Comhaontuithe eitlíochta AE-SAM

 

ACHOIMRE AR:

Cinneadh 2007/339/CE maidir leis an gComhaontú Aeriompair idir AE, a Bhallstáit agus Stáit Aontaithe Mheiriceá

CAD A DHÉANANN AN CINNEADH?

PRÍOMHPHOINTÍ

Rochtain ar an margadh: cearta tráchta agus cúrsaí tráchtála/oibriúcháin

Rochtain ar an margadh: úinéireacht agus rialú

Comhar rialála

Neartaítear an comhar idir an 2 pháirtí leis an gcomhaontú sna réimse seo a leanas.

Áiríodh sa chomhaontú chomh maith treochlár soiléir ina leagtar amach liosta nach bhfuil uileghabhálach de “mhíreanna um leas tosaíochta” chun comhaontú dara céime a idirbheartú.

Comhaontú dara céime

Lainseáladh tuilleadh idirbheartaíochta idir AE agus SAM in 2008 agus síníodh comhaontú dara céime mar thoradh air sin in 2010. Forbraíonn an prótacal seo ar an gcéad chomhaontú agus cumhdaítear ann deiseanna infheistíochta agus rochtana ar an margadh. Neartaítear leis chomh maith an creat um chomhar i réimsí rialála amhail sábháilteacht, slándáil, gnéithe sóisialta agus, go háirithe, an comhshaol, sa chás gur tháinig an dá thaobh ar chomhaontú maidir le Comhráiteas tiomanta ar an gComhshaol.

D’aontaigh an Iorua agus an Íoslainn leis an gcomhaontú in 2011.

CÉN UAIR ATÁ TOSACH FEIDHME AN CHINNIDH?

Tá sé i bhfeidhm ón 25 Aibreán 2007. Léirítear in Airteagal 25 den Chomhaontú Aeriompair maidir leis an gcur i bhfeidhm sealadach gur aontaigh na páirtithe é a chur i bhfeidhm ón 30 Márta 2008.

CÚLRA

Roimh chomhaontú 2007, bhí an caidreamh aeriompair le SAM rialaithe le comhaontuithe déthaobhacha idir tíortha AE agus SAM. Bhí comhaontuithe um “aerspás oscailte” i bhfeidhm i 16 thír AE cheana. Mar sin féin, bhí an cur chuige ilroinnte seo ina bhacainn toisc gur cuireadh cosc leis fíormhargadh aonair a chur i gcrích.

In 2002, thug Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh na breithiúnais i gcásanna arna n-atreorú ag an gCoimisiún Eorpach chuici (C-466/98, C-467/98, C468/98, C-469/98, C-472/98, C-475/98 agus C-476/98). Soiléiríodh iontu sin comhroinnt na n-inniúlachtaí seachtracha idir AE agus tíortha AE agus soiléiríodh ceisteanna áirithe maidir leis an tsaoirse bhunaíochta.

Mar thoradh air sin, fuair an Coimisiún údarás chun comhaontú aeir a idirbheartú le SAM a raibh feidhm aige maidir le AE ina iomláine.

Chun tuilleadh faisnéise a fháil, féach:

* PRÍOMHTHÉARMAÍ

cearta an 3ú saoirse: maidir le haersheirbhísí idirnáisiúnta sceidealta, an ceart nó an phribhléid, a dheonaíonn tír amháin ar thír eile, trácht a thagann ó thír dhúchais an iompróra, a chur síos i gcríoch na chéad tíre.

cearta an 4ú saoirse: maidir le haersheirbhísí idirnáisiúnta sceidealta, an ceart nó an phribhléid, a dheonaíonn tír amháin ar thír eile, trácht arb é tír dhúchais an iompróra a cheann scríbe, a thabhairt isteach i gcríoch na chéad tíre.

cearta an 5ú saoirse: maidir le haersheirbhísí idirnáisiúnta sceidealta, an ceart nó an phribhléid, a dheonaíonn tír amháin ar thír eile, trácht a thagann ó thír neamh-AE nó ag dul go tír neamh-AE, a chur síos nó a thabhairt isteach i gcríoch na chéad tíre.

cearta an 7ú saoirse: maidir le haersheirbhísí idirnáisiúnta sceidealta, an ceart nó an phribhléid, a dheonaíonn tír amháin ar thír eile, trácht a iompar idir críoch na tíre deonta agus tír neamh-AE ar bith. Ní héilítear leis sin an tseirbhís a nascadh le seirbhís ar bith nó a bheith ina shíneadh ar sheirbhís ar bith chuig/ó thír baile an iompróra

Comhaontú Chomhlimistéar Eitlíochta na hEorpa: cuimsítear ann tíortha AE, an Albain, an Bhoisnia agus an Heirseagaivéin, Misean Feidhmeannais Eatramhaigh na Náisiún Aontaithe sa Chosaiv, an Iorua, an Íoslainn, Montainéagró, Poblacht Iar-Iúgslavach na Macadóine, agus an tSeirbia.

PRÍOMHDHOICIMÉAD

Cinneadh 2007/339/CE ón gComhairle agus ó Ionadaithe Rialtais na mBallstát, ag teacht le chéile laistigh den Chomhairle an 25 Aibreán 2007 maidir le síniú agus cur i bhfeidhm sealadach an Chomhaontaithe Aeriompair idir an Comhphobal Eorpach agus a Bhallstáit, ar thaobh amháin, agus Stáit Aontaithe Mheiriceá, ar an taobh eile (IO L 134, 25.5.2007, lgh. 1-3)

DOICIMÉID GHAOLMHARA

Cinneadh 2010/465/CE ón gComhairle agus ó Ionadaithe Rialtais na mBallstát, ag teacht le chéile laistigh den Chomhairle an 24 Meitheamh 2010 maidir le síniú agus cur i bhfeidhm sealadach an Phrótacail chun leasú a dhéanamh ar an gComhaontú Aeriompair idir Stáit Aontaithe Mheiriceá, de pháirt amháin, agus an Comhphobal Eorpach agus a Bhallstáit, den pháirt eile (IO L 223, 25.8.2010, lgh. 1-2)

Prótacal chun leasú a dhéanamh ar an gComhaontú Aeriompair idir Stáit Aontaithe Mheiriceá agus an Comhphobal Eorpach agus a Bhallstáit, arna shíniú an 25 agus an 30 Aibreán 2007 (IO L 223, 25.8.2010, lgh. 3-19)

Cinneadh 2011/708/AE ón gComhairle agus ó Ionadaithe Rialtais na mBallstát, ag teacht le chéile laistigh den Chomhairle an 16 Meitheamh 2011 maidir le síniú, thar ceann an Aontais, agus cur i bhfeidhm sealadach an Chomhaontaithe Aeriompair idir Stáit Aontaithe Mheiriceá, de pháirt amháin, agus an tAontas Eorpach agus a Bhallstáit, den dara páirt, an Íoslainn, den tríú páirt, an Poblacht na hIorua, ar an gceathrú taobh; agus maidir le síniú, thar ceann an Aontais, agus cur i bhfeidhm sealadach an Chomhaontaithe Choimhdigh idir an tAontas Eorpach agus a Bhallstáit, de pháirt amháin, an Íoslainn, den dara páirt, agus Poblacht na hIorua, den tríú páirt, maidir le cur i bhfeidhm an Chomhaontaithe Aeriompair idir Stáit Aontaithe Mheiriceá, de pháirt amháin, an tAontas Eorpach agus a Bhallstáit den dara páirt, an Íoslainn, ar den tríú páirt, agus Poblacht na hIorua, den cheathrú páirt (IO L 283, 29.10.2011, lgh. 1-2)

Nuashonraithe 18.12.2016