(1)

(2)

(3)

(4)

(5)

(6)

(7)

(8)

(9)

(10)

(11)

(12)

(13)

(14)

(15)

(16)

(17)

‘Ciallaíonn “fachtóir astaíochta CO2 ”, in tCO2/MWh, meán ualaithe dhéine CO2 an leictreachais a tháirgtear ó bhreoslaí iontaise i limistéir gheografacha éagsúla. Léiríonn an meáchan meascán táirgthe na mbreoslaí iontaise sa limistéar geografach ar leith. Is éard atá san fhachtóir astaíochta CO2 an toradh a fhaightear trí shonraí astaíochta coibhéiseacha CO2 na hearnála fuinnimh a roinnt ar ollmhéid na giniúna leictreachais ó bhreoslaí iontaise in TWh. Chun críocha na dTreoirlínte seo (*1), sainmhínítear na limistéir mar chriosanna geografacha (a) ina bhfuil fomhargaí cúpláilte trí mhalartuithe cumhachta; nó (b) nach bhfuil aon phlódú dearbhaithe ann laistigh díobh agus, sa dá chás, maidir le praghsanna malartaithe cumhachta lá roimh ré in aghaidh na huaire laistigh de na criosanna léirítear éagsúlacht praghsanna in euro (trí úsáid a bhaint as rátaí malairte laethúla BCE) de 1 % ar a mhéad i gcás líon suntasach de na huaireanta iomlána in aon bhliain amháin. Léiríonn difreáil réigiúnach den sórt sin tábhacht na ngléasraí breosla iontaise don phraghas deiridh a shocraítear ar an margadh mórdhíola, mar aon lena ról mar ghléasraí imeallacha san ord fiúntais. Cé go ndéantar leictreachas a thrádáil idir dhá Bhallstát, ní chiallaíonn sé sin go huathoibríoch gur réigiún fornáisiúnta iad. I bhfianaise na heaspa sonraí ábhartha ar an leibhéal fonáisiúnta, cuimsíonn na limistéir gheografacha críoch iomlán Ballstáit amháin nó níos mó. Ar an mbonn sin, is féidir na limistéir gheografacha seo a leanas a shainaithint: an Spáinn agus an Phortaingéil; an Liotuáin, an Laitvia agus an Eastóin; an Ghearmáin agus Lucsamburg; an Bhulgáir agus an Rómáin; agus gach Ballstát eile ar leithligh. Liostaítear in Iarscríbhinn III na huasfhachtóirí réigiúnacha comhfhreagracha CO2, a bhfuil feidhm acu mar uasluachanna i gcás nach bhfuil measúnú ar an bhfachtóir CO2 margadhbhunaithe leagtha síos ag an mBallstát a thugann fógra de bhun phointe (11). Féadfaidh Ballstát iarraidh ar an gCoimisiún an fachtóir astaíochta CO2 a ríomh bunaithe ar shonraí atá ar fáil in 2026 agus féadfaidh sé fógra a thabhairt faoin bhfachtóir astaíochta CO2 a eascraíonn as sin mar leasú ar a scéim. Is féidir feidhm a bheith ag an bhfachtóir astaíochta CO2 nuashonraithe sin maidir le costais arna dtabhú ó 2026 ar aghaidh. Níl aon éifeacht ag an bhfachtóir astaíochta CO2 nuashonraithe sin ar fhachtóir astaíochta CO2 Ballstát eile mar a liostaítear in Iarscríbhinn III. Chun a áirithiú go gcaithfear go cothrom le foinsí leictreachais agus chun mí-úsáidí a d’fhéadfadh a bheith ann a sheachaint, tá feidhm ag an bhfachtóir astaíochta CO2 céanna maidir le gach foinse soláthair leictreachais (uathghiniúint, conarthaí soláthair leictreachais nó soláthar eangaí) agus maidir le gach tairbhí cabhrach sa Bhallstát lena mbaineann. Má tá an fachtóir astaíochta CO2 réigiúnach uasta a liostaítear in Iarscríbhinn III 15 % níos ísle ar a laghad ná an fachtóir astaíochta CO2 réigiúnach uasta a liostaíodh roimhe sin san Iarscríbhinn sin nó an fachtóir margadhbhunaithe formheasta roimh an 1 Eanáir 2026, féadfaidh na Ballstáit lena mbaineann fógra a thabhairt faoi idirthréimhse chun aistriú ón bhfachtóir astaíochta CO2 réigiúnach uasta a bhí infheidhme roimhe sin go dtí an fachtóir astaíochta CO2 réigiúnach uasta nuashonraithe faoi na Treoirlínte seo do bhliain t, ag tosú in 2026, i gcéimeanna bliantúla comhionanna laghdaithe. Beidh feidhm ag an bhfachtóir astaíochta CO2 réigiúnach uasta nuashonraithe a liostaítear in Iarscríbhinn III maidir le bliain t = 2030 ar a dhéanaí;

(*1)  Ní cháilíonn na Treoirlínte seo mar ionstraimí reachtacha agus dá bhrí sin ní gá do Chomhchoiste LEE iad a ionchorprú i gComhaontú LEE. Tá Údarás Faireacháin CSTE freagrach as na rialacha ábhartha is infheidhme maidir le Stáit CSTE a shocrú, lena n-áirítear an mhodheolaíocht chun na fachtóirí CO2 a shocrú.’ "

(18)

‘Chun teorainn a chur leis an riosca go saobhfar an iomaíocht laistigh den mhargadh inmheánach, ní mór an chabhair a bheith teoranta d’earnálacha atá neamhchosanta ar fhíor-riosca sceite carbóin i ngeall ar chostais shuntasacha indíreacha arna dtabhú go hiarbhír mar thoradh ar chostais astaíochtaí gás ceaptha teasa a bheith á gcur ar aghaidh i bpraghsanna leictreachais. Chun críoch na dTreoirlínte seo, meastar go bhfuil fíor-riosca sceite carbóin ann má tá an tairbhí gníomhach in earnáil a liostaítear in Iarscríbhinn I. Earnáil nó fo-earnáil nach liostaítear in Iarscríbhinn I ach a chomhlíonann na critéir chun go n-áireofar í san Iarscríbhinn sin (*2), féadfar a mheas go bhfuil sí incháilithe freisin ar choinníoll go léiríonn na Ballstáit é sin le sonraí atá ionadaíoch don earnáil nó don fho-earnáil ar leibhéal an Aontais, arna bhfíorú ag saineolaí neamhspleách agus bunaithe ar thréimhse na 3 bliana is déanaí ar a laghad a bhfuil sonraí ar fáil ina leith. Má tá sé ar intinn ag na Ballstáit a scéimeanna féin a leathnú chun aon earnáil nó fo-earnáil nua a chur san áireamh, ní mór dóibh fógra a thabhairt don Choimisiún faoi aon leasú den sórt sin. Féadfaidh na Ballstáit gealltanas a thabhairt ina scéimeanna go n-áireofar amach anseo gach earnáil nó fo-earnáil bhreise a bhfuil a n-incháilitheacht léirithe ag Ballstát eile agus formheasta ag an gCoimisiún, agus an Coimisiún a chur ar an eolas faoi aon chuimsiú den sórt sin.

(*2)  Is iad na critéir sin déine trádála os cionn 20 % agus déine astaíochtaí indíreacha os cionn 0.32 kg CO2/EUR, as a dtagann táscaire sceite carbóin indírigh os cionn 0.064. Tugtar tuairisc níos mionsonraithe ar an modheolaíocht i ndoiciméad inmheánach oibre de chuid an Choimisiúin SWD(2020) 190 final.’ "

(19)

‘Tá an chabhair comhréireach agus tá éifeacht dhiúltach sách teoranta aici ar an iomaíocht agus ar an trádáil mura sáraíonn sí 80 % de na costais astaíochtaí indíreacha arna dtabhú le haghaidh na n-earnálacha a liostaítear i dTábla 1 d’Iarscríbhinn I agus 75 % le haghaidh na n-earnálacha a liostaítear i dTábla 2 d’Iarscríbhinn I nó le haghaidh aon earnáil eile a mheastar a bheith incháilithe de bhun an nós imeachta a leagtar amach i bpointe (21). Áirithítear leis an tagarmharc éifeachtúlachta ídithe leictreachais go leanfaidh an tacaíocht do phróisis táirgthe neamhéifeachtúla de bheith teoranta agus go gcoinneofar an dreasacht chun na teicneolaíochtaí is tíosaí ar fhuinneamh a scaipeadh.’

(20)

‘Ós rud é, i gcás roinnt earnálacha, go bhféadfadh sé nach leor an déine cabhrach 80 % le haghaidh na n-earnálacha a liostaítear i dTábla 1 d’Iarscríbhinn I agus 75 % le haghaidh na n-earnálacha a liostaítear i dTábla 2 d’Iarscríbhinn I nó le haghaidh aon earnáil eile a mheastar a bheith incháilithe de bhun an nós imeachta a leagtar amach i bpointe (21) chun a áirithiú go bhfuil cosaint leordhóthanach ann ar an riosca sceite carbóin, féadfaidh na Ballstáit méid na gcostas indíreach atá le híoc ar leibhéal an ghnóthais a theorannú go 1,5 % d’oll-bhreisluach an ghnóthais lena mbaineann i mbliain t i gcás inar gá. Ní mór oll-bhreisluach an ghnóthais a ríomh mar láimhdeachas, móide táirgeadh caipitlithe, móide ioncam oibriúcháin eile, móide nó lúide athruithe ar stoic, lúide ceannacháin earraí agus seirbhísí (nach n-áireofar costais phearsanra leo), lúide cánacha eile ar tháirgí atá nasctha le láimhdeachas ach nach bhfuil in-asbhainte, lúide dleachtanna agus cánacha atá nasctha le táirgeadh. De rogha air sin, is féidir é a ríomh ó ollbharrachas oibriúcháin trí chostais phearsanra a chur leis. Ioncam agus caiteachas a aicmítear mar ioncam agus caiteachas airgeadais nó urghnách i gcuntais chuideachta, eisiatar iad ón mbreisluach. Déantar an breisluach ar chostais fachtóra a ríomh ar an leibhéal comhláin ós rud é nach ndealaítear coigeartuithe luacha (amhail dímheas) (*3).

(*3)  Cód 12 15 0 laistigh den chreat dlíthiúil a leagtar amach le Rialachán (CE) Uimh. 295/2008 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Márta 2008 maidir le staidreamh struchtúrach gnó (IO L 97, 9.4.2008, lch. 13).’ "

(21)

(22)

(23)

(24)

‘Ón 1 Eanáir 2026 go dtí an 31 Nollaig 2030, cuirfear fachtóirí astaíochtaí CO2 agus limistéir gheografacha nuashonraithe i bhfeidhm. In 2026, comhlánóidh an Coimisiún na Treoirlínte seo le tagarmharcanna éifeachtúlachta ídithe leictreachais lena gcumhdófar na hearnálacha a chuirtear le liosta leasaithe na n-earnálacha incháilithe in Iarscríbhinn I agus an coigeartú chun aghaidh a thabhairt ar fhorluí i gcás monarú leasachán agus comhdhúl nítrigine agus mianadóireacht amhiarainn idir cabhair faoi na Treoirlínte seo agus an oibleagáid deimhnithe a thabhairt suas faoi Rialachán (AE) 2023/956 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (*4) le haghaidh astaíochtaí indíreacha (*5). Dá bhrí sin, ceanglaítear ar na Ballstáit a scéimeanna faoi seach a leasú, i gcás inar gá, chun iad a thabhairt i gcomhréir leis na Treoirlínte seo arna leasú.

(*4)  Rialachán (AE) 2023/956 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 10 Bealtaine 2023 lena mbunaítear sásra coigeartaithe carbóin ar theorainneacha (IO L 130, 16.5.2023, lch. 52, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2023/956/oj)."

(*5)  Is amhlaidh atá i gcás ina liostaítear táirgí den sórt sin in Iarscríbhinn I a ghabhann leis an Rialachán sin, ach nach liostaítear iad in Iarscríbhinn II a ghabhann leis an Rialachán céanna sin.’ "

(25)

‘Molann an Coimisiún na bearta iomchuí seo a leanas do na Ballstáit faoi Airteagal 108(1) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh:

(26)

(27)

(28)