Foilsítear an teachtaireacht seo i gcomhréir le hAirteagal 6b(5) de Rialachán Tarmligthe (AE) Uimh. 664/2014 ón gCoimisiún (1).

FORMHEAS LEASAITHE CHAIGHDEÁNAIGH AR SHONRAÍOCHT TÁIRGE LE HAGHAIDH AINMNIÚCHÁN TIONSCNAIMH FAOI CHOSAINT NÓ TÁSC GEOGRAFACH FAOI CHOSAINT DE THIONSCNAMH BALLSTÁIT A CHUR IN IÚL

(Rialachán (AE) Uimh. 1151/2012)

‘Asparago di Badoere’

Uimh. AE: PGI-IT-0495-AM02 – 1.8.2023

PDO ( ) PGI (X)

1.   Ainm an táirge

‘Asparago di Badoere’

2.   An Ballstát ina bhfuil an limistéar geografach

An Iodáil

3.   Údarás an Bhallstáit atá ag cur an leasaithe chaighdeánaigh in iúl

Aireacht Talmhaíochta, Biafhlaithis agus Foraoiseachta

—

4.   Tuairisc ar an leasú (na leasuithe) formheasta

1.   Dhá chineál lusa shúgaigh a aischur

Léitear Pointe 3.2 den doiciméad aonair agus Airteagal 2 den tsonraíocht mar a leanas:

Leasaíodh an méid sin ionas go léifear mar a leanas é:

Tugadh liosta na gcineálacha cothrom le dáta trí na saothróga Avalim agus Dariana a aischur, toisc go leanann roinnt táirgeoirí atá ann le fada le hiad a fhás. Go traidisiúnta, fásadh an dá shaothróg lusa shúgaigh bána agus glasa sin sa limistéar táirgthe. Comhlíonann siad ceanglais na sonraíochta reatha TGFC agus áiríodh iad i leaganacha níos luaithe díobh.

Déanann an leasú seo difear don doiciméad aonair.

2.   Deireadh a chur leis an bhféidearthacht saothróga eile a úsáid ar bhonn measúnaithe dearfach ón Aireacht Talmhaíochta, Biafhlaithis agus Foraoiseachta amháin

Scriosadh an fhoráil seo a leanas as Airteagal 2 den tsonraíocht táirge agus pointe 3.2 den doiciméad aonair:

Is féidir úsáid a bhaint as saothróga lusa shúgaigh eile mar thoradh ar thaighde chineáil, ar choinníoll go bhfuil fianaise thurgnamhach agus bhibleagrafaíochta ann go ndéantar modh táirgeachta agus saintréithe TGFC ‘Asparago di Badoere’ a urramú.

Ní mór fógra a thabhairt don Aireacht um Bheartas Talmhaíochta, Bia agus Foraoiseachta sula n-úsáidtear aon saothróg den sórt sin chun ‘Asparago di Badoere’ a tháirgeadh.

Scriosadh an fhoráil seo mar fhreagra ar cháineadh ón gCoimisiún, a d’iarr go mbainfí í ó shonraíochtaí táirgí eile maidir le torthaí agus glasraí.

Déanann an leasú seo difear don doiciméad aonair.

DOICIMÉAD AONAIR

‘Asparago di Badoere’

Uimh. AE: PGI-IT-0495-AM02 – 1.8.2023

PDO ( ) PGI (X)

1.   Ainm nó ainmneacha [ATFC nó TGFC]

‘Asparago di Badoere’

2.   Ballstát nó Tríú Tír

An Iodáil

3.   Tuairisc ar an táirge talmhaíochta nó ar an táirge bia

3.1.   Cineál táirge [mar atá sé in Iarscríbhinn XI]

Aicme 1.6. Torthaí, glasraí agus gránaigh úra nó phróiseáilte

3.2.   Tuairisc ar an táirge lena mbaineann an t-ainm in (1)

Is éard atá in ‘Asparago di Badoere’ sleánna lusa shúgaigh a fhástar ó phlandaí den fhine Liliaceae (cineálacha bána ‘Thielim’, ‘Zeno’, ‘Grolim’, ‘Cumulus’, ‘Darzilla’, ‘Hercolim’, ‘Marco’, ‘Vittorio’, ‘Giove’, ‘Avalim’ nó ‘Dariana’ nó cineálacha glasa ‘Eros’, ‘Thielim’, ‘Grolim’, ‘Cumulus’, ‘Magnus’, ‘Giove’, ‘Vittorio’, ‘Avalim’ nó ‘Dariana’ den speiceas Officinalis ón ngéineas Lus súgach). Nuair a scaoiltear ar an margadh iad, ní mór na sleánna lusa shúgaigh de cheachtar den dá chineál a chumhdaítear le TGFC ‘Asparago di Badoere’ a bheith slán, saor ó dhamáiste de bharr cleachtais níocháin mhí-oiriúnacha, glan, úr ó thaobh cuma agus datha de, saor ó lotnaidí nó ó dhamáiste de dheasca lotnaidí, neamhbhrúite, saor ó thaise sheachtrach neamhghnách nó ó aon bholadh agus/nó blas eachtrach, cnagach, gan a bheith briosc agus neamhscafa. Ní mór an gearradh ag an mbonn a bheith glan agus ingearach leis an ngas.

Is éard atá i TGFC ‘Asparago di Badoere’ bán Aicme ‘Bhreise’ sleánna díreacha a bhfuil péacáin atá dúnta go docht orthu. Bíonn na sleánna bán, ach féadfaidh siad imir bhándearg a fhorbairt tar éis na pacáistíochta. Bíonn blas milis orthu, gan a bheith géar ná goirt, agus bíonn siad bog agus ní bhíonn siad snáithíneach ar chor ar bith, le boladh beag léagúm úr agus cruithneachta aibí, agus leid ar éigean a bhraitear den searbhas. Bíonn na sleánna idir 12 agus 20 mm ar trastomhas, le hathrú uasta 6 mm idir na sleánna is tibhe agus is tanaí i mbeart nó i bpacáiste amháin, agus idir 14 agus 22 cm ar fad, le hathrú uasta 1 cm idir na sleánna is giorra agus is faide i mbeart nó i bpacáiste amháin.

Tá TGFC bán ‘Asparago di Badoere’ Aicme I mar an gcéanna leis an Aicme ‘Bhreise’ i dtéarmaí foirme, datha, blais agus faid, ach is féidir leis a bheith idir 10 agus 22 mm ar trastomhas, le difríocht uasta 8 mm idir na sleánna is tibhe agus is tanaí sa bheart nó sa phacáiste céanna.

Is éard atá i TGFC bán ‘Asparago di Badoere’ Aicme II sleánna lusa shúgaigh iomlána a bhfuil péacáin orthu, a d’fhéadfadh beagán cleití a bheith orthu. Bíonn na sleánna bán, le himir bhándearg fhéideartha, agus bíonn siad idir 8 agus 30 mm ar trastomhas (an lus súgach uile atá i mbeart nó i bpacáiste á ullmhú go haonfhoirmeach) agus suas go dtí 22 cm ar fad (an lus súgach uile atá i mbeart nó i bpacáiste á ullmhú go haonfhoirmeach).

Ní féidir lus súgach Aicme II a úsáid ach amháin sa tionscal próiseála.

Is éard atá i TGFC den aicme ‘bhreise’ glas ‘Asparago di Badoere’ ná sleá dhíreach lusa shúgaigh a d’fhéadfadh a bheith beagán cuartha ag na péacáin. Bíonn a gcuid péacáin dúnta go docht agus bíonn dath glas dorcha agus lonrach orthu, agus d’fhéadfadh imir vialaite a bheith orthu. Bíonn an buta ag bun na sleá (gan bheith níos mó ná 5 % den fhad iomlán) glas le himir idir vialait agus bhán. Bíonn blas láidir milis ag an lus súgach sin, agus ní bhíonn sé géar, goirt nó searbh. Bíonn sé bog, ní bhíonn sé snáithíneach agus bíonn dea-bholadh leanúnach torthaíoch, féarach air. Bíonn na sleánna idir 12 agus 20 mm ar trastomhas, le hathrú uasta 6 mm idir na sleánna is tibhe agus is tanaí i mbeart nó i mbeart amháin, agus idir 18 agus 27 cm ar fad, le hathrú uasta 1 cm idir na sleánna is giorra agus is faide i mbeart amháin.

Bíonn TGFC glas ‘Asparago di Badoere’ Aicme I mar an gcéanna leis an Aicme ‘Bhreise’ i dtéarmaí foirme, datha agus blais, ach is féidir leis a bheith idir 8 agus 22 mm ar trastomhas, agus difríocht uasta 8 mm idir na sleánna is tibhe agus is tanaí sa bheart céanna agus idir 16 agus 27 cm ar fad, le hathrú uasta 1 cm idir na sleánna is giorra agus is faide i mbeart amháin.

Is éard atá i TGFC glas ‘Asparago di Badoere’ Aicme II sleánna lusa shúgaigh iomlána a bhfuil péacáin orthu, a d’fhéadfadh beagán cleití a bheith orthu. Bíonn na sleánna glas, le himir vialaite fhéideartha, agus bíonn siad idir 8 agus 30 mm ar trastomhas (an lus súgach uile atá i mbeart nó i bpacáiste á ullmhú go haonfhoirmeach) agus suas go dtí 27 cm ar fad (an lus súgach uile atá i mbeart nó i bpacáiste á ullmhú go haonfhoirmeach).

Ní féidir lus súgach Aicme II a úsáid ach amháin sa tionscal próiseála.

Is é 3 % de réir meáchain an lamháltas uasta a nglactar leis maidir le diall ó na ceanglais faid agus trastomhais is infheidhme maidir le sleánna lusa shúgaigh sna haicmí éagsúla a dtugtar tuairisc orthu thuas.

3.3.   Beatha (maidir le táirgí de thionscnamh ainmhíoch amháin) agus amhábhair (maidir le táirgí próiseáilte amháin)

—

3.4.   Céimeanna sonracha sa táirgeadh nach mór dóibh tarlú sa limistéar geografach sainithe

Tarlaíonn gach céim de tháirgeadh ‘Asparago di Badoere’, ó fhás go buaint, sa limistéar geografach sainithe.

3.5.   Sainrialacha maidir le slisniú, grátáil, agus pacáistiú etc. an táirge dá dtagraíonn an t-ainm cláraithe

Chun na saintréithe cáilíochta dá dtagraítear i bpointe 3.2 a chaomhnú, ní fhéadfar lus súgach TGFC ‘Asparago di Badoere’ a mhargú ach amháin má tá sé pacáistithe laistigh den limistéar táirgthe ina bhearta nó ina phacáistíocht de ghrád bia. Ní mór lus súgach den chatagóir chéanna agus den raon trastomhais céanna a bheith i ngach pacáiste.

Ní mór ‘Asparago di Badoere’ a bheith pacáistithe sa limistéar a dtugtar tuairisc air i bpointe 4 chun inrianaitheacht agus rialú a áirithiú agus chun meath ar cháilíocht an ‘Asparago di Badoere’ a chosc de thoradh imbhuailte nó brú le linn iompar an táirge neamhphacáistithe, rud a d’fhéadfadh a bheith ina chúis le dath dubh a bheith tagtha ar an lus súgach agus lagú a shaintréithe cáilíochta.

3.6.   Sainrialacha maidir le lipéadú an táirge dá dtagraíonn an t-ainm cláraithe

Ní mór na focail ‘Asparago di Badoere’ IGP [TGFC] a lipéadú ar bhearta agus ar phacáistí i litreacha aonfhoirmeacha, le tagairt shonrach don chineál lusa shúgaigh (glas, bán nó glas agus bán) atá sa phacáiste, ainm na (cuideachta) agus seoladh an tsaothróra agus an phacálaí, an aicme mhargaíochta (‘Breise’, ‘I’, nó ‘II’ mar aon leis na focail ‘le haghaidh próiseála amháin’), an raon trastomhais agus aon fhaisnéis eile a éilíonn an reachtaíocht atá i bhfeidhm.

4.   Sainmhíniú achomair ar an limistéar geografach

Cuimsíonn limistéar táirgthe TGFC ‘Asparago di Badoere’ na bardais Piombino Dese agus Trebaseleghe i gCúige Padua; Casale sul Sile, Casier, Istrana, Mogliano Veneto, Morgano, Paese, Preganziol, Quinto di Treviso, Resana, Treviso, Vedelago agus Zero Branco i gcúige Treviso; agus Scorzè i gcúige Veinéise.

5.   Nasc leis an limistéar geografach

Tá an nasc idir an limistéar geografach agus an ‘Asparago di Badoere’ bunaithe ar cháilíocht. Is saintréith den dá chineál ‘Asparago di Badoere’ í fás tapa. Tugann sé sin airíonna áirithe do na sleánna, idir fhisiciúil (le fíorbheagán snáithíneacht agus dathú atá go háirithe geal) agus orgánaileipteach (na hairíonna sainiúla a dtugtar tuairisc orthu i bpointe 3.2).

Tá an teaglaim de dhálaí ithreach agus aeráide sa limistéar táirgthe, mar a léirítear thíos, fíor-thábhachtach chun cáilíocht agus uathúlacht ‘Asparago di Badoere’ a áirithiú, toisc go gcuidíonn sí le gnéithe fisiciúla agus orgánaileipteacha idirdhealaitheacha an táirge a mhúnlú.

Is saintréith den limistéar táirgthe ‘Asparago di Badoere’ meánteocht ualaithe de thart ar 15 °C, le luascáin teochta suas go dtí 30 °C i gcaitheamh na bliana. Tá an meánbháistí bliantúil thart ar 900 mm, comhchruinnithe de ghnáth san earrach agus san fhómhar. Cuireann na dálaí sin deireadh leis an ngá atá le huisciú a dhéanamh ar an mbarr le linn na tréimhse fómhair, agus mar sin ní chuirtear strus uisce ar na plandaí, ar toisc í a chuireann le cáilíocht den scoth ‘Asparago di Badoere’.

Thairis sin, ritheann aibhneacha mall-sreabha ó thoibreacha carstacha – na Aibhneacha Sile, Zero agus Dese agus a gcuid craobh-aibhneacha – tríd an limistéar táirgthe, rud a fhágann go mbíonn an talamh torthúil agus táirgiúil. Déanann sé seo go bhfuil na plandaí an-bhríomhar, ag fáil réidh leis an ngá atá le toirchiú seachas na feidhmeanna a bhíonn ag teastáil de ghnáth. De bharr go bhfuil an ithir gann ó thaobh nítrigine de, cuidíonn sé sin leis na sleánna fás go slán, gan deighiltí nó scoilteanna infheicthe. Bíonn an ithir sa limistéar táirgthe scaoilte. Ní féidir ‘Asparago di Badoere’ a fhás ach in ithreacha doimhne le huigeacht measartha garbh go meánach, atá ar éigean cailcreach ar an dromchla, idir fho-alcaileach agus neodrach i dtéarmaí pH na hithreach, agus a bhfuil draenáil mhaith go meánach acu, a d’fhéadfadh taiscí carbónáite cailciam a bheith thíos níos doimhne faoin ithir.

Tá traidisiún fada fáis an lusa shúgaigh ag an réigiún Veneto, a théann siar go dtí an t-am ar bhain na Rómhánaigh amach talamh ann, is cosúil.

Tá iliomad foinsí faisnéise ann a luann ‘Asparago di Badoere’, idir bhán agus ghlas, mar cheann de na táirgí áitiúla is mó ráchairt i réigiún Veneto. Is fiú a mheabhrú freisin go raibh an oiread sin tábhachta ag baint le Badoere maidir le fás an lusa shúgaigh sa chúige gur eagraigh údaráis áitiúla Morgano, an bardas lena mbaineann Badoere, an chéad fhéile lusa shúgaigh áitiúil in 1968, traidisiún a lean ar aghaidh go dtí an lá inniu.

Tá fás an lusa shúgaigh fréamhaithe go domhain i gcultúr na ndaoine áitiúla, agus tugadh teicnící fáis ar aghaidh ó ghlúin go glúin. Is é an toradh a bhíonn ar chumasc sonrach tosca táirgthe – amhail cineál láimhe, ceirde na gníomhaíochta sin – agus na dálaí ithreach agus aeráide sa limistéar sainithe táirge a sheasann amach go soiléir ón gcuid eile den earnáil. De bharr go bhfuil an táirge scaipthe chomh forleathan sin agus go bhfuil an oiread sin cáil air, a bhuí le sraith feachtais chur chun cinn, is fianaise é freisin ar an moladh atá ag ‘Asparago di Badoere’.

Tagairt d’fhoilsiú na sonraíochta táirge

https://www.politicheagricole.it/flex/files/1/1/3/D.3fff802670c9cbd6694e/DISCIPLINARE_ASPARAGO_BADOERE_04.23.pdf

---

(1)   IO L 179, 19.6.2014, lch. 17.