(1)

Tá sé tábhachtach go mbíonn rochtain éasca agus struchtúrtha ann ar shonraí chun gur féidir le cinnteoirí, infheisteoirí gairmiúla agus miondíola, eagraíochtaí neamhrialtasacha, eagraíochtaí na sochaí sibhialta, eagraíochtaí sóisialta agus comhshaoil, chomh maith le geallsealbhóirí eile sa gheilleagar agus sa tsochaí, cinntí infheistíochta a dhéanamh atá fónta, feasach agus freagrach ó thaobh an chomhshaoil de agus ón taobh sóisialta de agus a fhreastalaíonn ar fheidhmiú éifeachtúil an mhargaidh. Ar an gcaoi sin, tá soláthar foinsí iontaofa agus córasaithe faisnéise an-ábhartha freisin do thaighdeoirí agus do chleachtóirí sa saol acadúil, a bhíonn i mbun taighde eimpíreach nó teoiriciúil ar mhargaí airgeadais. Tá gá freisin le rochtain níos éasca ar fhaisnéis phoiblí a áirithiú, lena n-áirítear ar fhaisnéis a sholáthraítear ar bhonn deonach, chun deiseanna a mhéadú a mhéid a bhaineann le fás agus infheictheacht fiontar beag agus meánmhéide (FBManna) agus a mhéid a bhaineann le nuálaíocht ag FBManna. Dá rollfaí amach spásanna coiteanna Aontais sonraí in earnálacha ríthábhachtacha, lena n-áirítear an earnáil airgeadais, d’fhreastalófaí ar an gcuspóir go soláthrófaí rochtain éasca ar fhoinsí iontaofa agus córasaithe faisnéise sna hearnálacha sin.

(2)

I dteachtaireacht uaidh an 24 Meán Fómhair 2020 dar teideal A Capital Markets Union for people and businesses - new action plan [Plean Gníomhaíochta maidir le hAontas na Margaí Caipitil - plean gníomhaíochta nua] (‘Plean Gníomhaíochta CMU’), mhol an Coimisiún feabhas a chur ar rochtain phoiblí ar fhaisnéis airgeadais agus neamhairgeadais de chuid eintiteas trí phointe rochtana aonair Eorpach (ESAP) a chruthú. I dteachtaireacht ón gCoimisiún an 24 Meán Fómhair 2020 dar teideal A digital finance strategy for the EU [Straitéis Airgeadais Dhigitigh don Aontas Eorpach] (‘an Straitéis Airgeadais Dhigitigh’), leagadh amach i dtéarmaí ginearálta conas a d’fhéadfadh an tAontas claochlú digiteach an airgeadais a chur chun cinn sna blianta amach romhainn, go háirithe conas is féidir maoiniú sonraíbhunaithe a chur chun cinn. Ina dhiaidh sin, i dteachtaireacht uaidh an 6 Iúil 2021 dar teideal Strategy for Financing the Transition to a Sustainable Economy [Straitéis maidir leis an Aistriú chuig Geilleagar Inbhuanaithe a Mhaoiniú], chuir an Coimisiún airgeadas inbhuanaithe i gcroílár an chórais airgeadais mar mhodh ríthábhachtach chun aistriú glas gheilleagar an Aontais a bhaint amach, mar chuid den Chomhaontú Glas don Eoraip a leagtar amach i dteachtaireacht ón gCoimisiún an 11 Nollaig 2019.

(3)

Chun go n-éireoidh le haistriú glas gheilleagar an Aontais trí bhíthin airgeadas inbhuanaithe, tá sé fíor-riachtanach go mbeidh rochtain éasca ag infheisteoirí ar fhaisnéis a bhaineann le hinbhuanaitheacht na ngnólachtaí ionas go mbeidh siad níos eolaí agus cinntí á ndéanamh acu faoi infheistíochtaí. Chun na gcríoch sin, ní mór feabhas a chur ar an rochtain phoiblí ar fhaisnéis airgeadais agus neamhairgeadais eintiteas amhail cuideachtaí, gnólachtaí agus institiúidí airgeadais. Is modh éifeachtúil é chun é sin a dhéanamh ar leibhéal an Aontais ardán láraithe, ESAP, a bhunú, lena dtugtar rochtain phoiblí leictreonach ar an bhfaisnéis ábhartha uile.

(4)

Le ESAP, ba cheart a sholáthar don phobal rochtain láraithe éasca ar fhaisnéis faoi eintitis agus a dtáirgí, faisnéis a chuirtear ar fáil don phobal agus atá ábhartha do sheirbhísí airgeadais, do mhargaí caipitil, don inbhuanaitheacht agus don éagsúlacht, ach níor cheart margú faisnéise a áireamh ann. Tá gá le rochtain den sórt sin chun freastal ar an méadú atá ag teacht ar an éileamh ar tháirgí airgeadais infheistithe agus éagsúlaithe a thagann faoin scáthbhrat comhshaoil, sóisialta agus rialachais agus chun caipiteal a dhíriú i dtreo na dtáirgí sin. Tá sé beartaithe go mbeidh ESAP ina ardán réamhbhreathnaitheach lenar cheart go bhféadfaí faisnéis phoiblí atá ábhartha do sheirbhísí airgeadais, do mhargaí caipitil, don inbhuanaitheacht agus don éagsúlacht a eascraíonn as gníomhartha reachtacha de chuid an Aontais a bheidh ann amach anseo a áireamh, amhail Treoir ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle maidir le dícheall cuí maidir le hinbhuanaitheacht chorparáideach agus lena leasaítear Treoir (AE) 2019/1937.

(5)

D’fhéadfadh sé go mbeadh leas ag infheisteoirí, rannpháirtithe sa mhargadh, comhairleoirí, an saol acadúil agus an pobal i gcoitinne i bhfaisnéis a fháil atá ábhartha do sheirbhísí airgeadais, do mhargaí caipitil, don inbhuanaitheacht agus don éagsúlacht, seachas an fhaisnéis a cheanglaítear a chur ar fáil don phobal faoi dhlí an Aontais, i gcás ina ndéanann an t-eintiteas an fhaisnéis sin inrochtana don phobal. D’fhéadfadh sé gur mhian le FBManna go háirithe níos mó den fhaisnéis atá acu a dhéanamh inrochtana don phobal chun go mbeidís níos infheicthe d’infheisteoirí ionchasacha agus, dá bhrí sin, deiseanna cistiúcháin a mhéadú agus a éagsúlú. D’fhéadfadh sé gur mhian le rannpháirtithe sa mhargadh freisin níos mó faisnéise a sholáthar ná mar a cheanglaítear le dlí an Aontais. Dá bhrí sin, le ESAP, ba cheart a sholáthar freisin rochtain ar fhaisnéis atá ábhartha do sheirbhísí airgeadais, do mhargaí caipitil, don inbhuanaitheacht agus don éagsúlacht a chuireann aon eintiteas a rialaítear le dlí Ballstáit ar fáil don phobal ar bhonn deonach, i gcás ina roghnaíonn eintiteas den sórt sin an fhaisnéis sin a dhéanamh inrochtana ar ESAP. D’fhéadfaí faisnéis den sórt sin a thíolacadh ar bhonn deonach a luaithe a áiritheofar fóntacht oibríochtúil agus éifeachtúlacht ESAP, rud a dhéanfaí, i gcás ar bith, tar éis an tuarascáil ón gCoimisiún maidir le cur chun feidhme, feidhmiú agus éifeachtacht ESAP a chur faoi bhráid Pharlaimint na hEorpa agus na Comhairle. Ba cheart faisnéis a thíolactar ar bhonn deonach a shainaithint go soiléir mar fhaisnéis den sórt sin.

(6)

Ba cheart é a bheith d’aidhm ag faisnéis a thíolactar ar bhonn deonach a bheith aonfhoirmeach ó thaobh formáide agus inchomparáide ó thaobh substainte, luacha, fóntais agus iontaofachta leis an bhfaisnéis a thíolactar ar bhonn éigeantach. Chun inchomparáideacht mhéadaithe agus inúsáidteacht mhéadaithe na faisnéise a dhéantar inrochtana ar ESAP ar bhonn deonach a áirithiú, ba cheart don Údarás Maoirseachta Eorpach (an tÚdarás Baincéireachta Eorpach) (ÚBE) a bunaíodh le Rialachán (AE) Uimh. 1093/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), don Údarás Maoirseachta Eorpach (an tÚdarás Eorpach um Árachas agus Pinsin Cheirde) (ÚEÁPC) a bunaíodh le Rialachán (AE) Uimh. 1094/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (4), agus don Údarás Maoirseachta Eorpach (an tÚdarás Eorpach um Urrúis agus Margaí) (ESMA) a bunaíodh le Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (5) (ar a dtugtar le chéile ‘Údaráis Mhaoirseachta Eorpacha’ nó ‘ÚMEnna’), tríd an gComhchoiste, dréachtchaighdeáin theicniúla cur chun feidhme a fhorbairt lena sonraítear na meiteashonraí atá le bheith ag gabháil leis an bhfaisnéis sin agus, i gcás inarb infheidhme, na formáidí nó na teimpléid atá le húsáid chun faisnéis den sórt sin a tharraingt suas. Ba cheart don Chomhchoiste aon chaighdeáin atá ann cheana i ngníomhartha reachtacha earnála comhfhreagracha an Aontais agus go háirithe aon chaighdeáin atá saindeartha do FBManna a chur san áireamh freisin.

(7)

Níor cheart do ESAP aon cheanglais nua maidir le nochtadh a chruthú i dtéarmaí ábhair, ach ina ionad sin ba cheart dó cur leis na ceanglais atá ann cheana agus a leagtar síos i ngníomhartha reachtacha an Aontais a liostaítear san Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán seo. Tá sé tábhachtach tuairisciú dúbailte a sheachaint chun cosc a chur ar aon ualach breise riaracháin agus airgeadais a fhorchur ar eintitis, go háirithe FBManna.

(8)

Ba cheart a bheith in ann faisnéis stairiúil a áireamh freisin ar ESAP chun infhaighteacht agus inchomparáideacht na faisnéise a mhéadú. Ba cheart a chumhdach le faisnéis stairiúil faisnéis a cuireadh ar fáil don phobal tráth nach luaithe ná 5 bliana sular ceanglaíodh í a chur faoi bhráid ESAP. Chun tacair chomhsheasmhacha iomlána d’fhaisnéis stairiúil a áirithiú, ba cheart go leanfadh an cumas faisnéis stairiúil a dhéanamh inrochtana ar ESAP de bheith ina shaincheart ag na comhlachtaí bailiúcháin ar comhlachtaí, oifigí nó gníomhaireachtaí de chuid an Aontais iad.

(9)

Ba cheart ESAP a bhunú le tréimhse ama uaillmhianach, agus céimeanna idirmheánacha á nglacadh chun a fhóntacht oibríochtúil agus a éifeachtúlacht a áirithiú. Go háirithe, ba cheart am leordhóthanach a leithdháileadh chun ESAP a chur chun feidhme go teicniúil agus chun faisnéis a bhailiú atá le cur i bhfeidhm sna Ballstáit. Ba cheart céim thosaigh 12 mhí a bheith ag forbairt ESAP, chun am leordhóthanach a thabhairt do na Ballstáit agus do ESMA chun bonneagar TF a bhunú agus chun é a thástáil ar bhonn líon teoranta sreafaí faisnéise a bhailiú. Ina dhiaidh sin, ba cheart, le himeacht ama, líon breise sreafaí faisnéise agus feidhmiúlachtaí a ionchorprú de réir a chéile i bhforbairt ESAP, ar luas lenar féidir ESAP a fhorbairt ar bhealach fónta éifeachtúil. Ba cheart measúnú rialta a dhéanamh ar fheidhmiú ESAP le linn a chur chun feidhme agus a oibríochta chun go bhféadfaí aon choigeartuithe a dhéanamh chun freastal ar riachtanais a chuid úsáideoirí agus chun a éifeachtúlacht theicniúil a áirithiú.

(10)

Maidir leis an bhfaisnéis atá le déanamh inrochtana don phobal ar ESAP, ba cheart í a bheith bailithe ag comhlachtaí bailiúcháin a ainmnítear chun an fhaisnéis a bhailiú a bhfuil na heintitis faoi cheangal í a chur ar fáil don phobal, nó ba cheart í a bheith bailithe ag comhlachtaí bailiúcháin a ainmnítear chun faisnéis a bhailiú a thíolacann eintitis ar bhonn deonach. Chun feidhmiú iomlán agus costéifeachtúil ESAP a áirithiú, ba cheart do chomhlachtaí bailiúcháin an fhaisnéis a chur ar fáil do ESAP ar bhealach uathoibrithe trí chomhéadan feidhmchláir aonair (API). Ba cheart do na comhlachtaí bailiúcháin leas a bhaint, a mhéid is féidir, as na nósanna imeachta agus as an mbonneagar atá ann cheana maidir le bailiú faisnéise, ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta, chun faisnéis a tharchur chuig ESAP gan moill mhíchuí. Níor cheart aon oibleagáid a bheith ann an fhaisnéis a dhéanamh inrochtana ar ESAP sula gcuirtear an fhaisnéis sin ar fáil don phobal de bhun ghníomhartha reachtacha earnála an Aontais is infheidhme. Chun faisnéis a dhéanamh inrochtana ar ESAP, ba cheart do na comhlachtaí bailiúcháin an fhaisnéis arna tíolacadh ag na heintitis nó arna giniúint ag na comhlachtaí bailiúcháin féin a stóráil, mura bhforáiltear cheana féin faoi dhlí an Aontais do shásraí stórála iomchuí eile. Níor cheart ceangal a chur ar na comhlachtaí bailiúcháin sásraí stórála nua a bhunú i gcás inar féidir brath ar shásraí atá ann cheana ar leibhéal an Aontais nó ar an leibhéal náisiúnta chun faisnéis a stóráil. Ba cheart do na Ballstáit comhlacht bailiúcháin amháin ar a laghad a ainmniú chun faisnéis a thíolacann eintitis ar bhonn deonach a bhailiú, agus d’fhéadfadh sé gurb ionann na comhlachtaí bailiúcháin sin agus na comhlachtaí a bhailíonn faisnéis a thíolacann eintitis ar bhonn éigeantach.

(11)

Chun feidhmiú costéifeachtúil a bhaint amach, ba cheart do na comhlachtaí bailiúcháin a bheith in ann a gcúraimí a tharmligean chuig tríú páirtí. Ba cheart tarmligean den sórt sin a bheith faoi réir coimircí iomchuí agus níor cheart é a fheidhmiú a mhéid nach ndéantar ach ‘eintiteas bosca poist’ den chomhlacht bailiúcháin. Níor cheart é a bheith indéanta an cúram a tharmligean maidir le cinneadh lánroghnach a dhéanamh diúltú d’fhaisnéis atá go follasach míchuí, maslach nó lasmuigh de raon feidhme an Rialacháin seo nó í a bhaint. Mar sin féin, ní chuireann sé sin cosc ar tharmligí diúltú d’fhaisnéis den sórt sin nó faisnéis den sórt sin a bhaint i gcomhréir le cinneadh lánroghnach den sórt sin arna dhéanamh ag an gcomhlacht bailiúcháin.

(12)

Chun gur féidir an fhaisnéis atá inrochtana don phobal ar ESAP a úsáid go digiteach, ba cheart d’eintitis an fhaisnéis sin a chur ar fáil i bhformáid ónar féidir sonraí a asbhaint nó, i gcás ina gceanglaítear a leithéid le dlí an Aontais, i bhformáid mheaisín-inléite. I bhformáidí ónar féidir sonraí a asbhaint, ní gá go mbeadh an fhaisnéis leagtha amach ar bhealach a fhágann go bhfuil sí meaisín-inléite, cé gurb é atá i gceist le formáidí meaisín-inléite formáidí comhaid atá leagtha amach ar bhealach gur féidir le feidhmchláir bogearraí sonraí sonracha a shainaithint, a aithint agus a asbhaint astu gan dua, lena n-áirítear ráitis aonair fíoras, agus struchtúr inmheánach na sonraí sin. Ba cheart an dá fhormáid a bheith ar oscailt chun gur féidir an úsáid is leithne is féidir a bhaint astu. Ba cheart a thuiscint go bhfuil formáidí oscailte neamhspleách ar ardáin agus go gcuirtear ar fáil don phobal iad gan aon srian a chuirfeadh bac ar athúsáid na faisnéise atá iontu. Ba cheart do ÚMEnna, tríd an gComhchoiste, dréachtchaighdeáin theicniúla cur chun feidhme a tharraingt suas lena gcur faoi bhráid an Choimisiúin, agus lena sonraítear saintréithe na bhformáidí meaisín-inléite agus na bhformáidí ónar féidir sonraí a asbhaint agus lena gcuirtear san áireamh aon treochtaí nó caighdeáin teicneolaíochta atá ag teacht chun cinn. Chun a áirithiú go dtíolacann na heintitis an fhaisnéis san fhormáid cheart agus chun aghaidh a thabhairt ar aon saincheisteanna teicniúla a d’fhéadfadh a bheith ag eintitis, ba cheart do na comhlachtaí bailiúcháin bailíochtú uathoibrithe a dhéanamh i gcomhréir leis an Rialachán seo agus cúnamh a thabhairt do na heintitis a thíolacann faisnéis, i gcás inar gá.

(13)

Eintitis a chuireann faisnéis agus meiteashonraí faoi bhráid na gcomhlachtaí bailiúcháin, ba cheart dóibh leanúint de bheith freagrach as cruinneas agus iomláine na faisnéise sa teanga ina dtíolactar í agus as iontaofacht na faisnéise agus na meiteashonraí sin. De bhun phrionsabail an íoslaghdaithe sonraí agus na cosanta sonraí, ba cheart d’eintitis a áirithiú nach mbeidh aon sonraí pearsanta san áireamh san fhaisnéis atá á tíolacadh, seachas i gcás inar cuid riachtanach iad na sonraí sin den fhaisnéis maidir le gníomhaíochtaí eacnamaíocha na n-eintiteas, lena n-áirítear i gcás inarb ionann ainm an eintitis agus ainm an úinéara. I gcás ina bhfuil sonraí pearsanta san fhaisnéis a thíolactar, ba cheart do na heintitis a áirithiú gur féidir leo, i leith nochtadh na sonraí pearsanta sin, a bheith ag brath ar cheann de na forais dhleathacha le haghaidh próiseála a leagtar síos i Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (6).

(14)

Is é is cuspóir do ESMA leas an phobail a chosaint trí rannchuidiú le cobhsaíocht agus éifeachtacht an chórais airgeadais, ar mhaithe le geilleagar an Aontais, lena shaoránaigh agus lena ghnólachtaí. Sa chomhthéacs sin, rannchuidíonn ESMA go háirithe le sláine, trédhearcacht, éifeachtúlacht agus feidhmiú ordúil na margaí airgeadais a áirithiú. Tá sé de chúram air, i measc cúraimí eile, feabhas a chur ar chosaint infheisteoirí. Dá réir sin, ba cheart an cúram maidir le ESAP a bhunú agus a oibriú a thabhairt do ESMA.

(15)

Chun é a chur ar a gcumas d’eintitis agus don phobal na comhlachtaí bailiúcháin a sholáthraíonn faisnéis do ESAP a shainaithint, ba cheart do ESMA liosta na gcomhlachtaí bailiúcháin a fhoilsiú ar a shuíomh gréasáin agus an liosta sin a choinneáil cothrom le dáta. Más gá athruithe a dhéanamh ar an liosta, ba cheart na hathruithe sin a dhéanamh laistigh den tréimhse ama is giorra is féidir.

(16)

D’fhéadfadh ESAP a bheith faoi réir sáruithe rúndachta, rioscaí sláine agus rioscaí a bhaineann lena infhaighteacht féin agus le hinfhaighteacht na faisnéise a phróiseáiltear ann. Áirítear ar na rioscaí sin tionóiscí, earráidí, ionsaithe d’aon ghnó agus imeachtaí nádúrtha, agus ní mór iad a aithint mar rioscaí oibriúcháin. Ba cheart do ESMA agus do na comhlachtaí bailiúcháin beartais iomchuí agus chomhréireacha, lena n-áirítear athbhreithnithe rialta, a chur chun feidhme chun a áirithiú go gcosnaíonn ESAP an fhaisnéis arna próiseáil agus go bhfeidhmíonn sé ar an gcaighdeán is iomchuí is airde.

(17)

Chun cuardach, aimsiú, aisghabháil agus úsáid sonraí a éascú, ba cheart do ESMA a áirithiú go gcuirfí ar fáil le ESAP tacar feidhmiúlachtaí, lena n-áirítear feidhm chuardaigh, seirbhís meaisínaistriúcháin agus an fhéidearthacht chun faisnéis a asbhaint, mar aon le gnéithe ríomh-inrochtaineachta atá saindeartha do dhaoine faoi lagamharc agus daoine faoi mhíchumas a bhfuil riachtanais rochtana acu. Ba cheart an fheidhm chuardaigh a sholáthar i dteangacha oifigiúla uile an Aontais agus ba cheart di cur, ar a laghad, leis na meiteashonraí a sholáthraítear de bhun ghníomhartha reachtacha an Aontais a liostaítear san Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán seo. Ba cheart an comhéadan úsáideora agus an fheidhm chuardaigh in ESAP a dhearadh ar bhealach atá chomh furasta le húsáid agus is féidir, le leibhéal ard inchomparáideachta sonraí, agus a fhreastalaíonn ar raon leathan úsáideoirí ionchasacha, amhail infheisteoirí gairmiúla agus miondíola, institiúidí acadúla agus eagraíochtaí na sochaí sibhialta.

(18)

Tríd an bhfaisnéis atá inrochtana don phobal ar ESAP a úsáid agus a athúsáid, is féidir feabhas a chur ar fheidhmiú an mhargaidh inmheánaigh agus forbairt seirbhísí nua a chomhcheanglaíonn agus a úsáideann faisnéis den sórt sin a chur chun cinn. Is gá, dá bhrí sin, i gcás ina bhfuil údar leis ar fhorais cuspóra ar mhaithe le leas an phobail, úsáid agus athúsáid na faisnéise atá inrochtana ar ESAP a cheadú chun críoch eile seachas na críocha sin ar tarraingíodh suas an fhaisnéis lena n-aghaidh. Mar sin féin, ba cheart úsáid agus athúsáid faisnéise den sórt sin a bheith faoi réir coinníollacha oibiachtúla agus neamh-idirdhealaitheacha. Sa bhreis air sin, ba cheart feidhm, i gcás inarb iomchuí, a bheith ag coinníollacha a chomhfhreagraíonn dóibh sin a leagtar síos i gceadúnais chaighdeánacha oscailte de réir bhrí Threoir (AE) 2019/1024 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (7), sa chaoi gur féidir le haon duine sonraí agus ábhar a rochtain, a úsáid, a mhodhnú agus a chomhroinnt gan srian chun aon chríche. Níor cheart d’eintitis a chuireann a bhfaisnéis faoi bhráid comhlacht bailiúcháin chun é a dhéanamh inrochtana ar ESAP teorainn a chur le húsáid agus athúsáid na faisnéise sin chun críoch rialála agus neamhthráchtála ar bhonn ceart sui generis, gan dochar do dhlí an Aontais maidir le cóipcheart agus cearta gaolmhara eile. Níor cheart aon dliteanas a bheith ar ESMA ná ar na comhlachtaí bailiúcháin maidir le rochtain, úsáid nó athúsáid faisnéise atá inrochtana ar ESAP, gan dochar do phrionsabail an dliteanais neamhchonarthaigh a leagtar síos in Airteagal 340 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE).

(19)

Ba cheart an fhaisnéis atá ar fáil do ESAP a dhéanamh inrochtana don phobal go tráthúil. Dá bhrí sin, ba cheart an fhaisnéis a sholáthraíonn na comhlachtaí bailiúcháin do ESAP a dhéanamh inrochtana gan moill mhíchuí agus, in aon chás, laistigh den tréimhse ama is giorra is féidir. Chun cáilíocht aonfhoirmeach na faisnéise a áirithiú, ba cheart do na comhlachtaí bailiúcháin bailíochtú uathoibrithe a dhéanamh agus diúltú d’fhaisnéis arna tíolacadh i gcás nach gcomhlíonann sí na ceanglais is gá. Níor cheart baint a bheith ag an mbailíochtú uathoibrithe le hábhar na faisnéise. Chomh maith leis an mbailíochtú uathoibrithe, ba cheart do na comhlachtaí bailiúcháin diúltú d’fhaisnéis nó í a bhaint má chinneann siad, mar shampla tar éis faisnéis a fháil ó gheallsealbhóir, go dtagann sí lasmuigh de raon feidhme an Rialacháin seo, nó go n-áirítear inti ábhar atá go follasach míchuí nó maslach. Ní cheanglaítear ar na comhlachtaí bailiúcháin a sheiceáil de láimh ná go huathoibríoch an dtagann faisnéis lasmuigh de raon feidhme an Rialacháin seo nó an bhfuil sí go follasach míchuí nó maslach. Ba cheart do na heintitis leanúint de bheith freagrach as an ábhar. Ní dhéanann an Rialachán seo difear do na dualgais eile a d’fhéadfadh a bheith ag na comhlachtaí bailiúcháin faoi fhorálacha eile de dhlí an Aontais nó den dlí náisiúnta.

(20)

Le ESAP, ba cheart rochtain saor in aisce agus ar bhonn neamh-idirdhealaitheach ar fhaisnéis a sholáthar d’úsáideoirí agus ba cheart a chur ar chumas na n-úsáideoirí faisnéis a chuardach in ESAP, rochtain a fháil uirthi ar ESAP agus í a íoslódáil ó ESAP. Mar sin féin, chun ESMA a chosaint ar ualach iomarcach airgeadais i ndáil le costais arna dtabhú de thoradh freastal ar riachtanais aon dianúsáideoirí, ba cheart cead a thabhairt do ESMA ioncam a ghiniúint. Dá bhrí sin, de mhaolú ar an bprionsabal ginearálta gur cheart faisnéis a bheith inrochtana saor in aisce, ba cheart a cheadú do ESMA táillí a ghearradh as seirbhísí sonracha, lena n-áirítear as seirbhísí a bhfuil costais arda chothabhála nó tacaíochta i gceist leo de bharr na gcuardach ar mhéideanna móra faisnéise nó íoslódáil méideanna móra faisnéise nó de bharr rochtain ar ardmhinicíocht ar fhaisnéis a dhéantar inrochtana ar ESAP, go háirithe más chun críoch tráchtála a úsáidtear faisnéis den sórt sin. Níor cheart, áfach, d’aon chostais a fhorchuirtear dul thar na costais arna dtabhú ag ESMA as na seirbhísí sonracha sin a sholáthar. Ba cheart aon táillí a bhailítear a leithdháileadh ar fheidhmiú foriomlán ESAP. Níor cheart roinnt úsáideoirí, lena n-áirítear an saol acadúil agus eagraíochtaí na sochaí sibhialta, a bheith faoi réir aon táillí. Ba cheart ríomh na dtáillí a bheith trédhearcach agus bunaithe ar phrionsabail shoiléire.

(21)

Chun nuálaíocht shonraíbhunaithe san earnáil airgeadas a chur chun cinn, chun cuidiú le margaí caipitil a chomhtháthú san Aontas, chun infheistíochtaí a threorú chuig gníomhaíochtaí inbhuanaithe agus chun éifeachtúlachtaí a thabhairt do thomhaltóirí agus do ghnólachtaí, ba cheart do ESAP feabhas a chur ar an rochtain ar fhaisnéis phoiblí ina bhféadfadh sonraí pearsanta a bheith san áireamh. Mar sin féin, níor cheart do ESAP feabhas a chur ach amháin ar an rochtain ar na sonraí pearsanta sin atá i bhfaisnéis a chuirtear ar fáil don phobal de bhun oibleagáid dhlíthiúil nó, i gcás ina gcuirtear an fhaisnéis ar fáil don phobal go deonach, ar na sonraí pearsanta sin a phróiseáiltear ar fhorais dhleathacha de bhun Rialachán (AE) 2016/679. I gcás aon phróiseáil ar shonraí pearsanta i gcomhthéacs faisnéis a dhéanamh inrochtana ar ESAP, ba cheart do ESMA, ina cháil mar rialaitheoir sonraí ESAP, agus do na comhlachtaí bailiúcháin a áirithiú go gcomhlíontar Rialachán (AE) 2016/679 agus Rialachán (AE) 2018/1725 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (8). Ba cheart d’eintitis a thíolacann faisnéis a bheith freagrach as a shainaithint an ann d’aon sonraí pearsanta san fhaisnéis arna tíolacadh agus as sonraí pearsanta den sórt sin a phróiseáil ar bhonn ceann de na forais dhleathacha le haghaidh próiseála de bhun Rialachán (AE) 2016/679. Níor cheart do na comhlachtaí bailiúcháin ná do ESAP faisnéis lena ngabhann meiteashonraí lena sonraítear go bhfuil sonraí pearsanta inti a choinneáil go ceann tréimhse níos faide ná mar is gá agus in aon chás ar feadh tréimhse nach faide ná 5 bliana, mura bhforáiltear a mhalairt i ngníomhartha reachtacha an Aontais a liostaítear san Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán seo.

(22)

Chuathas i gcomhairle leis an Maoirseoir Eorpach ar Chosaint Sonraí i gcomhréir le hAirteagal 42(1) de Rialachán (AE) 2018/1725 agus thug an Maoirseoir barúlacha foirmiúla an 19 Eanáir 2022.

(23)

Thug an Banc Ceannais Eorpach tuairim uaidh an 7 Meitheamh 2022 (9).

(24)

Chun muinín an phobail as ESAP a chothú agus a choinneáil ar bun agus chun gach eintiteas a chosaint ó athrú míchuí a fhaisnéise, ba cheart do na comhlachtaí bailiúcháin sláine sonraí agus inchreidteacht fhoinse na faisnéise arna tíolacadh ag eintitis a áirithiú. Go sonrach, ba cheart do na comhlachtaí bailiúcháin leibhéil iomchuí bharántúlachta, infhaighteachta, sláine agus neamhshéanta na faisnéise arna tíolacadh ag eintitis a áirithiú, ar faisnéis í atá le cur ar fáil do ESAP agus atá le déanamh inrochtana air. Ciallaíonn neamhshéanadh faisnéise gur cheart dearbhú réasúnach a thabhairt don eintiteas gur éirigh lena tíolacadh agus go bhfuil cruthúnas ag an bhfaighteoir ar chéannacht an eintitis. D’fhéadfaí ríomhshéala cáilithe mar a shainmhínítear i Rialachán (AE) Uimh. 910/2014 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (10) a úsáid chun na cuspóirí sin a bhaint amach. Ba cheart aitheantóir sonrach eintitis dhlítheanaigh, i gcás ina bhfuil sé ar fáil, a bheith ina shaintréith éigeantach den fhaisnéis a thíolactar.

(25)

Chun go mbeidh an fhaisnéis ar ESAP inchomparáide le himeacht ama, ba cheart rochtain a bheith ag úsáideoirí ar fhaisnéis roimhe seo freisin, lena n-áirítear faisnéis stairiúil. Mura bhforáiltear a mhalairt i ngníomhartha reachtacha an Aontais a liostaítear san Iarscríbhinn a ghabhann leis an Rialachán seo, ba cheart do ESAP rochtain ar fhaisnéis a sholáthar ar feadh tréimhse réasúnta ama. Chun na críche sin, ba cheart do ESMA a áirithiú nach gcoinneofar sonraí pearsanta ar ESAP ná nach ndéanfar inrochtana ar ESAP iad ar feadh tréimhse is faide ná mar a cheanglaítear faoi dhlí an Aontais agus, in aon chás, ar feadh tréimhse nach faide ná 5 bliana, mura bhforáiltear a mhalairt i ngníomhartha reachtacha an Aontais faoi raon feidhme an Rialacháin seo.

(26)

Ba cheart do na comhlachtaí bailiúcháin ESMA a chur ar an eolas faoi aon deacrachtaí suntasacha praiticiúla arna sainaithint i ndáil le comhlíonadh a gcúraimí. Ba cheart do ESMA, i ndlúthchomhar le ÚBE agus ÚEÁPC, faireachán a dhéanamh ar fheidhmiú ESAP agus tuarascáil bhliantúil a fhoilsiú ina leith, agus é mar aidhm aige sin a áirithiú go mbeidh fadhbanna a d’fhéadfadh a bheith ann trédhearcach agus gur féidir gníomhaíocht iomchuí a dhéanamh i gcás inar gá. Trí tharraingt suas na tuarascála bliantúla maidir le feidhmiú ESAP ag ESMA, i ndlúthchomhar le ÚBE agus ÚEÁPC, cuideofar freisin lena áirithiú go mbeidh na húdaráis inniúla rannpháirteach agus go rachfar i gcomhairle le geallsealbhóirí eile tríd an tascfhórsa, grúpa nó coiste ad hoc, de réir mar is iomchuí, atá le bunú ag ESMA.

(27)

I bhfianaise ábharthacht na tuarascála ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa agus chuig an gComhairle maidir le cur chun feidhme, feidhmiú agus éifeachtacht ESAP i dtaca leis an bhféidearthacht gníomh tarmligthe a ghlacadh chun a chur siar go n-áireofaí faisnéis ar ESAP, ar faisnéis í nach gceanglaítear í a chur faoi bhráid na gcomhlachtaí bailiúcháin de bhun an Rialacháin seo go fóill agus Treoir (AE) 2023/2864 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (11) agus Rialachán (AE) 2023/2869 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (12) á gcur i bhfeidhm, tá sé tábhachtach go n-úsáidfeadh an Coimisiún na tuarascálacha bliantúla maidir le feidhmiú ESAP arna dtarraingt suas ag ESMA agus go ndéanfadh sé comhairliúcháin iomchuí leis na comhlachtaí bailiúcháin agus leis na sainghrúpaí ábhartha, go háirithe Sainghrúpa an Choiste Eorpaigh um Urrúis. Ba cheart neart deiseanna a thabhairt do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle, i gcás ina measann siad gurb iomchuí sin, chun an tuarascáil ón gCoimisiún a phlé.

(28)

Chun a chur siar, i gcás inar gá, go n-áireofaí faisnéis áirithe ar ESAP ba cheart a dhéanamh inrochtana ar ESAP, ba cheart an chumhacht chun gníomhartha a ghlacadh i gcomhréir le hAirteagal 290 CFAE a tharmligean chuig an gCoimisiún i dtaca leis an dáta ónar cheart an fhaisnéis sin a thíolacadh le haghaidh inrochtaineacht ar ESAP. Tá sé tábhachtach, go háirithe, go rachadh an Coimisiún i mbun comhairliúcháin iomchuí le linn a chuid oibre ullmhúcháin, lena n-áirítear ar leibhéal na saineolaithe, agus go ndéanfaí na comhairliúcháin sin i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar síos i gComhaontú Idirinstitiúideach an 13 Aibreán 2016 maidir le Reachtóireacht Níos Fearr (13). Go sonrach, chun rannpháirtíocht chomhionann in ullmhú na ngníomhartha tarmligthe a áirithiú, faigheann Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na doiciméid uile ag an am céanna leis na saineolaithe sna Ballstáit, agus bíonn rochtain chórasach ag a gcuid saineolaithe ar chruinnithe ghrúpaí saineolaithe an Choimisiúin a bhíonn ag déileáil le hullmhú na ngníomhartha tarmligthe.

(29)

Chun próiseáil rianúil a áirithiú ar an bhfaisnéis a fhaigheann nó a tharraingíonn suas na comhlachtaí bailiúcháin agus a chuirtear ar fáil do ESAP, is gá ceanglais áirithe shoiléire agus mhionsonraithe a leagan síos lena sonraítear formáid agus meiteashonraí na faisnéise sin agus cé acu comhlachtaí bailiúcháin ba cheart í a bhailiú. Chun go n-áiritheofaí cáilíocht na faisnéise a chuireann na comhlachtaí bailiúcháin faoi bhráid ESAP, is gá a shainiú freisin saintréithe an bhailíochtaithe uathoibrithe atá le déanamh i ndáil le gach mír faisnéise a chuireann eintitis faoi bhráid na gcomhlachtaí bailiúcháin, lena n-áirítear saintréithe an ríomhshéala cháilithe atá le cur i gceangal leis an bhfaisnéis sin, i gcás ina gceanglaíonn na comhlachtaí bailiúcháin sin. Chun úsáid agus athúsáid na sonraí ar ESAP a áirithiú, is gá liosta na gceadúnas caighdeánach oscailte atá ainmnithe a bhunú. Chun go n-éascófaí sonraí a chuardach, a aimsiú agus a aisghabháil go tráthúil, is gá saintréithe API agus saintréithe na meiteashonraí atá le cur chun feidhme a bhunú freisin. Ba cheart ceanglais bhreise maidir le feidhm chuardaigh éifeachtúil a chur chun feidhme freisin, amhail aitheantóir sonrach eintitis dhlítheanaigh an eintitis, aicmiú an chineáil faisnéise arna tíolacadh ag an eintiteas agus méid an eintitis de réir catagóire. Chuige sin, ba cheart do na ÚMEnna, tríd an gComhchoiste, dréachtchaighdeáin theicniúla cur chun feidhme a fhorbairt. Agus na caighdeáin theicniúla cur chun feidhme á ndréachtú acu, ba cheart do na ÚMEnna, tríd an gComhchoiste, dul i gcomhairle leis na comhlachtaí bailiúcháin roimh ré agus ba cheart dóibh anailís a dhéanamh, go háirithe, ar na costais agus ar na tairbhí a d’fhéadfadh a bheith ag baint leo. Ina theannta sin, ba cheart do ESMA a bheith in ann dréachtchaighdeáin theicniúla cur chun feidhme a fhorbairt chun cineál agus méid na seirbhísí sonracha a bhféadfaí táillí a ghearradh astu agus struchtúr na dtáillí lena mbaineann a chinneadh. D’fhágfadh dréachtchaighdeáin theicniúla cur chun feidhme den sórt sin go bhféadfaí rochtain uilíoch agus idir-inoibritheach a fháil ar fhaisnéis eintiteas. Maidir leis na caighdeáin theicniúla cur chun feidhme a bhaineann le faisnéis inbhuanaitheachta, ba cheart do na ÚMEnna, tríd an gComhchoiste, idirchaidreamh a dhéanamh le EFRAG maidir le forbairt na ndréachtchaighdeán sin. Ba cheart an chumhacht a thabhairt don Choimisiún na caighdeáin theicniúla cur chun feidhme sin a ghlacadh trí bhíthin gníomhartha cur chun feidhme de bhun Airteagal 291 CFAE agus i gcomhréir le hAirteagal 15 de Rialachán (AE) Uimh. 1093/2010, Airteagal 15 de Rialachán (AE) Uimh. 1094/2010 agus Airteagal 15 de Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010.

(30)

Ós rud é nach féidir leis na Ballstáit cuspóir an Rialacháin seo, eadhon rannchuidiú le seirbhísí airgeadais agus margaí caipitil an Aontais a chomhtháthú trí rochtain láraithe éasca a sholáthar ar fhaisnéis phoiblí faoi eintitis agus faoina dtáirgí, a ghnóthú go leordhóthanach agus, de bharr a fhairsinge agus a éifeachtaí, gur fearr is féidir é a ghnóthú ar leibhéal an Aontais, féadfaidh an tAontas bearta a ghlacadh, i gcomhréir le prionsabal na coimhdeachta a leagtar amach in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach. I gcomhréir le prionsabal na comhréireachta a leagtar amach san Airteagal sin, ní théann an Rialachán seo thar a bhfuil riachtanach chun an cuspóir sin a ghnóthú.

(31)

Is é ESAP an chéad ghníomhaíocht i bPlean Gníomhaíochta CMU nua agus cur i gcrích nithiúil na Straitéise Airgeadais Dhigitigh. Dá bhrí sin, is mórthionscadal ar mhaithe le leas na hEorpa i gcoitinne i réimse an airgeadais dhigitigh é ESAP. Ar an gcúis sin, ba cheart a mhéid cistithe agus is féidir a lorg ón gClár don Eoraip Dhigiteach a bunaíodh le Rialachán (AE) 2021/694 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (14), go háirithe le linn luathchéimeanna forbartha ESAP, i gcomhréir leis na méideanna a cuireadh i láthair i nDoiciméad Inmheánach Oibre de chuid an Choimisiúin an 25 Samhain 2021. Leithdháiltear na cistí sin ar an gCoimisiún le linn luathfhorbairt ESAP, d’fhonn a áirithiú gurb é ESMA úinéir deiridh aon sócmhainní a thiocfaidh as sin. Nuair a bheidh an ranníocaíocht ón gClár don Eoraip Dhigiteach ídithe, ba cheart do chistiú ESAP an tsamhail a soláthraíodh do chistiú ESMA a leanúint go dtí an 31 Nollaig 2027. Níor cheart ranníocaíochtaí na n-údarás inniúil faoin tsamhail chistiúcháin sin a bheith níos mó ná EUR 6 968 000 ar an iomlán. Mar sin féin, níl leithdháileadh cistiúcháin na mBallstát ag brath ar shárú féideartha ar na meastacháin ar chostais a cuireadh i láthair i nDoiciméad Inmheánach Oibre de chuid an Choimisiúin an 25 Samhain 2021. Ba cheart cistiú ESAP tar éis mhí na Nollag 2027 a phlé sa nós imeachta buiséadach iomchuí i gcomhthéacs an chéad Chreata Airgeadais Ilbhliantúil eile agus measúnú á dhéanamh an mbeadh ranníocaíocht níos mó ó bhuiséad an Aontais iomchuí,

(1)

ciallaíonn ‘eintiteas’ aon duine nádúrtha nó dlítheanach:

(2)

ciallaíonn ‘comhlacht bailiúcháin’ comhlacht, oifig nó gníomhaireacht de chuid an Aontais nó comhlacht, gníomhaireacht nó clár náisiúnta a ainmnítear amhlaidh de bhun aon cheann de ghníomhartha reachtacha an Aontais faoi Airteagal 1(1), pointe (a), nó a ainmníonn Ballstát amhlaidh i gcomhréir le hAirteagal 3(2);

(3)

ciallaíonn ‘formáid ónar féidir sonraí a asbhaint’ aon fhormáid oscailte mar a shainmhínítear in Airteagal 2 pointe (14), de Threoir (AE) 2019/1024 a úsáidtear go forleathan nó a cheanglaítear a úsáid de réir an dlí, lenar féidir sonraí a asbhaint ag meaisín agus atá inléite ag duine;

(4)

ciallaíonn ‘formáid mheaisín-inléite’ formáid mheaisín-inléite mar a shainmhínítear in Airteagal 2 pointe (13), de Threoir (AE) 2019/1024;

(5)

ciallaíonn ‘ríomhshéala cáilithe’ ríomhshéala cáilithe mar a shainmhínítear in Airteagal 3, pointe (27), de Rialachán (AE) Uimh. 910/2014;

(6)

ciallaíonn ‘comhéadan feidhmchláir’ nó ‘API’ tacar feidhmeanna, nósanna imeachta, sainmhínithe agus prótacal ó thaobh cumarsáid meaisín le meaisín agus malartú sonraí gan uaim;

(7)

ciallaíonn ‘meiteashonraí’ faisnéis struchtúrtha lena mbíonn sé níos éasca acmhainn faisnéise a aisghabháil, a úsáid nó a bhainistiú, lena n-áirítear trí thuairisc a thabhairt ar fhoinse na faisnéise sin, trína míniú nó trína haimsiú;

(8)

ciallaíonn ‘sonraí pearsanta’ sonraí pearsanta mar a shainmhínítear in Airteagal 4, pointe (1), de Rialachán (AE) 2016/679;

(9)

ciallaíonn ‘faisnéis stairiúil’ an fhaisnéis dá dtagraítear in Airteagal 1(1), pointe (a), a cuireadh ar fáil don phobal tráth nach luaithe ná 5 bliana roimh dháta chur i bhfeidhm an cheanglais an fhaisnéis sin a chur faoi bhráid ESAP;

(10)

ciallaíonn ‘Comhchoiste’ an coiste dá dtagraítear in Airteagal 54 de Rialachán (AE) Uimh. 1093/2010, Airteagal 54 de Rialachán (AE) Uimh. 1094/2010 agus Airteagal 54 de Rialachán (AE) Uimh. 1095/2010.