(1)

Is gné lárnach d’aon straitéis thionsclaíoch mhaith é córas ceart maoine intleachtúla éifeachtúil. Bíonn ról tábhachtach ag tionscail a bhaineann an-úsáid as Maoin Intleachtúil ó thaobh tacú le geilleagar athléimneach, glas agus iomaíoch san Aontas, ag cur 47 % leis an OTI iomlán agus beagnach 40 % leis an bhfostaíocht iomlán. Is ceannródaithe i dteicneolaíochtaí glasa agus táirgí inbhuanaithe iad tionscail chruthaitheacha agus nuálacha Eorpacha. Ar bhonn domhanda, tá sciar an-mhór de phaitinní glasa acu agus tá punanna Maoine Intleachtúla láidre acu i dteicneolaíochtaí amhail oiriúnú don athrú aeráide, gabháil agus stóráil carbóin agus cóireáil dramhaíola (1). An tráth céanna, tá méadú suntasach tagtha ar chlárú trádmharcanna glasa san Aontas le deich mbliana anuas (2). Is éard atá i gceist le cearta Maoine Intleachtúla a chosaint ar bhonn cothrom, gníomhaíocht, infheistíocht, fostaíocht agus táirgiúlacht eacnamaíoch mhéadaithe, lena n-áirítear le haghaidh fiontair bheaga agus mheánmhéide (‘FBManna’) (3).

(2)

Tarraingíodh líonraí coiriúla mar gheall ar luach díola suntasach na dtáirgí atá cosanta ag Maoin Intleachtúil, rud atá ag cur le méadú ar earraí góchumtha agus píoráideacht. Sainaithnítear an góchumadh mar choireacht ardtionchair i Straitéis an Aontais chun Dul i nGleic leis an gCoireacht Eagraithe, a bhfuil sé mar aidhm aige líonraí coiriúla agus a samhlacha gnó a dhíchóimeáil (4) .. Ní amháin go gcailleann sealbhóirí cirt (‘sealbhóirí cirt’) ioncam mar gheall ar an ngníomhaíocht choiriúil seo, ach cruthaítear rioscaí do shábháilteacht an tomhaltóra, don tsláinte phoiblí agus don chomhshaol freisin. Le paindéim COVID-19, cruthaíodh deiseanna nua ó thaobh earraí góchumtha agus bradacha a bheith ag dul i gcion ar mhargaí mar gheall ar an mborradh ar dhíolacháin ar líne agus ganntanais táirgí fíor-riachtanacha le linn na tréimhse sin. Chuir an méid sin le teagmhais atá bagrach don bheatha, lena n-áirítear e.g. comhpháirteanna leathsheoltóirí bradacha i ndífhibrileoirí seachtracha uathoibrithe (5). Ina theannta sin, tá imthacaí góchumtha dulta i gcion ar earnálacha éagsúla, a bhagraíonn e.g. d’earnáil an fhuinnimh agus do dhea-fheidhmiú tuirbíní gaoithe. Dá bhrí sin, is gá beartas láidir a bheith ann chun dul i ngleic leis an ngóchumadh agus leis an bpíoráideacht chun a áirithiú go mbainfidh cearta Maoine Intleachtúla a lán-acmhainneacht amach chun tacú le nuálaíocht, iomaíochas agus geilleagar níos glaise agus níos inbhuanaithe.

(3)

D’ainneoin iarrachtaí chun srian a chur leo, is feiniméan atá ag fás fós iad gníomhaíochtaí a sháraíonn Maoin Intleachtúil i ndáil le hearraí góchumtha agus píoráideacht a mbíonn tionchair eacnamaíocha agus shóisialta thromchúiseacha orthu ar phoist agus ar fhás san Aontas (6). Tá gníomhaíochtaí a sháraíonn Maoin Intleachtúil bagrach do thionscail éagsúla agus do chineálacha éagsúla earraí, lena n-áirítear táirgí coiteanna tomhaltóra agus gnólacht le gnólacht. Níos tábhachtaí ná aon rud eile, féadfaidh na gníomhaíochtaí sin a bheith nasctha go dlúth le hiompar coiriúil (7). Tá líonraí coiriúla a bhfuil baint acu le coireacht Maoine Intleachtúla ag dul i gcion ar gach céim den slabhra soláthair, agus bíonn sé deacair na coireanna a fhiosrú, os rud é go dtagann an chuid is mó de na hearraí góchumtha a thrádáiltear laistigh den Aontas ón gcoigríoch, rud a fhágann go mbíonn sé níos deacra na príomhpháirtithe leasmhara a aimsiú. Dá réir sin, déanann gníomhaíochtaí a sháraíonn Maoin Intleachtúil dochar do mhargadh aonair an Aontais agus do rialacha an Aontais maidir le caighdeáin chomhshaoil, sábháilteachta agus eitice le haghaidh earraí tomhaltóra. Thairis sin, bíonn tionchar suntasach acu ar chuideachtaí Eorpacha, go háirithe FBManna a bhfuil seans 34 % níos lú ann go mairfidh siad i gcás ina sáraítear a Maoin Intleachtúil.

(4)

Ina phlean gníomhaíochta Maoine Intleachtúla 2020 (8), gheall an Coimisiún go gcuirfeadh sé feabhas ar fhorfheidhmiú Maoine Intleachtúla, trí Rialachán (AE) 2022/2065 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (9) a ghlacadh ar an gcéad dul síos, ar céim an-mhór é sin ó thaobh dul i ngleic le hábhar neamhdhleathach ar líne, agus ar an dara dul síos, trí bhosca uirlisí an Aontais in aghaidh an ghóchumtha a bhunú, a ghlacfar leis an Moladh seo. Ba cheart don bhosca uirlisí comhar éifeachtach idir sealbhóirí cirt, soláthraithe seirbhísí idirghabhála, agus údaráis inniúla a chur chun cinn agus a éascú, agus beifear ag iarraidh dea-chleachtas agus úsáid uirlisí iomchuí agus teicneolaíochtaí nua a chur chun cinn leis. Chuir Parlaimint na hEorpa (10) agus an Chomhairle (11) fáilte roimh an tionscnamh seo.

(5)

Cuireann an Moladh seo le torthaí comhairliúcháin leathain atá á chur i gcrích ó bhí 2021 ann. Áirítear leis sin, go háirithe, ceardlanna páirtithe leasmhara arna n-eagrú le linn 2021 agus 2022, ionchuir sa Ghlao ar Fhianaise 2022 (12), cruinniú comhchéime ardleibhéil arna óstáil ag an gCoimisinéir Thierry Breton, i mí an Mheithimh 2022, cruinnithe an tsainghrúpa, agus an Cruinniú Mullaigh Idirnáisiúnta um Fhorfheidhmiú Maoine Intleachtúla arna reáchtáil i mí an Mheithimh 2023. Leis an gcomhairliúchán leathan seo, léiríodh an tábhacht a bhaineann le comhar agus comhroinnt faisnéise a mhéadú i measc na bpáirtithe leasmhara uile, go háirithe údaráis phoiblí, sealbhóirí cirt, agus soláthraithe seirbhísí idirghabhála. Aithníodh sa chomhairliúchán freisin an tábhacht a bhaineann le cur leis an mbeartas a bheidh ann amach anseo maidir le forfheidhmiú ceart Maoine Intleachtúla i leith uirlisí atá ann cheana agus reachtaíocht an Aontais atá ann cheana, is é sin: (i) Rialachán (AE) 2022/2065 maidir leis an nGníomh um Sheirbhísí Digiteacha; (ii) Treoir (AE) 2022/2555 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (13) maidir le bearta le haghaidh ardleibhéal cibearshlándála coiteann ar fud an Aontais; (iii) Treoir 2004/48/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (14) maidir le forfheidhmiú ceart maoine intleachtúla, agus (iv) Rialachán (AE) 608/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (15) maidir le forfheidhmiú custaim ceart Maoin Intleachtúil, chomh maith le Rialachán (AE) 952/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (16) lena leagtar síos Cód Custaim an Aontais.

(6)

Tá Treoir 2004/48/CE infheidhme maidir le gach ceart Maoine Intleachtúla a chumhdaítear le dlí an Aontais agus/nó le dlí náisiúnta an Bhallstáit lena mbaineann mar a leagtar amach in Airteagal 2. Féachann sí le leibhéal cosanta ard, comhionann agus aonfhoirmeach a áirithiú sa mhargadh aonair, lena léirítear an gá le cleachtais choiteanna forfheidhmithe Maoine Intleachtúla. Agus an cur chuige comhleanúnach seo ar fhorfheidhmiú Maoine Intleachtúla á leanúint, cumhdaítear leis an Moladh seo gach gníomhaíocht a sháraíonn Maoin Intleachtúil a chuirtear i gcrích ar scála tráchtála, ar gníomhartha iad a dhéantar chun leas eacnamaíoch nó tráchtála díreach nó indíreach a bhaint astu. Chun críocha an Mholta seo, baineann gníomhaíochtaí a sháraíonn Maoin Intleachtúil ar scála tráchtála le hearraí agus ábhar góchumtha agus bradach araon, a bhí faoi réir sárú ar thrádmharc, tásc geografach, paitinn, dearadh nó cóipcheart. Gan cur isteach ar ghnéithe a dtugtar aghaidh orthu le Moladh (AE) 2023/1018 (17) maidir le dul i ngleic le píoráideacht spórt agus imeachtaí beo eile ar líne, d’fhéadfadh an chuid is mó de na prionsabail threoracha, dea-chleachtais agus uirlisí arna bhforbairt faoin Moladh seo a bheith ábhartha maidir le dul i ngleic legníomhaíochtaí sáraitheacha a bhaineann le hábhar ar líne atá cosanta mar mhaoin intleachtúil freisin, mar shampla i réimsí na mbeart deonach arna ndéanamh ag idirghabhálaithe ar líne, an chomhair feabhsaithe i measc údaráis náisiúnta inniúla agus na comhroinnte faisnéise agus sonraí.

(7)

Soláthraítear le Rialachán (AE) 2022/2065 rialacha comhchuibhithe maidir le timpeallacht ar líne atá sábháilte, intuartha agus iontaofa. Sa chomhthéacs sin, tagraíonn Rialachán (AE) 2022/2065 d’fhaisnéis a bhaineann le gníomhaíochtaí neamhdhleathacha amhail táirgí góchumtha a dhíol mar shampla d’ábhar neamhdhleathach agus forchuirtear oibleagáidí sonracha leis ar chatagóirí áirithe sonracha soláthraithe seirbhísí idirghabhála ar líne. Tá roinnt de na hoibleagáidí sin ríthábhachtach maidir le feabhas a chur ar an gcomhrac in aghaidh an ghóchumtha agus na píoráideachta. Is amhlaidh sin, mar shampla, leis na nithe seo a leanas: (i) pointí teagmhála agus ionadaithe dlíthiúla a cheapadh; (ii) na ceanglais maidir le téarmaí agus coinníollacha; (iii) na hoibleagáidí tuairiscithe trédhearcachta; (iv) na sásraí fógra agus gnímh; (v) an sásra gearán agus sásaimh; (vi) an sásra comharthóra iontaofa; (vii) bearta agus cosaint in aghaidh mí-úsáide; (viii) bearta chun inrianaitheacht na dtrádálaithe – a dtugtar oibleagáidí ‘bíodh aithne agat ar do ghnólacht agus ar do chustaiméirí’ orthu – a cheangal; agus (ix) bearta chun rioscaí a mheas agus a mhaolú.

(8)

Tacaíonn an Coimisiún le cur chun feidhme an Mheabhráin Tuisceana maidir le hearraí góchumtha a dhíol ar an idirlíon (‘An MoU maidir le góchumadh’) agus an Meabhrán Tuisceana maidir le fógraíocht ar líne agus cearta Maoine Intleachtúla (‘An MoU maidir le fógraíocht’). Is ionstraimí deonacha iad an dá cheann acu atá oscailte do shealbhóirí cirt, ardáin ar líne agus comhlachais ghnó. Tá rannpháirtithe sna MoUnna sin tiomanta do na prionsabail a leanúint agus tabhairt faoi na gníomhaíochtaí a leagtar amach leis na MoUnna, lena n-áirítear comhar déthaobhach agus an malartú faisnéise. Cruthaíodh gur tionscnaimh rathúla faoi stiúir an tionscail iad na MoUnna. Mar sin féin, le teacht i bhfeidhm Rialachán (AE) 2022/2065, soláthraítear deis chun machnamh a dhéanamh ar thodhchaí na MoUnna chun a áirithiú go leanfaidh siad de bheith oiriúnach don fheidhm. Is gá, dá bhrí sin, próiseas nuachóirithe de na MoUnna a sheoladh agus na sínitheoirí agus na páirtithe leasmhara eile uile a spreagadh gabháil don phróiseas seo ar bhonn gníomhach. Is ábhartha Airteagal 45 de Rialachán (AE) 2022/2065, dá bhforáiltear maidir leis an bhféidearthacht chun cóid iompair dheonacha a tharraingt suas ar leibhéal an Aontais chun cur le cur i bhfeidhm ceart Rialachán (AE) 2022/2065. Le hAirteagal 46 déantar foráil freisin maidir le cóid iompair le haghaidh fógraíocht ar líne chun cur le tuilleadh trédhearcachta le haghaidh gníomhaithe sa slabhra luacha fógraíochta ar líne. Ar deireadh, le hAirteagal 17 de Threoir 2004/48/CE spreagtar forbairt cóid iompair freisin chun forfheidhmiú ceart Maoine Intleachtúla a fheabhsú mar bhealach breise chun an creat rialála a dhaingniú.

(9)

Tá sealbhóirí cirt i gcáil uathúil chun gníomhaíochtaí a sháraíonn Maoin Intleachtúil agus a bhaineann le hearraí góchumtha nó bradacha a bhrath, a shainaithint agus a chur in iúl. Tá inniúlacht agus taithí shuntasach faighte ag sínitheoirí an MoU faoi stiúir an tionscail maidir le góchumadh i gcaitheamh na mblianta toisc go gcuireann siad fógraí isteach go tráthrialta ar cheart, de réir phrionsabail an MoU, a phróiseáil gan moill mhíchuí. Thairis sin, gheall sínitheoirí an MoU go ndéanfaidh siad céimeanna atá réasúnach ar bhonn tráchtála agus ar fáil chun fógra a thabhairt ar bhealach freagrach agus cruinn agus leis an gcruinneas is gá chun fógraí gan údar, gan bhunús agus maslacha a sheachaint. Dá bhrí sin, d’fhéadfadh sealbhóirí cirt ar sínitheoirí an Mheabhráin Tuisceana iad breithniú a dhéanamh ar iarratas a dhéanamh ar stádas comharthóra iontaofa chun tairbhe a bhaint as an láimhseáil shonrach a leagtar amach in Airteagal 22 de Rialachán (AE) 2022/2065. A mhéid a bhaineann leis sin, tá na Comhordaitheoirí Seirbhísí Digiteacha le measúnú a dhéanamh ar cé acu a chomhlíonann an t-iarratasóir na critéir dá ndéantar foráil in Airteagal 22(2), is é sin i) má tá saineolas agus inniúlacht shonrach aige chun ábhar neamhdhleathach a bhrath, a shainaithint agus fógra a thabhairt ina leith, ii) má tá sé neamhspleách ar aon soláthraí ardán ar líne, agus iii) má thugann sé faoina ghníomhaíochtaí chun críocha fógraí a chur isteach go dícheallach, go beacht agus go hoibiachtúil. Féadfaidh an Coimisiún, tar éis dó dul i gcomhairle leis an mBord um Sheirbhísí Digiteacha, treoirlínte a eisiúint maidir le cur i bhfeidhm an tsásra comharthóra iontaofa faoi Airteagal 22 de Rialachán (AE) 2022/2065.

(10)

Tá comhar agus comhroinnt faisnéise mhéadaithe fíor-riachtanach agus ba cheart iad a chur chun cinn tuilleadh, ar gach leibhéal, i gcomhréir le dlí an Aontais, cosaint sonraí pearsanta agus an tsaoirse fiontraíochta faoi Airteagal 16 den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’). Ba cheart dea-chleachtais a shainaithint agus a mholadh do gach gníomhaí, lena n-áirítear margaí ríomhthráchtála, soláthraithe seirbhíse iompair agus lóistíochta, soláthraithe seirbhíse íocaíochta, soláthraithe meán sóisialta, soláthraithe seirbhíse ainmneacha fearainn, etc. Ar an dara dul síos, ba cheart tuilleadh comhair agus comhroinnt faisnéise a spreagadh. Baineann sé sin leis na húdaráis inniúla uile, lena n-áirítear údaráis um fhaireachas margaidh nach bhféadfaidh inniúlachtaí le haghaidh gníomhaíochtaí a sháraíonn Maoin Intleachtúil a bheith acu, agus tuilleadh úsáid a bhaint as uirlisí tiomnaithe amhail an Tairseach Forfheidhmiúcháin um Maoin Intleachtúil’ (‘IPEP’), an Córas Faisnéise agus Cumarsáide maidir le Faireachas Margaidh (‘ICSMS’), agus an Geata Sábháilteachta le haghaidh táirgí contúirteacha a d’fhéadfadh gur táirgí góchumtha iad.

(11)

Bíonn ról ríthábhachtach ag soláthraí seirbhíse iompair agus lóistíochta ó thaobh earraí a dhíol agus a dháileadh agus bíonn siad fíor-riachtanach chun slabhraí soláthair iontaofa a chothú. Mar sin féin, féadfaidh sáraitheoirí mí-úsáid a bhaint as seirbhísí iompair agus lóistíochta.

(12)

Ar an gcaoi chéanna, cé go bhféadfaidh seirbhísí íocaíochta a bheith lárnach do ghníomhaíochtaí sealbhóirí cirt, is féidir iad a úsáid chun tacú le gníomhaíochtaí a sháraíonn Maoin Intleachtúil freisin. I gcásanna áirithe, le húsáidí seirbhísí íocaíochta éagsúla, féadfar forbairt cleachtas a cheadú lena ndéanfar an méid seo a leanas: (i) é a dhéanamh níos casta an sreabhadh cistí a rianú; agus (ii) brath aon úsáid fhéideartha de sheirbhísí íocaíochta le haghaidh gníomhaíochtaí a sháraíonn Maoin Intleachtúil a dhéanamh níos deacra.

(13)

Agus éileamh méadaithe ar na meáin shóisialta, tá straitéisí nua á bhforbairt lena bhféadfar mí-úsáid na meán sóisialta a chumasú tuilleadh chun gníomhaíochtaí a sháraíonn Maoin Intleachtúil a chur i gcrích. Leis sin, cruthaítear dúshláin nua le haghaidh soláthraithe meán sóisialta, sealbhóirí cirt agus údaráis inniúla, agus cuirtear an gá le hiarrachtaí comhair i dtábhacht. Sa chomhthéacs sin, trí dhea-chleachtais a chur chun cinn i measc príomhsholáthraithe seirbhísí idirghabhála, is féidir cuidiú le tacú le beartas comhleanúnach in aghaidh gníomhaíochtaí a sháraíonn Maoin Intleachtúil.

(14)

Cé go bhfuil ainmneacha fearainn ríthábhachtach sa timpeallacht ar líne, is féidir iad a úsáid chun tacú le gníomhaíochtaí a sháraíonn Maoin Intleachtúil ar líne. Is amhlaidh atá nuair a bhaintear mí-úsáid as cearta Maoine Intleachtúla in ainm an fhearainn é féin (i.e. cibearshuiteoireacht nó cibearshuiteoireacht mhílitrithe) nó nuair a thugann ainm an fhearainn rochtain ar shuíomh gréasáin a thacaíonn le sáraithe Maoine Intleachtúla. Tá sonraí clárúcháin maidir le hainmneacha fearainn (sonraí WHOIS) fíorthábhachtach maidir le slándáil, cobhsaíocht agus athléimneacht an chórais ainmneacha fearainn. Ar an gcúis sin, le Treoir (AE) 2022/2555, cuirtear oibleagáid ar na Ballstáit a cheangal ar chlárlanna ainmneacha fearann barrleibhéil (‘TLD’) agus ar eintitis a sholáthraíonn seirbhísí cláraithe ainmneacha fearainn sonraí cláraithe ainmneacha fearainn atá cruinn agus iomlán a bhailiú agus a choinneáil ar bun i mbunachar sonraí tiomnaithe lena gcumasaítear sealbhóirí na n-ainmneacha fearainn a aithint agus teagmháil a dhéanamh leo. Ní mór rochtain a sholáthar ar shonraí clárúcháin ainmneacha fearainn sonracha ar iarrataí dleathacha agus a bhfuil bunús cuí leo ó chuardaitheoirí dlisteanacha ar rochtain. Ba cheart freagra a thabhairt gan moill mhíchuí agus in aon chás laistigh de 72 uair an chloig tar éis aon iarrataí ar rochtain a fháil. Faoi Threoir (AE) 2022/2555, ba cheart cuardaitheoirí dlisteanacha ar rochtain a thuiscint mar aon duine nádúrtha nó dlítheanach a dhéanann iarraidh de bhun dhlí an Aontais nó an dlí náisiúnta. Is féidir ról lárnach a bheith ag cruinneas agus iomláine sonraí clárúcháin ainmneacha fearainn freisin ó thaobh cearta Maoine Intleachtúla a fhorfheidhmiú. I gcás inar féidir aitheantas sáraitheora líomhnaithe agus a sonraí teagmhála a nochtadh i gcomhréir le dlí an Aontais, agus go háirithe, i gcomhréir le cosaint sonraí pearsanta, an ceart bunúsach chun príobháideachais agus an ceart chun gnó a dhéanamh, agus sa chás sin amháin, is féidir cuntasacht a bheith ann le haghaidh sáruithe agus aon díobháil ábhartha. Tá an méid sin gan dochar do chearta na cosanta, agus cúinsí an cháis i gceist agus na ráthaíochtaí is gá chun na costais agus an díobháil a rinneadh don chosantóir á gcur san áireamh, i gcomhréir le hAirteagal 9(7) de Threoir 2004/48/CE.

(15)

Is féidir gur cúram costasach agus dian ar acmhainní le haghaidh sealbhóirí cirt é monatóireacht a dhéanamh ar an margadh ar líne le haghaidh gníomhaíochtaí a sháraíonn Maoin Intleachtúil. Dá bhrí sin, ba cheart dea-chleachtais dheonacha amhail córas faisnéise agus rabhaidh na n-ainmneacha fearainn le haghaidh an fhearainn barrleibhéil.eu arna oibriú ag an gClárlann Eorpach um Fhearainn Idirlín (‘EURid’) agus Oifig Maoine Intleachtúla an Aontais Eorpaigh (‘EUIPO’) a leathnú. Is é is cuspóir leis an gcomhar seo feasacht a éascú chun cearta Maoine Intleachtúla úinéirí trádmharcanna an Aontais a choimirciú agus faisnéis iontaofa maidir leis na hainmneacha fearainn.eu agus a n-infhaighteacht a sholáthar.

(16)

Tá comhar idir an pobal agus oibreoirí príobháideacha fíor-riachtanach chun dul i ngleic le gníomhaíochtaí a sháraíonn Maoin Intleachtúil. Ar cheann de na chéad chonstaicí ó thaobh comhar a bhunú, tá an easpa teagmhálaí sainaithinte chun aghaidh a thabhairt ar ábhair a bhaineann le cearta Maoine Intleachtúla agus gníomhaíochtaí a sháraíonn Maoin Intleachtúil i mBallstát nó ar bhonn trasteorann. Leis an easpa sin de theagmhálaí, déantar forfheidhmiú ceart Maoine Intleachtúla tapa agus sofhreagrúil a chosc agus bíonn tionchar aige ar chomhar idir páirtithe leasmhara. Mar sin féin, mar a chuirtear i dtábhacht leis na freagraí ar an nglao ar fhianaise, d’fhéadfaí an fhadhb seo a réiteach gan dua trí theagmhálaí amháin a cheapadh le haghaidh forfheidhmiú Maoine Intleachtúla.

(17)

D’fhéadfaí feabhas mór a chur ar mhalartuithe faisnéise dá n-úsáidfeadh na hoibreoirí eacnamaíocha agus údaráis inniúla lena mbaineann na huirlisí atá ann cheana amhail ICSMS, an Geata Sábháilteachta agus IPEP ar bhonn níos forleithne chun dul i ngleic le gníomhaíochtaí a sháraíonn Maoin Intleachtúil. Tá IPEP á fhorbairt ag EUIPO agus cumasaítear leis cumarsáid idir sealbhóirí cirt agus údaráis inniúla, e.g. le bainistíocht leictreonach d’iarratais chustaim ar ghníomhaíochtaí (‘AFAnna’) i ndáil le hearraí a bhfuil amhras fúthu go sáraíonn siad cearta Maoine Intleachtúla. D’fhorbair Ballstáit áirithe tairseach trádálaí dá gcuid féin chun na críche céanna. Le huirlisí den sórt sin, éascaítear obair na sealbhóirí cirt agus na n-údarás custaim araon trí bhealaí iontrála lárnacha a sholáthar do shealbhóirí cirt maidir le cosaint Maoine Intleachtúla sna Ballstáit uile. Tá síneadh leis an ardán IPEP seolta ag EUIPO agus rinneadh sé inrochtana d’idirghabhálaithe é, ag tosú le margaí ríomhthráchtála. Ciallaíonn sé sin gur féidir le margaí ríomhthráchtála cearta Maoine Intleachtúla a fhíorú gan dua anois agus cumarsáid a dhéanamh le sealbhóirí cirt ábhartha nuair is gá. Chun go mbainfeadh an uirlis sin a lán-acmhainneacht amach, is gá go nglacfaidh sealbhóirí cirt agus údaráis náisiúnta inniúla leis tuilleadh.

(18)

Ní dhéanann roinnt mhaith údarás um fhaireachas margaidh beart i gcás ina dtagann siad ar fhianaise ar earraí góchumtha nó bradacha líomhnaithe e.g. tríd an méid seo a leanas a dhéanamh (i) na torthaí san ICSMS a thuairisciú; (ii) comhoibriú le sealbhóirí cirt nó údaráis inniúla tríd an IPEP, nó (iii) rabhaidh maidir le hearraí contúirteacha a sheoladh tríd an nGeata Sábháilteachta arb é córas mear-rabhaidh an Aontais é le haghaidh táirgí neamhbhia contúirteacha, lena n-áirítear táirgí góchumtha. Fágann an méid sin go gcailltear deis chun níos mó a chur leis an gcomhrac in aghaidh gníomhaíochtaí a sháraíonn Maoin Intleachtúil. Ina theannta sin, níl an chumhacht ag roinnt mhaith údarás um fhaireachas margaidh chun cearta maoine intleachtúla a fhorfheidhmiú, cé gur féidir ról ríthábhachtach a bheith acu ó thaobh dul i ngleic leis an ngóchumadh (18). Is minic a urghabhtar táirgí góchumtha ag na teorainneacha, ach féadfar iad a bhrath ar fud an tslabhra soláthair freisin, e.g. le linn cigireachtaí rialaithe cáilíochta. Ba cheart do na Ballstáit, dá bhrí sin, ról na n-údarás um fhaireachas margaidh a chur chun cinn sa chomhrac in aghaidh táirgí góchumtha. Chun faireachas margaidh nó inniúlacht údarás forfheidhmithe eile a threisiú, agus ar iarraidh ó Bhallstát, féadfar tacaíocht theicniúil a sholáthar de réir Rialachán (AE) 2021/240 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19) lena mbunaítear Ionstraim um Thacaíocht Theicniúil.

(19)

Tá EUIPO ag obair i gcomhar le roinnt mhaith oifigí Maoine Intleachtúla náisiúnta rannpháirteacha sna Ballstáit chun bailiúchán príomhbhreithiúnas forfheidhmithe Maoine Intleachtúla náisiúnta a chruthú. Ó bhí 2014 ann, tá baint ag oifigí rannpháirteacha, in éineacht leis an Oifig Chomhphobail um Chineálacha Plandaí, le bailiú córasach príomhbhreithiúnas forfheidhmithe a chuirtear ar fáil sa Bhunachar Sonraí Cásdlí eSearch. Áirítear leis an mbailiúchán sin príomhbhreithiúnais ar gach cineál ceart Maoine Intleachtúla ó na Ballstáit uile agus cumhdaítear idir chásanna sibhialta agus chásanna coiriúla leis. Meastar na breithiúnais a bheith ‘ríthábhachtach’ toisc go soláthraítear treocht nó forbairt nua sa dlí-eolaíocht leo. Tá faireachán á dhéanamh ar chásanna coiriúla faoi Líonra Eorpach na nIonchúisitheoirí Maoine Intleachtúla freisin. D’fhéadfaí feabhas mór a chur ar fhorfheidhmiú Maoine Intleachtúla trí fheasacht a chur chun cinn, rannchuidithe tráthrialta ó oifigí Maoine Intleachtúla, agus úsáid níos forleithne bunachar sonraí den sórt sin.

(20)

Tá comhar leanúnach idir EUIPO agus comhlachtaí forfheidhmithe an Aontais tábhachtach ó thaobh iarrachtaí in aghaidh sáruithe Maoine Intleachtúla a chuíchóiriú. Áirítear leis sin tacú le hiarrachtaí comhair cuir i gcás an tArdán Ildisciplíneach Eorpach i gCoinne Bagairtí Coiriúla (‘EMPACT’), ar ardán comhair é atá á chur ar aghaidh ag na Ballstáit chun bagairtí a bhaineann le coireacht eagraithe agus thromchúiseach idirnáisiúnta, amhail coireacht Maoine Intleachtúla, a aithint, a chur in ord tosaíochta agus aghaidh a thabhairt orthu. Ba cheart don phobal forfheidhmithe Maoine Intleachtúla fáilte a chur roimh an ardán comhair ildisciplíneach seo.

(21)

Is réiteach malartach costéifeachtach, níos gasta agus níos éifeachtúla ar imeachtaí dlíthiúla traidisiúnta iad nósanna imeachta réitigh malartaigh díospóidí (‘RMD’), go háirithe le haghaidh díospóidí trasteorann agus le haghaidh FBManna. Dá bhrí sin, ba cheart rochtain ar imeachtaí RMD a leathnú chun gach cineál díospóide Maoine Intleachtúla a áireamh, lena n-áirítear i gcomhthéacs díospóidí maidir le hainmneacha fearainn.

(22)

Le Treoir 2001/29/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (20) agus Treoir 2004/48/CE tugtar an deis do shealbhóirí cirt urghaire a lorg in aghaidh soláthraí seirbhíse idirghabhálaí a bhfuil a chuid seirbhísí á n-úsáid ag tríú páirtí chun cearta Maoine Intleachtúla na sealbhóirí cirt a shárú. Le Treoir 2004/48/CE déantar foráil freisin maidir le himeachtaí um shárú sealadacha nó idirbhreitheacha le haghaidh sáruithe atá ar tí tarlú. Foráiltear léi, go bhféadfaidh na húdaráis bhreithiúnacha, i gcás ina ndéanfar cinneadh breithiúnach go ndearnadh sárú Maoine Intleachtúla, urghaire a eisiúint in aghaidh an tsáraitheora a bhfuil sé mar aidhm léi leanúint den sárú a thoirmeasc. Go dtí seo, ní raibh urghairí dinimiciúla ar fáil ach i roinnt Ballstát. Bíonn raon feidhme agus ceanglais na n-urghairí sin éagsúil i measc na ndlínsí, lena n-áirítear maidir lena mhéid a bhféadfar bearta teicniúla sonracha a leagan síos le hordú cúirte chun an urghaire a chur chun feidhme (21). In 2017, le teachtaireacht ón gCoimisiún an 29 Samhain 2017‘Treoraíocht maidir le gnéithe áirithe de Threoir 2004/48/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le forfheidhmiú ceart maoine intleachtúla’ (22), sonraíodh go bhféadfaidh, i gcásanna áirithe, éifeachtacht urghairí a bheith laghdaithe mar gheall ar athruithe ar an ábhar ar ordaíodh an urghaire ina leith. D’fhéadfadh sé sin a bheith amhlaidh, mar shampla, i gcás ina bhfuil suíomhanna gréasáin ‘scáthánaithe’ faoi ainmneacha fearainn eile agus nach mbíonn aon tionchar ag an urghaire orthu, dá réir sin. Dá réir sin, faoi réir coimircí áirithe, is féidir gur modh éifeachtach iad urghairí dinimiciúla chun leanúint de shárú Maoine Intleachtúla a chosc ar líne agus as líne araon. I gcomhréir le cásdlí na Cúirte Breithiúnais (23), agus urghairí dinimiciúla á dtabhairt, ba cheart cearta bunúsacha a chur san áireamh, is é sin an ceart chun saoirse tuairimí a nochtadh agus faisnéis a fháil faoi Airteagal 11 an tsaoirse fiontraíochta faoi Airteagal 16 den Chairt.

(23)

Is minic a bhíonn gníomhaíochtaí a sháraíonn Maoin Intleachtúil ildlínseach agus a chumhdaítear cineálacha éagsúla seirbhísí idirghabhála, ar líne agus as líne araon leo. Sa chomhthéacs sin, bíonn sé fíor-riachtanach rochtain ar fhaisnéis a éascú – agus an fhaisnéis sin a chomhroinnt – i measc na bpáirtithe leasmhara ábhartha uile ar fud na timthrialla forfheidhmithe Maoine Intleachtúla chun gníomhaíochtaí a sháraíonn Maoin Intleachtúil a shainaithint, a fhiosrú agus a shaothrú, ar choinníoll go gcuirtear aon rochtain agus comhroinnt den sórt sin i gcrích i gcomhréir iomlán le dlí an Aontais, lena n-áirítear cosaint sonraí pearsanta agus an ceart chun príobháideachais. Foráiltear le hAirteagal 8 de Threoir 2004/48/CE cheana maidir le ceart chun faisnéise maidir le líonraí tionscnaimh agus dáilte na n-earraí nó na seirbhísí sáraitheacha i gcásanna a bhaineann le gníomhaíochtaí sáraithe Maoine Intleachtúla ar scála tráchtála. Tá an ceart sin infheidhme i gcomhthéacs imeachtaí a bhaineann le sárú ar cheart Maoine Intleachtúla ar scála tráchtála agus mar fhreagairt d’iarraidh ón éilitheoir a bhfuil bonn cirt léi agus atá comhréireach, agus sa chás sin amháin. Níor cheart an tábhacht a bhaineann leis an gceart chun faisnéise a ghannmheas. Mar a mheabhraigh an Chúirt Bhreithiúnais le déanaí (24), bíonn ról ag an gceart chun faisnéise ó thaobh an ceart chun leigheas éifeachtach a dhearbhú agus, ar deireadh, ráthaítear leis feidhmiú éifeachtach an chirt bhunúsaigh chun maoine faoi Airteagal 17 den Chairt, lena n-áirítear cearta Maoine Intleachtúla.

(24)

Mar sin féin, le linn an chomhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara, chuir páirtithe leasmhara in iúl go bhfuil éiginnteacht i réimse an chirt chun faisnéise agus d’iarr siad tuilleadh treoraíochta a fháil a mhéid a bhaineann leis na coinníollacha, an cineál faisnéise, an caidreamh le cosaint sonraí, faoina bhféadfaí feabhas a chur ar an gceart chun faisnéise idir sealbhóirí cirt agus idirghabhálaithe.

(25)

Chinn an Chúirt i gcás C-597/19 gur nós imeachta ar leithligh do na himeachtaí um shárú é an ceart chun faisnéise in Airteagal 8(1) de Threoir 2004/48/CE i bhfabhar an tsealbhóra ceart. Féadfar é a ardú in imeachtaí ar leithligh toisc nach féidir i gcónaí an fhaisnéis ábhartha ar fad a iarraidh i gcomhthéacs imeachtaí lena bhfeicfear gur sáraíodh ceart maoine intleachtúla ina ndiaidh. Go háirithe, féadfar nach mbeidh sealbhóir an chirt maoine intleachtúla ar an eolas faoi mhéid an tsáraithe ar an gceart sin ach i ndiaidh chríochnú críochnaitheach na n-imeachtaí sin (25). Níl feidhmiú an chirt chun faisnéise dá ndéantar foráil in Airteagal 8(1) de Threoir 2004/48/CE teoranta d’imeachtaí lena lorgaítear toradh de shárú ar cheart maoine intleachtúla. Tá críoch na hiarrata ar fhaisnéis dá bhforáiltear in Airteagal 8 den Treoir éagsúil le críoch na hiarrata ar ghníomhaíocht lena lorgaítear toradh ina suitear gur sáraíodh ceart Maoine Intleachtúla. I C-628/21 chinn an Chúirt dá mba amhlaidh go raibh an iarraidh sin ar fhaisnéis faoi réir an chaighdeán céanna cruthúnais le himeachtaí dlíthiúla lena lorgaítear toradh lena suitear gur sáraíodh ceart Maoine Intleachtúla, go gcaillfí cuid mhór d’úsáid phraiticiúil an nós imeachta ar leithligh arna bhunú le hAirteagal 8 den Treoir, atá ina ghné shonrach de dhlí an Aontais. Dá bhrí sin, is gá idirdhealú a dhéanamh idir feidhm iarrata ar fhaisnéis de bhun Airteagal 8 de Threoir 2004/48/CE agus feidhm imeachtaí dlíthiúla lena lorgaítear toradh lena suitear gur sáraíodh ceart Maoine Intleachtúla.

(26)

Tá íoc damáistí iomchuí i gcás cinnidh bhreithiúnaigh gur sáraíodh ceart Maoine Intleachtúla ina phríomheilimint eile de bheartas forfheidhmiúcháin Maoine Intleachtúla, mar a fhoráiltear le hAirteagal 13 de Threoir 2004/48/CE. Le linn an chomhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara, shonraigh na páirtithe leasmhara gur minic nach iomchuí damáistí chun an dochar iarbhír a d’fhulaing an sealbhóir cirt a leigheas. Mar atá ráite ag an gCúirt Bhreithiúnais i gcás C-99/15, comhpháirt den dochar iarbhír a d’fhulaing an sealbhóir cirt is ea dochar morálta, amhail damáiste do chlú údair saothair, ar choinníoll go gcruthaítear bunús a bheith leis.’ (26). Tá feidhm ag Treoir 2004/48/CE, d’ainneoin na modhanna dá ndéantar foráil, go háirithe, leis an reachtaíocht náisiúnta, a mhéid a bhféadfadh na modhanna sin a bheith níos fabhraí do shealbhóirí cirt. Le Treoir 2004/48/CE leagtar síos íoschaighdeán um fhorfheidhmiú ceart Maoine Intleachtúla agus ní chuireann sé cosc ar na Ballstáit bearta a leagan síos atá níos cosantaí, ar choinníoll go bhfuil siad i gcomhréir le dlí an Aontais. Dá bhrí sin, maidir leis an bhfíoras nach gceanglaítear le Treoir 2004/48/CE ar Bhallstáit foráil a dhéanamh maidir le damáistí ‘pionósacha’ níor cheart go gcuirfí cosc ar bheart den sórt sin a thabhairt isteach ar leibhéal náisiúnta.

(27)

Ceadaíonn Rialachán (AE) Uimh. 608/2013, i dteannta leis na rialacha ginearálta arna mbunú faoi Rialachán (AE) Uimh. 952/2013, (a bhfuil athbhreithniú á dhéanamh orthu faoi láthair, d’údaráis chustaim earraí a choinneáil nó a urghabháil a bhfuil amhras fúthu go bhfuil sárú ar chearta Maoine Intleachtúla á dhéanamh acu. Ceadaítear le Treoir 2004/48/CE earraí a urghabháil ag údaráis inniúla eile mar bheart chun fianaise a chaomhnú agus féadfaidh an chúirt a ordú go scriosfar na hearraí sin de thoradh cinnidh ar thuillteanais an cháis. Maidir le hearraí arna gcoinneáil ag na húdaráis chustaim, mura n-aontaíonn sealbhóir na n-earraí leis an scrios agus má thionscnaíonn an sealbhóir cirt imeacht cúirte, leanfar ar aghaidh ag stóráil na n-earraí le linn na n-imeachtaí iomlána. Le linn an chomhairliúcháin leis na páirtithe leasmhara, chomhroinn sealbhóirí cirt ábhair imní faoi na costais a bhaineann le stóráil agus scrios earraí arna n-urghabháil nó arna gcoinneáil ag údaráis chustaim agus ag údaráis inniúla eile. Níl na costais sin teoranta do stóráil agus scrios ach áirítear leo freisin costais ghaolmhara eile amhail costais láimhseála, fíoraithe, agus iompair. I gcásanna áirithe, measann na sealbhóirí cirt go bhfuil na costais sin ró-ard agus dá bhrí sin féadfaidh na sealbhóirí cirt a chinneadh gan a gcuid ceart Maoine Intleachtúla a fhorfheidhmiú (27).

(28)

Baineann gné thábhachtach den scrios ar earraí a sháraíonn maoin intleachtúil le costas comhshaoil an scriosta sin. Tá sé tábhachtach go ndéanfaí stóráil agus scrios earraí a sháraíonn maoin intleachtúil ar bhealach lena seachnaítear sláinte an duine a chur i mbaol ná díobháil a dhéanamh don chomhshaol. Tá tús áite i gcónaí ar chlár oibre na hEagraíochta Domhanda um Maoin Intleachtúil ag diúscairt earraí a sháraíonn maoin intleachtúil ar bhealach atá sábháilte don chomhshaol. Ina theannta sin, tá d’fhorbair an Eagraíocht Dhomhanda Custaim treoirlínte maidir le diúscairt éiceabhách earraí a choinnítear agus a sháraíonn maoin intleachtúil. San Aontas, tá athchúrsáil nó diúscairt earraí a sháraíonn maoin intleachtúil agua atá arna gcoinneáil ag na húdaráis chustaim faoi réir chinneadh na n-údarás custaim agus chur i gcrích na bhfoirmiúlachtaí custaim gaolmhara. Éilítear comhaontú an tsealbhóra cirt ina leith freisin. Is gá do na páirtithe leasmhara ábhartha a ndícheall a dhéanamh chun a áirithiú go ndéantar diúscairt earraí a sháraíonn maoin intleachtúil ar bhealach atá slán sábháilte don chomhshaol.

(29)

Is brabúsach an gnó iad gníomhaíochtaí a sháraíonn Maoin Intleachtúil, mar gheall ar an luach ard a d’fhéadfadh a bheith bainteach le Maoine Intleachtúla agus mar gheall ar an leibhéal réasúnta íseal riosca ó thaobh dhóchúlacht na braite agus an fhorfheidhmiúcháin. D’fhéadfadh sé sin a fhágáil go ndéanfaí gníomhaíochtaí a sháraíonn Maoin Intleachtúil ag eagraíochtaí coiriúla i dteannta le coireanna mar sciúradh airgid, imghabháil cánach, gáinneáil ar dhaoine, agus saothar éignithe.

(30)

Dhearbhaigh an Chúirt i gCás C-655/21 (28) i gcás ina mbeidh Ballstáit ag urscaoileadh a gcuid oibleagáidí faoi Chomhaontú TRIPS na hEagraíochta Domhanda Trádála maidir le Gnéithe de Chearta Maoine Intleachtúla a bhaineann le Trádáil (‘Comhaontú TRIPS’), lena n-áirítear iad siúd a eascraíonn ó Airteagal 61, ní mór a mheas go gcuirtear dlí an Aontais chun feidhme leo de réir bhrí Airteagal 51(1) den Chairt. Is ann do dhifríochtaí idir na Ballstáit maidir le pionóis choiriúla in Airteagal 61 den Chomhaontú TRIPS as góchumadh toiliúil trádmharc nó píoráideacht cóipchirt ar scála tráchtála. Tá éagsúlacht san Aontas maidir leis an téarma uasta príosúnachta as na foirmeacha is tromchúisí de chionta coiriúla den sórt sin, i.e. iad siúd a dhéantar ag eagraíochtaí coiriúla mar atá sainithe in Airteagal 1 de Chinneadh Réime 2008/841/CBG (29) ón gComhairle. Moltar do Bhallstáit athmheasúnú a dhéanamh ar cé acu an bhfuil na pionóis choiriúla as cionta coiriúla den sórt sin ina ndlí náisiúnta, leordhóthanach chun bac a sholáthar, ar aon dul le leibhéal na bpionós a chuirtear i bhfeidhm maidir le coireanna a bhfuil an tromchúis chéanna ag gabháil leo chun forfheidhmiú éifeachtach a áirithiú agus prionsabal na comhréireachta a urramú, agus cásdlí Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, lena n-áirítear Cás C-655/21 á chur san áireamh. Ba cheart iarraidh orthu freisin measúnú a dhéanamh cé acu an gcomhfhreagraíonn na pionóis choiriúla le haghaidh cionta coiriúla den sórt sin go cuí don díobháil a rinneadh, agus comhlíonadh le rialacha infheidhme dhlí an Aontais agus an dlí idirnáisiúnta á áirithiú, lena n-áirítear maidir le cosaint chearta bunúsacha gach páirtí lena mbaineann.

(31)

Ina theannta sin, níl aonaid speisialaithe um fhorfheidhmiú an dlí nó ionchúiseamh poiblí ag roinnt Ballstát a phléann le cionta coiriúla i ndáil le cearta Maoine Intleachtúla. Cuireann sé sin bac ar chomhar éifeachtach trasteorann maidir le forfheidhmiú agus fágann sé go mbíonn sé deacair d’údaráis inniúla eolas a choinneáil. Féadfaidh úsáid modhanna ceilte imscrúdaithe (e.g. trí thascradh gutháin agus sonraí agus oibríochtaí faoi cheilt), agus comhlíonadh rialacha is infheidhme an Aontais agus an dlí idirnáisiúnta á áirithiú, lena n-áirítear maidir le cosaint chearta bunúsacha gach páirtí a ndéantar difear dóibh, imscrúduithe teorann in aghaidh cionta coiriúla a dhéanann eagraíochtaí coiriúla a dhéanamh níos éifeachtaí. Ar an gcuma chéanna, tá imscrúduithe airgeadais, lena n-áirítear imscrúduithe ar chleachtais fógraíochta ar líne agus úsáid an chriptea-airgeadra (30), agus speisialtóireacht leordhóthanach na n-aonad imscrúdúcháin inniúil agus na n-imscrúdaitheoirí, thar a bheith tábhachtach. Ina theannta sin d’fhágfadh speisialtóireacht na n-aonad imscrúdúcháin ábhartha i mBallstáit go mbeadh sé níos éasca fócasghrúpaí póilíní, custaim, agus ionchúisitheoirí a bhunú i gcomhar le Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh i ndáil le Comhar i bhForfheidhmiú an Dlí (‘Europol’), leis an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (‘OLAF’), agus Eurojust. Dá bhrí sin, ba cheart úsáid aonad speisialaithe ag a bhfuil na hacmhainní iomchuí a mholadh go láidir, agus comhlíonadh le rialacha infheidhme dhlí an Aontais agus an dlí idirnáisiúnta á áirithiú, lena n-áirítear maidir le cosaint chearta bunúsacha na bpáirtithe go léir a ndéantar difear dóibh.

(32)

Féadann teicneolaíochtaí atá ag teacht chun cinn agus atá ag forbairt go tapa dúshláin a chruthú agus deiseanna a chur ar fáil chun cearta Maoine Intleachtúla a fhorfheidhmiú. Féadfar córais IS amhail córais uathoibrithe um aitheantas ábhair agus algartaim measínfhoghlama a úsáid chun earraí góchumtha nó earraí bradacha nó chun patrúin i ndáil le cur chun cinn nó scaipeadh táirgí den sórt sin a shainaithint agus d’fhéadfadh siad bheith ina bpríomtheicneolaíochtaí sa chomhrac in aghaidh gníomhaíochtaí a sháraíonn Maoin Intleachtúil. Moltar d’oibreoirí eacnamaíocha a bheith san airdeall agus córais IS á n-úsáid agus gan faisnéis rúnda neamhnochta, saineolas ná rúin trádála a sholáthar mar ionchur don chóras, toisc go bhféadfadh sé sin bac a chur orthu cosaint Maoine Intleachtúla a fháil ar fhaisnéis den sórt sin ag céim níos déanaí. D’fhéadfadh sé a bheith deacair déileáil leis na dúshláin agus na deiseanna a bhaineann le IS, go háirithe le haghaidh FBManna. Dá bhrí sin spreagtar na Ballstáit agus páirtithe leasmhara tionscail chun páirt a ghlacadh i bhforbairt seicliosta chuimsithigh a d’fhéadfadh léargais luachmhara, treoir, agus straitéisí praiticiúla a thabhairt do FBManna, Maoine Intleachtúla a chosaint, nuálaíocht a chur chun cinn, agus glacadh freagrach teicneolaíochtaí IS i dtimpeallacht ghnó an Aontais á áirithiú.

(33)

Tá an margadh le haghaidh teicneolaíochtaí frith-ghóchumtha agus frith-phioráideachta casta agus é ag forbairt go tapa. D’fhéadfadh dúshláin a bheith roimh shealbhóirí cirt maidir lena mbealach a dhéanamh tríd an margadh sin agus réitigh theicniúla nó soláthraithe teicneolaíochta iomchuí a fháil. Mar sin féin, féadann acmhainní mar Threoir EUIPO maidir le Teicneolaíocht Fhrith-Ghóchumtha agus Frith-Phíoráideachta tacú le sealbhóirí cirt atá toilteanach teicneolaíochtaí frith-ghochúmtha a úsáid. Tá teicneolaíocht mórleabhar dáilte (lena n-áirítear teicneolaíochtaí bunaithe ar bhlocshlabhraí ach gan a bheith teoranta dóibh) an-oiriúnach chun inrianaitheacht agus trédhearcacht an tslabhra soláthair a mhéadú, i gcomhréir leis an bpas táirge digiteach (31), rud atá in ann cabhrú le gníomhaíochtaí a sháraíonn maoin intleachtúil a shainaithint agus a stopadh. Ní féidir taifid téacschomharthaithe ar chonair slabhra soláthair earra atá taifeadta ar bhlocslabhra a athrú agus tá siad trédhearcach agus déantar taifeadadh leo ar idirbhearta agus gluaiseachtaí uile an táirge, agus féadtar iad a thabhairt mar fhoirmeacha fianaise i gcomhréir leis an dlí nós imeachta náisiúnta.

(34)

Tá an Bonneagar Eorpach um Sheirbhísí Blocshlabhra (‘EBSI’) comhdhéanta de líonra poiblí idir piaraí de nóid idirnasctha a ritheann bonneagar seirbhísí bunaithe ar bhlocshlabhraí. Tá an EBSI deartha ar bhealach atriallach, agus é dírithe ar líon beag de chásanna úsáide (feidhmeanna) sonracha, a dhéanfar a leathnú ansin le himeacht ama. Sa deireadh, beidh cuideachtaí agus eagraíochtaí príobháideacha in ann dul leis an EBSI agus é a úsáid mar sheirbhís.

(35)

Clár píolótach é an clár EUIPO um Barántú Táirgí agus Seirbhísí Loighistice Eorpacha (‘EBSI-ELSA’) le haghaidh córais bunaithe ar bhlocshlabhraí a dhéanfadh na páirtithe leasmhara uile agus a gcuid córas a idirnascadh chun barántúlacht táirge a áirithiú ar fud an tslabhra soláthair iomláin, agus thairis sin sa deireadh. Nuair a nasctar earraí leis an struchtúr blockathon, cruthaítear leathchúpla digiteach, a stórálann an fhaisnéis lena gcruthaítear a bharántúlacht. Tabharfaidh sé sin na modhanna do na páirtithe leasmhara earra a aistriú in éineacht lena choibhéis fhíorúil, agus an dara ceann stampáilte le síniú digiteach buan ó úinéir an bhranda. Freisin soláthraíonn an córas an deis faisnéis dhigiteach a roinnt leis na páirtithe lena mbaineann sa tslabhra loighistice, lena n-áirítear idirghabhálaithe agus údaráis inniúla.

(36)

Sa Teachtaireacht dheireanach ar Web 4.0 agus dhomhain fhíorúla (32) leagtar amach straitéis an Aontais ar Web 4.0, aistriú teicneolaíochta ceannródaíoch i dtreo domhan ina bhfuil gach rud idirnasctha gan uaim. De réir mar a théann forbairt domhain fhíorúil ar aghaidh, tá coinne leis go dtiocfaidh dúshláin nua chun cinn i dtéarmaí fhorfheidhmiú chearta Maoine Intleachtúla agus sáraitheoirí líomhanta a shainaithint e.g. forfheidhmiú Maoine Intleachtúla i ndáil le comharthaí idir-mhalartacha (‘NFT’). Chun déileáil leis na dúshláin sin beidh gá le faireachán breise agus idirphlé le páirtithe leasmhara.

(37)

Sócmhainn dhigiteach í NFT a léiríonn uathúlacht agus barántúlacht earra nó ábhair dhigitigh ar leithligh agus teicneolaíocht bhlocshlabhra á húsáid. Tá aitheantóir cripteagrafach uathúil ag gabháil le gach NFT a dhéanann idirdhealú idir é agus cinn eile, rud a dhéanann tearc agus infhíoraithe é. I measc úsáideanna eile, féadann NFTanna é a chur ar chumas do chruthaitheoirí a saothair (saothair dhigiteacha nó fhisiceacha) a chomharthú agus a dhíol agus cruthúnas á thabhairt do cheannaitheoirí ar uathúlacht an earra agus an cumas na sócmhainní sin a thrádáil nó a thaispeáint in ardáin ar líne ar bhealach slán agus díláraithe. Ní hionann úinéireacht NFT, áfach agus úinéireacht na bunsócmhainne atá ann nó a thagraítear di ann. Cé gur gnách go ndeonaítear le húinéireacht NFT cearta eisiacha ar an NFT féin (agus ceart á sholáthar dá réir chun an léiriú comharthaithe ar an tsócmhainn a aistriú, a dhíol, nó a thaispeáint), ní gá go ndeonófaí aon chearta leis i dtaobh na sócmhainne fisicí nó digití tosaigh, toisc gur coincheapa dlíthiúla sainiúla atá iontu siúd fós.

(38)

An 1 Eanáir 2021, sheol an Coimisiún agus EUIPO an Ciste FBM (33), a tháirgeann tacaíocht airgeadais do FBManna a raibh tionchar ag COVID-19 agus cogadh foghach na Rúise in aghaidh na hÚcráine orthu, agus é mar chuspóir cabhrú le FBManna lena gcuid punann Maoine Intleachtúla a bhainistiú. In 2024, chun tuilleadh tacaíochta a thabhairt do FBManna lena gcuid ceart Maoine Intleachtúla a fhorfheidhmiú, déanann an Ciste FBM freisin costas na comhairle tosaigh a aisíoc a thugtar ag saineolaí ar Fhorfheidhmiú Scanadh Maoine Intleachtúla (34) arna ainmniú ag oifig náisiúnta Maoine Intleachtúla (an dearbhán um Fhorfheidhmiú Scanadh Maoine Intleachtúla). Áirítear leis an gcomhairle nó an treoir sin gníomhaíochtaí molta chun sáruithe Maoine Intleachtúla atá déanta cheana a réiteach agus chun sáruithe féideartha sa todhchaí a chosc. Ní áirítear leis an dearbhán um Fhorfheidhmiú Scanadh Maoine Intleachtúla gníomhaíochtaí foirmiúla forfheidhmiúcháin, amhail litreacha ‘stop agus scoir’ a dhréachtú ná cásanna dlíthíochta a chur i gcomhad. Leis an uirlis bhreise sin, baineann FBManna tairbhe as comhairle nó treoir: (i) i gcás ina bhfaigheann FBM eolas gur sháraigh tríú páirtí a cheart maoine intleachtúla; (ii) i gcás ina bhfuil FBM i mbaol go gcuirfeadh tríú páirtí líomhain ina leith gur sháraigh sé sócmhainní maoine intleachtúla tríú páirtí; nó (iii) i gcás inar gá don FBM bearta coisctheacha a dhéanamh a bhaineann le forfheidhmiú maoine intleachtúla.

(39)

De réir mar a d’éirigh an geilleagar domhanda níos digitithe, tá méadú tagtha ar an riosca i ndáil le fáil, úsáid agus nochtadh neamhdhleathach saineolais agus faisnéise gnó (rúin cheirde) neamhnochta trí chibirionsaithe. Áirítear ar chibirionsaithe den sórt sin gníomhaíocht gheilleagrach a dhéanamh atá dírithe ar rúin cheirde a fháil, rud a d’fhéadfadh a bheith incháilithe níos deireanaí do chosaint maoine intleachtúla. Tá FBManna níos neamhchosanta ar chibirionsaithe ná cuideachtaí níos mó de bharr a n-easpa feasachta um chibearshlándáil agus de bharr nach bhfuil a mbearta cibearshlándála sách stóinseach. Bíonn cibirionsaithe ina gcúis freisin le dochar eacnamaíoch tromchúiseach d’FBManna agus déanann siad dochar dá n-iomaíochas foriomlán. Mar a fógraíodh i bplean gníomhaíochta Maoine Intleachtúla 2020, tá foireann uirlisí um ardú feasachta á hullmhú ag an gCoimisiún le haghaidh FBManna chun cuidiú leo cibirionsaithe in aghaidh rún ceirde a chosc nó freagairt dóibh.

(40)

Deir formhór saoránach na hEorpa go bhfuil tuiscint mhaith acu ar choincheap ceart Maoine Intleachtúla agus deir tromlach níos mó fiú (93 %) go bhfuil sé tábhachtach cearta Maoine Intleachtúla a chosaint. Tá feasacht fhorleathan ann freisin i measc phobal na hEorpa ar éifeachtaí diúltacha an ghóchumtha, le tromlach mór (timpeall 80 %) de mhuintir na hEorpa den tuairim maidir le gníomhaíochtaí a sháraíonn Maoin Intleachtúil: (i) go dtacaíonn siad le hiompar neamheiticiúil agus eagraíochtaí coiriúla; (ii) go bhfuil tionchar acu ar ghnólachtaí agus go mbagraíonn siad poist; agus (iii) go mbagraíonn siad sláinte, sábháilteacht, agus an comhshaol. D’ainneoin an mhéid sin, cheannaigh os cionn ceathrú d’ógánaigh na hEorpa (15 go 24 bliana d’aois) d’aon ghnó táirge góchumtha amháin ar a laghad ar líne (35), a léiríonn an gá le gníomhaíochtaí spriocdhírithe chun an treocht seo a athrú anuas agus chun bailiú fianaise agus feasachta maidir leis na rioscaí sláinte agus sábháilteachta a mhéadú níos mó i gcás ina mbíonn táirgí góchumtha á gceannach. Sa chomhthéacs sin, tá líonra saineolaithe bunaithe ag EUIPO ó aireachtaí oideachais na mBallstát agus ionadaithe ó oifigí Maoine Intleachtúla náisiúnta, agus é mar aidhm leo na cinnteoirí ábhartha a thabhairt le chéile agus cur chuige coiteann i leith Maoin Intleachtúil san oideachas a cheapadh. Ar cheann de na torthaí is feiceálaí den líonra seo tá tionscadal ‘Ideas Powered @ School’ [Smaointe Cumhachtaithe @ an Scoil], ina dtáirgtear agus ina mbailítear ábhair oideachais agus oiliúna maidir le Maoin Intleachtúil.

(41)

Ionas go mbeidh údaráis inniúla, amhail údaráis chustaim, póilíní, agus seirbhísí ionchúisimh phoiblí, éifeachtúil agus éifeachtach ina n-oibríochtaí, is gá go mbeadh an t-eolas domhain acu maidir le cosaint agus forfheidhmiú Maoine Intleachtúla, agus bheith cothrom le dáta i gcónaí leis na treochtaí agus na forbairtí teicneolaíochta is déanaí sa réimse sin. Chuige sin, tá Lárionad Oiliúna Fíorúil maidir le cearta Maoine Intleachtúla le haghaidh údaráis custaim, seirbhísí póilíneachta, seirbhísí ionchúisimh phoiblí, agus údaráis um fhaireachas margaidh bunaithe ag Gníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Oiliúint i bhForfheidhmiú an Dlí (‘CEPOL’) agus EUIPO cheana féin. Chruthaigh EUIPO agus CEPOL acmhainní agus ábhair oiliúna saincheaptha freisin do na grúpaí sin. Ina theannta sin, agus ar iarraidh ó Bhallstát, féadfar tacaíocht theicniúil a sholáthar d’údaráis náisiúnta inniúla, de réir Rialacháin (AE) 2021/240.

(42)

Tá méadú tagtha le blianta beaga anuas ar thrádáil i dtáirgí cógaisíochta góchumtha san Aontas (36), agus leigheasra ar an seachtú catagóir is mó a urghabhadh ag teorainn sheachtrach an Aontais in 2020. Déantar fógraíocht go forleathan agus táirgtear le díol ar líne táirgí cógaisíochta góchumtha freisin. Go minic, bíonn comhábhair thocsaineacha iontu, comhábhair de dhroch-cháilíocht, nó comhábhair leis an dáileog mhícheart agus dá réir sin meastar gur leigheasra bréige iad faoi Threoir 2001/83/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (37). Is gá cúnamh a thabhairt do thomhaltóirí chun suíomhanna gréasáin a shainaithint ar a ndíoltar táirgí cógaisíochta góchumtha ar líne. D’ainneoin go leagtar síos i dTreoir 2001/83/CE ó 2011 lógó coiteann a cheadaíonn do thomhaltóirí cógaslanna dleathacha ar líne a shainaithint, tá feasacht tomhaltóra fós an-íseal sa réimse sin.

(43)

Tá sé mar aidhm le tuarascáil an Choimisiúin maidir le cosaint agus forfheidhmiú ceart Maoine Intleachtúla i dtríú tíortha (38) sealbhóirí cirt a chur ar an eolas, FBManna go háirithe, maidir leis na rioscaí féideartha lena gcearta Maoine Intleachtúla nuair atá gníomhaíochtaí gnó ar siúl acu i dtíortha áirithe nach Ballstáit den Aontas iad. Dá réir sin, féachtar leo iad a cheadú chun straitéisí agus oibríochtaí gnó a dhearadh chun luach a sócmhainní doláimhsithe amhail Maoine Intleachtúla a chosaint. Bhunaigh an Coimisiún Deasca Cabhrach FBM CMI sa tSín, i Meiriceá Laidineach, san Áise Thoir Theas, san India, agus san Afraic chun tacú le cuideachtaí de chuid an Aontais a fhéachann chun a gcearta Maoine Intleachtúla a chosaint agus a fhorfheidhmiú sna réigiúin sin. Cuidíonn na seirbhísí sin le hoibreoirí eacnamaíocha an Aontais eolas a chur ar an timpeallacht dhlíthiúil sula dtosaíonn siad ar ghníomhaíocht ghnó sna réigiúin sin.

(44)

Tá samplaí i Liosta Faire ar Ghóchumadh agus ar Phíoráideacht tráthrialta an Choimisiúin de mhargaí nó soláthraithe seirbhíse tuairiscithe a bhfuil a n-oibreoirí nó a n-úinéirí lonnaithe lasmuigh den Aontas Eorpach, atá páirteach i ngóchumadh agus i bpíoráideacht, a éascaíonn nó a thairbhíonn díobh. Is é is aidhm den liosta faire sin oibreoirí agus úinéirí, chomh maith le húdaráis inniúla náisiúnta agus rialtais, a spreagadh chun na gníomhaíochtaí agus na bearta is gá a ghlacadh chun infhaighteacht earraí nó seirbhísí a sháraíonn Maoin Intleachtúil ar na margaí sin a laghdú. Féachtar sa liosta faire freisin feasacht tomhaltóirí a mhúscailt faoi rioscaí comhshaoil, sábháilteacht táirgí agus aon riosca eile a bhaineann le ceannach ó mhargaí a d’fhéadfadh fadhb a bheith leo. Ullmhaítear an Liosta Faire i gcomhar le Europol agus EUIPO, a rannchuidíonn a saineolas, go háirithe ar ardáin mheáin shóisialta agus ar líne, le tuilleadh anailíse níos doimhne a chruthú maidir le treochtaí agus dúshláin i ndáil le píoráideacht agus góchumadh ar sheirbhísí ar líne tríú tír agus na bearta a rinneadh.

(45)

D’fhéadfadh an fás sa líon criosanna saorthrádála (FTZanna) lasmuigh den Aontas Eorpach díolacháin earraí a líomhnaítear a bheith góchumtha agus bradach, mar gheall gur fíor an méid a leanas faoi FTZanna: (i) soláthraíonn siad díolúintí ó dhleacht agus cánacha; (ii) tá nósanna imeachta riaracháin níos simplí acu; agus (iii) ceadaíonn siad allmhairiú saor ó dhleacht amhábhar, innealra, páirteanna agus trealaimh. D’fhéadfadh roinnt oibreoirí eacnamaíocha leas a bhaint as an bhformhaoirseacht a mbraitear nach bhfuil sí leordhóthanach, seiceálacha neamhdhóthanacha, agus easpa trédhearcachta in FTZanna chun gníomhaíochtaí a sháraíonn Maoin Intleachtúil a dhéanamh. Chun an cás a fheabhsú, ghlac an Eagraíocht um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta (ECFE) in 2019 lena Mholadh maidir le Comhrac na Trádála Neamhdhleathaí: Feabhas a chur ar an Trédhearcacht i gCriosanna Saorthrádála. Áirítear sa Mholadh Iarscríbhinn maidir le Cód Iompair um Chriosanna Saorthrádála Glana ina bhfuil moltaí d’oibreoirí FTZanna maidir le conas infhaighteacht earraí aindleathacha ina FTZanna a laghdú. Formhuiníodh Moladh OECD i gCinneadh ón gComhairle ina dhiaidh sin (39). Tá sé ar mhaithe le leas sealbhóirí cirt agus tomhaltóirí san Aontas go ndéanfadh oibreoirí FTZanna san Aontas an méid a leanas: (i) go gcloífidh siad leis an gCód Iompair um Chriosanna Saorthrádála Glana; (ii) go gcuirfidh siad feabhas ar thrédhearcacht a FTZanna; agus dá réir sin (iii) go gcabhróidh siad chun laghdú a dhéanamh ar infhaighteacht earraí a bhfuil amhras ann gur sháraigh siad maoin intleachtúil ina gcriosanna saorthrádála.

(46)

Tá sé fíor-riachtanach go roinneann Ballstáit agus páirtithe leasmhara faisnéis ábhartha maidir leis an mbeart leantach a thugtar don Mholadh seo agus a chur chun feidhme. Ba cheart do EUIPO, a bhfuil ról lárnach aige in iarrachtaí an Aontais góchumadh a chomhrac agus cur chun feidhme ceart maoine intleachtúla a fheabhsú, tacú le scaipeadh, cur chun feidhme, agus faireachán an Mholta seo. Lena raon leathan saineolais agus líonra ionadaithe ón earnáil phoiblí agus phríobháideach, ba cheart EUIPO a spreagadh chun faisnéis a bhailiú, faireachán a dhéanamh ar dhea-chleachtais, agus idirchaidreamh a dhéanamh lena líonra chun comhar forfheidhmithe trasteorann a mhéadú idir na páirtithe leasmhara ábhartha uile. Ó tharla go soláthraíonn RMD réiteach ar dhíospóidí maoine intleachtúla atá simplí, tapa, agus é sin ar chostas íseal lasmuigh den chúirt, is gá a úsáid a leathnú agus a chur chun cinn. D’fhéadfadh Lárionad EUIPO tabhairt faoi thascanna den sórt sin go héifeachtach.

(47)

Lena áirithiú go n-urramaítear an ceart bunúsach chun daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le próiseáil sonraí pearsanta, chomh maith le saorghluaiseacht sonraí pearsanta, ba cheart aon phróiseáil sonraí pearsanta i gcomhthéacs aon bheart a dhéantar chun feidhm a thabhairt don Mholadh seo a bheith iomlán comhlíontach leis na rialacha maidir le cosaint sonraí. Go háirithe, ba cheart é a bheith iomlán comhlíontach le Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (40) agus le Treoir (AE) 2016/680 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (41) agus ba cheart do na húdaráis inniúla maoirseachta faireachán a dhéanamh air.

(48)

Leis an Moladh seo, seastar leis na cearta bunúsacha agus na prionsabail a aithnítear sa Chairt. Go háirithe, féachann an Moladh seo lena áirithiú go gcomhlíontar Airteagail 8, 11, 16, 17, 47 agus 49 den Chairt.

(49)

De bhrí na comhlántachta idir an Moladh seo, Moladh (AE) 2022/2065 agus Moladh (AE) 2023/1018, ba cheart measúnú a dhéanamh ar éifeachtaí an Mholta seo, agus aird chuí á tabhairt ar thorthaí EUIPO, tráth nach déanaí ná 3 bliana tar éis tar éis ghlacadh an Mholta seo.