An Clár Eorpach ar Scaoileadh agus Aistriú Truailleán (PRTR Eorpach)

PRÍOMHPHOINTÍ

Tá PRTR Eorpach ar fáil don phobal saor in aisce ar an idirlíon. Is féidir an fhaisnéis atá ann a chuardach ag baint úsáid as critéir éagsúla (cineál truailleáin, suíomh geografach, comhshaol atá buailte, saoráid foinsí, etc.).

Ábhar an PRTR Eorpach

• Tá faisnéis sa chlár maidir le scaoileadh truailleán san aer, san uisce agus sa talamh, chomh maith le haistrithe as an láithreán de thruailleáin a fhaightear i bhfuíolluisce agus i ndramhaíl. Clúdaítear 91 truailleán sa chlár mar atá liostaithe in Iarscríbhinn II de Rialachán (CE) Uimh. 166/2006, lena n–áirítear gáis cheaptha teasa, miotail throma, lotnaidicídí, agus substaintí orgánacha clóirínithe.
• Tá sé ceangailte scaoileadh a thuairisciú i gcás go sáraíonn sé tairseach áirithe agus go dtagann sé as ceann de na 65 ghníomhaíocht atá liostaithe in Iarscríbhinn I de Rialachán (CE) Uimh. 166/2006. Tá formhór na ngníomhaíochtaí sin rialaithe faoi Threoir 2010/75/AE maidir le hastaíochtaí tionsclaíocha chomh maith (féach an achoimre) agus cuimsítear leo, go sonrach, na saoráidí atá clúdaithe sna hearnálacha a leanas:
  • táirgeadh fuinnimh,
  • táirgeadh agus próiseáil miotal,
  • an tionscal mianraí,
  • an tionscal ceimiceán,
  • bainistíocht uisce agus fuíolluisce,
  • táirgeadh agus próiseáil páipéir agus adhmaid,
  • diantáirgeadh beostoic agus dian-dobharshaothrú,
  • táirgí ainmhithe agus glasraí ón earnáil bia agus deochanna, agus
  • gníomhaíochtaí eile e.g. teicstílí a tháirgeadh, súdaireacht.
• Nuair atá fáil uirthi, soláthraítear faisnéis sa chlár chomh maith maidir le scaoileadh ó fhoinsí idirleata aeir agus ó fhoinsí idirleata uisce.

An dóigh a n-oibríonn PRTR Eorpach

• Le Rialachán leasaitheach (AE) 2019/1010:
  • ceanglaítear ar oibreoirí gach saoráide tionsclaíche faisnéis a chur chuig a n–údarás náisiúnta inniúil maidir leis na truailleáin a scaoileann agus a aistríonn siad gach bliain. Clúdaítear san fhaisnéis sin truailleáin san aer, san uisce agus sa talamh, chomh maith le haistrithe as an láithreán de thruailleáin a fhaightear i bhfuíolluisce agus i ndramhaíl.
  • ceanglaítear ar thíortha AE ar an leibhéal náisiúnta an fhaisnéis sin a thiomsú agus a sheiceáil;
  • ceanglaítear ar údaráis náisiúnta an fhaisnéis sin a chur trí aistriú leictreonach chuig an gCoimisiún laistigh de 11 mhí ó dheireadh na bliana tuairiscithe;
  • ceanglaítear ar an gCoimisiún, le cúnamh ón nGníomhaireacht Comhshaoil Eorpach, an fhaisnéis a thuairiscíonn tíortha AE, an Íoslainn, Lichtinstéin, an Iorua, an tSeirbia agus an Eilvéis a chuimsiú sa PRTR Eorpach laistigh de 1 mhí.

• Le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2019/1741:
  • sonraítear an fhormáid leictreonach a fhorbróidh tíortha AE don phróiseas tuairiscithe sin, chomh maith leis an bhfaisnéis a chuirfidh tíortha AE ar fáil;
  • mura sonraítear a mhalairt san Iarscríbhinn leis an gcinneadh, bhí an fhaisnéis le cur isteach ar dtús le haghaidh na tréimhse tuairiscithe 2019;
  • ní foláir go bhfaighidh an Coimisiún an fhaisnéis atá in Ailt 1 go 4 den Iarscríbhinn, tráth nach déanaí ná an 30 Meán Fómhair den bhliain tuairiscithe ina dhiaidh sin;
  • ní foláir go bhfaighidh an Coimisiún an fhaisnéis atá in Ailt 5 go 10 den Iarscríbhinn, tráth nach déanaí ná an 30 Samhain den bhliain tuairiscithe ina dhiaidh sin;
  • ní mór athbhreithniú a dhéanamh uirthi faoin 31 Nollaig 2024 chun measúnú a dhéanamh ar indéantacht an dul chun cinn i dtreo cuspóir sonraí PRTR Eorpaigh a bhí ar fáil don phobal níos luaithe.
• Leis na leasuithe sin laghdaítear cuimsiú na faisnéise a thuairiscíonn tíortha AE sa PRTR Eorpach ó 16 mhí go 12 mhí, agus ar an tslí sin is féidir leis an bpobal rochtain níos tapa a fháil ar an bhfaisnéis sin.

Rannpháirtíocht phoiblí

Príomhionstraim is ea an rialachán maidir le ceanglais choinbhinsiún Aarhus a sholáthar toisc go gcuirtear deis ar fáil don phobal leis bheith páirteach i gcinnteoireacht.