Ordú na Cúirte Breithiúnais an 9 Eanáir 2024 (iarraidh ar réamhrialú ó Curtea de Apel Braşov, an Rómáin) – imeachtaí coiriúla i gcoinne M.A.sr, S.A.C.S., S.A.S.

(Cás C-75/23, (1) Parchetul de pe lângă Tribunalul Braşov)

(Tarchur chun réamhrialú - Airteagal 99 de Rialacha Nós Imeachta na Cúirte Breithiúnais - Acte éclairé - Ceisteanna comhionanna - Cosaint Leasanna Airgeadais an Aontais - Airteagal 325(1) CFAE - Coinbhinsiún CLA - Airteagal 2(1) - Oibleagáid comhrac i gcoinne calaois lena ndéantar difear do leasanna airgeadais an Aontais trí bhearta coisctheacha éifeachtúla - Oibleagáid foráil a dhéanamh do phionóis choiriúla - Cáin bhreisluacha (CBL) - Treoir 2006/112/CE - Calaois thromchúiseach CBL - Tréimhse theorann le haghaidh dliteanas choiriúil - Breithiúnas ó Chúirt Bhunreachtúil lenar cinneadh foráil náisiúnta lena rialaítear cúiseanna leis an tréimhse theorann sin a bhriseadh a bheith neamhbhailí - Riosca córasach go mbeidh saoirse ó phionós ann - Cearta bunúsacha a chosaint - Airteagal 49(1) den Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais Eorpaigh - Prionsabal na dlíthiúlachta i dtaca le cionta coiriúla agus pionóis - Ceanglais maidir le hintuarthacht agus beachtas an dlí choiriúil - Prionsabal an iarratais chúlghabhálaigh dlí choiriúil níos fabhraí (lex mitior) - Prionsabal na deimhneachta dlíthiúla - Caighdeán náisiúnta cosanta do chearta bunúsacha - Oibleagáid ar chúirteanna Bhallstáit breithiúnais Chúirt Bhunreachtúil agus/nó Chúirt Uachtarach an Bhallstáit sin a fhágáil gan feidhm i gcás neamh-chomhlíonadh dhlí an Aontais - Dliteanas araíonachta na mbreithiúna i gcás neamhréireacht na mbreithiúnas sin - Prionsabal thosaíocht dhlí an Aontais)

(C/2024/2000)

Teanga an cháis: an Rómáinis

An chúirt a rinne an tarchur

Curtea de Apel Braşov

Páirtithe sna príomhimeachtaí coiriúla

M.A.sr, S.A.C.S., S.A.S.

Páirtithe eile: Parchetul de pe lângă Tribunalul Braşov, Statul român

Chuid oibríochtúil an ordaithe

(1)

Maidir le hAirteagal 325(1) CFAE agus Airteagal 2(1) den Choinbhinsiún arna bhunú ar bhonn Airteagal K.3 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, maidir le cosaint leasanna airgeadais na gComhphobal Eorpach, arna shíniú an 26 Iúil 1995,

ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:

ní cheanglaítear ar chúirteanna Ballstáit breithiúnais Chúirt Bhunreachtúil an Bhallstáit sin a fhágáil ó bhail nach bhfuil an fhoráil reachtach náisiúnta lena rialaítear cúiseanna briste na tréimhse teorann in ábhair choiriúla mar gheall ar shárú ar phrionsabal na dlíthiúlachta. cionta agus pionóis mar a chosnaítear sa dlí náisiúnta, ina cheanglais a bhaineann le hintuarthacht agus le beachtas an dlí choiriúil, fiú má tá an iarmhairt ag na breithiúnais sin go ndúnfar líon suntasach cásanna coiriúla, lena n-áirítear cásanna a bhaineann le cionta calaoise tromchúisí lena ndéantar difear do leasanna airgeadas an Aontais Eorpaigh.

Os a choinne sin, ní mór léiriú a dhéanamh ar dhlí an Aontais mar seo a leanas:

ceanglaítear ar chúirteanna an Bhallstáit sin gan caighdeán náisiúnta cosanta a bhaineann le prionsabal chur i bhfeidhm aisghníomhach an dlí choiriúil níos fabhraí (lex mitior) a chur i bhfeidhm, a fhágann gur féidir a cheistiú, lena n-áirítear i gcomhthéacs na n-achomharc a ndírítear i gcoinne breithiúnais chríochnaitheacha, briseadh na tréimhse teorann le haghaidh dliteanas coiriúil i gcásanna den sórt sin ag gníomhartha nós imeachta a tharlaíonn roimh chinneadh easláine den sórt sin.

(2)

Maidir le phrionsabal thosaíocht dhlí an Aontais

ní mór léiriú a dhéanamh mar seo a leanas:

cuirtear cosc leis ar reachtaíocht náisiúnta ar dá réir a bhfuil cinntí chúirt bhunreachtúil agus cúirt uachtarach Bhallstáit de cheangal ar ghnáthchúirteanna náisiúnta an Bhallstáit sin agus ní fhéadfaidís, mar gheall air sin agus ar ghuais dliteanas araíonachta na mbreithiúna lena mbaineann a agairt, an cásdlí de thoradh ar na cinntí sin a fhágáil as feidhm as a stuaim féin, fiú i gcás ina measann siad, i bhfianaise bhreithiúnas na Cúirte Breithiúnais, go bhfuil an cásdlí sin ar neamhréir le forálacha dhlí an Aontais a bhfuil éifeacht dhíreach acu.

(1) IO C 205, 12.6.2023.