|
Iris Oifigiúil |
GA Sraith L |
|
2024/608 |
7.3.2024 |
MOLADH (AE) 2024/608 ÓN gCOIMISIÚN
an 18 Nollaig 2023
maidir le comhsheasmhacht bhearta na Polainne le cuspóir aeráidneodrachta an Aontais agus le dul chun cinn maidir le hoiriúnú a áirithiú
(Is é an téacs Polainnise amháin atá barántúil)
TÁ AN COIMISIÚN EORPACH,
Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagal 292 de,
Rialachán (AE) 2021/1119 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Meitheamh 2021 lena mbunaítear an creat chun aeráidneodracht a bhaint amach agus lena leasaítear Rialacháin (CE) Uimh. 401/2009 agus (AE) 2018/1999 (1), agus go háirithe Airteagal 7(2) de,
De bharr an mhéid seo a leanas:
|
(1) |
De bhun Rialachán (AE) 2021/1119 (an Dlí Aeráide Eorpach), ceanglaítear ar an gCoimisiún measúnú a dhéanamh ar chomhsheasmhacht na mbeart náisiúnta leis an gcuspóir aeráidneodrachta agus dul chun cinn maidir leis an oiriúnú a áirithiú. Rinne an Coimisiún measúnú ar chomhsheasmhacht bhearta na Polainne leis na cuspóirí sin (2). Tá na moltaí thíos bunaithe ar an measúnú sin. Ba cheart don Pholainn aird chuí a thabhairt ar na moltaí seo agus obair leantach a dhéanamh orthu i gcomhréir leis an Dlí Aeráide Eorpach. |
|
(2) |
Cé go léiríonn glanastaíochtaí gás ceaptha teasa an Aontais (lena n-áirítear astaíochtaí ó úsáid talún, athrú ar úsáid talún agus foraoiseacht (LULUCF) agus gan iompar idirnáisiúnta san áireamh) treocht sheasta íslitheach ar an iomlán, go ginearálta i gcomhréir leis an gconair líneach lena mbaintear amach sprioc aeráide -55 % an Aontais do 2030 agus cuspóir aeráidneodrachta 2050 an Aontais, is den riachtanas é luas an laghdaithe astaíochtaí a luathú agus gníomhú ag na Ballstáit. An dul chun cinn a rinneadh sna Ballstáit, is dul chun cinn measctha é agus tá dúshláin agus laigí earnálacha ann is gá a réiteach gan a thuilleadh moille. Léirítear sa mheasúnú, bunaithe ar an bhfaisnéis atá ar fáil, gur cosúil nach leordhóthanach an dul chun cinn i dtreo chuspóir aeráidneodrachta an Aontais i gcás na Polainne. Thairis sin, ní mór don Pholainn a straitéis fhadtéarmach a thíolacadh fós i gcomhréir le hAirteagal 15 de Rialachán (AE) 2018/1999 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3). (4) Is iad straitéisí fadtéarmacha iontaofa an bhunchloch ionas gur féidir an claochlú eacnamaíoch is gá a bhaint amach chun bogadh i dtreo chuspóir aeráidneodrachta an Aontais. |
|
(3) |
Tá pleananna náisiúnta fuinnimh agus aeráide nuashonraithe i gcomhréir le hAirteagal 14 de Rialachán (AE) 2018/1999 bunriachtanach chun go nglacfaidh Ballstát céimeanna chun gur féidir an cuspóir aeráidneodrachta a bhaint amach ar bhonn comhchoiteann agus chun dul chun cinn leanúnach maidir le hoiriúnú a áirithiú i gcomhréir leis an Dlí Aeráide Eorpach. Mar sin féin, níor thíolaic an Pholainn dréacht-nuashonrú ar an bplean comhtháite náisiúnta fuinnimh agus aeráide is déanaí ar tugadh fógra faoi. |
|
(4) |
Ba cheart gurb é an chéad chéim chun an uaillmhian maidir le hoiriúnú a neartú creat dlíthiúil iomchuí a ghlacadh lena bhunaítear an beartas náisiúnta aeráide chun spriocanna oiriúnúcháin atá ceangailteach agus a thugtar cothrom le dáta go tráthrialta chun an dul chun cinn foriomlán maidir le forbairt na hathléimneachta a thomhas. Ba cheart beartais oiriúnaithe a dhíriú ar réimsí nó ar earnálacha atá an-leochaileach don athrú aer, nó a bhfuil a ngníomhaíochtaí ríthábhachtach d’athléimneacht earnálacha eile, nó a bhfuil tábhacht shuntasach a bhfuil baint acu leis an ngeilleagar náisiúnta nó leis an tsláinte phoiblí. Tá gá le freagairt tosaíochta ar thionchair agus ar rioscaí a meastar go ndéanfaidh siad difear do bhonneagar criticiúil nó do chórais chriticiúla a bhfuil saolré fhada acu, nó a mheastar go ndéanfaidh siad difear do chórais ar bhealach do-aisiompaithe, agus idirghníomhaíocht le forbairt shocheacnamaíoch nó le gníomhaithe neamh-aeráide eile á gcur san áireamh. Tá gá le faireachán agus meastóireacht a dhéanamh ar iarrachtaí oiriúnaithe chun cuntasacht a choinneáil agus chun feabhas a chur ar an mbeartas oiriúnaithe, |
AG MOLADH LEIS SEO GO NGNÍOMHÓDH AN PHOLAINN CHUN AN MÉID SEO A LEANAS A DHÉANAMH:
Comhsheasmhacht na mbeart náisiúnta leis an gcuspóir aeráidneodrachta
|
1. |
Dlús a chur leis na hiarrachtaí maidir le maolú ar an athrú aeráide, trí dhul chun cinn nithiúil a dhéanamh maidir leis na beartais atá ann cheana agus atá beartaithe agus bearta práinneacha breise a bhreithniú chun na laghduithe agus na réamh-mheastacháin ar astaíochtaí gás ceaptha teasa a bhfuil coinne leo a ailíniú leis an gcuspóir aeráidneodrachta. An dréacht-nuashonrú ar an bplean comhtháite náisiúnta fuinnimh agus aeráide is déanaí ar tugadh fógra faoi dá bhforáiltear in Airteagal 14 de Rialachán (AE) 2018/1999 a thíolacadh, d’fhonn measúnú a dhéanamh ar a chomhsheasmhacht leis an gcuspóir aeráidneodrachta. |
|
2. |
Go háirithe, ba cheart iarracht a dhéanamh astaíochtaí iompair a laghdú agus aistrithe san earnáil LULUCF a fheabhsú. |
|
3. |
Straitéis fhadtéarmach náisiúnta na Polainne dá bhforáiltear in Airteagal 15 de Rialachán (AE) 2018/1999 a thíolacadh, d’fhonn measúnú a dhéanamh ar a chomhsheasmhacht leis an gcuspóir aeráidneodrachta. |
Comhsheasmhacht na mbeart náisiúnta lena áirithiú go ndéanfar dul chun cinn maidir le hoiriúnú
|
4. |
Creat dlíthiúil iomchuí a bhunú le haghaidh beartais agus gníomhaíochta maidir le hoiriúnú don athrú aeráide. A áirithiú go mbeidh na tosaíochtaí, na straitéisí, na beartais, na pleananna agus na hiarrachtaí maidir le hoiriúnú i gcomhréir leis na leochaileachtaí agus na rioscaí aeráide atá tuartha don todhchaí, bunaithe ar an eolaíocht is fearr atá ar fáil agus ar an tuar aeráide agus ar na huirlisí luathrabhaidh atá ar fáil. A áirithiú go ndéantar faireachán agus meastóireacht ar bheartais oiriúnaithe go córasach agus go rialta, agus go léireofar na torthaí i ndearadh agus i gcur chun feidhme athbhreithnithe na mbeartas ina dhiaidh sin. |
Arna dhéanamh sa Bhruiséil, an 18 Nollaig 2023.
Thar ceann an Choimisiúin
Wopke HOEKSTRA
Comhalta den Choimisiún
(1) IO L 243, 9.7.2021, lch. 1.
(2) COM(2023) 653 final, Tuarascáil ar Dhul Chun Cinn AE maidir le Gníomhú ar son na hAeráide 2023, agus Doiciméad Inmheánach Oibre de chuid an Choimisiúin Measúnú ar an dul chun cinn maidir le hoiriúnú don athrú aeráide sna Ballstáit aonair de réir an Dlí Aeráide Eorpaigh, SWD(2023) 932.
(3) Rialachán (AE) 2018/1999 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Nollaig 2018 maidir le Rialachas an Aontais Fuinnimh agus na Gníomhaíochta Aeráide, lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 663/2009 agus Rialachán (CE) Uimh. 715/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Treoir 94/22/CE, Treoir 98/70/CE, Treoir 2009/31/CE, Treoir 2009/73/CE, Treoir 2010/31/AE, Treoir 2012/27/AE, agus Treoir 2013/30/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Treoir 2009/119/CE agus Treoir (AE) 2015/652 ón gComhairle agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 525/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (IO L 328, 21.12.2018, lch. 1).
(4) Ós rud é nár thíolaic an Pholainn an straitéis fhadtéarmach a cheanglaítear le hAirteagal 15 de Rialachán (AE) 2018/1999 go fóill, chuir an Coimisiún tús le nós imeachta um shárú i gcoinne na Polainne i gcomhréir le hAirteagal 258 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (tag. INFR(2022)2089).
ELI: http://data.europa.eu/eli/reco/2024/608/oj
ISSN 1977-0839 (electronic edition)