Scéim i ndáil le trádáil ar lamháltas i gcomhair astaíochtaí gás ceaptha teasa

 

ACHOIMRE AR:

Treoir 2003/87/CE lena mbunaítear scéim um liúntais astaíochtaí gás ceaptha teasa a thrádáil laistigh den Aontas Eorpach

CAD IS AIDHM LEIS AN TREOIR?

Bunaítear leis an treoir seosAE maidir le trádála astaíochtaí*. Is é sin bunchloch bheartas de chuid AE maidir le dul i ngleic leis an athrú aeráide trí astaíochtaí gás ceaptha teasa (GCT) a laghdú ar bhealach atá costéifeachtach agus éifeachtúil ó thaobh an gheilleagair de. Tá sé bunaithe ar an bprionsabal “teorannaithe agus trádála”*.

Leasaigh tíortha AE an bhunreachtaíocht roinnt uaireanta de réir mar a d’fhorbair an córas. Aontaíodh na hathruithe is déanaí i mí an Mhárta 2018.

PRÍOMHPHOINTÍ

Tá an céim reatha (an tríú céim) de Scéim AE maidir le trádáil astaíochtaí i bhfeidhm ó 2013 go 2020.

Tá feidhm ag an scéim maidir le:

Ón 1 Eanáir 2005 i leith, ní mór d’oibreoirí na ngníomhaíochtaí go léir a chumhdaítear sa reachtaíocht líon iomchuí lamháltas astaíochtaí a ghéilleadh chun a n-astaíochtaí GCT a chumhdach.

Déantar laghdú gach bliain ar líon iomlán na n-astaíochtaí a eisítear in AE: laghdú de 1.74% ó 2013 go2020 agus laghdú de 2.2% ó 2021.

Tá aerárthaí a eitlíonn chuig aerfoirt in AE, san Íoslainn nó san Iorua ó áiteanna eile sa domhan díolmhaithe ó scéim AE maidir le trádáil astaíochtaí go dtí an 31 Nollaig 2023.

Maidir le lamháltais:

Ón mbliain 2021, beidh 57% de na lamháltais á cheantáil. Ní mór leath ar a laghad d’fháltais de chuid tíortha AE a úsáid i gcomhair cuspóirí a bhaineann leis an aeráid.

Bunófar dhá shásra nua um maoiniú ísealcharbóin:

Déanfaidh tíortha AE:

Comhlíonfar na céimeanna sin go léir ar bhonn rialacha a comhchuibhíodh ar leibhéal AE.

Leis an Eorpach na nithe seo a leanas:

CÉN UAIR ATÁ TOSACH FEIDHME NA TREORACH?

Bhí feidhm aici ón 25 Deireadh Fómhair 2003 agus b’éigean dlí a dhéanamh di i dtíortha AE faoin 31 Nollaig 2003.

CÚLRA

Faoi Phrótacal Kyoto ar athrú aeráide, a comhaontaíodh i mí na Nollag 1997, gealladh in AE go ndéanfaidh sé laghdú 8% ar astaíochtaí GCT idir 2008 agus 2012 i gcomparáid le leibhéil sa bhliain 1990.

Sa dara tréimhse de Phrótacal Kyoto (2013-2020), méadaíodh an gealltanas sin go dtí 20% de leibhéil na bliana 1990 faoi 2020.

Le linn an cheathrú céim de scéim AE maidir le Trádáil Astaíochtaí (2021-2030), beidh sé mar aidhm ag AE laghdú 40% a dhéanamh ar a astaíochtaí faoi 2030, i gcomhréir le Comhaontú Pháras 2015 ar an athrú aeráide. Chun na spriocanna sin a bhaint amach, bhunaigh AE córas i ndáil le trádáil ar lamháltas GCT. Cumhdaítear faoi gach lamháltas astaíocht 1 tona amháin de choibhéis CO2 nó CO2 thar thréimhse áirithe.

Le haghaidh tuilleadh faisnéise, féach:

PRÍOMHTHÉARMAÍ

Scéim AE maidir le trádáil astaíochtaí: is é seo an chéad chóras idirnáisiúnta — agus an ceann is mó fós gan amhras — le haghaidh lamháltais astaíochtaí GCT a thrádáil, agus cumhdaítear leis beagnach 11,000 stáisiún cumhachta agus monarcha déantúsaíochta sna 28 dtír AE, san Íoslainn, san Iorua agus i Lichtinstéin, chomh maith le gníomhaíochtaí eitlíochta.
Prionsabalteorannaithe agus tradála: le scéim AE maidir le trádáil astaíochtaí, feidhmítear ar bhonn an phrionsabail sin. Cuirtear “teorainn” le méid iomlán gás ceaptha teasa áirithe a bhfuil cead ag na monarchana, na gléasraí cumhachta agus na suiteálacha eile sa scéim a astú. Laghdaítear an teorannú thar am ionas go laghdófar iomlán na n-astaíochtaí. Ceadaítear faoin scéim seo trádáil lamháltas astaíochtaí ionas go mbeidh méid na n-astaíochtaí iomlána ó na suiteálacha agus ó na hoibreoirí eitlíochta laistigh den teorannú, agus is féidir na bearta is lú costas a úsáid chun astaíochtaí a laghdú.

PRÍOMHDHOICIMÉAD

Treoir 2003/87/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Deireadh Fómhair 2003 lena mbunaítear scéim um liúntais astaíochtaí gás ceaptha teasa a thrádáil laistigh den Chomhphobal agus lena leasaítear Treoir 96/61/CE ón gComhairle (IO L 275, 25.10.2003, lgh. 32-46)

Rinneadh leasuithe comhleanúnacha ar Threoir Uimh. 2003/87/CE a chorprú sa bhuntéacs. Níl de luach ar an leagan comhdhlúite seo ach luach doiciméadach amháin.

DOICIMÉID GHAOLMHARA

Cinneadh (AE) 2018/853 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2018 lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 1257/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle agus Treoir 94/63/CE agus Treoir 2009/31/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, agus Treoir 86/278/CEE agus Treoir 87/217/CEE ón gComhairle a mhéid a bhaineann le rialacha nós imeachta i réimse an tuairiscithe comhshaoil agus lena n-aisghairtear Treoir 91/692/CEE ón gComhairle (IO L 150, 14.6.2018, lgh. 155-161)

Cinneadh (AE) 2015/1814 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 6 Deireadh Fómhair 2015 maidir le cúltaca cobhsaíochta margaidh a bhunú agus a oibriú do scéim trádála an Aontais maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa agus lena leasaítear Treoir 2003/87/CE (IO L 264, 9.10.2015, lgh. 1-5)

Féach an leagan comhdhlúite.

Nuashonraithe 03.10.2018