hidrigine.

2.   Áireofar leis na sonraí mionsonraí maidir le saintréithe na n-idirbheart ábhartha, amhail fad, seachadadh agus rialacha maidir le socrú, an chainníocht, na dátaí agus amanna a cuireadh i gcrích agus praghsanna na n-idirbheart agus na modhanna chun an custaiméir mórdhíola lena mbaineann a aithint, chomh maith le sonraí sonraithe i dtaobh na gconarthaí soláthair gáis nádúrtha agus hidrigine agus na ndíorthach gáis nádúrtha agus hidrigine uile nach bhfuil socraithe.

3.   Féadfaidh an t-údarás rialála a chinneadh gnéithe den fhaisnéis sin a chur ar fáil do rannpháirtithe sa mhargadh ar choinníoll nach scaoilfear faisnéis íogair tráchtála faoi rannpháirtithe aonair sa mhargadh ná faoi idirbhearta aonair. Ní bheidh feidhm ag an mír seo maidir le faisnéis faoi ionstraimí airgeadais a thagann faoi raon feidhme Threoir 2014/65/AE.

4.   Tugtar de chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh chun an Treoir seo a fhorlíonadh i gcomhréir le hAirteagal 90, trí threoirlínte a bhunú ina saineofar na modhanna agus na socruithe maidir le coimeád taifead chomh maith le foirm agus ábhar na sonraí a choimeádfar.

5.   Maidir le hidirbhearta i ndíorthaigh gáis nádúrtha agus hidrigine de chuid gnóthais soláthair le custaiméirí mórdhíola agus oibreoirí córais tarchurtha gáis nádúrtha, oibreoirí stórála gáis nádúrtha agus oibreoirí GNL chomh maith le hoibreoirí gréasáin, stórála agus críochfoirt hidrigine, ní bheidh feidhm ag an Airteagal seo go dtí go nglacfaidh an Coimisiún na treoirlínte dá dtagraítear i mír 4.

6.   Ní chruthófar leis an Airteagail seo oibleagáidí breise i leith na n-údarás dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo i gcás eintitis a thagann faoi raon feidhme Threoir 2014/65/AE.

7.   I gcás ina mbeidh gá ag na húdaráis dá dtagraítear i mír 1 den Airteagal seo le rochtain a bheith acu ar shonraí a choimeádann na heintitis a thagann faoi raon feidhme Threoir 2014/65/AE, cuirfidh na húdaráis atá freagrach faoin Treoir sin na sonraí is gá ar fáil dóibh.

1.   Na bearta a fhéadfaidh na Ballstáit a dhéanamh de bhun na Treorach seo chun cothrom iomaíochta a áirithiú, beidh siad comhoiriúnach le CFAE, go háirithe Airteagal 36 de, agus le dlí eile an Aontais.

2.   Maidir leis na bearta dá dtagraítear i mír 1, beidh siad comhréireach, neamh-idirdhealaitheach agus trédhearcach. Ní fhéadfar na bearta sin a chur i bhfeidhm ach amháin tar éis fógra a thabhairt don Choimisiún agus tar éis don Choimisiún iad a fhormheas.

3.   Gníomhóidh an Coimisiún de bhun an fhógra dá dtagraítear i mír 2 laistigh de 2 mhí tar éis an dáta a fuarthas an fógra. Tosóidh an tréimhse sin ar an lá tar éis an fhaisnéis iomlán a fháil. I gcás nár ghníomhaigh an Coimisiún laistigh den tréimhse 2 mhí sin, measfar nach ndearna sé agóid i gcoinne na mbeart ar tugadh fógra ina leith.

1.   Na Ballstáit nach bhfuil nasctha go díreach le córas idirnasctha aon Bhallstáit eile, féadfaidh siad maolú ar Airteagal 3, 8, 34 nó 60 nó Airteagal 31(1). Rachaidh aon mhaolú den sórt sin in éag a luaithe a chuirfear an chéad idirnascaire chuig an mBallstát i gcrích. Tabharfar fógra don Choimisiún maidir le haon mhaolú den sórt sin.

2.   Féadfaidh na Ballstáit iarratas a dhéanamh chuig an gCoimisiún le haghaidh maoluithe ar Airteagal 3, 8, 60 nó 31 a chur i bhfeidhm maidir leis na réigiúin is forimeallaí de réir bhrí Airteagal 349 CFAE nó maidir le limistéir iargúlta eile. Rachaidh aon mhaolú den sórt sin in éag a luaithe a chuirfear nasc i gcrích ón réigiún nó ón limistéar chuig Ballstát le córas idirnasctha.

3.   Féadfaidh Lucsamburg maolú ar Airteagal 60. Tabharfar fógra don Choimisiún maidir le haon mhaolú den sórt sin.

4.   Cuirfidh an Coimisiún na Ballstáit ar an eolas faoi iarratais ar mhaoluithe de bhun mhír 2 sula ndéanfaidh sé cinneadh, agus aird á tabhairt aige ar iarrataí a bhfuil údar leo ar fhaisnéis atá íogair ó thaobh na tráchtála de.

5.   Beidh na maoluithe a dheonóidh an Coimisiún de bhun mhír 2 teoranta ó thaobh ama agus faoi réir coinníollacha a bhfuil sé d’aidhm acu iomaíocht sa mhargadh inmheánach agus comhtháthú an mhargaidh inmheánaigh a mhéadú agus chun a áirithiú nach gcuirfidh na maoluithe bacainn ar an aistriú chuig fuinneamh in-athnuaite ná ar chur i bhfeidhm bhunphrionsabal na héifeachtúlachta fuinnimh.

6.   Na maoluithe a deonaíodh de bhun Threoir 2009/73/CE gan dáta éaga nó gan tréimhse shonraithe cur i bhfeidhm acu, rachaidh siad in éag an 31 Nollaig 2025. Maidir leis na Ballstáit atá fós ag baint tairbhe as maoluithe den sórt sin an 4 Lúnasa 2024, féadfaidh siad cinneadh a dhéanamh maolú nua a chur i bhfeidhm de bhun mhír 1 nó 7 den Airteagal seo, nó féadfaidh siad iarratas a dhéanamh chuig an gCoimisiún le haghaidh maolú nua de bhun mhír 2 den Airteagal seo.

7.   Na Ballstáit a fhaigheann an chéad soláthar tráchtála dá gcéad chonradh soláthair gáis nádúrtha fadtéarmach tar éis an 4 Lúnasa 2024, féadfaidh siad maolú ar Airteagal 3(1) go (4), Airteagal 4(1), Airteagal 8, Airteagal 31(1), Airteagal 32(1), Airteagal 34, Airteagal 39(1) go (5), Airteagal 43, Airteagal 44(6) agus Airteagail 46, 60, 61 agus 75. Tabharfar fógra don Choimisiún maidir le haon mhaolú den sórt sin. Rachaidh an maolú in éag 10 mbliana tar éis an chéad soláthair tráchtála dá gcéad chonradh soláthair gáis nádúrtha fadtéarmach a fháil.

8.   Fógraí maidir le maoluithe arna ndeonú ag na Ballstáit de bhun mhíreanna 1, 3 agus 7, agus cinntí ón gCoimisiún maidir le maoluithe a dheonú de bhun mhíreanna 2, 5, agus 6, foilseofar in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh iad.

1.   Féadfaidh na Ballstáit maoluithe a dheonú ar chur i bhfeidhm Airteagail 46, 68 nó 71 maidir le gréasáin hidrigine atá lonnaithe sna réigiúin is forimeallaí de réir bhrí Airteagal 349 CFAE agus i réigiúin iargúlta a bhfuil na cóid NUTS 2 agus NUTS 3 Ainmníocht na nAonad Críche le haghaidh Staidrimh (NUTS) arna bhunú ag Rialachán (CE) Uimh. 1059/2003 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (52) seo a leanas acu:

2.   Maidir le maoluithe a dheonaítear de bhun mhír 1, déanfar iad a phoibliú agus tabharfar fógra don Choimisiún fúthu.

3.   Rachaidh maoluithe arna ndeonú de bhun mhír 1 in éag 15 bliana ón dáta a deonaíodh iad, agus, in aon chás, tráth nach déanaí ná an 31 Nollaig 2044. Ní dhéanfar na maoluithe sin a athnuachan. Tarraingeoidh na Ballstáit maolú a deonaíodh de bhun mhír 1 siar i gcás ina ndéanfar gréasán hidrigine a bhaineann tairbhe as maolú den sórt sin a shíneadh lastall den réigiún iargúlta nó i gcás ina mbeidh sé nasctha le gréasáin hidrigine atá lonnaithe lasmuigh den réigiún.

4.   Gach 7 mbliana ón dáta a dheonaítear maolú de bhun mhír 1, nó ar iarraidh réasúnaithe ón gCoimisiún, foilseoidh údarás rialála an Bhallstáit a dheonaigh an maolú sin measúnú ar thionchar an mhaolaithe sin ar iomaíocht, ar fhorbairt bonneagair agus ar fheidhmiú an mhargaidh. Má thagann an t-údarás rialála ar an tátal, tar éis measúnú den sórt sin, go mbeadh riosca ann dá leanfaí den mhaolú a chur i bhfeidhm go gcuirfí bac ar an iomaíocht nó go ndéanfaí dochar d’imscaradh éifeachtúil bonneagair hidrigine nó d’fhorbairt an mhargaidh do hidrigin sa Bhallstát nó san Aontas, déanfaidh an Ballstát an maolú a tharraingt siar.

1.   Maidir leis na línte tarchurtha gáis nádúrtha idir Ballstát agus tríú tír arna gcur i gcrích roimh an 23 Bealtaine 2019, féadfaidh an Ballstát ina bhfuil an chéad phointe nasctha de líne tarchuir den sórt sin le gréasán Ballstáit cinneadh a dhéanamh maolú ar Airteagail 31, 60, 71 agus 72, Airteagal 78(7) agus (9) agus Airteagal 79(1) do na codanna den líne tarchurtha gáis nádúrtha sin ina chríoch agus ina fharraige theorann, ar chúiseanna oibiachtúla, amhail chun costas na hinfheistíochta a rinneadh a aisghabháil nó ar chúiseanna a bhaineann le slándáil an tsoláthair, ar choinníoll nach ndéanann an maolú dochar do chumas iomaíochta ná d’fheidhmiú éifeachtach an mhargaidh inmheánaigh do ghás nádúrtha, ná do shlándáil an tsoláthair san Aontas.

Beidh teorainn ama leis an maolú sin suas go dtí 20 bliain bunaithe ar réasúnú oibiachtúil, tréimhse is féidir a athnuachan má bhíonn údar leis sin agus féadfaidh sé a bheith faoi réir coinníollacha a chuideoidh chun na dálaí sa chéad fhomhír a bhaint amach.

Ní bheidh feidhm ag na maoluithe sin maidir le línte tarchuir idir Ballstát agus tríú tír a bhfuil sé d’oibleagáid uirthi an Treoir seo a thrasuí agus a chuireann an Treoir seo chun feidhme go héifeachtach ina dlíchóras faoi chomhaontú arna thabhairt i gcrích leis an Aontas.

2.   I gcás ina bhfuil an líne tharchuir lena mbaineann suite i gcríoch níos mó ná Ballstát amháin, is é an Ballstát ar ina chríoch atá an chéad phointe nasctha chuig gréasán na mBallstát a dhéanfaidh cinneadh maidir le maolú i dtaca leis an líne tharchuir sin a dheonú tar éis dul i gcomhairle leis na Ballstáit uile lena mbaineann.

Arna iarraidh sin do na Ballstáit lena mbaineann, féadfaidh an Coimisiún cinneadh a dhéanamh gníomhú mar bhreathnóir i gcomhairliúchán idir an Ballstát a bhfuil an chéad phointe nasctha ar a chríoch agus an tríú tír a bhaineann le cur i bhfeidhm comhsheasmhach na Treorach seo i gcríoch agus i bhfarraige theorann an Bhallstáit ina bhfuil an chéad phointe idirnaisc suite, lena n-áirítear díolúintí a dheonú i ndáil le línte tarchuir den sórt sin.

3.   Glacfar cinntí de bhun mhíreanna 1 agus 2 faoin 24 Bealtaine 2020. Tabharfaidh na Ballstáit fógra faoi aon chinneadh den sórt sin don Choimisiún agus foilseoidh siad iad.

4.   Faoin 5 Lúnasa 2026, cuirfidh an Coimisiún tuarascáil faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle ar na maoluithe a deonaíodh faoin Airteagal seo. Déanfar measúnú sa tuarascáil, go háirithe, ar thionchar maoluithe den sórt sin ar fheidhmiú éifeachtach an mhargaidh inmheánaigh do ghás nádúrtha agus ar shlándáil an tsoláthair fuinnimh agus ar leasanna slándála riachtanacha an Aontais agus na mBallstát.

1.   Gan dochar d’oibleagáidí eile faoi dhlí an Aontais, agus do leithdháileadh inniúlachta idir an tAontas agus na Ballstáit, féadfar na comhaontuithe atá ann cheana idir Ballstát agus tríú tír maidir le líne tharchuir nó an gréasán píblínte réamhtheachtach a oibriú agus a choimeád i bhfeidhm go dtí go mbeidh comhaontú a dhéanfar ina dhiaidh sin idir an tAontas agus an tríú tír chéanna sin i bhfeidhm nó go dtí go mbeidh an nós imeachta a leagtar síos i míreanna 2 go 15 i bhfeidhm.

2.   Gan dochar do leithdháileadh inniúlachta idir an tAontas agus na Ballstáit, i gcás ina mbeidh sé ar intinn ag Ballstát dul i mbun caibidlíochta le tríú tír chun comhaontú a leasú, a shíneadh, a oiriúnú, a athnuachan nó a thabhairt i gcrích, maidir le líne tharchuir a oibriú le tríú tír nó idirnascaire hidrigine a oibriú le tríú tír i dtaca le nithe a thagann, go hiomlán nó i bpáirt, laistigh de raon feidhme na Treorach seo nó raon feidhme Rialacháin (AE) 2024/1789, tabharfaidh sé fógra don Choimisiún faoina intinn i scríbhinn.

Áireofar i bhfógra den sórt sin an doiciméadacht ábhartha agus léiriú ar na forálacha a dtabharfar aghaidh orthu sa chaibidlíocht nó atá le hathchaibidil, cuspóirí na caibidlíochta agus aon fhaisnéis ábhartha eile agus tarchuirfear an méid sin ar fad chuig an gCoimisiún, 5 mhí, ar a laghad, roimh an dáta atá beartaithe tús a chur leis an gcaibidlíocht.

3.   Tar éis aon fhógra a fháil de bhun mhír 2, tabharfaidh an Coimisiún údarú don Bhallstát lena mbaineann dul i mbun caibidlíocht fhoirmiúil le tríú tír maidir leis an gcuid a d’fhéadfadh éifeacht a bheith aici ar rialacha comhchoiteanna an Aontais ach amháin i gcás ina measann sé:

4.   Agus an measúnú á dhéanamh de bhun mhír 3, cuirfidh an Coimisiún san áireamh an mbaineann an comhaontú atá beartaithe le líne tharchuir nó le píblíne réamhtheachtach a rannchuidíonn le héagsúlú soláthairtí agus soláthróirí gáis nádúrtha trí bhíthin foinsí nua gáis nádúrtha.

5.   Laistigh de 90 lá ón tráth a fhaightear an fógra dá dtagraítear i mír 2, glacfaidh an Coimisiún cinneadh lena dtabharfar údarú nó lena ndiúltófar údarú do Bhallstát dul i mbun caibidlíochta chun comhaontú a leasú, a shíneadh, a oiriúnú, nó a athnuachan nó a thabhairt i gcrích le tríú tír. I gcás inar gá faisnéis bhreise le cinneadh a ghlacadh, tosóidh an tréimhse 90 lá ón dáta a fhaightear an fhaisnéis bhreise sin.

6.   I gcás ina nglacfaidh an Coimisiún cinneadh lena ndiúltófar údarú a thabhairt do Bhallstát dul i mbun caibidlíochta chun comhaontú a leasú, a shíneadh, a oiriúnú, nó a athnuachan nó a thabhairt i gcrích le tríú tír, cuirfidh sé an méid sin in iúl don Bhallstát lena mbaineann agus tabharfaidh sé na cúiseanna a bhí leis sin.

7.   Glacfar cinntí lena dtabharfar údarú nó lena ndiúltófar údarú do Bhallstát dul i mbun caibidlíochta chun comhaontú a leasú, a shíneadh, a oiriúnú, nó a athnuachan nó a thabhairt i gcrích le tríú tír, trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme, i gcomhréir leis an nós imeachta dá dtagraítear in Airteagal 90(2).

8.   Féadfaidh an Coimisiún treoir a sholáthar agus féadfaidh sé a iarraidh go gcuirfear clásail ar leith isteach sa chomhaontú atá beartaithe chun comhréireacht le dlí an Aontais a áirithiú i gcomhréir le Cinneadh (AE) 2017/684 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (53).

9.   Coinneofar an Coimisiún ar an eolas faoi dhul chun cinn agus torthaí na caibidlíochta maidir le comhaontú a leasú, a shíneadh, a oiriúnú, a athnuachan nó a thabhairt i gcrích ó chéim go céim, agus féadfaidh sé rannchuidiú sa chaibidlíocht idir an Ballstát agus an tríú tír a iarraidh i gcomhréir le Cinneadh (AE) 2017/684.

10.   Cuirfidh an Coimisiún Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle ar an eolas faoi na cinntí a ghlactar de bhun mhír 5.

11.   Sula síneoidh sé comhaontú le tríú tír, tabharfaidh an Ballstát lena mbaineann fógra don Choimisiún maidir le toradh na caibidlíochta agus déanfaidh sé téacs an chomhaontaithe chaibidlithe a tharchur chuig an gCoimisiún.

12.   Ar fhógra a fháil de bhun mhír 11, déanfaidh an Coimisiún measúnú ar an gcomhaontú caibidlithe de bhun mhír 3. I gcás ina gcinneann an Coimisiún go bhfuil comhaontú ann de thoradh na caibidlíochta agus go bhfuil sé i gcomhréir le mír 3, tabharfaidh sé údarú don Bhallstát an comhaontú a shíniú agus a thabhairt i gcrích.

13.   Laistigh de 90 lá ón tráth a fhaightear an fógra dá dtagraítear i mír 11, glacfaidh an Coimisiún cinneadh lena dtabharfar údarú nó lena ndiúltófar údarú do Bhallstát an comhaontú le tríú tír a shíniú agus a thabhairt i gcrích. I gcás inar gá faisnéis bhreise le cinneadh a ghlacadh, tosóidh an tréimhse 90 lá ón dáta a fhaightear an fhaisnéis bhreise sin.

14.   I gcás ina nglacann an Coimisiún cinneadh de bhun mhír 13, lena n-údaraítear do Bhallstát an comhaontú le tríú tír a shíniú agus a thabhairt i gcrích, tabharfaidh an Ballstát lena mbaineann fógra don Choimisiún maidir le tabhairt i gcrích agus teacht i bhfeidhm an chomhaontaithe, agus maidir le haon athrú a dhéanfar ar stádas an chomhaontaithe sin dá éis sin.

15.   I gcás ina nglacann an Coimisiún cinneadh lena ndiúltaítear údarú a thabhairt do Bhallstát an comhaontú le tríú tír a shíniú agus a thabhairt i gcrích de bhun mhír 13, cuirfidh sé an Ballstát lena mbaineann ar an eolas dá réir sin agus tabharfaidh sé na cúiseanna a bhí leis sin.

1.   Is faoi réir na gcoinníollacha a leagtar síos san Airteagal seo a thugtar an chumhacht don Choimisiún gníomhartha tarmligthe a ghlacadh.

2.   Déanfar an chumhacht chun na gníomhartha tarmligthe a ghlacadh dá dtagraítear in Airteagail 9, 62, 72, 80, 81 agus 82 a thabhairt don Choimisiún go ceann tréimhse neamhchinntithe ama ón 4 Lúnasa 2024.

3.   Féadfaidh Parlaimint na hEorpa nó an Chomhairle tarmligean na cumhachta dá dtagraítear in Airteagail 9, 62, 72, 80, 81 agus 82 a chúlghairm aon tráth. Le cinneadh chun cúlghairm a dhéanamh, cuirfear deireadh le tarmligean na cumhachta atá sonraithe sa chinneadh sin. Gabhfaidh éifeacht leis an lá tar éis fhoilsiú an chinnidh in Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh nó ar dháta is déanaí a shonrófar sa chinneadh. Ní dhéanfaidh sé difear do bhailíocht aon ghnímh tharmligthe atá i bhfeidhm cheana.

4.   Sula nglacfaidh sé gníomh tarmligthe, rachaidh an Coimisiún i mbun comhairliúchán le saineolaithe arna n-ainmniú ag gach Ballstát i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr.

5.   A luaithe a ghlacfaidh sé gníomh tarmligthe, tabharfaidh an Coimisiún fógra, an tráth céanna, do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle.

6.   Ní thiocfaidh gníomh tarmligthe a ghlactar de bhun Airteagal 9, 62, 72, 80, 81 ná 82 i bhfeidhm ach amháin mura mbeidh aon agóid curtha in iúl ag Parlaimint na hEorpa nó ag an gComhairle laistigh de thréimhse 2 mhí tar éis fógra faoin ngníomh sin a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle nó más rud é, roimh dhul in éag na tréimhse sin, go mbeidh Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle araon tar éis a chur in iúl don Choimisiún nach ndéanfaidh siad aon agóid. Déanfar an tréimhse sin a fhadú 2 mhí ar thionscnamh Pharlaimint na hEorpa nó na Comhairle.

1.   Tabharfaidh coiste cúnamh don Choimisiún. Beidh an coiste sin ina choiste de réir bhrí Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

2.   I gcás ina ndéantar tagairt don mhír seo, beidh feidhm ag Airteagal 4 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

3.   I gcás ina ndéantar tagairt don mhír seo, beidh feidhm ag Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 182/2011.

1.   Faoin 31 Nollaig 2030, déanfaidh an Coimisiún athbhreithniú ar an Treoir seo agus cuirfidh sé tuarascáil faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle, lena ngabhfaidh, más gá, tograí reachtacha iomchuí. Déanfar scrúdú san athbhreithniú, go háirithe, ar chur i bhfeidhm Airteagal 9, agus ar chur i bhfeidhm na sainmhínithe gaolmhara in Airteagal 2, chun a mheas an léirítear leis na saoráidí a chuirfear i bhfeidhm ón 1 Eanáir 2031 go bhfuil laghduithe níos airde ar astaíochtaí gás ceaptha teasa ina thoradh ar úsáid breoslaí ísealcharbóin agus hidrigin ísealcharbóin chun deimhniú a fháil de bhun an Airteagail sin.

2.   Faoin 5 Lúnasa 2035, foilseoidh an Coimisiún teachtaireacht lena ndéanfar measúnú ar chur chun feidhme Airteagal 46 maidir le hoibreoirí gréasáin dáilte hidrigine, agus ar chur chun feidhme Airteagail 68 agus 69 maidir le hoibreoirí gréasáin tarchurtha hidrigine.

3.   Faoin 5 Lúnasa 2034, foilseoidh ACER, chun críche na teachtaireachta ón gCoimisiún de bhun mhír 2 den Airteagal seo, tuarascáil maidir le tionchar Airteagail 46, 68 agus 69 ar fheidhmiú an mhargaidh hidrigine, ar an iomaíocht, ar leachtacht, ar fhorbairt bonneagair hidrigine agus ar thrédhearcacht an mhargaidh do hidrigin. Áireofar i dtuarascáil ACER comhairliúchán leis na geallsealbhóirí ábhartha.

1.   Na forálacha reachtaíochta, rialúcháin agus riaracháin is gá chun Airteagail 2 go 6, Airteagail 8 go 31, Airteagal 33, Airteagail 35 go 38, Airteagal 39(1), pointe (a), Airteagal 39(3), (4), (7), (8) agus (9), Airteagal 40(1), Airteagail 41, 42 agus 43, Airteagal 44 (1), (2), (7) agus (8), Airteagal 45, Airteagal 46(2) agus (3), Airteagail 50 go 59, Airteagal 62, Airteagal 64(11), Airteagail 68 go 75, Airteagal 76(5) agus (6), Airteagail 77, 78 agus 79, Airteagal 81(1) agus (6), Airteagail 82 agus 83, agus Iarscríbhinní I agus II a chomhlíonadh, déanfaidh na Ballstáit iad a thabhairt i bhfeidhm faoin 5 Lúnasa 2026. Cuirfidh siad téacs na bhforálacha sin in iúl don Choimisiún láithreach.

Nuair a ghlacfaidh na Ballstáit na bearta sin, beidh tagairt iontu don Treoir seo nó beidh tagairt den sórt sin ag gabháil leo tráth a bhfoilsithe oifigiúil. Cinnfidh na Ballstáit an bealach le tagairt den sórt sin a dhéanamh agus conas a dhéanfar an ráiteas sin a leagan amach.

2.   Déanfaidh na Ballstáit téacs phríomhfhorálacha an dlí náisiúnta a ghlacfaidh siad sa réimse a chumhdaítear leis an Treoir seo a chur in iúl don Choimisiún.