Rapóirtéir:

Francisco Javier GARAT PÉREZ

Comhairliúchán	Parlaimint na hEorpa, 11.9.2023 An Chomhairle, 15/09/2023
Bunús dlí	Airteagal 43(2) agus Airteagal 304 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh
An rannóg atá freagrach	An Rannóg um Thalmhaíocht, Forbairt Tuaithe agus an Comhshaol
Dáta a glactha sa rannóg	7.9.2023
Dáta a glactha sa seisiún iomlánach	20.9.2023
Seisiún iomlánach Uimh.	581
Toradh na vótála (ar son/in aghaidh/staonadh)	204/01/05

1.   Conclúidí agus moltaí

1.1.

Creideann Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) gur cheart na bearta caomhnaithe agus forfheidhmithe a ghlac an Coimisiún um Iascach an Atlantaigh Thoir Thuaidh (NEAFC) a thrasuí i ndlí an Aontais d’fhonn a gcur chun feidhme aonfhoirmeach agus éifeachtach laistigh den Aontas a áirithiú. Dá bhrí sin, tacaíonn sé leis an togra a chuir an Coimisiún Eorpach ar aghaidh.

1.2.

Mar sin féin, tá CESE den tuairim, mar a chuir sé in iúl i dtuairimí uaidh roimhe seo (1), nach bhfuil an nós imeachta trasuímh bunaithe ar shásra éifeachtúil go fóill, ós rud é go leasaítear na bearta sin gach bliain agus go bhfuil nósanna imeachta maorlathacha an Aontais an-mhall, rud a fhágann go bhfuil aga moille leanúnach ann idir na rialacha arna nglacadh ag NEAFC agus reachtaíocht an Aontais.

1.3.

Tá béim á leagan ag CESE ar an ról tábhachtach atá ag eagraíochtaí réigiúnacha bainistithe iascaigh (ERBInna) maidir le bearta caomhnaithe, bainistithe agus rialaithe i leith stoic éisc ar an mórmhuir. Iarrann sé ar an gCoimisiún Eorpach agus ar na Ballstáit, in éineacht leis na páirtithe conarthacha eile, a n-iarrachtaí a uasmhéadú trí na hacmhainní eacnamaíocha, daonna agus eolaíocha is gá a chur ar fáil do na heagraíochtaí sin, chun go mbeidh siad in ann a gcuspóirí a bhaint amach i gceart.

2.   Éirim an togra reachtaigh

2.1.

Is é an Coimisiún um Iascach an Atlantaigh Thoir Thuaidh (NEAFC) an eagraíocht réigiúnach bainistithe iascaigh (ERBI) atá freagrach as bainistiú a dhéanamh ar na hacmhainní iascaigh a chumhdaítear leis an gCoinbhinsiún maidir le comhoibriú iltaobhach sa todhchaí in iascaigh an Atlantaigh thoir thuaidh (Coinbhinsiún NEAFC).

2.2.

Glacann NEAFC bearta caomhnaithe, bainistithe agus rialaithe chun caomhnú fadtéarmach na n-acmhainní iascaigh atá faoina inniúlacht a áirithiú, mar aon leis an úsáid is fearr is féidir a bhaint as na hacmhainní sin. Glactar na bearta sin mar mholtaí atá ina gceangal ar na páirtithe conarthacha a luaithe a thagann siad i bhfeidhm, mura ndéantar agóid faoi Airteagal 12(2) de Choinbhinsiún NEAFC.

2.3.

Is comhaltaí de NEAFC iad Páirtithe Conarthacha uile NEAFC. Glacann NEAFC bearta trí chomhthoil nó trí vóta tromlaigh cháilithe i gcomhréir le Coinbhinsiún NEAFC. Roimh gach cruinniú de NEAFC, dréachtaíonn an Coimisiún Eorpach, thar ceann an Aontais, treoracha caibidlíochta bunaithe ar sheasamh ilbhliantúil cúig bliana arna bhunú le cinneadh ón gComhairle agus le comhairle eolaíoch arna cur ar fáil ag an gComhairle Idirnáisiúnta um Thaiscéalaíocht na Mara (ICES) agus i gcomhréir leis an gComhbheartas Iascaigh. Déantar na treoirlínte caibidlíochta sin a chur i láthair, a phlé agus a fhormhuiniú ag meitheal na Comhairle, agus iad a choigeartú tuilleadh, chun forbairtí fíor-ama a chur san áireamh, ag cruinnithe comhordúcháin leis na Ballstáit a thionóltar ag cruinnithe bliantúla NEAFC.

2.4.

Ag a chruinnithe bliantúla, glacann NEAFC bearta nua i bhfoirm cinntí, a gcuireann Rúnaíocht NEAFC in iúl iad do na páirtithe conarthacha tar éis an chruinnithe. Tar éis dó fógra a fháil, cuireann an Coimisiún Eorpach in iúl don Chomhairle go bhfuil bearta nua á nglacadh, mar aon leis an dáta atá beartaithe dá dteacht i bhfeidhm. Tá sé de dhualgas ar an Aontas a áirithiú go gcomhlíonfar na bearta sin, mar oibleagáidí idirnáisiúnta, a luaithe a thagann siad i bhfeidhm.

2.5.

In 2022, bhí 301 shoitheach iascaireachta ag an Aontas a bhí údaraithe le hoibriú i Limistéar Rialála NEAFC. Achtaíodh cur chun feidhme deireanach na mbeart caomhnaithe, bainistithe agus rialaithe a ghlac NEAFC le Rialachán (AE) Uimh. 1236/2010 (2) 4 agus leasaíodh é roinnt uaireanta. Ó shin, leasaigh NEAFC roinnt beart atá i bhfeidhm cheana agus ghlac sé bearta nua nár cuireadh chun feidhme go fóill i ndlí an Aontais. Baineann sé sin le bearta faoi Scéim um rialú agus um fhorfheidhmiú NEAFC agus leis na bearta a ghlac NEAFC faoi: — Moladh 19:2014 maidir le bearta bainistithe limistéar chun éiceachórais leochaileacha mhuirí a chosaint i Limistéar Rialála NEAFC, arna leasú le Moladh 06:2023; — Moltaí 08:2023 agus 09:2023 lena leasaítear liosta na n-acmhainní rialaithe NEAFC a chumhdaítear le Scéim um rialú agus um fhorfheidhmiú NEAFC; — Moladh 10:2023 lena gcuirtear toirmeasc ar ábhar muirí aischurtha i Limistéar Rialála NEAFC; — Moladh 11:2023 maidir le hoibríochtaí trasloingsithe ar muir a rialú; agus — Moladh 12:2023 maidir le bearta rialaithe is infheidhme maidir le soithí taighde tráchtála.

2.6.

Dá bhrí sin, is é príomhchuspóir an togra na bearta caomhnaithe, bainistithe agus rialaithe sin arna nglacadh ag NEAFC a chur chun feidhme i ndlí an Aontais. Ag an am céanna, tá sé d’aidhm ag an togra gach beart NEAFC a thiomsú in aon rialachán amháin. Faoi láthair, áirítear i Rialachán (AE) Uimh. 1236/2010 agus, go pointe áirithe, i Rialachán (CE) Uimh. 1224/2009 (3) ón gComhairle, forálacha lena gcuirtear bearta rialaithe NEAFC chun feidhme; De bhrí go leagtar amach forálacha lena gcuirtear chun feidhme bearta caomhnaithe agus bainistithe NEAFC a bhfuil feidhm acu maidir le Limistéar Rialála NEAFC i Rialachán (CEE) Uimh. 1899/85 (4) ón gComhairle agus i Rialachán (AE) 2019/1241 (5) ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (6), is iomchuí gníomh reachtach aonair a chur in ionad fhorálacha ábhartha na Rialachán sin.

2.7.

Tá sé d’aidhm ag an togra freisin bearta áirithe a chur chun feidhme a eascraíonn as gealltanais idirnáisiúnta an Aontais i ndáil le ceithre iascach pheiligeacha a rialú san Atlantach Thoir Thuaidh: ronnach, bolmán, faoitín gorm agus scadán.

3.   Tuairimí ginearálta

3.1.

Creideann CESE gur cheart na bearta caomhnaithe agus forfheidhmithe a ghlac an Coimisiún um Iascach an Atlantaigh Thoir Thuaidh (NEAFC) a thrasuí i ndlí an Aontais d’fhonn a gcur chun feidhme aonfhoirmeach agus éifeachtach laistigh den Aontas a áirithiú. Dá bhrí sin, tacaíonn sé leis an togra a chuir an Coimisiún Eorpach ar aghaidh.

3.2.

Mar sin féin, creideann sé nach bhfuil an nós imeachta trasuímh bunaithe ar shásra éifeachtúil go fóill, ós rud é go leasaítear na bearta sin gach bliain agus go bhfuil nósanna imeachta maorlathacha an Aontais an-mhall, rud a fhágann go bhfuil aga moille leanúnach ann idir na rialacha arna nglacadh ag NEAFC agus reachtaíocht an Aontais.

3.3.

Tá béim á leagan ag CESE ar an ról tábhachtach atá ag ERBInna maidir le bearta caomhnaithe, bainistithe agus rialaithe i leith stoic éisc ar an mórmhuir. Iarrann sé ar an gCoimisiún Eorpach agus ar na Ballstáit, in éineacht leis na páirtithe conarthacha eile, a n-iarrachtaí a uasmhéadú trí na hacmhainní eacnamaíocha, daonna agus eolaíocha is gá a chur ar fáil do na heagraíochtaí sin, chun go mbeidh siad in ann a gcuspóirí a bhaint amach i gceart.

4.   Barúlacha sonracha

4.1.

Maidir leis na bearta a leagtar síos i gCaibidil III de Theideal III, measann CESE gur cheart na bearta sin a eisiamh i gcás cabhlaigh chósta a oibríonn laistigh de 200 muirmhíle de limistéir eacnamaíocha eisiacha Bhallstáit an Aontais agus gur cheart é a bheith faoi chúram na mBallstát i gcónaí gníomhaíochtaí laistigh de na limistéir sin a rialú.

---

(1)   IO C 159, 10.5.2019, lch. 60, IO C 429, 11.12.2020, lch. 279.Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (AE) 2019/833 lena leagtar síos bearta caomhnaithe agus forfheidhmithe is infheidhme i Limistéar Rialála Eagraíocht Iascaigh an Atlantaigh Thiar Thuaidh (COM(2022) 51 final — 2022/0035 (COD))(2022/C 290/24) (IO C 290, 29.7.2022, lch. 149). Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa — togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (AE) 2019/833 lena leagtar síos bearta caomhnaithe agus forfheidhmithe atá infheidhme i Limistéar Rialála Eagraíocht Iascaigh an Atlantaigh Thiar Thuaidh (COM(2023) 108 final — 2023/0056 (COD))(IO C 293, 18.8.2023, lch. 144).

(2)  Rialachán (AE) Uimh. 1236/2010 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 15 Nollaig 2010 lena leagtar síos scéim um rialú agus um fhorfheidhmiú a mbeidh feidhm aici sa limistéar atá cumhdaithe ag an gCoinbhinsiún um chomhar iltaobhach sa todhchaí in iascaigh an Atlantaigh Thoir Thuaidh agus lena n-aisghairtear Rialachán (CE) Uimh. 2791/1999 ón gComhairle (IO L 348, 31.12.2010, lch. 17).

(3)   IO L 343, 22.12.2009, lch. 1.

(4)   IO L 179, 11.7.1985, lch. 2.

(5)  Rialachán (AE) 2019/1241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Meitheamh 2019 maidir le hacmhainní iascaigh a chaomhnú agus éiceachórais mhuirí a chosaint trí bhearta teicniúla, lena leasaítear Rialacháin (CE) Uimh. 2019/2006 agus (CE) Uimh. 1224/2009 ón gComhairle agus Rialacháin (AE) Uimh. 1380/2013, (AE) 2016/1139, (AE) 2018/973, (AE) 2019/472 agus (AE) 2019/1022 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, agus lena n-aisghairtear Rialacháin (CE) Uimh. 894/97, (CE) Uimh. 850/98, (CE) Uimh. 2549/2000, (CE) Uimh. 254/2002, (CE) Uimh. 812/2004 agus (CE) Uimh. 2187/2005 ón gComhairle

(6)  Rialachán (AE) 2019/1241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 20 Meitheamh 2019 maidir le hacmhainní iascaigh a chaomhnú agus éiceachórais mhuirí a chosaint trí bhearta teicniúla, lena leasaítear Rialacháin (CE) Uimh. 2019/2006 agus (CE) Uimh. 1224/2009 ón gComhairle agus Rialacháin (AE) Uimh. 1380/2013, (AE) 2016/1139, (AE) 2018/973, (AE) 2019/472 agus (AE) 2019/1022 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, agus lena n-aisghairtear Rialacháin (CE) Uimh. 894/97, (CE) Uimh. 850/98, (CE) Uimh. 2549/2000, (CE) Uimh. 254/2002, (CE) Uimh. 812/2004 agus (CE) Uimh. 2187/2005 ón gComhairle IO L 198, 25.7.2019, lch. 105