European flag

Iris Oifigiúil
an Aontais Eorpaigh

GA

Sraith C


C/2025/5519

10.10.2025

TEACHTAIREACHT ÓN gCOIMISIÚN

Treoirlínte maidir le bearta chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála ar líne a áirithiú do mhionaoisigh, de bhun Airteagal 28(4) de Rialachán (AE) 2022/2065

(C/2025/5519)

1.   RÉAMHRÁ

1.

Tá níos mó rochtana ag mionaoisigh (1) ar ardáin ar líne anois ná riamh agus cruthaíonn sé sin roinnt buntáistí dóibh. Mar shampla, d’fhéadfadh ardáin ar líne rochtain a chur ar fáil ar neart acmhainní oideachais, rud a chuidíonn le mionaoisigh scileanna nua a fhoghlaim agus a gcuid eolais a leathnú. D’fhéadfadh ardáin ar líne deiseanna a chur ar fáil do mhionaoisigh freisin a dtuairimí a chur in iúl agus teagmháil a dhéanamh le daoine eile a bhfuil leasanna comhchosúla acu, rud a chuidíonn le mionaoisigh scileanna sóisialta, muinín agus muintearas a fhorbairt. Ach an timpeallacht ar líne a fhiosrú agus a iniúchadh, is féidir le mionaoisigh an fhiosracht sin atá de nádúr iontu a chothú, agus tabhairt faoi ghníomhaíochtaí lena spreagtar an chruthaitheacht, réiteach fadhbanna, smaointeoireacht chriticiúil, freagracht agus siamsaíocht.

2.

Tá comhdhearcadh forleathan ann, áfach, i measc lucht ceaptha beartas, údaráis rialála, na sochaí sibhialta, taighdeoirí, oideoirí agus caomhnóirí (2) gur minic nach leor an leibhéal reatha príobháideachais, sábháilteachta agus slándála ar líne do mhionaoisigh. D’fhéadfadh dearadh agus gnéithe an réimse leathan ardán ar líne agus na seirbhísí a thairgeann soláthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu rioscaí a chruthú do phríobháideachas, do shábháilteacht agus do shlándáil mionaoiseach agus na rioscaí atá ann cheana a ghéarú. Áirítear ar na rioscaí sin, mar shampla, nochtadh d’inneachar neamhdhleathach (3) agus d’inneachar díobhálach, a bhaineann an bonn de phríobháideachas, sábháilteacht agus slándáil mionaoiseach nó a d’fhéadfadh dochar a dhéanamh d’fhorbairt fhisiciúil nó mheabhrach mionaoiseach. Áirítear orthu freisin cibearbhulaíocht nó teagmháil ó dhaoine aonair atá ag iarraidh díobháil a dhéanamh do mhionaoisigh, amhail iad siúd atá ag iarraidh mí-úsáid ghnéasach a bhaint as mionaoisigh nó mionaoisigh a shracadh, gáinneálaithe ar dhaoine agus iad siúd atá ag iarraidh mionaoisigh a earcú chuig dronga coiriúla nó foréigean, radacú, antoisceachas foréigneach agus sceimhlitheoireacht a chur chun cinn. D’fhéadfadh rioscaí a bheith ann do mhionaoisigh freisin mar thomhaltóirí chomh maith le rioscaí a bhaineann le húsáid fhorleathan nó ró-úsáid ardán ar líne agus nochtadh do chleachtais mhíchuí nó dúshaothraithe, lena n-áirítear i ndáil le cearrbhachas agus cluichíocht. D’fhéadfadh an comhtháthú níos mó a dhéantar ar bhotaí comhrá agus compánach na hintleachta saorga (‘IS’) sna hardáin ar líne chomh maith le domhainbhrionnuithe atá bunaithe ar IS difear a dhéanamh freisin don idirghníomhú a bhíonn ag mionaoisigh le hardáin ar líne, a chuireann leis na rioscaí atá ann cheana, agus a d’fhéadfadh tionchar diúltach a imirt ar phríobháideachas, sábháilteacht agus slándáil mionaoisigh (4). D’fhéadfadh na rioscaí sin teacht as taithí dhíreach an mhionaoisigh leis an ardán agus/nó as gníomhaíochtaí úsáideoirí eile ar an ardán.

3.

Is é is aidhm do na treoirlínte sin tacú le soláthraithe ardán ar líne aghaidh a thabhairt ar na rioscaí sin trí shraith beart a sholáthar a mheasann an Coimisiún a chuideoidh leis na soláthraithe sin ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála mionaoiseach ar a n-ardáin a áirithiú, rud a rannchuideoidh chun mionaoisigh a chosaint, ar cuspóir beartais tábhachtach de chuid an Aontais é. Is é is aidhm do na treoirlínte sin freisin cuidiú leis na Comhordaitheoirí Seirbhísí Digiteacha agus leis na húdaráis náisiúnta inniúla agus Airteagal 28 de Rialachán (AE) 2022/2065 á chur i bhfeidhm agus á léirmhíniú acu. Mar shampla, trí chuntais mionaoiseach a dhéanamh níos príobháidí, cuideofar le soláthraithe ardán ar líne, i measc nithe eile, an riosca a bhaineann le teagmháil neamh-inmhianaithe nó gan iarraidh a laghdú. Trí bhearta dearbhaithe aoise a chur chun feidhme (5), d’fhéadfadh sé, i measc nithe eile, cuidiú le soláthraithe laghdú a dhéanamh ar an riosca go nochtfaí mionaoisigh do sheirbhísí, inneachar, iompar, teagmhálacha nó cleachtais thráchtála a bhaineann an bonn dá bpríobháideachas, dá sábháilteacht agus dá slándáil. Ach na bearta sin agus bearta eile a ghlacadh – ar ábhair a bhaineann le córais moltaí agus rialachas go dtí tacaíocht agus tuairisciú d’úsáideoirí – d’fhéadfaí cuidiú le soláthraithe na n-ardán ar líne ardáin ar líne a dhéanamh níos sábháilte, níos sláine agus lena gcaomhnaítear níos mó príobháideachais do mhionaoisigh.

2.   RAON FEIDHME NA DTREOIRLÍNTE

4.

Is i bhfianaise na rioscaí a luadh thuas a d’achtaigh reachtas an Aontais Airteagal 28 de Rialachán (AE) 2022/2065 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (6). Le mír 1 den fhoráil seo, cuirtear oibleagáid ar sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu bearta iomchuí agus comhréireacha a chur i bhfeidhm chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála mionaoiseach a áirithiú, ar a seirbhís. Le mír 2 d’Airteagal 28 de Rialachán (AE) 2022/2065, ní dhéanfaidh soláthraithe ardán ar líne fógráin a chur i láthair ar a gcomhéadan bunaithe ar phróifíliú, mar a shainmhínítear in Airteagal 4, pointe (4), de Rialachán (AE) 2016/679 (7), ag úsáid sonraí pearsanta fhaighteoir na seirbhíse nuair is eol dóibh le deimhneacht réasúnta gur mionaoiseach é faighteoir na seirbhíse. Le mír 3 d’Airteagal 28 de Rialachán (AE) 2022/2065 ní chuirfidh comhlíonadh na n-oibleagáidí a leagtar amach san Airteagal seo d’oibleagáid ar sholáthraithe ardán ar líne sonraí pearsanta breise a phróiseáil chun measúnú a dhéanamh ar cé acu an mionaoiseach é faighteoir na seirbhíse nó nach ea. Foráiltear le mír 4 d’Airteagal 28 de Rialachán (AE) 2022/2065 go bhféadfaidh an Coimisiún, tar éis dul i gcomhairle leis an mBord Eorpach um Sheirbhísí Digiteacha (‘an Bord’), treoirlínte a eisiúint chun cúnamh a thabhairt do sholáthraithe ardán ar líne le cur i bhfeidhm mhír 1.

5.

Tugtar tuairisc sna treoirlínte sin ar na bearta a mheasann an Coimisiún ba cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu a dhéanamh chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála a áirithiú do mhionaoisigh ar líne, i gcomhréir le hAirteagal 28(1) de Rialachán (AE) 2022/2065. Tá an oibleagáid a leagtar síos san fhoráil sin dírithe ar sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh ar a seirbhísí (8). Soiléirítear tuilleadh in Aithris 71 den Rialachán sin ‘[g]ur féidir a mheas go bhfuil rochtain ag mionaoisigh ar ardán ar líne nuair a cheadaíonn a théarmaí agus a choinníollacha do mhionaoisigh úsáid a bhaint as an tseirbhís, nuair a dhírítear a sheirbhís ar mhionaoisigh nó nuair is mionaoisigh is mó a úsáideann í, nó i gcás ina bhfuil an soláthraí ar an eolas ar shlí eile gur mionaoisigh iad cuid d’fhaighteoirí a sheirbhíse’.

6.

A mhéid a bhaineann leis an gcéad chás ar a dtugtar tuairisc san aithris sin, measann an Coimisiún nach féidir le soláthraí ardáin ar líne brath go hiomlán ar ráiteas ina théarmaí agus coinníollacha lena dtoirmisctear rochtain do mhionaoisigh, chun a mhaíomh nach bhfuil an t-ardán inrochtana dóibh. Mura gcuireann soláthraí an ardáin ar líne bearta éifeachtacha chun feidhme chun cosc a chur ar mhionaoisigh rochtain a fháil ar a sheirbhís, ní féidir leis a mhaíomh go dtagann a ardán ar líne lasmuigh de raon feidhme Airteagal 28(1) de Rialachán (AE) 2022/2065 bunaithe ar an dearbhú sin. Mar shampla, soláthraithe ardán ar líne a óstálann agus a scaipeann inneachar do dhaoine fásta, amhail ardáin ar líne a scaipeann inneachar pornagrafach, agus a chuireann srian, dá bhrí sin, ina dtéarmaí agus coinníollacha, ar úsáid a seirbhíse d’úsáideoirí atá os cionn 18 mbliana d’aois, measfar iad a bheith inrochtana ag mionaoisigh de réir bhrí Airteagal 28(1) de Rialachán (AE) 2022/2065 i gcás nár cuireadh aon bheart éifeachtach i bhfeidhm chun cosc a chur ar mhionaoisigh rochtain a fháil ar a seirbhís.

7.

A mhéid a bhaineann leis an tríú cás, soiléirítear in aithris 71 de Rialachán (AE) 2022/2065 gur sampla amháin de chás inar cheart do sholáthraí ardáin ar líne a bheith ar an eolas gur mionaoisigh iad cuid d’fhaighteoirí a sheirbhíse i gcás ina bpróiseálann an soláthraí sin cheana féin sonraí pearsanta na bhfaighteoirí sin a nochtann a n-aois chun críoch eile, amhail le linn clárú sa tseirbhís ábhartha, agus go nochtar leis sin gur mionaoisigh iad cuid de na faighteoirí sin. I measc samplaí eile de chásanna inar féidir coinne a bheith leis go réasúnta go mbeadh a fhios ag soláthraí go bhfuil mionaoisigh i measc fhaighteoirí a sheirbhíse, áirítear na cásanna sin inarb eol go bhfuil an t-ardán ar líne tarraingteach do mhionaoisigh; tairgeann soláthraí an ardáin ar líne seirbhísí atá cosúil leis na seirbhísí sin a úsáideann mionaoisigh; cuirtear an t-ardán ar líne chun cinn do mhionaoisigh; rinne nó choimisiúnaigh soláthraí an ardáin ar líne taighde lena sainaithnítear mionaoisigh mar fhaighteoirí na seirbhísí nó i gcás ina leanann an tsainaithint sin as taighde neamhspleách.

8.

De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2022/2065, níl feidhm ag an oibleagáid a leagtar síos in Airteagal 28(1) de Rialachán (AE) 2022/2065 maidir le soláthraithe ardán ar líne a cháilíonn mar mhicrifhiontair nó mar fhiontair bheaga, ach amháin i gcás ina bhfuil a n-ardán ar líne ainmnithe ag an gCoimisiún mar ardán an-mhór ar líne i gcomhréir le hAirteagal 33(4) den Rialachán sin (9).

9.

Is é is aidhm freisin d’fhorálacha eile de Rialachán (AE) 2022/2065 cosaint mionaoiseach ar líne a áirithiú freisin (10). Áirítear orthu sin, i measc nithe eile, roinnt forálacha i Roinn 5 de Chaibidil III de Rialachán (AE) 2022/2065, lena bhforchuirtear oibleagáidí breise ar sholáthraithe ardán an-mhór ar líne (‘VLOPanna’) agus ar sholáthraithe inneall cuardaigh an-mhór ar líne (‘VLOSEnna’) (11). Ní hé is aidhm do na treoirlínte sin na forálacha seo a léirmhíniú agus níor cheart do sholáthraithe VLOPanna agus VLOSEnna a bheith ag súil leis gur leor na bearta a dtugtar tuairisc orthu thíos a ghlacadh, go páirteach nó go hiomlán, chun a áirithiú go gcomhlíonfar a n-oibleagáidí faoi Roinn 5 de Chaibidil III de Rialachán (AE) 2022/2065, ós rud é go bhféadfadh sé go mbeadh ar na soláthraithe sin bearta breise a chur i bhfeidhm nach leagtar amach sna treoirlínte seo agus a bhfuil gá leo chun na hoibleagáidí a eascraíonn as na forálacha sin a chomhlíonadh (12).

10.

Ba cheart Airteagal 28(1) de Rialachán (AE) 2022/2065 a fheiceáil freisin i bhfianaise reachtaíocht eile an Aontais agus ionstraimí neamhcheangailteacha arb é is aidhm dóibh aghaidh a thabhairt ar na rioscaí a bhfuil mionaoisigh neamhchosanta orthu ar líne (13). Rannchuidíonn na hionstraimí sin freisin leis an gcuspóir a bhaint amach maidir le hardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála mionaoiseach ar líne a áirithiú, agus ar an gcaoi sin comhlánaíonn siad cur i bhfeidhm Airteagal 28(1) de Rialachán (AE) 2022/2065. Níor cheart a thuiscint leis na treoirlínte sin go bhfuil aon oibleagáid a eascraíonn as na hionstraimí sin nó faoi reachtaíocht na mBallstát á léirmhíniú nó ag teacht roimh na hoibleagáidí sin. Is iad na húdaráis inniúla amháin faoi na creataí dlíthiúla sin amháin atá freagrach as maoirseacht agus forfheidhmiú na n-ionstraimí sin. Go háirithe, mar a shoiléirítear in aithris 10 de Rialachán (AE) 2022/2065, tá an Rialachán sin gan dochar do ghníomhartha eile de dhlí an Aontais lena rialáiltear soláthar sheirbhísí sochaí faisnéise i gcoitinne, nó gnéithe eile de sholáthar seirbhísí idirghabhálacha sa mhargadh inmheánach nó lena sonraítear agus lena gcomhlánaítear na rialacha comhchuibhithe a leagtar amach i Rialachán (AE) 2022/2065, amhail Treoir 2010/13/AE, chomh maith le dlí an Aontais maidir le cosaint tomhaltóirí agus cosaint sonraí pearsanta, go háirithe Rialachán (AE) 2016/679.

11.

Cé go leagtar amach bearta sna treoirlínte sin arb é is aidhm dóibh ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála a áirithiú do mhionaoisigh ar líne, moltar do sholáthraithe ardán ar líne na bearta sin a ghlacadh chun gach úsáideoir a chosaint, agus ní hamháin mionaoisigh. Ach timpeallacht caomhnaithe príobháideachais, shábháilte agus shlán ar líne a chruthú do gach úsáideoir as sin leanfaidh níos mó príobháideachais, sábháilteachta agus slándála do mhionaoisigh ar líne, agus bearta á nglacadh ag an am céanna lena n-áiritheofar go n-urramófar a gcearta agus a riachtanais shonracha i gcomhréir le hAirteagal 28 de Rialachán (AE) 2022/2065.

12.

Trí na treoirlínte sin a ghlacadh, dearbhaíonn an Coimisiún go gcuirfidh sé na treoirlínte sin i bhfeidhm maidir leis na cásanna a dtugtar tuairisc orthu iontu agus ar an gcaoi sin go bhforchuirfidh sé teorainn ar fheidhmiú a lánrogha aon uair a chuirfear Airteagal 28(1) de Rialachán (AE) 2022/2065 i bhfeidhm. Dá bhrí sin, féadfar na treoirlínte sin a mheas mar thagarmharc suntasach agus fóinteach ar a mbunóidh an Coimisiún é féin agus Airteagal 28(1) de Rialachán (AE) 2022/2065 á chur i bhfeidhm aige agus cinneadh á dhéanamh aige maidir le soláthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu a bheith ag comhlíonadh na forála sin (14). Féadfaidh na Comhordaitheoirí Seirbhísí Digiteacha agus na húdaráis náisiúnta inniúla inspioráid a fháil ó na treoirlínte sin freisin agus Airteagal 28(1) de Rialachán 2022/2065 á chur i bhfeidhm agus á léirmhíniú acu. Mar sin féin, ní bheidh comhlíonadh na forála sin i gceist go huathoibríoch le glacadh agus cur chun feidhme na mbeart a leagtar amach sna treoirlínte seo, go páirteach nó go hiomlán.

13.

Ní fhéadfaidh ach Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh aon léirmhíniú údarásach ar Airteagal 28(1) de Rialachán (AE) 2022/2065 a thabhairt, a bhfuil dlínse aici, i measc nithe eile, réamhrialuithe a thabhairt maidir le bailíocht agus léirmhíniú ghníomhartha an Aontais, lena n-áirítear Airteagal 28(1) de Rialachán (AE) 2022/2065.

14.

Le linn fhorbairt na dtreoirlínte, chuaigh an Coimisiún i gcomhairle le páirtithe leasmhara (15), lena n-áirítear leis an mBord agus lena mheitheal maidir le mionaoisigh a chosaint. I gcomhréir le hAirteagal 28(4) de Rialachán (AE) 2022/2065, chuaigh an Coimisiún i gcomhairle leis an mBord maidir le dréacht de na treoirlínte sin sular glacadh iad an 2 Iúil 2025.

15.

Ní bearta uileghabhálacha iad na bearta a dtugtar tuairisc orthu i Ranna 5 a ghabhann 8 leis na treoirlínte seo. Féadfar a mheas freisin go bhfuil bearta eile iomchuí agus comhréireach chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála a áirithiú do mhionaoisigh i gcomhréir le hAirteagal 28(1) de Rialachán (AE) 2022/2065, amhail bearta a eascraíonn as comhlíonadh píosaí eile de reachtaíocht an Aontais (16) nó as cloí le treoraíocht náisiúnta maidir le mionaoisigh a chosaint nó caighdeáin theicniúla (17). Ina theannta sin, d’fhéadfaí bearta nua a shainaithint amach anseo lena gcuirfear ar a gcumas do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu a n-oibleagáid a chomhlíonadh ar bhealach níos fearr chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála mionaoiseach ar a seirbhís a áirithiú.

3.   STRUCHTÚR

16.

Leagtar amach i Roinn 4 de na treoirlínte seo na prionsabail ghinearálta lenar cheart go rialófaí na bearta uile a rialaíonn soláthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála mionaoiseach ar a seirbhís a áirithiú. Leagtar amach i ranna 5 go 8 a ghabhann leis na treoirlínte seo na príomhbhearta a mheasann an Coimisiún gur cheart do sholáthraithe den sórt sin a chur i bhfeidhm chun an t-ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála sin a áirithiú. Áirítear orthu sin Athbhreithniú riosca (Roinn 5), Dearadh seirbhíse (Roinn 6), Tuairisciú, tacaíocht d’úsáideoirí agus uirlisí do chaomhnóirí (Roinn 7) agus Rialachas (Roinn 8).

4.   PRIONSABAIL GHINEARÁLTA

17.

Tá na treoirlínte seo bunaithe ar na prionsabail ghinearálta seo a leanas, atá idirghaolmhar agus ar cheart iad a mheas ar bhealach iomlánaíoch i ngníomhaíochtaí uile na soláthraithe ardán ar líne atá faoi raon feidhme na dtreoirlínte seo. Aon bheart a chuireann soláthraí ardáin ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh air i bhfeidhm chun Airteagal 28(1) de Rialachán (AE) 2022/2065 a chomhlíonadh, measann an Coimisiún gur cheart dó cloí leis na prionsabail ghinearálta seo a leanas.

(a)

Comhréireacht agus oiriúnacht: Ceanglaítear le hAirteagal 28(1) de Rialachán (AE) 2022/2065 go mbeidh aon bheart a dhéantar chun an fhoráil sin a chomhlíonadh iomchuí agus comhréireach chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála mionaoiseach a áirithiú. Ós rud é go bhféadfadh cineálacha éagsúla rioscaí a bheith ag baint le hardáin éagsúla ar líne do mhionaoisigh, ní bheidh sé comhréireach ná iomchuí i gcónaí do gach soláthraí ardán ar líne na bearta uile a thuairiscítear sna treoirlínte seo a chur i bhfeidhm, nó gan ach cuid díobh a chur i bhfeidhm. Chun a chinneadh cé acu atá nó nach bhfuil beart ar leith comhréireach agus iomchuí, go háirithe i gcás ina mbaineann cur isteach ar chearta bunúsacha daoine aonair leis, beidh ar gach soláthraí athbhreithniú cás ar chás a dhéanamh (i) ar na rioscaí do phríobháideachas, sábháilteacht agus slándáil mionaoiseach a eascraíonn as a ardán ar líne nó as codanna de, agus méid, raon feidhme agus cineál na seirbhíse a sholáthraíonn sé agus a cineál, a húsáid bheartaithe nó reatha, a gnéithe sonracha agus bonn úsáideora na seirbhíse á gcur san áireamh, (ii) tionchar an bhirt ar chearta leanaí agus ar chearta agus saoirsí eile a chumhdaítear i gCairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh (‘an Chairt’); agus (iii) an gá atá le bearta den sórt sin a bhunú ar na caighdeáin is airde atá ar fáil agus ar dhea-chleachtais atá ann cheana, chomh maith le peirspictíocht agus cearta leanaí (féach Roinn 5 maidir le hAthbhreithniú Riosca).

(b)

Cearta leanaí a chosaint: Cumhdaítear na cearta sin sa Chairt, lena ráthaítear cosaint chearta an linbh agus dlí an Aontais á chur chun feidhme, agus i gCoinbhinsiún na Náisiún Aontaithe um Chearta an Linbh (‘UNCRC’), atá daingnithe ag na Ballstáit uile (18). Is dlúthchuid de chearta an duine iad cearta an linbh, agus tá na cearta sin uile idirghaolmhar, idirspleách agus doroinnte. I gcomhréir le hAirteagal 24 den Chairt, i ngach gníomhaíocht a bhaineann le leanaí, bíodh sé á dhéanamh ag údaráis phoiblí nó ag institiúidí príobháideacha, ní mór tús áite a thabhairt do leas an linbh. Dá bhrí sin, chun a áirithiú go bhfuil bearta chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála do mhionaoisigh ar ardán ar líne a bhaint amach iomchuí agus comhréireach, ba cheart cearta uile an linbh a mheas agus a leas a chur san áireamh mar phríomhthosaíocht. Toirmiscfear aon idirdhealú atá bunaithe ar aon fhoras amhail gnéas, cine, dath, tionscnamh eitneach nó sóisialta, airíonna géiniteacha, teanga, reiligiún nó creideamh, tuairim pholaitiúil nó aon tuairim eile, ballraíocht i mionlach náisiúnta, réadmhaoin, breith, míchumas, aois nó gnéaschlaonadh, i gcomhréir le hAirteagal 21 den Chairt. Áirítear ar chearta leanaí, mar shampla, a gceart maidir le cosaint a fháil (19), maidir le neamh-idirdhealú, cuimsiú, príobháideachas, rochtain ar fhaisnéis agus ar oideachas, saoirse chun tuairimí a nochtadh chomh maith le rannpháirtíocht (20) agus a dtuairimí a chur san áireamh i ngach ábhar a bhaineann leo (21).

(c)

Príobháideachas, sábháilteacht agus slándáil trí dhearadh: ba cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu ardchaighdeáin phríobháideachais, sábháilteachta agus slándála a chomhtháthú i ndearadh, i bhforbairt agus in oibriú a gcuid seirbhísí (22). Is é is aidhm do choincheapa trí dhearadh leas a bhaint as an tionchar atá ag soláthraithe ardán ar líne, dearthóirí agus lucht ceaptha beartas chun forbairt táirgí agus seirbhísí a mhúnlú ar bhealaí lena dtugtar tús áite do luachanna a chuireann folláine an duine chun cinn. Tagraíonn siad do chosaintí príobháideachais, sábháilteachta agus slándála a leabú mar réamhshocrú i ndearadh, oibriú agus bainistiú eagraíochtaí, agus i dtáirgí agus seirbhísí ón tús (23).

(d)

Dearadh atá oiriúnach ó thaobh aoise de: ba cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu a gcuid seirbhísí a dhearadh chun ailíniú le riachtanais forbartha, chognaíocha agus mhothúchánacha mionaoiseach, agus a sábháilteacht, a bpríobháideachas agus a slándáil á n-áirithiú ag an am céanna. Tá dearaí atá oiriúnach ó thaobh aoise de oiriúnach do leanaí i bhfianaise a gceart agus a bhfolláine chomh maith lena n-éagsúlacht agus a n-aois shonrach nó a gcéim shonrach forbartha agus cuireann siad acmhainneachtaí athraitheacha leanaí san áireamh (24).

5.   ATHBHREITHNIÚ RIOSCA

18.

D’fhéadfadh cur chuige ar leith a bheith ag teastáil mar gheall ar chineál ilchineálach na n-ardán ar líne agus éagsúlacht comhthéacsanna, agus d’fhéadfadh bearta áirithe a bheith níos oiriúnaí do roinnt ardán thar a chéile. I gcás ina bhfuil soláthraí ardáin ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh air ag cinneadh conas ardleibhéal sábháilteachta, príobháideachais agus slándála a áirithiú do mhionaoisigh ar a ardán, agus na bearta iomchuí agus comhréireacha á gcinneadh chun na críche sin, measann an Coimisiún gur cheart don soláthraí sin, ar a laghad, an méid seo a leanas a shainaithint agus a chur san áireamh:

(a)

A dhóchúla atá sé go mbeidh rochtain ag mionaoisigh ar a sheirbhís, go háirithe i bhfianaise a cineáil, a cuspóra, a húsáide beartaithe chomh maith le critéir atá ábhartha chun a chinneadh cé acu atá nó nach bhfuil rochtain ag mionaoisigh ar an tseirbhís.

(b)

An tionchar iarbhír nó féideartha ar phríobháideachas, sábháilteacht agus slándáil mionaoiseach a d’fhéadfadh a bheith ag baint leis an ardán ar líne nó a d’fhéadfadh a bheith mar thoradh air, bunaithe ar thíopeolaíocht 5Canna de na rioscaí ar líne do leanaí (Iarscríbhinn). Áirítear leis sin scrúdú ar an gcaoi a bhféadfadh gnéithe éagsúla den ardán a bheith ina gcúis leis na rioscaí sin, a ndóchúlacht agus a ndéine, chomh maith le breithniú ar a dtionchar dearfach ar chearta agus ar fholláine leanaí, agus aois agus acmhainneachtaí athraitheacha na leanaí á gcur san áireamh. Mar shampla, gnéithe amhail cuspóir an ardáin, a dhearadh, a chomhéadan, a thairiscint luacha, margaíocht, gnéithe, feidhmiúlachtaí, an líon úsáideoirí agus an cineál úsáideoirí agus úsáidí (iarbhír agus ionchais), d’fhéadfaidís uile a bheith ábhartha. Ba cheart léiriú ar an leibhéal riosca do mhionaoisigh ar an ardán a áireamh leis sin (e.g. íseal, meánach nó ard), bunaithe ar chritéir shoiléire, i gcomhréir leis na caighdeáin agus na dea-chleachtais atá ann cheana, mar shampla le haghaidh measúnú tionchair ar chearta an linbh mar a luaitear i mír 22.

(c)

Na bearta atá á ndéanamh ag an soláthraí cheana féin chun na rioscaí sin a chosc agus a mhaolú.

(d)

Aon bheart breise a shainaithnítear san athbhreithniú mar bhearta iomchuí agus comhréireacha chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála a áirithiú do mhionaoisigh ar a seirbhís. Leis na bearta a d’fhéadfadh a bheith ag teastáil ó sholáthraithe, ba cheart aghaidh a thabhairt ar na rioscaí don phríobháideachas, don tsábháilteacht agus don tslándáil a eascraíonn as an taithí a fhaigheann mionaoisigh as an tseirbhís, lena n-áirítear na rioscaí sin a eascraíonn as gníomhaíochtaí úsáideoirí eile na seirbhíse.

(e)

Conas a sheasann bearta le prionsabail ghinearálta Roinn 4.

(f)

Méadracht lenar féidir leis an soláthraí faireachán a dhéanamh le himeacht ama ar éifeachtacht na mbeart atá i bhfeidhm acu chun aghaidh a thabhairt ar rioscaí áirithe.

(g)

Na héifeachtaí dearfacha agus na héifeachtaí diúltacha a d’fhéadfadh a bheith ag aon bheart atá i bhfeidhm ag an soláthraí faoi láthair ar chearta leanaí nó úsáideoirí eile agus aon bheart breise, lena n-áirithítear nach ndéanfar na cearta sin a shrianadh go díréireach nó go míchuí agus gur féidir na héifeachtaí dearfacha a uasmhéadú. Áirítear ar chearta leanaí nó úsáideoirí eile a bhféadfadh bearta áirithe dochar a dhéanamh dóibh, mar shampla, cearta leanaí maidir le rannpháirtíocht, príobháideachas, cosaint sonraí pearsanta, saoirse chun tuairimí a nochtadh agus saoráil faisnéise. Is rud ábhartha é sin nuair atá comhréireacht na mbeart á cinneadh.

19.

Le linn do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu an t-athbhreithniú sin á dhéanamh, ba cheart dóibh leas an linbh a chur san áireamh mar phríomhthosaíocht (25) i gcomhréir leis an gCairt agus le prionsabail eile Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe um Chearta an Linbh (26), chomh maith le treoir ábhartha eile an Aontais maidir leis an ábhar (27). Ba cheart peirspictíochtaí leanaí a áireamh iontu trína rannpháirtíocht a lorg, chomh maith le rannpháirtíocht caomhnóirí, ionadaithe ó ghrúpaí eile a bhféadfaí tionchar a imirt orthu agus saineolaithe agus páirtithe leasmhara ábhartha eile.

20.

Ba cheart do sholáthraithe an fhaisnéis agus an léargas is cothroime le dáta atá ar fáil ó fhoinsí eolaíocha agus acadúla a mheas, lena n-áirítear trí leas a bhaint as measúnuithe ábhartha eile arna ndéanamh ag an soláthraí. Ba cheart dóibh cloí le prionsabal an réamhchúraim i gcás ina bhfuil léiriú réasúnach ann go mbaineann rioscaí do leanaí le cleachtas, gné nó rogha dearaidh ar leith, agus bearta á ndéanamh acu chun rioscaí den sórt sin a chosc nó a mhaolú go dtí go mbeidh fianaise ann nach ndéanann a éifeachtaí dochar do leanaí.

21.

Ba cheart do sholáthraithe an t-athbhreithniú a dhéanamh go tréimhsiúil, agus ar bhonn bliantúil ar a laghad nó aon uair a dhéanann siad athruithe suntasacha ar dhearadh an ardáin (28) nó a thagann siad ar an eolas faoi chúinsí eile a dhéanann difear do dhearadh agus d’oibriú an ardáin atá ábhartha chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála mionaoiseach ar a n-ardán ar líne a áirithiú. Ba cheart do sholáthraithe an t-athbhreithniú riosca a chur ar fáil do na húdaráis mhaoirseachta ábhartha agus a thorthaí a fhoilsiú gan faisnéis íogair oibríochtúil ná faisnéis a bhaineann leis an tslándáil a nochtadh ar a dhéanaí sula ndéanfar an t-athbhreithniú ina dhiaidh sin, chomh maith le breithniú a dhéanamh ar é a chur faoi bhráid athbhreithniú saineolaithe neamhspleácha nó páirtithe leasmhara ábhartha.

22.

Is féidir leis na caighdeáin agus na huirlisí atá ann cheana chun measúnuithe tionchair ar chearta an linbh a dhéanamh tacú le soláthraithe le linn dóibh an t-athbhreithniú sin a dhéanamh. Áirítear orthu sin, mar shampla, na teimpléid, na foirmeacha agus treoraíocht eile arna soláthar ag UNICEF (29), Aireacht na hÍsiltíre um Ghnóthaí Baile agus Caidreamh na Ríochta (BZK) (30), nó an comhlacht Eorpach um chaighdeánú CEN-CENELEC (31). Féadfaidh an Coimisiún treoraíocht nó uirlisí breise a eisiúint chun tacú le soláthraithe an t-athbhreithniú a dhéanamh, lena n-áirítear trí uirlisí sonracha le haghaidh measúnuithe tionchair ar chearta an linbh. Go dtí go bhfoilseofar an treoraíocht sin, is féidir le soláthraithe uirlisí agus dea-chleachtais atá ann cheana a úsáid le haghaidh na measúnuithe sin.

23.

I gcás soláthraithe VLOPanna agus VLOSEnna, is féidir an t-athbhreithniú riosca sin a dhéanamh freisin mar chuid den mheasúnú ginearálta ar rioscaí sistéamacha faoi Airteagal 34 de Rialachán (AE) 2022/2065, a chomhlánóidh an t-athbhreithniú riosca a shaothraítear i gcomhréir leis na treoirlínte seo agus a rachaidh níos faide ná an t-athbhreithniú sin.

6.   DEARADH SEIRBHÍSE

6.1.   Dearbhú aoise

6.1.1.   Réamhrá agus téarmaíocht

24.

Le blianta beaga anuas, tá forbairtí tapa tagtha ar an teicneolaíocht lenar féidir le soláthraithe ardán ar líne dearbhú dóibh féin ar bhealaí níos cruinne, níos iontaofa agus níos láidre tríd is tríd maidir le haois a n-úsáideoirí. Tugtar ‘dearbhú aoise’ ar na bearta sin de ghnáth (32).

25.

Measann an Coimisiún gur modh éifeachtach iad bearta lena gcuirtear srian ar rochtain bunaithe ar aois chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála a áirithiú do mhionaoisigh ar ardáin ar líne. Chun na críche sin, is féidir le huirlisí dearbhaithe aoise cuidiú le soláthraithe srianta rochtana a fhorfheidhmiú d’úsáideoirí faoi bhun aois áirithe, chun mionaoisigh a chosaint ar rochtain a fháil ar inneachar ar líne nach bhfuil oiriúnach ó thaobh aoise de, amhail cearrbhachas nó pornagrafaíocht, nó ar bheith neamhchosanta ar rioscaí eile amhail mealltóireacht.

26.

Is féidir le huirlisí dearbhaithe aoise cuidiú le soláthraithe freisin cosc a chur ar dhaoine fásta rochtain a fháil ar ardáin áirithe atá ceaptha do mhionaoisigh, ach amháin i gcás ina ndéanann siad amhlaidh chun críocha dlisteanacha tuismitheora, oideachais nó maoirseachta, agus ar an gcaoi sin laghdaítear an riosca go mbeidh daoine fásta ag ligean orthu féin gur mionaoisigh iad agus/nó go bhféachfaidh siad le díobháil a dhéanamh do mhionaoisigh.

27.

Ar deireadh, is féidir uirlisí dearbhaithe aoise a úsáid chun bonn taca a chur faoi dhearadh na seirbhíse féin atá oiriúnach ó thaobh aoise de, agus spásanna ar líne atá níos sábháilte agus níos oiriúnaí do leanaí a chothú ar an gcaoi sin. Sna cásanna sin, is féidir na huirlisí a úsáid chun a áirithiú nach mbeidh rochtain ag leanaí ach ar inneachar, gnéithe nó gníomhaíochtaí áirithe atá oiriúnach dá n-úsáid féin, agus a n-aois agus a n-acmhainneachtaí athraitheacha á gcur san áireamh.

28.

Tá sé tábhachtach idirdhealú a dhéanamh, ar thaobh amháin, idir an srian aoise lena gcuirtear teorainn le rochtain ar an ardán nó ar chodanna de d’úsáideoirí faoi bhun aois áirithe nó os a chionn, agus, ar an taobh eile, na modhanna dearbhaithe aoise a úsáidtear chun aois úsáideora a chinneadh.

29.

Tagann na bearta dearbhaithe aoise is coitianta atá ar fáil faoi láthair agus a chuireann ardáin ar líne i bhfeidhm faoi thrí chatagóir leathana: féindearbhú, meastachán aoise, agus fíorú aoise.

(a)

Is éard atá i gceist le féindearbhú modhanna a bhraitheann ar an duine aonair chun a aois a sholáthar nó chun a raon aoise a dheimhniú, trína dháta breithe nó a aois a chur ar fáil go saorálach, nó trína dhearbhú go bhfuil sé os cionn aois áirithe, trí chliceáil ar chnaipe ar líne de ghnáth.

(b)

Is éard atá i gceist le meastachán aoise modhanna lenar féidir le soláthraí a shuíomh gur dócha go mbeidh úsáideoir aois áirithe, go dtiocfaidh sé faoi raon aoise áirithe, nó go mbeidh sé os cionn aois áirithe nó faoi bhun aois áirithe (33).

(c)

Is éard is fíorú aoise ann córas a bhraitheann ar aitheantóirí fisiceacha nó ar fhoinsí fíoraithe sainaitheantais a sholáthraíonn ardleibhéal cinnteachta maidir le haois úsáideora a chinneadh.

30.

Is é an príomhdhifríocht idir meastachán aoise agus bearta fíoraithe aoise an leibhéal cruinnis. Cé go dtugann fíorú aoise cinnteacht maidir le haois an úsáideora, tugann meastachán aoise garmheastachán ar aois an úsáideora. D’fhéadfadh cruinneas na dteicneolaíochtaí meastacháin aoise a bheith éagsúil agus d’fhéadfaí feabhas a chur orthu de réir mar a dhéantar dul chun cinn leis an teicneolaíocht.

6.1.2.   Cinneadh a dhéanamh maidir le srianta rochtana a chur i bhfeidhm a dtacaítear leo le bearta dearbhaithe aoise

31.

Sula ndéanfar cinneadh maidir le haon srian rochtana a chur i bhfeidhm bunaithe ar aois, ag a bhfuil tacaíocht ó mhodhanna dearbhaithe aoise, ba cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu measúnú a dhéanamh i gcónaí chun a chinneadh cé acu atá nó nach bhfuil beart den sórt sin oiriúnach chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála a áirithiú do mhionaoisigh ar a seirbhís agus cé acu atá nó nach bhfuil sé comhréireach, nó an féidir ardleibhéal den sórt sin a bhaint amach cheana féin trí bheith ag brath ar bhearta eile nach bhfuil chomh forleathan céanna (34). I ndáil leis sin, tá an Coimisiún den tuairim gur cheart do sholáthraithe srianta rochtana bunaithe ar aois, ag a bhfuil tacaíocht ó bhearta dearbhaithe aoise, a mheas mar uirlis chomhlántach do bhearta a leagtar amach i ranna eile de na treoirlínte seo. Is é sin le rá, ní féidir srianta rochtana agus dearbhú aoise amháin a chur in ionad bearta a mholtar in áiteanna eile sna treoirlínte seo.

32.

Ba cheart a áirithiú le measúnú den sórt sin go bhfuil aon srian ar fheidhmiú chearta agus shaoirsí bunúsacha na bhfaighteoirí, go háirithe mionaoisigh, comhréireach. Dá bhrí sin, measann an Coimisiún gur cheart do sholáthraithe ardán ar líne toradh an mheasúnaithe sin a chur ar fáil go poiblí ar chomhéadan ar líne a sheirbhíse, má chinntear sa mheasúnú nach bhfuil gá le haon srian ar rochtain a dtacaítear leis le dearbhú aoise nó go mbeadh srian den sórt sin ina bheart iomchuí agus comhréireach.

33.

Tugann an Coimisiún dá aire nach ionann cruinneas níos ísle maidir le réitigh meastacháin aoise go huathoibríoch agus tionchar níos ísle ar chearta agus saoirsí bunúsacha faighteoirí, toisc go bhféadfadh réitigh nach bhfuil chomh cruinn céanna níos mó sonraí pearsanta a phróiseáil ná cinn níos cruinne. D’fhéadfaidís freisin cosc a chur ar roinnt leanaí rochtain a fháil ar ardáin ar líne a bhféadfadh rochtain a bheith acu orthu murach sin mar gheall ar an leibhéal cruinnis níos ísle. Dá bhrí sin, agus modhanna meastacháin aoise á mbreithniú lena gceanglaítear sonraí pearsanta a phróiseáil, ba cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu a áirithiú go ndéanfar prionsabail cosanta sonraí, go háirithe íoslaghdú sonraí, a chur chun feidhme i gceart agus go mbeidh siad láidir le himeacht ama agus go gcuirfear ráiteas an Bhoird Eorpaigh um Chosaint Sonraí (EDPB) maidir le Dearbhú Aoise san áireamh iontu (35).

34.

Tá an Coimisiún den tuairim, chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála mionaoiseach ar a seirbhísí a áirithiú, gur cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu a mheasann srianta rochtana bunaithe ar mhodhanna dearbhaithe aoise a bheith riachtanach agus comhréireach faisnéis a sholáthar faoi aon réiteach dearbhaithe aoise a shainaithin siad agus leordhóthanacht agus éifeachtacht na réiteach sin. Ba cheart dóibh forléargas a thabhairt freisin ar na méadrachtaí feidhmíochta a úsáidtear chun é sin a thomhas, amhail rátaí bréagdheimhneacha agus bréagdhiúltacha, agus rátaí cruinnis agus aisghairme.

35.

Ba cheart foráil a dhéanamh maidir le rannpháirtíocht leanaí i ndearadh, i gcur chun feidhme agus i meastóireacht srianta aoise agus modhanna dearbhaithe aoise.

36.

D’fhéadfadh sé nach mbeadh ach roinnt inneachair, ranna nó feidhmeanna ag baint le hardáin ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu agus a bhfuil riosca ag baint leo do mhionaoisigh nó a bhféadfadh codanna dá n-ardán a bheith acu i gcás inar féidir an riosca a mhaolú le bearta agus/nó codanna eile nuair nach féidir. Sna cásanna sin, seachas srian aoise a chur leis an tseirbhís ina hiomláine, ba cheart do sholáthraithe ardán ar líne den sórt sin measúnú a dhéanamh ar an inneachar, na ranna nó na feidhmeanna ar a n-ardán lena mbaineann rioscaí do mhionaoisigh agus srianta rochtana a chur chun feidhme a dtacaítear leo le modhanna dearbhaithe aoise chun na rioscaí sin do mhionaoisigh a laghdú ar bhealaí comhréireacha agus iomchuí. Mar shampla, codanna de sheirbhísí meán sóisialta ina bhfuil inneachar, ranna nó feidhmeanna a d’fhéadfadh a bheith ina riosca do mhionaoisigh, amhail codanna de na meáin shóisialta atá srianta do dhaoine fásta, nó ranna ina bhfuil cumarsáid tráchtála atá srianta do dhaoine fásta nó socrúcháin táirgí atá srianta do dhaoine fásta ag tionchairí, níor cheart iad a chur ar fáil ach amháin d’úsáideoirí fásta a bhfuil a n-aois fíoraithe dá réir.

6.1.3.   Na modhanna dearbhaithe aoise atá le húsáid a chinneadh

6.1.3.1.   Fíorú aoise

37.

Sna cúinsí seo a leanas, i bhfianaise gur ionann cosaint mionaoiseach agus cuspóir beartais tábhachtach de chuid an Aontais dá dtugtar léiriú i Rialachán (AE) 2022/2065, mar a léirítear in Aithris 71 de, measann an Coimisiún gur beart iomchuí agus comhréireach é úsáid srianta rochtana a dtacaíonn modhanna fíoraithe aoise leo chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála mionaoiseach a áirithiú:

(a)

I gcás ina mbaineann ardriosca do mhionaoisigh le táirgí nó seirbhísí áirithe agus nach féidir na rioscaí sin a mhaolú le bearta nach bhfuil chomh sriantach céanna, agus dlíthe an Aontais agus dlíthe náisiúnta is infheidhme á gcur san áireamh, amhail trí bhíthin, mar shampla:

i.

alcól, tobac nó táirgí a bhaineann le nicitín, drugaí a dhíol

ii.

rochtain ar aon chineál inneachair phornagrafaigh,

iii.

rochtain ar inneachar cearrbhachais.

(b)

Más rud é, mar gheall ar rioscaí sainaitheanta do mhionaoisigh, go n-éilítear leis na téarmaí agus coinníollacha nó le haon oibleagáid chonarthach eile de chuid na seirbhíse a bheith 18 mbliana d’aois nó níos sine chun rochtain a fháil ar an tseirbhís fiú mura bhfuil aon cheanglas aoise foirmiúil ann arna bhunú le dlí.

(c)

Aon chúinse eile inar shainaithin soláthraí ardáin ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh air rioscaí do phríobháideachas, do shábháilteacht nó do shlándáil mionaoiseach, lena n-áirítear rioscaí inneachair, iompair agus tomhaltóirí chomh maith le rioscaí teagmhála (e.g., a eascraíonn as gnéithe amhail comhrá beo, comhroinnt íomhánna/físeán, teachtaireachtaí anaithnide), i gcás nach féidir na rioscaí sin a mhaolú le bearta eile nach bhfuil chomh cunórach céanna le srianta rochtana a dtacaítear leo le fíorú aoise (36).

(d)

I gcás ina bhforordaítear le dlí an Aontais nó leis an dlí náisiúnta, i gcomhréir le dlí an Aontais, aois íosta chun rochtain a fháil ar tháirgí nó seirbhísí áirithe a thairgtear agus/nó a thaispeántar ar bhealach ar bith ar ardán ar líne, lena n-áirítear catagóirí sainithe sonracha de sheirbhísí meán sóisialta ar líne (37).

38.

Is féidir le modhanna meastacháin aoise teicneolaíochtaí fíoraithe aoise a chomhlánú agus is féidir iad a úsáid sa bhreis ar na teicneolaíochtaí fíoraithe aoise, nó mar rogha mhalartach shealadach go háirithe i gcásanna nach bhfuil fáil éasca go fóill ar bhearta fíorúcháin lena n-urramaítear na critéir maidir le héifeachtacht na réiteach dearbhaithe aoise a leagtar amach i Roinn 6.1.4, agus béim ar leith á cur ar chosaint a thabhairt don cheart atá ag úsáideoirí ar phríobháideachas agus ar chosaint sonraí chomh maith le cruinneas. Níor cheart an idirthréimhse sin a bheith níos faide ná an chéad athbhreithniú ar na treoirlínte seo (38). Mar shampla, ardáin a thairgeann inneachar atá srianta do dhaoine fásta, féadfaidh siad modhanna meastacháin aoise ex ante a úsáid más féidir leo a chruthú go bhfuil na modhanna sin inchomparáide leo siúd a bhaineann le fíorú aoise, i leith na gcritéar a leagtar amach i Roinn 6.1.4, in éagmais bearta éifeachtacha fíoraithe aoise (39). Féadfaidh an Coimisiún, in am trátha, na treoirlínte seo a fhorlíonadh le hanailís theicniúil ar na príomhmhodhanna meastacháin aoise atá ar fáil faoi láthair i bhfianaise na gcritéar a leagtar amach i Roinn 6.1.4.

6.1.3.2.   Teicneolaíochtaí fíoraithe aoise

39.

Ba cheart déileáil le fíorú aoise mar phróiseas ar leithligh nach bhfuil nasctha le gníomhaíochtaí bailithe sonraí eile a fheidhmíonn ardáin ar líne. Le fíorú aoise, níor cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bheith i dteideal sonraí pearsanta a stóráil taobh amuigh d’fhaisnéis faoi aoisghrúpa an úsáideora.

40.

Mar a mhionsaothraítear tuilleadh faoi Roinn 6.1.4, ba cheart aon mhodh dearbhaithe aoise a bheith láidir, rud nach féidir a imchéimniú go héasca, chun a mheas go bhfuil sé iomchuí agus comhréireach. Ní mheasfar gur beart éifeachtach dearbhaithe aoise é modh a bhfuil sé éasca ag mionaoisigh dul timpeall air.

41.

Modhanna a bhíonn ag brath ar aitheantais fíoraithe agus iontaofa arna n-eisiúint ag an rialtas, gan sonraí pearsanta breise a sholáthar don ardán, d’fhéadfaidís a bheith ina modh éifeachtach fíoraithe aoise, a mhéid atá siad bunaithe ar cheadchomharthaí aoise anaithnidithe (40). Ba cheart ceadchomharthaí den sórt sin a eisiúint tar éis aois an duine a fhíorú go hiontaofa, agus ba cheart do thríú páirtí neamhspleách seachas soláthraí an ardáin ar líne iad a eisiúint, go háirithe nuair a thairgeann sé rochtain ar inneachar do dhaoine fásta. Measann an Coimisiún gur bonn oiriúnach iad prótacail chripteagrafacha amhail eochair-uainíocht nó cruthúnais eolais nialasaigh (41) chun dearbhú aoise a sholáthar gan sonraí pearsanta a tharchur.

42.

Tá an Tiachóg Eorpach Céannachta Digití á soláthar ag na Ballstáit faoi láthair do gach duine dá saoránaigh, dá gcónaitheoirí agus dá ngnólachtaí (42). Leis na Tiachóga Eorpacha Céannachta Digití atá ar na bacáin, soláthraítear modhanna ríomh-shainaitheantais atá sábháilte, iontaofa agus príobháideach laistigh den Aontas. A luaithe a chuirfear in úsáid iad, ní fhéadfar iad a úsáid ach amháin chun faisnéis shonrach a chomhroinnt le seirbhís, go bhfuil duine os cionn aois ar leith, mar shampla.

An Tiachóg Eorpach Céannachta Digití

A luaithe a chuirfear na Tiachóga Eorpacha Céannachta Digití chun feidhme, cuirfear modhanna ríomh-shainaitheantais atá sábháilte, iontaofa agus príobháideach ar fáil do gach duine san Aontas. Ceanglaítear ar gach Ballstát tiachóg amháin ar a laghad a sholáthar dá shaoránaigh, dá chónaitheoirí agus dá ghnólachtaí uile, rud ba cheart a chuirfidh ar a gcumas dóibh a chruthú cé hiad féin, agus doiciméid dhigiteacha thábhachtacha a stóráil, a chomhroinnt agus a shíniú go sábháilte faoi dheireadh 2026. Le na Tiachóga Eorpacha Céannachta Digití uile leabaítear an deis ceadchomhartha aoise a fháil, agus is féidir leis na Ballstáit seirbhísí a chur chun feidhme chun ceadchomharthaí den sórt sin a eisiúint.

43.

Chun fíorú aoise a éascú sula mbeidh na Tiachóga Eorpacha Céannachta Digití ar fáil, tá réiteach fíoraithe aoise de chuid an Aontais á thástáil ag an gCoimisiún faoi láthair mar bheart fíoraithe aoise neamhspleách lena n-urramaítear critéir éifeachtacht na réiteach dearbhaithe aoise a leagtar amach i Roinn 6.1.4. A luaithe a bheidh sé tugtha chun críche, soláthróidh réiteach fíoraithe aoise an Aontais sampla comhlíontachta agus caighdeán tagartha le haghaidh modh fíoraithe aoise atá bunaithe ar ghaireas. Dá bhrí sin, moltar do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil coinne leis go n-úsáidfidh siad réitigh fíoraithe aoise dá seirbhísí, páirt a ghlacadh sa tástáil atá ar fáil ar leaganacha luatha de réiteach fíoraithe aoise an Aontais, rud lena bhféadfaí na soláthraithe sin a chur ar an eolas maidir leis na modhanna is fearr chun comhlíonadh Airteagal 28 de Rialachán (AE) 2022/2065 a áirithiú.

44.

Is féidir cur chun feidhme an chaighdeáin tagartha (43) a leagtar síos le réiteach fíoraithe aoise an Aontais a thairiscint trí aipeanna a fhoilsíonn eintitis phoiblí nó phríobháideacha nó a chomhtháthaítear sna Tiachóga Eorpacha Céannachta Digití atá ar na bacáin. Is éard a bheidh i gcur chun feidhme an chaighdeáin seo teicneolaíocht fíoraithe aoise a chaomhnaíonn príobháideachas, a íoslaghdaíonn sonraí, nach bhfuil inrianaithe agus idir-inoibritheach, i gcomhréir leis na critéir maidir le héifeachtacht na réiteach dearbhaithe aoise a leagtar amach i Roinn 6.1.4.

Réiteach fíoraithe aoise an Aontais

Is é a bheidh i réiteach fíoraithe aoise an Aontais, lena n-áirítear aip, modh fíoraithe aoise atá éasca a úsáid agus is féidir a úsáid chun a chruthú go bhfuil úsáideoir 18 mbliana d’aois nó níos sine (18+). Leis an réiteach, dúnfar an bhearna go dtí go mbeidh an Tiachóg Eorpach Céannachta Digití ar fáil. Beidh sé d’aidhm ag an réiteach láidir caomhnaithe príobháideachais agus íoslaghdaithe sonraí sin caighdeán a leagan síos i dtéarmaí príobháideachais agus soláimhsitheachta don úsáideoir.

Soláthraíonn réiteach fíoraithe aoise an Aontais tagarmharc comhlíontachta maidir le cruinneas réitigh dearbhaithe aoise agus an tionchar ar chearta agus ar shaoirsí na bhfaighteoirí á íoslaghdú ag an am céanna.

Beidh úsáideoirí in ann an aip a ghníomhachtú go héasca agus an cruthúnas a fháil ar roinnt bealaí éagsúla. Ní dheimhnítear leis an gcruthúnas ach amháin má tá an t-úsáideoir 18 mbliana d’aois nó níos sine. Ní thugtar an aois bheacht leis, ná ní áirítear ann aon fhaisnéis eile faoin úsáideoir. Is féidir leis an úsáideoir an cruthúnas 18+ a chur faoi bhráid an ardáin ar líne ar bhealach a chaomhnaíonn príobháideachas gan sreafaí sonraí chuig an soláthraí cruthúnais. Ina theannta sin, cuirfear sásraí i bhfeidhm chun rianú ar fud na n-ardán ar líne a chosc. Is furasta an aip a úsáid. Nuair a iarrann an t-úsáideoir rochtain ar inneachar ar líne do dhaoine fásta, cuireann sé an cruthúnas 18+ ar fáil tríd an aip don ardán ar líne. Tar éis a bhailíocht a fhíorú, tugann an t-ardán ar líne rochtain don úsáideoir. Tá cosaint ag céannacht agus ag gníomhaíochtaí an úsáideora ar nochtadh le linn an phróisis ar fad. Ní chuirtear an soláthraí cruthúnais iontaofa ar an eolas faoi na seirbhísí ar líne a bhfuil an t-úsáideoir ag iarraidh rochtain a fháil orthu leis an gcruthúnas 18+. Ar an gcaoi chéanna, ní fhaigheann soláthraithe seirbhíse ar líne 18+ céannacht an úsáideora a iarrann rochtain, ach cruthúnas go bhfuil an t-úsáideoir 18 mbliana d’aois nó níos sine.

Beidh réiteach fíoraithe aoise an Aontais in ann tréithe eile a sholáthar go teicniúil freisin, amhail tástálacha beochta. I dtíortha ina dtacaítear le modhanna bailí le haghaidh fianuithe aoise atá faoi bhun 18 mbliana d’aois, is féidir le réiteach fíoraithe aoise an Aontais foráil a dhéanamh freisin maidir le fíorú aoise faoi bhun 18 mbliana d’aois.

45.

Féadfaidh soláthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu modhanna eile fíoraithe aoise a úsáid chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála mionaoiseach a áirithiú, ar choinníoll go bhfuil siad comhoiriúnach le caighdeán tagartha an Aontais (mar a thuairiscítear i míreanna 43 agus 44 thuas) agus go gcomhlíonann siad na critéir a leagtar amach i Roinn 6.1.4. Is sampla é réiteach fíoraithe aoise an Aontais de mhodh a chomhlíonann na critéir sin.

46.

Chun comhlíonadh phrionsabail an íoslaghdaithe sonraí, an teorannaithe de réir cuspóra, agus iontaoibh úsáideoirí a áirithiú, moltar do sholáthraithe ardán ar líne modhanna fíoraithe aoise dall dúbailte a ghlacadh. Áirithítear le modh dall dúbailte (i) nach bhfaigheann an t-ardán ar líne modhanna breise chun an t-úsáideoir a shainaithint agus, ina ionad sin, nach bhfaigheann sé ach faisnéis lena gceadaítear dó a dheimhniú cé acu a chomhlíonann nó nach gcomhlíonann sé an tairseach aoise is gá agus (ii) nach bhfaigheann an soláthraí fíoraithe aoise eolas ar na seirbhísí a n-úsáidtear cruthúnas aoise ina leith. Féadfaidh modhanna den sórt sin a bheith ag brath ar phróiseáil gaireas áitiúil, ar cheadchomharthaí cripteagrafacha anaithnidithe, nó ar chruthú dífhianaise (44).

6.1.3.3.   Meastachán aoise

47.

Measann an Coimisiún gur beart iomchuí agus comhréireach é úsáid modhanna meastacháin aoise, nuair a sholáthraíonn tríú páirtí neamhspleách iad nó trí chórais arna n-iniúchadh go hiomchuí agus go neamhspleách, go háirithe maidir le comhlíontacht slándála agus cosanta sonraí, agus nuair a dhéantar ex ante iad más gá chun éifeachtacht an bhirt a áirithiú, chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála mionaoiseach a áirithiú sna cúinsí seo a leanas:

(a)

Más rud é, mar gheall ar rioscaí sainaitheanta do phríobháideachas, sábháilteacht agus slándáil mionaoiseach, go gceanglaítear le téarmaí agus coinníollacha na seirbhíse ardáin ar líne nó le hoibleagáidí conarthacha comhchosúla na seirbhíse go mbeidh úsáideoir os cionn aois íosta riachtanach atá níos ísle ná 18 chun rochtain a fháil ar an tseirbhís, bunaithe ar mheasúnú an tsoláthraí ar rioscaí do mhionaoisigh ar an ardán (45) (46).

(b)

I gcás inar shainaithin soláthraí an ardáin ar líne rioscaí meánacha do mhionaoisigh ar a n-ardán mar a suíodh ina athbhreithniú riosca (féach Roinn 5 maidir le hAthbhreithniú Riosca) (47) agus nach féidir na rioscaí sin a mhaolú le bearta nach bhfuil chomh sriantach céanna. Measann an Coimisiún gurb amhlaidh a bheidh i gcás nach bhfuil an riosca ard go leor chun srian rochtana a éileamh bunaithe ar fhíorú aoise ach nach bhfuil sé íseal go leor go mbeadh sé iomchuí gan aon srian rochtana a bheith ann nó srian rochtana a bheith ann nach dtacaíonn aon mhodh dearbhaithe aoise leis nó nach dtacaíonn ach féindearbhú leis. Ní mheastar gur beart iomchuí dearbhaithe aoise é féindearbhú mar a mhínítear tuilleadh thíos.

Dea-chleachtas

Is ardán ar líne é MegaBetting (48) lenar féidir le húsáideoirí geall a chur ar thoradh fíor-eachtraí domhanda. Cuireann an soláthraí srian ar a sheirbhís d’úsáideoirí os cionn 18 mbliana d’aois, i gcomhréir leis an dlí náisiúnta. Chun a áirithiú nach bhfuil rochtain ag mionaoisigh ar a ardán ar líne, braitheann sé ar réiteach fíoraithe aoise an Aontais nach n-insíonn don soláthraí ach cé acu atá nó nach bhfuil an t-úsáideoir 18 mbliana d’aois ar a laghad. Cruthaíonn eisitheoir iontaofa an fhaisnéis sin bunaithe ar ríomh-shainaitheantas náisiúnta an úsáideora agus faightear í ó fheidhmchlár ar fhón an úsáideora. Dá bhrí sin, measann an soláthraí go gcomhlíonann an córas na critéir maidir le bheith an-éifeachtach agus príobháideachas an úsáideora á chaomhnú an tráth céanna.

Drochchleachtas

Is ardán meán sóisialta ar líne é SadMedia. Chinn soláthraí SadMedia a sheirbhísí a shrianadh do mhionaoisigh atá 13 bliana d’aois ar a laghad. Bhí sé sin bunaithe ar a mheasúnú ar rioscaí meánacha a d’fhéadfadh a bheith ag baint leis an ardán do phríobháideachas, do shábháilteacht agus do shlándáil mionaoiseach. Leagtar amach an srian sin i dtéarmaí agus coinníollacha SadMedia. Chun an srian sin a fhorfheidhmiú, braitheann soláthraí SadMedia ar shamhail mheastacháin aoise a d’fhorbair sé, agus a maíonn sé gur féidir leis aois an úsáideora a thuar le lamháil earráide ± 2 bhliain. Mar thoradh ar an lamháil earráide sin, is féidir le go leor mionaoiseach atá faoi bhun na haoise sonraithe rochtain a fháil ar an tseirbhís agus ní féidir le go leor mionaoiseach a chomhlíonann an aois riachtanach rochtain a fháil ar an tseirbhís. Níl beart dearbhaithe aoise SadMedia an-éifeachtach agus, dá bhrí sin, ní áirithítear ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála leis do mhionaoisigh ar a sheirbhís.

48.

I gcás inar chinn soláthraí ardáin ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh air go bhfuil gá le srianta rochtana a dtacaíonn dearbhú aoise leo chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála a bhaint amach do mhionaoisigh ar a seirbhís, measann an Coimisiún gur cheart dó níos mó ná modh dearbhaithe aoise amháin a thairiscint ar a ardán, chun rogha modhanna a sholáthar don úsáideoir, ar choinníoll go gcomhlíonann aon mhodh den sórt sin na critéir a leagtar amach i Roinn 6.1.4. Cuideoidh sé sin le heisiamh úsáideoirí a sheachaint, ar úsáideoirí iad nach féidir leo, d’ainneoin iad a bheith incháilithe chun rochtain a fháil ar ardán ar líne, leas a bhaint as modh dearbhaithe aoise sonrach. Chun éifeachtacht agus soláimhsitheacht a mhéadú, ba cheart an modh iomchuí dearbhaithe aoise a dhéanamh, i gcás inar féidir nuair a bhíonn cuntas á chruthú, agus an fhaisnéis aoise a úsáidtear ansin chun cur le heispéireas atá oiriúnach ó thaobh aoise de ar an ardán, chomh maith le bearta cosanta eile a luaitear sna treoirlínte seo. Thairis sin, ba cheart do sholáthraithe ardán ar líne sásra sásaimh a sholáthar d’úsáideoirí chun gearán a dhéanamh faoi aon mheasúnú aoise mícheart a dhéanann an soláthraí (49).

Drochchleachtas

Úsáideann SadMedia réiteach meastacháin aoise mar cheann de raon beart arb é is aidhm dóibh cur le hardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála. Nuair a bhíonn toradh diúltach ar an gcóras meastacháin aoise, rud a thugann le fios go bhfuil an t-úsáideoir ró-óg chun an tseirbhís a úsáid, cuirtear mír aníos faoi bhráid an úsáideora ina luaitear ‘Easaontaíonn tú leis an toradh? Bain triail eile as!’ Tá an t-úsáideoir ansin in ann an tástáil meastacháin aoise a dhéanamh arís leis an modh céanna. Sa sampla seo, ní mheasfaí go bhfuil an beart dearbhaithe aoise iomchuí ná comhréireach toisc nach dtugtar aon fhéidearthacht don fhaighteoir modh eile dearbhaithe aoise a úsáid ná ní bealach sásaimh é don fhaighteoir chun agóid a dhéanamh in aghaidh measúnú mícheart.

6.1.4.   Measúnú a dhéanamh ar oiriúnacht agus comhréireacht aon mhodh dearbhaithe aoise

49.

Sula mbreithneoidh siad ar cheart modh sonrach fíoraithe aoise nó meastacháin a chur i bhfeidhm a thacaíonn le srianta rochtana, ba cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu na gnéithe seo a leanas den mhodh sin a mheas:

(a)

Cruinneas. Cé chomh cruinn agus a chinntear aois an úsáideora le haon mhodh ar leith.

Ba cheart measúnú a dhéanamh ar chruinneas modha fíoraithe aoise nó modha meastacháin aoise in aghaidh méadrachtaí iomchuí, atá soiléir agus atá ar fáil go poiblí. Tá gá leis na méadrachtaí sin chun meastóireacht a dhéanamh ar a mhéid is féidir leis an modh a chinneadh i gceart cé acu atá úsáideoir os cionn nó faoi bhun aois áirithe, nó raon aoise duine (50). Ba cheart do sholáthraithe ardán ar líne athbhreithniú tréimhsiúil a dhéanamh féachaint an bhfuil cruinneas teicniúil an mhodha a úsáidtear fós ag teacht leis an úrscothacht.

(b)

Iontaofacht. Cé chomh hiontaofa agus atá modh ar leith sa chleachtas i gcúinsí fíorshaoil.

Ionas go mbeidh modh iontaofa, ba cheart é a bheith ar fáil go leanúnach tráth ar bith, agus ba cheart é a bheith ag obair i gcúinsí fíorshaoil éagsúla, taobh amuigh de dhálaí saotharlainne idéalacha. Ba cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu measúnú a dhéanamh, sula n-úsáideann siad réiteach dearbhaithe aoise sonrach, go dtagann aon sonraí ar a mbraitear mar chuid den phróiseas dearbhaithe aoise ó fhoinse iontaofa. Mar shampla, ní mheasfaí go mbeadh cruthúnas aoise féinshínithe iontaofa.

(c)

Stóinseacht. A éasca atá sé dul timpeall ar mhodh ar leith.

Ní mheasfar go bhfuil modh atá éasca ag mionaoisigh dul timpeall air láidir go leor agus ní mheasfar dá bhrí sin gur modh éifeachtach é. Déanfaidh soláthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu measúnú ar an leibhéal ‘éascachta’ sin de réir an cháis, agus cuirfear aois na mionaoiseach a ndírítear na bearta sonracha orthu san áireamh. Ba cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu measúnú a dhéanamh freisin ar cé acu a sholáthraíonn nó nach soláthraíonn an modh dearbhaithe aoise sábháilteacht agus slándáil, i gcomhréir leis an úrscothacht, chun sláine na sonraí aoise atá á bpróiseáil a áirithiú.

(d)

Neamh-ionsáiteacht. Chomh mór agus a chuireann modh ar leith isteach ar chearta úsáideoirí.

Ba cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu measúnú tréimhsiúil a dhéanamh ar an tionchar a bheidh ag an modh roghnaithe ar chearta agus saoirsí faighteoirí, lena n-áirítear a gceart chun príobháideachais, chun cosanta sonraí, agus chun saoirse tuairimí a nochtadh (51). De réir an Bhoird Eorpaigh um Chosaint Sonraí, agus i gcomhréir le hAirteagal 28(3) de Rialachán (AE) 2022/2065 (52), níor cheart do sholáthraí ach na saintréithe a bhaineann le haois a phróiseáil, ar saintréithe iad a bhfuil géarghá leo chun na críche sonraí agus níor cheart dearbhú aoise a úsáid chun modhanna breise a sholáthar do sholáthraithe chun daoine nádúrtha a shainaithint, a aimsiú, a phróifíliú nó a rianú (53). Má tá an modh níos ionsaithí ná modh eile lena soláthraítear an leibhéal céanna dearbhaithe agus éifeachtachta, ba cheart an modh nach bhfuil chomh hionsaitheach céanna a roghnú. Áirítear leis sin measúnú ar cé acu a sholáthraíonn nó nach soláthraíonn an modh trédhearcacht iomlán faoin bpróiseas i gcomhréir le hAirteagal 12 de Rialachán (AE) 2016/679 agus/nó an soláthraíonn sé faisnéis faoin úsáideoir atá i mbaol. Ní féidir, i gcás ar bith, na sonraí a phróiseáiltear chun a fháil amach an bhfuil úsáideoir os cionn aois áirithe nó faoi bhun aois áirithe a stóráil ná a úsáid chun críocha eile.

(e)

Neamh-idirdhealú. Conas is féidir le modh ar leith idirdhealú a dhéanamh in aghaidh roinnt úsáideoirí.

Ba cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu a áirithiú go bhfuil an modh roghnaithe iomchuí agus ar fáil do gach mionaoiseach, gan beann ar mhíchumas, teanga, cúlra eitneach, inscne, reiligiúnacha agus mionlaigh.

50.

I gcás nach mbaineann bearta dearbhaithe aoise na critéir a leagtar amach thuas amach, ní féidir a mheas go bhfuil siad iomchuí agus comhréireach.

51.

Níor cheart a mheas go n-áirithítear ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála do mhionaoisigh le réitigh dearbhaithe aoise ar féidir dul timpeall orthu go héasca. Ba cheart measúnú den sórt sin a dhéanamh ag brath ar an tionchar a d’fhéadfadh a bheith ag an ardán ar phríobháideachas, sábháilteacht agus slándáil mionaoiseach. Ba cheart do stóráil cruthúnais aoise a bheith ag brath freisin ar na rioscaí a bhaineann leis na hardáin ábhartha. Mar shampla, níor cheart d’ardáin ar líne atá srianta do dhaoine fásta cead a thabhairt dintiúir cuntas úsáideora a chomhroinnt agus, ar an gcaoi sin, dearbhú aoise a dhéanamh ag gach céim nuair a dhéantar rochtain ar a seirbhís.

52.

Measann an Coimisiún nach gcomhlíonann an féindearbhú (54) na ceanglais uile thuas, go háirithe an ceanglas maidir le stóinseacht agus cruinneas. Dá bhrí sin, ní mheasann sé gur modh iomchuí dearbhaithe aoise é féindearbhú chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála mionaoiseach a áirithiú i gcomhréir le hAirteagal 28(1) de Rialachán (AE) 2022/2065.

53.

Thairis sin, measann an Coimisiún gur cheart an fíoras go n-úsáidtear tríú páirtí chun dearbhú aoise a dhéanamh a mhíniú do mhionaoisigh — mar atá in aon chás — ar bhealach inrochtana, infheicthe agus i dteanga atá soléite do leanaí (féach Roinn 8.4 maidir le Trédhearcacht). Ina theannta sin, is é an soláthraí atá freagrach i gcónaí as a áirithiú go bhfuil an modh a úsáideann an tríú páirtí éifeachtach, i gcomhréir leis na breithnithe a leagtar amach thuas. Áirítear leis sin, mar shampla, i gcás ina bhfuil sé beartaithe ag an soláthraí brath ar réitigh arna soláthar ag córais oibriúcháin nó ag oibreoirí fearas.

6.2.   Clárú

54.

D’fhéadfadh clárú nó fíordheimhniú tionchar a imirt ar cé acu atá nó nach bhfuil mionaoisigh in ann rochtain a fháil ar sheirbhís ar leith agus í a úsáid ar bhealach atá sábháilte, oiriúnach ó thaobh aoise de agus lena gcaomhnaítear cearta. Tá an Coimisiún den tuairim, nuair a chinntear go bhfuil gá le dearbhú aoise chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála a sholáthar, chomh maith le taithí atá oiriúnach ó thaobh aoise de a sholáthar, gur féidir le clárú nó fíordheimhniú a bheith ina chéad phointe úsáide chun an próiseas sin a chur i gcrích ar bhealach comhréireach.

55.

I gcás nach bhfuil gá le clárú, agus ag féachaint don fhíoras go bhféadfadh aon úsáideoir neamhchláraithe a bheith ina mhionaoiseach faoi bhun na haoise íosta a theastaíonn ón ardán ar líne chun rochtain a fháil ar an tseirbhís agus/nó inneachar nach bhfuil oiriúnach ó thaobh aoise de ar an tseirbhís, ba cheart do sholáthraí an ardáin ábhartha ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh air socruithe aon úsáideora neamhchláraithe a chumrú ar bhealach lena ráthaítear na leibhéil is airde príobháideachais, sábháilteachta agus slándála, agus na moltaí a leagtar amach i Ranna 6.3.1 agus 6.3.2 á gcur san áireamh go háirithe agus é ag déileáil le leas an linbh mar phríomhthosaíocht, lena n-áirítear ag féachaint do rioscaí teagmhála a bhaineann le duine fásta a d’fhéadfadh a bheith ag ligean air féin gur leanbh é.

56.

I gcás ina n-éilítear clárú nó ina dtairgtear é mar fhéidearthacht chun rochtain a fháil ar ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh air, measann an Coimisiún gur cheart do sholáthraí an ardáin sin an méid seo a leanas a dhéanamh:

(a)

A mhíniú d’úsáideoirí na tairbhí agus na rioscaí a bhaineann le clárú agus, i gcás inarb ábhartha, cén fáth a bhfuil gá le clárú (féach Roinn 8.4 maidir le Trédhearcacht).

(b)

A áirithiú go mbeidh sé éasca ag gach mionaoiseach rochtain a fháil ar an bpróiseas clárúcháin agus dul tríd, de réir a n-acmhainneachtaí athraitheacha, lena n-áirítear iad siúd atá faoi mhíchumas nó a bhfuil riachtanais inrochtaineachta bhreise acu, agus i dteanga is féidir leo a thuiscint.

(c)

A áirithiú go n-áirítear sa phróiseas clárúcháin bearta chun cabhrú le húsáideoirí a thuiscint cé acu atá nó nach bhfuil siad sách sean chun an tseirbhís a úsáid. I gcomhréir le pointe d. thíos, níor cheart na bearta sin a chur i láthair úsáideoirí ach amháin tar éis modh dearbhaithe aoise, lena n-áirítear féindearbhú, a bheith curtha i bhfeidhm.

(d)

Gan úsáideoirí atá faoi bhun na haoise íosta a theastaíonn ón ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu a spreagadh nó a mhealladh chun cuntais a chruthú nó chun rochtain a fháil ar an tseirbhís agus bearta a dhéanamh chun an baol go dtarlódh sé sin a laghdú (55).

(e)

A áirithiú gur furasta do mhionaoisigh logáil amach agus a gcuntas a scriosadh arna iarraidh sin dóibh.

(f)

An próiseas clárúcháin a úsáid mar dheis amháin chun dearbhú aoise a dhéanamh más gá, i bhfianaise na moltaí i Ranna 5 agus 6.1 (56), chomh maith le gnéithe sábháilteachta an ardáin nó na seirbhíse, na rialacha iompair mar aon lena n-iarmhairtí faoi seach maidir le téarmaí a shárú, aon riosca sainaitheanta do phríobháideachas, do shábháilteacht nó do shlándáil mionaoisigh agus acmhainní atá ar fáil chun tacú le húsáideoirí a chur i dtábhacht.

(g)

A áirithiú nach spreagfaidh ná nach meallfaidh an próiseas clárúcháin leanaí chun níos mó faisnéise a chur ar fáil ná a chomhroinnt ar a bpróifíl ná mar is gá d’fheidhmiú na seirbhíse, agus go lorgófar toiliú ó thuismitheoir nó ó chaomhnóir an linbh i gcás inar gá faoi dhlí an Aontais nó faoi dhlí an Bhallstáit.

6.3.   Socruithe cuntais

6.3.1.   Réamhshocruithe

57.

Is uirlis thábhachtach iad réamhshocruithe a d’fhéadfadh soláthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu a úsáid chun rioscaí do phríobháideachas, do shábháilteacht agus do shlándáil mionaoiseach a mhaolú, amhail, mar shampla, an riosca go ndéanfaidh daoine aonair atá ag iarraidh díobháil a dhéanamh do mhionaoisigh teagmháil gan iarraidh. Tugann an fhianaise le fios gur gnách le húsáideoirí gan a réamhshocruithe a athrú, rud a chiallaíonn go bhfanann na réamhshocruithe d’fhormhór úsáideoirí agus, dá bhrí sin, go n-éiríonn siad ríthábhachtach maidir le hiompraíocht a spreagadh (57). Dá bhrí sin, measann an Coimisiún gur cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu an méid seo a leanas a dhéanamh:

(a)

A áirithiú go gcuirtear prionsabail an phríobháideachais, na sábháilteachta agus na slándála trí dhearadh i bhfeidhm go comhsheasmhach maidir le gach socrú cuntais do mhionaoisigh.

(b)

Cuntais a shocrú do mhionaoisigh go dtí an leibhéal is airde príobháideachais, sábháilteachta agus slándála mar réamhshocrú. Áirítear leis sin réamhshocruithe a dhearadh ar bhealach lena n-áiritheofar socruithe sábháilte agus atá oiriúnach ó thaobh aoise de do mhionaoisigh, agus a n-acmhainneachtaí athraitheacha á gcur san áireamh. Ba cheart do na socruithe sin, mar réamhshocrú, an méid seo a leanas a áirithiú ar a laghad i gcás gach mionaoisigh:

i.

ní cheadaíonn cuntais ach idirghníomhaíocht amhail ‘is maith liom’ a thabhairt, clibeanna, nótaí tráchta, teachtaireachtaí díreacha, athphostálacha agus luanna sna cuntais ar ghlac siad leo roimhe seo.

ii.

ní féidir le haon chuntas seatanna scáileáin d’fhaisnéis teagmhála, suímh ná cuntais, ná inneachar a uaslódálann nó a chomhroinneann mionaoisigh ar an ardán a íoslódáil ná a thógáil.

iii.

ní féidir ach le cuntais ar ghlac an mionaoiseach leo roimhe seo a n-inneachar, a bpostálacha agus a bhfaisnéis faoi chuntas a fheiceáil.

iv.

ní féidir le haon duine gníomhaíochtaí an mhionaoisigh a fheiceáil amhail inneachar a dtugtar ‘is maith liom’ dó nó úsáideoir eile ‘a leanúint’.

v.

múchtar geoshuíomh, micreafón, rochtain ar ghrianghraif agus ceamara, sioncronú teagmhálacha chomh maith le gach gné rianaithe nach bhfuil fíor-riachtanach.

vi.

múchtar uathoibriú réamhshocraithe na bhfíseán agus óstáil na mbeoshruthanna.

vii.

múchtar brúfhógraí mar réamhshocrú agus bíonn siad múchta i gcónaí le linn croí-uaireanta codlata, rud a chuireann na croí-uaireanta codlata in oiriúint d’aois an mhionaoisigh. Nuair a chumasaíonn an t-úsáideoir brúfhógraí go gníomhach, níor cheart dó fógra a thabhairt don úsáideoir ach amháin faoi idirghníomhaíochtaí a eascraíonn as teagmhálacha díreacha agus inneachar an úsáideora ó chuntais nó ó bhealaí a leanann an t-úsáideoir go gníomhach nó a mbíonn an t-úsáideoir ag gabháil dóibh go gníomhach (mar shampla, níor cheart brúfhógraí a bheith neamhbharántúil riamh agus luann siad go beacht i gcónaí an t-úsáideoir nó an cruthaitheoir óna dtagann an fógra).

viii.

gnéithe a d’fhéadfadh cur le húsáid iomarcach, amhail an líon ‘is maith liom’ nó ‘freagairtí’, ‘sraitheanna’, an fheidhm ‘tá... ag clóscríobh’ agus ‘admhálacha léite’, múchtar iad.

ix.

cumasaítear aon fheidhmiúlacht a mhéadaíonn an smacht atá ag úsáideoirí ar a gcuid idirghníomhaíochtaí. D’fhéadfaí a áireamh leis sin, mar shampla, faisnéis nó easaontas a chuireann moill ar thaispeáint inneachair, ar phostáil agus ar idirghníomhaíocht úsáideoirí, rud a thugann deis d’úsáideoirí smaoineamh sula gcinnfidh siad an mian leo tuilleadh inneachair a fheiceáil, nó smaoineamh sula bpostálann siad.

x.

múchtar moltaí ó chuntais eile.

xi.

múchtar scagairí a d’fhéadfadh a bheith bainteach le héifeachtaí diúltacha maidir le híomhá choirp, féinmheas agus meabhairshláinte.

(c)

Machnamh a dhéanamh ar cé acu is gá nó nach gá, ag brath ar aois mionaoiseach agus ar a n-acmhainneachtaí athraitheacha agus ar thoradh athbhreithniú riosca soláthraí, dul thar an íoschaighdeán le haghaidh réamhshocruithe a leagtar amach i Roinn 6.3.1 anseo, agus réamhshocruithe atá níos sriantaí a dhearadh agus a chur chun feidhme. Mar shampla, trí réamhshocruithe a dhearadh do mhionaoisigh óga i gcás nach gceadaítear d’aon úsáideoir eile dul i mbun cineálacha áirithe idirghníomhaíochtaí.

(d)

Réamhshocruithe a thástáil agus a thabhairt cothrom le dáta go tráthrialta, lena n-áirithítear go leanfaidh siad de bheith éifeachtach tar éis gach nuashonraithe, agus in aghaidh rioscaí agus treochtaí ar líne atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear aon riosca do phríobháideachas, sábháilteacht agus slándáil mionaoiseach arna sainaithint ag an soláthraí le linn a n-athbhreithnithe ar rioscaí (féach Roinn 5 maidir le hAthbhreithniú riosca).

(e)

A áirithiú nach ndéanfar mionaoisigh a spreagadh ná a mhealladh ar bhealach ar bith chun a socruithe a athrú go leibhéil níos ísle príobháideachais, sábháilteachta agus slándála, agus go gcuirfear i láthair ar bhealach neodrach aon rogha chun réamhshocruithe a athrú.

(f)

A áirithiú go soláthrófar céimeanna incriminteacha smachta do mhionaoisigh ar a socruithe, de réir a n-aoise, a n-acmhainneachtaí agus a riachtanais athraitheacha, chun tacú lena neamhspleáchas méadaithe agus níos mó neamhspleáchais a sholáthar dóibh (58).

(g)

A áirithiú go mínítear socruithe do mhionaoisigh ar bhealach atá sothuigthe do leanaí agus atá inrochtana (féach Roinn 6.4 maidir leis an gcomhéadan ar líne agus uirlisí eile).

58.

I gcás ina n-athraíonn mionaoisigh a réamhshocruithe nó ina roghnaíonn siad a bheith ag gabháil do ghnéithe a chuireann a bpríobháideachas, a sábháilteacht nó a slándáil i mbaol, measann an Coimisiún gur cheart do sholáthraí an ardáin ar líne an méid seo a leanas a dhéanamh:

(a)

Cumhacht a thabhairt do mhionaoisigh rogha a dhéanamh idir a réamhshocruithe a athrú go sealadach, mar shampla ar feadh tréimhse ama nó le haghaidh úsáid reatha sa seisiún sin agus a réamhshocruithe a athrú go buan.

(b)

Beifear in ann filleadh go héasca ar réamhshocruithe, amhail athshocrú aon chlic amháin nó gné chealaithe bunaithe ar stair le haghaidh socruithe a athraíodh.

(c)

Comharthaí rabhaidh a chur i láthair ag an bpointe ag a n-athraíonn an mionaoiseach a socruithe, ag míniú go soiléir na hiarmhairtí a d’fhéadfadh a bheith ag a n-athruithe.

(d)

Meabhrúcháin a chur ar fáil go tréimhsiúil do mhionaoisigh maidir leis na hiarmhairtí a d’fhéadfadh a bheith ag a n-athrú agus deis a thabhairt dóibh go tréimhsiúil filleadh ar a réamhshocruithe.

(e)

Geoshuíomh, an micreafón agus an ceamara a mhúchadh go huathoibríoch chomh maith le gnéithe rianaithe nach bhfuil fíor-riachtanach tar éis dheireadh an tseisiúin, má chuireann mionaoiseach ar siúl iad.

(f)

Nuair a dhéantar geoshuíomh, micreafón agus ceamara a chur ar siúl, é sin a chur in iúl go soiléir do mhionaoisigh le linn na tréimhse ar lena linn a dhéantar iad a chur ar siúl.

6.3.2.   Infhaighteacht socruithe, gnéithe agus feidhmiúlachtaí

59.

Measann an Coimisiún gur cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu an méid seo a leanas a dhéanamh:

(a)

A mheas cé acu ar cheart nó nár cheart roinnt socruithe, gnéithe nó feidhmiúlachtaí a bhaint de chuntais mionaoiseach ina n-iomláine agus/nó cé acu ar cheart nó nár cheart aon cheann de na réamhshocruithe a leagtar amach i Roinn 6.3.1 roimhe seo a dhéanamh dochúlaithe nó do-athraithe do gach mionaoiseach nó do mhionaoisigh atá aois ar leith, agus a n-aois agus a n-acmhainneachtaí athraitheacha á gcur san áireamh, agus na socruithe sin a bhaint agus/nó a dhéanamh dochúlaithe ar bhonn an mheasúnaithe sin. Le linn do sholáthraithe ardán ar líne an measúnú sin a dhéanamh, ba cheart dóibh measúnú a dhéanamh ar an gcaoi a bhféadfadh na socruithe agus na feidhmiúlachtaí sin tionchar a imirt ar ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála mionaoiseach ar a n-ardán.

(b)

A áirithiú, gan beann ar na socruithe cuntais arna roghnú ag mionaoisigh:

i.

nach féidir teacht ar mhionaoisigh go héasca riamh ná nach féidir dul i dteagmháil leo trí chuntais nár ghlac siad leo roimhe sin mar theagmhálaithe.

ii.

nach nochtar sonraí teagmhála pearsanta mionaoiseach, lena n-áirítear ríomhphost nó uimhir theileafóin, d’úsáideoirí eile riamh mura gceadaíonn an mionaoiseach é sin go sainráite.

iii.

nach gcuirtear cuntais mionaoiseach san áireamh riamh i moltaí teagmhála do dhaoine fásta. Cuntais daoine fásta nó cuntais ar dócha gur cuntais bhréige mionaoiseach iad, ní mholtar iad do mhionaoisigh.

iv.

cuntais nár ghlac an mionaoiseach leo roimhe seo mar theagmhálaithe, ní féidir leo a bhfaisnéis próifíle, beathaisnéis, gníomhaíochtaí agus stair a fheiceáil riamh amhail ‘is maith liom’ agus ‘amhairc’, liostaí cairde agus leantóirí agus cuntais a leanann an mionaoiseach, agus nach mbíonn fáil ar an bhfaisnéis sin riamh má tá an cuntas blocáilte nó mura nglactar leis ar shlí eile.

(c)

A áirithiú go dtabharfar an deis do mhionaoisigh srian a chur le hinfheictheacht a ngrianghraif próifíle agus le hinfheictheacht na bpíosaí aonair inneachair a fhoilsíonn siad, chomh maith leis an bhféidearthacht srian a chur le hinfheictheacht a n-inneachair i gcoitinne.

(d)

A áirithiú go dtabharfar an deis do mhionaoisigh glacadh le haon chlibeáil nó diúltú d’aon chlibeáil ó úsáideoirí eile, bíodh sin in inneachar, i nótaí tráchta nó ar shlí eile.

(e)

Bearta a chur chun feidhme chun cosc a chur ar mhionaoisigh glacadh trí thimpiste le teagmhálacha nach bhfuil siad a iarraidh trína cheangal ar úsáideoirí, mar shampla, teachtaireacht a chur san áireamh nuair a iarrann siad nascadh le mionaoiseach.

6.4.   Dearadh comhéadain ar líne agus uirlisí eile

60.

Measann an Coimisiún gur modh éifeachtach iad bearta lena gceadaítear do mhionaoisigh smacht a fháil ar a dtaithí ar líne chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála mionaoiseach a áirithiú chun críocha Airteagal 28(1) de Rialachán (AE) 2022/2065.

61.

Gan dochar d’oibleagáidí soláthraithe VLOPanna agus VLOSEnna faoi Roinn 5 de Chaibidil III de Rialachán (AE) 2022/2065 agus go neamhspleách ar oibleagáidí soláthraithe ardán ar líne a mhéid a bhaineann le dearadh, eagrú agus oibriú a gcomhéadan ar líne a eascraíonn as Airteagal 25 den Rialachán sin, measann an Coimisiún gur cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu feidhmiúlachtaí a ghlacadh agus a chur chun feidhme lena gceadaítear do mhionaoisigh cinneadh a dhéanamh maidir le bheith ag gabháil dá gcuid seirbhísí. Ba cheart do na feidhmiúlachtaí sin an chothromaíocht cheart a sholáthar idir neamhspleáchas leanaí agus leibhéal leordhóthanach príobháideachais, sábháilteachta agus slándála. Ba cheart an méid seo a leanas a áireamh leis sin, mar shampla:

(a)

A áirithiú go gcuireann dearadh comhéadain ar líne taithí atá oiriúnach ó thaobh aoise de ar fáil do mhionaoisigh.

(b)

A áirithiú nach nochtar mionaoisigh do ghnéithe deartha áititheacha atá dírithe den chuid is mó ar rannpháirtíocht agus a bhféadfadh úsáid fhorleathan nó ró-úsáid an ardáin nó nósanna iompraíochta achrannacha nó éigeantacha leanúint astu. Áirítear leis sin an fhéidearthacht scrollú ar feadh tréimhse éiginnte, an ceanglas iomarcach chun gníomhaíocht shonrach a dhéanamh chun faisnéis nuashonraithe a fháil maidir le feidhmchlár, ábhar físe a ghníomhachtú go huathoibríoch, fógraí arna n-uainiú go saorga chun aird mionaoiseach a fháil ar ais, fógraí atá saorga, lena n-áirítear fógraí a ligeann orthu féin gur úsáideoir eile atá ann nó fógraí sóisialta faoi inneachar nach raibh an t-úsáideoir ag plé leis riamh, comharthaí a chuireann ganntanas agus/nó práinn in iúl (59), agus luach saothair fíorúla a chruthú as gníomhaíochtaí (atriallacha) a dhéanamh ar an ardán.

(c)

Uirlisí bainistithe ama a thabhairt isteach atá inoiriúnaithe, infheicthe, éasca a rochtain agus a úsáid, atá so-úsáidte do leanaí agus éifeachtach chun feasacht mionaoiseach ar an am a chaitheann siad ar ardáin ar líne a mhéadú. Chun a bheith éifeachtach, ba cheart do na huirlisí sin mionaoisigh a dhíspreagadh ó níos mó ama a chaitheamh ar an ardán. D’fhéadfaí a áireamh orthu sin freisin moltaí atá i bhfabhar roghanna níos sábháilte. Ba cheart fógraí gníomhacha a chur chun feidhme go córasach freisin lena gcuirtear mionaoisigh ar an eolas faoin am a chaitear ar líne.

(d)

A áirithiú go mbeidh aon uirlis, ghné, feidhmiúlacht, socrú, leid, rogha agus tuairisciú, sásraí aiseolais agus gearáin so-úsáidte do leanaí, oiriúnach ó thaobh aoise de, éasca a aimsiú, a rochtain, a thuiscint agus a úsáid do gach mionaoiseach, lena n-áirítear iad siúd atá faoi mhíchumas agus/nó a bhfuil riachtanais inrochtaineachta bhreise acu, go mbeidh siad tarraingteach, agus nach mbeidh gá le gairis a athrú chun aon ghníomhaíocht lena mbaineann a chur i gcrích.

(e)

A áirithiú, má dhéantar gnéithe intleachta saorga, amhail botaí comhrá agus scagairí IS, a chomhtháthú in ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh air, nach ndéanfar iad a ghníomhachtú go huathoibríoch agus nach spreagfar nó nach molfar do mhionaoisigh iad a úsáid, agus go mbeidh na córais sin i gcomhréir lena n-acmhainneachtaí athraitheacha agus go ndéanfar iad a dhearadh ar bhealach atá sábháilte dóibh. I ndáil leis an méid sin, measann an Coimisiún nár cheart gnéithe intleachta saorga a chur ar fáil ar ardáin ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu ach amháin tar éis measúnú a dhéanamh ar na rioscaí a d’fhéadfadh a bheith ag baint leis na gnéithe intleachta saorga sin do phríobháideachas, do shábháilteacht agus do shlándáil mionaoiseach, agus gur cheart iad a bheith éasca a mhúchadh agus ba cheart é a bheith soiléir nuair nach bhfuil siad.

(f)

A áirithiú go gcuirfear bearta teicniúla chun feidhme chun rabhadh a thabhairt (60) do mhionaoisigh go bhfuil idirghníomhaíochtaí le gné intleachta saorga éagsúil le hidirghníomhaíochtaí an duine agus gur féidir leis na gnéithe sin faisnéis a sholáthar atá míchruinn go fíorasach agus a d’fhéadfadh a bheith míthreorach. Ba cheart don rabhadh sin a bheith sofheicthe, dréachtaithe i dteanga atá soléite do leanaí, agus ba cheart é a bheith inrochtana go díreach ón gcomhéadan agus le linn thréimhse iomlán idirghníomhaíocht an mhionaoisigh leis an ngné IS. Mar shampla, níor cheart botaí comhrá IS a bheith ar taispeáint go feiceálach, níor cheart iad a bheith mar chuid de theagmhálacha molta ná níor cheart iad a ghrúpáil le húsáideoirí a bhfuil an mionaoiseach nasctha leo. Ba cheart do sholáthraithe ardán ar líne a áirithiú go bhfuil roghanna ag mionaoisigh agus ag a gcaomhnóirí diúltú d’úsáid botaí comhrá IS agus níor cheart iad a spreagadh i dtreo na gnéithe sin a úsáid (61). Ní féidir gnéithe IS den sórt sin a úsáid chun tionchar a imirt ar mhionaoisigh ná chun iad a ghríosú i dtreo inneachar tráchtála ná ceannacháin tráchtála.

Drochchleachtas

Is ardán meán sóisialta é SadFriends ina bhfuil próifílí mionaoiseach faoi réir na socruithe céanna le daoine fásta. Nuair a chláraítear iad, bíonn faisnéis agus inneachar cuntais mionaoiseach le feiceáil ag úsáideoirí eile ar an ardán agus lasmuigh de. Is féidir le húsáideoirí eile teagmháil a dhéanamh le mionaoisigh nár ghlac an mionaoiseach leo mar theagmhálaithe. Is féidir leis na húsáideoirí eile sin teachtaireachtaí a sheoladh chucu agus trácht a dhéanamh ar a n-inneachar. Nuair a chuireann mionaoisigh a ngeoshuíomh ar siúl chun a suíomh a roinnt lena gcairde, bíonn a suíomh le feiceáil ag gach cuntas lena bhfuil siad ina gcairde agus gníomhachtaítear iad tar éis dóibh an seisiún a dhúnadh, rud a chiallaíonn gur féidir le húsáideoirí eile a fháil amach cá bhfuil siad go dtí go gcuimhníonn an mionaoiseach a gheoshuíomh a mhúchadh.

Mar thoradh air sin, tosaíonn gníomhaithe mailíseacha ag díriú ar mhionaoisigh ar SadFriends. Bíonn teacht ag aosaigh anaithnide ar mhionaoisigh agus téann siad i dteagmháil leo, agus cruthaíonn siad ceangal mothúchánach leo agus cothaíonn siad muinín leo. Déantar mealltóireacht ar mhionaoisigh agus cuirtear iallach orthu íomhánna de mhí-úsáid ghnéasach leanaí a chruthú agus a chomhroinnt lena mí-úsáideoirí.

6.5.   Córais moltaí agus gnéithe cuardaigh

62.

Is iad na córais moltaí (62) a chinneann an bealach ina ndéantar faisnéis a chur in ord tosaíochta, a bharrfheabhsú agus a thaispeáint do mhionaoisigh. Mar thoradh air sin, bíonn tionchar tábhachtach ag córais den sórt sin ar cé acu a thagann nó nach dtagann mionaoisigh ar chineálacha áirithe inneachair, teagmhálacha nó iompair ar líne agus ar a mhéid a thagann siad orthu. D’fhéadfadh córais moltaí rioscaí a chruthú agus a ghéarú do phríobháideachas, do shábháilteacht agus do shlándáil mionaoiseach ar líne trí, mar shampla, inneachar a bhféadfadh tionchar diúltach a bheith aige ar shábháilteacht agus ar shlándáil mionaoiseach, a mhéadú (63).

63.

Meabhraíonn an Coimisiún na hoibleagáidí atá ar sholáthraithe uile na gcatagóirí ardán ar líne uile maidir le trédhearcacht an chórais moltaí faoi Airteagal 27 de Rialachán (AE) 2022/2065 agus na ceanglais bhreise do sholáthraithe VLOPanna agus VLOSEnna faoi Airteagal 34 (1), Airteagal 35(1), agus Airteagal 38 de Rialachán (AE) 2022/2065 i ndáil leis sin (64).

64.

Chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála a áirithiú go sonrach do mhionaoisigh mar a cheanglaítear faoi Airteagal 28 (1) de Rialachán (AE) 2022/2065, measann an Coimisiún gur cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu na bearta seo a leanas a chur i bhfeidhm:

6.5.1.   Dearadh agus feidhmiú córas moltaí do mhionaoisigh a thástáil agus a oiriúnú

65.

Ba cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu a úsáideann córais moltaí agus a seirbhís á soláthar acu an méid seo a leanas a dhéanamh:

(a)

A gcórais moltaí a thástáil agus a oiriúnú go tráthrialta chun príobháideachas, sábháilteacht agus slándáil mionaoiseach a fheabhsú agus i gcomhréir leis an athbhreithniú riosca a sholáthraítear faoi Roinn 5, lena n-áirítear breithniú ar chearta níos leithne leanaí. Ba cheart an tástáil agus an t-oiriúnú sin a dhéanamh trí dhul i gcomhairle le mionaoisigh, caomhnóirí agus saineolaithe neamhspleácha.

(b)

Riachtanais shonracha, saintréithe, míchumais agus riachtanais inrochtaineachta bhreise mionaoiseach a chur san áireamh, agus aird chuí á tabhairt freisin ar a n-aoisghrúpa, agus cuspóirí, paraiméadair agus straitéisí meastóireachta na gcóras moltaí á sainiú. Ba cheart tosaíocht a thabhairt do pharaiméadair agus do mhéadracht a bhaineann le cruinneas, éagsúlacht, cuimsitheacht agus cothroime.

(c)

A áirithiú nach mbraitheann córais moltaí ar bhailiú aon sonraí iompraíochta lena ngabhtar gníomhaíochtaí an mhionaoisigh lasmuigh den ardán.

(d)

A áirithiú, má bhraitheann córas moltaí ar phróiseáil sonraí iompraíochta faoi mhionaoiseach, nach mbraitheann na moltaí maidir le faisnéis shonrach d’fhaighteoirí na seirbhíse ar mionaoisigh iad nó tosaíocht a thabhairt don fhaisnéis sin ar phróiseáil sonraí pearsanta iompraíochta atá chomh fairsing sin chun gníomhaíochtaí uile an mhionaoisigh nó an chuid is mó díobh a ghabháil ar an ardán, rud a d’fhéadfadh a bheith ina chúis leis an tuairim go bhfuil faireachán leanúnach á dhéanamh ar shaol príobháideach an mhionaoisigh.

(e)

A áirithiú nach mbraitheann córais moltaí ar ‘chomharthaí intuigthe atá bunaithe ar rannpháirtíocht’ ach amháin tar éis measúnú a dhéanamh ar cé acu chun leasa an mhionaoisigh é, agus prionsabail an íoslaghdaithe sonraí agus na trédhearcachta á gcur san áireamh, agus ar choinníoll go bhfuil an úsáid sin sainithe go soiléir agus faoi réir coimircí iomchuí mar a shainítear tuilleadh sna moltaí thuas.

(f)

Chun críocha na dtreoirlínte seo, tuigfear gur ionann ‘comharthaí intuigthe atá bunaithe ar rannpháirtíocht’ agus tagairt do chomharthaí agus do shonraí lena gcuirtear roghanna úsáideoirí in iúl óna ngníomhaíochtaí (iompraíocht bhrabhsála ar ardán), amhail an t-am a chaitear ag féachaint ar inneachar agus rátaí cliceála.

(g)

Tosaíocht a thabhairt do ‘chomharthaí sainráite arna soláthar ag an úsáideoir’ chun an t-inneachar a thaispeántar agus a mholtar do mhionaoisigh a chinneadh. Ba cheart údar cuí a bheith le roghnú na gcomharthaí sin ar mhaithe le leas an mhionaoisigh, agus prionsabail an íoslaghdaithe sonraí agus na trédhearcachta á gcur san áireamh, rud a chuideoidh lena áirithiú go rannchuideoidh siad le hardleibhéal sábháilteachta agus slándála do mhionaoisigh. Chun críocha na dtreoirlínte seo, tuigfear gur ionann ‘comharthaí sainráite arna soláthar ag an úsáideoir’ agus tagairt d’aiseolas ó úsáideoirí agus d’idirghníomhaíochtaí lena léirítear sainroghanna sainráite úsáideoirí, idir dhearfach agus dhiúltach, lena n-áirítear roghnú sonraithe agus breithniúcháin na dtopaicí ar díol spéise iad, suirbhéanna, tuairisciú (65), agus comharthaí cáilíochta eile.

(h)

Bearta a chur chun feidhme chun neamhchosaint mionaoiseach do mholtaí inneachair a d’fhéadfadh a sábháilteacht agus a slándáil a chur i mbaol a chosc, go háirithe nuair a thagtar orthu arís agus arís eile, amhail inneachar a chuireann caighdeáin áilleachta nó cothú bia nach bhfuil réadúil chun cinn, inneachar a dhéanann saincheisteanna meabhairshláinte a mhóradh nó a threascairt, amhail imní nó dúlagar, inneachar idirdhealaitheach, inneachar radacaithe agus inneachar anacra a léiríonn foréigean nó a spreagann mionaoisigh chun dul i mbun gníomhaíochtaí contúirteacha. Áirítear leis sin inneachar atá tuairiscithe nó marcáilte ag úsáideoirí, comharthóirí iontaofa nó gníomhaithe eile nó uirlisí modhnaithe inneachair, agus nár fíoraíodh go fóill a ndlíthiúlacht agus a gcomhlíonadh le téarmaí agus coinníollacha an ardáin, i gcomhréir leis na hoibleagáidí ábhartha faoi Rialachán (AE) 2022/2065 agus le Roinn 6.7.

(i)

Bearta a chur chun feidhme chun a áirithiú nach gcumasaíonn nó nach n-éascaíonn córais moltaí scaipeadh inneachair neamhdhleathaigh nó gealltanas maidir le cionta coiriúla in aghaidh mionaoiseach agus arna ndéanamh ag mionaoisigh.

(j)

A áirithiú go dtugann torthaí cuardaigh mionaoiseach agus moltaí do theagmhálaithe tosaíocht do chuntais a ndearnadh a gcéannacht a fhíorú agus a bhfuil a dteagmhálacha nasctha le líonra an mhionaoisigh, nó do theagmhálacha sa raon aoise céanna leis an mionaoiseach.

(k)

A áirithiú nach molfaidh gnéithe cuardaigh, lena n-áirítear uathchríochnú téacs ar an mbarra cuardaigh agus téarmaí agus príomhfhrásaí molta, inneachar atá neamhdhleathach agus/nó a cháilíonn mar inneachar díobhálach do phríobháideachas, do shábháilteacht nó do shlándáil mionaoiseach, mar shampla trí théarmaí cuardaigh a bhlocáil, ar eol do chách gur téarmaí iad a spreagann inneachar a mheastar a bheith díobhálach do phríobháideachas, do shábháilteacht agus/nó do shlándáil mionaoiseach, amhail focail ar leith, béarlagair, haischlibeanna nó straoiseoga (66). Maidir le fiosruithe a bhaineann le hinneachar den sórt sin, ba cheart do sholáthraithe ardán ar líne mionaoisigh a atreorú chuig acmhainní tacaíochta agus línte cabhrach iomchuí.

6.5.2.   Rialú agus cumhachtú úsáideoirí

66.

Ba cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu a úsáideann córais moltaí, na bearta seo a leanas a ghlacadh chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála mionaoiseach a áirithiú:

(a)

Deis a thabhairt do mhionaoisigh a bhfothaí molta a athshocrú go hiomlán agus go buan.

(b)

Laistigh de thosaíocht a thabhairt do pharaiméadair agus do mhéadracht a bhaineann le cruinneas, éagsúlacht, cuimsitheacht agus cothroime, faisnéis a sholáthar agus mionaoisigh a spreagadh chun inneachar nua a chuardach tar éis méid áirithe idirghníomhaíochta leis an gcóras moltaí.

(c)

Measúnú a dhéanamh, i bhfianaise ghnéithe sonracha an ardáin agus chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála mionaoiseach a áirithiú ar ardán den sórt sin, ar cé acu a mheasann nó nach measann sé gur iomchuí a áirithiú gur féidir le mionaoisigh rogha a roghnú dá gcóras moltaí nach bhfuil bunaithe ar phróifíliú. Tá an moladh seo gan dochar d’oibleagáidí soláthraithe VLOPanna agus VLOSEnna faoi Airteagal 38 de Rialachán (AE) 2022/2065.

(d)

I gcás, mar thoradh ar an measúnú dá dtagraítear sa phointe thuas nó mar thoradh ar na hoibleagáidí a eascraíonn as Airteagal 38 de Rialachán (AE) 2022/2065 i ndáil le soláthraithe VLOPanna agus VLOSEnna, go bhfuil rogha curtha i bhfeidhm acu maidir lena gcóras moltaí nach bhfuil bunaithe ar phróifíliú, go measann siad gur cheart é sin a sholáthar mar réamhshocrú agus, má mheasann siad é a bheith iomchuí, gur chuir siad na coimircí agus na bearta trédhearcachta is gá i bhfeidhm chun mionaoisigh a chur ar an eolas faoin rogha sin agus faoi na hiarmhairtí a d’fhéadfadh a bheith ag baint le socrú mainneachtana den sórt sin a mhúchadh.

(e)

A áirithiú go mbeidh tionchar tapa, díreach agus marthanach ag na sásraí ábhartha tuairiscithe agus aiseolais a leagtar amach i Roinn 7.1 ar pharaiméadair, eagarthóireacht agus aschur na gcóras moltaí. Áirítear leis sin inneachar tuairiscithe agus teagmhálacha tuairiscithe a bhaint go buan de mholtaí (lena n-áirítear inneachar a thuairiscítear chun teagmhálacha a cheilt agus teagmhálacha blocáilte/tuairiscithe) agus infheictheacht inneachair agus cuntas comhchosúil a laghdú.

67.

I dteannta na n-oibleagáidí a leagtar amach in Airteagal 27(1) de Rialachán (AE) 2022/2065, agus i gcás soláthraithe VLOPanna agus VLOSEnna, na hoibleagáidí díchill chuí feabhsaithe a leagtar síos in Airteagail 34, 35 agus 38 den Rialachán sin, measann an Coimisiún gur cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu an méid seo a leanas a dhéanamh:

(a)

A áirithiú go ndéanfar aon socrú agus aon fhaisnéis a chuirtear ar fáil do mhionaoisigh faoina gcórais moltaí, lena n-áirítear a dTéarmaí agus Coinníollacha, ach gan a bheith teoranta dóibh, a chur i láthair ar bhealaí inrochtana atá so-úsáidte do leanaí, atá oiriúnaithe d’aois agus d’aibíocht athraitheach an linbh, agus i dteanga a d’fhéadfaidís a thuiscint (féach Roinn 6.4 maidir le dearadh comhéadain ar líne agus uirlisí eile agus Roinn 8.4 maidir le Trédhearcacht chun tuilleadh sonraí a fháil).

(b)

A mhíniú go fóinteach cén fáth ar moladh gach píosa sonrach inneachair dóibh, lena n-áirítear faisnéis faoi na paraiméadair a úsáideadh agus na comharthaí úsáideora a bailíodh don mholadh sonrach sin.

(c)

Na roghanna a thairiscint do mhionaoisigh, ar bhealach inrochtana agus atá saincheaptha do theanga agus do dhearadh atá soléite do leanaí, chun paraiméadair a gcóras moltaí a mhodhnú nó tionchar a imirt orthu, mar shampla, trína chur ar a gcumas catagóirí inneachair agus gníomhaíochtaí a roghnú is mó nó is lú spéise dóibh mínithe a chur san áireamh i dteanga atá soléite do leanaí. Ba cheart é sin a thairiscint le linn an phróisis cruthaithe cuntas agus go tráthrialta fad agus a bheidh an mionaoiseach ar an ardán. Ba cheart do na sainroghanna sin tionchar díreach a bheith acu ar na moltaí a chuirtear ar fáil leis an gcóras, lena n-áiritheofar go mbeidh siad ag teacht níos dlúithe le haois agus le leas an mhionaoisigh (67).

6.6.   Cleachtais tráchtála

68.

Tá mionaoisigh neamhchosanta go háirithe ar éifeachtaí áititheacha na gcleachtas tráchtála agus tá sé de cheart acu cosaint a fháil ar chleachtais dúshaothraithe eacnamaíocha (68) ó ardáin ar líne. Bíonn orthu aghaidh a thabhairt ar chleachtais tráchtála ó ardáin ar líne, agus aghaidh á tabhairt acu ar oirbhearta áititheacha éagsúla, dinimiciúla agus pearsantaithe trí, mar shampla, fógraíocht, socrúcháin táirgí, úsáid airgeadraí ionaipe, margaíocht tionchairí, urraíocht nó spreagadh atá feabhsaithe leis an intleacht shaorga (69) (70). D’fhéadfadh tionchar diúltach a bheith aige sin ar phríobháideachas, sábháilteacht agus slándáil mionaoiseach le linn dóibh seirbhísí ardáin ar líne a úsáid.

69.

I gcomhréir leis an gcreat dlíthiúil cothrománach atá ann cheana, agus gan dochar dó, go háirithe Treoir 2005/29/CE maidir le Cleachtais Tráchtála Éagóracha atá infheidhme go hiomlán maidir le gach cleachtas tráchtála i leith mionaoiseach freisin (71) agus na rialacha níos sonraí i Rialachán (AE) 2022/2065 maidir le fógraíocht (Airteagal 26, Airteagal 28(2) agus 39) agus patrúin dhorcha (Airteagal 25), measann an Coimisiún gur cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu na bearta seo a leanas a ghlacadh chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála mionaoiseach a áirithiú, ar a gcuid seirbhísí chun críocha Airteagal 28(1) de Rialachán (AE) 2022/2065:

(a)

A áirithiú nach mbainfear leas as easpa litearthachta tráchtála mionaoiseach trí aois, leochaileachtaí agus acmhainneacht theoranta mionaoiseach a mheas chun dul i ngleic go criticiúil le cleachtais tráchtála ar an ardán agus tacaíocht ábhartha a sholáthar (72).

(b)

A áirithiú nach nochtar mionaoisigh d’fhógraíocht dhíobhálach, mhí-eiticiúil agus neamhdhleathach (73). D’fhéadfaí a chuimsiú leis sin, mar shampla, breithniú a dhéanamh ar oiriúnacht na bhfeachtas fógraíochta d’aoisghrúpaí éagsúla, aghaidh a thabhairt ar a dtionchar díobhálach, agus bearta slándála leordhóthanacha a dhéanamh chun mionaoisigh a chosaint chomh maith lena áirithiú go mbeidh rochtain acu ar fhaisnéis atá chun a leasa féin (74).

(c)

Athbhreithniú tráthrialta a dhéanamh ar na bearta cosanta ábhartha i gcomhairle le mionaoisigh, caomhnóirí agus páirtithe leasmhara ábhartha eile.

(d)

A áirithiú nach mbeidh mionaoisigh neamhchosanta ar mhéideanna iomlána iomarcacha, ar mhinicíocht iomarcach agus ar mholadh inneachair tráchtála, a bhféadfadh caiteachas iomarcach nó neamh-inmhianaithe nó iompraíochtaí andúile leanúint astu agus a bhféadfadh éifeachtaí díobhálacha a bheith acu ar a bpríobháideachas, ar a sábháilteacht agus ar a slándáil.

(e)

A áirithiú nach nochtfar mionaoisigh do chórais intleachta saorga atá comhtháite san ardán a imríonn tionchar ar leanaí nó a spreagann leanaí chun críocha tráchtála, go háirithe trí fhormáidí comhrá nó comhairleacha amhail botaí comhrá (75).

(f)

A áirithiú go bhfuil dearbhuithe cumarsáide tráchtála infheicthe go soiléir, so-úsáidte do leanaí, oiriúnach ó thaobh aoise de agus inrochtana (féach Roinn 8.4 maidir le Trédhearcacht) agus go n-úsáidtear iad go comhsheasmhach ar fud na seirbhíse, mar shampla trí úsáid a bhaint as deilbhín nó comhartha comhchosúil chun a léiriú go soiléir gur inneachar fógraíochta atá ann (76). Ba cheart iad sin a thástáil agus a athbhreithniú go tráthrialta i gcomhairle le mionaoisigh, lena gcaomhnóirí agus le páirtithe leasmhara ábhartha eile.

(g)

A áirithiú nach mbeidh mionaoisigh neamhchosanta ar mhargaíocht agus ar chumarsáid táirgí nó seirbhísí a bhféadfadh drochthionchar a bheith acu ar a bpríobháideachas, ar a sábháilteacht agus ar a slándáil, lena n-áirítear mar a shainaithnítear in athbhreithniú riosca an tsoláthraí, lena n-áirítear iad siúd a bhaineann le tionchair dhiúltacha ar a sláinte fhisiciúil agus mheabhrach (féach Roinn 5 maidir le hAthbhreithniú riosca).

(h)

A áirithiú nach nochtar mionaoisigh d’fhógraíocht fholaithe nó faoi cheilt, cibé acu soláthraí an ardáin ar líne nó úsáideoirí na seirbhíse a chuireann in airde iad (77). Sa chomhthéacs sin, meabhraíonn an Coimisiún go bhfuil sé d’oibleagáid ar sholáthraithe ardán ar líne freisin, faoi Airteagal 26(2) de Rialachán (AE) 2022/2065, feidhmiúlacht a sholáthar d’fhaighteoirí na seirbhíse chun a dhearbhú an cumarsáid tráchtála atá san inneachar a sholáthraíonn siad nó an bhfuil cumarsáid tráchtála ann (78). D’fhéadfaí a áireamh ar shamplaí de chumarsáid tráchtála faoi cheilt, ach gan a bheith teoranta dóibh, socrúcháin táirgí ag tionchairí, taispeántais táirgí agus cineálacha eile cur chun cinn fíneálta a d’fhéadfadh an dallamullóg a chur ar mhionaoisigh nó iad a ionramháil chun táirgí nó seirbhísí a cheannach.

(i)

A áirithiú nach mbeidh leanaí neamhchosanta ar theicnící a d’fhéadfadh trédhearcacht idirbheart eacnamaíoch a laghdú agus a d’fhéadfadh a bheith míthreorach do mhionaoisigh, amhail airgeadraí fíorúla áirithe (79), agus comharthaí nó monaí eile, ar féidir iad a mhalartú le fíor-airgead (nó, i gcás inarb infheidhme, chun airgeadra fíorúil eile a cheannach) agus a úsáidtear chun earraí fíorúla a cheannach, rud a fhágann go mbíonn caiteachas nach bhfuil ag teastáil mar thoradh air sin freisin (80).

(j)

A áirithiú nach mbeidh mionaoisigh, agus rochtain á fáil acu ar ardáin ar líne nó ar chodanna agus gnéithe díobh a chuirtear i láthair nó a bhfuil an chuma orthu go bhfuil siad saor in aisce (81), neamhchosanta ar cheannacháin ionaipe nó i bhfíschluichí a bhfuil gá leo, nó a ndealraíonn sé go bhfuil gá leo chun rochtain a fháil ar an tseirbhís nó í a úsáid. Má bhíonn mionaoisigh neamhchosanta ar aon cheannachán eile ionaipe nó i gcluiche, ba cheart iad a phraghsáil san airgeadra náisiúnta i gcónaí.

(k)

A áirithiú nach nochtar mionaoisigh do chleachtais a bhféadfadh caiteachas iomarcach nó neamh-inmhianaithe nó ró-úsáid an ardáin nó iompraíochtaí éigeantacha nó andúile leanúint astu, trína áirithiú nach nochtar mionaoisigh d’earraí fíorúla amhail boscaí éadála íoctha, táirgí eile, i gcás ina gcuireann siad torthaí randamacha nó dothuartha nó gnéithe atá cosúil le cearrbhachas ar fáil, agus trí dheighilt nó easaontas a thabhairt isteach idir inneachar agus ceannach táirgí gaolmhara.

(l)

A áirithiú nach nochtar mionaoisigh do theicnící deartha ionramhála (82), amhail ganntanas (83), luaíochtaí eadrannacha nó randamacha, nó teicnící deartha áititheacha (84), a bhféadfadh caiteachas iomarcach, spreagthach nó neamh-inmhianaithe nó iompraíochtaí andúile a bheith mar thoradh orthu.

(m)

A áirithiú nach mbeidh mionaoisigh neamhchosanta ar cheannacháin nach bhfuil ag teastáil, e.g. trí mhachnamh a dhéanamh ar uirlisí éifeachtacha a chur in úsáid do chaomhnóirí nó trí aon ghealltanas airgeadais arna dhéanamh ag mionaoisigh faoi aois áirithe a chur isteach chun athbhreithniú nó toiliú a fháil ó chaomhnóirí (féach Roinn 7.3 maidir le hUirlisí do chaomhnóirí).

(n)

Athbhreithniú a dhéanamh ar bheartas an ardáin chun idirbhearta eacnamaíocha a thairiscint, bunaithe ar acmhainneachtaí athraitheacha leanaí, ós rud é nár cheart d’aoisghrúpaí áirithe a bheith neamhchosanta ná cead a bheith acu idirbhearta eacnamaíocha a dhéanamh toisc nach bhfuil an cumas acu go fóill caiteachas agus airgead a thuiscint.

6.7.   Modhnóireacht

70.

Is féidir le modhnóireacht laghdú a dhéanamh ar nochtadh mionaoiseach d’inneachar agus d’iompar atá díobhálach dá bpríobháideachas, dá sábháilteacht agus dá slándáil, lena n-áirítear inneachar neamhdhleathach nó inneachar a d’fhéadfadh dochar a dhéanamh dá bhforbairt fhisiciúil nó mheabhrach, agus is féidir leis rannchuidiú le cosc na coireachta.

71.

Meabhraíonn an Coimisiún na hoibleagáidí a bhaineann leis an méid seo a leanas: téarmaí agus coinníollacha a leagtar amach in Airteagal 14 de Rialachán (AE) 2022/2065; tuairisciú trédhearcachta dá bhforáiltear in Airteagal 15 den Rialachán sin do sholáthraithe seirbhísí idirghabhála, ina gcuimsítear soláthraithe ardán ar líne; sásraí fógra agus gníomhaíochta agus ráitis ar chúiseanna dá bhforáiltear faoi seach in Airteagail 16 agus 17 den Rialachán sin do sholáthraithe seirbhísí óstála, lena n-áirítear ardáin ar líne; na hoibleagáidí a bhaineann le comharthóirí iontaofa (85) le haghaidh soláthraithe ardán ar líne a leagtar amach in Airteagal 22 den Rialachán sin. Meabhraítear di freisin Cód Iompair 2025 maidir le Fuathchaint Neamhdhleathach Ar Líne a Chomhrac+ agus an Cód Iompair maidir le Bréagaisnéis ar Cóid Iompair iad de réir bhrí Airteagal 45 de Rialachán (AE) 2022/2065.

72.

Anuas ar na hoibleagáidí sin, measann an Coimisiún gur cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu na bearta seo a leanas a chur i bhfeidhm chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála mionaoiseach ar a seirbhís a áirithiú chun críocha Airteagal 28(1) de Rialachán (AE) 2022/2065, agus leas an linbh á chur san áireamh mar phríomhthosaíocht:

(a)

An méid a mheasann an t-ardán a bheith ina inneachar agus iompraíocht atá díobhálach do phríobháideachas, sábháilteacht agus slándáil mionaoiseach a shainiú go soiléir agus go trédhearcach, i gcomhar le mionaoisigh, leis an tsochaí shibhialta agus le saineolaithe neamhspleácha, lena n-áirítear an saol acadúil. Ba cheart a áireamh leis sin aon inneachar agus iompar atá neamhdhleathach faoi dhlí an Aontais nó faoin dlí náisiúnta. Ba cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu faisnéis maidir lena gcaighdeáin agus a n-ionchais maidir le hinneachar agus iompraíocht a chur in iúl go soiléir do mhionaoisigh a úsáideann a seirbhís agus ba cheart an fhaisnéis sin a bheith ar fáil le linn cuntas a chur ar bun agus a bheith éasca a aimsiú ar an ardán.

(b)

Beartais agus nósanna imeachta modhnóireachta a bhunú ina leagtar amach conas a bhraitear inneachar agus iompraíocht atá díobhálach do phríobháideachas, do shábháilteacht agus do shlándáil mionaoiseach agus conas a dhéanfar é a mhodhnú agus é mar aidhm leis teorainn a chur le nochtadh mionaoiseach d’inneachar díobhálach. Ba cheart do sholáthraithe ardán ar líne a áirithiú freisin go ndéantar na beartais agus/nó na nósanna imeachta sin a fhorfheidhmiú sa chleachtas.

(c)

Measúnú agus athbhreithniú a dhéanamh ar bheartais agus ar nósanna imeachta chun a áirithiú go leanfaidh siad de bheith éifeachtach de réir mar a athraíonn teicneolaíochtaí agus iompraíochtaí ar líne. Go háirithe, measann an Coimisiún gur cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu na tosca seo a leanas a chur san áireamh agus tús áite á thabhairt acu do mhodhnóireacht: dóchúlacht agus tromchúis an inneachair a dhéanann díobháil do phríobháideachas, do shábháilteacht agus/nó do shlándáil mionaoisigh, tionchar na díobhála ar an mionaoiseach sin, leochaileachtaí sonracha agus an líon mionaoiseach a bhféadfaí díobháil a dhéanamh dóibh. Ina theannta sin, ba cheart tosaíocht a thabhairt do thuairisciú arna dhéanamh ag mionaoisigh.

(d)

A áirithiú go bhfuil athbhreithniú daonna ar fáil sa bhreis ar athbhreithniú uathoibrithe ar inneachar agus ar aon uirlis ábhartha eile le haghaidh cuntais nó inneachar tuairiscithe a bhféadfadh an soláthraí atá faoi amhras a bheith ina riosca díobhála do phríobháideachas, do shábháilteacht nó do shlándáil mionaoiseach.

(e)

A áirithiú go mbeidh oiliúint mhaith ar fhoirne modhnóireachta inneachair agus go mbeidh acmhainní acu agus go mbeidh sásraí modhnóireachta gníomhach agus ag feidhmiú i gcónaí (24 uair an chloig in aghaidh an lae, 7 lá na seachtaine) chun modhnóireacht éifeachtach a chur ar fáil, lena n-áirítear fostaí amháin ar a laghad atá ar glao-dhualgas chun freagairt d’iarrataí práinneacha agus d’éigeandálaí i gcónaí.

(f)

A áirithiú go mbeidh córais agus cleachtais modhnaithe inneachair ar fáil agus go mbeidh siad oibríochtúil i dteanga oifigiúil nó i dteangacha oifigiúla an Bhallstáit ina soláthraítear an tseirbhís.

(g)

Teicneolaíochtaí éifeachtacha, sásraí inmheánacha agus bearta coisctheacha a chur i bhfeidhm chun an riosca a laghdú go molfaí inneachar agus iompraíocht atá díobhálach do phríobháideachas, do shábháilteacht nó do shlándáil mionaoiseach do mhionaoisigh, lena n-áirítear trí réitigh theicniúla éifeachtacha a chur chun feidhme chun dul i ngleic le hinneachar díobhálach agus neamhdhleathach aitheanta, amhail meaitseáil haise agus brath URL. Ba cheart do sholáthraithe féachaint freisin ar na tairbhí breise a d’fhéadfadh a bheith ag baint le réitigh theicniúla atá ag teacht chun cinn amhail aicmitheoirí IS chun inneachar agus iompar nua nó athraithe a bhrath.

(h)

Réitigh theicniúla a chur chun feidhme chun cosc a chur ar na córais intleachta saorga ar a n-ardán cead a thabhairt d’úsáideoirí rochtain a fháil ar inneachar atá díobhálach do phríobháideachas, do shábháilteacht agus/nó do shlándáil mionaoiseach, agus an t-inneachar sin a ghiniúint agus a scaipeadh.

i.

Coimircí a chomhtháthú in aon chóras intleachta saorga lena mbraitear agus lena gcoisctear leideanna atá sainaitheanta ag an soláthraí ina mbeartais mhodhnóireachta a bheith díobhálach do phríobháideachas, do shábháilteacht agus/nó do shlándáil mionaoiseach. D’fhéadfaí a áireamh leis sin, mar shampla, aicmitheoirí prasa, modhnóireacht inneachair agus scagairí eile a úsáid (86).

ii.

Comhoibriú le soláthraithe eile ardán ar líne agus le páirtithe leasmhara ábhartha chun inneachar neamhdhleathach agus sárú beartais a bhrath agus chun scaipeadh agus iompar trasardáin a chosc.

iii.

I gcás ina ndéanann soláthraí ardáin ar líne atá inrochtana do mhionaoisigh idirbhearta airgeadais a óstáil, ba cheart dó bealach sonrach a sholáthar chun tuairisc a thabhairt ar chalaois agus ar idirbhearta airgeadais amhrasacha.

73.

Ba cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu méadrachtaí maidir le modhnóireacht inneachair a chomhroinnt, mar shampla a mhinice a fhaigheann siad tuarascálacha úsáideora, a mhinice a bhraitheann siad inneachar go réamhghníomhach agus a dhéanann sáruithe, na cineálacha inneachair agus iompair atá á dtuairisciú agus á mbrath agus conas a d’fhreagair an t-ardán do na saincheisteanna sin.

74.

Níor cheart oibleagáid ghinearálta a bheith mar thoradh ar aon cheann de na bearta thuas faireachán a dhéanamh ar inneachar a dhéanann soláthraithe ardán ar líne atá inrochtana do mhionaoisigh a tharchur nó a stóráil (87).

Drochchleachtas

Is ardán meán sóisialta é SadShare a ligeann d’úsáideoirí inneachar amhairc a uaslódáil agus a chomhroinnt le daoine eile. Ní áirítear i mbeartais an ardáin sásraí láidre modhnóireachta inneachair chun uaslódáil ábhair dhíobhálaigh shainráite a bhrath agus a chosc, lena n-áirítear ábhar mí-úsáide gnéasaí leanaí. Dá bhrí sin, leis an easpa modhnóireachta sin, nochtar mionaoisigh d’inneachar neamhdhleathach, agus fágann sé gur féidir le húsáideoirí mailíseacha íomhánna atá ann cheana a úsáid nó a athúsáid. Spreagann sé sin, dá réir sin, an t-éileamh ar ábhar mí-úsáide gnéasaí leanaí a spreagann úsáideoirí eile de thaisme mí-úsáid a bhaint as mionaoisigh agus díobháil a dhéanamh dóibh chun ábhar nua a chruthú.

7.   TUAIRISCIÚ, TACAÍOCHT D’ÚSÁIDEOIRÍ AGUS UIRLISÍ DO CHAOMHNÓIRÍ

7.1.   Tuairisciú, aiseolas agus gearáin ó úsáideoirí

75.

Cuireann uirlisí tuairiscithe, aiseolais agus gearáin úsáideoirí atá éifeachtach, infheicthe agus soláimhsithe do leanaí ar a gcumas do mhionaoisigh gnéithe d’ardáin ar líne a chur in iúl agus aghaidh a thabhairt orthu, ar gnéithe iad a d’fhéadfadh tionchar diúltach a imirt ar leibhéal a bpríobháideachais, a sábháilteachta agus a slándála.

76.

Meabhraíonn an Coimisiún na hoibleagáidí a leagtar síos i Rialachán (AE) 2022/2065, lena n-áirítear na hoibleagáidí chun sásraí fógra agus gníomhaíochta a chur i bhfeidhm in Airteagal 16, chun ráiteas ar chúiseanna a sholáthar in Airteagal 17, chun fógra a thabhairt faoi amhras faoi chion coiriúil in Airteagal 18, chun córas inmheánach um láimhseáil gearán a chur i bhfeidhm in Airteagal 20 agus chun córas réiteach díospóidí lasmuigh den chúirt a chur i bhfeidhm in Airteagal 21, chomh maith leis na rialacha maidir le comharthóirí iontaofa in Airteagal 22.

77.

Anuas ar na hoibleagáidí sin, measann an Coimisiún gur cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu na bearta seo a leanas a chur i bhfeidhm chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála mionaoiseach ar a seirbhís a áirithiú chun críocha Airteagal 28(1) de Rialachán (AE) 2022/2065:

(a)

Sásraí tuairiscithe, aiseolais agus gearáin a chur chun feidhme:

i.

Atá éifeachtach, infheicthe, soláimhsithe do leanaí agus ar féidir teacht orthu go héasca (féach Roinn 6.4 maidir le dearadh comhéadain ar líne agus uirlisí eile agus Roinn 4 maidir le Prionsabail ghinearálta).

ii.

A ligeann do mhionaoisigh tuairisc a thabhairt ar inneachar, gníomhaíochtaí, daoine aonair, cuntais nó grúpaí a chreideann siad a d’fhéadfadh téarmaí agus coinníollacha an ardáin a shárú. Áirítear leis sin aon inneachar, úsáideoir nó gníomhaíocht a mheasann an t-ardán a bheith díobhálach do phríobháideachas, sábháilteacht agus/nó slándáil mionaoiseach (féach Roinn 5 maidir le hAthbhreithniú riosca agus Roinn 6.7 maidir le Modhnú).

iii.

A thugann deis do gach úsáideoir tuairisc a thabhairt ar inneachar, gníomhaíochtaí, daoine aonair, cuntais nó grúpaí a mheasann siad a bheith míchuí nó neamh-inmhianaithe do mhionaoisigh, nó i gcás ina bhfuil siad míchompordach go bhfuil fáil ag mionaoisigh ar inneachar, gníomhaíochtaí, daoine aonair, cuntais nó grúpaí den sórt sin.

iv.

A thugann deis do gach úsáideoir tuairisc a thabhairt ar chuntas a bhfuil amhras faoi go bhfuil sé faoi bhun aoise, i gcás ina luaitear aois íosta i dtéarmaí agus coinníollacha an ardáin.

v.

A ligeann do mhionaoisigh aiseolas a thabhairt maidir leis an ábhar, na gníomhaíochtaí, na daoine aonair, na cuntais nó na grúpaí uile a thaispeántar ar a gcuntais agus a fhágann go mothaíonn siad míchompordach nó gur mian leo níos mó nó níos lú a fheiceáil. D’fhéadfadh frásaí amhail ‘Taispeáin níos lú/tuilleadh’ a bheith ar na roghanna sin, ‘Ní mian liom/ní mian liom ábhar a fheiceáil ón gcuntas seo’, ‘Níor mhaith liom inneachar a fheiceáil ón gcuntas seo,’‘Is míchompordach dom é sin,’‘Ar leis seo,’‘Ní maith liom é seo’, nó ‘Ní rud é seo a thaitníonn liomsa’. Ba cheart do sholáthraithe ardán ar líne a áirithiú go ndeartar na roghanna sin ar bhealach a fhágann nach bhfuil siad infheicthe ach ag an úsáideoir amháin, ionas nach féidir le daoine eile mí-úsáid a bhaint astu chun bulaíocht a dhéanamh nó mionaoisigh a chiapadh ar an ardán. Ba cheart do sholáthraithe ardán ar líne a gcórais moltaí a oiriúnú mar fhreagairt ar an aiseolas sin (Féach Roinn 6.5.2 maidir le Rialú agus cumhachtú úsáideoirí) (88).

vi.

I gcás ina n-úsáideann an soláthraí modhanna dearbhaithe aoise, ina gceadaíonn sé d’aon úsáideoir rochtain a fháil ar chóras éifeachtach inmheánach láimhseála gearán a chuireann ar a chumas gearáin a thaisceadh, go leictreonach agus saor in aisce, in aghaidh measúnú arna dhéanamh ag an soláthraí ar aois an úsáideora. Ba cheart don chóras láimhseála gearán sin na coinníollacha a leagtar amach in Airteagal 20 de Rialachán (AE) 2022/2065 a chomhlíonadh.

(b)

A áirithiú maidir leis na sásraí tuairiscithe, aiseolais agus gearán a bhunaítear faoi Airteagal 20 de Rialachán (AE) 2022/2065 (89):

i.

Cuireann siad le hardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála do mhionaoisigh.

ii.

Tá siad i gcomhréir le cearta bunúsacha, go háirithe cearta leanaí.

iii.

Go bhfuil siad ar fáil le haghaidh rochtain iomasach agus láithreach do gach mionaoiseach, lena n-áirítear dóibh siúd atá faoi mhíchumas agus/nó a bhfuil riachtanais inrochtaineachta bhreise acu.

iv.

Is furasta do mhionaoisigh iad a úsáid agus a thuiscint, tá siad oiriúnach ó thaobh aoise de agus tarraingteach (féach an Roinn 6.4 maidir le dearadh comhéadain ar líne agus uirlisí eile agus Roinn 4 maidir le Prionsabail ghinearálta).

v.

Go bhfuil siad ar fáil d’úsáideoirí neamhchláraithe más féidir leo rochtain a fháil ar inneachar an ardáin ar líne.

(c)

A áirithiú go mbeidh rogha ar fáil lena gceadaítear do mhionaoisigh a gcúiseanna féin a thabhairt maidir le tuairisc nó gearán. Ba cheart do sholáthraithe catagóirí tuairiscithe a sheachaint, ach má úsáidtear iad, ba cheart dóibh a áirithiú go bhfuil siad curtha in oiriúint do na húsáideoirí is óige a cheadaítear ar an ardán.

(d)

A áirithiú go mbeidh tuairisciú, aiseolas agus gearáin rúnda agus anaithnid mar réamhshocrú, agus ag an tráth céanna an rogha a thabhairt do mhionaoisigh anaithnideacht a bhaint. Má bhaintear anaithnideacht, ba cheart don soláthraí a mhíniú do mhionaoisigh cathain, conas agus cén fhaisnéis a bhaineann le tuairiscí agus/nó gearáin a chomhroinneann siad le húsáideoirí eile nó le tríú páirtithe.

(e)

Tosaíocht a thabhairt do thuarascálacha a bhaineann le príobháideachas, sábháilteacht agus slándáil mionaoiseach. Ba cheart do sholáthraithe ardán ar líne rogha a sholáthar chun a chur in iúl an measann an mionaoiseach go bhfuil tuairisc práinneach nó go bhfuil sé comhlíontach, go háirithe nuair a thugtar le fios go bhfuil saincheist phríobháideachais, sábháilteachta nó slándála leanúnach ann. Ba cheart agaí freagartha a bheith oiriúnach don tsaincheist a bhfuil tuairisciú á dhéanamh ina leith nó a bhfuil gearán á dhéanamh ina leith. Níor cheart tionchar diúltach a bheith aige sin ar an tosaíocht a thugtar do na fógraí arna gcur isteach ag comharthóirí iontaofa, i gcomhréir le hAirteagal 22(1) de Rialachán (AE) 2022/2065.

(f)

Dearbhú a thabhairt do gach mionaoiseach a chuireann tuairisc nó gearán isteach go bhfuarthas an tuairisc nó an gearán gan moill mhíchuí. Ba cheart do mhionaoisigh a bheith in ann rochtain a fháil freisin ar mhíniú atá oiriúnach ó thaobh aoise de ar an bpróiseas a leanfar nuair a bheidh athbhreithniú á dhéanamh ar an tuairisc nó ar an ngearán agus ar mhíniú ar aon ghníomhaíocht nó neamhghníomhaíocht a rinneadh. Ba cheart tráthchlár táscach a bheith san fhaisnéis chun cinneadh a dhéanamh maidir leis an tuairisc nó an gearán agus na torthaí a d’fhéadfadh a bheith ann. Tá an Coimisiún den tuairim freisin gur cheart do sholáthraithe ardán ar líne sásra a sholáthar chun dul chun cinn a rianú agus cumarsáid a dhéanamh leis na hardáin.

(g)

Athbhreithniú rialta a dhéanamh ar na tuairiscí, ar an aiseolas agus ar na gearáin a fhaigheann siad. Ba cheart dóibh an fhaisnéis sin a úsáid chun aon ghné dá n-ardán a shainaithint agus aghaidh a thabhairt uirthi, ar gnéithe iad a d’fhéadfadh príobháideachas, sábháilteacht agus/nó slándáil mionaoiseach a chur i mbaol, a gcórais moltaí agus a gcleachtais mhodhnóireachta a bheachtú, caighdeáin sábháilteachta fhoriomlána a fheabhsú, agus timpeallacht ar líne níos iontaofa agus níos freagraí a chothú. Ba cheart na gníomhaíochtaí sin a dhoiciméadú mar chinn ar féidir athbhreithniú a dhéanamh orthu.

Drochchleachtas

Is ardán móréilimh ar líne é SadLearn atá deartha d’úsáideoirí idir 6 agus 18 mbliana d’aois. Cuireann sé raon inneachair oideachais agus shiamsúil ar fáil. Chun ábhar atá contrártha do théarmaí agus coinníollacha SadLearn a mharcáil, ní mór don úsáideoir cliceáil ar cheithre nasc éagsúla. Nuair a thagann an t-úsáideoir isteach sa rannán maidir le gearáin, ní mór dó roghnú as 15 chatagóir gearán éagsúla, rud a fhágann go bhfuil sé deacair do mhionaoisigh an chatagóir cheart a shainaithint agus a roghnú. Níl aon chatagóir saorthéacs ann. Má éiríonn le húsáideoirí gearáin a chur isteach, ní fhaigheann siad aon deimhniú ná míniú ar cad a tharlóidh ina dhiaidh sin. Thairis sin, is i mBéarla amháin atá an uirlis tuairiscithe ar fáil agus tá an teanga curtha in oiriúint do lucht féachana fásta.

7.2.   Bearta tacaíochta d’úsáideoirí

78.

Is modh éifeachtach é gnéithe a chur i bhfeidhm ar ardáin ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu chun cabhrú le mionaoisigh a gcuid seirbhísí a nascleanúint agus tacaíocht a lorg i gcás inar gá chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála a áirithiú do mhionaoisigh. Dá bhrí sin, measann an Coimisiún gur cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu an méid seo a leanas a dhéanamh:

(a)

Uirlisí tacaíochta soiléire, so-aitheanta agus inrochtana a bheith acu a chuireann ar a gcumas do mhionaoisigh cabhair a lorg nuair a thagann siad ar ábhar, cuntais nó iompar amhrasach, neamhdhleathach nó míchuí a fhágann go mbraitheann siad míchompordach. Áirítear leis sin cnaipí blocála agus balbhaithe a chur ar fáil. Ba cheart na huirlisí tacaíochta a bheith soláimhsithe do leanaí, infheicthe go soiléir, inrochtana láithreach (féach Roinn 6.4 maidir leis an gcomhéadan ar líne agus uirlisí eile) agus ba cheart mionaoisigh a nascadh go díreach leis na seirbhísí tacaíochta is iomchuí dá suíomh agus dá n-aois, amhail iad siúd atá mar chuid de na hIonaid náisiúnta d’Idirlíon Níos Sábháilte, líonraí INHOPE agus línte cabhrach náisiúnta do leanaí.

(b)

Teorainn a chur le húsáid uirlisí tacaíochta bunaithe ar IS, toisc nár cheart iad a úsáid mar an príomhshásra chun idirghníomhú le leanaí.

(c)

Teachtaireachtaí rabhaidh atá infheicthe go díreach, naisc chuig línte tacaíochta náisiúnta (90) ábhartha agus foinsí údarásacha eile a thabhairt isteach nuair a dhéanann mionaoisigh inneachar a chuardach, a uaslódáil, a ghiniúint, a chomhroinnt agus a fháil, ar inneachar é a d’fhéadfadh a bheith neamhdhleathach nó díobhálach do phríobháideachas, sábháilteacht agus slándáil mionaoiseach (mar a mhínítear i Roinn 6.7 maidir le Modhnú). Ba cheart do sholáthraithe ardán ar líne mionaoisigh a chur ar aghaidh chuig línte tacaíochta náisiúnta ábhartha nuair a chuireann mionaoiseach tuairisc a bhaineann le hinneachar den sórt sin isteach. Ba cheart an tarchur a dhéanamh díreach tar éis do sholáthraí an ardáin ar líne teacht ar an eolas faoin ngníomhaíocht nó tar éis don mhionaoiseach tuairisc a chur isteach.

(d)

Má áirítear ar an ardán ar líne gnéithe nó feidhmiúlachtaí a bhaineann le nasc úsáideora, inneachar a phostáil nó cumarsáid úsáideora, ba cheart dó an rogha a thabhairt do mhionaoisigh aon úsáideoir nó cuntas eile a bhlocáil nó a bhalbhú go hanaithnid, lena n-áirítear iad siúd nach bhfuil nasctha leo. Ba cheart na córais bhlocála a bheith éasca a aimsiú agus inrochtana. Níor cheart aon fhaisnéis faoin úsáideoir ná faoina chuntas a bheith ar fáil d’aon chuntas atá blocáilte ag an úsáideoir.

(e)

Má chumasaíonn an t-ardán ar líne barúlacha maidir le hinneachar, ba cheart dó an rogha a thabhairt do mhionaoisigh srian a chur leis na cineálacha úsáideoirí ar féidir leo trácht a dhéanamh ar a n-inneachar agus ar a n-inneachar fúthu agus/nó cosc a chur ar úsáideoirí eile trácht a dhéanamh ar a n-ábhar agus ar a n-inneachar fúthu, tráth na postála agus ina dhiaidh sin araon, fiú má tá an fhéidearthacht trácht a dhéanamh teoranta do chuntais ar ghlac an mionaoiseach leo roimhe sin mar theagmhálacha (mar a mholtar i Roinn 6.3 maidir le Socruithe Cuntais).

(f)

Má thairgeann an t-ardán ar líne feidhmeanna grúpa, ba cheart dó a áirithiú nach rachaidh mionaoisigh isteach i ngrúpa ach amháin tar éis fógra a fháil faoin gcuireadh agus tar éis glacadh leis gur mian leo a bheith páirteach sa ghrúpa sin.

Dea-chleachtas

Is ardán meán sóisialta é NiceSpace d’úsáideoirí os cionn 13 bliana d’aois. Nuair a chláraíonn úsáideoirí, tugtar seisiún teagaisc idirghníomhach ‘SafeSpace 101’ dóibh ina mínítear gnéithe príobháideachais, sábháilteachta agus slándála an ardáin, lena n-áirítear roghanna blocála agus balbhaithe, rialú nótaí tráchta agus cuirí grúpa. Tá cnaipe feiceálach ‘Cabhair’ ar NiceSpace freisin, rud a nascann na húsáideoirí go díreach lena líne chabhrach áitiúil don Ionad d’Idirlíon Níos Sábháilte. Agus inneachar a d’fhéadfadh a bheith díobhálach á chuardach ag úsáideoirí, tugann NiceSpace rabhadh dóibh le leideanna comhthéacsúla agus atreoraíonn sé iad chuig acmhainní níos sábháilte. Tá an fhaisnéis go léir curtha in oiriúint don úsáideoir is óige a cheadaítear ar an ardán.

7.3.   Uirlisí do chaomhnóirí

79.

Is éard atá sna huirlisí do chaomhnóirí bogearraí, gnéithe, feidhmiúlachtaí, nó feidhmchláir atá ceaptha chun cabhrú le caomhnóirí gníomhaíocht ar líne, príobháideachas, sábháilteacht agus folláine a mionaoisigh a thionlacan, agus gníomhaireacht agus príobháideachas leanaí á n-urramú ag an am céanna.

80.

Measann an Coimisiún gur cheart caitheamh le huirlisí do chaomhnóirí mar uirlisí a chuireann leis an tsábháilteacht trí dhearadh agus le bearta réamhshocraithe agus le haon bheart eile a cuireadh i bhfeidhm chun Airteagal 28(1) de Rialachán (AE) 2022/2065 a chomhlíonadh, lena n-áirítear iad siúd a dtugtar tuairisc orthu sna treoirlínte seo. Maidir le comhlíonadh na hoibleagáide atá ar sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála a áirithiú ar a gcuid seirbhísí, níor cheart go mbeadh sé ag brath go heisiach riamh ar uirlisí do chaomhnóirí. Níor cheart uirlisí do chaomhnóirí a úsáid mar an t-aon bheart amháin chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála mionaoiseach ar ardáin ar líne a áirithiú, ná níor cheart iad a úsáid chun aon bheart eile a cuireadh i bhfeidhm chun na críche sin a ionadú. D’fhéadfadh sé go dteipfeadh ar bhearta den sórt sin a bhfuil ag tarlú i ndáiríre i saol an linbh a léiriú, go háirithe i gcásanna caomhnóireachta scoilte, cúraim altrama, nó i gcás ina bhfuil caomhnóirí as láthair nó scoite amach ón gcás. Thairis sin, tá éifeachtacht thoiliú tuismitheora teoranta nuair nach ndéantar céannacht nó údarás dlíthiúil an duine fhásta atá i mbun toilithe a fhíorú go hiontaofa. Dá bhrí sin, ní mór do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu bearta iomchuí a chur chun feidhme chun mionaoisigh a chosaint agus níor cheart iad a bheith teoranta do bheith ag brath ar fhormhaoirseacht tuismitheora. Mar sin féin, tugann an Coimisiún dá aire, nuair a úsáidtear iad in éineacht le bearta eile, go bhféadfadh uirlisí do chaomhnóirí rannchuidiú le leibhéal chomh hard sin.

81.

Dá bhrí sin, measann an Coimisiún gur cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu uirlisí rialaithe caomhnóra a chur i bhfeidhm chun críocha Airteagal 28(1) de Rialachán (AE) 2022/2065 ar cheart dóibh:

(a)

A bheith oiriúnach ó thaobh aoise de agus i gcomhréir le hacmhainneachtaí athraitheacha mionaoiseach. Ba cheart d’uirlisí do chaomhnóirí a bheith bunaithe ar chumarsáid, foghlaim agus cumhachtú seachas ar rialú agus ba cheart dóibh neamhspleáchas agus gníomhú mionaoiseach a chumasú. Ba cheart dóibh a bheith éifeachtach agus níor cheart dóibh srian díréireach a chur ar chearta mionaoiseach chun príobháideachais nó chun rochtain a fháil ar sheirbhísí, agus leas an mhionaoisigh á chur san áireamh mar phríomhthosaíocht.

(b)

A bheith éasca a úsáid, a rochtain agus a ghníomhachtú, mar shampla trí ligean don chaomhnóir an uirlis a úsáid gan cuntas a chruthú ar an tseirbhís.

(c)

Feidhm a bheith acu gan beann ar an ngléas nó ar an gcóras oibriúcháin a úsáidtear chun rochtain a fháil ar an tseirbhís.

(d)

Fógra soiléir a thabhairt do mhionaoisigh go bhfuil siad gníomhachtaithe ag caomhnóirí agus coimircí eile a chur i bhfeidhm i bhfianaise na mí-úsáide a d’fhéadfadh caomhnóirí a bhaint astu amhail, mar shampla, comhartha soiléir a thabhairt don mhionaoiseach i bhfíor-am nuair a ghníomhachtaítear aon fheidhmiúlacht faireacháin.

(e)

A áirithiú nach féidir athruithe a dhéanamh ach amháin leis an méid céanna údaraithe a cheanglaítear le linn ghníomhachtú tosaigh na n-uirlisí.

(f)

A bheith comhoiriúnach le hinfhaighteacht uirlisí idir-inoibritheacha ionaid ilfhreastail do chaomhnóirí a bhailíonn na socruithe agus na huirlisí uile.

82.

Féadfar a áireamh ar na huirlisí do chaomhnóirí gnéithe chun réamhshocruithe a bhainistiú, teorainneacha ama scáileáin a shocrú (féach Roinn 6.4 maidir le dearadh comhéadain ar líne agus uirlisí eile), na cuntais a ndéanann an mionaoiseach cumarsáid leo a fheiceáil, socruithe cuntais a bhainistiú, teorainneacha caiteachais a shocrú don mhionaoiseach trí réamhshocrú i gcás inarb infheidhme, nó gnéithe eile chun maoirseacht a dhéanamh ar úsáidí na n-ardán ar líne a d’fhéadfadh dochar a dhéanamh do phríobháideachas, do shábháilteacht agus do shlándáil an mhionaoisigh.

8.   RIALACHAS

83.

Is modh éifeachtach é dea-rialachas ardáin chun a áirithiú go dtugtar tosaíocht chuí do chosaint mionaoiseach agus go mbainistítear í ar fud an ardáin, agus ar an gcaoi sin rannchuidiú chun an t-ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála is gá do mhionaoisigh a áirithiú.

8.1.   Rialachas (ginearálta)

84.

Measann an Coimisiún gur cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu cleachtais éifeachtacha rialachais a chur i bhfeidhm mar bhealach chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála a áirithiú do mhionaoisigh ar a seirbhísí chun críocha Airteagal 28(1) de Rialachán (AE) 2022/2065. Áirítear leis sin an méid seo a leanas, ach níl sé teoranta dóibh:

(a)

Beartais inmheánacha a chur chun feidhme ina leagtar amach conas a fhéachann soláthraí an ardáin ar líne le hardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála a áirithiú do mhionaoisigh ar a sheirbhís.

(b)

Freagracht a shannadh do dhuine tiomnaithe nó d’fhoireann thiomnaithe as ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála mionaoiseach a áirithiú. Ba cheart acmhainní leordhóthanacha a bheith ag an duine nó ag an bhfoireann sin chomh maith le húdarás leordhóthanach chun rochtain dhíreach a bheith aige ar chomhlacht bainistíochta sinsearaí sholáthraí an ardáin ar líne agus ba cheart dó a bheith ina lárphointe teagmhála freisin do rialtóirí, d’úsáideoirí agus do chomharthóirí iontaofa maidir le hábhair a bhaineann le príobháideachas, sábháilteacht agus slándáil mionaoiseach.

(c)

Cultúr príobháideachais, sábháilteachta agus slándála a chothú do mhionaoisigh ar an tseirbhís.Áirítear air sin:

i.

Cultúr rannpháirtíochta leanaí i ndearadh agus i bhfeidhmiú an ardáin a chothú agus tús áite a thabhairt dó. Ba cheart é sin a dhéanamh ar bhealaí sábháilte, eiticiúla, cuimsitheacha agus fiúntacha, ar mhaithe le leas leanaí, agus ba cheart foráil a dhéanamh maidir le sásraí aiseolais chun a mhíniú do mhionaoisigh conas a cuireadh a dtuairimí san áireamh (91).

ii.

Feasacht a mhúscailt maidir leis an gcaoi a seasann an soláthraí le cearta leanaí ar a ardán agus maidir leis na rioscaí a d’fhéadfadh a bheith roimh mhionaoisigh ar an ardán dá bpríobháideacht, dá sábháilteacht agus/nó dá slándáil (92).

iii.

Oiliúint agus faisnéis ábhartha a chur ar fáil do dhaoine atá freagrach as príobháideachas, sábháilteacht agus slándáil mionaoiseach, d’fhorbróirí, do dhaoine atá i gceannas ar mhodhnóireacht agus/nó dóibh siúd a fhaigheann tuairiscí nó gearáin ó mhionaoisigh (93)..

iv.

Nósanna imeachta a bheith aige chun faireachán rialta ar chomhlíonadh Airteagal 28(1) de Rialachán (AE) 2022/2065 a áirithiú.

v.

A áirithiú go bhfuil aon réiteach teicneolaíoch agus eagraíochtúil a úsáidtear chun na treoirlínte sin a chur chun feidhme ‘úrscothach’ agus go bhfuil siad ailínithe le treoraíocht náisiúnta maidir le mionaoisigh a chosaint (94), cearta leanaí agus na caighdeáin is airde atá ar fáil (95).

vi.

Próiseas a chur i bhfeidhm chun sonraí maidir le díobhálacha agus rioscaí a bhaineann le príobháideachas, sábháilteacht agus slándáil mionaoiseach a bhailiú agus a thaifeadadh go tráthrialta ar an ardán, ar próiseas é ba cheart a thuairisciú go tréimhsiúil do bhainistíocht an tsoláthraí agus don duine nó don fhoireann atá ainmnithe chun mionaoisigh a chosaint. Tá an méid sin gan dochar d’oibleagáidí soláthraithe VLOPanna agus VLOSEnna a eascraíonn as Airteagail 34 agus 35 de Rialachán (AE) 2022/2065.

vii.

Malartú idir ardáin agus soláthraithe, agus le Comhordaitheoirí Seirbhísí Digiteacha, comharthóirí iontaofa, eagraíochtaí na sochaí sibhialta, an saol acadúil agus páirtithe leasmhara ábhartha eile, dea-chleachtais agus réitigh theicneolaíocha atá dírithe ar ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála a áirithiú do mhionaoisigh. Ba cheart a áireamh leis an gcomhar trasardáin brath rioscaí, caighdeáin deartha, agus comhar taighde le gníomhaithe iontaofa.

8.2.   Téarmaí agus coinníollacha

85.

Soláthraíonn téarmaí agus coinníollacha creat chun an caidreamh idir soláthraí an ardáin ar líne agus a úsáideoirí a rialú. Leagtar amach iontu na rialacha agus na hionchais maidir le hiompar ar líne agus tá ról tábhachtach acu maidir le timpeallacht shábháilte, shlán agus lena n-urramaítear príobháideachas a bhunú (96).

86.

Meabhraíonn an Coimisiún na hoibleagáidí atá ar gach soláthraí seirbhísí idirghabhálacha a mhéid a bhaineann le téarmaí agus coinníollacha a leagtar amach in Airteagal 14 de Rialachán (AE) 2022/2065, lena n-áirítear an oibleagáid atá ar sholáthraithe seirbhísí idirghabhálacha míniú a thabhairt ar na coinníollacha maidir le húsáid na seirbhíse, agus ar aon srian ar an úsáid sin, i dteanga shoiléir, shothuigthe, intuigthe, shothuigthe, sholáimhsithe agus gan débhrí. Ina theannta sin, sonraítear in Airteagal 14(3) den Rialachán sin gur cheart do sheirbhísí idirghabhálacha atá dírithe go príomha ar mhionaoisigh nó a úsáideann siad den chuid is mó an fhaisnéis sin a sholáthar ar bhealach ar féidir le mionaoisigh í a thuiscint (97) (98).

87.

Thairis sin, measann an Coimisiún gur cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu a áirithiú maidir le téarmaí agus coinníollacha na seirbhíse a sholáthraíonn siad:

(a)

Go mbeidh faisnéis san áireamh iontu faoi na nithe seo a leanas:

i.

Na bearta is gá d’úsáideoirí a dhéanamh ó chruthaítear cuntas go dtí go scriostar é.

ii.

Treoirlínte Comhphobail lena gcuirtear atmaisféar dearfach, sábháilte agus cuimsitheach chun cinn agus lena mínítear an t-iompar lena bhfuil coinne agus atá toirmiscthe ar a seirbhís, agus na hiarmhairtí a bhaineann le neamhchomhlíonadh.

iii.

Na cineálacha inneachair agus iompraíochta a mheastar a bheith díobhálach do phríobháideachas, do shábháilteacht agus/nó do shlándáil mionaoiseach. Áirítear leis sin inneachar neamhdhleathach atá díobhálach do phríobháideachas, do shábháilteacht agus/nó do shlándáil mionaoiseach agus do scaipeadh an inneachair sin, ach níl sé teoranta don mhéid sin.

iv.

An chaoi a gcosnaítear mionaoisigh ar an inneachar agus ar an iompraíocht sin.

v.

Na huirlisí a úsáidtear chun inneachar, iompar agus gnéithe atá neamhdhleathach nó díobhálach do phríobháideachas, do shábháilteacht agus do shlándáil mionaoiseach, agus don phróiseas gearán, a chosc, a mhaolú agus a mhodhnú.

(b)

Tá siad éasca a aimsiú agus a chuardach fad agus a bheidh an t-úsáideoir ar an ardán.

(c)

Nach gcuireann siad srian míchuí ar aon cheart atá ag mionaoisigh, lena n-áirítear a gceart chun tuairimí a nochtadh agus faisnéis a fháil.

(d)

Go seasfar leo agus go gcuirfear chun feidhme iad sa chleachtas.

88.

Ina theannta sin, measann an Coimisiún gur cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu a áirithiú go ndéanfar athruithe ar na téarmaí agus na coinníollacha a logáil agus a fhoilsiú (99).

Dea-chleachtas

Is ardán ar líne é HappyExplore inar féidir le mionaoisigh cluichí a imirt, créatúir agus saolta is féidir leo a roinnt le chéile a chruthú agus a fhiosrú. Tá carachtar ar a dtugtar ‘Pixel Pioneer’ ag HappyExplore a mhúineann d’úsáideoirí conas a bheith ina dtaiscéalaithe freagracha. Moltar do gach úsáideoir ‘Gealltanas cineáltais’ a ghlacadh, áit a bhfoghlaimíonn siad agus a gheallann siad go ndéanfaidh siad iad féin a iompar go cineálta agus go sábháilte ar líne. Míníonn Pixel Pioneer freisin an tábhacht a bhaineann le modhnóireacht agus cinntí sábháilteachta do na húsáideoirí agus iad ag féachaint ar an ardán, amhail an fáth ar cheart dóibh smaoineamh go cúramach sula roinnfidh siad a gcréatúir nó a saolta.

8.3.   Faireachán agus meastóireacht

89.

Measann an Coimisiún gur cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu cleachtais éifeachtacha faireacháin agus meastóireachta a ghlacadh chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála a áirithiú do mhionaoisigh ar a seirbhís chun críocha Airteagal 28(1) de Rialachán (AE) 2022/2065. Áirítear leis sin an méid seo a leanas, ach níl sé teoranta dóibh:

(a)

Faireachán agus meastóireacht thráthrialta a dhéanamh ar éifeachtacht aon ghné den ardán a bhaineann le príobháideachas, sábháilteacht agus slándáil mionaoiseach ar an ardán. Áirítear leis sin, mar shampla, comhéadan ar líne, córais, socruithe, uirlisí, feidhmiúlachtaí agus gnéithe agus tuairisciú an ardáin, sásraí aiseolais agus gearán, agus bearta arna ndéanamh chun Airteagal 28(1) de Rialachán (AE) 2022/2065 a chomhlíonadh (100). Ba cheart do sholáthraithe breithniú a dhéanamh ar na meastóireachtaí sin a chur ar fáil lena n-athbhreithniú agus lena n-ionchur ó thríú páirtithe neamhspleácha amhail saineolaithe nó páirtithe leasmhara ábhartha eile.

(b)

Dul i gcomhairle go rialta le mionaoisigh, caomhnóirí, an saol acadúil, eagraíochtaí na sochaí sibhialta, saineolaithe ar chearta leanaí agus páirtithe leasmhara ábhartha eile maidir le dearadh agus meastóireacht aon ghné den ardán a bhaineann le príobháideachas, sábháilteacht agus slándáil mionaoiseach ar an ardán. Ba cheart a chuimsiú leis sin tástáil a dhéanamh ar na gnéithe sin le mionaoisigh agus a n-aiseolas a chur san áireamh. Chun rannchuidiú leis an neamh-idirdhealú agus leis an inrochtaineacht, ba cheart do sholáthraithe, i gcás inar féidir, mionaoisigh ó réimse éagsúil cúlraí cultúrtha agus teanga, ó aoiseanna éagsúla, faoi mhíchumas agus/nó riachtanais inrochtaineachta bhreise a bheith rannpháirteach sna comhairliúcháin sin.

(c)

Dearadh agus feidhmiú na n-eilimintí thuasluaite a choigeartú bunaithe ar thorthaí na gcomhairliúchán sin agus ar fhorbairtí teicniúla, taighde, athruithe ar iompraíocht nó beartas úsáideoirí, éabhlóidí táirgí agus úsáide, agus athruithe ar na díobhálacha agus na rioscaí do phríobháideachas, sábháilteacht agus slándáil mionaoiseach ar a n-ardán.

8.4.   Trédhearcacht

90.

Meabhraíonn an Coimisiún na hoibleagáidí trédhearcachta faoi Airteagail 14, 15 agus 24 de Rialachán (AE) 2022/2065. I bhfianaise chéimeanna forbartha agus acmhainneachtaí athraitheacha mionaoiseach, tá gá le breithnithe breise maidir le trédhearcacht fheidhmiú ardáin ar líne chun comhlíonadh Airteagal 28(1) den Rialachán sin a áirithiú.

91.

Measann an Coimisiún gur cheart do sholáthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu an fhaisnéis uile is gá agus is ábhartha maidir le feidhmiú a seirbhísí a chur ar fáil go héasca do mhionaoisigh chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála a áirithiú ar a gcuid seirbhísí. Measann sé gur cheart do sholáthraithe ardán ar líne an fhaisnéis seo a leanas a chur ar fáil do mhionaoisigh agus, i gcás inarb ábhartha, dá gcaomhnóirí, ar chomhéadan inrochtana ar a n-ardáin ar líne:

(a)

Faisnéis faoi aon bheart a cuireadh i bhfeidhm chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus/nó slándála mionaoiseach a áirithiú ar an ardán. Áirítear leis sin faisnéis faoi na nithe seo a leanas:

i.

aon mhodh dearbhaithe aoise a úsáidtear, an chaoi a n-oibríonn na modhanna sin, agus aon tríú páirtí a úsáidtear chun aon mhodh fíoraithe aoise nó meastacháin a sholáthar.

ii.

feidhmiú na gcóras moltaí a úsáidtear ar fud an ardáin agus na roghanna éagsúla atá ar fáil d’úsáideoirí (féach Roinn 6.5.2 maidir le Rialú agus cumhachtú úsáideoirí).

iii.

na próisis chun freagairt d’aon tuairisc, aiseolas agus ghearán arna ndéanamh nó arna dtabhairt ag mionaoisigh, lena n-áirítear tráthchláir tháscacha, agus na torthaí agus an tionchar a d’fhéadfadh a bheith ag na próisis sin.

iv.

na huirlisí, táirgí agus gnéithe intleachta saorga a ionchorpraítear san ardán, na teorainneacha a bhaineann leo agus na hiarmhairtí a d’fhéadfadh a bheith ag baint lena n-úsáid.

v.

an próiseas clárúcháin i gcás ina dtairgtear ceann.

vi.

aon uirlis do chaomhnóirí a thairgtear, lena mínítear conas iad a úsáid agus conas mionaoisigh a chosaint ar líne, agus cad iad na cineálacha faisnéise faoi chaomhnóirí gníomhaíochta ar líne an mhionaoisigh is féidir a fháil trí úsáid a bhaint as uirlisí den sórt sin.

vii.

conas a dhéantar an t-ábhar a sháraíonn téarmaí agus coinníollacha an ardáin a mhodhnú agus iarmhairtí na modhnóireachta sin.

viii.

conas na huirlisí éagsúla tuairiscithe, gearáin, sásaimh agus tacaíochta dá dtagraítear sna treoirlínte seo a úsáid.

ix.

téarmaí agus coinníollacha an ardáin ar líne.

x.

aon bheart eile a mholtar sna treoirlínte seo agus a chuir soláthraí an ardáin ar líne i bhfeidhm.

xi.

aon bheart eile a glacadh, nó aon athrú a rinneadh ar a gcuid seirbhísí chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta nó slándála mionaoiseach a áirithiú ar an ardán.

(b)

A áirithiú go bhfuil an fhaisnéis sin, na rabhaidh uile agus aon chumarsáid eile a mholtar sna treoirlínte seo:

i.

so-úsáidte do leanaí, oiriúnach ó thaobh aoise de, éasca a thuiscint agus inrochtana go héasca do gach mionaoiseach, lena n-áirítear iad siúd atá faoi mhíchumas agus/nó a bhfuil riachtanais bhreise inrochtaineachta acu.

ii.

curtha i láthair go soiléir ar bhealach atá éasca a thuiscint agus atá chomh simplí agus chomh gonta agus is féidir. Mar shampla, i gcás ina dtagraíonn na téarmaí agus na coinníollacha do ghné shonrach, cuirtear an fhaisnéis bhunriachtanach faoin ngné seo i láthair nuair a bhíonn an mionaoiseach ag plé léi.

iii.

curtha i láthair don mhionaoiseach ar bhealaí atá éasca a athbhreithniú agus lena ndéantar foráil maidir le rochtain láithreach agus iomasach, ag na pointí ag a dtagann siad chun bheith ábhartha.

iv.

i dteanga oifigiúil nó i dteangacha oifigiúla an Bhallstáit ina soláthraítear an tseirbhís.

v.

spéisiúil do mhionaoisigh. D’fhéadfadh sé gur ghá grafaicí, físeáin, agus/nó carachtair nó teicnící eile a úsáid chuige sin.

vi.

tugtha do mhionaoisigh de réir a chéile agus le himeachta ama chun coinneáil úsáideoirí a uasmhéadú.

(c)

Aon bheart agus athrú a chuirtear chun feidhme chun Airteagal 28(1) de Rialachán (AE) 2022/2065 a chomhlíonadh, d’fhéadfaí iad a chur in iúl go hinmheánach agus a chur ar fáil don phobal a mhéid is féidir.

Dea-chleachtas

Is ardán ar líne é HappyTerms atá dírithe ar dhaoine idir 13 agus 18 mbliana d’aois. Tugann sé deis do mhionaoisigh páirt a ghlacadh i bpobail agus smaointe agus faisnéis faoi leasanna comhroinnte a mhalartú. Léiríonn HappyTerms faisnéis faoina théarmaí agus coinníollacha le ceannteidil shoiléire mar aon le deilbhíní míniúcháin agus pictiúir ildaite. Déantar na rialacha a mhiondealú ina ranna gearra soléite agus úsáidtear teanga shimplí chun na rialacha a mhíniú. Tá grafaicí faisnéise ann freisin a chuidíonn le mionaoisigh tuiscint a fháil ar a bhfuil siad ag aontú, agus a thagann aníos nuair a thagann athrú ar ghné nó ar shocruithe ar leith. Is féidir le húsáideoirí rialacha a aimsiú freisin agus cliceáil ar ‘Cad is gá dom a bheith ar eolas agam’, deilbhín a nascann an t-úsáideoir leis na rialacha ábhartha, leis na huirlisí gaolmhara agus leis na naisc úsáideacha ó aon chuid den ardán. Cuireann HappyTerms tráth na gceist idirghníomhach ar fáil freisin inar féidir le mionaoisigh a sheiceáil ar thuig siad na téarmaí agus na coinníollacha.

9.   ATHBHREITHNIÚ

92.

Déanfaidh an Coimisiún athbhreithniú ar na treoirlínte sin a luaithe is gá agus ar a dhéanaí tar éis tréimhse 12 mhí, i bhfianaise na taithí praiticiúla a fuarthas i gcur i bhfeidhm Airteagal 28(1) de Rialachán (AE) 2022/2065 agus luas na bhforbairtí teicneolaíochta, sochaíocha agus rialála sa réimse sin.

93.

Spreagfaidh an Coimisiún soláthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu, Comhordaitheoirí Seirbhísí Digiteacha, údaráis náisiúnta inniúla, an pobal taighde agus eagraíochtaí na sochaí sibhialta chun rannchuidiú leis an bpróiseas sin. Tar éis athbhreithniú den sórt sin a dhéanamh, féadfaidh an Coimisiún, i gcomhairle leis an mBord Eorpach um Sheirbhísí Digiteacha, a chinneadh na treoirlínte sin a leasú.

(1)  Sna treoirlínte seo, tagraíonn ‘leanbh’, ‘leanaí’ agus ‘mionaoiseach’ do dhuine faoi bhun 18 mbliana d’aois.

(2)  Sna treoirlínte seo, tagraíonn ‘caomhnóirí’ do dhaoine a bhfuil freagrachtaí tuismitheora orthu.

(3)  Áirítear ar inneachar neamhdhleathach inneachar ina léirítear gáinneáil aindleathach ar dhrugaí, inneachar sceimhlitheoireachta agus inneachar antoisceach foréigneach agus ábhar mí-úsáide gnéasaí leanaí, ach níl sé teoranta dóibh sin amháin. Ní shainmhínítear an rud is inneachar neamhdhleathach ann le Rialachán (AE) 2022/2065 (an Gníomh um Sheirbhísí Digiteacha) ach le dlíthe eile ar leibhéal an Aontais nó ar an leibhéal náisiúnta.

(4)  Áirítear in Iarscríbhinn I a ghabhann leis na treoirlínte seo tíopeolaíocht rioscaí a nochtar mionaoisigh dóibh agus rochtain á fáil acu ar ardáin ar líne, bunaithe ar chreat a d’fhorbair ECFE.

(5)  Féach Roinn 6.1 maidir le dearbhú aoise.

(6)  Rialachán (AE) 2022/2065 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 19 Deireadh Fómhair 2022 maidir le Margadh Aonair do Sheirbhísí Digiteacha agus lena leasaítear Treoir 2000/31/CE (an Gníomh um Sheirbhísí Digiteacha) (IO L 277, 27.10.2022, lch. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2022/2065/oj).

(7)  Rialachán (AE) 2016/679 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 27 Aibreán 2016 maidir le daoine nádúrtha a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil agus maidir le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin (RGCS) (IO L 119, 4.5.2016, lch. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2016/679/oj).

(8)  In Airteagal 3 de Rialachán (AE) 2022/2065, sainmhínítear ‘ardán ar líne’ mar sheirbhís óstála lena stóráiltear agus lena scaiptear faisnéis ar an bpobal, arna iarraidh sin d’fhaighteoir na seirbhíse, murar mionghné nó gné choimhdeach amháin de sheirbhís eile nó de mhionfheidhmiúlacht na príomhsheirbhíse atá sa ghníomhaíocht sin agus, ar chúiseanna teicniúla agus oibiachtúla, nach féidir é a úsáid gan an tseirbhís eile sin, agus nach bealach é comhtháthú na gné nó na feidhmiúlachta sin i seirbhís eile le dul timpeall ar infheidhmeacht an Rialacháin seo.

(9)  I Moladh 2003/361/CE, sainmhínítear fiontar beag mar fhiontar a fhostaíonn níos lú ná 50 duine agus nach mó ná EUR 10 milliún a láimhdeachas bliantúil agus/nó iomlán a chláir chomhardaithe bhliantúil. Sainmhínítear micrifhiontar mar fhiontar a fhostaíonn níos lú ná 10 nduine agus nach mó ná EUR 2 mhilliún a láimhdeachas bliantúil agus/nó iomlán a chláir chomhardaithe bhliantúil. Meabhraíonn an Coimisiún anseo Aithris 10 de Rialachán (AE) 2022/2065 ina luaitear go bhfuil Rialachán (AE) 2022/2065 gan dochar do Threoir (AE) 2010/13. Leis an Treoir thuasluaite, ceanglaítear ar gach soláthraí ardáin comhroinnte físeán, gan beann ar a cháilíocht mar mhicrifhiontair nó mar fhiontair bheaga, córais fíoraithe aoise a bhunú agus a oibriú d’úsáideoirí ardán comhroinnte físeán i ndáil le hinneachar a d’fhéadfadh dochar a dhéanamh d’fhorbairt fhisiciúil nó mheabhrach mionaoiseach.

(10)  Áirítear leis sin na hoibleagáidí atá sna forálacha seo a leanas de Rialachán (AE) 2022/2065: Airteagal 14 maidir le Téarmaí agus Coinníollacha, Airteagail 16 agus 17 maidir le sásraí fógra agus gnímh agus Ráiteas ar Chúiseanna, Airteagal 25 maidir le dearadh agus eagrú comhéadan ar líne, Airteagail 15 agus 24 maidir le Trédhearcacht, Airteagal 26 maidir le Fógráin, Airteagal 27 maidir le Córais Moltaí agus Airteagal 44 maidir le Caighdeáin.

(11)  Áirítear leis sin na forálacha seo a leanas de Rialachán (AE) 2022/2065, ach níl sé teoranta dóibh: Airteagail 34 agus 35 maidir le Measúnú riosca agus Maolú rioscaí, Airteagal 38 maidir le Córais Moltaí, Airteagal 40 maidir le Rochtain ar shonraí agus grinnscrúdú sonraí agus Airteagal 44 (j) maidir le caighdeáin le haghaidh bearta spriocdhírithe chun mionaoisigh a chosaint ar líne.

(12)  Áirítear leis sin Airteagail 34 agus 35 maidir le Measúnú riosca agus Maolú rioscaí, Airteagal 38 maidir le Córais Moltaí, Airteagal 40 maidir le Rochtain ar shonraí agus grinnscrúdú sonraí ach níl sé teoranta dóibh.

(13)  Áirítear leis sin an straitéis maidir le hIdirlíon Níos Fearr do Leanaí (BIK+), Treoir 2010/13/AE (‘an Treoir maidir le Seirbhísí Meán Closamhairc’), Rialachán (AE) 2024/1689 (‘an Gníomh um an Intleacht Shaorga’), Rialachán (AE) 2016/679 (‘RGCS’), Treoir 2011/93/AE maidir le mí-úsáid ghnéasach leanaí agus teacht i dtír gnéasach ar leanaí a chomhrac, Treoir 2005/29/CE maidir le cleachtais tráchtála éagóracha (‘UCPD’), an Tiachóg Eorpach Céannachta Digití agus an réiteach fíoraithe aoise gearrthéarmach, an plean gníomhaíochta in aghaidh na cibearbhulaíochta atá ar na bacáin, an fiosrúchán uile-Aontais ar thionchair níos leithne na meán sóisialta ar an bhfolláine, an Straitéis Eorpach maidir leis an tSlándáil Inmheánach, Treochlár an Aontais chun gáinneáil ar dhrugaí agus an choireacht eagraithe a chomhrac, Fóram Idirlín an Aontais, Straitéis an Aontais maidir le mí-úsáid ghnéasach leanaí a chomhrac ar bhealach níos éifeachtaí, Straitéis an Aontais chun gáinneáil ar dhaoine a chomhrac 2021-2025. Thairis sin, tá Rialachán (AE) 2022/2065 gan dochar do dhlí an Aontais maidir le cosaint tomhaltóirí agus sábháilteacht táirgí, lena n-áirítear Rialacháin (AE) 2017/2394 agus (AE) 2019/1020 agus Treoracha 2001/95/CE agus 2013/11/AE. Le Treoir 2005/29 maidir le cleachtais tráchtála éagóracha, go háirithe Airteagail 5 go 9, tugtar cosaint do mhionaoisigh freisin agus, mar shampla, le pointe 28 d’Iarscríbhinn I, cuirtear toirmeasc, i bhfógrán, ar leanaí a spreagadh go díreach chun táirgí fógartha a cheannach nó a chur ina luí ar a dtuismitheoirí nó ar dhaoine fásta eile táirgí fógartha a cheannach dóibh. Meabhraíonn an Coimisiún Seiceáil Oiriúnachta an Choimisiúin Eorpaigh ar dhlí tomhaltóirí an Aontais maidir leis an gcothroime dhigiteach.

(14)  Níl comhlíonadh RGCS ná aon dlí eile is infheidhme maidir le cosaint sonraí i gceist le haon cheann de na bearta a leagtar amach sna treoirlínte seo a ghlacadh agus a chur chun feidhme. Agus comhlíonadh Airteagal 28(1) de Rialachán (AE) 2022/2065 á chinneadh, moltar d’údaráis fhreagracha, dá bhrí sin, dul i gcomhar le húdaráis cosanta sonraí.

(15)  D’fhorbair an Coimisiún na treoirlínte trí thaighde críochnúil deisce a dhéanamh, aiseolas ó pháirtithe leasmhara a bhailiú trí ghlao ar fhianaise, ceardlanna agus comhairliúchán poiblí spriocdhírithe. Bhí an Coimisiún ag brath freisin ar shaineolas an Lárionaid Eorpaigh um Thrédhearcacht Algartamach ar fud na bpróiseas. Thairis sin, chuaigh an Coimisiún i gcomhairle le daoine óga, lena n-áirítear ambasadóirí óige maidir le hIdirlíon Níos Fearr do Leanaí agus d’eagraigh sé grúpaí fócais le leanaí i seacht mBallstát, le tacaíocht ó na hIonaid d’Idirlíon Níos Sábháilte.

(16)  Áirítear leis sin, mar shampla, na Treoracha agus na Rialacháin a luaitear i bhfonóta 13, na treoirlínte atá le teacht ón mBord Eorpach um Chosaint Sonraí (EDPB) maidir le sonraí pearsanta mionaoiseach a phróiseáil i gcomhréir le Rialachán (AE) 2016/679 (RGCS).

(17)  An Coimisiún um Chosaint Sonraí. (2021). Bunphrionsabail le haghaidh cur chuige a dhíríonn ar leanaí maidir le próiseáil sonraí. Le fáil ag: https://www.dataprotection.ie/sites/default/files/uploads/2021-12/Fundamentals%20for%20a%20Child-Oriented%20Approach%20to%20Data%20Processing_FINAL_GA.pdf Coimisiún na Meán. (2024). Cód sábháilteachta ar líne. Le fáil ag: https://www.cnam.ie/app/uploads/2025/01/Coimisiun-na-Mean_Cod-Sabhailteachta-ar-Line.pdf IMY (Údarás na Sualainne um Chosaint Príobháideachais). (2021). The rights of children and young people on digital platforms. Le fáil ag: https://www.imy.se/en/publications/the-rights-of-children-and-young-people-on-digital-platforms/; Aireacht na hÍsiltíre um Ghnóthaí Baile agus Caidreamh na Ríochta. (2022) Code for children's rights. Le fáil ag: https://codevoorkinderrechten.waag.org/wp-content/uploads/2022/02/Code-voor-Kinderrechten-EN.pdf

CNIL. (2021). CNIL publishes 8 recommendations to enhance protection of children online [Foilsíonn CNIL ocht moladh chun feabhas a chur ar chosaint leanaí ar líne]. Le fáil ag: https://www.cnil.fr/en/cnil-publishes-8-recommendations-enhance-protection-children-online; Unabhängiger Beauftragter für Fragen des sexuellen Kindesmissbrauchs. (n.d.). Rechtsfragen Digitales. Le fáil ag: https://beauftragte-missbrauch.de/themen/recht/rechtsfragen-digitales; CEN-CENELEC (2023) Comhaontú Ceardlainne 18016 Creat Seirbhísí Digiteacha atá Oiriúnach ó thaobh Aoise de Ar fáil ag: https://www.cencenelec.eu/media/CEN-CENELEC/CWAs/ICT/cwa18016_2023.pdf; ECFE. (2021). Children in the digital environment – Revised typology of risks [Leanaí sa timpeallacht dhigiteach – Tíopeolaíocht athbhreithnithe rioscaí]. Le fáil ag: https://www.oecd.org/en/publications/children-in-the-digital-environment_9b8f222e-en.html.

(18)  Déanann Coiste na Náisiún Aontaithe um Chearta an Linbh na cearta sin a mhionsaothrú a mhéid a bhaineann leis an timpeallacht dhigiteach ina mBarúlacha Ginearálta Uimh. 25. Oifig an Ard-Choimisinéara um Chearta an Duine. (2021). Barúil Ghinearálta Uimh. 25 (2021) maidir le cearta leanaí i ndáil leis an timpeallacht dhigiteach. Le fáil ag: https://www.ohchr.org/en/documents/general-comments-and-recommendations/general-comment-no-25-2021-childrens-rights-relation.

(19)  Beidh ag leanaí an ceart chun cibé cosaint agus cúram is gá ar mhaithe lena ndea-bhail (Airteagal 24 den Chairt).

(20)  Féadfaidh siad a dtuairimí a nochtadh go saorálach. Cuirfear tuairimí den sórt sin san áireamh maidir le hábhair a bhaineann leo i gcomhréir lena n-aois agus lena n-aibíocht (Airteagal 24 den Chairt).

(21)  I ndáil leis an méid sin, meabhraíonn an Coimisiún a thábhachtaí atá inrochtaineacht, lena n-áirítear mar a rialaítear i dTreoir (AE) 2016/2102 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Deireadh Fómhair 2016 maidir le hinrochtaineacht suíomhanna gréasáin agus feidhmchlár móibíleach de chuid comhlachtaí san earnáil phoiblí (‘an Treoir maidir le hInrochtaineacht Gréasáin’), chomh maith le rannpháirtíocht leanaí le linn dhearadh, chur chun feidhme, agus mheastóireacht na mbeart sábháilteachta, slándála agus príobháideachais uile a bhaineann le leanaí ar líne.

(22)  De réir Airteagal 25 RGCS, ní mór d’oibreoirí a phróiseálann sonraí pearsanta mionaoiseach bearta eagraíochtúla agus teicniúla iomchuí a chur chun feidhme cheana féin chun cearta an ábhair sonraí a chosaint (cosaint sonraí trí dhearadh agus mar réamhshocrú). Forfheidhmíonn na húdaráis inniúla cosanta sonraí an oibleagáid sin i gcomhréir le hAirteagal 51 RGCS. Féach Treoirlínte 4/2019 ón mBord Eorpach um Chosaint Sonraí maidir le hAirteagal 25 Cosaint Sonraí trí Dhearadh agus mar Réamhshocrú. Le fáil ag: https://www.edpb.europa.eu/our-work-tools/our-documents/guidelines/guidelines-42019-article-25-data-protection-design-and_en.

(23)  ECFE (2024), Towards Digital Safety by Design for Children. Le fáil ag: https://doi.org/10.1787/c167b650-en.

(24)  Chuige sin, ní mór tosaíocht a thabhairt do ghnéithe, d’fheidhmiúlacht, d’inneachar nó do shamhlacha atá comhoiriúnach le hacmhainneachtaí athraitheacha leanaí, chomh maith le difríochtaí soch-chultúrtha a chur san áireamh. Tá dearadh atá oiriúnach ó thaobh aoise de ríthábhachtach do phríobháideachas, do shábháilteacht agus do shlándáil leanaí: e.g. gan faisnéis atá oiriúnach ó thaobh aoise de maidir leis, d’fhéadfadh sé nach mbeadh leanaí in ann gnéithe príobháideachais nó sábháilteachta, socruithe nó uirlisí eile a thuiscint, a úsáid nó taitneamh a bhaint astu. CEN-CENELEC (2023) Comhaontú Ceardlainne 18016 Creat Seirbhísí Digiteacha atá Oiriúnach ó thaobh Aoise De , ar fáil https://www.cencenelec.eu/media/CEN-CENELEC/CWAs/ICT/cwa18016_2023.pdf; Tá aoiseanna agus céimeanna forbartha ar fáil, i measc nithe eile mar Iarscríbhinn a ghabhann le Cód Leanaí na hÍsiltíre. Le fáil ag: https://codevoorkinderrechten.waag.org/wp-content/uploads/2022/02/Code-voor-Kinderrechten-EN.pdf.

(25)  Airteagal 3 de Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe um Chearta an Linbh; Airteagal 24 den Chairt. Ceart an linbh measúnú a dhéanamh ar a leas agus tús áite a thabhairt dóibh nuair atá leasanna éagsúla á mbreithniú, chun teacht ar chinneadh maidir leis an tsaincheist atá i gceist a bhaineann le leanbh, le grúpa leanaí sainaitheanta nó gan aithint nó le grúpa leanaí i gcoitinne. Níor cheart do na cuideachtaí cinntí maidir le leas a dhéanamh, nuair is gá, ach ba cheart iad a bheith bunaithe ar ghníomhaíocht na n-údarás inniúil. LSE Digital Futures for Children (2024), The Best interests of the child in the digital environment. Le fáil ag: https://www.digital-futures-for-children.net/digitalfutures-assets/digitalfutures-documents/Best-Interests-of-the-Child-FINAL.pdf.

(26)  Neamh-idirdhealú: Tá feidhm ag cearta leanaí maidir le haon leanbh, gan aon idirdhealú, de réir Airteagal 21 den Chairt. Áirítear le cearta an linbh, de réir Airteagal 24 den Chairt, an ceart atá ag leanbh an chosaint agus an cúram a theastaíonn uaidh dá dhea-bhail; féadfaidh leanaí a dtuairimí a nochtadh go saorálach. Cuirfear tuairimí den sórt sin san áireamh maidir le hábhair a bhaineann leo i gcomhréir lena n-aois agus lena n-aibíocht; i ngach gníomhaíocht a bhaineann le leanaí, bíodh sé á dhéanamh ag údaráis phoiblí nó ag institiúidí príobháideacha, ní mór tús áite a thabhairt do leas an linbh. Áirítear le cearta an linbh freisin, de réir Airteagal 2 den Chairt, ceart atá ag gach duine, an ceart chun beatha, agus de réir Airteagal 3 den Chairt, an ceart chun sláine fisicí agus meabhraí. Ina theannta sin cuimsítear cearta an linbh i gCoinbhinsiún na Náisiún Aontaithe um Chearta an Linbh, agus mionsonraítear a thuilleadh ann iad, ar coinbhinsiúin é atá daingnithe ag na Ballstáit uile.

(27)  Meabhraíonn an Coimisiún go háirithe Treoirlínte an Bhoird Eorpaigh um Chosaint Sonraí maidir le Measúnú Tionchair ar Chosaint Sonraí (DPIA) agus cinneadh a dhéanamh i dtaobh ‘an dócha go mbeidh ardriosca’ ag baint leis an bpróiseáil chun críocha Rialachán (AE) 2016/679.

(28)  Samplaí d’athruithe suntasacha is ea gnéithe nua a thabhairt isteach a dhéanann difear d’idirghníomhú úsáideoirí, modhnuithe ar chórais moltaí, socruithe cuntais, modhnóireacht, tuairisciú nó gnéithe deartha eile a d’athródh go suntasach taithí leanaí ar an ardán, athruithe ar chleachtais bailithe sonraí, leathnú chuig grúpaí úsáideoirí nua, comhtháthú uirlisí intleachta saorga giniúnaí, nó athruithe a bhaineann le bearta dearbhaithe aoise nó a soláthraithe.

(29)  UNICEF. (2024). Measúnú tionchair ar chearta an linbh: Uirlis chun tacú le dearadh na hintleachta saorga agus na teicneolaíochta digití lena n-urramaítear cearta leanaí. Le fáil ag: https://www.unicef.org/childrightsandbusiness/workstreams/responsible-technology/D-CRIA; (2021) MO-CRIA: Child Rights Impact Self-Assessment Tool for Mobile Operators [Uirlis Féinmheasúnaithe Tionchair ar Chearta Leanaí d’Oibreoirí Móibíleacha], Ar fáil ag: https://www.unicef.org/reports/mo-cria-child-rights-impact-self-assessment-tool-mobile-operators.

(30)  Aireacht na hÍsiltíre um Ghnóthaí Baile agus Caidreamh na Ríochta (BZK). (2024). Child Rights Impact Assessment (Fillable Form). Le fáil ag: https://www.nldigitalgovernment.nl/document/childrens-rights-impact-assessment-fill-in-document/.

(31)  Féach go háirithe caibidil 14 de Chomhaontú Ceardlainne CEN-CENELEC (2023) 18016 Workshop Agreement 18016 Age Appropriate Digital Services Framework [Creat Seirbhísí Digiteacha atá Oiriúnach ó thaobh Aoise de] , Ar fáil ag: https://www.cencenelec.eu/media/CEN-CENELEC/CWAs/ICT/cwa18016_2023.pdf.

(32)  An Coimisiún Eorpach: Ard-Stiúrthóireacht na Líonraí Cumarsáide, an Ábhair Dhigitigh agus na Teicneolaíochta, an Lárionad um Dhlí agus Teicneolaíochtaí Digiteacha (r-sheirbhísí dlí), LLM, Raiz Shaffique, M. agus van der Hof, S. (2024). Mapping age assurance typologies and requirements – Research report [Típeolaíochtaí agus ceanglais dearbhaithe aoise a mhapáil – Tuarascáil taighde]. Le fáil ag: https://data.europa.eu/doi/10.2759/455338.

(33)  Ibid; CEN-CENELEC. (2023). Workshop Agreement 18016 Age Appropriate Digital Services Framework [Comhaontú Ceardlainne 18016 Creat Seirbhísí Digiteacha atá Oiriúnach ó thaobh Aoise de] : https://www.cencenelec.eu/media/CEN-CENELEC/CWAs/ICT/cwa18016_2023.pdf.

(34)  Is féidir leis an athbhreithniú ar rioscaí agus ar uirlisí measúnaithe tionchair ar chearta an linbh a leagtar amach i Roinn 5 maidir le hAthbhreithniú riosca cuidiú le soláthraithe ardán ar líne an measúnú sin a dhéanamh.

(35)  Féach ráiteas 1/2025 ó EDPB maidir le Dearbhú Aoise. Le fáil ag: https://www.edpb.europa.eu/our-work-tools/our-documents/statements/statement-12025-age-assurance_en.

(36)  Is féidir na rioscaí sin a shainaithint tríd an athbhreithniú ar rioscaí a leagtar amach i Roinn 5.

(37)  Sa chomhthéacs sin, meabhraíonn an Coimisiún na hoibleagáidí atá ar na Ballstáit mar a shonraítear i dTreoir (AE) 2015/1535 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Meán Fómhair 2015 lena leagtar síos nós imeachta chun faisnéis a sholáthar i réimse na rialachán teicniúil agus na rialacha maidir le seirbhísí na Sochaí Faisnéise (IO L 241, 17.9.2015, lch. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/dir/2015/1535/oj) agus na nósanna imeachta ábhartha le haghaidh dréachtrialacháin theicniúla a bhunaítear inti.

(38)  Tá tástáil á déanamh ag an gCoimisiún faoi láthair ar réiteach fíoraithe aoise de chuid an Aontais chun fíorú aoise de réir an chaighdeáin a cheanglaítear sna treoirlínte seo a éascú, sula mbeidh an Tiachóg Eorpach Céannachta Digití ón Aontas ar fáil. D’fhéadfadh réitigh eile, atá comhoiriúnach leis an gcaighdeán a leagtar amach sna treoirlínte seo, a bheith ar fáil ar bhonn tráchtála, nó i mBallstáit aonair ach ní i mBallstáit eile. Ba cheart do sholáthraithe ardán ar líne a chruthaíonn an cúinse sin tosú ag tástáil agus ag úsáid modhanna fíoraithe aoise ar aon nós lena n-urramaítear critéir Roinn 6.1.4 a luaithe a bheidh sé sin ar fáil. Féadfar an idirthréimhse sin a choigeartú i bhfianaise rolladh amach réiteach fíoraithe aoise an Aontais.

(39)  . Tá forbhreathnú ar mhodhanna éagsúla meastacháin aoise ar fáil sa Choimisiún Eorpach: Ard-Stiúrthóireacht na Líonraí Cumarsáide, an Ábhair Dhigitigh agus na Teicneolaíochta, an Lárionad um Dhlí agus Teicneolaíochtaí Digiteacha (r-sheirbhísí dlí), LLM, Raiz Shaffique, M. agus van der Hof, S. (2024) Mapping age assurance typologies and requirements – Research report [Tíopeolaíochtaí agus ceanglais dearbhaithe aoise a mhapáil – Tuarascáil taighde]. Le fáil ag: https://data.europa.eu/doi/10.2759/455338.

(40)  Ní gá don soláthraí seirbhíse ach fios a bheith aige an bhfuil an t-úsáideoir os cionn nó faoi bhun tairseach aoise. Ba cheart é sin a chur chun feidhme trí chur chuige ceadchomharthaithe bunaithe ar rannpháirtíocht soláthraí tríú páirtí, nach bhfeiceann an soláthraí seirbhíse ann ach toradh feidhmiúil an phróisis dearbhaithe aoise (e.g. ‘thar’ nó ‘faoin tairseach aoise’). Déanann soláthraí tríú páirtí seiceáil aoise agus cuireann sé ‘ceadchomhartha aoise’ ar fáil don úsáideoir ar féidir leis an úsáideoir é a chur faoi bhráid an tsoláthraí seirbhíse gan gá dó a aois a chruthú arís. D’fhéadfadh tréithe agus faisnéis éagsúil an úsáideora a bheith sa cheadchomhartha aoise maidir le cathain, cá háit nó conas a rinneadh an tseiceáil aoise. Féach freisin ráiteas 1/2025 ó EDPB maidir le Dearbhú Aoise. Le fáil ag: https://www.edpb.europa.eu/our-work-tools/our-documents/statements/statement-12025-age-assurance_en.

(41)  Is prótacal é cruthú dífhianaise inar féidir le páirtí amháin (an cruthaitheoir) a léiriú go bhfuil roinnt ráiteas ar leith fíor, gan aon fhaisnéis a chur in iúl don fhíoraitheoir taobh amuigh d’fhírinne an ráitis sin.

(42)  Mar a fhoráiltear faoi Roinn 1 de Chaibidil II de Rialachán (AE) Uimh. 910/2014, arna leasú le Rialachán (AE) 2024/1183.

(43)  Tá caighdeán tagartha an Aontais ar fáil ag https://ageverification.dev.

(44)  Tá modhanna den sórt sin ailínithe go láidir le glao EDPB i mír 34 dá Ráiteas 1/2025 maidir le Dearbhú Aoise le haghaidh réitigh lena gcuirtear cosc ar nascadh agus próifíliú. Tá an taighde acadúil fabhrach freisin do na cineálacha cur chuige caomhnaithe príobháideachais sin mar chur chuige inscálaithe, cuimsitheach agus éifeachtach chun rioscaí do mhionaoisigh a íoslaghdú agus cearta bunúsacha á n-urramú an tráth céanna. Le fáil ag: https://www.edpb.europa.eu/our-work-tools/our-documents/statements/statement-12025-age-assurance_en.

(45)  I gcás ina n-úsáidtear fíorú aoise sna cásanna sin, bheadh sé gan dochar d’aon oibleagáid ar leith ar an soláthraí, e.g. a cheangal air measúnú a dhéanamh ar cé acu a bhí nó nach raibh an mionaoiseach mar thomhaltóir sean go leor chun conradh a dhéanamh go dleathach. Braitheann sé sin ar an dlí is infheidhme sa Bhallstát ina bhfuil cónaí ar an mionaoiseach.

(46)  I gcásanna áirithe, d’fhéadfadh an soláthraí a bheith in ann a fhíorú gur chláraigh a gcaomhnóirí an mionaoiseach.

(47)  Is féidir na rioscaí sin a shainaithint tríd an athbhreithniú ar rioscaí a leagtar amach i Roinn 5.

(48)  Tagraíonn gach sampla dea-chleachtais agus drochchleachtais sna treoirlínte seo d’ardáin bhréige ar líne.

(49)  D’fhéadfadh sé gur mhian leis an soláthraí an sásra sin a chomhtháthú ina chóras inmheánach um láimhseáil gearán faoi Airteagal 20. Féach freisin Roinn 7.1 den doiciméad seo.

(50)  Ach dearbhú míchruinn aoise a thabhairt, d’fhéadfaí faighteoirí a eisiamh ó bheith incháilithe mar sin chun seirbhís a úsáid nó a cheadódh d’fhaighteoirí neamh-incháilithe rochtain a fháil ar an tseirbhís d’ainneoin an bhirt dearbhaithe aoise atá i bhfeidhm.

(51)  D’fhéadfadh dearbhú aoise neamhoiriúnach rioscaí míchuí a chruthú do chearta faighteoirí ar chosaint sonraí agus ar phríobháideachas ach d’fhéadfadh dearbhú aoise iomlán teorainn a chur leis an rochtain ar sheirbhísí thar a bhfuil riachtanach i ndáiríre.

(52)  Féach Aithris 71 de Rialachán (AE) 2022/2065 ina gcuirtear i dtábhacht gur gá do sholáthraithe cloí le prionsabal an íoslaghdaithe sonraí dá bhforáiltear in Airteagal 5(1)(c) de Rialachán (AE) 2016/679.

(53)  Féach ráiteas 1/2025 ón mBord Eorpach um Chosaint Sonraí maidir le Dearbhú Aoise pointí 2.3 agus 2.4. Le fáil ag: https://www.edpb.europa.eu/our-work-tools/our-documents/statements/statement-12025-age-assurance_en.

(54)  An Coimisiún Eorpach: Ard-Stiúrthóireacht na Líonraí Cumarsáide, an Ábhair Dhigitigh agus na Teicneolaíochta, an Lárionad um Dhlí agus Teicneolaíochtaí Digiteacha (r-sheirbhísí dlí), LLM, Raiz Shaffique, M. agus van der Hof, S. (2024) Mapping age assurance typologies and requirements – Research report [Tíopeolaíochtaí agus ceanglais dearbhaithe aoise a mhapáil – Tuarascáil taighde]. Le fáil ag: https://data.europa.eu/doi/10.2759/455338.

(55)  Tá an méid sin gan dochar do cheanglais bhreise a eascraíonn as dlíthe eile, amhail Airteagal 12 de Rialachán (AE) 2016/679.

(56)  Mar a leagtar amach i Roinn 6.1, ní mheasann an Coimisiún gur modh iomchuí dearbhaithe aoise é féindearbhú chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála mionaoiseach a áirithiú i gcomhréir le hAirteagal 28(1) de Rialachán (AE) 2022/2065.

(57)  Willis, L. E. (2014). Why not privacy by default? Berkeley Technology Law Journal, 29(1), 61. Le fáil ag: https://www.btlj.org/data/articles2015/vol29/29_1/29-berkeley-tech-l-j-0061-0134.pdf; Cho, H., Roh, S., & Park, B. (2019). Of promoting networking and protecting privacy: Effects of defaults and regulatory focus on social media users’ preference settings. Computers in Human Behavior, 101, 1-13. Le fáil ag: https://doi.org/10.1016/j.chb.2019.07.001. Áirítear ar shamplaí de shocruithe a d’fhéadfadh príobháideachas, sábháilteacht nó slándáil mionaoiseach a chur i mbaol, ach gan a bheith teoranta dóibh, comhroinnt suímh a chumasú, aistriú chuig próifíl phoiblí, ligean d’úsáideoirí eile féachaint ar a liostaí teagmhála nó leantóra, cead a thabhairt comhaid meán a chomhroinnt, beoshruth a óstáil nó páirt a ghlacadh ann.

(58)  Bíonn céimeanna forbartha éagsúla ag mionaoisigh agus bíonn leibhéil éagsúla aibíochta agus tuisceana acu ag aoiseanna éagsúla. Aithnítear é sin, i measc nithe eile, i mBarúil Ghinearálta Uimh. 25 ó Choiste na Náisiún Aontaithe um Chearta an Linbh maidir le cearta leanaí i ndáil leis an timpeallacht dhigiteach 2021, míreanna 19-21. Tá tábla praiticiúil maidir le haoiseanna agus céimeanna forbartha ar fáil, i measc nithe eile mar Iarscríbhinn a ghabhann le Cód Leanaí na hÍsiltíre. Le fáil ag: https://codevoorkinderrechten.waag.org/wp-content/uploads/2022/02/Code-voor-Kinderrechten-EN.pdf.

(59)  Meabhraíonn an Coimisiún go dtoirmisctear le Treoir 2005/29/CE cleachtais tráchtála éagóracha, lena n-áirítear ina Iarscríbhinn I, pointe 7, ina luaitear go bréagach nach mbeidh táirge ar fáil ach ar feadh tréimhse an-teoranta, nó nach mbeidh sé ar fáil ach ar théarmaí áirithe ar feadh tréimhse an-teoranta, chun cinneadh láithreach a spreagadh agus chun deis nó am leordhóthanach a bhaint de thomhaltóirí chun rogha eolasach a dhéanamh.

(60)  Meabhraíonn an Coimisiún an oibleagáid atá ar sholáthraithe córas intleachta saorga atá beartaithe idirghníomhú go díreach le daoine nádúrtha chun a áirithiú go ndéanfar iad sin a dhearadh agus a fhorbairt sa chaoi go gcuirfear na daoine nádúrtha lena mbaineann ar an eolas go bhfuil siad ag idirghníomhú le córas intleachta saorga i gcomhréir le hAirteagal 50(1) de Rialachán (AE) 2024/1689 (‘an Gníomh um an Intleacht Shaorga’). Ba cheart aon bheart a dhéantar ar an moladh seo a thuiscint de réir na mbeart arna ndéanamh chun Airteagal 50(1) den Ghníomh um an Intleacht Shaorga a chomhlíonadh, lena n-áirítear a chóras maoirseachta agus forfheidhmiúcháin féin, agus gan dochar do na bearta sin.

(61)  Meabhraíonn an Coimisiún na Treoirlínte maidir le cleachtais toirmiscthe intleachta saorga arna mbunú le Rialachán (AE) 2024/1689 (an Gníomh um an Intleacht Shaorga).

(62)  Chun críoch na Roinne seo, meabhraíonn an Coimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 3(s) de Rialachán (AE) 2022/2065, go n-áirítear le córais moltaí córais a úsáidtear le haghaidh moltaí inneachair, moltaí táirge, moltaí fógraíochta, moladh teagmhála, uathchríochnú cuardaigh agus torthaí.

(63)  Munn, L. (2020). Angry by design: Toxic communication and technical architectures. Humanities and Social Sciences Communications, 7(53). Le fáil ag: https://doi.org/10.1057/s41599-020-00550-7; Milli, S. et al. (2025). Engagement, user satisfaction, and the amplification of divisive content on social media. PNAS Nexus, 4(3) pgaf062. Le fáil ag: https://doi.org/10.1093/pnasnexus/pgaf062; Piccardi, T. et al. (2024). Social Media Algorithms Can Shape Affective Polarization via Exposure to Antidemocratic Attitudes and Partisan Animosity. Le fáil ag: 10.48550/arXiv.2411.14652; Harriger, J. A., Evans, J. L., Thompson, J. K., & Tylka, T. L. (2022). The dangers of the rabbit hole: Reflections on social media as a portal into a distorted world of edited bodies and eating disorder risk and the role of algorithms. Body Image, 41, 292-297. Le fáil ag: https://doi.org/10.1016/j.bodyim.2022.03.007; Amnesty International. (2023). Driven into darkness: How TikTok’s ‘For You’ feed encourages self-harm and suicidal ideation. Le fáil ag: https://www.amnesty.org/en/documents/pol40/7350/2023/en/; Hilbert, M., Ahmed, S., Cho, J., & Chen, Y. (2024). #BigTech @Minors: Social media algorithms quickly personalize minors’ content, lacking equally quick protection. Le fáil ag: http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.4674573. Sala, A., Porcaro, L., Gómez, E. (2024). Social Media Use and adolescents' mental health and well-being: An umbrella review, Computers in Human Behavior Reports, Imleabhar 14, 100404, ISSN 2451-9588. Le fáil ag: https://doi.org/10.1016/j.chbr.2024.100404.

(64)  Meabhraíonn an Coimisiún freisin go bhféadfadh tionchar a bheith ag dlí eile de chuid an Aontais nó ag dlí náisiúnta eile ar dhearadh agus ar fheidhmiú na gcóras moltaí, d’fhonn cosaint leasanna dlíthiúla laistigh dá sainchúraimí a áirithiú, rud a chuireann le hardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus cosanta do chearta bunúsacha ar líne.

(65)  Mar shampla, ba cheart aiseolas mionaoiseach maidir le hinneachar, gníomhaíochtaí, daoine aonair, cuntais nó grúpaí a fhágann go mothaíonn siad míchompordach nó ar mian leo níos mó nó níos lú díobh a fheiceáil a chur san áireamh i rangú na gcóras moltaí. Áirítear air sin aiseolas amhail ‘Taispeáin níos lú/tuilleadh’ a bheith ar na roghanna sin, ‘Ní mian liom/ní mian liom inneachar a fheiceáil ón gcuntas seo’, ‘Níor mhaith liom inneachar a fheiceáil ón gcuntas seo,’ ‘Nílim compordach leis sin,’ ‘Folaigh é seo,’ ‘Ní maith liom é seo’, nó ‘Ní oireann sé seo domsa’. Féach freisin Roinn 7.1 maidir le tuairisciú, aiseolas agus gearáin ó úsáideoirí maidir leis na treoirlínte reatha.

(66)  Tá samplaí téarmaí le fáil sa Phacáiste Eolais maidir le Díol Drugaí ar Líne a Chomhrac, a forbraíodh mar chuid d’Fhóram Idirlín an Aontais agus ina dtiomsaítear níos mó ná 3 500 téarma, straoiseog agus béarlagair a úsáideann gáinneálaithe drugaí chun drugaí a dhíol ar líne – féach an tagairt i dTreochlár an Aontais chun gáinneáil ar dhrugaí agus coireacht eagraithe a chomhrac (COM (2023) 641 final).

(67)  Féach Airteagail 27(1) agus (3) de Rialachán (AE) 2022/2065.

(68)  Barúil Ghinearálta Uimh. 25 ó Choiste na Náisiún Aontaithe um Chearta an Linbh, mír 112; UNICEF. (2019). Plépháipéar: Digital marketing and children’s rights. Le fáil ag: https://www.unicef.org/childrightsandbusiness/media/256/file/Discussion-Paper-Digital-Marketing.pdf.

(69)  Fágann sé sin gur deacair dóibh, mar shampla, idirdhealú a dhéanamh idir inneachar tráchtála agus neamhthráchtála, cur i gcoinne piarbhrú chun inneachar a cheannach i bhfíschluichí nó in aipeanna atá tarraingteach do mhionaoisigh nó fiú atá riachtanach chun dul chun cinn a dhéanamh sa chluiche, nó tuiscint a fháil ar fhíorluach airgeadra na n-airgeadraí ionaipe nó go bhféadfadh sé nach mbeadh an t-inneachar is inmhianaithe amhail uasghráduithe, léarscáileanna agus abhatáranna le feiceáil chomh minic céanna i gceannacháin randamacha ionaipe nó i gcluiche ná mar a bheadh in inneachar nach bhfuil chomh hinmhianaithe céanna.

(70)  M. Ganapini, E. Panai (2023) An Audit Framework for Adopting AI-Nudging on Children. Le fáil ag: https://arxiv.org/pdf/2304.14338.

(71)  Meabhraíonn an Coimisiún, de réir Airteagal 2(4) de Rialachán (AE) 2022/2065, go bhfuil sé gan dochar do Threoir 2010/13/AE, do dhlí an Aontais maidir le cóipcheart agus cearta gaolmhara, do Rialachán (AE) 2021/784, Rialachán (AE) 2019/1148, Rialachán (AE) 2019/1150, dlí an Aontais maidir le cosaint tomhaltóirí agus sábháilteacht táirgí (lena n-áirítear Treoir (AE) 2005/29 agus dlí an Aontais maidir le cosaint sonraí pearsanta, dlí an Aontais i réimse an chomhair bhreithiúnaigh in ábhair shibhialta, dlí an Aontais i réimse an chomhair bhreithiúnaigh in ábhair choiriúla agus Treoir lena leagtar síos rialacha comhchuibhithe maidir le hionadaithe dlíthiúla a cheapadh chun críche fianaise a bhailiú in imeachtaí coiriúla. Chomh maith leis sin, ní dhéanfaidh sé difear do chur i bhfeidhm Threoir 2000/31/CE. Faoi Airteagal 91 de Rialachán (AE) 2022/2065, tá sainordú ag an gCoimisiún meastóireacht agus tuairisciú a dhéanamh, faoin 17 Samhain 2025, ar an gcaoi a n-idirghníomhaíonn an Rialachán seo le gníomhartha dlí eile, go háirithe na gníomhartha dá dtagraítear thuas.

(72)  Cuireann UNICEF acmhainní agus treoir ar fáil d’ardáin a bhaineann leis an éiceachóras margaíochta digití, lena n-áirítear Plépháipéar maidir le margaíocht dhigiteach agus cearta leanaí UNICEF (2025) atá ar fáil ar https://www.unicef.org/childrightsandbusiness/workstreams/responsible-technology/digital-marketing.

(73)  Meabhraíonn an Coimisiún, mar shampla, go bhfuil trádálaithe faoi réir an toirmisc faoi Threoir 2005/29/CE Airteagal 5(1) cleachtais tráchtála éagóracha a dhéanamh agus faoi phointe 28 d’Iarscríbhinn I a ghabhann leis an Treoir go dtoirmeasctar leanaí táirgí fógartha a cheannach go díreach nó a chur ina luí ar a dtuismitheoirí nó ar dhaoine fásta eile déanamh amhlaidh. Meastar go bhfuil an iompraíocht tráchtála sin éagórach i ngach cás.

(74)  Foráiltear le Barúil Ghinearálta Uimh. 25 (2021) ón gCoiste um Chearta an Linbh maidir le cearta leanaí i ndáil leis an timpeallacht dhigiteach gur cheart tosaíocht a thabhairt do leas an linbh agus fógraíocht agus margaíocht atá dírithe ar leanaí agus a bhfuil fáil acu air á rialáil. Ba cheart urraíocht, suíomh táirgí agus gach cineál eile inneachair atá dírithe ar an tráchtáil a idirdhealú go soiléir ó gach inneachar eile agus níor cheart steiréitíopaí inscne ná ciníocha a bhuanú leo’.

(75)  Meabhraíonn an Coimisiún go bhféadfadh córais intleachta saorga den sórt sin a bheith ina gcleachtais thoirmiscthe faoi Airteagal 5(1)(b) de Rialachán (AE) 2024/1689, má thagann siad i dtír ar leochaileachtaí leanaí ar mhodh is cúis le díobháil shuntasach don duine sin nó do dhuine eile, nó ar dócha gurb é is cúis leis sin. Ba cheart d’aon bheart a dhéantar de réir an mholta seo dul thar na bearta a dhéantar chun cur i bhfeidhm an toirmisc sin a chosc. Is iad na húdaráis inniúla faoin Rialachán sin atá freagrach i gcónaí as maoirseacht agus forfheidhmiú na mbeart arna ndéanamh chun Airteagal 50(1) de Rialachán (AE) 2024/1689 a chomhlíonadh.

(76)  Meabhraíonn an Coimisiún, de réir Airteagail 6 agus 7 de Threoir 2005/29/CE, nach mór do nochtadh na gné tráchtála a bheith soiléir agus iomchuí, agus an meán ina ndéantar an mhargaíocht á chur san áireamh, lena n-áirítear an comhthéacs, an suíomh, an t-uainiú, an fad, an teanga, nó an spriocphobal. Féach freisin an Treoir maidir le léirmhíniú agus cur i bhfeidhm Threoir 2005/29/CE.

(77)  Meabhraíonn an Coimisiún go dtoirmisctear le Treoir 2005/29/CE Airteagal 7(2), agus in Iarscríbhinn I, pointe 22, a mhaíomh go bréagach nó a thabhairt le tuiscint nach bhfuil an trádálaí ag gníomhú chun críoch a bhaineann lena thrádáil, lena ghnó, lena cheird nó lena ghairm, nó nach bhfuil sé á léiriú féin go bréagach mar thomhaltóir. Meabhraítear leis freisin Treoir 2010/13/AE lena dtoirmisctear mionaoisigh a ghríosú go díreach chun táirge nó seirbhís a cheannach nó a fháil ar cíos, iad a spreagadh chun a chur ina luí ar a dtuismitheoirí nó ar dhaoine eile na hearraí nó na seirbhísí atá á bhfógairt a cheannach, leas a bhaint as an muinín speisialta a chuireann mionaoisigh i dtuismitheoirí, i múinteoirí nó i ndaoine eile. De réir aithris 10 de Rialachán (AE) 2022/2065, ba cheart an Rialachán a bheith gan dochar do dhlí an Aontais maidir le cosaint tomhaltóirí lena n-áirítear Treoir 2005/29/EC maidir le cleachtais tráchtála éagóracha gnólacht le tomhaltóir sa mhargadh inmheánach.

(78)  Meabhraíonn an Coimisiún freisin go bhforáiltear le Treoir 2010/13/AE gur gá feidhmiúlacht a bheith ag ardáin comhroinnte físeán chun a dhearbhú go bhfuil cumarsáid tráchtála closamhairc san inneachar a uaslódáladh.

(79)  Meabhraíonn an Coimisiún go sainmhínítear coincheap an airgeadra fhíorúil i dTreoir (AE) 2018/843 maidir le frithsciúradh airgid.

(80)  Tá an sampla atá in úsáid sa mholadh seo neamhábhartha i ndáil le haon rangú nó sainmhiniú dlíthiúil ar airgeadraí ionchluiche i ndlí reatha an Aontais agus/nó aon léirmhiúniú orthu a bhaineann le himpleachtaí úsáid na n-ionstraimí sin.

(81)  Meabhraíonn an Coimisiún go dtoirmisctear le Treoir 2005/29/CE in Iarscríbhinn I, pointe 20, tuairisc a thabhairt ar tháirge mar ‘gratis’, ‘saor in aisce’, ‘gan mhuirear’ nó a leithéid más gá don tomhaltóir aon rud a íoc seachas an costas dosheachanta a bhaineann le freagairt don chleachtas tráchtála agus le bailiú nó íoc as seachadadh na hítime.

(82)  Mar a leagtar amach in Airteagal 25 de Rialachán (AE) 2022/2065. Meabhraíonn an Coimisiún, de réir Airteagal 25(2), nach mbeidh feidhm ag an toirmeasc in Airteagal 25(1) maidir le cleachtais a chumhdaítear le Treoir 2005/29/CE nó le Rialachán (AE) 2016/679.

(83)  Meabhraíonn an Coimisiún go dtoirmisctear le Treoir 2005/29/CE in Iarscríbhinn I, pointe 7, a rá go bréagach nach mbeidh táirge ar fáil ach ar feadh tréimhse an-teoranta, nó nach mbeidh sé ar fáil ach ar théarmaí áirithe ar feadh tréimhse an-teoranta, chun cinneadh láithreach a spreagadh agus chun deis nó am leordhóthanach a bhaint de thomhaltóirí chun rogha eolasach a dhéanamh. Dá bhrí sin, tá trádálaithe faoi réir an toirmisc ar theicnící ganntanais a úsáid, lena n-áirítear teicnící ganntanais.

(84)  Meabhraíonn an Coimisiún, i gcás cluichí, faoi Airteagail 8 agus 9 de Threoir 2005/29/CE nár cheart do thrádálaithe leas a bhaint as claontachtaí iompraíochta ná gnéithe ionramhála a thabhairt isteach a bhaineann le, e.g. uainiú na dtairiscintí laistigh den imirt cluichí (micrea-idirbhearta a thairiscint le linn tráthanna criticiúla sa chluiche), úsáid éifeachtaí amhairc agus fuaime chun brú míchuí a chur ar an imreoir.

(85)  Is eintitis iad comharthóirí iontaofa a bhfuil saineolas agus inniúlacht ar leith acu maidir le cineálacha áirithe inneachair neamhdhleathaigh a bhrath, agus ní mór do sholáthraithe ardán ar líne tosaíocht a thabhairt do na fógraí a chuireann siad isteach laistigh dá réimse ainmnithe saineolais agus iad a phróiseáil gan moill mhíchuí. Is é Comhordaitheoir Seirbhísí Digiteacha an Bhallstáit ina bhfuil an t-eintiteas bunaithe a bhronnann an stádas mar chomharthóir iontaofa, ar choinníoll gur léirigh an t-eintiteas a shaineolas, a inniúlacht, a neamhspleáchas ar ardáin ar líne, chomh maith le dícheall, cruinneas agus oibiachtúlacht maidir le fógraí a chur isteach.

(86)  Meabhraíonn an Coimisiún go bhféadfadh córais intleachta saorga den sórt sin a bheith ina gcleachtais thoirmiscthe faoi Airteagal 5(1)(b) de Rialachán (AE) 2024/1689, má thagann siad i dtír ar leochaileachtaí leanaí ar bhealach arb é is cúis le díobháil shuntasach nó ar dócha go ndéanfar díobháil shuntasach leis. Ba cheart d’aon bheart a dhéantar de réir an mholta seo dul thar na bearta a dhéantar chun cur i bhfeidhm an toirmisc sin a chosc.Is iad na húdaráis inniúla faoin Rialachán sin atá freagrach i gcónaí as maoirseacht agus forfheidhmiú na mbeart arna ndéanamh chun Airteagal 50(1) de Rialachán (AE) 2024/1689 a chomhlíonadh.

(87)  Féach Airteagal 8 de Rialachán (AE) 2022/2065.

(88)  Féach roinn 6.5.2 de na treoirlínte seo chun faisnéis a fháil faoin gcaoi ar cheart don fhaisnéis sin difear a dhéanamh do chórais moltaí an tsoláthraí.

(89)  Go n-áirítear in aon tagairt sa chuid eile den Roinn seo do ‘ghearán’ nó do ‘ghearáin’, aon ghearán a thionscnaítear in aghaidh mheasúnú an tsoláthraí ar aois an úsáideora agus aon ghearán a dhéantar in aghaidh na gcinntí dá dtagraítear in Airteagal 20 de Rialachán (AE) 2022/2065. Le hAirteagal 20 de Rialachán (AE) 2022/2065 ceanglaítear ar sholáthraithe ardán ar líne rochtain a sholáthar d’fhaighteoirí na seirbhíse ar chóras éifeachtach inmheánach láimhseála gearán in aghaidh ceithre chineál cinntí arna ndéanamh ag soláthraí an ardáin ar líne. Tá (a) cinntí i dtaobh rochtain ar an bhfaisnéis a bhaint anuas nó gan í a bhaint anuas, an rochtain ar an bhfaisnéis a dhíchumasú nó srian a chur le hinfheictheacht na faisnéise; (b) cinntí i dtaobh soláthar na seirbhíse a chur ar fionraí nó a fhoirceannadh nó gan é sin a dhéanamh, ar an iomlán nó i bpáirt, do na faighteoirí; (c) cinntí i dtaobh cuntas na bhfaighteoirí a chur ar fionraí nó a fhoirceannadh nó gan é sin a dhéanamh; agus (d) cinntí i dtaobh ar cheart an cumas luach airgid a chur ar fhaisnéis arna soláthar ag na faighteoirí a chur ar fionraí, a fhoirceannadh nó a shrianadh ar bhealach eile.

(90)  Amhail iad siúd atá mar chuid de na hIonaid náisiúnta d’Idirlíon Níos Sábháilte agus de líonraí INHOPE nó línte cabhrach náisiúnta eile do leanaí amhail https://childhelplineinternational.org/.

(91)  Le treoraíocht spotsolais UNICEF maidir le rannpháirtíocht páirtithe leasmhara le leanaí, cuirtear céimeanna coincréiteacha ar fáil maidir le gníomhaíochtaí rannpháirtíochta leanaí freagracha. UNICEF. (2025). Spotlight guidance on best practices for stakeholder engagement with children in D-CRIAs [Treoraíocht spotsolais maidir le dea-chleachtais le haghaidh rannpháirtíocht páirtithe leasmhara le leanaí in D-CRIAnna]. Le fáil ag: https://www.unicef.org/childrightsandbusiness/media/1541/file/D-CRIA-Spotlight-Guidance-Stakeholder-Engagement.pdf.

(92)  Tá an cur chuige sin i gcomhréir leis an straitéis maidir le hIdirlíon Níos Fearr do Leanaí (BIK+), lena gcuirtear i dtábhacht a thábhachtaí atá feasacht agus oideachas chun sábháilteacht ar líne a chur chun cinn agus lena dtacaítear le cur chun feidhme Rialachán (AE) 2022/2065 i ndáil leis sin. Ina theannta sin, léiríonn na hIonaid d’Idirlíon Níos Sábháilte, atá bunaithe i ngach Ballstát, an luach a bhaineann le hiarrachtaí múscailte feasachta chun díobháil agus rioscaí ar líne a chosc agus freagairt dóibh.

(93)  D’fhéadfadh sé go gcumhdófaí leis an oiliúint sin, mar shampla, cearta leanaí, rioscaí agus díobhálacha do phríobháideachas, sábháilteacht agus slándáil mionaoiseach ar líne, chomh maith le cleachtais éifeachtacha maidir le cosc, freagairt agus maolú.

(94)  An Coimisiún um Chosaint Sonraí. (2021). Bunphrionsabail le haghaidh cur chuige a dhíríonn ar leanaí maidir le próiseáil sonraí. Le fáil ag: https://www.dataprotection.ie/sites/default/files/uploads/2021-12/Fundamentals%20for%20a%20Child-Oriented%20Approach%20to%20Data%20Processing_FINAL_GA.pdf Coimisiún na Meán. (2024). Cód sábháilteachta ar líne. Le fáil ag: https://www.cnam.ie/app/uploads/2025/01/Coimisiun-na-Mean_Cod-Sabhailteachta-ar-Line.pdf IMY (Údarás na Sualainne um Chosaint Príobháideachais). (2021). The rights of children and young people on digital platforms. Le fáil ag: https://www.imy.se/en/publications/the-rights-of-children-and-young-people-on-digital-platforms/; Aireacht na hÍsiltíre um Ghnóthaí Baile agus Caidreamh na Ríochta. (2022) Code for children's rights. Le fáil ag: https://codevoorkinderrechten.waag.org/wp-content/uploads/2022/02/Code-voor-Kinderrechten-EN.pdf; CNIL. (2021). CNIL publishes 8 recommendations to enhance protection of children online [Foilsíonn CNIL ocht moladh chun feabhas a chur ar chosaint leanaí ar líne]. Le fáil ag: https://www.cnil.fr/en/cnil-publishes-8-recommendations-enhance-protection-children-online; Unabhängiger Beauftragter für Fragen des sexuellen Kindesmissbrauchs. (n.d.). Rechtsfragen Digitales. Le fáil ag: https://beauftragte-missbrauch.de/themen/recht/rechtsfragen-digitales.

(95)  CEN-CENELEC (2023) Comhaontú Ceardlainne 18016 Creat Seirbhísí Digiteacha atá Oiriúnach ó thaobh Aoise de ; ECFE. (2021). Children in the digital environment - Revised typology of risks [Leanaí sa timpeallacht dhigiteach – Tíopeolaíocht athbhreithnithe rioscaí]. https://www.oecd.org/en/publications/children-in-the-digital-environment_9b8f222e-en.html.

(96)  Le Caighdeán P2089.2™ maidir le Téarmaí agus Coinníollacha le haghaidh Rannpháirtíocht ar Líne Leanaí, soláthraítear próisis agus cleachtais chun téarmaí agus coinníollacha a fhorbairt a chuidíonn le cearta leanaí i réimsí digiteacha a chosaint.

(97)  Meabhraíonn an Coimisiún freisin na ceanglais atá ar sholáthraithe ardáin comhroinnte físeán mionaoisigh a chosaint ar chláir, ar fhíseáin arna nginiúint ag úsáideoirí agus ar chumarsáid tráchtála closamhairc a d’fhéadfadh dochar a dhéanamh dá bhforbairt choirp, mheabhrach nó mhorálta in Airteagal 28b de Threoir 2010/13/AE. Tá meastóireacht le déanamh ar na ceanglais sin agus, d’fhéadfadh sé go ndéanfaí athbhreithniú orthu faoin 19 Nollaig 2026.

(98)  Mar a léirítear i Réamhrá na dtreoirlínte seo, forchuireann forálacha áirithe de Rialachán (AE) 2022/2065, lena n-áirítear pointí (5) agus (6) d’Airteagal 14, oibleagáidí breise ar sholáthraithe ardán an-mhór ar líne (‘VLOPanna’). A mhéid a bhaineann na hoibleagáidí a luaitear iontu freisin le príobháideachas, sábháilteacht agus slándáil mionaoiseach de réir bhrí Airteagal 28(1), cuireann na treoirlínte seo leis na forálacha sin.

(99)  Mar shampla, trína bhfoilsiú i mbunachar sonraí téarmaí agus coinníollacha na seirbhísí digiteacha: https://platform-contracts.digital-strategy.ec.europa.eu/.

(100)  Mar a léirítear i Raon feidhme na dtreoirlínte seo (Roinn 2), le forálacha áirithe de Rialachán (AE) 2022/2065, lena n-áirítear Roinn 5 de Chaibidil III, forchuirtear oibleagáidí breise ar sholáthraithe ardán an-mhór ar líne (‘VLOPanna’) agus ar sholáthraithe inneall cuardaigh an-mhór (‘VLOSEnna’). A mhéid a bhaineann na hoibleagáidí a chuirtear in iúl iontu freisin le príobháideachas, sábháilteacht agus slándáil mionaoiseach de réir bhrí Airteagal 28(1), cuireann na treoirlínte seo leis na forálacha sin, agus níor cheart coinne a bheith leis gur leor na bearta a thuairiscítear sna treoirlínte seo a ghlacadh, go páirteach nó go hiomlán, chun a áirithiú go gcomhlíonfar a n-oibleagáidí faoi Roinn 5 de Chaibidil III de Rialachán (AE) 2022/2065.


IARSCRÍBHINN

Tíopeolaíocht 5Canna de na rioscaí ar líne do leanaí

1.   

Tá aicmiú déanta ag ECFE (1) agus ag taighdeoirí (2) ar na rioscaí (3) a bhféadfadh mionaoisigh teacht orthu ar líne, ionas go mbeidh soláthraithe ardán ar líne a bhfuil rochtain ag mionaoisigh orthu, an lucht acadúil agus lucht ceaptha beartas in ann iad a thuiscint agus a anailísiú ar bhealach níos fearr. Tugtar tíopeolaíocht 5Canna de na rioscaí do leanaí ar líne ar an aicmiú rioscaí sin. Cuidíonn sé chun rioscaí a shainaithint agus áirítear cúig chatagóir rioscaí leis: inneachar (content), iompar (conduct), teagmháil (contact), rioscaí do thomhaltóirí (consumer) agus rioscaí trasghearrtha (cross-cutting). D’fhéadfadh na rioscaí sin a bheith follasach nuair nach bhfuil bearta iomchuí agus comhréireacha i bhfeidhm chun ardleibhéal príobháideachais, sábháilteachta agus slándála a áirithiú do mhionaoisigh ar an tseirbhís, rud a d’fhéadfadh a bheith ina chúis le sárú féideartha ar roinnt cearta leanaí.

2.   

Tíopeolaíocht 5Canna de na rioscaí ar líne do leanaí (4)

Rioscaí do leanaí sa timpeallacht dhigiteach

Catagóirí riosca

Inneachar (Content)

Iompar (Conduct)

Teagmháil (Contact)

Tomhaltóir (Consumer)

Rioscaí trasghearrtha (Cross-cutting)

Rioscaí breise príobháideachais, sábháilteachta agus slándála

Rioscaí ardteicneolaíochta

Rioscaí don tsláinte agus don fholláine

Rioscaí mí-úsáide

Léiriú riosca

Inneachar fuatha

Iompraíocht fhuatha

Teagmhálacha fuatha

Rioscaí margaíochta

Inneachar díobhálach

Iompraíocht dhíobhálach

Teagmhálacha díobhálacha

Rioscaí próifílithe tráchtála

Inneachar neamhdhleathach

Iompraíocht neamhdhleathach

Teagmhálacha neamhdhleathacha

Rioscaí airgeadais

Bréagaisnéis

Iompraíocht fhadhbach arna giniúint ag úsáideoirí

Teagmhálacha fadhbacha eile

Rioscaí slándála

3.   

Rioscaí inneachair: Is féidir mionaoisigh a nochtadh gan choinne agus go neamhbheartaithe d’inneachar a d’fhéadfadh dochar a dhéanamh dóibh: a. inneachar fuatha; b. inneachar díobhálach; c. inneachar neamhdhleathach; d. bréagaisnéis. Meastar go forleathan go bhfuil iarmhairtí tromchúiseacha diúltacha ag na cineálacha sin inneachair ar mheabhairshláinte agus ar fholláine fhisiciúil mionaoiseach, mar shampla inneachar ina gcuirtear féindochar, féinmharú, neamhoird itheacháin nó foréigean foircneach chun cinn.

4.   

Rioscaí iompair: Tagairt a dhéanamh d’iompraíochtaí a d’fhéadfadh mionaoisigh a ghlacadh go gníomhach ar líne, agus a d’fhéadfadh a bheith ina mbaol dóibh féin agus do dhaoine eile amhail iompar fuatha (e.g. mionaoisigh a phostaíonn nó a sheolann inneachar/teachtaireacht fuatha); b. iompraíocht dhíobhálach (e.g., inneachar foréigneach nó pornagrafach mionaoiseach a phostáil/a sheoladh); c. iompar neamhdhleathach (e.g. mionaoisigh a phostálann/a sheolann ábhar mí-úsáide gnéasaí leanaí nó ábhar sceimhlitheoireachta); agus d. iompraíocht fhadhbach arna giniúint ag úsáideoirí (e.g., rannpháirtíocht i ndúshláin chontúirteacha; gnéastéacsáil).

5.   

Rioscaí teagmhála: Tagairt a dhéanamh do chásanna inar íospartaigh idirghníomhaíochtaí iad mionaoisigh, seachas don ghníomhaí: a. teagmhálacha fuatha; b. teagmhálacha díobhálacha (e.g. tarlaíonn an teagmháil d’fhonn dochar a dhéanamh don mhionaoiseach); c. teagmhálacha neamhdhleathacha (e.g. is féidir iad a ionchúiseamh faoin dlí coiriúil); agus d. teagmhálacha fadhbacha eile. I measc na samplaí de rioscaí teagmhála tá mealltóireacht ar líne, comhéigean gnéasach agus sracadh gnéasach ar líne, mí-úsáid ghnéasach trí cheamara gréasáin, cibearbhulaíocht agus gáinneáil ar dhaoine chun críocha teacht i dtír gnéasach, ach níl siad teoranta dóibh sin amháin. Baineann na rioscaí sin freisin le cleachtais chalaoise ar líne amhail fioscaireacht, calaois mhargaidh, agus goid aitheantais.

6.   

Rioscaí do thomhaltóirí: D’fhéadfadh rioscaí a bheith ann do mhionaoisigh freisin mar thomhaltóirí sa gheilleagar digiteach: a. rioscaí margaíochta (e.g. boscaí éadála, cluichí fógraíochta); b. rioscaí próifílithe tráchtála (e.g. suíomh táirgí nó fógraí a fháil atá beartaithe do dhaoine fásta amhail seirbhísí geandála); c. rioscaí airgeadais (e.g. calaois nó suimeanna móra airgid a chaitheamh gan eolas ná toiliú a gcaomhnóirí); d. rioscaí slándála agus e. rioscaí a bhaineann le ceannach agus tomhaltas drugaí, cógas, alcóil, agus táirgí neamhdhleathacha nó contúirteacha eile. Áirítear ar rioscaí do thomhaltóirí freisin rioscaí a bhaineann le conarthaí, mar shampla sonraí úsáideoirí a dhíol nó téarmaí agus coinníollacha éagóracha.

7.   

Rioscaí trasghearrtha: Is rioscaí iad sin a bhaineann le gach catagóir riosca agus meastar go bhfuil fadhbanna móra ag baint leo toisc go bhféadfaidís difear suntasach a dhéanamh do shaol mionaoiseach ar bhealaí éagsúla. Is iad sin:

(a)

Baineann rioscaí ardteicneolaíochta le mionaoisigh a bhíonn i mbaol nua de réir mar a fhorbraíonn an teicneolaíocht, amhail botaí comhrá IS a d’fhéadfadh faisnéis dhíobhálach a sholáthar nó a d’fhéadfaí a úsáid le haghaidh mealltóireachta trí theacht i dtír ar leochaileachtaí, nó úsáid teicneolaíochtaí bithmhéadracha a bhféadfadh mí-úsáid, calaois chéannachta agus eisiamh a bheith mar thoradh orthu.

(b)

Áirítear ar na rioscaí sláinte agus folláine díobháil a d’fhéadfadh a bheith ann d’fholláine mheabhrach, mhothúchánach nó fhisiciúil mionaoiseach. Mar shampla, méadú ar an murtall/anoireicse agus saincheisteanna meabhairshláinte a bhaineann le húsáid nó úsáid iomarcach ardán ar líne, rud a d’fhéadfadh a bheith ina chúis le tionchair dhiúltacha i gcásanna áirithe ar shláinte agus folláine choirp agus mheabhrach mionaoiseach, amhail andúil, dúlagar, neamhoird imní, patrúin chodlata dhírialáilte agus leithlisiú sóisialta.

(c)

Eascraíonn rioscaí breise príobháideachais agus cosanta sonraí as rochtain ar fhaisnéis faoi mhionaoisigh agus as an mbaol a bhaineann le gnéithe geoshuímh a d’fhéadfadh creachadóirí a shaothrú chun mionaoisigh a aimsiú agus dul i dteagmháil leo.

8.   

Is féidir an méid seo a leanas a áireamh freisin ar rioscaí trasghearrtha eile (5):

(a)

Baineann rioscaí breise sábháilteachta agus slándála le sábháilteacht mionaoiseach, go háirithe sábháilteacht fhisiciúil, chomh maith le gach saincheist chibearshlándála.

(b)

Baineann rioscaí mí-úsáide le rioscaí nó díobhálacha do mhionaoisigh a eascraíonn as mí-úsáid an ardáin ar líne, nó a ghnéithe.


(1)  ECFE. (2021). Children in the digital environment – Revised typology of risks [Leanaí sa timpeallacht dhigiteach – Tíopeolaíocht athbhreithnithe rioscaí]. https://www.oecd.org/en/publications/children-in-the-digital-environment_9b8f222e-en.html.

(2)  Livingstone, S., & Stoilova, M. (2021). Na 4Canna: Classifying Online Risk to Children. (CO:RE Short Report Series on Key Topics). Hamburg: Leibniz-Institut für Medienforschung | Hans-Bredow-Institut (HBI); CO:RE – Children Online: Research and Evidence. https://doi.org/10.21241/ssoar.71817.

(3)  Féach freisin anailís riosca arna soláthar ag Bundeszentrale für Kinder- und Jugendmedienschutz (BzKJ). (2022). Gefährdungsatlas. Digitales Aufwachsen. Vom Kind aus denken. Zukunftssicher handeln. Aktualisierte und erweiterte 2. Auflage. - Bundeszentrale für Kinder- und Jugendmedienschutz. Le fáil ag: https://www.bzkj.de/resource/blob/197826/5e88ec66e545bcb196b7bf81fc6dd9e3/2-auflage-gefaehrdungsatlas-data.pdf.

(4)  ECFE. (2021). Children in the digital environment – Revised typology of risks [Leanaí sa timpeallacht dhigiteach – Tíopeolaíocht athbhreithnithe rioscaí]. lch. 7. https://www.oecd.org/en/publications/children-in-the-digital-environment_9b8f222e-en.html.

(5)  Livingstone, S., & Stoilova, M. (2021). Na 4Canna: Classifying Online Risk to Children. (CO:RE Short Report Series on Key Topics). Hamburg: Leibniz-Institut für Medienforschung | Hans-Bredow-Institut (HBI); CO:RE – Children Online: Research and Evidence. https://doi.org/10.21241/ssoar.71817.


ELI: http://data.europa.eu/eli/C/2025/5519/oj

ISSN 1977-107X (electronic edition)