—

ag féachaint do Chlár Oibre 2030 na Náisiún Aontaithe don Fhorbairt Inbhuanaithe agus Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe (SDGanna), go háirithe SDG 1 maidir le díothú na bochtaineachta, SDG 7 maidir le rochtain ar fhuinneamh inacmhainne, iontaofa, inbhuanaithe agus nua-aimseartha a áirithiú do chách, SDG 9 maidir le tionsclaíocht agus bonneagar, agus SDG 13 maidir le gníomhú ar son na haeráide, agus SDG 5 maidir le comhionannas inscne a bhaint amach agus na mná agus na cailíní uile a chumhachtú,

—

ag féachaint d’Airteagal 208 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, ina bhfuil laghdú na bochtaineachta agus, san fhadtéarma, díothú na bochtaineachta, mar phríomhchuspóir ag beartas forbartha AE, lena gceanglaítear go gcuirfidh ‘an tAontas san áireamh cuspóirí an chomhair um fhorbairt sna beartais a chuireann sé chun feidhme ar dóigh dóibh difear a dhéanamh do thíortha i mbéal forbartha’,

—

ag féachaint d’Airteagail 3(5) agus 21 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, ina leagtar amach tiomantas an Aontais do chur chuige luachbhunaithe maidir le comhar um fhorbairt chun comhsheasmhacht maidir lena ghníomhaíocht sheachtrach a áirithiú, agus prionsabail Chairt na Náisiún Aontaithe á n-urramú agus forbairt inbhuanaithe eacnamaíoch, shóisialta agus chomhshaoil na dtíortha i mbéal forbartha a chothú,

—

ag féachaint don ráiteas comhpháirteach ón gComhairle agus ó ionadaithe rialtais na mBallstát ag teacht le chéile dóibh i dtionól na Comhairle, ón bParlaimint agus ón gCoimisiún an 30 Meitheamh 2017 i dtaca leis an Comhdhearcadh Eorpach Nua maidir le Forbairt – Our world, our dignity, our future [Ár ndomhan, ár ndínit, ár dtodhchaí] (1),

—

ag féachaint do Rialachán (AE) 2021/947 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 9 Meitheamh 2021 lena mbunaítear an Ionstraim um Chomharsanacht, Forbairt agus Comhar Idirnáisiúnta – An Eoraip Dhomhanda, lena leasaítear agus lena n-aisghairtear Cinneadh Uimh. 466/2014/AE agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) 2017/1601 agus Rialachán (CE, Euratom) Uimh. 480/2009 ón gComhairle (2),

—

ag féachaint do chonclúidí ón gComhairle an 4 Deireadh Fómhair 2022 maidir le maoiniú don aeráid in oirchill an 27ú Comhdháil de na Páirtithe (COP27) in Sharm El-Sheikh an 6-18 Samhain 2022, an 25 Eanáir 2021 maidir leis an taidhleoireacht aeráide agus fuinnimh – dul chun cinn a dhéanamh maidir le gné sheachtrach an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip agus an 28 Samhain 2016 maidir le fuinneamh agus forbairt,

—

ag féachaint do theachtaireacht ón gCoimisiún an 11 Nollaig 2019 dar teideal ‘ The European Green Deal’ [An Comhaontú Glas don Eoraip] (COM(2019)0640),

—

ag féachaint do thogra ón gCoimisiún an 16 Márta 2023 le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear creat chun soláthar slán agus inbhuanaithe amhábhar criticiúil a áirithiú agus lena leasaítear Rialacháin (AE) 168/2013, (AE) 2018/858, 2018/1724 agus (AE) 2019/1020 (COM(2023)0160),

—

ag féachaint do Rialachán Tarmligthe ón gCoimisiún (AE) 2023/1184 an 10 Feabhra 2023 lena bhforlíontar Treoir (AE) 2018/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle trí mhodheolaíocht de chuid an Aontais a bhunú ina leagtar amach rialacha mionsonraithe maidir le táirgeadh breoslaí inathnuaite iompair leachtacha agus gásacha de thionscnamh neamhbhitheolaíoch (3),

—

ag féachaint do theachtaireacht an 16 Márta 2023 ón gCoimisiún maidir leis an mBanc Hidrigine Eorpach (COM(2023)0156),

—

ag féachaint do theachtaireacht an 8 Iúil 2020 ón gCoimisiún dar teideal ‘ A hydrogen strategy for a climate-neutral Europe’ [Straitéis hidrigine d’Eoraip aeráidneodrach] (COM(2020)0301),

—

ag féachaint do theachtaireacht chomhpháirteach ón gCoimisiún agus ó Ard-Ionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála an 18 Bealtaine 2022 dar teideal ‘ EU external energy engagement in a changing world’ [Rannpháirtíocht an Aontais i réimse an fhuinnimh sheachtraigh i ndomhan atá ag athrú] (JOIN(2022)0023),

—

ag féachaint do theachtaireacht chomhpháirteach ón gCoimisiún agus ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus do Bheartas Slándála an 1 Nollaig 2021 dar teideal ‘ The Global Gateway’ [An Tairseach Dhomhanda] (JOIN(2021)0030),

—

ag féachaint do theachtaireacht chomhpháirteach ón gCoimisiún agus ó Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála an 9 Márta 2020, dar teideal ‘ Towards a comprehensive Strategy with Africa’ [I dtreo Straitéis Chuimsitheach leis an Afraic] (JOIN(2020)0004),

—

ag féachaint do thuarascáil an 5 Eanáir 2023 ó Rapóirtéir Speisialta Chomhairle na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine maidir le saincheist na n-oibleagáidí maidir le cearta an duine a bhaineann le timpeallacht shábháilte, ghlan, shláintiúil agus inbhuanaithe a theachtadh dar teideal ‘ Women, girls and the right to a clean, healthy and sustainable environment’ [Mná, cailíní agus an ceart chun comhshaoil ghlain, shláintiúil agus inbhuanaithe],

—

ag féachaint don chomhaontú comhpháirtíochta nua idir an tAontas Eorpach agus comhaltaí Eagraíocht na Stát san Afraic, i Muir Chairib agus san Aigéan Ciúin (ESACC) (Comhaontú Shamó), a thiocfaidh i bhfeidhm ach a dtoileoidh Parlaimint na hEorpa leis agus ach a ndaingneoidh na Páirtithe é,

—

ag féachaint do Chreat-Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide (UNFCCC) agus do Phrótacal Kyoto a ghabhann leis, don 21ú Comhdháil de chuid na bPáirtithe i gCreat-Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe ar an Athrú Aeráide (COP21) i bPáras, an Nollaig 2015, arbh é an chéad chomhaontú uilíoch domhanda é riamh maidir leis an athrú aeráide a bhí ceangailteach ó thaobh dlí, agus don Chúigiú Tuarascáil Mheasúnachta ón bPainéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide,

—

ag féachaint do thuarascáil speisialta an 24 Meán Fómhair 2019 ón bPainéal Idir-Rialtasach ar an Athrú Aeráide maidir leis an aigéan agus an crióisféar in aeráid atá ag athrú,

—

ag féachaint do Dhearbhú na Náisiún Aontaithe maidir le Cearta na bPobal Dúchasach, a ghlac Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe an 13 Meán Fómhair 2007,

—

ag féachaint do Thuarascáil Bhearna Astaíochtaí 2022 de Chlár Comhshaoil na Náisiún Aontaithe, agus don dara tuarascáil sintéise uaithi ar tháirgeadh breosla iontaise (Tuarascáil maidir le Bearna sa Táirgeacht, 2021) (4),

—

ag féachaint do Phrionsabail Threoracha na Náisiún Aontaithe maidir le Gnó agus Cearta an Duine, a d’fhormhuinigh Comhairle na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine an 16 Meitheamh 2011,

—

ag féachaint do Threoirlínte ECFE maidir le Fiontair Ilnáisiúnta agus do Threoraíocht ECFE um Dhícheall Cuí maidir le hIompar Freagrach Gnó,

—

ag féachaint d’fhaisnéisiú beartais 2018 ó Roinn Gnóthaí Eacnamaíocha agus Sóisialta na Náisiún Aontaithe dar teideal ‘ Policy Brief #12: Global Progress of SDG7 – Energy and Gender’ [Achoimre Beartais #12: Dul chun cinn domhanda SDG7 – Fuinneamh agus inscne],

—

ag féachaint do thuarascáil 2022 ón nGníomhaireacht Idirnáisiúnta um Fhuinneamh Inathnuaite dar teideal ‘ World Energy Transitions Outlook 2022: 1.5 °C Pathway’ [Ionchas maidir le hAistrithe Domhanda Fuinnimh, 2022: An Chonair chuig 1.5 °C] (5),

—

ag féachaint do thuarascáil chomhpháirteach 2023 ón mBanc Domhanda, ón nGníomhaireacht Idirnáisiúnta um Fhuinneamh, ón nGníomhaireacht Idirnáisiúnta um Fhuinneamh Inathnuaite, ó na Náisiúin Aontaithe agus ón Eagraíocht Dhomhanda Sláinte dar teideal ‘ Tracking SDG 7: The Energy Progress Report, 2023’ [SDG 7 a rianú: An Tuarascáil um Dhul chun Cinn an Fhuinnimh, 2023] (6),

—

ag féachaint do Phlean Gníomhaíochta an Aontais Afracaigh maidir le Téarnamh Glas, 2021-2027, lena gcuirtear straitéis chuimsitheach ar fáil atá dírithe ar thionscnaimh ghlasa a chur chun cinn, ar astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú, ar an gcomhshaol a chosaint agus ar athléimneacht maidir le hathrú aeráide a fheabhsú (7),

—

ag féachaint do Dhearbhú Nairobi maidir leis an Athrú Aeráide agus an Ghairm chun Gnímh ó Cheannairí na hAfraice, 6 Meán Fómhair 2023,

—

ag féachaint do Dhearbhú Aeráide agus Forbartha Phobal na hAfraice, 2023,

—

ag féachaint do rúin uaithi an 14 Márta 2023 maidir le Comhtháthú Beartas ar mhaithe le Forbairt (8), an 25 Márta 2021 maidir le Straitéis nua idir an tAontas agus an Afraic – comhpháirtíocht d’fhorbairt inbhuanaithe agus chuimsitheach (9), an 15 Eanáir 2020 maidir leis an gComhaontú Glas don Eoraip (10), an 1 Nollaig 2016 maidir le rochtain ar fhuinneamh i dtíortha atá i mbéal forbartha (11) agus an 2 Feabhra 2012 maidir le comhar an Aontais um fhorbairt chun tacú leis an gcuspóir rochtain uilíoch ar fhuinneamh a bhaint amach faoi 2030 (12),

—

ag féachaint do Phlean Gníomhaíochta an Aontais maidir leis an gComhionannas Inscne agus Cumhachtú na mBan sa Chaidreamh Seachtrach, 2021–2025 (GAP III),

—

ag féachaint do thuarascáil mhí na Bealtaine 2022 ón gCoimisiún Eacnamaíoch do Mheiriceá Laidineach agus do Mhuir Chairib dar teideal ‘ Energy in Latin America and the Caribbean: access, renewability and efficiency’ [Fuinneamh i Meiriceá Laidineach agus i Muir Chairib: rochtain, inathnuaiteacht agus éifeachtúlacht],

—

ag féachaint do thuarascáil ón gCoimisiún Domhanda maidir le Dambaí an 16 Samhain 2000 dar teideal ‘ A new framework for decision-making’ [Creat nua cinnteoireachta],

—

ag féachaint do Riail 54 dá Rialacha Nós Imeachta,

—

ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Fhorbairt (A9-0441/2023),

A.

de bhrí go bhfuil an fuinneamh i gceartlár na spriocanna forbartha inbhuanaithe uile, ach gurb é tátal na Tuarascála maidir leis na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe, 2023 (13) nach bhfuil an domhan fós ar an mbóthar ceart chun rochtain uilíoch ar fhuinneamh a bhaint amach; de bhrí gur fachtóir cumasúcháin é an fuinneamh san fhorbairt, go háirithe forbairt na talmhaíochta, an ghnó, na cumarsáide, an oideachais, an chúraim sláinte agus an iompair, agus i bhfeidhmiú an stáit;

B.

de bhrí go sonraítear in SDG 7 an aidhm rochtain inbhuanaithe ar fhuinneamh inacmhainne agus glan a bhaint amach faoi 2030, go háirithe trí chomhar idirnáisiúnta níos fearr a iarraidh chun rochtain ar thaighde, bonneagar agus teicneolaíocht fuinnimh ghlain agus inathnuaite a éascú agus chun infheistíocht chun na gcríoch sin a chur chun cinn; de bhrí gur den ríthábhacht é iarrachtaí taidhleoireachta a neartú chun uaillmhian pholaitiúil níos mó a chothú chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar an mbochtaineacht fuinnimh agus deireadh a chur léi;

C.

de bhrí, de réir na Náisiún Aontaithe, amhail ó lár 2023, go bhfuil thart ar 733 mhilliún duine ar fud an domhain, a bhfuil cónaí ar 80 % acu san Afraic fho-Shahárach, nach bhfuil rochtain fós acu ar fhuinneamh atá inacmhainne, iontaofa, glan agus ar ardchaighdeán (14);

D.

de bhrí go bhfuil an-éagsúlacht sa rochtain ar fhuinneamh i measc na dtíortha atá i mbéal forbartha; de bhrí go maireann 52 % de dhaonra na hAfraice fo-Shaháraí gan rochtain ar leictreachas agus gurb é an t-aon réigiún ar domhan é ina bhfuil méadú ag teacht ar an sciar den phobal atá gan leictreachas; de bhrí go bhfuil éagothromaíochtaí móra faoi cheilt san fhigiúr sin, agus nach bhfuil rochtain rialta ar fhuinneamh ach ag 30,4 % de dhaonra tuaithe an réigiúin, i gcomparáid le 80,7 % den daonra uirbeach ann; de bhrí go n-aithnítear go bhfuil an t-oideachas ar cheann de na gnéithe is riachtanaí de laghdú na bochtaineachta; de bhrí go dtacaíonn rochtain ar leictreachas le hoideachas ardcháilíochta freisin, ach nach bhfuil leictreachas ach ag 47 % de na scoileanna san Afraic fho-Shahárach;

E.

de bhrí go bhfuil tionchar ag an easpa rochtana ar leictreachas i dtimpeallachtaí uirbeacha nó peirea-uirbeacha ar na pobail atá i lonnaíochtaí móra neamhrialta, agus ar dhaoine agus ar dhídeanaithe atá easáitithe go héigeantach; de bhrí, fiú nuair a bhíonn rochtain ann ar leictreachas, gur minic a bhíonn cáilíocht na seirbhísí sin go dona;

F.

de bhrí gur deacra fós rochtain a fháil ar fhuinneamh inacmhainne, iontaofa, glan agus ar ardchaighdeán i dtíortha atá buailte ag coinbhleachtaí agus le tubaistí nádúrtha; de bhrí, fiú i réigiúin a bhfuil rochtain níos fearr acu ar fhuinneamh, amhail an Áise agus an tAigéan Ciúin nó Meiriceá Laidineach agus Muir Chairib, go bhfuil éagothromaíochtaí móra ann idir a tíortha agus i measc na bpobal;

G.

de bhrí go bhfuil an ghéarchéim fuinnimh arb í ionradh na Rúise ar an Úcráin ba chionsiocair léi fós dian, agus go bhfuil na praghsanna arda fuinnimh ag cur isteach orthu siúd is leochailí thar aon dream eile, i ngeilleagair atá i mbéal forbartha go háirithe;

H.

de bhrí go bhfuil rochtain ar fhuinneamh fíor-riachtanach d’eagraíochtaí daonnúla agus forbartha chun cabhair dhaonnúil éifeachtúil a sholáthar, cúram leighis agus éigeandála go háirithe;

I.

de bhrí go dtugann na réamh-mheastacháin reatha le fios go mbeidh thart ar 660 milliún duine ar fud an domhain gan rochtain ar leictreachas in 2030 agus go mbeidh thart ar aon bhilliún duine ar fud an domhain gan rochtain ar chócaireacht ghlan mura ndéanfar gníomhaíocht iomchuí;

J.

de bhrí go mbeidh de thoradh ar rochtain níos fearr ar fhuinneamh inacmhainne agus glan go músclófar fás eacnamaíoch inbhuanaithe, go meallfar gnólachtaí agus fiontraíocht agus go bhfeabhsófar sláinte, folláine agus slándáil an duine;

K.

de bhrí gur saincheist inscne, i measc nithe eile, í an bhochtaineacht fuinnimh, a shainítear mar easpa foinsí inbhuanaithe, glana agus sábháilte fuinnimh, agus suas le tuairim agus 18 n-uair an chloig in aghaidh na seachtaine ar an meán á gcaitheamh chun breoslaí cócaireachta a bhailiú (15);

L.

de bhrí go bhfuil mná go mór faoi ghannionadaíocht i lucht saothair na hearnála fuinnimh ar fud an domhain, i róil bhainistíochta go háirithe; de bhrí go bhfeabhsófar an inbhuanaitheacht agus go méadófar torthaí dearfacha inscne ach mná a bheith rannpháirteach mar ghníomhairí gníomhacha i réitigh fuinnimh inathnuaite, i gcomhréir le GAP III an Aontais;

M.

de bhrí gurb iad na breoslaí traidisiúnta cócaireachta (bithmhais sholadach, ceirisín agus gual) is mó a chuireann le hastaíochtaí carbóin, leis an dífhoraoisiú agus leis an athrú aeráide agus gur bagairt iad ar shláinte na ndaoine; de bhrí go mbraitheann 2,4 billiún duine ar fud an domhain ar na breoslaí sin, rud a fhágann go bhfaigheann thart ar 3,7 milliún duine bás anabaí in aghaidh na bliana, agus gur mná agus leanaí is mó atá thíos leis; de bhrí, in 2019, go bhfuair 700 000 duine bás ó thruailliú aeir tí san Afraic amháin;

N.

de bhrí go bhfuil cistiú ón Aontas le haghaidh breoslaí glana cócaireachta an-íseal ar fad; de bhrí, fiú nuair a bhíonn straitéisí cócaireachta glaine ann, go mbíonn an cur chun feidhme lag agus gur beag an t-airgeadas a bhíonn ar fáil, mar sin is deacair gnóthachain bheaga a bhaint amach, agus go bhfuil glacadh sorn cócaireachta feabhsaithe agus an úsáid leanúnach a bhaintear astu íseal go fóill; de bhrí go bhfuil faoi bhun 10 % de na daoine nach bhfuil rochtain acu ar chócaireacht ghlan ina gcónaí i dtíortha a bhfuil beartais éifeachtacha agus cistiú leordhóthanach acu chun rochtain uilíoch a bhaint amach faoi 2030;

O.

de bhrí gur cuireadh, de dheasca phaindéim COVID-19 agus an mhéadaithe ar phraghas an fhuinnimh, moill ar an dul chun cinn maidir leis an rochtain ar chócaireacht ghlan a leathnú; de bhrí, i dtíortha i mbéal forbartha a bhíonn ag brath go mór ar bhithmhais le haghaidh cócaireachta, gur cheart don Aontas tacú le roghanna eile de mhalairt ar thomhaltas adhmaid agus réitigh amhail cócaireáin ghréine a chur chun cinn;

P.

de bhrí go mbíonn de thoradh ar an easpa rochtana ar chócaireacht ghlan go méadaítear an méid ama a chaitheann mná agus cailíní ag cócaireacht; de bhrí go mbíonn de thoradh air sin go dtreisítear dáileadh éagothrom na hoibre baile idir fir agus mná; de bhrí go meastar go mbeadh de thoradh ar rochtain ar chócaireacht ghlan go mbeadh 1,5 uair an chloig bhreise ar an meán ag mná agus ag cailíní in aghaidh an lae, am a d’fhéadfaidís a úsáid le haghaidh fóillíochta agus/nó oideachais;

Q.

de bhrí go bhfuil flúirse foinsí inathnuaite fuinnimh ag tíortha i mbéal forbartha, ach gur minic a bhíonn siad d’uireasa beartas cumasúcháin agus creat rialála agus na ndálaí tionsclaíocha agus teicneolaíocha is gá le haghaidh forbairt agus úsáid inbhuanaithe fuinnimh; de bhrí go bhfuil dúshláin iomadúla rompu freisin, amhail an t-athrú aeráide, rófhéichiúnas agus fás déimeagrafach tapa, a bhfuil tionchar acu go léir ar an éileamh ar fhuinneamh agus ar an tomhaltas fuinnimh; de bhrí go bhfuil tíortha amhail an Namaib agus Angóla rannpháirteach i dtionscadail uaillmhianacha fuinnimh inathnuaite; de bhrí go bhfuil dul chun cinn suntasach déanta ag roinnt tíortha i mbéal forbartha, amhail an tSeineagáil, Ruanda agus an Chéinia, i réimse na rochtana ar fhuinneamh; de bhrí gur gá na comhthéacsanna éagsúla i ngach tír a chur san áireamh chun urfhuascailtí a bhaint amach ó thaobh rochtain ar fhuinneamh, le leibhéil iomchuí tola polaitiúla agus tacaíochta ón Aontas;

R.

de bhrí go bhfuil traidisiún fada ag an Aontas ó thaobh comhar fuinnimh san Afraic; de bhrí go ndearna an tAontas mar aon lena Bhallstáit formhór mór an mhaoinithe maidir le cúnamh oifigiúil um fhorbairt a sholáthar do thionscadail de chuid SDG 7 san Afraic idir 2014 agus 2020, arbh ionann é agus EUR 13,8 billiún; de bhrí nach leor fós é sin agus gur gá tuilleadh iarrachta a dhéanamh; de bhrí gur i bhfoirm iasachtaí a bhí thart ar 53 % de na heisíocaíochtaí, ach go bhfuil de thoradh ar an bhfiachas breise sin go laghdaítear cumas na dtíortha sin infheistíocht a dhéanamh sna SDGanna, lena n-áirítear SDG 7; de bhrí, in 2023, go bhfuil 21 thír ísealioncaim san Afraic in anás fiachais, nó go bhfuil an baol ann go mbeidh siad in anás fiachais;

S.

de bhrí go bhfuil sreafaí airgeadais le haghaidh fuinnimh fós comhchruinnithe i ngrúpa beag tíortha, agus gur minic a fhágtar na tíortha is lú forbairt ar lár dá chionn sin; de bhrí, maidir le spriocdhíriú geografach, nach bhfuil ach trí cinn de na deich dtairbhí is mó ina dtíortha is lú forbairt, agus go léirítear leis sin nár leithdháileadh acmhainní chun an rochtain ar fhuinneamh a leathnú agus chun an bhochtaineacht fuinnimh a chomhrac de réir ord tosaíochta;

T.

de bhrí go bhfuil an t-aistriú fuinnimh an-tearcmhaoinithe agus tearcmhaoinithe go leanúnach i dtíortha i mbéal forbartha, sna tíortha is lú forbairt go háirithe; de bhrí gurb é an sainmhíniú atá ag an Institiúid um Rialachas Acmhainní Nádúrtha ar an srian acmhainní gur teip atá ann ar thaobh a lán tíortha atá saibhir ó thaobh acmhainní de tairbhe iomlán a bhaint as a rachmas acmhainní nádúrtha, agus go dteipeann ar rialtais na dtíortha sin freagairt go héifeachtach do riachtanais leasa an phobail (16); de bhrí go bhfuil an baol ann go mbeidh an t-éagsúlú eacnamaíoch íseal de bharr spleáchas iomarcach ar onnmhairí breoslaí iontaise;

U.

de bhrí gur cheart do Aontas maoiniú an fhuinnimh inathnuaite i dtíortha i mbéal forbartha a mhéadú, go háirithe sa chomhthéacs geopholaitiúil nua arna chruthú ag ionradh na Rúise ar an Úcráin, agus aghaidh á tabhairt ag an am céanna ar éilliú agus ar institiúidí laga, a mbíonn de thoradh orthu go gcuirtear le fadhbanna an tearcmhaoinithe, sna tíortha is lú forbairt go háirithe;

V.

de bhrí go bhfuil sé d’aidhm ag formhór na dtionscadal atá á gcistiú ag an Aontas giniúint leictreachais a chur chun cinn, ach gurb é an deighleog a bhaineann le dáileachán leictreachais an ceann is laige, in ainneoin go bhfuil sí riachtanach chun SDG 7 a bhaint amach; de bhrí go bhfuil a lán tíortha atá i mbéal forbartha fós ag brath ar ghual mar an phríomhfhoinse fuinnimh i gcomhair giniúint leictreachais;

W.

de bhrí gurb iad na tíortha is mó a ndéanann iarmhairtí diúltacha an athraithe aeráide difear dóibh is lú atá freagrach as na hastaíochtaí; de bhrí go bhfuil beagnach 18 % de dhaonra an domhain san Afraic ach nach n-úsáideann an Afraic ach faoi bhun 6 % d’fhuinneamh an domhain; de bhrí nach bhfuil an Afraic freagrach ach as 3 % d’astaíochtaí CO2 an domhain a bhaineann le fuinneamh; de bhrí gurb iad tíortha G20 is cúis le 80 % de na hastaíochtaí domhanda;

X.

de bhrí go ndearnadh an Chomhpháirtíocht Fuinnimh idir an Afraic agus an tAontas Eorpach a athnuachan i mí Feabhra 2022 chun go léireofaí inti Clár Oibre 2063 an Aontais Afracaigh agus tosaíochtaí an Aontais maidir leis an athrú aeráide, an tslándáil fuinnimh, REPowerEU agus an Tairseach Dhomhanda, arb é is cuspóir dóibh giniúint agus dáileadh fuinnimh inathnuaite a chur chun cinn, lena n-áirítear lena onnmhairiú chuig an Eoraip; de bhrí gur fógraíodh pacáiste infheistíochta thart ar EUR 150 billiún chun tacú le huaillmhianta coiteanna na mór-roinne, mar a leagtar amach i gClár Oibre 2030 agus i gClár Oibre 2063 an Aontais Afracaigh, agus é mar aidhm leis, i measc nithe eile, a áirithiú go dtarlóidh aistriú fuinnimh atá costéifeachtach, nua-aimseartha, éifeachtúil, iontaofa, cothrom, cóir agus cothromasach;

Y.

de bhrí gur sampla í comhpháirtíocht an Aontais um aistriú cóir fuinnimh leis an Afraic Theas de thoilteanas an Aontais é féin a chur sa riocht gur ceannaire domhanda san aistriú cóir fuinnimh é, agus ar an gcaoi sin rannchuidiú leis an ngné sheachtrach de straitéis fuinnimh agus aeráide an Aontais agus le huaillmhian an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip a chur chun cinn ar fud an domhain;

Z.

de bhrí gur cheart neamhspleáchas fuinnimh na Stát Oileánach Beag atá i mBéal Forbartha, ag tógáil ar a n-ardacmhainneacht fuinnimh inathnuaite, a bheith ina chuspóir soiléir i gcónaí;

AA.

de bhrí gur féidir hidrigin a tháirgtear trí úsáid a bhaint as cumhacht núicléach agus as gás nádúrtha a áireamh faoin lipéad ‘hidrigin ísealcharbóin’, rud a chiallaíonn nach gá go mbeadh sí saor ó astaíochtaí; de bhrí gurb í an hidrigin ghlas ó fhoinsí inathnuaite an t-aon chineál hidrigine ar féidir léi rannchuidiú go fírinneach le haeráidneodracht i bhfad na haimsire;

AB.

de bhrí go leagtar síos le REPowerEU sprioc 10 milliún tona de hidrigin ghlas a allmhairiú in aghaidh na bliana faoi 2030; de bhrí, chun na críche sin, gur shínigh an Coimisiún meabhráin tuisceana le haghaidh comhpháirtíochtaí straitéiseacha hidrigine inathnuaite leis an Namaib agus leis an Éigipt i mí na Samhna 2022, i measc tionscnaimh eile;

AC.

de bhrí, de réir Athbhreithniú Hidrigine Domhanda na Gníomhaireachta Idirnáisiúnta Fuinnimh, 2023 (17), gur as breoslaí iontaise a dhéantar 99 % den hidrigin a tháirgtear ar fud an domhain;

AD.

de bhrí go bhfuil sé de mhianach sa hidrigin ghlas dlús a chur leis an gconair i dtreo dhícharbónú an táirgthe thionsclaíoch i dtíortha comhpháirtíochta, ar choinníoll nach gcuirfear moill dá barr ar an aistriú fuinnimh áitiúil agus gur cuid í de straitéis níos leithne chun tomhaltas foriomlán fuinnimh i dtíortha forbartha a laghdú chun teorainneacha pláinéadacha a urramú; de bhrí, ag an am céanna, nach mór aird chuí a thabhairt ar an bhfíoras go bhfuil an bonneagar is gá don hidrigin ghlas dian ar chaipiteal agus ar theicneolaíocht, go bhfuil iompar agus stóráil fadraoin hidrigine dian ar fhuinneamh agus costasach, agus go bhfuil méideanna ollmhóra talún agus uisce ag teastáil chun hidrigin ghlas a tháirgeadh ar mhórscála;

AE.

de bhrí nach mbainfear cuspóirí aeráide 2030 agus 2050 amach gan dícharbónú eochairearnálacha ina bhfuil sé deacair astaíochtaí a mhaolú; de bhrí gur cuid thábhachtach de chomhpháirtíochtaí straitéiseacha nua an Aontais é hidrigin ghlas a allmhairiú ó thíortha lasmuigh den Aontas; de bhrí, de réir Athbhreithniú Hidrigine Domhanda na Gníomhaireachta Idirnáisiúnta Fuinnimh, 2023 go bhfuil dúshláin chostais ag bagairt ar an mbrabúsacht fhadtéarmach a ghabhann le cur chun feidhme an táirgthe hidrigine; de bhrí go bhféadfadh riosca a bheith i gceist le húsáid táirgthe hidrigine go leathnófaí úsáid breoslaí iontaise agus go leathnófaí cleachtais eastóscacha, lena n-áirítear go bhféadfaí talamh, uisce agus fuinneamh a urghabháil ar mhórscála i dtíortha i mbéal forbartha ar táirgeoirí iad;

AF.

de bhrí go bhfuil ról lárnach ag amhábhair chriticiúla maidir le hinrochtaineacht agus inacmhainneacht na dteicneolaíochtaí fuinnimh ghlain a áirithiú do chách, de bhrí go bhfuil an tAontas i mbun creat comhleanúnach a bhunú chun a soláthar leanúnach, slán agus freagrach a áirithiú, agus cearta an duine á gcaomhnú agus ag tacú leis an bhforbairt áitiúil ag an am céanna;

AG.

de bhrí go gcuirtear réitigh maithe ar fáil do phobail iargúlta le fuinneamh inathnuaite díláraithe mioneangaí agus eiseangaí, go háirithe maidir le cruthú post, oideachas agus sláinte, ach gur gá tacaíocht phoiblí a bheith ag gabháil leis chun samhail ghnó inmharthana agus fhreagrach a chruthú;

AH.

de bhrí go bhfuil dúshláin ag baint freisin le leathnú foinsí inathnuaite fuinnimh atá bunaithe ar chumhacht na gréine agus na gaoithe, le táirgeadh hidrigine inathnuaite agus le tógáil dambaí hidrileictreacha toisc go dteastaíonn limistéir mhóra talún lena n-aghaidh, rud a d’fhéadfadh cur isteach ar úsáid talún agus ar riachtanais áitiúla atá ann cheana, go háirithe maidir le rochtain ar uisce, agus go bhféadfadh sé a bheith ina chúis le heasáitiú pobal áitiúil agus dúchasach, agus le dochar a dhéanamh d’éiceachórais agus do ghnáthóga nádúrtha; de bhrí gur gá limistéir thalún agus farraige a d’fhéadfaí a úsáid le haghaidh giniúint fuinnimh inathnuaite a shainaithint agus, ag an am céanna, urraim don bhithéagsúlacht, an geilleagar áitiúil agus toiliú na bpobal dúchasach á gcur san áireamh;

AI.

de bhrí go meastar go gcruthófar tuilleadh fostaíochta in earnáil na bhfoinsí inathnuaite fuinnimh leis an aistriú chuig foinsí inathnuaite fuinnimh; de bhrí go bhfuil sé de mhianach sna teicneolaíochtaí nua inathnuaite fuinnimh deiseanna eacnamaíocha a ghiniúint, ar deiseanna iad atá in ann, dá réir sin, tacú le baint amach an chirt chun slí beatha agus oibre cuibhiúla; de bhrí go bhfuil gealladh faoi thodhchaí na hAfraice i gcórais fuinnimh inathnuaite, agus 60 % de na hacmhainní gréine is fearr ar domhan san Afraic ach gan ach 1 % den acmhainneacht fuinnimh gréine suiteáilte inti; de bhrí go bhfuil Meiriceá Laidineach ar cheann de na réigiúin is tábhachtaí ar domhan ó thaobh úsáid agus giniúint fuinnimh inathnuaite;

AJ.

de bhrí, de réir na Gníomhaireachta Idirnáisiúnta Fuinnimh, go dtiocfaidh méadú 17 % ar an acmhainneacht hidreachumhachta dhomhanda idir 2021 agus 2030; de bhrí gur i ngeilleagair atá i mbéal forbartha san Afraice, san Áise agus i Meiriceá Laidinigh is mó atá an acmhainneacht hidreachumhachta neamhshaothraithe; de bhrí, áfach, go bhfuil baint ag tionscadail hidreachumhachta ar mhórscála le tionchair dhiúltacha shóisialta agus chomhshaoil, idir easáitiú pobal leochaileach daonna agus scriosadh bithéagsúlachta uathúla agus a lán eile nach iad; de bhrí go n-eascraíonn dúshláin nua as an hidreachumhacht i gcomhthéacs an athraithe aeráide, a mbeidh de thoradh air go dtiocfaidh méadú mór ar mhinicíocht na dtuilte agus na dtriomach ar na haibhneacha ina n-oibríonn tionscadail hidreachumhachta, ag méadú rioscaí do shábháilteacht na dtionscadal agus dá n-acmhainneacht leictreachas a ghiniúint;

AK.

de bhrí go bhfuil freagracht atá i bpáirt acu ach difreáilte ar an Aontas agus ar na tíortha comhpháirtíochta araon aistriú chuig fuinnimh inbhuanaithe a bhaint amach; de bhrí, ar an gcéad dul síos, nach mór do thacaíocht an Aontais do thionscadail fuinnimh inathnuaite riachtanais an daonra áitiúil a chomhlíonadh sula dtacaítear leis an onnmhairiú;

AL.

de bhrí gur cheart anailís a dhéanamh freisin ar mhian shainráite tíortha áirithe atá i mbéal forbartha leas a bhaint as a n-acmhainní hidreacarbóin i bhfianaise éileamh an Aontais go ndéanfaí gealltanas domhanda ag COP28 i dtaobh breoslaí iontaise a chéimniú amach; de bhrí go bhféadfadh úsáid acmhainní nádúrtha le haghaidh giniúint fuinnimh deiseanna eacnamaíocha a chruthú, mar sin féin, trí thosaíocht a thabhairt d’onnmhairiú fuinnimh inathnuaite, d’fhéadfadh tíortha i mbéal forbartha a n-aistriú fuinnimh intíre a chur i mbaol agus méadú a chur ar an sciar dá meascán leictreachais féin arb ídiú breoslaí iontaise é;

AM.

de bhrí, de réir Institiúid Acmhainní an Domhain, go mbíonn 25 % de dhaonra an domhain faoi an-strus acmhainní uisce gach bliain; de bhrí go bhfuil an t-uisce lárnach ó thaobh barra a fhás agus beostoc a thógáil, leictreachas a ghiniúint, sláinte an duine a chothú, sochaithe cothroma a chothú agus spriocanna aeráide an domhain a bhaint amach;

AN.

de bhrí go n-ídíonn córais agraibhia thart ar 30 % d’fhuinneamh an domhain agus go dtagann aon trian d’astaíochtaí gás ceaptha teasa na hearnála ó úsáid fuinnimh; de bhrí go bhfuil an t-aistriú fuinnimh agus claochlú na gcóras agraibhia fite fuaite ina chéile;